CHODŹKI ALEXANDRA 
DOKŁADNY 
POLSKO-ANGIELSKI, 
I 
ANGIELSKO - POLSKI, 
CZERPANY Z NAJLEPSZYCH ŹRÓDEŁ KRAJOWYCH I OBCYCH, 
A MIANOWICIE 
ZE SŁOWNIKÓW POLSKICH: 
LINDEGO, MRONGOVIUSA I ROPELE WSKIEGO 
Z ANGIELSKICH: 
JOHNSONA, WEBSTERA, WALKERA, FLEMING-TIBBINSA, 
I INNYCH. 
POLISH AMERICAN PUBLISHING COMPANY 
1516 Tell Place, Chicago, Illinois ■ OBJAŚNIENIE 
SKRÓCEŃ UŻYTYCH W TYM SŁOWNIKU. 
adj. Adjective. 
adv. Adverb. 
Anat. Anatomy. 
Arch. Architecture. 
Arith. Arithmetic. 
Artil. Artillery. 
Astr. Astronomy. 
Bot. Botany. 
Chem. Chemistry. 
conj. Conjunction. 
comp. Comparative. 
dun. Diminutive. 
fam. Familiar expression. 
fig. Figurative sense. 
Geogr. Geography. 
Geom. Geometry. 
Gram. Grammar. 
Hist, of Pol. History of Poland. 
indecl. Indeclinable. 
interj. Interjection. 
Math. Mathematics. 
Med. Medicine. 
Mil. Military art. 
Nat. Hist. Natural History. 
Num. Numeral. 
Phys. Physics. 
pl. Plural. 
prep. Preposition. 
pron. Pronoun. 
prov. * A proverb, or proverbial form 
of speech. 
s. f. Substantive feminine. 
s. m. „ masculine. 
s. n. „ neuter. 
v. a. Verb active. 
v. collect. „ collective 
v. freq. „ frequentative. 
v. imp. „ imperfect. 
v. impers. „ impersonal. 
t;. inchoat. „ inchoative. 
v. inst. n instantaneous. 
v. n. „ neuter. 
v. perf. „ perfect. 
vulg. A vulgar expression or form 
of speech. SŁOWNIK 
POLSKO-ANGIELSKI. 
ADA 
A 
A, interj. Ah! 2) A,disjunct, par- 
ticle, and, and yet. Między miotem 
a kowadłem, between the hammer 
and anvil. Tylu znajomych a tak 
mało przyjaciół, so many acquain- 
tances and so few friends. Stary a 
głupi, old and yet a fool. 3) It is so- 
metimes used as an interog. part A 
to dla czego? and why so? A ty tu 
co robisz ?'Pray, what are you doing 
here? 4) A, is used in the meaning 
of continuity '.Deszcz leje a leje,it 
continues raining, the rain conti- 
nues. Ilzeka płynie a płynie, the 
river flows incessantly. 
ABDYKACYA, Yi,s.f. abdication. 
ABDYKOWAĆ, uję , v. n. to ab- 
dicate. 
ABECADŁO, la, s.n. alphabet. 
ABECADŁO WY,a,E,alphabetical. 
ABELEK, lka, s. m. calf, lea- 
ther. 
ABO, ABOWIEM, see ALBO. 
ABRYS, u, s. m. the draught of 
a building. 
ABSOLUCYA, n,s.f. absolution. 
ABSOLUTNIE, adv. absolutely, 
arbitrarily. 
ABSOLUTNY, a, e, adj. absolu- 
te , arbitrary. 
ABSOLUTYZM,u,s.m. absolute 
power. 
ABSZACH, u, s. m. or SZACH, 
check. Dać abszach, to check, to 
put into check. Szah mat! check- 
mate ! 
ABSZYT, v, s. m. discharge from 
military service. 
ABSZYTOWAĆ, uję, v. a. to 
discharge from military service. 
ABY, AŻEBY, conj. that, in order 
that, but that. Abym wiedział, that 
I may know. Abyście nie biegali 
po ulicach, that you may not run up 
and down the streets. Nie wątpię 
aby nie przyszedł, I make no 
doubt but he wili come. Niech'cielit 
byśmy aby czytelnicy nasi sądzili 
że, we would not have our readers 
Imagine that.... Aby nie, lest. Abyś 
nie myślał że z tobą żartuję, lest 
you should imagine I am trifling 
with you. 
ACAN, a, see WACAN. 
ACH, interj. ah! alas 1 
ACHTEL, tla, «. m, eight parth 
of a tun (measure). 
ACZ, ACZKOLWIEK, conj. 
though, although, see CHOĆ. 
AKC 
ADAMASZEK, szku, s. m. da- 
mask , linen or silk woven in flo- 
WADAMASZKOWY, a, e, of da- 
mask, damaskined. 
ADJUTANT, a,s.m. aid-de-camp. 
ADMINISTRACYA, yi, s. f. ad- 
ministration, management, gestion. 
ADMINISTRATOR, A, s. m. ad- 
ministrator, manager; -ka, his 
wife. 
ADMINISTROWAĆ, mę, v. imp. 
to manage, to conduct.- interesa 
krajowe, to have the management 
of public affairs. 
ADMIRAŁ, A, S.m. admiral. 
ADMIRALICYA, yi, s. f. admi- 
ralty, navy-office. 
ADMIRAŁOWA, wej, 8. f. The 
wife of an admiral. 
ADMIRALSKI, a, e, of an admi- 
ral; -i okręt, flag ship, guard- 
ship. 
ADMIRALSTWO, WA, s. n. ad- 
miralship. 
ADORATOR, A, s.m. worship- 
per, see WIELBICIEL. 
ADRES, u, s. m. address, direc- 
tion, superscription, speech. 
ADRESOWAĆ, suję, v. a. To 
address, to direct. 
ADRYATYCKI, A, ie, adriatic. 
ADWENT, u, s. m. advent, or 
four weeks before Christmas. 
ADWOKAT, a, s. m. advocate, 
barrister, a pleader. 
ADZIAMSKI, a, ie, of Persia, Per- 
sian.- kobierzec, a persian carpet. 
- koń, a persian horse. 
AFISZ, a, 3. m. playbill, posting 
bill. 
AFRYKA, I, s. f. Africa. 
AFRYKANIN, A, s. m. African. 
AFRYKANKA, ki, s. m. a woman 
native of Africa. 
AFRYKAŃSKI, A, ie, African. 
AGAT, u, s. m. agate, (miner.). 
AGITACYA, yi, exercise, motion. 
AGREST, u, s. m. gooseberry. 
AHA, interj. aha! 
AJENT, a, agent, a man of busi- 
ness. 
AJER,u, see TATARAK, (bot.) 
AKACYA, yi, s. f. akacia. 
AKADEMIA, n, 8. f. academy. 
AKADEMICKI = AKADEMICZ- 
NY, A, e, academical. 
AKADEMIK, a,s. m. a collegian, 
an academician. 
AKCENT, u, 8. m. accent, stress 
of the voice, pronunciation. Trudno 
się pozbyć prowincyonalnego a- 
ALE 
kcentu, it is difficult to get rid of! 
the national accent. 
AKCES, u, 8. m. accession. Akces 
króla Stanisława do Konfederat 
cyi, accession of the king Stanislas 
to the Confederation. 
AKCYA, ti, s. f. share, a part, a 
dividend. 
AKC YONAR YUSZ, a, s.m. share- 
holder, actionist. 
AKCYDENSA, sów, pl. perquisi- 
tes, by-profits. 
AKCYZA, Y, s.m. excise, tax. 
Własność wolna od akcyzy, a 
freehold property. 
AKCYZNIK,a, s.m. exciseman. 
AKORD, u, s.m. accord, har- 
mony, concord, tune, strain. 
AKSAMIT, u, s.m. Velvet. 
AKSAMITKA, i, s.f. (bot.), a flo- 
wer, kind of pink. 
AKT, u, s.m. act or part of a 
play.- weselny, marriage ceremo- 
ny- skruchy, pokory, act of con- 
trition, humility. 
AKTA, tów, pl. records, archives. 
AKTOR, A, s.m. actor, stage- 
player. 2) manager, promoter. 
AKTORKA, ki , s. f. actress, 
AKTUALNIE, adv. actually, re- 
ally, at this very time. 
AKTUALNOŚĆ actuality, 
reality, certainty. 
AKTUALNY, a, e, actual, real. 
AKURATNIE, adv. accurately, 
exactly, nicely, methodically. 
AKURATNOŚĆ, t, s.f. accuracy, 
exactness, nunctuality. 
AKURATNY, a, e, accurate, 
exact. Nie jesteś dosyć akuratny, 
you are not sufficiently exact, punc- 
tual. To człowiek-to pełnieniu 
swoich obowiązków, he is a man 
very strict in the performance of 
his duties, see DOKŁADNY. 
AKUSZER, A,s.m. man-midwife. 
AKUSZERKA, ki, s.f. midwife. 
AKWEDUKT, u, s. m. aqueduct. 
AKWISGRAN, u, s.m. Aix-ia- 
Chapelle.' 
ALABASTER, tru,s. m. alabaster. 
ALABASTROWY, a, e, made of 
alabaster. 
ALBA, y, s.f. albe, a surplice. 
ALBO, conj. or. ALBO-ALBO, 
either-or. Albo pij, albo pójdź 
precz, either drink or else be gone, 
Wnidż, albo zamknę drzwi, come 
in, else I will shut the door. ALBOŻ, 
inter, part. Albożem ci to nie mó- 
wił? did I not tell you so? Albo 
co? what then? 2 
AMA 
ALBOWIEM, conj. for, because. 
ALCHEMIA, i, s.f. alchymy. 
ALCHEMIK, A, s.m. alchymist. 
ALE, conj. but. ALE, ALE! 
interj. now I think of it! Jeżeli 
mię zaczepi, pokażę mu moje ale, 
if he attacks me, he shall see what 
I can do. Któż bez ale? there are 
always some buts. 
ALEA, i, s.f. alley, a shady walk. 
ALEGAT, u, s.m. a document 
annexed to another, in annex. 
ALEMBIK, a, s.m. alembic, lim- 
bec, a still. 
AJLEXANDRYN, u, 8. tn. alexan- 
drine (vers.). 
ALFABET, u, 8. m. alphabet. 
ALFABETYCZNY, a,e, alphabe- 
tical. Spis -y, alphabetical index. 
ALGIEBRA, ry, s.f. algebra. 
ALGIEBRAICZN Y, a, e, alge- 
braical , relating to algebra. 
ALGIER, u, s. tn. Algiers. 
ALGIERCZYK, a, s.m. algerine. 
ALIĆ, ALIŚCI, interj. Io! be- 
hold! Aliści wiosna nadchodzi, 
lo, the spring comes! 
ALIANS, u, 8. tn. alliance. 
ALIANT, a, s. m. ally, kinsman, 
akin. 
ALKA, I, s.f. pinguin. 
ALKAD, a, owi, 8. m. alcaid, 
Spanish judge. 
ALKALI, i, 8. tn. alkali. 
ALKALICZNY, A, e, alkaline. 
ALKERMES, u, s. m. kermes 
fzool.). 
ALKIERZ, A, s. m. closet. 
ALKOWA, wv, s. f. alcove, ca- 
binet, a recess to lie or sit in. 
ALKOHOL, u, 8. m. alcohol. 
ALLARM, u, s. m. alarm, larum, 
see POPŁOCH. 
ALLARMOWAĆ muię, v. imp. 
to alarm, to disturb. 
ALLEGOR YA, ryi, s.f. allegory. 
ALLEGORYCZN1E, adv. allego- 
rically. 
ALLEGORYCZNY, a, e, allego- 
rical, figurative not literal. 
ALLELUJA, indecl. allelujah. 
ALLUZYA,yi, s.f. allusion, hint. 
ALMANACH, u, s. m. almanack. 
ALOES, n, s.m. aloes. 
ALOESOWY, a, e, aloetical. 
ALPEJCZYK, a, s.m. an inha- 
bitant of the Alps. 
ALPEJSKI, a, e, alpine. 
ALPY, p, pl. the Alps. 
ALSZTUK, a, s.m. stock, close 
neckloth. 
ALT, u, s.m. counter-tenor. 
ALTANA, ny, s.f. ALTANKA, 
xi, dim. arbour, bower. 
ALTARZYSTA, t,s.m. chaplain. 
ALTEMBAS, u, s.m. brocade. 
ALTERACYA, yi, 8. f. trouble, 
affliction, sorrow. 
ALTERNATA, y' s.f. alternative 
choice, by turns. 
ALTEROWAC SIĘ, ruję się, 
v. imp. to trouble one's self, to 
grieve, to be afflicted. 
ALTÓWKA, i, s.f. tenor violin. 
AŁUN , u, 8. m. alum. 
AŁUNOWY, a, e, aluminous. 
AMALGAM A, my, 8. f. amalgam. 
AND 
AMALGAMACYA, yi, s.f; amal- 
gamation. 
AMALGAMOWAĆ,muję, v.imp. 
to amalgamate, to mix. 
AMALIA, i, s. f. enamel. 
AMALIOWAĆ, liujf, , v. a. to 
enamel, to variegate with colours. 
AMANT, a, s.m. lover, sweet- 
heart, paramour, gallant. 
AM ANTKA, ki, s.f. mistress, 
sweetheart, love. 
AMARANT, u, s. m. (flower) ama- 
ranth. 
AMARANTOWY, A, e, amaranth, 
amaranthine. 
AMATOR, a, s.m. amateur, lo- 
ver, in love with. 
AMATORKA, ki, s.f. a female 
amateur. 
AMAZONKA, ki, s.f. amazon, a 
riding habit. 
AMBARAS, u, s.m. embarras- 
sment, trouble, puzzle, perplexity. 
AMBARASOWAĆ, suję, v. a. to 
embarrass, to trouble, to puzzle, to 
perplex. 
AMBARGO, s. n. indecl. embar- 
go. Położyć-, to lay an ambargo. 
Znieść -, to take off an ambargo. 
AMBASSADA, dy, s.f. embassy. 
AMBASSADOR, a, s.m. ambas- 
sador. -owa, s. f. his wife. 
AMBASSADORSKI, a, e, of an 
ambassador. 
AMBASSADORSTWO, wa,s. n. 
the dignity of an ambassador. 
AMBICYA, yi, s. f. ambition, 
pride, desire of greedy honours. 
*AMBITNY, a, e, ambitious. 
AMBONA,y,s. f. pulpit. Grzmieć 
z ambony, to thunder from a pul- 
pit, viz. to preach with violence. 
AMBROZYA,yi, s.f. ambrosia. 
AMBROZYOWY, a,e, ambro- 
sial , delicious. 
AMEN, indecl. amen. Pewno jak 
amen w pacierzu, most certainly, 
there is no doubt, as true as the 
Bible. 
AMERY'KA, ki, s. f. America. 
AMERYKAŃCZYK, AMERYKA- 
NIN, a, s. m. American. 
AMERYKANKA, ki, s. f. an Ame- 
rican woman. 
AMERYKAŃSKI, A, e, american. 
AMETYST, u, s. m. amethyst, 
(miner.). 
AMFITEATR, u, s.m. amphi- 
theatre a building in an oval form, 
having its arena encompassed with 
rows of seats one above another. 
AMINEK, nku , s.m. ammi (bot. 
pharm.). 
AMNESTYA, yi, s.f. amnesty. 
AMOMEK, mka , s. m. amomum 
(bot.). 
AMONIAK, u, s.m. ammoniac. 
AMPUŁKA, ki, s.f. phial, vial. 
AMULET, u, s. m. amulet. 
AMUNICYA, yi, s. f. ammunition. 
ANANAS, a, s.m. pineapple. 
ANATOMIA, i, s. f. anatomy. 
ANATOMICŻNY,a,e,anatomical. 
ANATOMIK, a, s.m. anatomist. 
ANATOMIZOWAĆ, zdję, v.imp. 
to anatomize, to dissect. 
ANDRONY, nóv,pl. Idle talk, a. 
ANT 
talc of a tub, small talk and little 
flatteries. 
ANDRZEJ, a, s. m. Andrew. 
ANEGDOTA, ty, s.f. ANEGDO- 
TKA, ki, dim. anecdote. 
ANGARYA, yi, s. f. soccage, op- 
pression (inus.). 
ANGIELKA, ki, S. f. an English 
woman. 
ANGIELSKI, a, e, english. 
ANGIELSZCZYZNA, y, s. f. 
english language and manners. 
ANGLEZ, a, s.m. an english 
dance. Tańcować-a, to dance a 
horn-pipe, scotch reel. 
ANGLIA, i,s.f. England. 
ANGLIK, a, 8. m. Englishman. 
ANGLIZOWAĆ, zuję, V. imp. to 
dock a horse. 
ANI, conj. not so much as, not 
even. Ani myśli o tym, he does not 
so much as think of it. Ani oko 
twoje widzieć ją będzie, you shall 
not so much as look on her. Ani je- 
den, not one, none. Ani żywej du- 
szy niebyło widać, not a living 
soul was seen; 2) neither, nor. Nie 
je śniadania, ani wieczerzy, he 
eats no breakfeast, nor does he eat 
any supper. ANI-ANI, neither - 
nor: Ant jest skąpy ani rozrzutny, 
he is neither covetous nor prodi- 
gal. Ani mnićj ani wiecćj, neither 
more nor less. Ani jeaen ani dru- 
gi, neither of them. 
ANIELSKI, a, e, angelic, angeli- 
cal. Pozdrowienie anielskie, the 
angelic salutation. 
ANIMELA, i, s.f. calPs kidney, 
reins. 
ANIMUSZ, u, s. m. heart, mind, 
spirit. Człowiek wielkiego animu- 
szu, a magnanimous man. Wspa- 
niały animusz, a high minded man, 
liberal. Wielki animusz a intrata 
mala, a great heart, but a little in- 
come, honest but poor. 
ANINGA, i, s. f. (zool.). snake- 
bird. 
ANIOŁ, a, s.m. angel. - stróż, 
guardian angel. 2-morski (a fish;, 
angel shark. 
ANIOŁEK, ANIOŁECZEK, ea , 
s.m. dim. a little angel. 
ANIŻELI, conj. than, rather 
than, see NIŻ. 
ANKRA, v, s.f. crampoon. 
ANKROWAĆ, we, owal, v. imp. 
to crampoon, to join, see SPINAĆ. 
ANNA, ny , s. m. ANUSIA, si, 
dim. Ann. 
ANSA, y, s. f. rancour. 
ANTABA, by, s. f. handle, haft. 
ANTAL, u, s.m. ANTAŁEK, łka, 
dim. butt, barrel. 
ANTAŁOWICZ, a, s. m. fuddler, 
drunkard, (very vulg.) 
ANTENAT, a, s.m. ancestor. 
ANTONI, ego, s. m. Anthony. 
ANTYDOT, u, s. m. antidote. 
ANTYK, a, s. m. antique. 
ANTYKWARYUSZ, a, s. m. an- 
tiquary, = ANTYKWARZ. 
ANTYLOPA, y, s. f. a wild-goat, 
antilope. 
ANTYMON, u, s.m. antimony, 
(pharm.). ARC 
ANTYPAST, u, s. m. (cook.), a 
hors d'oeuvre. 
ANTYPOD, a, s. m. antipodes. 
ANYŻ, u, s. m. anise. 
ANYŻKOWY, ANYŻOWY, A, 
E, of anise. 
ANYŻOWKA, I, s. f. aniseed, 
(liquor). 
ANZEATYCKI, A, IE, hanseatic. 
APARAT, u, s. m. apparatus. 
APARTAMENT, u, s. m. apar- 
tment. - z meblami albo bez me- 
bli do najęcia, furnished or un- 
furnished apartments, to let. 
APEL, u, s.m. call or beat of 
drum; 2) roll-call. 
APELLACYA, yi, S.f. appeal. 
Apellacyą założyć, to loge an.- 
Sąd apellacyjny, court of. - 
APELLOWAĆ, łoję, v. imp. to 
apeal. 
APERTURA, ry, s. f. cautery, 
issue or vent for the discharge of 
humours. 
APETYT, u, s. m. appetite. Zao- 
strzyć-, to whet, to sharpen one's 
-. Stracić-, to lose one's-. Wil- 
czy apetyt, canine, ravenous-. 
Dobrego- u, I wish you a good-. 
APLIKACYA, yi, s.f. applica- 
tion, industry. 
APLIKOWAĆ SIĘ, kuję się, v. 
imp. to apply one's self. 
APOPLEXYA, vi, s.f. apoplexy. 
APOPLEKTYCZNY,a,e, apo- 
plectic. 
APOSTATA, ty, s. f. apostate. 
APOSTAZYA, yi, s. f. apostacy. 
APOSTOŁ, a, 5. m. apostle. 
APOSTOLSKI, a, e, apostolical. 
Symbol apostolski, apostolic creed. 
APOSTOLSTWO,wa, s.m. apo- 
stleship. 
APOSTROF, u, s.m. (gram.), 
apostrophe. 
APTECZNY, A, E, belonging to 
an apothecary's shop. 
APTEKA, ki, s.f. APTECZKA, 
ki, dim. an apothecary's shop. 
APTEKABKA, ki, s. f. an apo- 
thecary's wife. 
APTEKARSKI, a, e, of an apo- 
thecary. 
APTEKARSTWO, wa, s.m. an 
apothecary's trade. 
APTEKARZ, a, s. m. apotheca- 
ry, chemist. APTEKARCZYK, a 
wretched chemist. 
APTEKARZĘTA, rząt, pl. an 
apothecary's shildren. 
ARAB, ARABCZYK, a, s.m. 
Arab, arabian. . 
ARABIA, I, s. f. Arabia. 
ARABKA, ki, s.f. an Arabian 
woman. 
ARABSKI, a, e, arabie. Liczby 
- ie, - figures. 
ARAK, u, s. m. arrack, rack. 
ARBITER, tra, s.m. arbitrator. 
ARBITRALNIE, adv. arbitrarily. 
ARBUZ, a, s. m. gourd. 
ARCHANIELSKI, a, e, archan- 
gelic. 
ARCHANIOŁ,A, s. m. archangel. 
'ARCHIDYAKON, A. s.m. arch- 
deacon. 
ARCHITEKT, A, s.m. architect. 
ARK 
ARCHITEKTURA, ry, s. f. ar- 
chitectur. 
ARCHIWUM, wa, pL archives, 
records. 
ARCY, parł, chief, principal; 
2) arrant. 
ARCYBISKUP, A, s.mf archbi- 
shop. 
ARCYBISKUPI, A, e, archiepi- 
scopal. 
ARCYBISKUPSTWO, wa, s.m. 
archbishopric. 
ARCYDZIEŁO, ła, m. master- 
piece. Ta piękność jest arcy dzie- 
łem przyrody, that beauty is a chef 
d'oeuvre , a master piece of nature. 
ARCYFILUT, a, s. m. an arrant 
knave* 
ARCYKANCLERZ, a, s. m. arch- 
chancellor. 
ARCYKAPŁAN, A, s.m. high- 
priest. 
ARCYKAPŁAŃSTWO, WA, m. 
high-priesthopd. 
ARCYXIĄŻĘ, ęcia, s.m. arch- 
duke. 
ARCYKSIĄŻĘCY, A, e, arch- 
ducal. 
ARCYKSIĘSTWO, WA, m. arch- 
dukedom. 
ARCYKSIĘŻNA, nej, s. m. arch- 
duchess. 
ARCYKSIĘŻNICZKA, ki, s.f. 
the daughter of an archduke. 
ARCYLADACO, indecl. good for 
nothing, arrant. 
ARCYSZELMA, my. 8.m. an ar- 
rant rascal. 
ARCYZŁODZIEJ, A, 8. m. an 
arrant thief. 
ARĘDA, ARENDA, dy, s. f. lease, 
tenor, farm. Dać w arędę, to let 
on a lease. Zerwać arędę, to can- 
cel a lease. 
ARĘDARZ, A, s.m. a retailer of 
liquors in an inn taken on lease. 
ARĘDOWAĆ, duję, v.tmp. to 
farm, to take on lease. 
AREOPAG, u, s. m. areopagus. 
ARESZT, u, s. m. arrest. - za 
długi, - for debt. Wziąść pod-, 
to put under-. Ścisły-strict con- 
finement. 
ARESZTANT, A, s.m. one under 
arrest, prisoner. 
ARESZTOWAĆ, tuję , v. imp. 
to arrest, to apprehend, to take into 
custody. - dobra czyje, to attach, 
to distrain his goods. 
ARFA, y, s. f. harp; 2) a kind of 
swing sieve, for sifting corn. 
ARFOWAĆ, owal, uje, v. imp. 
to sieve, to sift. 
ARGUMENT, u, S. m. argument. 
ARGUMENTO WAĆ,tuję, u.imp. 
to argue, to dispute. 
ARKA, ki, s. f. ark. - przymie- 
rza , the ark of the covenant. 
ARKADA, dy, s. f. arcade, arch. 
ARKAN, u, s. m. a halter with a 
noose. Prowadzić konia na arka- 
nie , to lead a horse with or by a 
halter. 
ARKUSZ, a, s.m. (papieru), a 
sheet of paper. 
ARKUSZOWY, A, E, as large as 
a sheet of paper. 
ATE 
ARLEKIN, a, s.m. harlequin, 
jack-pudding, punch. 
ARMATA, ty, s. f. cannon, gun. 
ARMATNY, a, e, of a cannon. 
Kula armatnia, bullet. 
ARMIA, i, s. f. army. 
ARMISTYCYUM, indect. truce, 
suspension of arms. 
ARSENAŁ, u, s. m. arsenal. 
ARSZENIK, a, s. m. arsenick. 
ARSZYN, a , s. m. russian yard 
(measure). 
. ARTERYA, yj, s. f. artery. 
ARTYKUŁ, u, s.m. article. Głó- 
wny-, leading-. 
ARTYLERYA, yi, s. f. artillery. 
- ciężka, heavy-. Lekka-, light 
-. Morska-, marine-. Oblę zni- 
cza-, battering -. Polowa -, 
field-. Konna -, horse-. Pie- 
sza -, foot-. 
ARTYLERZYSTA. ty, s. m. ar- 
tillery-man. 
ARTYSTA, ty, 3. m. artist. 
ARYA, yi, s. f. air, tune, song. 
ARYERGARDA, y , s. f. see 
ODWOD. 
ARYNGA, gi, s. f. formula, for- 
mule. 
ARYTMETYCZNY, a, e, arith- 
metical. 
ARYTMETYK, A, s.m. arithme- 
tician. 
ARYTMETYKA, ki, s. f. arith- 
metick. 
AS, a, s. m. ace, at cards. 
ASPIRANT, a, s. m. claimant, 
competitor. 
ASSEKURACYA, yi, 8. [. ensu- 
rance. 
ASSEKUROWAĆ, v. imp. to 
ensure.- okręt kupiecki, to insure 
a merchant-man, to under write. 
ASSESSOR, A, s. m. assistant, a 
judge lateral. 
ASSYGNACYA, yi, s. f. assigna- 
tion, assignment, check, bill (com). 
ASSYGNAT, t. pl. s. m. bank- 
totes of Russia. 
ASSYGNOWAĆ, nuję, v. imp. to 
assign, to allot, to make over, to 
draw on. 
ASSYSTENCYA, yi, s.f. atten- 
dance, retenue, train. 
ASSYSTENT, A, s. m. attendant, 
follower. 
ASSYSTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
attend, to accompany. 
ASTER, tra,s.m. starwort(bot). 
ASTROLOG, a, s. m. astrologer. 
ASTROLOGIA, i, s. f. astrology. 
ASTROLOGICZNY, A, E, astro- 
logical. 
ASTRONOM, a, s. m. asłrono- 
mer. 
ASTRONOMIA, i, s.f. astronomy. 
ASTRONOMICZNY, a, e, astro- 
nomical. 
AT, interj. At sobie kobieta, it 
is a woman like many others. 
ATAK, u, s. m. attack, charge, 
assault, see NAPAD. 
ATAKOWAĆ, kuję, v.imp. to 
attack, to charge, to assault 
ATAMAN, a, 8. m. commande 
in chief of the Cossacks. 
ATEIZM, u, s. m. atheism. 
3 4 
AWA 
ATEŃCZYK, a, 8. nn Athenian. 
ATEŃSKI, A, E, attic. 
ATENY, n, pl. Athens. 
ATEUSZ, a, s. m. atheist. 
ATLAS, u, s. m. atlas. 
ATLAS, u, s. m. satin. Jei skó- 
ra gładka jak =, her skin Is soft 
as satin. 
ATŁASOWY, a, e, of satin, sa- 
tin like. 
ATMOSFERA, ry, 8. f. atmos- 
phere. 
ATO, see OTO. 
ATOLI, con], yet, however, ne- 
vertheless. 
ATOM, v, 8. m. atom. 
ATRAKCYA, yi, s. f. attraction. 
ATRAMET, u. 8. m. ink. 
AUDYTOR, A, s. m. hearer, 2) 
auditor (adm.), 3) auditor (eccl.). 
AUDYENCYA, yi, s.f. audience. 
= POSŁUCH ANTE. Poseł miał po- 
sluchalną-ą, the ambassador nas 
had his audience of leave. Król dał 
■-ę, the king gave audience. 
AUDYENCYONALNY, a, e, of 
audience. Sala audyencyonalna, 
the hall of audience. 
AUGUST, a, s. m. Augustus. 
AUGUSTYANIN, a, s. m. a friar 
of the order of St-Austin. 
AUKCYA , yi , s. m. auction. 
Przedaż z - i, sale by-. wysła- 
wić na -ą, to put up for, to -. 
AUSTERYA, yi, s.f. hostelry, 
Inn. 
AUSTRYA, yi, 8. f. Austria. 
AUSTRYACKI, a, e, austrian. 
AUSTRYAK, a, s. m. Austrian. 
AUSZPURSKI, a, e. Wyznanie 
auszpurskie, confession of augs- 
burg. 
AUSTUK, • u, s. m. see WY- 
CIĄG. 
AUTENTYCZNIE, adv. authen- 
tically. 
AUTENTYCZNOŚĆ, i, s.f. au- 
tenticity. 
AUTENTYCZNY, a, e, authentic, 
authentical. 
AUTENTYK, a, s.m. an authen- 
tic document. 
AUTOMAT, u, 8. m. see SAMO- 
RUCH. 
AUTOR, a, s. m. author. 
AUTORAMENT, u, 8. m. levying 
of soldiers. * 
AUTORKA, ki, 8. f. authoress. 
AUTORSTWO, wa, s. n. author- 
ship. 
AWANGARDA, dy , s. f. van , 
van-guard. 
AWANS, u, sfm advancement, 
preferment, promotion ; 2) a sum 
of money paid in advance, Pobić-, 
to make-. 
AWASOWAĆ, suję, v. imp. to 
advance, to profer; 9) to come, to 
preferment; 3) to pay in advance, 
or before hand. Awansowali go, 
he has been promoted. Awanso- 
wał mu trzymiesięczną płacę, he 
has advanced him three months 
wages. 
AWANTAŻ, u, 8. m. advantage, 
profit. 
AWANTURA, by, s.f. adventure. 
BAB 
Szukać awantur, to seek adven- 
tures. 
AWANTURNICA, cy, s. f. a fe- 
male adventurer. 
AWANTURNIK, a, s. m. adven- 
turer. 
AXAMIT, see AKSAMIT. 
AŻ = AŻ DO , prep, as far as. 
Wyszli aż do mostu na nasze 
spotkanie, they came to meet us as 
far as the bridge. Zajechał aż do 
Paryża, he went as far as Paris. 
Aż po kolana, up to the knees, 
down to the knees. 2) AŻ PÓKI, 
AŻ DO, till, until. Umyślił go szu- 
kać , aż póki go nieznajdzie, he 
determined to go in quest of him, 
until he should find him. Nigdy 
nie pojmujemy własnego dobra, 
aż póki go nie stracimy, we never 
understand our own good, till we 
have lost what we had. Aż póki so- 
bie nie wypowiedzą wojny, till 
one should declare war against the 
other. Aż do skończenia świata, 
even to the world's end. Żył aż do 
poznćj starości, he lived to a 
great age. Aż do dziewiątej, till 
nine o'clock. Aż do śmierci, till 
death. Aż do tego czdsu, till now 
or hither to. Aż do owego czasu, 
till then, till that time. Aż po za- 
płaceniu rachunku, till after the 
payment, of the reckoning. Nie 
wprzód aż , ąż gdy, not until. 
AŻALI = AŻALIZ, * an inter, 
particle, see CZY. Ażali wam nie 
mówił, did he not tell you P 
AŻEBY, see ABY. 
AZYA, yi, s. f. Asia. 
AZYATYCKI, a, e, asiatic. 
AZYATYK, AZYANIN, a, s.m. 
Asiatic. 
B 
BA , adv. and. interj. yes, but 
yet, even. 
BABA , by, 8. f. an old woman ; 
2) midwife : 3) a kind of cake. 
BABCZANY, n, pl. (a plant), leo- 
pard's bane. 
BABCZYN, A, e. belonging to a 
grandmother. 
BĄBEL, bla , s. m. bubble ; 2) 
Bańka z mydła, soap-bubble; 3) a 
swelling of the skin, tumor, see 
PRYSZCZ. 
BĄBEL1STY,a,e, like a bubble. 
BABI, a, e, old womanish. BABI- 
MUR and BABINOG , a kind of 
plant, (bot.). 
BABIARZ, a, 3. m. a man who 
dotes upon women. 
BABIĆ, bię v. imp. to deliver a 
woman , to do the office of a mid- 
wife. 
BABIEĆ, bieję, v. n. to turn an 
old woman, to be like an old wo- 
man. 
BABIENIE, A, s. n. midwifery. 
BABINIEC, ńca, 8. m. church- 
porch , where old poor women use 
to take their seats. 
BABINKA, ki, s. f. dim. a little 
old woman. 
BABKA, ki, 8. m. an old woman; 
BAJ 
2) grandmother; 3) (a plant), great 
water-platain. duciu babka, blind 
man's buff. 
BABRAĆ, ram, v.imp. to dabble. 
- się w biocie, to flounder in the 
mud. Świnia babra się w biocie, 
the pig wallows in the mire. 
BABSKI, A, e, old womanish ; 2) 
belonging to an old woman. 
BABSKO, ka, s. n. an ugly, cld 
woman, a crone. 
BABUNIA, BABULA, BABU- 
LEŃKA , BABUSIA, BABUSIEŃ- 
KA, s. f. dim. an amiable, old wo- 
man ; 2) kind-hearted grandmo- 
ther. 
BAĆ SIĘ, boję się , v. imp. to 
fear, to be afraid. Nie boj się, d'nl 
fear. 
BACHMAT, a, s. m. a poncy. 
BACHMISTRŻ, a, s. m. an offi- 
cer of salt-mines. 
BACHUR, a, s. m. a Jew's child, 
so called, in contempt. 
BACIK, a, s. m. dim. a Utile 
boat, a canoe. 
BACZENIE, ia , m. attention, 
heedfulness, mindfulness, care.Mfec 
na co baczenie, to mind a thing. 
Mieć na nią pilne baczenie, keep 
a careful eye upon her. 
BACZNOŚĆ, i, 8. f. eee BACZE- 
NIE. Baczność! do your duty! a 
word of military com. 
BACZNY, a, e, attentive, mind- 
ful, heedful. 
BACZYĆ, czę, v. imp. to be at- 
tentive, to mind, to take heed. 
BADAĆ, dam, V. imp. to inquire, 
to search, to scrutinize. 
BADACZ, A. s. m. inquirer, exa- 
miner. - przyrodzenia, a natural 
philosopher.-starożytności, an 
antiquary. 
BADANIE, ia , s. n. inquiry, 
search, scrutiny, examination. 
BADATLIWY, a, e, inquisitive. 
BADAWIA, i, s.f. a kind of race 
horse. 
BADYL, a, s. m. stalk, stem. 
BĄDŹ, imperatif of the verb BYĆ. 
BAGATELA, li, s. f. trifle. 
BAGATELNY, a, e, trifling. 
BAGAŻ, u, s. m. baggage, lug- 
gage. 
BAGIENKO, ka, 3. n. (a plant), 
marsh andromeda, wild rosmary. 
BAGIENNY, ego, a, e, marshy. 
BAGNET, u, s. m. bayonet. 
BAGNIOWKA,ki, s. f. (aplant 
black crow-berry. 
BAGNISTY, a, e, marshy, swam 
py, boggy. 
BAGNO, na , BAGNISKO, - 
s. n. marsh, swamp, bog, fen. 
BAJ, a, see BAJARZ. 
BAJA , I, s. f. an old woman's 
tale, an idle silly story; 2) baize. 
BAJAĆ, jam, v. imp. to tell a sil- 
ly story, to fable. 
BAJARZ, a, s. m. a teller of rert 
stories, fem. BAJARKA. 
BAJDURZYĆ, see BAJAĆ. 
BAJECZNOŚC, i,s. f. fabuloisty. 
BAJECZNY, a, e, fabulous. 
BAJKA, ki, BAJECZKI, ki, s.f. 
dim. bablc, nursery tale; 2) a lie. BAR 
head, loggerhead. dim. BAŁWA- 
NEK. 
BAŁWANOWATY, a, e, aw- 
kward, clumsy, heavy. 
BAŁWOCHWALCA, cy, 8. m. 
idolater. 
BAŁWOCHWALCZY, BAŁWO- 
CHWALSKI, a, e, idolatrous. 
BAŁWOCHWALNIA, i, s. f. ido- 
latrous temple. 
BAŁWOCHWALSTWO, WA , 
s. n. idolatry. 
BANALUKA, ki, s. f. flddle-fad- 
le, foolish trifles. 
BANDA, dy, s. f. gang, troop. 
BANDERA, ry, s. f. flag. 
BANDEROLA, li, s. f. streamer. 
BANDOS, ka, s.m. a harvest man 
or woman reaping for hire. 
BANDURA, ry, s. f. a stringed 
instrument of music chiefly in use 
among the Cossacks. 
BANDYCYA, BANICYA, Yl, 5. f. 
banishment, outlawry. 
BANDYT,a, s.m. highwayman, 
robber. 
BANIA, i, s. f. gourd ; 3) a large 
big-bellied bottle; 3) dome, cupola. 
BANIT, a, s. m. outlaw, exile. 
BANK, u, s. m. bank, banking- 
house. 
BAŃKA, ki, s.f. BANIECZKA, 
ki, dim. phial, vial. - oliwy, a vial 
of oil; 2) a cupping-glass; 3) - na 
wodzie, a bubble. 
BANKIER, a, s. m. banker. 
BANKIERSKI, a, e, belonging to 
a banker. 
BANKIET, u, s, m. banquet., 
BANKIETNY, BANKIETOWY, 
A, e, banqueting. 
BANKIETOWAĆ, tuję, v. imp. 
to banquet, to feast 
BANKOWY, a, e, of a bank.- 
assygnacya, bank-bill. 
BANKRUCTWO, wa, s.n. bank- 
ruptcy, ruin. 
BANKRUT, a, s. m. -ka, r, s.f. 
bankrupt. 
BANKRUTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to become a bankrupt, to fail. Zban- 
krutował, he turned bankrupt. 
BARAKAN, u, s. m. (a sort of 
coarse camlet), barracan. 
BARAN, a, s.m. ram; 2) sheep- 
skin, fur. Na barana wziąść kogo, 
to take one upon the back. Wsiąść 
komu na barana, to climb or get 
upon one's back. 
BARANEK, ka, s. m. dim. lamb; 
2) - Boży , the Saviour of the 
world; 3) - wielkanocny, Passo- 
ver, paschal lamb; 4) Baranki, 
lamb-skin, fur. 
BARANI, a, e, of a ram. - gło- 
wa, sheep's head, thickskull, block- 
head. - pieczenia, roast mutton. 
BARANINA, ny, s.f. mutton. 
BARASZKI, pl. trifles, puns. 
BARASZKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to faddle, to trifle time away, to 
stand talking or prating. 
BARBARZYNIEC,ńca, s. m. bar- 
barian. 
BARBARZYŃSKI, A, E, barba- 
rous. Po barbarzyńsku, barba- 
rily. 
BAT 
BARBARZYŃSTWO, w A, s. n. 
barbarity; 2) a horde of barbarians. 
BARĆ, i, s. f. wooden bee-hive 
excavated in a tree. 
BARCZYĆ, v.imp. to dog, to 
put a burden upon one's shoulders. 
BARCZYSTY,*, e, broad-shoul- 
dered. 
BARD, a, s.m. bard, poet. 
BARDZO, adv. very, much. Nie- 
bardzo, not so much. Bardzo go 
ukarano, he was punished too 
severly. 
BARKA, ki, s.f. bark. 
BARKI, bek, pl. shoulders, see 
PLECY. 
BARLOG , u, s.m. litter or the 
straw laid under animals; 3) filth, 
dirt. 
BAROMETR, u, s. m. barometer. 
BARON, a, s.m. baron. 
BARONOWA, wej, s.f. baroness, 
BARONÓWNA, her daughter. 
BARONOWSTWO,wa, s. n. ba- 
rony ; 2) the baron and his lady. 
BARSZCZ, u, s.m. (a plant), 
cow-parsnep, hog-weed; 2) a sour 
polish soup. 
BARSZCZYK, a, s.m. (a plant), 
welled thistle; 2) dim. of BARSZCZ. 
BARTA, y, s.f. pickax. 
BARTŁOMIEJ, a, s. m. Bartho- 
lomew. 
BARTNIK, a, s. m. wooden bee- 
hive keeper; 2) a bear of the 
smaller kind; 3) (a kind of butter- 
fly), phalaena meloneila. 
BARWA, wy, s.f. colour, hue; 
2) livery; 3) palliation, appearance, 
pretext Nadać czemu piękną 
barwę, to set a fine gloss upon 
a thing; 4) - na suknie, hair, 
grain. 
BARWIĆ, wię, v. imp. to die, to 
colour; 2) to palliate. 
BARWICZKA, ki, s.f. a kind of 
wadding. 
BARWINEK,nka,s.m. (aplant), 
periwinkle. 
BARYŁA,ły, BARYŁKA,ki,s.f. 
dim. barrel, cask • 2) a fat man. 
jak baryła, as fat as a pig, as a 
mullet 
BAS, A, s. m. base-voice; 2) the 
string that gives a base sound; 3) 
base-viol or bass-viol; 4) bat, whip, 
lash. 
BASAŁYK, a, s. m. a plump 
awkward fellow; 2) a kind of whip, 
a lash. 
BASETLA, li, s.f. bass-viol. 
BASETLISTA, tv , s. m. a per- 
former upon a bass-viol. 
BASISTA, ty , s. m. a person 
singing in base voice. 
BAŚŃ, ni, s. f. fable, fiction, tale. 
BASOWAĆ, suję, v.imp. to sing 
the base-voice; 2) to flatter. 
BASTA, adv. that's enough, ne 
more, stop! (card play). 
BASTYOŃ, u, s. m. bastion. 
BASZA, szy, s.m bashaw. 
BASZTA, ty, s. f. bastion. 
BAT, u, a, s.m. boat; 2) whip, 
lash. 
BATALIA, I, s.f. battle, 
BATALION, v, s. m. battalion. 
5 
BAŁ 
BAJKARZ, BAJKOPIS, A, s. m. 
fabulist. 
BĄK, A, s. m. (a bird), bittern ; 
2) horse-fly, ox-fly or breese; 3) 
top, whirligig; a mystification. Pu- 
ścic bąka, to mystify, to lie. Bąki 
strzelać, to be idle, to trifle time 
away. 
BAKA , only used in this expres- 
sion : Baki komu świecić, to fawn 
upon one, to wheedle, to flatter. 
BĄKAĆ, kam, v. imp. to buzz, to 
hum; 2) to gabble, to speak indi- 
stinctly. Ani bąknął, he did not so 
much as breathe, he dared not speak. 
Coś bąkają po mieście, there is 
some talk about it in the town. 
BAKAŁARZ, A, s. m. school-ma- 
ster. 
BAKIER, adv. a manner of wea- 
ring one's cap or hat, on one side 
of the head. On zawsze nosi cza- 
pkę na bakier, he always wears his 
cap on one side of his head. 
BAKORT, u, 3. m. larboard. 
BAL, A , s. m. a large piece of 
timber. 2) BAL, u, ball, a dancing 
entertainment. 
BAŁAMUCIĆ, cę, o. imp. to talk 
idly, to dote, to rave, to talk at 
random. - kobietę, to endeavour 
to seduce a woman. - czas, to 
trifle time away. 
BAŁAMUCTWO, wa, s. n. Idle 
talk, trumpery, stuff. 
BAŁAMUT, a, s. m. an idle tal- 
ker ; 2) wheedler, seducer. 
BAŁAMUTNY, a, E, foolish, Idle, 
trifling. 
BALANSOWAĆ, sun;, v. imp. to 
equilibrate. 
BALAST, u, s. m. ballast. 
BALBIERZ, a, s. m. barber. 
BALDACHIN, u, s. m. canopy. 
BALDASZEK, szka, (bot.). um- 
bel. 
• BALDASZKOWATY = BALDA- 
SZKOWY, a, e, umbelliferous. 
BALDRIAN, u, s. m. (an herb), 
valerian. 
BALETNIK, a, 3. m. BALETNI- 
CZKA, ki, 3. f. ballet-dancer. 
BALIA, i, s. f. washing-tub. 
BALIK u, 3. m. dim. of BAL. 
BALKA, BELKA, ki, 3. f. rafter, 
beam. 
BALKON, u, s. m. balcony. 
BALON, o , s. m. baloon. 
BALOWAĆ, lwę, v. imp. to visit 
dancing entertainments, to lead a 
merry life. 
BALOWY, a, e. Strój balowy, 
a ball dress. 
BALSAM, u, 3. m. balm. 
BALSAMICZNY, a,e, balmy. 
BALSAMINA, NY, 3. f. (a plant), 
balsam. 
BALSAMORODNY, A, e, produ- 
cing balm. 
BALSAMOWAĆ , muję , v. imp. 
to embalm. 
BALSAMOWY, a, e, balsamic. 
BALUSTRADA, dy , s.f. balu- 
strade. 
BALWIERZ, a, 3. m. a barber. 
BAŁWAN, a, s. m. idol; 2) - 
rrwrski. wave, billow; 3) block- BEG 
BATERYA, yi, s.f. (artil.), bat- 
tery. 
BAWARCZYK, a, s.m. Bava- 
rian. 
BAWARYA, ti, s. f. Bavaria. 
BAWEŁNA, ny, s. f. cotton tree 
and cotton. Obwijać prawdę 
w bawełnę, to conceal the truth. 
BAWEŁNIANY, a, e, of cotton. 
BAWIALNY, A, E, (pokoj), dra- 
wing-room, parlour. 
BAWIĆ, wię, v. imp. to amuse, 
to entertain; 2) to stay, to remain. 
- się, to amuse or entertain one's 
self; 3) to tarry, to linger. Bawisz 
się plotkami, you like to gossip. 
BAWIDEŁKO, ka, s. n. toy, 
play-thing. 
BAWIENIE, nią, s. n. staying, 
dwelling, remaining.-się, amu- 
sement, entertaiment, play. 
BAWOŁ, a, s. m. buffalo. 
BAWOLICA, cy, s.f. a she-buf- 
falo. 
BAZALT, u, s. m. bazalte. 
BAZANOWIEC, wca, s.m. (a 
plant) , yellow loose-strife. 
BAŻANCICA, cy, s.f. hen-phea- 
sant. . 
BAŻANT, a, s.m. cock-pheasant. 
BAŻANTARNIA, ni , s.f phea- 
santry, pheasants' warren. 
BAZAR, u, s.m. (a Persian word), 
bazar. 
BAZGRAĆ, gezę , v. imp. to 
smear, to daub, to blur; 2) to sc- 
rawl, to scribble. Nie pisze aleba- 
zgra, he does not write, he scrawls, 
he scribbles. 
BAZGRACZ, a , s.m. scrawler; 
scribbler, quack, a paltry writer 
or painter, paper-blurrer. 
BAZGRANINA, ny, s.f. scraw- 
ling, scribling. Nie można pojąć 
jego bazgraniny, one can make 
nothing of his rigmarole. 
BAZYLEA. ej, s.f. (a town in 
Switzerland), Basil. 
BAZYLI, lego, s. m. Basil. 
BAZYLIA, i, s. f. BAZYLIK, a, 
s. m. (a plant), basil. 
BAZYLIAN, a , s. m. a monk of 
the order of St-Basil. 
BAZYLIANKA, ki, s.f. abasilan 
nun. 
BAZYLIKA, ki, s.f. a cathedral 
church. 
BAZYLISZEK, szka, s. m. basi- 
rsk. 
BAZYLISZKOWY, a, e, of the 
basilisk. 
BEBECHY, chów, pl. guts, bo- 
wels, garbage, 2) bedding. 
BĘBEL, see BĄBEL. 
BĘBEN, bna, s,m. drum. Bić 
w bębny, to beat the drum. 1) Bę- 
benek w uchu,tympanum; 3) a little 
shrimp. Podbił jej bębenka, he got 
her with child. Mieć brzuch jak-, 
to have one's belly as tight as a 
drum. 
BĘBNIĆ, nię, V.imp. to drum. 
Wyuczył się bębnić, he learned to 
beat the drum. 
BECHTAĆ, czę, v. imp. to excite 
to irritate. 
BECZEĆ, czę, •' T'T'VYĄĆ, 
6 
BES 
nę, v.tnst. to baa, to bleat; 2) to 
bawl, to bellow; 3) Beczeć see 
SZLOCHAĆ, to blubber. 
BĘCZEĆ, czę, v. imp. to hum, to 
buzz. 
BECZENIE, Nia, s.n. bleating. 
BĘCZENIE, nią, s.n. humming, 
buzzing 
BECZKA, ki, s. f. tun, cask. 
BECZUŁKA, -ŁECZKA, ki, s.f. 
dim. firkin, cag, keg. 
BĘDNARKA, ki, s.f. a coopers 
wife. 
BĘDNARSKI, a, e, of a cooper. 
- robota, cooperage. 
BĘDNARSTWO, wa, s. n. a coo- 
per's trade, cooperage. 
BĘDNARZ, a, s. m. cooper. 
BEK, u, s. m. bleat. Bek owiec, 
bleating of sheep. 
BĘK, u, buzz, hum. 
BĘKARCI, a, e, bastardly. 
BĘKART, a, s.m. bastard bye- 
blow. 
BEKAS, a, s.m. snipe. 
BEKASI, a, e, of the snipe. 
BEKIESZA, szy, s.f. a large coat 
lined with fur. 
BEKSA, y, s.m. a weepingchild, 
who cries too much (fam.). 
BELA, ki, s.f. bale, pack. -pa- 
pieru, a bale of paper- 
BELKA, see BALKA. 
BEŁK AĆ, łczę, v.imp. to jumble, 
to stir about. 
BEŁKOT, a, s.m. stammerer, 
stutterer. 
BEŁKOTAĆ, kocę, v.imp. to 
stammer, to stutter. 
BEŁKOTLIWY, a, e, stamme- 
ring, stuttering. 
BELT, u, s. m. a narrow pass or 
frith, straits, 2) sound, 3) an arrow. 
BENEDYKT, A, s.m. Benedict. 
BENEDYKT, a, s. m. (an herb), 
bennet. 
BER, u, s.m. panick-grass. 
BERA, nr, s.f. butter-pear. 
BERBERYS, u, s. m. barberry. 
BERDO, da , & n. a weaver's 
ęomb, slaie. 
BERDYSZ, a. s. m. battle-axe. 
BERGAMOTA, ty, BERGAMO- 
TKA, ki. s.f. bergamot, burgamee. 
BERLACZ, a, s.m. fur-boot. 
BERLIN, a, s.f. Berlin. 
BERLIŃCZYK, a, s.m. an inha- 
bitant of Berlin. 
BERLINKA, ki, 's.f. a kind of 
boat. 
BERŁO, ła, s.n. scepter; 2) a 
hawk's pole, his resting place (fal- 
conery). 
BERNARDYN, A, s.m. bernar- 
dine monk. 
BERNARDYNEK, nka , s.m. a 
kind of thistle. 
BERNARDYNKA, ki, s. f. ber- 
nardin nun. 
BERTRAM, A, s.m. (a plant),, 
bartram. 
BESTYA, YI, s.f. beast, brute. 
BESTYALNY, a, e, beastly, be- 
stial, brutish, cynical. 
BESTYALSTWO,wa, *.n. bea- 
stliness, bestiality. 
BESZTAĆ, tam, v.imp. to treat 
BEZ 
one like a beast, to rebuke, to 
abuse, to revile. = ZBESZTAĆ. Oj- 
ciec ją zbeształ, the father re- 
primanded her soundly, (vulg.). 
BETY, ów, pl. featherbed. 
BEZ, bzu, s.m. elder, elder-tree. 
BEZ, prep, with the genit case, 
without. Bez rozkazu króla, wi- 
thout the king's order. Bez żartu, 
without jesting. Nie mogę żyć bez 
żony, I cannot-live without a wife. 
Bezmala, see NIEMAL, almost, 
nearly, about 
BEZBOŻNIK, A, s.m. a godless, 
impious man. 
BEZBOŻNOŚĆ, i, s.f. ungodli- 
ness, impiety, wickedness. 
BEZBOŻNY, a, e, godles, im- 
pious, wicked. 
BEZBROD Y, s.m. beardless, stri- 
pling. 
BEZBRONNIE, ado. without 
arms. 
BEZBRONNOŚĆ, I, s.f. a defen- 
celess state. 
BEZBRONNY, a, E, unarmed, 
weaponless. 
BEZCEN, ZABEZCEN, adv. dog- 
cheap. 
BEZCENNY,a,E, (prizeless), very 
dear. 
BEZCHMURNY, a, e, Cloudless. 
BEZCIELESNY, BEZCIELNY, a, 
E, bodiless, incorporal, immaterial. 
BEZCZELNIE, adv. impudently, 
shamelessly. 
BEZCZELNOŚĆ, i, s. f. impu- 
dence, shamelessness. 
BEZCZELNY, a, e, brazen-faced, 
impudent, shameless. 
BEZCZEŚĆ, i, s.f. infamy, dis- 
honour. 
BEZCZEŚCIĆ, czę, v.imp. to 
dishonour, to disgrace. 
BEZCZYNNOŚĆ, i, s.f. inactivi- 
ty, idleness. Wywieść kogo z grze- 
chu bezczynności, to shrive one of 
the sin of idelness, to spur him to 
action. - ma swoje przyjemno- 
ści, indolence, or the mrniente 
has its charms. 
BEZCZYNNY, a, e, inactive, 
idle. 
BEZCZYNNIE, adv. idly. 
BEZDENNOŚĆ, i, s.f. immen- 
śurable depth, abyss. 
BEZDENNY, a, e, bottomless. 
BEZDEŃ, ki, $. f. see OTCHŁAŃ. 
BEZDROŻE, ża, s. n. a pathless 
track. 
BEZDROŻNY, A, E, pathless, 
unpassable. 
BEZDUSZNY, a, e, inanimate, 
lifeless. 
BEZDZIETNIE, adv. without 
children , childlesslv. 
BEZDZIETNOŚć, ci, s.f. being 
without children. 
BEZDZIETNY, a, e, childless. 
BEZECHY, a,e, without echo. 
BEZECN1Ć,nię,v. imp. to defile, 
to pollute, to contaminnate; 2) to 
dishonour, to disgrace. 
BEZECNIE, adv. foully, abomi- 
nably. 
BEZECNOŚć, i, s. f. foulness, 
turpiti"'' BEZ 
BEZECNY, a, e, foul, abomi- 
nable, infamous. 
BEZEKRWI, a. m. bloodless. 
BEZGŁOWY, a, e, steady. 
BEZGWIAZDY, a, e, starless. 
Noc -, a night without beheded. 
BEZIMIENNIE, adv. anony- 
mously. 
BEZIMIENNY, A, e, nameless, 
anonymous. 
BEZINTERESSOWNOŚĆ, I, S.f. 
disinterestedness. 
BEZIN TERESSO WNY, A, E, dis- 
interested. 
BEZKARNIE, adv. without pu- 
nishment, unpunished. 
BEZKARNOŚĆ, i, s.f. impunity; 
2) want of discipline. 
BEZKARNY, a, e, unpunished. 
BEZKORZYSTNY, A, e , unpro- 
fitable. 
BEZKOSTNY, a, e, boneless. 
BEZKRÓLEWIE, ia, s.n. inter- 
regnum. 
BEZKWIAT, u, s.m. (a plant), 
barren-wort. 
BEZLEŚNY, a, e, without trees, 
woodless. BEZLESIE, a country 
without forests. 
BEZLIST, u, s.m. horse-tail, 
shave-grass (bot.). 
BEZLUDNOŚC, i, s.f. want of 
inhabitants, scanty population 
BEZLUDNY, a, e, waste, deso- 
late, desert. 
BEZMAŁA, adv. see OMAL. 
BEZMĘŻNA, s. f. see NIEZA- 
MĘŻNA. 
BEZMIAN, u, s.m. steelyard. 
BEZNOGI, a, e, feetless. 
BEZOBRONNY,a,e, defenceless. 
BEZOAR, u, s.m. (a solid con- 
cretion formed in the stomachs of 
several quadrupeds, and which 
was formerly considered as a most 
powerful antidote), bezoar. 
BEZOGONNY, a, e, tailless. 
BEZOKI, a, e, eyeless. 
BEZOKOLICZNY, a, e, (gram.), 
Infinitive. Tryb bezokoliezny, in- 
finitive mood., 
BEZOSOBIŚCIE, adv. imperso- 
nally. 
BEZOSOBISTY, A, E, imperso- 
nal. 
BEZOBLOCZNY,a,e, cloudless. 
BEZOWOCNY, A, e, fruitless, 
vain, useless. 
BEZPALCY, A, e, without fin- 
gers. 
BEZPAMIĘTNY, a , E, see ZA- 
PAMIĘTAŁY. 
BEZPASZY, a, e, a bad pasture- 
ground, without food for cattle. 
BEZPIECZEŃSTWO, wa, s.n. 
security, safety. 
BEZPIECZNIE, adv. safely. 
BEZPIECZNY, a, e, safe, secure. 
BEZPIENIĘŻNY, a, e, money- 
less, pennyless. 
BEZPIORY, A, e, callow, un- 
Cedged. 
BEZPŁATNIE, adv. gratis. 
BEZPŁATNY, A, E, not paid for, 
that costs nothing. 
BEZPŁCIOWY, A, E, having no 
'ex. 
BEZ 
BEZPŁODNY, a, e, sterll, bare. 
BEZPOCHYBNIE, adv. without 
fail, infallibly. 
BEZPOCHYBNY,a,e, infallible. 
• BEZPOKOIĆ, ję, v. imp. to 
disturbe, to disquiet, to alarm.- 
porządek publiczny, to trouble, 
to disturb the public order. 
BEZPOMOGNY, a, e, helpless. 
BEZPOŚREDNI, a, e, immediate, 
direct. 
BEZPOŚREDNIE, adv. imme- 
diately, directly. 
BEZPOŚREDNOŚĆ, i, s. f. im- 
mediateness. 
BEZPOTOMNY, a , e , without 
issue, childless. 
BEZPOTRZEBNIE, adv. without 
necessity, unnecessarily. 
BEZPOTRZEBN Y,a,e, needless, 
unnecessary, useless. 
BEZPRAWIE, ia , s. n. lawless- 
ness, anarchy; 2) wrong, injustice. 
Dopuścić się -a, to commit an in- 
justice. 
BEZPRAWNIE, adv. lawlessly; 
2) unjustly. 
BEZPRAWNY, a, e, lawless, 
anarchical,; 2) unlawful, unjust 
BEZPRAWNIK. 
BEZPRZESTANNIE, adv. inces- 
santly, continually. 
BEZPRZESTANNY, a, e, inces- 
sant, unintermitted, continual. 
BEZPRZYKŁADNY, a, e, unpa- 
ralleled, unprecedented. 
BEZPRZYTOMNY, a, e, absent 
see NIEPRZYTOMNY. 
BEZRĘKI, a, e , handless. 
BEZROZUM, u, s.m. want of 
reason, irrationality; 2) absurdity. 
BEZROZUMNY, A, E, irrational, 
unreasonable. 
BEZRZĄD, u, s. m. anarchy. 
BEZRZADNY, a, e, anarchical. 
BEZSĄDNIE, adv. without court 
of justice, unlawfully. 
BEZSENNOŚĆ, i, s. f. sleepless- 
ness. 
BEZSENNY, a, e, sleepless. 
BEZSERCY, a, e, heartless. 
BEZSILNIE, adv. impotently. 
BEZSILNOŚĆ, I, s. f. impotence, 
BEZSILNY, A, e, impotent, po- 
werless. 
BEZSKRZYDŁY, A, E, wingless, 
apterous. 
BEZSKUTECZNIE, adv. ineffl- 
caciously. 
BEZŚLUBNY, a, e, unmarried. 
-e dzieci, the children of unmar- 
ried parents, the bastards. 
BEZSRAM, U, S.m. see BEZ- 
WSTYD. 
BEZSTRONNIE, adv. impar- 
tially. 
BEZSTRONNOŚĆ, I, S. f. impar- 
tiality. 
BEZSTRONNY, A, E, Impartial. 
BEZSUMIENNY, a, e, without 
conscience, unhonesL 
BEZUSTANNIE, adv. BEZU- 
STANNY, adj.see BEZPRZESTAN- 
NIE, BEZPRZESTANNY. 
BEZWŁADNOŚĆ, i, S.f. week- 
ness, impotency. 
BIA 
BEZWŁADNY, a , E, weak, im- 
potent, senseless. 
BEZWŁOSY, a, E, hairless. 
BEZWODNY, A, e, waterless, 
desert. 
BEZWSŹYD, u,s.m.BEZWSTY- 
DNOŚĆ, i, s.f. shamelessness, im- 
pudence. 
BEZWSTYDNICA, cy, s.f. a 
shameless impudent woman. 
BEZWSTYDNIE, adv. shame- 
lessly, impudently. 
BEZWSTYDNIE, a, s. m. a 
shameless impudent fellow. 
BEZWSTYDNY,a, e, shameless, 
impudent. 
BEZWZGLĘDNIE, adv. absoltu 
tely, independently. 
BEZWZGLĘDNOŚĆ, i, s.f. ab- 
solutness, regardlessness. 
BEZWZGLĘDNY, a, e, absolute, 
regardless. 
BEZŻĄDŁY, a, Ej stinglesss. 
BEZZAKONNOŚC, I, s.f. * irre- 
ligiousness. 
BEZZASADNIE, adv. ground- 
lessly. 
BEZZASADNOŚĆ,!, s.f. groud- 
lessness. 
BEZZASADNY, a, e, groundless. 
BEZZBROJNY. a, e, unarmed. 
BEZZĘBNY, a, e, toothless. 
BEZŻENIEC, ńca, s. m. bache- 
lor, a single man. 
BEZŻENNY, a, e, (said of a man), 
unmarried. 
BEŻŻEŃSTWO.wa, s.n, bache- 
lorship., single life, celibacy. 
BEZŻYLNY, a, e, without veins. 
BEZZYSKOWNOŚĆ, I, s.f. un- 
profitableness, gainlessness. 
BEZZYSKOWNY, a, e, unprofi- 
table, gainless. 
BI ADA, interj. woe ' 
BIADANIE, a, s. n. a complaint. 
BIAŁAWIEC, wcA,s.m. (a plant), 
silver-weed, wild tansy. 
BIAŁAWY, a, e, whitish. 
BIAŁEK, łka, s. m. the white of 
an egg. - oka. the white of the eye. 
BIAŁKOWATY, a, E, ablumi- 
nous, belonging to the white of an 
egg. 
BIAŁO, adv. white. 
BIAŁOBRODY, a,e, with a white 
beard. 
BIAŁODRZEW, wa, s.m. abel- 
tree. 
BIAŁOGŁOWA, wy, s. f. woman. 
BIAŁOGŁOWSKI, A, e, woman- 
ly, effeminate. 
BIAŁOGŁOWY, A, E, white- 
headed. 
BIAŁOKRUSZ, A, s. m. litharge, 
oxyd of lead. Wino fałszowani 
białokruszem. jest bardzo nie- 
zdrowe , wine into which litharge 
has been put is very unwholesome 
BIAŁONOGI, A, e, white-legged 
BIAŁOOKI, a, E, white-eyed. 
BIAŁOPIORY, a, e, white-feat- 
hered. 
BIOŁOPSTRY, BIAŁONAKRA- 
PIANY, a, e, white-spotted, white 
speckled. 
BIAŁORYB,a,s.m. (a fish), whi- 
ting. 
7 BIC 
BIAŁORZĘSY, A, e, with white 
eyelashes. 
BIAŁOŚĆ, i, s.f. whiteness. 
BIALOSKOHNIK,a, s.m: tanner 
or dresser of white leather. 
BIAŁOSKRZYDŁY, A, e, with 
white wings. 
BIAŁOSMUKŁY,a,e, an elegant 
and handsome person. 
BIAŁOWŁOSY, a, e, white-hai- 
red, hoary. 
BIAŁOZOR, a, s.m. ger-falcon, 
buzzard. 
BIAŁY, A, e , white. - chleb, 
white bread. - płeć, the fair sex. 
- dzień, broad day-light. - mo- 
neta, silver-money.-uplawy, the 
whites. Oni tak niepodobni ao sie- 
bie jak biale do czarnego, the 
one is as different from the other 
as white is from black. Mieć czar- 
no na białćm, to have a written 
document Biała niedziela, low 
Sunday. 
BIBLIA, i, y.f. bible. 
BIBLIJNY, a, e, biblical. 
BIBLIOTECZNY, a , e, of a li- 
brary. 
BIBLIOTEKA, ki, s.f. BIBLIO- 
TECZKA, ki, dim. library. 
BIBLIOTEKARSTWO, wa, s. n. 
he office of a librarian. 
BIBLIOTEKARZ, a, s.m. libra- 
rian. . 
BIBOSZ, a , s. m. drunkard, to- 
per, tippler. 
BIBUŁA, łt, S. f. blotting-paper. 
BIĆ, ję, v. imp. to beat. - 
w dzwony, to ring the bells. - 
w bębny, w kotły, to beat the 
drum, the kettle-drum. - pienią- 
dze, to coin or mint money. -ja- 
ja , to beat up eggs. - pale, to 
drive piles, --gwoździe w ścianę, 
to drive a nail into the wall. - ro- 
wy, to dig a ditch. - bydlo, to 
slaughter or kill cattle. - z dział, 
to fire or discharge the cannon. - 
wszy, to crack lice. - czołem, to 
prostrate one's self, -kolanem, to 
bend the knee, to cast one's self at 
one's feet. Pioruny biją, it thun- 
ders, the thunder strikes. Zegar 
bije, the clock strikes. Poly na 
mnie biją, I sweat all over, I am 
all in a perspiration. Krew bije mu 
do głowy, the blood begins to flush 
up in to his face. Winko bije mu 
do głowy, the wine flies up into 
his face. Ta strzelba bije o slo 
kroków, this gun carries a hundred 
paces. BIĆ SIĘ, to fight, to combat. 
- się na pałasze, na pistolety, 
to fight with swords, with pistols. 
- się na kułaki, to fight, to box. 
BICIE, ia', s. n. beating.-serca, 
the palpitation of the heart. - pul- 
su, pulsation. - bydła, the slaugh- 
tering of cattle. - z dział, the 
discharge of cannon. Wszyscy na 
niego biją, every one accuses him. 
BICZ, a , s. m BICZYK, a , dim. 
whip. Goły jak bicz r poor as Job. 
Bicz z piasku kręcić (prov.), to 
lose one's labour, in endeavouring 
to accomplish something impossi- 
ble. Jak z bicza, extempore, wi- 
8 
BIE 
thout premeditation, on a sudden. 
BICZOWAĆ, czuję, v. imp. to 
whip, to scourge, to lash. 
BICZOWANIE, ia, s. n. flagella- 
tion. 
B1CZOWISKO, ka, s.n. the 
stick to which the whip-cord is fa- 
stened. 
BIEC, see BIEGAĆ. 
BIEDA, dy, s. f. misery, wretche- 
dness. Biedę klepać, to live poorly 
but honestly. Narobić biedy, to 
puzzle. A to bieda, that's unhappy. 
Z nim to najwięcej biedy miatem, 
my greatest torments and sorrows 
have been occasioned by him. Od 
biedy mógłbym do zrobić, in case 
of urgency I could do it 
BIEDACTWO, wa , s. n. poor 
people; 2) want, poverty. 
BIEDACZKA, ki,s. f. a poor wo- 
man. 
BIEDAK, A, s. m a poor starving 
wretch. 
BIEDNIE, adv. poorly, misera- 
bly, pitifully. 
BIEDNY, a, e, poor, miserable, 
pitiful. 
BIEDOWAĆ, see IIOROWAĆ. 
BIEDRZENJEC, ńca, s.m. (a 
plant), pimpernel. 
BIEDZIĆ SIĘ, dzę się, v. imp. 
to take a great deal of pains, to 
put one's seif to trouble. Długo trze- 
ba się biedzić póki zbierzesz 
z czego zyć niezależnie, what a 
deal of trouble in scraping together 
a decent competence. 
BIEG, u, s. m. course, race. - 
życia, the course of life. - czasu, 
the course of time. - sprawy, the 
course of a business.-świata, the 
course of the world. Biegi końskie, 
horse-race. Cofnąć konia w biegu, 
to stop a horse in his speed. Doko- 
nał swego biegu, he has run his 
race. 
BIEGAĆ, v. freq. gam. BIEC, bie- 
gę, bieżę, v. imp. to run. - SIĘ, to 
go to heat. Suka biega się, a bitch 
that goes to heat or a prude bitch. 
Krowa biega się, a cow ready to 
to take the bull. 
BIEGACZ, a, s. m. runner. = 
BIEGUS. 
BIEGANIE, a, 3. n. action of run- 
ning. 
BIEGLE, adv. skilfully, cleverly. 
BIEGŁOŚĆ, I, 3. f. skill, ability, 
proficiency, expertness. 
BIEGŁY, A, E, skilful, able. 
BIĘGUN, A, s. m. runner.; 2) 
race-horse, courser; 3) hinge; 4) 
axle-tree of iron; 5) pole, the ex- 
tremity of the axis of the earth. 
BIEGUNKA, ki, s.f. flux, loo- 
sesness. Krwawa biegunka, diar- 
rhaea, dysentery, bloody flux. 
BIEGUNOWY, a, e, of the pole. 
Kola biegunowe , polar circles. 
Gwiazda biegunowa, polar star, 
load-star. 
BIEGUS, A, s.m. runner, racer 
(of a horse). 
BIEL, i, s.f. white colour. Ko- 
bieta w bieli, a woman clad in a 
white dress. 
BIK 
BIEL?*, I, s. f. dim. ka, seo PO- 
PIELICA, flying squirrel. 
BIELAK, a, s.m. white hare; 2) 
a sort of mushroom. 
BIELEĆ, see BIELIĆ SIĘ. 
BIELIĆ, lę, v.imp. to whiten, 
to white wash. - płótno, to bleach 
linencloth. -cyną, to do over with 
tin, to tin. -srebrem, to silver. 
- ŚIĘ, to whiten or to grow white; 
2) to appear as something while. 
Ocet bieli usta, the vinegar blan- 
ches the lips, makes them lock pale, 
white. 
BIELICA, B YLICA, cy, 8. f. mug- 
wort, arŁemisia, jbot.). 
BIELIDŁO, ła, s. n. a cosmetic 
used by woman for the skin.=BIL- 
LICZKA. 
BIELIZNA, ny, s.f. linen. - sto- 
Iowa, table cloth. 
BIELMO, ma , 5. n. wall-eye, 
amaurcsis, glaucoma. Zdjąć bied- 
mo, to couch an eye, to take of the 
cataract; 2) to unveil. 
BIELMOOKI, a, e, wall-eyed. 
BIELNIK, a, s.m. washing house, 
laundry. 
BIELUCHNY, BIELUCZKI, BIE- 
LUSIEŃKI, BIELUTKI, a,e, as 
white as snow. 
BIELUN, see BLEKOT. 
-BIERA, Y, BIERKA, dim. a man 
at back gammon or draughts; 2) 
dice. -padla, the dice is thrown. 
BIERKOWIEC, a, s.f. a weight, 
of 400 russian pounds. 
BIERNIE, adv. passively. 
BIERNOŚĆ, I, s.f. passivity, ca- 
pacity. 
BIERNY a, e, passive. 
BIERZMOWANIE, nia, s.n. (one 
of the seven sacraments), confir- 
mation. 
BIES, a , s. m. fiend , devil. 
Bies z tobą! be confounded, da 
mned! 
BIESIADA, dy, s. f. banquet, en- 
tertainment. 
BIESIADNIK, a, s.m. banquet- 
ter, feaster, reveller. 
BIESIADNY, BIESIADNICZY, a, 
e, of a banquet. Śpiew-, festival 
song. 
BIESIADOWAĆ, duję, v. imp. 
to banquet, to feast, to revel. 
BIESIĆ SIĘ, v. pr. to be furious, 
to enrage. 
BIESOSTWO, wa, s.n. devlli- 
shness. 
BIEŻĄCZKA, BIEGĄCZKA, see 
BIEGUNKA. 
BIGOS, v, 8. m. a dish of hashed 
meat and cabbage. 
BIGOT, a, s. m. bigot 
BIGOTERYA, mi, s.f. bigotry, 
cant 
BIGOTKA, ki, 5. f. a female de- 
votee. 
BIJAĆ, frequ. BIĆ. 
BIJĄCY, see BIĆ. 
BIJAK, a, s.m. the other half 
of a flail, viz. that which beats 
the grain. 
BIJATYKA, ki, s.f. battery, 
scuffle. 
BIKOWAĆ SIĘ, kuję się, v. imp. BŁĘ 
to wander Idly about, to play the 
truant. 
BILA, I, 8. f. billiard-bill. 
BILANS, u, s.m. balance, ba- 
lance-account. 
BILAR, u, s.m. billiards. Kij bi- 
larowy, billiard's cue. 
BILET, v, s.m. BILECIK, A, 
dim. small letter, note. Miłosny bi- 
lecik, a love-letter. Bilet bankowy, 
bank-note. - do teatru, ticket. 
BILMO, see BIELMO. 
BINDA, DY, s. f. fillet, scarf. Na 
bindzie rękę nosić, to carry one's 
arm in a string. 
BIODRO, ra, s. n. haunch, thigh, 
hip. 
BIODROWY, a, e, of the thigh. 
Łupanie w stawach biodrowych, 
hip-gout, sciatica. 
BIOGRAF, a, s.m. biographer. 
BIOGRAFIA, i, s. f. biography. 
BIORO, ra , s. n. office; 2) wri- 
ting-desk; 3) counting-room, coun- 
ter; 4) a chest of drawers, scru- 
toire. 
B1RBANT, a, s.m. a loose disor- 
derly fellow, a rake. 
BIRBANTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to lead a loose disorderly life. 
BIRET,u, s.m. priest-cap, black 
or violet calotte of a priest. 
BIRKUT, a, s. m. golden eagle. 
BISIOR, u, s.m. a rich stuff, 
brocade. 
BISKUP, a, s.m. bishop. 
BISKUPI, a, e, episcopal. 
BISKUPSTWO, wa, s.n. bisho- 
prick; 2} dignity episcopal, episco- 
pacy. 
BISURMAN, BISURMANIN, A, 
EISURMANIEC, kca, s. m. Mussul- 
man. 
BISURMANIĆ SIĘ, nię się, v. 
imp. to turn mussulman. 
BISURMANINY, a, s.n. the ce- 
remonies performed in order to 
turn a renegado. 
BISURMAŃSTWO, wa,s.n. the 
ussuiman faith; 2) mussulman 
eople. 
BISZKOKT, u, s.m. BISZKO- 
KCIK, a, dim. biscuit. 
BITNOSĆ, i, s. f. valour, brave- 
ry, courage. 
BITNY, a, E, warlike, valiant, 
brave,. - naród, a warlike nation. 
BITWA, wy, s. f. batlie, fight. 
"Walna bitwa, a pitched battle. 
"Wydać lub stocżyć bitwę, to give 
battle, to engage or join battle. 
Przegrać bitwę, to lose battle or 
to lose the day. Wygrać bitwę, to 
win battle, to win the day or to 
obtain victory. = BOJ, BOJKA, 
BIJATYKA. 
BITY, a , e, heated, 2) coined. 
Bity płaci, the unfortunate is al- 
ways in wrong. Bity gościniec, a 
beated road. Talary bite, cash, 
ready noney paid in german talars. 
BIUST, u, s. m. see POPIERSIE. 
BIZMUT, u, s.m. bismuth. 
BIZUN, a, s. m. whip, lash, 
scourge. Goły jak bizun, poor as 
Job. 
BLACHA, chy , s. f. iron plate, 
BLA 
tin plate, white iron plate. - na 
piersi, cuirass. -na nogi, cuish, 
cuisses.- naręce, bracelets, a 
vanbracc. (wife. 
BLACHARKA, ki, 8. f. tinman's 
BLACHARSTWO, wa, s.n. a 
tinman's trade 
BLACHARZ, a , s. m. tinman. 
BŁĄD, ędu , s. m, error, fault, 
mistake. W błąd wprowadzić, to 
lead Into error. Kto cię w błąd 
ten wprawiły who has prevailed 
upon you to do that? Trwać w błę- 
dzie, persist in error. Błąd popeł- 
nić, to commit an error. - niewa- 
żny, a slight fault, a trifling mis- 
take. - gramatyczny, false gram- 
mar. - wymawiania, wrong spel- 
ling- 
BLADAWOŚĆ, i, s. f. paleness, 
wanness. 
BLADAWY, a, e, somewhat pale, 
wan. 
BLADNĄĆ, BLEDNĄĆ, BLE- 
DNIEĆ, nieję, v. imp. to grow pale, 
to turn pale. 2) BLEDNIEĆ=PŁO- 
WIEĆ, to lose its colour, to fade. 
BLADO, adv. palely, wanly. - 
wyglądać, to look pale. 
BLADOBŁĘKITNY, A, E, faint 
blue. 
BLADOŚĆ, i, s. f. paleness, wan- 
ness. Bladość śmierci malowała 
się na jego twarzy, the pallness 
or wanness of death was depicted 
on his visage. 
BLADY, a, e, pale, wan. 
BŁĄDZIĆ, dzę , v. imp. to err, 
to mistake, to commit a fault; 2) to 
go astray, to lose the way, to wan- 
der or ramble about. 
BŁAGAĆ, gam, v. imp. to implo- 
re, to beseech, to supplicate. 
BŁAGACZ, a, s. m. implorer, 
supplicante. 
BŁAGALNIA, i, 8. f. propitiato- 
ry sacrifice, temple. 
BŁAGALNY, a, e, propitiatory, 
expiatory. Ofiara -a, sin or tres- 
pass offering. 
BŁAGANIE, ia , 8. n. supplica- 
tion, entreaty. 
BŁAHO, adv. frivolously. Błaho 
mówił, he spoke paltry, worthless 
words. 
BŁAHOŚĆ,!, 8. f. insignificance, 
futility. 
BŁAHY, A, E, trifling, insignifi- 
cant, frivolous. 
BLAJWAS, see BLEJWAS. 
BŁĄKAĆ SIĘ, kam się , v. imp. 
to wander or ramble about, to 
stroll, to range, to rove. 
BLAKOWAĆ, kufę, v.imp. to 
lose its colour, to fade, see PŁO- 
WIEĆ, PEŁZNĄĆ. 
BLAKOWNY, a, e, easily losing 
its colour. 
BŁAM, u, s. m. a piece of fur. 
BŁAMOWAĆ. to line with fur. 
BLANKIET, u. s.m. blank. 
BLANKOWAĆ, owal, uję, v. 
imp. to palisade, to enclose with 
crenels (fortif.). 
BLASK, u, s. m. britghness, 
lustre. - słońca, the brightness of 
the sun. - gwiazd, the brightness 
BLA 
of the stars, - jego czynów, the 
splendor of his achievements. Tru- 
dno znieść blask słońca, there is 
no bearing the glare of the sun. To 
rzuciło blask na jego rodzinę, 
that shed, reflected great lustre on 
his family. ,Blasku wystawy nie 
lubi, he does not like magnificence. 
BLASZANY, a, e, made of tin or 
of white iron. 
BLASZKA, BLASZECZKA, ki, 
s. f. a small piece of tin plate, a 
spangle. 
BLASZKOWATY,a,e,laminated. 
BLAT, u, 8. m. plate, table-plate. 
-u piły, the blade of a saw. - ku- 
chenny, a dish for roast meat. 
BŁAWAT, u, s. m. (a flower), 
com blue-bottle; 2) silk-stuff. 
BŁAWATEK, a, s. m. blue-bot- 
tle (boU). 
BŁAWATNIK, a, s.m. silk-mer- 
cer, dealer in silks. 
BŁAWATNY, a, e, silken. - 
sklep, silk trade, mercery. 
BŁAZEN, zna, s. m. buffon, wag, 
jester, droll. - nadworny, king's 
jester, king's fool. Grać w błazna, 
to play the buffon, to droll. Bydz 
czyim blaznem, to be the laughing 
stock of others. Jest to złośliwa 
blaźnica, she is a comical little 
monkey. Wystrychnąć kogo na 
błazna, to make a fool of one. To 
błazen ! he is a scoundrel, a variety 
sneaking fellow. Mieć kogo za bła- 
zna , to make light of, to slight, 
BŁAZEŃSKI, A, e, foolish, wag- 
gish , droll, farcical. Błazeński 
kaptur, a fool's bauble. 
BŁAZEŃSTWO, wa,$. n. buffo- 
nery, foolery, waggery, drollery. 
BLAZGOŃ, a, s.m. a man who 
talks bawdy, who holds bawdy dis- 
courses. 
BLAZGONIĆ, nię , v. imp. to 
talk bawdy, to talk smuttily. 
BŁAZNOWAĆ, kuję, v. imp. to 
play the fool, to crack jokes. 
BLECH , BLICH , u, s. m. blea- 
ching-ground. 
BLECHARKA, ki, s.f. a blea- 
cher's wife. 
BLECHARZ,*., s. m. bleacher. 
BLECHÓWAĆ.ceuję, v.imp. to 
bleach. 
BŁĘDNIE, adv. erroneously, 
wrongly, amiss. 
BLEDNIEĆ, ZBLEDNIEĆ, v. 
imp. to grow or turn pale. Jego 
gwiazda blednieje', his star is on 
the vane. 
BŁĘDNICA, y, s. f. ignis fatuus, 
blue fire. 
BŁĘDNIK, A, 8. m. labyrinth, 
maze. 
BŁĘDNY, a, e, erroneous, wrong; 
2) led-aslray, misled , wandering. 
- gwiazda, planet, wandering. 
mylna droga, wrong road. - ży- 
cie, a wandering or vagrant life. 
BLEJWAS, u, s.m. white lead, 
ceruse. 
BŁĘKIT, u, s.m. blue colour, 
azure. - niebios, the blue sky. - 
górny, lapis lazuli. Błękitne oczy, 
blue, azure eyes. 
9 10 
BŁO 
BŁĘKITNAWY, a, e, bluish. 
BŁĘKITNOGRZBIET, a , s.m. 
(a bird), rock thrush. 
BŁĘKITNOPIERŚ, 1A, s.m. (a 
bird), blue-throated warbler. 
BŁĘKITNY, a, e, blue. Drzewo 
błękitne- kampesz, log-wood. 
BLEKOT, u, s. m. LULEK PO- 
SPOLITY (a plant), henbane, mad- 
wort. 
BLEKOTEK, tka, s.m. (plant), 
chervil. 
BLICH. see BLECH. 
BLICHTRY, pl. false appearan- 
ces, mystification. 
BLIZIUCHNO , BLIZIUTKO, 
BLIZIUTEŃKO, acv. very near, 
hard by, close to, at hand. 
BLIZ1UHNY, BLIZIUTKI, BLI- 
ZIUTEŃKI, a, e, adv. very near, 
near at hand. 
BLIZKI, a, e, near, nigh.-kre- 
wny, next of kin, near relation. 
Blizkie niebespieczeństwo, -i 
upadek, imminent danger, impen- 
ding ruin, disgrace. 
BLIZKO, adv. near, nearly - 
BLIZKA. 
BLIZKOŚĆ, l,S.f. nearness, pro- 
ximity. 
BLIZKOWID, A, s.m. a short- 
sighted man, myops. 
BLIZKOZNACZNY, A, E, syno- 
nymous. 
BLIZNA, ny, s. f. scar, cicatrice. 
Rana się zgoi bliznasię zostanie, 
the wound is healed up , the scar 
remains for ever, prov. - an affront 
can be fogriven, but never for- 
gotten. 
BLIŹNI, ego , s. m. fellow-crea- 
ture, fellow man. 
BLIŹNIACZKA, KI, twin-sister. 
BLIŹNIAK, A, s.m. twin-brother. 
BLIŹNIĘTA, iąt, pl. twins; 2) 
gemini, one of the 12 signs of the 
zodiac.. 
BLIŻSZOŚĆ, i, s. f. greater near- 
ness ; 2) prior right, nearer claim. 
BLIZSZY, A, e, less distant, 
nearer. 
BŁOCIĆ, ię, v. imp. to cover 
with mud, to dirt. 
BŁOCKO, ka, s.n. mud, dirt, 
mire, puddle. 
BLOG I, a ve , blissful; 2) sweet, 
graceful, lovely. 
BŁOGO, adv. sweetly, lovely, 
comfortably. 
BŁOGOŚĆ, I, s. f. bliss, blessed- 
ness. 
BŁOGOSŁAWIĆ, wię, v. imp. 
to bless; 2) to praise, to glorify, 
to wish well. Błogosławić Bogu 
w świętych Jego, God is glorified 
with honoring His saints. Bóg mu 
błogosławi, przyjmie go pomię- 
dzy błogosławionych, God will 
glorify him, will admit him among 
the members of the blessed. Bło- 
gosław Boże, God bless you! 
BŁOGOSŁAWIEŃSTWO, WA, 
S. n. blessing, benediction. 
BŁOGOSŁAWIONY, a, E, bles- 
sed. Błogosławiony ale jeszcze 
nie święty, he is declared blessed 
or beatified but not yet canonized. 
BLY 
BLOK, r, 8. m. see KLOC. 
BLOKADA, DY, s. f. blockade. 
BLOKOWAĆ, kuję , v. imp. to 
blockade. 
BLOKUZ, u, 8. m. block-house. 
BŁONA, ny. 8. f. BŁONKA, BŁO- 
NECZKA,ki, dim. pellicle, mem- 
brane, film. - trzewo okrywają- 
ca, peritoneum. - poprzeczna 
lub podłużna, diaphragm, midriff. 
- kiszkowa, mesentery. - w któ- 
rej się dzieci rodzą, łożysko, 
afterbirth, secundine. - mózgowa, 
meninges. - twarda, duramater. 
- pajęczynowa, piamater. - ro- 
gowa, horny tunicle. - siatkowa, 
retina. 
BLONDYN, a, 8. m. a light-hai- 
red or fair-complexioned man. 
BLONDYNA, ny, BLONDYNKA, 
ki , 8. f. a light-haired or fair-com- 
plexioned woman. 
BŁOTNIASTY, A, e, membra- 
naceous. - węi, amphisbaena. 
BŁONIE, ia,s.n. green meadow, 
pasture; 2) an extensive plain, a 
flat open country intersected with 
meadows. 
BLONKA, see BŁONA. 
BŁONKOWATY, A, E, full of 
pellicles. 
BŁONOWY, a, e, membranous. 
BŁOTKO, ka, s.n. dim. a small 
marsh. 
BŁOTNIAK, a , 8. nt. (a bird), 
moor-buzzard, circus. 
BŁOTNICA, cy, s.f. marsh ar- 
row-grass. 
BŁOTNICZKA, ki, (a bird), 
marsh bitmouse. 
BŁOTNISTY, BŁOTNY, a, e, 
marshy, boggy, swampy; 2) muddy, 
dirty. -e rośliny, plants growing 
in marshes. Błotne ptastwo, birds 
living in marshes. 
BŁOTO, ta, s.n. marsh, bog, 
swamp; 2) mud, dirt. Bydż okry- 
tym-, to be dirty all over. Doby aż 
kogo z -, to raise one from a dun- 
ghill. Zatopiony w - zepsutego 
świata, plunged in the filth of a 
corrupted world. 
BLUĆ, pę, v.imp. to spew, to 
vomit, to puke. 
BLUSZCZ, u, s. m. ivy. -owe 
liście, ivy leaves. 
BLUSZCZOPERZ, u, 8. m. grass 
of parnąssus. 
BLUŹNIĆ, nię, v.imp. to blas- 
pheme. 
BLUŹNIERCA, cy, s. m. blasphe- 
mer. 
BLUŹNIERSKI, A, E, blasphe- 
mous. 
BLUŹNIERSTWO, wa, s.n. blas- 
phemy. = BLUŹNIENIE. 
BLWAĆ, see RLUĆ. 
BLWOCINY, pl. vomit 
BŁYSK, u, s.m. flash. gleam, 
glimpse. = POŁYSK. W dziele 
tern są gdzieniegdzie błyski rze- 
telnego geniuszu, in that work, 
there are some flashes of a true ge- 
nius. 
BŁYSKAĆ, kam, v. imp. BŁY- 
SNĄĆ, nę, v. inst. to flash, to 
lighten. Błyska, it lightens; 2) to 
BOC 
cast forth rays, to beam. Przez ca- 
łą noc błykało, it did not cease 
lightening all the night. 
BŁYSKAWICA, cy, .f. light- 
ning. 
BŁYSKOTKA, ki, 8. n?. glitte- 
ring trifle, tinsel.=BLYSKAWKA. 
BŁYSKOTNY, A, e, flashing, 
glittering. 
BŁYŚNIENIE, ia, 8.n. a sudden 
flash of lightning. 
BŁYSZCZADŁO, a, 8. n. a glitte- 
ring, showy thing. 
BŁYSZCZAK, a, s.m. =Ś. JAŃ- 
SKI ROBACZEK, glow-worm. 
BŁYSZCZEĆ SIĘ, czę sib, v.imp. 
tp glitter, to glimmer, to glisten. 
Kota oczy błyszczą w pociemku, 
cat's eyes shine in the dark. 
BO, BOWIEM, conj. for, be- 
cause. 
BÓB, u, s.m. bean. KOZI BO- 
BEK, sheep's stercus. 
BOBAK, a, s.m. marmot. 
BOBCZYĆ, czę, v. imp. (said of 
sheep, mice and hares), to dung. 
BÓBEK, bka, S.m. laurel, bay- 
tree. BOBKI, bay-trees ; 2) - 
owcze, tredle or sheep's dung. - 
mysze, mice-turds. - zajęcze, 
tracks hare. 
BOBIASTY, BOBO WATY, a, e, 
resembling the beans. 
BOBKOWY, a, e, of bay-tree.-- 
liście, laurel leaves. 
BOBO WNICA, cy, s. f. (a plant), 
common brook weed, water pim- 
permel. 
BOBOWNICZEK, czka, s.m, 
(a plant), water speedwell. 
BOBOWNIK, a, s.m. (aplant), 
brooklime. 
BÓBR, a, s.m. beaver. Płakać 
jak bóbr, to weep bitterly. 
BOBREK, bka , s. m. (a plant), 
buckbean. 
BOBROSZCZUR, A, s. m. musk 
shrew. 
BOBROWAĆ, ruję, v.imp. to 
wade through the water like a bea- 
ver ; 2) to search, to ferret. 
BOBROWY, a, e, of the beaver. 
- kapelusz, beaver-hat. - strój, 
castoreum. 
BOCHEN, ciina, s.m. BOCHE- 
NEK, fka, dim. loaf of bread. 
BOHENKOWATY, a, e, resem- 
bling a loaf of bread. 
BÓCHNIA, i, s.f. a town in Po- 
land. 
BOCIAN, a, s.m. stork. Dziwne 
powieści bają o bocianach, won- 
derful stories are told of storks. 
BOCIANI, BOCIANOWY, A, E, 
of the stork. - gniazdo, stork's 
nest. - noski (an herb), storksbill. 
BOCIANIĘ, ęcia, s.n. pl. ęta. 
= BOCIANEK,nka, a young stork. 
BOCIANOWATY, A, E, stork- 
like. 
BOCIEM, abr. locut. for BO CI 
JESTEM, that I am for you. 
BÓCIK, a, 8. m. dim. a nice little 
boot. 
BOCISKO, ka, s.n. a large ugly 
boot*. 
BOĆWINA, y, s.f. beet leaves. BOG 
BOCZKIEM, adv. sideways, si- 
delong. 
BOKOWY, A, E, lateral. 
BOCZYĆ, see ZBOCZYĆ. 
BODAJ, see BOGDAJ. 
BODĘ, see BOŚĆ. 
BODIAK, a, s.m. thistle. 
BODZIEC, dzca, s.m. goad, sti- 
mulus, stimulation. Dodać^bodżca, 
to stimulate, to encourage. 
BÓG, a, s.m. God. Bogowie 
pogańscy, the heathen Gods. Bój 
się Boga! an interjection, signi- 
fying : Do not do, or say, so as you 
fear God. Niech cię Bóg błogosła- 
wi , God bless you. Niech się dzie- 
je wola Boża, God's will be done. 
Dalby to Bóg, God grant it, would 
to God it were so, Gbd send it may 
be so. Daj Boże szczęście, God 
speed you. Chwała Bogu, God be 
praised. Dzięki Bogu, thank God. 
Idź z Bogiem, niech cię Bóg pro- 
wadzi, the lord of heavens go with 
you or begone, a-God's name. 
Broń Boże, uchowaj Boże, God 
forbid. Bóg świadkiem, Bóg wie 
= dalibóg, I call God to witness, 
God knows, upon my soul. Tak mi 
Panie Boże dopomoż, so help me 
God. Dla Boga = przebóg, for 
God's sake. Iśc z Panem Bogiem 
do chorego, to carry the host to a 
sick pesron. Jak trwoga to do Bo- 
ga (Prov.), danger and fear awa- 
ke the sense of religion. Brzuch 
jego Bogiem, he makes a God of 
his belly. Ta matka ubóstwia 
swego syna, this mother loves her 
son to idolatry, she makes him her 
God. Jowisz jest ojcem Bogow, 
Jupiter is the father of the gods. 
Ten człowiek Bogu duszę winien, 
he is a plain, harmless man. 
BOGACIĆ, cę, v. imp. to enrich. 
- SIĘ, to grow rich. 
BOGACTWO, wa, s.n. riches, 
wealth, opulence. - języka, the 
copiousness of a language. - kraju, 
the resources of a country. 
BOGACZ, a, s.m. a rich or 
wealthy man. 
BOGACZKA, ki, s.f. a rich or 
wealthy woman. 
BOGARODZICA,cy, s. f. the mo- 
ther of our Lord; 2) a war-hymn 
which the Poles used formerly to 
sing before going to fight. 
BOGATO, adv. richly. 
BOGATY, a, e, rich, wealthy, 
2) costly, precious, splendid. Boga- 
ty jak żyd, he is rich as a jew. - 
panna, a great match, a great for- 
tune. Kto nie dłużny ten bogaty, 
he is rich who owes nothing. Styl, 
język -, a copious language. 
BOGDAJ, BOGDAJŻE, DAJ 
BOŻE, interj. would to God. Bo- 
dajem skonał jeżeli to nie pra- 
wda, would I might never live, if 
I don't speak the truth. Bodaj 
tam moja noga nie postała, would 
I never had set my foot there. Bog- 
daj że przyjdzie, I hope he will 
come. Bogdajby ciebie! God bless 
you, you are quite an original, a 
down right original. 
BOL 
BOGINI, ni, s.f. goddess. 
BOGOBÓJCA,y, s.m. deicide, 
murderer of Jesus Christ. 
BOGOBOJNIE, adv. with fear of 
God, piously, religiously. 
BOGOBOJNOŚĆ, i, s.f. the fear 
of God, piety. 
BOGOBOJNY, a, e, God-fearing, 
pious, religious. 
BOGODUCHY, a, s.m. a man 
inspired by God. Bogudusza, a 
humble, and innocent man. 
BOGOSŁAWIĆ, it, v. imp. to 
speak of God. 
BOGOWŁADNY, a, e, theocra- 
tical. 
BOGOWŁADZTWO, wa, s.m. 
theocracy. 
BOGUMIŁ, a, s.m. Theophilus. 
BOGUMIŁA, ly, s.f. (a bird), 
yellow bunting. 
BOHATYR, a, s. s.m. hero. 
BOHATYRKA, ki , s. f. he- 
roine. 
BOHATYRSKI, A, e, heroic, he- 
roical. - wiersz, an epic or he- 
roic poem. Po bohatyrsku, heroi- 
cally. To mi bohater! that's what 
I call a hero! 
BOHATYRSTWO, wa,s.n. he- 
roism. 
BÓJ, u, s. m. fight, battle. 
BOJAIt, a, s.m. a russian noble 
of the equestrian order (old}. 
BOJAŹLIWIE, adv. with fear, 
Timorously. 
BOJAŹLIWOŚĆ, i, s. f. fearful- 
ness, timidity, faint heartedness. 
BOJAŹLIWY, a , e , fearful, ti- 
mid , faint-hearted. 
BÓJAŹŃ, i, s. f. fear. 
BOJKA, ki, s. f. battery, scuffle, 
affray. 
BOJOWISKO.a, s. n. field of 
battllc. 
BOJOWY, a, e, of a fight.LSsyk 
bojowy , battle-army, order of 
battle. 
BOISKO,A, s.n. threshing floor, 
barn floor. = TOK. 
BOK,u,s.m. BOCZEK, czka , 
dim. side, flank. - okrętu, the 
side of ship. - trójkąta, the side 
of an angle. Bolenie boków, a pain 
in the side. Bokiem, z boku, side- 
ways, a longside, aside. Pod bo- 
kiem-bardzo blisko, hard by, 
close to. Na bok! z drogi! stand 
back, stand out of the way/ On 
jest zawsze przy moim boku, he 
is always at my elbow. Wziąść się 
pod boki, to stand with one's arms 
akimbo. Boki rwać ze śmiechu, to 
split or shake one's sides with laug- 
hter. Wziął go na bok, he took 
him in a by-place. Idzie bokiem, 
he walks sideways. Obróć się tro- 
chę na bok, you must turn a little 
more aside. Patrzeć bokiem, ze 
złością, to look askance. 
BÓL, u, s. m. ache, pain. -gło- 
wy, head-ache. - zębów, tooth- 
ache. - gardła, a sore throat. 
BOLĄCY, A, E, ailing, aching, 
sore. W bolące trafić kogo miej- 
sce, to touch a sore place. 
BOLĄCZKA, ki, s. f. sore, abs- 
BOS 
cess, ulcer. - morowa, plague- 
sore, carbuncle. 
BOLEĆ, leję , v. imp. to ail, to 
ache, to smart; 2) to grieve, to be 
sorry. Głowa mnie boli, I have a 
head-ache. Serce mnie boli, I am 
sick at heart. Boleję-mocno ża- 
łuję, I grieve exceedingly. I am ve- 
ry-sorry. Bolałem niezmiernie nad 
jego śmiercią, I have been extre- 
mely grieved for his death. Boli 
mię ten wypadek, I am very grie- 
ved at that event 
BOLEŚĆ, i, s.f. pain, ailment, 
ache; 2) grief, sorrow, woe. 
BOLEŚNIE, adv. sorely, pain- 
fully. 
BOLEŚNY, A, e, painful, sore, 
smarting; 2) sorrowful, woeful. 
BOMBA, by, s. m. bomb. - pę- 
kła w powietrzu, the bomb has 
burst in the air. 
BOMBARDOWĆ, duję, v. imp. 
to bombard. 
BOMBARDYER,A, s.m. bom- 
bardier. 
BONIFIKACYA, yi, s.f. indem- 
nification, compensation. 
BONIFIKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to indemnify, to make good a loss. 
BONOŃCZYK, a. s.m. Bolo- 
gnese ; 2) a kind of little dog. 
BONONIA. i, s. f. Bologna. 
BONOWAĆ, nuję , v. imp. to 
lead a merry life; 2) to rove, to ram- 
ble about. 
BÓR, u, s.m. pine-forest 
BORG, u, s. m. tick, trust, cre- 
dit.. Na- dawać, to give on cre- 
dit. 
BORGOWAĆ, guję, v. imp. to 
give on tick or trust. Rozjuszeni 
żołnierze nie borgowali oblężo- 
nym, owszem w pień ich, wycięli, 
the exasperated soldiers gave no 
quarter, but put to the edge of the 
sword all the besieged. 
BOROWIK, a, s.m. a species of 
eatable mushrom,theboletus cervi. 
BOROWKA, ki, s.f. whortle- 
berry. =• czernica, black whortle- 
berry or bilberry; 2) buglehorn, 
used only while hunting in pine- 
forests. 
BOROWY, a, e, of a pine-forest 
Szyszka borowa, pine-nut, pine- 
top. 
BOROWY, wego, S.m. wood- 
ward, woop-keepr. = LEŚNICZY. 
BORSUK, a, s. m. badger. 
BORUTA, y, s. m. name of a 
demon (Slav. myth.). 
BORYSZ, u, s.m. bargain-cup, 
earnest-money. 
BOSAK, a, s. m. a bare-footed 
man; 2) a crooked instrumentuseb 
in pulling down burning houses. 
Drapnął bosaka, he fled dare- 
looted. BOSAKI, used only in pl. 
a kind of carriage. 
BÓŚĆ, bodę , v. inp. BODNĄĆ1 
UBODŁ, nę, v. inst. to push with 
horns; 2) to goad, ot stimulate. - 
konia ostrogami, to spur the horse 
Bodlo go sumienie, he had a qualm 
of conscience, eh was stung with 
conscience. 
11 12 
BRA 
BOSINY, k, pl. the act of wal- 
king bare-footed; 2) a mourning ce- 
remony among the Jews of Poland, 
consisting in sitting bare-footed 
upon the ground, for some days 
after the death of their near rela- 
tion. 
BOSKI, a, e, godlike, divine; 
2) excellent. 
BOSKO, = PO BOSKU, adv. di- 
vinely; 2) excellently. 
BOSKOŚĆ, i, s. /. divineness. 
BÓSTWO, wa, s.n. Deity, god- 
head, divinity. 
BOSY, a, e, BOSO, adv. bare- 
footed. 
BÓT, a. s.m. boot. Bóhj komu 
uszyć (fig.), to do one a bad piece 
of service. Przyszyć boty, to new- 
foot boots. Trzeba podszyć pode- 
szwy do -, these boots must be 
new-soled. 
BOTANICZNY, a, e, botanical. 
BOTANIK, A, s.m. botanist. 
BOTANIKA, ki, s. f. botany. 
BOTFORT Y, s.m. pl. jack-boots. 
BOTWIAŁOŚĆ, see ŻBUTWIA- 
ŁOŚ Ć. 
BÓTWIEĆ, wieję, v. imp. to 
mould, to become musty. 
BOWIEM, see BO. 
BOŻEK, żka, s.m. a heathen 
God. - miłości, the god of love. 
BOŻNICA, cv. synagogue. 
BOŻY, a. e, of God. Syn Boży, 
the Son of God. Boże narodzenie, 
Christmas. Wilia Bożego naro- 
dzenia, Christmas-eve. Boże cia- 
ło, Corpus Christi day. Cały Boży 
dzień, the whole livelong day. 
Boże drzewko (a plant.), field 
southern wood. 
BOŻYĆSIĘ, żę się, v.imp. to 
Swear by God. 
BOŻYSZCZE, cza, s.n. idol. 
BRAĆ, biorę, v.imp. BIERAĆ, 
ram, v.freq. WZIĄŚĆ, mę, v.imp. 
to take. - lekarstwo, to take phy- 
sic. - wędą ryby, to fish with a 
line. - na tortury, to put to the 
rack. -na kieł, to take the bit 
between the teeth. - ślub, to 
marry, to get married. - rozwód, 
to divorce one's wife, to put her 
away. Te brzytwy nie biorą, these 
razors shave not well. - górę 
nad kirn, to gain the ascendency 
over one, to get the better of him, 
to have the advantage of him.-za 
zle, to take ill or amiss. - co so- 
bie za obowiązek, to consider.it 
as one's duty. - co, kogo iv podej- 
rzenie, to entertain a suspicion. 
- kaptur, to put on the cowl, to 
become a monk. - żałobę, togo 
into mourning. - na się, or po- 
dejmować się czego, to take upon 
one's self, to undertake. - co do 
serca, to take a thing to heart. - 
na uwagę, to take into considera- 
tion. - przed się, or przedsię- 
brać, to design, to purpose, to re- 
solve upon a thing. Wiele bierzesz 
na dzien? how much do you get or 
earn a-day? Mdłość go bierze, he 
is going to swoon or faint away. Zd 
kogo to mnie bierzesz? whom do 
BRA 
you take me for? Puszcza gości- 
niec bity, a bierze Się wprawo, 
he leaves the high road, and turns 
to the right hand. Bierzcie się 
tv prawą, w lewą, turn or take to 
the right, to the left. Bibuła bie- 
rze w siebie wodę, blotting paper 
soaks water. Litość mnie nad nim 
bierze, I pity him. Brać się do 
broni, to take up arms, to run to 
arms. Żlssię bierze do tej roboty, 
he goes the wrong way to work. 
Bierze się ku nocy, it begins to 
grow dark. Brać się za głowę, to 
be entangled, to be embarrassed, to 
be at a loss what is to be done. Brać 
się w kupę, or na pazury do cze- 
go, to bestow all power upon a 
thing, to use one's best endea- 
vours. Brać się na wszystkie spo- 
soby, to use all means, to leave no 
stone unturned. Żle bierzesz moje 
wyrazy, you mistake or you mis- 
construe my words. Wziąść co za 
żart, to take a thing in jest. Bral 
w czem udział, he had his share 
of it. Garonna bierze źródło w Py- 
reneach, the Garonne takes it rise 
in the Pyrenees. Za wiele rzeczy 
bierze na siebie, he takes too 
much business upon himself. 
BRACIĆ, cę, v.imp. -ZBRA- 
CIĆ, to unite, to fraternize. 
BRACISZEK, szka, s.m. little 
brother; 2) lay brother. 
BRACTWO, wa , s. n. brother- 
hood, fraternity. 
BRAHA, i, s.f. dregs brandy- 
grounds. 
BRAK, u, s, m. want, lack, scar- 
city; 2) refuse. Brak mu czegoś 
w głowie, he is not quite right in 
his head. 
BRAKOWAĆ, kuję, v.imp. to 
be wanting; 2) to pick out, to pick 
and choose, to garble. 
BRAM, u, s.m. bordure, brim. 
BRAMA, my, s. f. gate. - tryum- 
falna, triumphal arch. 
BRAMNE, go, s. n. gate-tax, 
passage toll. 
BRAMOWANIE, A, s.n. embroi- 
dering. 
BRANIE, A, s.n. the action of 
taking. Branie rekrutów, a forced 
enrolment, listing, press. Wino- 
branie, vintage. 
BRANIEC, ńca, s.m. prisoner 
of war, captive. 
BRANKA, ki, s. f. a woman made 
prisoner in war. 
BRANSOLETKA, Kt, s.f. bra- 
celet. 
BRANTKA, ki, s.f. (arlil.}, 
match. 
BRANTKULA, lt, s.f. fireball. 
BRAT, a, s. m. - cak, pl. broth- 
er. - rodzony, full brother. - 
przyrodny, half-brother. - stry- 
jeczny, the son of the father's 
brother. - cioteczny, the son of 
the mother's brother. Za panie 
bracie, cheek by jole. Brat z sio- 
strą (a plant.), pansy violet or 
heart's ease. Bracia franciszka- 
nie, fraciscan friars. -Morawia- 
nie, Moravian brethren. Wszyscy 
BRO 
ludzie są Braćmi w Chrystusie. 
all men are brethren in Jesus Christ. 
Co brat to brat, a brother is always 
brother viz. you can never destroy 
the intimacy proceeding from rela- 
tionship. (prov.) Kochajmy się juk 
bracia , rachujmy się jak żydzi, 
short reckonings make long friends. 
BRAT PSI, see PSUBRAT. 
BRATA SIĘ, tam się, v.imp. 
(z kim), to enter into a brotherhood 
with one, to grow intimate with 
him, to live together like brothers. 
BRATANEK, nka, s.m. nephew. 
= SYNOWIEC. 
BRATERSTWO, wa,s.n.broth- 
erhood; 2) the brother and his wife. 
BRATNAL, a, s.m. a large nail. 
BRATNI, BRATERSKI, a, Ł, 
brotherly, fraternal. Miłość bra- 
terska , brotherly love. Po brater- 
sku , so as becomes a brother. 
BRATOBÓJCA, cy, s.m. the 
murderer of a brother. 
BRATOBÓJCZY, a , e , relating 
to the murderer of a brother. 
BRATOBOJSTWO, wa, s. n. the 
murder of a brother, fratricide. 
BRATOWA, wej, s.f. a brother's 
wife. 
BRATOWIZNA, t, s.f. inheri- 
tance from a brother. 
BRAUSZTYN, u, s.m. manga-, 
nese. 
BRAWO, A, s.n. clapping of 
hands, applause, public praise. 
Nie wart brawa, he deserves not 
applause. Zasypali mówcę bra- 
wami , his discourse was followed 
by a thousand bravos. 
BRAWURA, ky, s.f. bravery, 
courage; 2 bully, swaggerer. 
BREDNIA, i, s.f. nonsense, 
trash, stuff. 
BREDZIĆ, dzę , v.nmp. to talk 
nonsense. 
BRETNAL, a, s.m. nail. 
BREW, brwi , s. f. eye-brow. 
W brew - bez ogrodki, dowright, 
in plain t^rms. W brew prawu, 
contrary to law. Idzie w brew swe- 
mu sumieniu, he does quite con- 
trary to the dictates of his consci- 
ence. W brew co komu powie- 
dzieć, to say a thing to one's face. 
BREWER YA, yi, s.f. brawl, 
riot. Wyrabiać brewerye, to brawl 
and riot. 
BREWIARZ, A, S. breviary. 
BRLOK, A, s.m. squint-eyed. 
BRNĄĆ, nę, v. imp. to wade, to 
ford.-w grzechy, to fall into a 
sin. - w długi, to run into debt.' 
BROCZYĆ, czę, v.imp. to im- 
brue. , 
BRÓD, u, S. m. ford. W bród 
rzekę przebyć, to ford a river, to 
wade through a river. 2) WBRÓD, 
adv. copiously, plenty. Jadła i na- 
poju bylo wbrod, we have eaten 
and drunken copiously. 
BRODA, dy, s.f. beard; 2) chin. 
Zapuścić brodę, to let, to allow 
one's beard to grow. Nosić diuną. 
-ę, to wear a long beard. Golic 
komu-ę, to shave or trim one.Cy- 
rulik goli co ranek od dziesięciu BRU 
(to dwunastu brod, the barber 
trims every morning ten or twelve 
people. Samemu sobie golić-?, to 
shave one's self. Kozia-a, goat's 
beard. Bez brody, młokos, a 
beardless youth, a stripling. 
BRODACZ, A , s.m. a man with 
a long beard. =» BRODAL. 
BRODATY, a, e, bearded. 
BRODAWCZATY, a, e, warty. 
BRODAWKA, ki, BRODAWE- 
CZKA, ki, s. f. dim. wart. Broda- 
wka cyckowa, pap, nipple, teat. 
BRODAWNIK, a,s.m. (aplant), 
dandelion. 
BRÓDKA, BRODECZKA,ki, s.f. 
dim. a little beard. Kozia bródka, 
Koziobrod(aplant-), goat's beard. 
BRODNIA, ni, s. f. a kind of net 
for fishing. = BRODZIEŃ. 
BRODZISKO, ka, s.n. an ugly, 
shaggy beard. 
BRODZISTY, A, E, fordable. 
BRÓG,a, s.m. stack, rick.- 
siana , hay-stack , hay-rick. = 
STOG. 
BROIĆ, ję, v.imp. to do mis- 
chief, to perpetrate. Morze broi, 
the sea commits great ravages, ship- 
wrecks. Wiley broiły w okolicach, 
the wolves have made great havoc 
In this country. 
BROIC1EL, a, s.m. mischief- 
maker. 
BROK, u, s. m. small shot. 
BROŃ, i, s. f. weapon, arms. - 
palna, fire-arms. - zaczepna i 
odporna, offensive and defensive 
arms. Towarzysz broni, compa- 
nion in arms. Zaioieszenie broni, 
suspension or cessation of arms. 
Podnieść-, to take up arms. Zło- 
żyć -, to lay down arms, nosić - 
lub służyć wojskowo, to bear 
arms, to be a soldier. Zostawać 
pod bronią, to continue in arms. 
Ńa ramie broń I shoulder your 
firelock! Do nogi broń! rest your 
firelock! - ognista, fire arms. 
Dobrze wyglądać stojąc pod bro- 
mą, to look well under arms. 
BRONA, NY, S.f. harrow; 2) 
gate, for BRAMA. 
BRONIĆ, nię, v. imp. to defend, 
to protect; 2) to forbid, to prohibit, 
to interdict - esyjej sprawy, to 
plead one's cause. - komu przy- 
stępu, to deny one admittance. - 
się do upadłego, to defend one's 
self till death, or till one of the figh- 
ters falls. - się niewiadomością , 
to plead ignorance.-się od cze- 
go, to guard against a thing. 
BRONOWAĆ, nuję, v.imp. to 
harrow. 
BRONZ, u, s. m. bronze, brass. 
BRONZOWY, A, e, brazen. 
BROWAR,u, s.m. brewhouse. 
BRÓZDA, DY, s.f. furrow. 
BRÓŻDZ1Ć, dzę, v.imp. to fur- 
row; 2) to meddle with other peo- 
ple's business, to cross or thwart 
one's designs; 3) to embroil. Bróz- 
dzisz mi tu, you spoil, destroy my 
business, you put it Into confusion. 
BRUD, u, s.m. filth, dirt. BRU- 
DY, pów, pl. dirty linen. 
BRY 
BRUDAS, A, s.m. - BRUDNY 
(fam.). 
BRUDNO, adv. dirtily, nastily.- 
kasztanowaty, dark chcsnut co- 
lour (horse). 
BRUDNOŚĆ, I, s.f. dirtiness, 
nastiness. 
BRUDNY,a,e, dirty, nasty, filthy. 
BRUDZIĆ, dzę, v.imp. to dirty, 
to soil. 
BRUK, u, s. m. pavement Zbi- 
jać bruki, to saunter. 
BRUKAĆ, see BRUDZIĆ. Bru- 
cze, he soils. Zbrukal, he has soi- 
led. 
BRUKARZ, a, s.m. paver, pa- 
vier. 
BRUKIEW, kwi, s.f. turnip. 
BRUKOWAĆ, kuję, v.imp. to pave. 
BRUKOWE, ego, s.n. passage- 
toll , road-money. 
BRUKOWIEĆ, wca , s.m. pave- 
ment-beater, street-walker. 
BRUKOWY, a, e, of pavement; 
2) vulgar, trivial. Kamień bruko- 
tvy, paving-stone. Wiadomości 
brukowe, news picked up in the 
streets. 
BRUNACIĆ = BRUNATNIEĆ , 
nieję, v. imp. to become brown. 
BRUNATNOCZERWONY, A, e, 
brown-red, reddish-brown. 
BRUNATNY, A, e, brown. 
BRUNECIK, a, s.m. dim. of 
BRUNET. 
BRUNET, a, s.m. a dark-com- 
plexioned man. 
BRUNETKA, ki, s.f. a dark- 
complexioned woman. 
BRUS, a, s.m. whet-stone, grin- 
ding stone; 2) a great piece of tim- 
ber. 
BRUŚNIK, a, s.m. grinder, 
whetter. 
BRUSZNICA, y, s.f. a kind of 
berry (hot.). 
BRUTAL, a, s, m. a rude ill-bred 
man. 
BRUTALNY, a, e, brutal, rude. 
BRUTALSKI. 
BRUTALSTWO, a, s.n. bruta- 
lity, rudeness of manners. 
BRW1STY, a, e, having thick 
shaggy eyc-brows. 
BRYCZKA, ki, s.f. a travelling 
carriage. 
BRYFTREGIER, A, s.m. post- 
man. 
BRYG, u, s.m. brig (marin.'). 
BRYGADA, dy, s.f. brigade. 
BRYGADIER, A, s.m. brigadier- 
general. 
BRYKA, ki, s.f. waggon. 
BRYKAĆ, kam, v. im. (used 
chiefly in speaking of animals at 
play), to frisk, to prance; 2) to 
play wild pranks; 3) to run lose 
from restraint, to be refractory. 
BRYKLA, i, s. f. busk. - stalo- 
wa , a steel-busk. - rogowa, a 
whale-bone busk. 
BRYKLIWOŚĆ, i, s.f. friski- 
ness, frolicksomeness. 
BRYKLIWY, a , e , frisky, fro- 
licksome, playsome; 2) refractory, 
unruly. 
- yłA.ły, s.f, BRYŁKA, ki, 
BRZ 
dim. lump, clod of eartb. - lodu, 
ice-shoal. 
BRYLANT, a, s.m. brilliant, 
jewel, diamond. 
BRYLANTOWY, a, e, cf dia- 
mond. 
BRYLASTY, a, E, like a lump, 
full of lumps. 
BRYLOWAĆ, luję, v.imp. to 
shine, to glitter, to sparkle. 
BRYNDZA, dzy, s.f. a kind of 
whey cheese. 
BRYŚ, ia, s.m. a dog. 
BRYT, u, s. m. breadth. 
BRYTAN, A, s. m. bull-dog, 
mastiff. 
BRYTANIA, i, s.m. (Wielka), 
Great Britain. 
BRYŻ, a, s.m. BRYJE* pl. a 
shirt frill; 2) the trimming of a 
robe with embroidery. 
BRYZGAĆ, gam, v.imp. to spat- 
ter.-OBRYZGAĆ, ZABRYZGAC. 
BRZĄKAĆ, kam, V. imp. BRZĘ- 
KNĄQ, nę, v. inst. to clink, to jin- 
gle. see BRZĄKAĆ. 
BRZĄKADŁO, a, seeBRZĘKA- 
DŁ0. 
BRZANKA, KI, S.f. cat's-tail- 
grass (bot.). 
BRZASK, u, s.m. day-break. 
BRZDĄKAĆ , kam , v. imp. 
BRZDĄKNĄĆ,NĘ,v.tnsL to thrum. 
- na gitarze, to thrum upon a 
guitar. -pod nosem, to mutter 
betwixt one's teeth. 
BRZDĘK, interj. slgnifynig the 
noise made by a heavy-fall. 
BRZECHWA, Y. s.f. an arrow 
without it's iron head, the shaft 
BRZĘCZEĆ,czę, v. imp. to hum, 
to buzz. Mucha, pszczoła, komar 
brzęczy koto uszu, the Dy, the 
bee, the gnat hums about one's ear; 
2) to clink, to chink. Brzęcząca 
moneta, ready money, cash. 
BRZECZKA,!, s.f. = ZACIER. 
BRZEG, u, s.m. verge, edge, 
brink; 2) coast,shore, beach, bank. 
- slotu, the edge of a table.- 
kapelusza, the brink of a hat. - 
przepaści, the brink of a preci- 
pice.- książki, the margin of a 
book. - sukni, the skirt of a gar- 
ment.-morza, sea-side or shore. 
- rzeki, the bank of a river. - 
lasu, the skirts of a wood. -stro- 
my, a high or steep bea»h or bank 
of a river, bold shore. Wylać 
z brzegoiv, to overflow, to run 
over. 
BRZEGOWKA, ki,3. f. (a bird), 
sand martin. 
BRZEGOWY, A, E, of a coast, 
of a bank, shore. = NABRZEŻNY. 
Mieszkaniec nabrzeżny, one who 
lives on the banks of a river. 
BRZĘK,u, s.m. clash, clink, 
jingle. 
BRZĘKAĆ, see BRZĄKAĆ. 
BRZĘKADLO, ła, s.n. jingle, 
rattle. 
BRZĘKLIWY, A, E, clinking, 
jingling. 
BRZEMIĘ, eNia, s.n. burden, 
load. Zastąpić brzemieniem, to 
become pregnant. - ę żywota, the 
13 14 
BRZ 
burden of the womb. Sława ojców 
jest ciężkiem brzemieniem dla 
dzieci, the glory of the fathers is 
a heavy burden for their children. 
BRZEMIENNOŚĆ,i, s. f. pre- 
gnancy. 
BRZEMIENNY, A, E, pregnant, 
big with child; 2) teeming with. 
BRZESZCZOT, u,s.m. blade; 
2) sword. 
BRZEZINA, ny, s. f. birch, birch- 
tree, birch wood, see BRZOZA. 
BRZEŻYCA,cy, s.f. (aplant.), 
shore-weed 
BRZMIEĆ, mię, v. imp. to sound, 
to ring. Chrząszcz brzmi, a may- 
bug buzzes or hums. Brzmią trą- 
by, the trumpets sound. Cały swiat 
brzmi jego pochwałami, all the 
world rings again with or resounds 
with the report of his praise. Ten 
list brzmi następnie, this letter 
runs thus or to the following effect. 
Glos jego brzmial po sklepie- 
niach, his voice resounded through 
the vaults. 
BRZMIENIE, ia, s.n. sound; 2) 
sense contained, tenor, import. 
BRZOSKIEW, kwi , BRZOSK- 
WINIA, ni, s. f. peach, peach 
tree. 
BRZOSKWINIOWY, a, e, of 
peach, peach-coloured. - kwiat, 
peach-bloom. - ziarko, peach- 
kernel. 
BRZOST, u, s.m. elm, elm-tree. 
BRZOSTOWINA, ny, s.f. elm- 
wood. 
BRZOSTOWY, A, e, of elm. 
BRZOZA,zy, s.f. BRZÓZKA,Ki, 
dim. birch. 
BRZOZOWY, a, e, birchen. - 
Sok, birch sap. 
BRZUCH, a , s.m. belly. - dol- 
ny, lower belly. Ból brzucha, bel- 
ly-ache, pain in the bowels. Do gó- 
ry brzuchem leżeć, to lie supine 
or with the face upward; 2) to idle, 
to be a lazy bones. Dogadzać brzu- 
chowi, to pamper one's self. Brzuch 
tłusty leb pusty, large belly, empty 
skull. Mieć wolność brzucha, to 
be loose. Rozwolnić-, is said of a 
purgative that keeps one's body open 
or loose. Bydż oddanym brzucho- 
wi, to be given to one's belly, to 
be a greedy-gut. Ubóstwiać brzuch, 
to make a god of one's belly. 
BRZUCHACIEĆ, cieję, v. imp. 
to get a large belly. 
BRZUCHACZ, a, s.m. a man with 
a big paunch. 
BRZUCH ACZKA, ki, s.f. a wo- 
man with a big belly. 
BRZUCHATOŚĆ, i, s. f. corpu- 
lency. 
BRZUCHATY, A, E, big-bellied, 
gorbellied; 2) pregnant. 
BRZUCHOMOWCA, cy, s. m. 
ventriloquist. 
BRZUCHOWY=BRZUSZNY, a, 
E, of the belly. 
BRZUSZEC, szca, s. m. protube- 
rance, jutting of a..., projecture. 
BRZUSZEK, szka , s. m. dim. a 
little belly. 
BRZUSZYSKO, ka, s.n. paunch. 
BUD 
BRZYDAL, a, s.m. an ugly ba- 
boon , an ugly cur. 
BRZYDKI, a, e, ugly. Strasznie 
-, horribly ugly. Czas -, nasty 
weather. Postępek -, a mean, 
base conduct. 
BRZYDKO, adv. uglily; 2) bad- 
ly, abominably. 
BRZYDKOŚĆ,!, BRZYDOTA, 
ty, s. f. ugliness. 
BRZYDNĄĆ, nę, v. imp. to be- 
come ugly. = ZBRZYDNĄĆ = PO- 
BRZYDNĄĆ. 
BRZYDZIĆ, dzę, v.imp. to dis- 
gust, to render loathsome. - się, 
to loathe, to abhor, to abominate. 
Brzydzi sobie życiem, he is dis- 
gusted with life, it has lost its 
relish for him. Zacząłem brzydzić 
się tym pokarmem i napojem, I 
began to loathe that food, that 
drink. Brzydzi się domem swoim, 
hes has lost conceit of his house. 
BRZYTWA, wy, s.m. BRZY- 
TEWKA, ki , dim. razor. Tonący 
brzytwy się chwyta, (prov.), a 
drowning man catches at a straw. 
Stąpać jakpo brzytwach, to walk 
nicely, to mince. 
BUCH et BUBUCH! adv. onom. 
plump! bang! hollow sound pro- 
duced by the falling of a body in 
tlic water 
BUCHAĆ, cham, v. imp. BUCH- 
NĄĆ , nę , v. insu. (said of smoke 
and fire), to break forth (out.), to 
gush, to spout out, to spurt out, 
to give a puff when smoking to- 
bacco ; 2) to thump; 3) eat with the 
voracity of a glutton. 
BUCHALTER, a, s.m. book- 
keeper. 
BUCHALTERYA, yi, s.f. book- 
keeping. 
BUCHANIEC, ńca, s.m. fisty- 
cuff. see SZTURCHANIEC. 
BUCHASTY, A, e, wide, ample. 
BUCHTA, ty, s. f. bay, creek. 
Buchty okrętu, the ribs of a ship. 
BUĆIĆ S1Ę, v. imp. to boast. 
see CHEŁPIĆ SIĘ. 
BUCZNIEĆ, v. imp. to swell. 
see NADĄĆ. 
BUCZYNA, NY, s. f. beech-wood, 
beech-tree. - BUK. 
BUDA, dy, s.f. booth, shed. 
BUDNIK, a, s. m. booth-dwel- 
ler, a kind of police-man in Russia, 
guard, watchman. 
BUDOWA, wy, s.f. edifice, fa- 
bric, building. 
BUDOWAĆ, duję, v. imp. to 
build; 2) to edify or instruct. - 
zamki na lodzie, to build castles 
in the air. 
BUDOWCA,cy, s.m. builder.= 
BUDOWNIK. 
BUDOWLA, I, s.f. ~ BUDO- 
WA. 
BUDOWNICTWO, wa, s.n. ar- 
chitecture. 
BUDOWNICZY, czego, s. m. ar- 
chitect. 
BUDOWNY, A, E, well-built. 
BUDULEC, lca , s.m. timber, 
timber-wood. = DRZEWO BUDO- 
WLANE. ' 
BUN 
BUDYNEK, nka, s.m. building, 
structure. = ZABUDOWANIE. 
BUDZIĆ, dzę, v. imp. to awake, 
to break one's selep.-sip, to awa- 
ke, to cease to sleep, see ZBU- 
DZIĆ , OBUDZIĆ. 
BUDZICIEL, a, s.m. awakencr, 
fem : BUDZICIELKA. 
BUFET, u, s.m. side-board. 
BUFON, a, s. tn. buffoon. 
BUFONADA, dy, s.f. buffonery. 
BUFONOWAĆ, nuję, v. imp. to 
crack low jests. 
BUG, u, s. tn. a river in Poland. 
BUHAJ, a, s.m. bull. BUHA- 
JEK, jka, dim. bullock. = BUJAK, 
a man fond of women. 
BUJAĆ, jam, v. imp. to buoy, to 
soar, to tower; 2) to rove unboun- 
ded , to range; 3) to grow exube- 
rantly. - poświecie, to range the 
world. Pozwolić buiać swej ima- 
ginacyi, to give one's fancy its free 
range. Buja za nadto wysoko, he 
soars up a little too high. Bujająca 
iniaginacya, a soaring imagina- 
tion. 
BUJNIE, adv. soaringly; 2) exu- 
berantly, abundantly. = BUJNO. 
BUJNOSĆ, i, s.f. soar, towering 
flight; 2) rankness, exuberance, 
luxuriance. 
BUJNY, A, E, soaring, towering; 
2) rank, exuberant, luxuriant. 
BUK, u, S. m. beech-tree. 
BUKIET, u, s.m. BUKIECIK, a, 
dim. nosegay. 
BUKIEW, kwi, s.f. beech-mast. 
BUKŁAK, u, s.m. leather bottle, 
bag or skin. 
BUKOWINA, ny, s.f. beech- 
wood. 
BUKOWY, A, e, beechen. 
BUKSA, y, s.f. hoop, a burr a 
ferrule or verrel (a little iron ring 
placed at the end of a bolt to ri- 
vet it). = SKÓWKA. 
BUKSZPAN, u, s. m. box-tree. 
BUKSZPANOWY, a, e, boxen. 
BUKWICA, cy, s.f. (a plant.), 
betony. 
BULA or BULLA, li, s.f. a pa- 
pal bull. 
BULANY,a,e,sallow, pale yellow. 
BULAT, a, s. m. a turkish sabre. 
BUŁAWA, wy, s.f. staff of com- 
mandement, truncheon. 
BULION, u, s. m. broth. 
BULKA, ki, s. f. bubble. 
BUŁKA, ki, s.f. BUŁECZKA, Kt, 
dim. a loaf of bread, dim. of BULK. 
BULKOTAĆ, or BULĆOTAĆ, 
to make a noise, to sing as a tur- 
ke v~cock» 
BUŃCZUCZNY, nfgo, s.m. horse 
tail bearer. 
BUŃCZUCZNY, a, e, swelled or 
elated with pride, puffed up, puffy, 
2) the. cossack's standard-bearer. 
BUŃCZUK, a, s.m. horse's tail, 
Turkish standard. 
BUNT, u, s. m. sedition, re- 
bellion. 
BUNTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
stir up, to rebellion.-sip, torebeL 
BUNTOWNIE, adv. seditiously, 
rebelliously. BUR 
BUNTOWNICZY, a, e, seditious, 
rebellious. 
BUNTOWNIK, A, s.m. rebel. 
BURA, by, s.f. BURKA, ki, dim. 
a sori of rain-cloak made of felt; 2) 
a sharp reproof, rebuke, reprimand. 
BURAK,A, s.m. beet, beet-root. 
BURCA, y, s. m. destroyer. Used 
only in compound nouns, viz: 
ŚWIATOBURCA, destroyer of the 
world, see BURZYCIEL. 
BURCZEĆ, czę, v. imp. BUR- 
KNĄĆ, nę, v.inst. to rumble, to 
grumble; 2) to reprove, to rebuke, 
to reprimand. Burczy mu w brzu- 
chu , his guts rumble. Burczeć so- 
bie pod nosem, to grumble, to 
mutter something between one's 
teeth. Zburczeć kogo, to repri- 
mand. 
BURCZYMUCHA, chy, 8. f. quar- 
reller, wrangler. 
BURDA, dy, 8. m. blusterer, 
swaggerer, roister; 2) dy, s.m. 
drunken brawl, scuffle, riot. 
BURDEL, d, s. tn. bawdy-house. 
BURGRABIA, bi, or biego, s.m. 
burgrave, BURGRABICZ, his son, 
BURGRABINA, his wife; 2) ste- 
ward. 
BURKA, see BURA. 
BURMISTRZ, a, s. m. burgoma- 
ster, mayor. 
BURMISTRZOSTWO, wa, s.n. 
the ofice of a burgomaster. 
BURMISTRZOWA, owej,s.f. the 
wife of a burgomaster. 
BURMISTRZOWAĆ, rzdję, v. 
imp. to hold the office of a burgo- 
master. 
BURSZTYN, v, s. m. amber. 
BURSZTYNOWY, a,e, made of 
amber. 
BURTA, ty, s. f. border, galoon, 
tape. pl. BURTY, fig. livery. 
BURY, A, e, dark grey. 
BURZA, rzy, s.f. storm, tempest; 
2) broils or troubles in a state. - 
wielka, great, boisterous storm. 
Grzmi-, thb stonn rages. Mija 
-, the storm is just over. Pozwol 
przejść burzy, let the storm blow 
over.-namiętności, the tempest 
of the passions. Okręt kołatany 
burzą, a ship tossed by tempest, 
storm-beaten ship. 
BURZAN, u, s.m, grass-plot 
BURZENIE, nią, s. n. agitation, 
fermentation; 2) destroying or pul- 
ling down. 
BURZLIWIE, adv. boisterously, 
tumultuously. 
BURZLIWIEC, wca, s.m. agita- 
tor , a turbulent fellow, a firebrand 
of sedition, see BURZYCIEL. 
BURZLIWOŚĆ, i, s.f. boiste- 
rousness, turbulence; 2) violence, 
impetuosity.-młodego wieku, the 
wildness or impetuosity of youth. 
BURZLIWY, A, E, stormy, tem- 
pestuous, boisterous; 2) violent, 
impetuous. = BURZYSTY, 
BURZYĆ, bzę, v.imp. to fer- 
ment, to stir up,.to rebel; 2) to 
pull down, to dismantle, to destroy. 
-się, to ferment, to become tu- 
inultuous; 2) to rage, to be in a 
BYC 
fury. Burzyć lud, to stir up, to 
collect people, to gather and set 
them against some body or some 
thing, to raise a tnob. 
BURZYCIEL, a, s.m. agitator, 
per urbator; 2) destroyer. 
BUSSOLA, u, s.f. a mariner's 
compass. 
BUTA, y, s.f. pride, scorn. 
BUTEL, tla, s. m. a large vessel 
of glass. 
BUTELKA, BUTELECZKA, Kt, 
s. f. dim. bottle. Butelka lejdejska, 
leyden vial. = BUTLA. 
BUTELKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to bottle or put in bottles. 
BUTELKOWY = BUTELCZA- 
NY, a, e, of a bottle. -epiwo, beer 
kept in bottles. -y przyjaciel, a 
drinking companion. 
BUTNY, a, e, haughty, arrogant. 
Butne gór wierzchołki, the lofty 
crests of mountains. 
BUTWIEĆ, see BÓTWIEĆ. 
BUZDYGAN, a, s.m. hurlbat, 
whirlbat. 
BUZIA, I, s. f. BUZIAK=BUZIA- 
CZEK, ka, s. m. dim. (a term of en- 
dearment), mouth, lips; 2) a kiss. 
Daj mi buzi, give me a kiss. Ła- 
dny buziaczek, pretty girl. Mój 
ty buziaczku! my darling, my 
little darling! 
BUZOWAĆ, zuję, v. imp. to 
snub, to rebuke, to reprimand. 
BY = ABY, conj. which is used 
with the optative and subjunctive 
moods. Co chcesz bym uczynił? 
what would you have me do? Chcial- 
bym byś się lepić] sprawował, I 
would have you behave better. 
Strzeż się abyś nie upadl, take 
heed lest you should fall. Powia- 
dam ci to byś wiedział jak sobie 
postąpić. 1 tell it you, that you 
may know what you have to do. 
2) BY, is used to form the condi- 
tional tenses. Pisałbym do niego 
gdybym miał więcej czasu, I would 
write to him, if I had more lime. 
Byłbym szczęśliwszy gdybym 
miał więcej przyjaciół, I should 
be happier if I had more friends. 
Bardzoby mi było przykro, gdy- 
bym musiał z nim się rozłączyć, 
I should be very sorry, if I were 
obliged to part with him. 
3) This particle is often affixed 
to the verb, but it may also be 
disjoined from it, and put with 
the personal verbal termination at 
the end of some preceding word, 
according as the harmony and per- 
spicuity of speech require. Wszy- 
stko uczyniłbym dla przyjacie- 
la = wszystkobym uczynił dla 
przyjaciela=dla przyjacielabym 
wszystko uczynił, I would do 
every thing for my friend. 
BYĆ, jestem, v.auxil. preL by- 
łem , fut. będę , to be. Być u sie- 
bie, to be at home. Być z kim do- 
brze , w łaskach u kogo, to be In 
favour with one. - w przyjaźni, 
to be friends, to be on good terms 
with. Być z kim źle, to be out with 
one, to be at odds or at variance. 
BYT 
Niech i tak będzie, well, let it be 
so, so be it. Nie będę na zebra- 
niu, I shall not go to or be at the 
assembly. Bądź co bądź, be the 
issue what it will or let it turn out 
as it may. 
BYCIE, ia,s. n.being,existence. 
= BYTNOŚĆ. 
BYCZAK, a, BYKOWIEC, wca, 
s. m. a bull's pizzle. 
BYCZEK, czka, s. m. bullock. 
BYCZY, a, e, of a bull, made of 
a bull's hide. Mina bycza, bull- 
faced , a stout fellow. 
BYCZYNA, ny, s.f. bull meat. 
BYDEŁKO, see BYDŁO, (word 
of endearment), cattle. 
BYDLARZ, a, s.m. herdman. 
BYDLĄTKO, ka, s. n. moon- 
calf. 
BYDLĘ, CIA, S. n. brute; 2) ox 
or cow. 
BYDLĘCIEĆ, cieię, v.imp. to 
become brutish. 
BYDLĘCY, a,e, brutish, bestial. 
BYDLIĆ SIĘ, v.imp. is said of 
a cow ready to take bull. 
BYDŁO, ła, BYDEŁKO, ia, s.n. 
dim. black cattle. 
BYK,a, s.m. bull; 2) a stout 
BYKOWIEC, see BYCZAK. 
BYKOWINA, y, s.f. see BY- 
CZYNA. 
BYLE = BYLE TYLKO, conj. 
provided that, but a, as soon as, so. 
Byle co, whatever, any thing what- 
ever. Przyjdź byle kiedy, come 
whenever you like. Robić byle jak, 
to do things perfunctorily, negli- 
gently, or merely for fashion's sake. 
BYLICA, cy, s.f. (a plant.), 
mugwort, artemisia. - piołun, 
common, wormwood. 
BYŁY, A, e , participle past of 
the verb BYĆ, been; 2) late, for- 
mer. 
BYNAJMNIEJ, adv. not In the 
least, not at all, by no means. 
BYSTRO or BYSTRZE, adv. 
swiftly, rapidly ; 2) sharply, keenly, 
acutely. -pojmować, to have a 
quick or acute perception. Rzeka 
bystro płynąca, a rapid stream. 
BYSTROLOTNY , A, E, swift- 
flying, fleet 
BYSTRONGI, A, E, swift-footed. 
= RĄCZY. 
B YSTROOKI, a,E, quick-sighted. 
BYSTROŚĆ, i, s.f. swiftness, 
quickness, velocity, rapidity.-po- 
jęcia, quick comprehension, acu- 
teness. - oka, quicksightedness. 
- konia, the mettle of a horse.. - 
rzeki, the rapidity of river. 
BYSTRY, a, e, swift, quick, ra- 
pid; 2) wild, brisk, mettlesome; 
3) sly, artful, quick-sighted, acute. 
- koń, a mettlesome horse. - po- 
tok, a rapid stream. - wzrok, a 
sharp or keen look. 
BYT,u, s.m. existence, state. 
Dobry byt .welfare, prosperity. r 
BYTNOŚĆ, i, 8. f. stay, sojourn. 
BYTNY, a. e, see OBECNY. 
BYTOWAĆ, owal, we, v. net. 
to exist, to be, 
15 16 
CAL 
BYWAĆ, wam, v./reg.touseto 
goŁoaplace,totrequeut,tohauut. 
Łallco się przyjmują obyczaje i 
nałogi osóo u których bywamy, 
we contract easily the manners, the 
habits of the company we fre- 
quent. Bywać w szpitalach, w tea- 
trach, na publicznych przechadz- 
kach, w towarzyst/wie ludzi czci- 
godnych, to frequent the hospitals, 
the theatres, the public walks, to 
frequent the society of men of 
worth. On nie często bywa w ko- 
ściele, he is no great frequenter of 
churches. 
BYWALEC, lca , s. m. a man 
who has travelled a great deal. = 
BYWAŁY. 
BYWAŁO, adv. formerly, in for- 
mer times. 
BYWAŁOŚĆ, i, s.f. action of 
having been; 2) experience, twoja 
bywałość w interessach, your ha- 
ving been in the affairs, viz. your 
experience in the management of 
affairs. 
BYWAŁY, A, e, a man of expe- 
rience. 
BZDURA, ry, s.f. stuff, trash, 
fiddle-faddle. 
BZDURNY, a, e, idle, nonsensi- 
cal, trifling. 
BZDURZYĆ, rzę, v. imp. to talk 
nonsense, to talk idly, to faddle. 
BZDYK, a, s.m. (stary), an old 
dotard. 
BZDZIEĆ, dzę, v. imp. to fizzle. 
BŹDZINA,ny, s.f. fizzle. 
BŹDZIOCH, a, s.m. fizzler, 
stinkard; 2) coward, poltron. 
BZIK, a, s. m. a fit of madness. 
mieć bzika w głowie, to be a little 
cracked, to be crack-brained. 
BZIKAĆ, kam, v.imp. BZIKNĄĆ, 
kę, v. inst. to hum, to buzz. 
BZOWY, a, e, of elder, made of 
elder-tree.-y sok, elder-juice. -e 
jagody, cider-berries. 
c 
CABAN, A, s.m. see CAP. a kind 
of large sheep. 
CĄBER, bra, s. m. buttock-piece, 
rump; 2) (a plant.), pepper-wort. 
CACA, cy, s. f. a word of endear- 
ment used in speaking to little chil- 
dren , when showing them a play- 
thing. , , 
CACAĆ S1Ę, cam, CACKAĆ SIĘ. 
kam się , v. imp. to fondle, to 
cocker. 
CACO, ca, CACKO, ka, s. f. toy, 
plaything, gewgaw, bawble. 
CAL, a, s. m. inch. 
CALE = WCALE, adv. quite, 
utterly. 
CALEC, lca, s.m. soil, ground; 
2) foundation, essence. 
CAL1Ć, see OCALIĆ. 
CAŁKI, A, E, whole, entire. 
CAŁKIEM = CAŁKOWICIE, 
adv. wholly, entirely, quite. 
CAŁKOWITOŚĆ, i, s. f. the 
whole, totality. 
CAŁKOWITY, A, e , whole, un- 
divided. 
CEC 
CAŁKOWY, a, e, Integral. Ra- 
chunek całkowy, integral calcu- 
lus. 
CAŁO, adv. entirely, safely, 
wholly. Powrócił calo, he is retur- 
ned safe and sound. Wy/w^cti się 
calo, he got off very well. 
CAŁODZIENNIE, adv. during 
the whole day, all day long. 
CAŁODZIENNY = CAŁODNIO- 
WY, a, e, lasting the whole day. 
CAŁONOCNY, a, e, lasting the 
whole night 
CAŁOPALENIE, ia, s. n. a burnt 
sacrifice, holocaust. 
CAŁOROCZNY, a, e, lasting the 
whole year. 
CAŁOŚĆ, i, s.f. the whole, tota- 
lity; 2) safety. 
CAŁOWAĆ, łoję, v. imp. to kiss. 
W usta, w twarz, to kiss, to sa- 
lute one on the lips, the cheeks, the 
forehead.-ręce, to kiss a lady's 
hands. Całuję nóżki. I am your 
obedientservant. see UCAŁOWAĆ, 
POCAŁOWAĆ, WYCAŁOWAĆ. 
CAŁOWANIE, a, s.n. a kiss. 
CALÓWKA, ki, s. f. an inch big 
cable; 2) an inch big plank. 
CAŁOWŁADNOŚĆ. i, s.f. see 
WSZECHWŁADNOŚĆ. 
CALOWY, A, e, an inch long or 
thick. 
CAŁUN, a, s.m. pall, shroud. 
CAŁUS, a, s.m. a loud kiss, 
buss, smack. 
CALUSIEŃKI=CALUTENKI, a , 
E, intensive, adj. derived from ĆA- 
ŁY, whole, entire. - dzień, the 
livelong day. 
CAŁY, a , e , whole, all, entire, 
total; 2) safe, out of danger. 
CAP! interj. signifying an eager 
grasping at any thing. 
CAP, a , s. m. a he-goat with a 
beard, but without horns; a lubberly 
drone. 
CAPAĆ, pam, v.imp. CAPNĄĆ, 
nę, v. inst. to catch eagerly, to 
gripe, to grasp. = ZACAPNĄĆ, 
CAPNĄĆ (vulg.). 
CAPSTRZYK, a, S.f. tattoo, 
drum-beat. 
CAR, a. s.m. czar. Biały-, the 
white czar viz. the prince of white 
- Russia or Moscovia. 
CAREWICZ, a , s. m. son of the 
czar. 
CAROGROD, u, S.m. Constan- 
tinople. 
CARSKI, A, e , czarish, royal. 
Carskie wrota, sacred gate in the 
greek churches. 
CARZYK, a, s.m. little king 
(deris.), tartar chief. 
CAŻKI, CĘGI, pt. see OBCĘGI. 
CEBER, bra, s.m. CEBRZYK, 
A, dim. pail, bucket. 
CEBULA, li , s. f. onion , bulb. 
CEBULARZ, A, s.m. a dealer in 
onions. 
CEBULASTY, a, e, bulbous, 
bulbaceous. 
CEBULN Y = CEBULOW Y, A, e, 
of onion, made of onion. 
CECH, u, s. m. guild, corpora- 
tion. Cech mieszczański, rze- 
CEL 
mieślniczy, siedlarski i sukienni, 
czy, the city or the corporation* 
the trade's company, sadlers' com- 
pany and woollen, or drapers' com- 
pany. 
CECHA, chy, s.f. mark, sign, 
stamp, token, character. 
CECHM1STRZ, a, s.m. master 
of a corporation, chief, corypheus. 
CECHMISTRZOSTWO, wa, s.n. 
the office of the master of a corpo- 
ration. 
CECHOWAĆ, chluę, v.imp. to 
set a stamp; 2) to brand or mark 
with an iron-brand. 
CECHOWANY, a, e, marked, 
stamped; 2) noted (in an ill sense). 
CECHOWY, a, e, of a guild or 
corporation. 
CEDR, u, s.m. cedar. 
CEDROWY, a, e. of cedar. 
CEDUŁA, ly, s.f. CEDUŁKA, 
Ki, dim. note, bill, ticket. 
CEDZENIE, ia, s.n. filtration, 
straining. 
CEDZENIEC,, ńca, s.m. stone- 
filter. 
CEDZIĆ, dzę, v. imp. to filter, to 
strain, -łzy, to shed tears, -s/o- 
wa przez zęby, to speak betwixt 
one's teeth, to drawl one's words. 
CEDZIDŁO, ła, s.n. straining 
cloth. 
CEDZINY, CEDZIN, pl. sedi- 
ment, faeces. 
CEGIELNIA, i, s. brick-kiln. 
CEGIELNIE, a,5. rn. CEGLARZ, 
a, brickmaker. 
CEGIEN Y, A, e , of a brick-kiln. 
CEGŁA, ly, s.f. CEGIEŁKA, ki, 
dim. brick. 
CEGLANY, a, e, made of brick. 
CEGLARKA, ki, s.f. a brickma- 
wifp 
CEGLARSTWO, wa, s.n. a 
brickmaker's trade. 
CEGLAST Y, a, e, brick-coloured. 
CEKHAUZ, u, s.m. see ARSE- 
NAL, ZBROJOWNIA. 
CEKLARZ, a, s.m. archer.* 
CEL,u, s.m. aim, scope,design, 
end, view, object; 2) the mark at 
which a missile weapon is directed. 
- pośmiewiska, a laughing-stock. 
Strzelać do celu, to shoot at the 
blank or mark. Brać na cel, to 
lake aim. Trafić do celu, to hit 
the or to strike the mark. Chybić 
do celu, to miss the mark. Chybić 
celu, to miss one's aim, to miscar- 
ry. Zamierzony cel osiągnąć, to 
gain or obtain one's purpose. Ma 
tylko swoje cele na widoku, he 
has nothing but self-interest in 
view. Mieć co nacelu, to have a 
thing in view. W tym celu, with 
this view. Jedynym celem moim 
jest być ci użytecznym, I have no 
other object, purpose, view than 
to be useful to you. Takie postę- 
powanie rzadko chybia celu, such 
a conduct seldom fails of success. 
CELA, li, s. f. CELKA, ki, dim. 
cell. Księdza mniszki, kardynała 
-, the cell of a monk, of a nun, 
of a cardinal during a conclave. CEP 
CELEBRANT, a, s.m. a priest 
that celebrates mass. 
CELEBROWAĆ, ruję , v. imp. 
to celebrate or keep a feast. - 
mszę świętą, to celebrate or say 
mass. 
CELNIE, adv. eminently, excel- 
lently.-strzela, he is prime shot, 
he never misses. 
CELNIK, a, s.m. toll-gatherer, 
custom-house officer. 
CELNOŚĆ, i, s. f. eminence, 
justness. Celność tego umysłu, the 
excellence of that mind. Celność 
jego strzału, he aims with great 
precision. 
CELNY, A, E, hitting the mark. 
- strzelec, sharp-shooter, marks- 
man; 2) relating to custom-house 
duties. Komora celna, custom- 
house; 3) eminent, excellent; 4) 
of a cell. Systemat ce.lny, the cellu- 
lar system. 
CELOWAĆ, luję, v.imp. to 
aim, to take aim; 2) - kogo lub 
nad kogo, to excell or surpass 
one; 3) - sieć, to stich up or 
mend a fishing net. Jeżeli ranił 
N., to przypadkiem, nie celował 
do niego, nie brał go na oel, if 
he has wounded such a one, it is me- 
rely by chance; he was not aiming 
at him. Celuj w serce ! aim at the 
heart! On celuje w ujeżdżaniu 
koni, w pływaniu, fechtach, 
that man excells in driving a horse, 
swimming, fencing. Celoioać nad 
innych, to excel others. Celować 
futro, to fit up, to set in order the 
different pieces of a fur. 
CEMBROWAĆ, and OCEMBRO- 
WAĆ, ję, v.imp. to cover with 
planks. 
CEMBROWINA, y, s.f. board, 
plank, timber. 
CENA, ny, s.f. price. Zboże jest 
w cenie, the corn is dear. Nie jest 
weenie, is cheap. Oznaczyc ce- 
nę , to price, to set a price upon. 
Rzecz wielkiej ceny, a thing of 
great price or very dear. Sądząc 
po cenie, twój barakanik droż- 
szy od mego aksamitu, according 
to the value of things, your drug- 
get is dearer than my velvet. 
Wiem cenę przyjaźni twojej, do- 
wiedzionej mnie loyświadczeniem 
tej przysługi, I know all the value 
or worth of your friendship by the 
service you have done me. 
CENIĆ, nię, v. imp. to prize, to 
value, to estimate; 2) to esteem; 
3) to ask a price. 
CENNY, ego, s. m. of high price 
= DROGI. 
CENTAUR, a, s. m. Centaur. 
CENTURYA, YI, s.f. (aplant), 
centaury. 
CENZOR, a, s.m. censor; 2) 
censor for books and journals. 
CENZURA, ry, s.f. censure, 
blame, aspersion; 2) censorship 
for books and journals. 
CENZURANT, a, s. m. a censo- 
rious man. 
CENZURANTKA, u, s.f. a cen- 
sorious woman. 
CHA 
CENZUROWAĆ, ruje, v. imp. to 
censure, to tax. 
CEP, a, s.m. flail. = CEPISKO. 
CEPAK, a, s.m. CEPISKO, ka, 
s.n. flailstaff. 
CEPOWY, a, e, of a flail. 
CERA, ry, s.f. complexion. 
CERATA, ty, s.f. wax-cloth, 
rwprloth. 
CEREGIELE, łów, pl. unneces- 
sary compliments, ceremonious- 
ness, much ado. Człowiek bez ce- 
regielów, a man without ceremo- 
ny, plain man, who has a free 
way with him. 
CEREMONIA, i, s.f. ceremony. 
CEREMONIALNY, a, e, cere- 
monious. 
CEREMONIANT, a, s.m. a man 
that makes many ceremonies. 
CEREMONIANTKA,ki, s.f. a wo- 
man that makes many ceremonies. 
CERKIEW, kwi, s.f. a greek 
church. 
CEROWAĆ, ruję, v. imp. to 
darn, see CYROWAC. 
CERTOWAĆ SIĘ, tuję się , v. 
imp. to contend, to dispute, to vie. 
see SPIERAĆ SIĘ. 
CESARSKI, a, e, imperial. 
CESARSTWO, wa, s.n. empire; 
2) the emperor and bis consort; 3} 
imperial dignity. 
CESARZ, a, s.m. emperor. 
CESARZOWA, wej, s.f. empe- 
rcss. 
CESARZOWNA, nej, s.f. the 
emperor's daughter. 
CESSYA, yi, s.f. cession. 
CĘTKA, ki, S. f. CĘTECZKA, KI, 
dim. dot, mole spot, speckle. Ona 
ma czarną cętkę na jagodach. 
she has a black mole upon the 
cheek. Cętki na gronostaju, the 
spotting of ermine or ermine spot. 
Ryś ma cętki po całćj skórze, the 
lynx has spots, or is speckled all 
over. 
CĘTKOWAĆ, kuję, v.imp. to 
spot, to speckle.-NAKRAPIAĆ. 
CETNAR=CENTNAR, a, s.m. 
a hundred-weight. 
CETNO, a, s. n. an even number. 
Grać w cetno czy licho, to play at 
even or odd. Trafić w same cen- 
tno, to hit the nail on the head 
(adv.). 
CEWA, Y, s.f. CEWKA, ki, 
dim. bobbin, quill to wind silk, 
or thread; canula, pipe, a cow's 
dugs or teats, see CYWKA. Na- 
wijać cewkę, to wind on a bobbin. 
CHABER, bru, s.m. (a plant), 
knapweed, star-thistle. - bława- 
tek , blue corn bottle. - żelażni- 
ca, greater knapweed. - łąkowy, 
brown radiant knapweed. 
CHACHA, or CHICHI, onomat. 
burst of great laughter. 
CHACISKO, ka , s. n. hovel. 
CHAJAs.f. a squall, a vio- 
lent storm but of short duration. 
CHAŁASTRA, ry, s. f. mob, rab- 
ble , crew. 
CHAŁUPA, py, s.f. CHAŁUPKA 
= CHAŁUPECZKA, Ki, dim. a 
peasant's cottage. 
CHG 
CHAŁUPINA, NY, s.f. a poor 
little cottage, hut. 
CHAŁUPISKO = CHAŁUPSKO, 
ka, s. n. an ugly miserable cottage. 
CHAŁUPNIK, A, s.m. cottager. 
CHAM, A, s. m. (term of con- 
tempt,, clown, clodhopper, pea- 
sant; 2) a man of low birth. Pojdd 
tu chamie! come near, villain! Po 
chamsku postąpił, he behaved 
like a perfect clown on that occa- 
sion. 
CHAMELEON, A, s.m. chame- 
leon. 
CHAOS, u, s. m. chaos. 
CHAP, see CAP. 
CHAPAĆ, pię, v. imp. CHAP- 
NĄĆ, nę, v.inst. to grasp, to 
gripe, to snap. =CAPAĆ (fam.). 
CHAPANINA, y , s. f, grasping, 
snapping. 
CHARAKTER, u, s.m. mark, 
sign; 2) hand-writing; 3) character, 
temper, disposition. 
CHARAKTERYSTYCZNY, a, e, 
characteristic. 
CHARAKTERYSTYKA, ki, s.f. 
characteristic, (art.). 
CHARAKTERYZOWAĆ, zujf, , 
v. imp. to charatclerize. 
CHARCI, a , e , of a greyhound. 
CHARCICA, cv, s.f. CHARCJ- 
CZKA,ki, dim. a greyhound-bitch. 
CHARCIĘ, cia, s.n. CHARCIĄ- 
TKO, ka , dim. the whelp of a 
greyhound. 
CHARCIK, a, s.m. a nice little- 
greyhound. 
CHARCISKO, ka, s.n. an ugly 
old greyhound. 
CHARKAĆ, kam, v. imp. to hawk 
and spit. = CHARKNĄĆ. 
CHARŁAK, a, s.m/a poor star- 
ving wretch. 
CHARŁACKI, or CHARŁACZY, 
A, e, of a poor wretch. 
CHARMUT, A, s. m. cuttle-fish. 
CHART, A, s.m. greyhound. 
Smycz chartów, a leash of grey- 
hounds. Puszczać charty, to slip 
the greyhounds. 
CHARTOWATY, a, e, resem- 
bling a greyhound. 
CHATA, y, s.f. CHATKA, ki, 
dim. cottage, hut, peasant's hove!. 
CHCENIE, ia, s.n. volition, 
mind, inclination, desire. Jak od 
niechcenia, carelessly, negligently, 
listlessly. Jakieś chcenie i niechce- 
nie, the state of an irresolute mind, 
the positive and negative aspira- 
tions of a will. 
CHCIEĆ,' chcę , v. imp. to be 
willing, to have a mind, desire or 
inclination , to want, to desire , to 
try, to endeavour, to attempt, to 
choose, to please or be pleased. 
Chcę aby tak było, I will have it 
so. Uczynię to jak mi się będzie 
chciało, I will do it when I please 
or when I have a mind to it. Chee 
mu się bić, he has a mind to fight 
Chego chcesz? what would you 
have? Sam nie wie czego mu się 
chce, he does not know his own 
mind or what he would have. 
Chcialbym być jego synem, I 
17 18 
CHE 
wish I were his son. Gdy skończył 
list, chciał mu go przeczytać, 
when he had finished the letter, he 
wanted to read it to him. Chee 
mnie zabić, he wants to murder 
me. Sądzę że wiedziała o tym 
więcćj niżeli chciala powiedzieć, 
1 believe she knew more about it, 
than she chose to say. Mówiła że 
niechce iść za mąż, she said she 
did not choose to marry. Chcieli 
zemknąć, ale ich zatrzymano, 
they attempted to run away, but 
were stopped. Chciałemsię przejść 
po pokoju, ale mi sil zabrakło, 
1 tried or endeavoured to walk 
through the room, but my strength 
failed me. Chee mi się jeść, I am 
hungry. Chee mi się pić, I am 
thirsty. Chciał jej, ale ona nie- 
chciała, he intended to marry her, 
but she refused. Chciałbym gdyby 
można, I would if I could. Chcesz 
abym ci odkrył przyczyny tych 
nieporządków? Shall I lay before 
you the occasion of all these disor- 
ders? Trzeba tylko chcieć szcze- 
rze, a będziesz cnotliwym, to 
become virtuous requires only a 
sincere desire of being so. Bardzo, 
bardzo chce mi się widzieć ją, 
I long mightily or I die with impa- 
tience to see her. Chciało mu się 
jechać do Rzymu, a dziś już się 
niechce, the fancy or humour took 
him to go to Rome, but now his 
longing is over. 
CHCIWIE, adv. eagerly, gree- 
dily. 
CHCIWIEC, wca, s.m. a greedy 
covetous man. 
CHCIWOŚĆ, I, s.f. eagerness, 
greediness, covetousnes, avidity.- 
ludzka nigdy nie syta, the cupi- 
dity of men is insatiable. 
CHCIWY, A, e , eager, greedy, 
covetous. 
CHEBD, u, s. m.,dwarf elder, da- 
newort (bot.j. 
CHĘĆ, l, s.f. will, wish, mind, 
desire. Umieram z chęci widzenia 
go, I die with impatience to see 
him. Zdjęła go chęć pojechać do 
Rzymu, the fancy took him to go 
to Rome. Nigdym nie miał wiel- 
kiej chęci do tego, I never had a 
great mind to it. 
CHECHOT, a, s.m. titterer, 
giggler. 
CHECHOTAĆ SIĘ, tam się, V. 
imp. to titter, to giggle. 
CHĘDOGI, a, e, clean, neat. 
CHĘDOGO, adv. cleanly, neatly. 
Choć ubogo lecz chędogo, poorly 
but cleanly. , 
CHĘDOGOSĆ, i, s.f. cleanliness, 
nput npcc 
CHĘDOŻYĆ, źę, v. imp. to clean, 
to scour. 
CHEŁBAĆ,bam, v.imp. to move, 
to shake, to stir# - się, to heave, 
to fluctuate. Łodż chelba się, the 
boat heaves and sets. Chelba się 
morze, the sea is heaved and tos- 
sed by the wind. 
CHEŁPIĆ SIĘ, pię się, v.imp. 
to boast, to brag. Chełpi się ze I 
CHL 
swój nauki, he boasts of his lear- 
ning. Człowiek, dobrze toy chowa- 
ny nigdy się nie chełpi, ani się 
też gani, a well-bred man never 
brags nor disparages himself. 
CHEŁPICIEL, a, s.m. boaster, 
braggart. 
CHEŁPICIELKA, ki, s.f. a 
boastful woman. 
CHEŁPLIWIE, adv. boastingly. 
chełpliwość, i, s.f. passion 
of boasting. 
CHEŁPLIWY, A, e, boastful, 
CHEŁZNAĆ, nam , v. imp. to 
bridle, to put on the bridle. = 
KIEŁZNAĆ. 
CHEMIA, i, s.f. chymistry. 
CHEMICZNIE, adv. chymically. 
CHEMICZNY, A, e, chyinical. 
CHEMIK, a, s.m. chymist. 
CHERA, v, s.f. snow-storm, 
snow-drift (little used). 
CHERLAĆ, lam, v. imp. to la- 
bour under some grievous distem- 
per , to have indifferent health, to 
be sickly, to peak. 
CHERLAK, A, s.m. valetudina- 
rian, invalid, sickly person. 
CHERUB, a, s.m. cherub. 
CHĘTKA, ki, s.f. velleity,fancy, 
mind. 
CHĘTNIE, adv, willingly, fain. 
CHĘTNY, A, Er.willing, fain, 
ready. 
CHEZA, y, s.f. a jade (vulg.). 
CHIMERA, ry, s.f. (a fabulous 
monster), chimera; 2) chimera, 
whim, freak, caprice, maggot. Nie 
radzi się rozsądku lecz chimery, 
he is more guided by caprice, by 
whim than by reason. 
CHIMEROWAĆ, ruję, v. imp. 
to have starts of fancy, to be whim- 
sical. = CHIMERYCZEĆ. 
CHIMERYCZKA, ki, s.f. a 
whimsical, capricious woman. 
CHIMERYCZNOŚĆ, i, s.f. 
whimsey, odd fancy. 
CHIMERYCZNY, a, e, whimsi- 
cal , capricious, magotty. Koń chi- 
meryczny, a restiff horse. 
CHIMERYK, a, s.m. a whimsi- 
cal , capricious man. 
CHINA, ny, s.f. peruvian bark, 
Jesuits powder. 
CHIŃCZYK, a, s.m. Chinese. 
CHINKA, ki, s.f. a Chinese wo- 
man. 
CHIŃSKI, a, e, Chinese. Chiń- 
szczyzna, articles of China. 
CHINY, n. pl. China. 
CHLASTAĆ, tam, v. imp. CHLA- 
SNĄĆ, nę, v.inst. to thwack, to 
bang. Chlasnąć kogo w pysk, to 
give one a box on the ear. Powi- 
nieneś był chlasnąć w pysk tego 
błazna, you should give that ras- 
cal a sound drubbing. 
CHLEB, k, s.m. bread. - ra- 
zowy, brown bread, household 
bread. - pszenny, white bread.- 
z masłem, butter and bread. - ła- 
skawy, pension. On niewart chle- 
ba, he is not worth the bread he 
eats. Wolę gnój wozić niż się po- 
dobnym sposobem dorabiać chle- 
ba, I had rather pick a dunghill for 
CHL 
my bread, than work on those 
terms. Skórka chleba, crust of 
bread. Zarabiać nachleb, to earn 
one's bread or livelihood. Kęs chle- 
ba i swoboda! a crust of bread and 
liberty! 
CHLEBNY, e, e, abounding with 
bread. Kraj chlebny, a country 
producing a great deal of corn. 
CHLEBOWY, A, e, of bread. 
Kosz chlebowy, bread-basket. Piec 
chlebowy, baker's oven. Chlebowe 
drzewo, bread-fruit tree. 
CHŁEPTAĆ,tam, v. imp. CHLE- 
PNĄĆ, nę , v.inst. to lap. = 
CHŁAPAĆ. 
CHLEW, s, s. m. pig-sty. 
CHLIPAĆ, pam, v. imp. CHLI- 
PNĄĆ, nę, v.inst. to quaff; 2) to 
whimper. 
CHŁÓD, u, s.m. CHŁODEK, 
dka, dim. coolness, freshness. 
CHŁODNĄĆ, nę, v. imp. to grow 
cool. = OCHLODNĄĆ. 
CHŁODNIK, a, s.m. arbour, 
bower; 2) (in glass-houses), cooling 
pan; 3) any cooling drink. 
CHŁODNO, adv. rather cold. 
CHŁODNY, a, e, cool, fresh. 
Przyjaźń jego codzień chłodniej- 
sza, his friendship gets cooler 
every day. 
CHŁODZIĆ, dzę, v. imp. to cool. 
- się, to refresh one's self. 
CHŁODNĄĆ, nę, v. imp. to grow 
cool. 
CHŁOP, A, s.m. peasant, coun- 
tryman. Żołnierz chłop w chłopa, 
the choice men of an army, compa- 
ny of picked men. 
CHŁOPACZEK, czka, CHŁOP- 
CZYK, yka, CHŁOPCZYNA, nt, 
s. m. dim. a pretty little boy. = 
CHŁOP1ĄTKO, CHŁOPIĘ. 
CHŁOPAK, a, s.m. lad, strip- 
ling. 
CHŁOPCZYSKO, ka, s.n. an 
ugly urchin. 
CHŁOPEK, pka, s.m. a poor 
worthy peasant. 
CHŁOPIEC, pca , s. m. boy. 
CHŁOPIĘCY, A, E, boyish. 
CHŁOPISKO, ka, s.n. boor, 
churl, clown. 
CHŁOPKA, KI, S.f. country- 
woman. 
CHŁOPSKI, a, e, of a peasant; 
2) rustic, churlish, clownish. 
CHŁOPSTWO, wa, s.n. pea- 
santry; 2) rusticity, churlishness. 
CHŁOSTA,ty, s.f. whipping, 
flogging, stripes, bastinado, go- 
dzien chłosty, he deserves to be 
bastinaded. 
CHŁOSTAĆ, TAM, V. imp. to 
whip, to Dog, to lash. - dziecko, 
to whip, to flog a child. 
CHLUBA, by, s.f. honour, cre- 
dit. = CHEŁPA (old.). Być chlu- 
bą swego wieku, kraju, rodziny, 
to do honour or to be the pride of 
one's age, country, family. Z chlu- 
bą, with honour, reputably. Mieć 
co sobie za chlubę, to take pride 
in a thing, to glory in it. Umrzeć 
z chlubą or chlubnie, to die ho- 
nourably, on the bed of honour* CHA 
Szukać w czem chluby, to glory, 
to pride one's self on a thing. Wy- 
razy honor, chluba, zaszczyt, 
dobre imię i chwała niekiedy 
znaczą toż samo, the words ho- 
nour, glory, credit, repute and re- 
nown, are sommetimes synony- 
mous. 
CHLUBIĆ SIĘ, see CHEŁPIĆ 
SIĘ. 
CHLUBNIE, adv. honourably, 
CHLUBNY, A, E, honourable, 
creditable. 
CHŁUPATY, A, e, see KOSMA- 
TY. 
CHLUSTAĆ, yam, v.imp. CHLU- 
SNĄĆ, nę, v.inst. to splash, to 
squirt, to souse. 
CHŁYPAĆ, pam , v.n. - ocza- 
mi, to wink, to twinkle, see MRU- 
GAĆ. 
CHŁYSTAĆjTAM, v. imp. CIIŁY- 
STNĄĆ, nę, v.inst. to quaff, to 
swallow. 
CHŁYSTEK, tka, s. m. a beard- 
less boy, a sorry fellow, a poor 
CHMIEL, n, s.m. hop. W tim 
{ńwie za nadto chmielu, the beer 
s too much hopped. 
CHMIELINA, ny, s. f. the branch 
or tendril of hops. 
CHMIELNIK, a, s.m. CHMIE- 
LISKO, ka, s.n. hop-field. 
CHMIELNY, a , e , brewed with 
hop. = CHMIELOWY. 
CHMURA or CHMARA, by, s.f. 
cloud. Ich niesnaska była tylko 
przelotną chmurą, their quarrel 
was but a transient cloud. 
CHMURNY, A, e, cloudy, gloo- 
my, overcast. 
CHMUROWŁADCA, y, s.m. the 
master of the clouds (Jove). 
CHMURZYĆ, rzę, v.imp. to 
cloud. - się, to grow cloudy. 
Chmurzy się, the weather begins 
to be overcast. 
CHMYZA, zy, s.m. a worthless 
nag, a jade. 
CHOĆ, adv. at least Choć tro- 
chę , ever so little. 
CHOĆ=CHOCIAŻ, conj. though, 
although. - by nawet, even 
though. Uczciwy choć biedny, al- 
though he is a poor man, he is ho- 
nest. 
CHÓD, u, s.m. walk, gait. - 
okrętu, the trim of a ship. Znam 
go po chodzie, I know him by his 
gait. - konia, pace, see KROK. 
CHODAK, A, s.m. CHODACZEK, 
czka , dim. shoe made of the bark 
of a tree or of a hog's skin, clog. 
CHODZENIE, nią, s. n. walking, 
pace. 
CHODZIĆ, dzę, v.freg. to use, 
to walk or go. - do kościoła, to 
use to go to church. - piechotą, 
to go on foot. - za kirn, to follow 
one. - po francuzku, to dress 
after the french fashion. - z kim 
w zapasy, to vie , cope or contend 
with one. To dziecko nie umie je- 
szcze chodzić, this child cannot 
yet walk- Dr.ipci nie mają w czem 
CHO 
chodzić, the children have no clo- 
thes to put on. Chodzić za kim krok 
w krok, to tread on one's heels. 
Chodził po pokoju, he walked up 
and down the chamber. Mądrze 
chodzi za tą sprawą, he has car- 
ried on the affair with a high hand. 
Chodzić za interesami, to be bu- 
sy, to be upon business. Po obie- 
azie poszliśmy chodzić, after din- 
ner we went out to take a walk. 
0 co tu chodzi? what is the matter 
in question? Nie chodzi o małą 
rzecz, it is not a trifling concern or 
of small moment. Chodzić z dzie- 
ckiem , to be pregnant. 
CHOINA, ny, s.f. CHOINKA, 
Ki, dim. pine-tree; 2) pine-forest. 
CHOLEBAĆ, see KOLEBAĆ, 
CHOLEWA, wy, s.f. CHOLE- 
WKA , ki , dim. the leg of a boot. 
Gęba jak cholewa, his mouth is 
like the leg of a boot=his conver- 
sation is obscene and scurrilous. 
Cholewki smalić do dziewczyny, 
to pay one's addresses to a girl, 
to court or woo her, to talk amo- 
rous nonsense. 
CHOMĄT, CHOMĄTO, A, s.m. 
horse's collar. 
CHOMIK, A, s. m. hamster rat. 
CHOR, u, choir, quire. 
CHORĄGIEW, gwi, s.f. stan- 
dard, ensign, flag, banner. 
CHORĄGIEWKA, ki, s.f. pen- 
non, streamer. - na dachu, vane, 
weather-cock. -na okręcie, the 
vane of a ship, a weather flag. On, 
ona obraca się za każdym wia- 
trem jak chorągiewka, that man, 
that woman is a mere weather-cock. 
CHORĄGIEWNY, a, e, of a 
banneret. Szlachcic-, a baronet. 
CHORAŁ, u, s.m. church mu- 
sic, plain chant. 
CHORĄSTWO, wa , s.n. the 
office of standard-bearer; 2) the 
standard;bearer and his wife. 
CHORĄŻANKA, kt, s. f. the daugh- 
ter of a standard-bearer. 
CHORĄŻY, żego, s.m. stan- 
dard-bearer. 
CHORĄŻYNA, ny, s.f. the wife 
of a standard-bearer. 
CHORNY = CHOROWY, a, e, 
choral. = CHÓRALNY. 
CHORO, adv. in bad health. 
CHOROBA, by, s.f. illness, 
sickness , distemper, disorder. 
complaint, disease, dziedziczna 
-, hereditary complaint, disease. 
Wstydliwa -, shameful disease. 
Namiętności są chorobami duszy, 
the passions are the maladies of the 
soul. - ciężka, a grievous dis- 
temper. - morska, sea-sickness. 
- $. Walentego, falling sickness, 
epilepsy. Bodaj go choroba! plague 
upon him! Idź do choroby! go 
and be hanged! 
CHOROBLIWOŚĆ, ci, s.m. 
sickly disposition. - umysłu, the 
infirm temper of mind, weakly mind. 
CHOROBLIWY, a, e, one who 
is easily subject to diseases, who 
often feels himself indisposed. 
CHR 
CHOROWAĆ, ruję, v.imp. to 
labour under a complaint. - na 
febrę, to be sick of a fever. - na 
oczy, to have sore eyes. - na gło- 
wę, to have the head-ache. - na 
zęby, to have the tooth-ache. Cho- 
ruje z tęsknoty (za krajem), he 
is home sick, he pines for home. 
Choruje na obrazy włoskie, he is 
picture-mad, he is excessively fond 
of the italian pictures, that is his 
foible. 
CHOROWITY, a, e, sickly, 
infirm. 
CHORY, a,e, ill, sick. 
CHORY, rego, s.m. a sick body, 
a patient. 
CHÓRZYSTA, ty, s.m. chori- 
ster. 
CHOW, u, s.m. (bydła), bree- 
ding or rearing of cattle. 
CHOWAĆ, wam, v.imp. to 
breed or rear; 2) to keep or pre- 
serve ; 3) to keep or observe; h) to 
hide or conceal; 5) to bury or 
inter.- bydło, to breed cattle. - 
pieniądze do kieszeni, to put 
money into the pocket.-miecz do 
pochwy, to sheathe the sword or 
return the sword into the scabbard. 
Chowaj twą radę na czas lepszy, 
keep your counsels for a fitter op- 
portunity. - w pamięci, to keep 
| in mind. Chowaj BożeJ God for- 
bid! Dzieci im się nie chowają 
(hodują), their children die when 
young. - przykazania Boskie, 
to keep or observe the command- 
ments of God. - tajemnicę, to 
keep a secret. -umarłego, to 
bury a dead body. - się, to hide 
or conceal one's self, to abscond; 
2) to play at seek and hide. 
CHOWANIEC, A, s.m. see WY- 
CHOWANIEC. 
CHOWANY, a,e, bred; 2) tame, 
domestic, see DOMOWY. 
CHRABĄSZCZ,seeCHRZĄSZCZ. 
CHRAMAĆ, mam, v. imp. to 
limp, to halt, to hobble. 
CHRAP, CHRAPY, pl. nostrils 
of a horse. 
CHRAP, u, s. m. CHRAPKA, ki, 
s.f. grudge, spite, rancour,-ill 
will. Mieć chrapkę na kogo, to 
bear one a grudge, to owe hip a 
grudge or spite. 
CHRAPAĆ, pię, v.iyip. CHRA- 
PNĄĆ, nę, v.inst. to snore, to 
snort. Chrapie aż się ściany trzę- 
są, he snores enough to make 
every thing tremble. Koń chrapie, 
the horse snorts. 
CHRAPAK, a, s.m. sleep, dal 
chrapaka, he fell asleep soundly. 
(fam.). 
CHRAPAŁA y, s. m. a snorer. 
(fam.). 
CHRAPANIE, ia , s. n. snore. 
- śmiertelne, a rattling in the 
throat. 
CHRAPIAK,a, s.m. (a bird.), 
barbican. 
CHRAPIĘĆ, cia, s.m. a marshy 
ground covered with bushes. 
CHRAPLIWY, A, E, shrill, harsh, 
hoarse. 
19 CUR 
CHROBOTAĆ, tam, cę, v.n. 
lo grate, to jar, to rattle. 
CHROMAĆ, see CHRAMAĆ, 
KULAĆ. 
CHROMO, adv. lamely, hobb- 
lingly ,. 
CHROMOŚĆ, i, s.f. lameness. 
= CHR0M0TA, CHROMANIE, 
hobbing, halting. 
CHROMY, a, e, lame, chrome 
dowody, insufficient proofs. 
CHRONIĆ, nię, v. imp. to shel- 
ter, to screen. - się, to take 
shelter, to Uy for refuge.- się 
czego, to beware, to guard against. 
= UCHRONIĆ SIĘ, SCHRONIĆ. 
CHRONICZNY, a, E. chronical. 
CHRONOLOGIA, i, f.s. chro- 
nology. 
CHRONOLOGICZNIE,adv.chro- 
nologically. 
CHRONOLOGICZNY, A, E, 
chronological. 
CHROPAWO = CHROPOWA- 
TO, adv. roughly, ruggedly. 
CHROPAWOŚĆ = CHROPO- 
WATOŚĆ, i, s.f. roughness, rug- 
geddness. 
CHROPAWY = CHROPOWA- 
TY, A, E, rough, rugged, knotty, 
knobbed. -styl, uneven, a rug- 
ged style, unpolished. Deski-, 
rough planks. 
CHROPOWACIEĆ, ciEjĘ,v.tmp. 
to become rough. 
CHR0P0WAC1ZNA, Y, S.f. a 
rugged surface. 
CHROŚCIANY, A, E, of brush- 
wood. 
CHROŚCIASTY, A, E, over- 
grown with brushwood. 
CHRÓŚCIEL, a, s.m. (a bird.}, 
land-rail. 
CHRÓŚCINA, ny, s.f. shrub, 
bush, jungle, a covert. = CHRUST- 
NIAK. 
CHRÓST, u, s.m. brushwood, 
underwood. = CHRUST. 
CHRUP! onom. crack! 
CHRUPAĆ, pam, v.imp. to 
craunch or crackle, between the 
teeth. 
CHRUŚCIĆ, szczę, ścić, v.imp. 
to put up twigs. 
CHRYPIEĆ, pię, v.n. to have 
a hoarse throat. 
CHRYPKA, ki, s.f. hoarse 
throat. Dostać chrypki, to grow 
hoarse, to get a hoarse throat. 
CHRYPLIWY, see CHRAPLI- 
WY. 
CHRYSTUS, A, s.m. Christ, 
Messiah. - Pan, Lord Jesus. 
CHRYSTE! voc. for CHRYSTU- 
SIE ! o Christ! used in prayer 
books. 
CHRYSTUSOWY, A, e, of Christ. 
CHRZĄKAĆ or KRZĄKAĆ, kam, 
t. imp. to grunt, to force up phlegm 
with a noise. 
CHRZAN, u, s.m. horse radish. 
CHRZĄSTKA, ki, s.f. cartilage, 
gristle. 
CHRZĄSTKO WATY, A, E, car- 
tilagineous. 
CHRZĄSZCZ, a, s.f. beetle, 
cock-chafer, maybug. 
20 
CIIU 
CHRZCIĆ, CHRZCĘ, CHRZCZĘ, V. 
imp. to baptize, to christen, to 
give one a nick-name. 
CHRZCICIEL, a, s.m. baptist. 
CHRZCIELNICA, CY, S.f. bapti- 
stery, font. 
CHRZCINY, n, pl. the ceremo- 
ny of baptism, christening. 
CHRZCZONY, a, e, baptised. 
CHRZEŚCIANIN, a, s.m. nie, 
pl. Christian. 
CHRZEŚCIANKA, ki, s.f. a 
Christian woman. 
CHRZEŚCIAŃSKI, a, e, Chri- 
stian. 
CHRZEŚCIAŃSTWO, wa, s.m. 
Christianity; 2) christendom. 
CHRZESTNY, a, e, baptismal. 
- ojciec, god-father. - matka, 
godmother. -syn, godson. - cór- 
ka, god-daughter. - imie, Chri- 
stian name. - woda, baptismal 
fonts, water. 
CHRZEST, chrztu, s.m. bap- 
tism. Trzymać dziecię do chrztu, 
to stand god-father or god-mother 
to a child. - krwi, the baptism of 
blood. 
CHRZĘST, u, s.m. Rattle, 
clatter. 
CHRZĘSTAĆ = CHRZĄSTAĆ, 
tam, szcze, v.n. to rattle, to clat- 
ter, to clash. 
CHRZYPAĆ, see CHRYPIEĆ. 
CHRYZMO, A, s.n. chrism, 
holy oil. 
CHUĆ, i, s. f. lust, concupis- 
cence, 
CHUCHAĆ, cham, v.n, CHU- 
CHNĄĆ, nę , v. inst. to breathe, to 
blow. - w pa Ice, to blow one's 
fingers. Chuchnąć warcaba, to 
huff a man at draughts. Chuch! 
I blow you! Chuchać nad kim, to 
fondle, to make much of. Ta ma- 
tka chucha nad swoją córką, that 
mother takes great care of her 
daughter. 
CHUCHRAK,a, s.m. a gaunt, 
emaciated man. 
CHUCHRO, ra, s.n. the guts 
of fish, milt, the soft roe of a fish. 
CHUDAK, a, s.m. CHUDACZEK. 
czka- , dim. a lean, meagre fellow, 
poor wretch. 
CHUDERLAWY, a, e, somewhat 
lean. 
CHUDEUSZ, a, s. m. poor devil, 
poor body. = ĆHUDAK. 
CHUDNĄĆ, nę , v.n. to grow 
lean. On codzień chudnie, he 
grows thinner every day. 
CHUDO, adv. leanly; 2) poorly, 
meanly, miserably. 
CHUDOBA, y, s. f. a modest for- 
tune, small property. 
CHUDY,a,e, lean,meagre,lank, 
gaunt; 2) poor, indigent. - pa- 
chołek, a poor wretched fellow. 
Z chudą twarzą, meagre, lean 
faced. - jak szczep, jak deska, 
jak śledź, as lean as a church 
mouse, as a whipping post. - 
mięso , lean meat,- styl, meagre 
style, jejune discourse. 
CHUDZIĆ,dzę, v.imp. to make 
lean. Niektóre pokarmu chudzą, 
CHW 
the use of some kinds of food ma- 
kes one fall away. 
CHUDZIUCHNY = CHUDZIU- 
TEŃKI, a, very lean, having not- 
hing but skin and bones. 
CHUSTA, tv, s.f. a piece of 
linen, a kierchief. CHUSTY, t. pl. 
Hnen. Zbladł jak chusta, he grew 
pale as.death. 
CHUSTAĆ,tam, v. imp. to whir! 
round in the air, to swing, to see- 
saw. - się, to swing one's self, sec 
HOJDAĆ SIĘ. 
CHUSTAWKA, ki, s.f. seesaw. 
= HOJDAWKA. 
CHUSTKA, ki, s.f. CHUSTE- 
CZKAMI, dim. handkerchief.- 
na szyję, neckcloth, cravat, do no- 
sa , pocket or snuff-handkerchief. 
- biala, kolorowa, a while, a 
coloured handkerchief. 
CHWAŁA, ły, s.f. praise, laud; 
2) glory, renown, 3) adoration, 
worship. - Boża, the worship of 
God. Bogu chwata, God be praised. 
Oddać chwałę, to bestow praise. 
-próżna, vain glory, ostentation, 
conceit. Dać - prawdzie, to give 
or render glory to truth. Szukać 
z czego-y, to glory in a thing, 
to take pride in a thing, to value 
one's self upon it. 
CHWALCA, cv, s. m. panegy- 
rist, encomiast. Jurgieltowy -, 
a hireling praiser. 
CHWALEBNIE adv. laudably. 
CHWALEBNOŚĆ, i, s.f. praise- 
worthiness, laudableness. 
CHWALEBNY, a, e, praisewor- 
thy, laudable. 
CHWALIĆ, lę, v.imp. to prai- 
se , to commend. - Boga, to adore 
or worship God. -się, to com- 
mend or praise one' self; 2) to 
boast, to glory. - się ze swych 
bogactw, to boast of one's riches, 
to glory in them. Za nadto go 
chwalicie, you cry up that man 
greatly. Nie chwaląc się, lepiej to 
umiem od ciebie, without vanity, 
vanity apart, I known more about 
that subject than you. Zrobił mi 
usługę, ale się zbytnie chwali, 
he has rendered me a service but 
he boasts too much of it. 
CHWAŚCISTY, a, e, weedy. 
CHWAST, v, s.m. weed. 
CHWIAĆ, wjeję, v. imp. to ma- 
ke to reel, to shake. Chwieje się, 
tylko co nie padnie, he staggers, 
he is on the point, of falling.- 
gloivq, to nod or shake the head. 
- się, to waver, to totter. - się 
w swych przedsięwzięciach, to 
be wavering or irresolute in one's 
undertakings. Chwieje się w swych 
odpowiedziach , he falters in his 
answers, he contradicts or dis- 
agrees with himself. 
CHWILA, li, 8. f. CHWILKA, 
ki, dim. awhile, a moment. Co 
chwila, every moment. Za chwi- 
lę, in a moment. 
CHWOSTAĆ, ostał, oszcze, v, 
imp. to whip, to flog, to lash. 
CHWOSZCZE,a, s.n. horse- 
tail , shave-grass (boh). CHY 
CHW0SZCZANKA,ki,8./: horse- 
tail , shave-grass. 
CHWYTAĆ, tam, v.imp. CHWY- 
CIĆ , cę , v. prf. to lay or catch 
hold, to grasp, to gripe. Chwycił 
mnie za ramię, he laid hold or 
caught hold of my arm. Chwycono 
złodzieja, they apprehended the 
thief. Pies chwycił go za nogę, 
the dog snapt his leg. Chwycił go za 
łeb, he laid hold of or fastened on 
his hair. Chwycić się z kim za 
barki, to grapple or close with 
one. Chwytać co jeden przed dru- 
gim, to scramble for a thing. Chwy- 
cił się pijaństwa, he betook him- 
self to drinking. Kot chwycił ka- 
narka, the cat has clutched the 
canary bird. 
CHWYTNY, A, E, catching, 
grasping, prehensile. Ogon chwy- 
tny, prehensile tail. 
CHYBA, conj. except, unless. 
Nie mogę tego zrobić, chyba że 
mi pomożesz, I cannot do it unless 
you help me. 
CHYBA, y, s.f. see UCHYBIE- 
NIE. 
CHYBAĆSIĘ=CHYBOTAĆSIĘ, 
ram się, bocę się, v.imp. CHY- 
BNĄĆ SIĘ, nę się , v. inst. to reel 
to and fro, to swing or wave to 
and fro. 
CHYBANIE,a, s.n. swinging, 
waving. - powozu, the swinging 
of a carriage. - łodzi, the rocking 
of a boat. 
CHYBIAĆ, biam , v. imp. CHY- 
BIĆ, bię, v.prf. to miss, to fail. 
- do celu, to miss the mark in 
shooting, Chwali się, że na pię- 
tnastu strzałach, ant razu nie 
chybił, he boasts that he shot 
fifteen times without a miss. - 
w słowie, to fail in one's word or 
promise. Człowiecza rzecz jest 
chybiac, all men are subject to 
failings.- swego obowiązku, to 
fail in one's duty. - terminu or 
nie stawić się na czas, to break 
an appointment. Chybiła go na- 
dzieja, he has been disappointed 
in his expectation. Chybiły uro- 
dzaje, the crops failed or miscar- 
ried. Nie chybi cię szubienica, 
thou wilt be hanged without fail. 
Ogromnie mu chybiłeś, you have 
offered him a grievous offence. 
CHYBKO, CHYBKI, see SZYB- 
KO , SZYBKI. 
CHYBNOŚĆ, i, s.f. liablencss 
to fail or miss. 
CHYBNY, a, E, missing, failing; 
2) disappointing, baffling.-strzał, 
a bad shot. 
CHYC! onom. hop! Chyc przez 
row, he landed on the other side 
of the ditch at a leap. 
CHYCH, u, s.m. titter, giggle. 
Będziesz tu miał chychy, you'll 
be in no humour for laughing. To 
nie chychy, that is no matter for 
laughing, that is no trifling business. 
(vulg.) 
CIIYCHOTAĆ see CHECHO- 
TAĆ. * 
CIA 
CHYCHOTKA, i, 8. f. laughter, 
a laughing woman, jeerer, merry 
person. 
CHYL, u, s.m. chyle (physiol.); 
2) eminent place, hill. Sial na chylu, 
he stood on an eminence, viz. ex- 
posed to the eyes of all, he ven- 
tured his life and fortune. 
CHYLIĆ lę , v. imp. to bend, to 
bow. - się, to bend, to stoop; 2) 
to be on the decline, to decay. = 
ZNIŻYĆ. 
CHYŁKIEM, adv. in a sneaking 
manner. Wymknąć się chyłkiem, 
to sneak away. 
CHYNĄĆ, v.imp. see SKŁA- 
NIAĆ SIĘ. 
CHYTREK,rka , CHYTRZEC, 
rzca, s.m. z cunning blade. To 
chytrek nie lada, he is a sly rogue. 
CHYTRO = CHYTRZE, adv. 
cunningly, craftily. 
CHYTROŚĆ, i, s. f. cunningness, 
craftiness, sliness. 
CHYTRY, a, e, cunning, crafty, 
sly. 
CHYTRZEĆ, rzeję, v.imp. to 
grow cunning. 
CHYŻO, adv. swiftly, nimbly. 
CHYŻOŚć, i, s.f. swiftness, 
nimbleness, fleetness, velocity. 
CHYŻY, A, e, swift, nimble, 
fleet. 
CI, abr. = TOBIE, for you. dal. 
of TY. 
CIĄĆ, tnę , v. imp. to hew, to 
smite, to strike. - w kawały, 
to cut in pieces. - kogo przez 
twarz, to cut or slash one over 
the face. - drzewa, to fell or cut 
down trees. - komu prawdę, to 
tell one the plain truth. Ciął mnie 
tv głowę, he smote or struck me 
on the head. Tme mazura, he 
dances the mazurka. Tnie kielich 
po kielichu, he quaffs, he tosses 
off many glasses of liquor, he gulps 
them down (fam.). 
CIĄG, u, s. m. draught; 2) course 
or space of time, interval. W cią- 
gu dnia, in the course of the day. 
- wiatru, draught of air. Ciąg 
czyli przelatywanie ptaków, the 
passage or migration of birds. Dal- 
szy ciąg, continuation, 'sequel. 
Jednym ciągiem, at one stroke or 
dash. 
CIĄGIEM = CIĄGLE, adv. con- 
tinually, 
CIĄGŁOŚĆ, i, s.f. dilalability, 
ductility, extensibility. 
CIĄGŁY, a, e, continual, inces- 
sant. Ciągły gość, (fig.),a constant 
and assiduous visitor. 
CIĄGNĄĆ, fę, v. ipmf. to draw, 
to pull; 2) to dilate, to extend. - 
kogo za płaszcz lub za rękaw, 
to pull one by the cloak or by the 
sleeve. - kogo za uszy, to puli one 
by the ears. - wodę, to draw wa- 
ter.- loteryą, to draw a lotery. 
- korzyść, to derive a benefit, 
to reap an advantage. Kornie co 
woz ciągną, horses that draw a 
cart. Wojsko ciągnęło w tę stronę, 
the army marched or went towards 
such a place. 
CIE 
CIĄGOWY, see POCIĄGOWY, 
CUGOWY. 
CIAŁO, ła, s.n. body, flesh, 
Boże Ciało, Corpus-Chrjsti-day. 
Zawiść idzie za cnotą jak den 
za ciałem, envy is inseparable 
from virtue as shadow is from bo- 
dy. Ma kształtne ciało, he is a 
well shaped man. Ciała niebie- 
skie , celestial bodies, stars. 
CIAPA, py, s. m. driveller, milk 
sop, humdrum. 
CIAPAĆ, pam , v. imp. to strike 
slowly, with an axe. Ciapu groch 
ciapu kapusta, a person who ne- 
ver thinks for himself, but always 
adopts the opinions of those pre 
sent (prop.). 
CIARKA, i, s. f. chill, shudder. 
Aż mię ciarki przechodzą, it ma- 
kes my skin creep. 
CIARLATAN, a, s.m. mounte- 
bank , quack, charlatan. - polity- 
czny, a political quack, see SZAL 
BIERZ. 
CIAŚNINA, NY, s. f. strait,frith 
CIASNO, adv. straitly narrowly, 
tightly. 
CIASNOŚĆ, i, s.f. straitness 
narrowness. 
CIASNY, a, e, strait, narrow, 
tight. - gloiva, a bluntheaded, 
thickskulled fellow. Zapędzić ko- 
go w ciasny kąt lub w kozi róg, 
to leave one no hole to creep out 
at. - dłoń, a close-fisted man. 
Ciasno mu, he is pinched, redu- 
ced to straits. 
CIASTECZKO = CIASTKO, KA, 
s. n. dim. cake, pastry. 
CIASTO, tą, s.n. dough, paste. 
CIĄŻ-CIĄŻA, ŻY, s. f. pregnan- 
cy. Żona jego w ciąży zoslaje, 
his wife is big with child or in the 
family way. Zastąpiła lub zaszła 
w ciążę od trzech miesięcy, she 
is gone three months with child. 
Zaszła w ciążę od niego, lie has 
got her with child. 
CICHACZEM, adv. silently, by 
stealth. Zrobił to - he did it un- 
derhand. Mówią o tern-it is but 
whispered about. 
CICHO = POCICHU, adv. silen- 
tly, quietly; 2) in a low voice. 
Z cicha pęk, a dissembling knave. 
CICHOCHOD, a, s.m. sloth. 
CICHOŚĆ, i, s.f. stillness, si- 
lencc. 
CICHUCHNY = CICHUTKI = 
CICHUTEŃKI = C1CHUSIENK1, 
A, e , quite still, stockstill. 
CICHY, A, e, still, quiet. 
CIEC, KĘ, CZESZ, CZE. CZEMY, 
cię, ką, v. imp. to run or leak. 
Ciecze mu z nosa, his nose runs 
or drops. Ciecze z dachu, the 
eaves drop. Beczka ciekąca, a 
leaky cask. 
CIĘ, CIEBIE, see TY. 
CIĘCIE, 1A, s.n. cut, stroke, 
blow. 
CIECIORKA, t, s.f. hen of the 
heath-cock. 
CIĘCIWA, WY, s.f. string of a 
bow; 2) chord of any arch of a 
circle. 
21 CIE 
CIECZ, y,s.f. fluid, fluidity. 
CIECZENIE, u, s.n. running, 
droping. 
CIECZKA,ki, s.f. the season of 
rutting. 
CIĘGA, gi, stripe, lash. Dostał 
cięgi, (fam.), he lias been trounced, 
soundly horsewhipped, severely 
punished. 
CIEK, see CIECZENIE. 
CIEKAĆ SIĘ, kam się, v.imp. 
(said of wolves and dogs), to go 
proud. Suka deka się, a proud 
bitch or a bitch that goes to heat. 
CIEKĄCZKA, i, s.f. see BIE- 
GUNKA. 
CIEKAWIE, adv, curiously, in- 
quisitively. 
CIEKAWOŚĆ,!, s.f. curiosity, 
inquisitiveness. 
CIEKAWY, a, E, curious, in- 
quisitive. Za nadto ciekawy, over- 
curious. Ta książka jest bardzo 
ciekawa, this book is very inte- 
resting. Pokaz, ciekawy jestem 
widzieć co zrobiłeś, show me what 
thou hast done, for I long to see it. 
Pan-, an inquisitive fellow. Pani 
-a, an inquisitive woman, a busy- 
body (fam.). 
CIEKŁOŚĆ, i, s.f. fluidness. 
CIEKŁY, a, e, fluid. 
CIELAK, a, CIOŁEK, łka, s. m. 
bull-calf. 
CIELĄTKO, ka, s.n. dim. a 
little calf; 2) a moon-calf, a ninny. 
CIELĘ, ęcia , s. n. ęta , pl. calf. 
Beczeć ]ak -, to cry like a 
sucking calf, albo like a church 
spout. 
CIELEC, lca, s.m. the molten 
calf. 
CIELĘCINA, ny, s.f. CIELĘ- 
CINKA, ki, dim. veal. 
CIELĘCY, a, e, of a calf. Pie- 
czenia cielęca, roast veal. Skóra 
-, calf's leather. Nogi cielęce, 
calves' Feet. 
CIELEŚNIE, adv. bodily, corpo- 
rally ; 2) carnally, sensually. 
CIELESNOŚĆ, i, s. f. carnality, 
sensuality, lust. 
CIELESNY, a, E, bodily, corpo- 
ral; 2) carnal, sensual, lustful. 
CIELIĆ SIĘ, lę się, v. imp. to 
calve. 
CIELICA, cy, s.f. CIELICZKA, 
ki, dim. heifer. 
CIELISTOŚĆ, i, s. f. corpulence; 
2) fleshcolour. 
CIELISTY, a, E, fleshy,plump; 
2) fleshcoloured. 
CIELNY, a, E, big with calf. 
CIEMIĘ, enia, s. n. the crown 
or top of the head. Nie w ciemię 
bity, he is not easy to be deceived 
or imposed upon. 
CIEMIĘGA, gi, s.m. a tire- 
some, dull fellow 
CIEM1ENIUCI1A, ciiy, s.f. the 
scurf or scab on children's head, 
crust, eschar. 
CIEM1ERZYCA, cy, s.f. helle- 
bore, sneezewort. 
CIEMIĘŻCA, cy, CIEM1ĘŻY- 
CIEL, a, s.m. oppressor. 
CIEMIĘŻYĆ, żę, v imp to op- 
22 
CIE 
press. Biada tym co ciemiężą! 
woe to the oppressors! 
CIEMNAWO, adv. duskily. 
CIEMNAWY, A, e, duskish. 
CIEMNIA, i, s.f. darkness, 
obscurity (poet.). 
CIEMNICA, cy, s.f. a dark 
prison. 
CIEMNIEĆ, iwę , v. n. to grow 
dark; 2) to tarnish, to grow dull; 
3) to grow blind, to lose the sight. 
Ciemnieje, it begins to grow dark, 
it draws towards night. Kiedy ro- 
zum ciemnieje, when the reason 
is darkened. 
CIEMNIUCHNY = CIEMNIU- 
TKI = CIEMNIUTENKI = CIEM- 
MNIUSIEŃKI- CIEMNIUSIENIE- 
CZKI, E, intensive, quite dark, 
dark as night. 
CIEMNO, adv. darkly, dimly, 
obscurely. Tu ciemno jak w komi- 
nie, it is as dark as pitch here. 
CIEMNOBŁĘKITNY, a, e, dus- 
ky-blue , dark blue. 
CIEMNOCZERWONY, A, E, 
dusky-red. 
CIEMNOŚĆ, i, CIEMNOTA,ty, 
s. f. darkness, obscurity. - oczu, 
blindness.-plci, darkness of com- 
plexion. Ciemnota, ignorance. 
CIEMNOZIELONY, a, e, dark- 
green , sea-green. 
CIEMNOŻÓŁTY, a. e, dark- 
yellow, filemot. 
CIEMNY, A, E, dark, dim, ob- 
scure; 2) blind; 3) ignorant. Pro- 
roctwa, wyrocznie zawsze były 
ciemne, the prophecies, the oracles 
were always dark. Ten pisarz -, 
this author is obscure, affects ob- 
scurity. 
C1EN, ia, s.m. shade, shadow; 
2) CIENIE, łów, pl. spirit, ghost, 
manes; 3) protection, shelter; h) 
a stuffed bird by means of which 
other brids are decoyed. Drzewa 
dają cień mily, the trees afford a 
pleasing shade. Życie jak cień mi- 
ja, life passesaway like a shadow. 
Ledwie cień z niego został, he is 
but the shadow of himself, of what 
he was. Cień tego czem byłem nie- 
gdyś , the goast of what I was. Lę- 
kać się własnego cienia, to be 
afraid of one's own shadow. Pod 
cieniem tak potężnego pana, un- 
der the shadow of so powerful a 
master. Mają tylko cień wolności, 
they have nothing but the shadow 
of liberty. 
CIENIOWAĆ, niuję, v.imp. to 
shade, to blow different colours. 
CIENIOWANIE, ia,s. n. shadow- 
ing. 
CIENIOWY, A, e, of the shade. 
CIENISTOŚĆ, i, s.f. shadiness. 
CIENISTY, a , e , shady, sha- 
dowy. 
C1ENIUCHNY= CIEN1USIENKI 
- CIENIUTKI = CIEN1UTEŃKI= 
CIENIUTEN1ECZKI, a , e , inten- 
sive. very thin, tenuous. 
CI ENN IK, u, s. m. a shady spot. 
CIENKI, A, E, thin. 
CIENKO, adv. thinly. 
CIENKONOGJ, A, E, thin-legged. 
CIE 
CIENKOŚĆ, l, s.f. thinness. 
CIENKUSZ, A, s. m. small beer, 
table beer. 
CIEPŁA WOŚĆ, i, s.f. luke- 
warmess, tepidity. 
CIEPŁAWY, a , e , lukewarm - 
tepid. 
CIEPLEĆ, leje, ^.n. to grow 
warm. 
CIEPLICE, plic, s.f. hot baths. 
see ŁAZIENKI. 
CIEPLIK, a, s.m. caloric. 
CIEPŁO, adv. warmly, warm. 
Trzymać się ciepło, to keep one's 
self warm. 
CIEPŁO, ła, CIEPŁOŚĆ, i, s M. 
warmth. 
CIEPŁOMIERZ, A, s.m. ther- 
mometer. 
CIEPLORODNY, A, e, calorific. 
CIEPLUCHNY=CIEPLUTKI = 
CIEPLUSIEŃKI, A, e, intensive, 
very warm. 
CIEPŁY', A, E, warm. Trafić na 
ciepłe nóżki, to find any one in 
his bed. 
CIERLICA, cy, s. f. flax-brake. 
CIERŃ, ia, s,m. thorn. CIER- 
NIE, ni, pl. thorn-bush,brambles, 
brier. Zakloł sobie palec cier- 
niem , he has had a thorn in his 
finger. 
CIERNIC, nię, v. imp. to enclose 
with a thorn-hedge. 
CIERN1K, a, s.m. thornback 
(a fish.). 
CIERNIOROG, A, s.m. horn- 
back (a fish.). 
CIERNISTY or CIERNIOWY, A, 
E, thorny. Korona cierniowa, the^ 
crown of thorns. Jest to przed- 
miot ciernisty, it is a thorny point 
a ticklish case. 
CIERPIEĆ, pię, v. imp. to suffer, 
to bear, to endure. Cierpieć ból, 
to suffer, to endure pain, to be full 
of pain. - biedę, to be in misery. 
- ból głowy lub nogi, to feel a 
pain in one's head or foot Dia nte- 
dowozu żywności wojsko wiele 
ucierpiało podczas pochodu, the 
army suffered a great deal on its 
march for want of provisions. 
Cierpieć, wycierpieć oblężenie, 
atak, to stand a siege, to stand an 
assault. Cierpię, widząc ciebte 
w tern położeniu, it grieves me to 
see you in that situation. Zboże 
ucierpiało (od deszczu) bardzo, 
the corn has suffered greatly or is 
very much damaged. Nie mogę 
cierpieć go, I can not abide, or 
endure that man. see ZNOSIĆ, 
ZNIEŚĆ, ŚCIERPIEĆ. 
CIERPIENIE, ia, s. n. suffering. 
CIERPIĘTLIWOŚĆ,t, s.f. long- 
sufferance. 
C1ERPKAWY, a, e, somewhat 
crabbed. 
CIERPKI, A, e, crabbed, sour, 
tart; 2) peevish, surly. Ten czło- 
wiek jest-, this man is very un- 
Uactable. 
CIERPKO , adv. crabbedly, 
sourly, tartly; 2) peevishly, sur- 
lily. 
I CIEPKOŚĆ,t, s.f. crabbednesi CIE 
sourness, tartness, acrimony; 2) 
peevishness, surliness. - chara- 
kteru , sullenness of temper. - o- 
wocu, tartness of fruit. 
CIERPLIWIE, adv. patiently. 
Znieść przygodę cierpliwie, to 
bear one's misfortune patiently. 
CIERPLIWOŚĆ, i, s.f. patience, 
sufferance. 
CIERPLIWY, a, e, patient. 
CIERPNĄĆ, nę, v.n. to grow 
stiff. Nogi mi cierpną, my legs 
are stiff, see DRĘTWIEĆ. 
CIESAĆ = CIOSAĆ, szę, v.imp. 
to hew, to square. 
CIESIELCZYK, a, s.m. jour- 
neyman , carpenter. 
CIESIELSKI, A, e , of a carpen- 
ter.- robota, carpenter's work. 
- pomocnik, carpenter's mate. - 
scy robotnicy, carpenter's crew. 
CIESIELSTWO, wa, s.n. CIE- 
SIELKA, ki, s.f. carpentry. 
CIEŚLA, li , s. m. carpenter; 2) 
(an insect), cerambyx. 
CIEŚLARKA, ki , s. f. a carpen- 
ter's wife. 
CIEŚŃ,!, s.f. strait, narrow pass, 
2) difficulty, straits. 
CIEŚNINA, see CIAŚNINA. - 
qibraltarska, the straits of Gibral- 
tar. 
CIESZYĆ, szę, v.imp. to com- 
fort, to console. - się, to be glad, 
to rejoice, to delight. Cieszyć się 
z przyjaciółmi, to enjoy one's self 
with one's friends. - wcześnie, 
to anticipate pleasure, to promise 
one's self pleasure. 
CIESZYCIEL, a, s.m. see PO- 
CIESZYCIEL. , 
CIETRZEW, 1A, s.m. black 
grouse, heath cock. 
CIĘTY, see CIĄĆ. Cięty jest, 
he is tipsy, a little flustered. 
CIĘŻ A, see CIĄŻA. 
CIĘŻAR, u, s.m. weight, bur- 
den , load. 
CIĘŻARNOŚĆ, see CIĄŻA. 
CIĘŻARNY, a, e, pregnant, big 
with child. 
CIĘŻEĆ, żeję, v.n. to grow 
heavy. 
CIĘŻKI, a, e, weighty, heavy, 
ponderous; 2) hard, difficult; 3) 
grievous. - a praca, a hard work, 
a painful labour. -i obowiązek, 
a toilsome, laborious study, task. 
- ie czasy, difficult, hard, bad 
times. - i człowiek, a harsh, un- 
feelingman.- styl, a rugged style. 
CIĘŻKO, adv. heavily. -nam, 
we are. in a critical situation. 
CIĘŻKOMIERZ, a, s.m. baro- 
meter.. 
CIĘŻKOŚĆ, l, S.f. weight, hea- 
viness, gravity; 2) hardness, diffi- 
culty ; 3) dulness, unwieldiness. 
CIĘŻYĆ, żę, v.n. to weigh, to 
sit or lie heavy, to hang heavy. To 
mi cięży na sercu, na sumieniu, 
it lies heavy upon my heart, upon 
my conscience. Jadło cięży na żo- 
łądku, that meat lies heavy upon 
the stomach. Sekret mu cięży, a 
secret is too heavy for him, is a 
weight upon him. To mi cięży na 
C1U 
sercu, that lies heavy upon my 
heart. Występek-na głowie zbro- 
dniarza, the crime bears heavy on 
the head of the criminal. 
CIOŁEK, see CIELAK. 
CIOS, u, s. m. stroke, blow; 2) 
misfortune, calamity; 3) freesto- 
ne. Zadać-, to deal a blow, to 
level a blow. 
CIOSAĆ, see CIESAĆ. 
CIOSOWY, A, e , hewn. - ka- 
mień, hewn stone, free-stone. 
CIOTECZNY, A, E, of the aunt. 
CIOTKA, ki, s. f. CIOCIA = 
CIOTULA = CIOTUNIA, i, dim. 
aunt. 
CIS, u, s. m. yew, yew-tree. 
CISA.WY, e, of a chesnut co- 
lour (horse). 
CISKAĆ, ka, v.freq. CISNĄĆ , 
nę , v. inst. to throw, to cast, to 
fling, to hurl. - kamienie, to 
throw stones.-pocisk, to cast, 
fling or hurl a dart. - promienie, 
to cast beams. - blask, to casta 
lustre. - pieniądze, to throw or 
fling away one's money. Ciskać się 
ze złości, to fret, to fly into a 
passion. - się na ogień wśród 
nieprzyjaciół, to run headlong 
among the enemy. Cisnąć się na 
kogo, to fall foul upon one. - się 
komu do nóg, to cast or throw 
one's self at another's feet. Morze 
ciskało nami przez trzy dni i no- 
cy bez ustanku, we were tossed 
on the sea for three days and three 
nights running. 
CISNĄĆ, nę, v.imp. to press, 
to sqeeze, to pinch. Trzewiki 
mnie cisną, my shoes pinch me. 
Cisnąć kogo za rękę, to squeeze 
one's hand, to shake hands with 
him. - do piersi, to clasp to one's 
breast. Ciśnie się w dobre towa- 
rzystwo, he insinuates himself 
into the best companies, or he 
thrusts himself in every where. 
Cisną nas podatki, we are over- 
whelmed with taxes. Cisnąć się do 
czego, to flock, throng Or crowd 
to. wszędzie się ciśnie, he intru- 
des or creeps in every where. Różne 
myśli cisnęły mu się do głowy, a 
thousand thoughts rushed upon his 
mind. 
CISOWY, A, e, of the yew- 
tree ; 2) like the colour of that tree. 
CISZA, szv, s.f. stillness, calm- 
ness; 2) quietness, tranquillity. - 
morska, a calm at sea. 
CISZKIEM, adv. silently, by 
stealth. 
CIUCIA ,i, s.m. a word of en- 
dearment in speaking to little dogs. 
CIUCIUBABKA, Ki, s.f. blind- 
man's buff. 
CIUŁAĆ, łam , v.imp. to scrape 
up, to save or lay up. Żyje z tego 
co uciuła, he lives upon his savings. 
CIUPA, py, s.f. a little paltry 
room; 2) prison-room; 3) silly man, 
a regular booby. 
CIURA, ry,'s.m. (obsolete), a 
retainer to the camp or camp fol- 
lower. Obozowa-, black-guard, 
the stragglers of an army. 
co 
CIURCZEĆ, czę , v. n.. to gush 
or run in a continuous stream. 
CIURKIEM, adv. in a stream. 
CIŻBA , by, s.f. throng, crowd. 
CIŻMY, żem , pl. half-boots. 
CKLIWIE, adv. nauseously, 
squeamishly. 
CKLIWOŚć,!, s.f. nauseous- 
ness, squeamishness, qualm. Aż 
mię ckliwość bierze słuchając cie- 
bie, the heraing of your words 
makes my stomach rise, that is 
disagreeable, nauseous. 
CKLIWY, a, e, nauseous, squea- 
mish , fulsome. 
CKNĄĆS1Ę or CKNIĆ SIĘ, v. 
imp. to have a squeamish stomach. 
CŁO, cła, s.n. toll, custom- 
house, duty. Płacić - to pay the 
custom. 
ĆMA, ćmy, s. f. darknes; 2) (an 
insect'), moth. - ludu, a swarm of 
people. W ćmach nocy, through the 
gloom, obscurity of the night. 
CMENTARZ, A, s.m. church- 
yard , burial-ground, cemetery. 
ĆMIĆ,Ćmię,v.imp. to darken, 
to dim, to obscure; 2) to dazzle.- 
się, to grow dim or overcast. Ćmi 
mu się w oczach, he is dim-sighted. 
Cmi mu się w głowie, his ideas 
are not quite clear. 
CMOKAĆ, kam, v.n. CMOK- 
NĄĆ nę, v.inst. to smack with 
the lips. 
CNOTA, ty, s.f. virtue. Jestto 
cnota nad cnotami trzymać język 
za zębami (prov.), the greatest 
virtue is to hold one's tongue. - 
w koniu, w psie, the qualities of 
a horse, of a dog. Z konieczności 
robić cnotę, to make a virtue of 
nccessi ty. 
CNOTLIWIE, adv. virtuously. 
CNOTLIWOŚĆ, i, s.f. virtuous 
life, love of virtue. 
CNOTLIWY, a, e, virtuous. 
CNY, a, e, upright, worthy, ho- 
nourable. 
CO, gen. czego, dat. czemu, 
acc. co, instr, czym, loc. w czym. 
1) Relat. pronoun, what. Zważ 
co ci mówię, mind what I say to 
you. Wei co ci się podoba, take 
what you please. Ńie wiesz na 
czem zależy prawdziwa przy- 
jaźń, you do not know wherein 
true friendship lies or in what it 
consists. 
2) Inst. pron. Co on mówi? what 
does he say? Co to za człowiek? 
whatman is this? Czego chcesz ? 
what would you have, or what do 
you want? Co ci do tego? what is 
that to you? 
3( It is used instead of the re- 
lative pronoun KTÓRY, A, E, and 
is rendered into english by : that 
who, which, what, and sometimes is 
not translated at all. Człowiek co- 
scie go widzieli, the man that or 
whom you saw. Kobieta co ją ko- 
cham ,'the woman I love. Miejsce 
co jest niezdrowe, the place which 
is unwholesome. Książka coś mt 
obiecał ■, the book which you pro- 
mised me. Proszę przyjąć dar co 
23 24 
COG 
ci posyłam, pray accept of the 
present I send you. 
hj CO TYLKO = TYLKO CO, 
scarcely, hardly, no sooner, just. 
Co tylko wymówił te słowa, these 
words were scarce out of his mouth. 
Tylko co słońce zaszło, ruszyli- 
śmy w dalszą drogę, no sooner 
did the sun rise than we set out to 
proceed on our jouruey. Tylko co- 
śmy przyszli, we are just come 
in. Tylko co usnęli, they have just 
fallen asleep. Tylko co z nim mó- 
wiłem, I spoke just now with him. 
5) TYLKO CO, nearly, well nigh. 
Tylko co się nie zabił, he was 
near or well nigh being killed. 
Tylko co się nie poczubili, they 
had like to have gone by the ears 
together. Tylko co go nie widać, 
he will come by and by. 
6) CO - TO, stand for IM - 
TEM. Co starsze wino to lepsze, 
the older wine is, the better it is. 
7) CO - TO, is sometimes ren- 
dered by : instead of. Coby miał 
pracować to się bawi, instead of 
working he plays. Goby miał mi 
dać złota to mi dał srebra, in- 
stead of gold he gave me silver. 
8) CO, stands for : ILE TYLKO, 
ILE JENO. Ucieka co mu sił sta- 
je, he runs as fast as his legs can 
carry him. Bił co sił, he stroke 
with all his might. 
9) CO, before a substantive de- 
noting a certain period of time is 
used instead of KAŻDY, a , e. Co 
dzień, every day. Co drugi dzień, 
every other day. Co kwadrans, 
every quarter of an hour. Co pół 
godziny, every half an hour. Co 
wieczór, every evening. Co noc, 
every night. Co miesiąc, every 
month. Co rok, every year. Co 
głowa to rozum, every head has 
its own understanding. Co się sta- 
lo to się stało, what is done, is 
done. Bądź co bądź, whatever 
events may happen, be as it can. 
10) CO INi$£GO , something 
else. Mówmy o czem innem, let 
us speak of something else. To wca- 
le co innego, that is quite another 
case. Co najrychlej, as soon as 
possible. 
CODZIEŃ=CODZIENNIE, adv. 
every day. 
CODZIENNY, A, e, of every day. 
COFAĆ, fam, v.imp. COFNĄĆ, 
nę, v.inst. to withdraw, to retire. 
- słowo, to call in or call back 
one's word.-co się powiedziało, 
to retract wbat one has said, to re- 
tract an opinion, to recant. Cofnął 
loojsko, he withdrew his forces. 
Cofnij powóz, put back your 
coach. - sie, to withdraw, to fall 
or draw bacK, to shrink or start 
back. Cofnij się, stand back or 
draw back. Umysł nasz cofa się 
na myśl o śmierci, our spirits are 
apt to shrink at the thought of 
death. Już się stało, nie można 
się cofnąć, the business is done, 
there is no going back. Ten czło- 
wiek za nic nie cofnie się, he is 
CUD 
a man who won't go back, what- 
ever proposal you offer. 
COFNIENIE, ia, s.n. retract 
COGODZINA,adv. hourly, every 
hour. 
COKOLWIEK, indef. pron. a 
little,but little, ever so little, 2) any 
thing, whatever, whatsoever. Gdy- 
bym byt miał cokolwiek czasu , 
had I had but ever so little time. Je- 
żeli w czymkolwiek uchybisz, if 
you fail ever so little. Dajmi cokol- 
wiek chleba, give me a small bit of 
bread. Cokolwiek nastąpi, what- 
ever events or whatsoever may 
happen. Cokolwiek bądź koszto- 
wać będzie, whatever it may cost. 
Zgodzę się na wszystko cokol- 
wiek postanowisz, I will comply 
with whatever you resolve upon. 
COMIESIĄC, adv. every month. 
CONOC, every night 
CORA, ry, s.f. (used only in 
poetry and elevated style), daugh- 
ter. = CÓRKA. 
CORAZ, (chiefly before the com- 
parative), always, still, more and 
more. Coraz robi się piękniejsza, 
she grows prettier every day. Coraz 
lepiej, better and better. Coraz 
gorzćj, worse and worse. Zdrowie 
jego coraz się pogorszą, his 
health grows worse every day. 
CÓRKA, ki, s.f. CÓRECZKA, 
CÓRUNIA, ni, dim. daughter. 
COROCZNIE = COROK, adv. 
every year, annually. 
CÓROCZNY, a, e, of every year. 
COŚ, indef. pron. something. 
COŻ? inter, emphatical particle, 
what? 
CUCH or CUCHNĄĆ, nę, v.n. 
to stink. Cuchnie mu z gęby, hehas 
a stinking or strong "breath. To 
mięso trochę cuchnie, that meat is 
a little touched. 
CUCHNIENIE, ia , s. n. stink. 
CUCIĆ, bę, v.imp. to recover 
from a swoon, see BUDZIĆ. 
CUD,u, s.m. miracle, wonder. 
Bóg uczynił te wszystkie cuda, 
God has wrought all these miracles. 
Obraz cudami słynący, an image 
famous for the miracles it has 
wrought. Czynić cuda, to perform 
or to do wonders. To cud piękno- 
ści ta kobieta , this woman is a 
marvellous beauty. 
CUDACKI, A, E, odd, queer, 
fantastical. 
CUDACTWO, wa, s.n. oddness, 
fantastical humour, excentricity. 
CUDACZKA, ki, s.f. an odd 
whimsical woman. 
CUDACZNIE - PO CUDACKU, 
adv. oddly, fantastically. 
CUDACZYĆ, czę, v.n. to do 
extravagant things. Coraz bar- 
dziej cudaczeje, every day he 
grows more extravagant. 
CUDAK, a, s. m. an odd whimsi- 
cal man. 
CUDNIE, adv. wonderfully, mar- 
vellously, admirably. 
CUDŃY, a, e, wonderful, mar- 
vellous, admirable. 
CUDO,da, s. n. portent, prodigy. 
CUK 
CUDOPRĘTY, ego, s.m. (epi- 
thet of Mose), with magic wand. 
CUDOTWÓRCA, cy, s.m. per- 
former of miracles. 
CUDOTWÓRCZY = CUDO- 
TWORNY, a, e, miracle-working, 
wonder-working. 
CUDOTWORNOŚĆ, ci, the po- 
wer or gift of working miracles. 
CUDOWAĆ, see CUDACZYĆ. 
CUDOWNIE, adv. miracu- 
lously. 
CUDOWNOŚĆ,!, s. f. miracu- 
lousness; 2) the marvellous of an 
epic poem. 
CUDOWNY, a, e, miraculous. - 
obraz, a miracle-working image. 
CUDZIĆ, zę, v.n. to curry a 
horse. - nieprzyjaciół, to thrash 
the enemies, to 'tather them. - 
. CUDZOŁÓŻCA, cy, CUDZOŁO- 
ŻNIK, a, s.m. adulterer. 
CUDZOŁOŻNICA, cy, s.f. adul- 
teress. 
CUDZOŁOŻNICZY = CUDZO- 
ŁOŻNY, a, e, adulterous. 
CUDZOŁÓZTWO, wa, s.n. 
adultery. 
ĆUDZOŁOŻYĆ, źę, v. n. to 
commit adultery. 
CUDZOZIEMCZYZNA, ny, s.f. 
foreign manners and fashion. 
CUDZOZIEMIEC, mca, s.m. fo- 
reigner, stranger. 
CUDZOZIEMKA, ki, s.f. a 
foreign woman. 
CUDZOZIEMSKI, a, e, foreign. 
CUDZY, a , e , other's, other 
people's. Nie należy pożądać cu- 
doego dobra, we must not covet 
the goods of others, smucić się 
z cudzego nieszczęścia, to be 
sorry for other people's or other 
men's trouble. Cudze kraje, fo- 
reign countries. 2) CUDZE, is of- 
ten employed substantively. Nie 
pożąday cudzego, dont covet an 
other's property. 
CUDŹYSŁÓW, u, s. m. inverted 
commas in the margin of a book, 
quotation. 
CUG, v, s.m. draught of air; 2) 
- koni, a set of coach-horses; 3) 
- w szachach lub w arcabach, 
a move at chess or draughts. 
CUGIEL, gla , s. m. rein. 
CUGOWY, A, e, of a set of 
horses. 
CUKIER, Kitu, s.m. sugar. Gło- 
wa cukru, a loaf of sugar.-ję- 
czmienny, barley-sugar. - lodo- 
wały, sugar-candy. Fabryka cu- 
kru, sugar-house. 
CUKIEREK, uka , s. m. comfit. 
CUKIERNIA, i, s.f. a confectio- 
ner's shop. 
CUKIERNICA, cy, s. f. CUKIER- 
NICZKA, ki, dim. su gat-box. CU- 
KIENICZKA, a confectioner's wife 
CUKIERNICTWO, wa, s.n. o 
confectioner's trade. 
CUKIERNIK, a, s.m. confectio- 
ner. 
CUKROWAĆ, ruję, v.imp. te 
sweeten with sugar. 
CUKROWACIEĆ, cieję , v. n. to 
become sweet as sugar. CYB 
CUKROWATY, a, e, having the 
taste of sugar. 
CUKROWY, a, e, sugary. 
CUKROWY, A, e, of sugar.- 
trzcina, sugar-cane. - groch,, su- 
gar-pea. - smak, sugar-taste. 
CUKRY, krów, pl. comfits, sweat- 
meats. 
CUKUŁ, v, s.m. basis of a pe- 
destal. 
CUMA, my, s.f. halter, a rope 
to make any thing fast. 
CUMOWAĆ, muję, v.imp. to 
moor. 
CWAJNOS, a, s.m. a dog with 
a forked nose. 
CWAŁ, see CZWAŁ. 
ĆWIARTKA, ki, s.f. quarter 
or fourth part. - baraniny, a 
quarter of mutton. - papieru, the 
fourth part of a sheet of paper, see 
ĆWIERĆ. 
ĆWICZENIE, IA, s. n. exercise; 
2) instruction ; 3) chastisement, 
correction. - naukowe, literary 
exercise. - duchowne, spiritual 
exercise, practice of virtue, charity. 
ĆWICZYĆ, czę , v. imp. to exer- 
cise, to train up, to instruct; 2) to 
chastise, to flog. - ciało, to exer- 
cise one's body. - pamięć, to 
exercise or practise one's memory. 
- młodzież, to train up youth. 
- dzieci, to flog children. -się 
w czem, to exercise or practise a 
thing. - żołnierzy, to drill, to 
train soldiers. 
ĆWIECZEK, czka , s. m. tack, 
small nail. 
ĆWIEK, a , s. m. nail. Ma -a 
w głowie, he is a little cracked, 
crack brained. Tu jest ćwiek, that 
is the point. Siedzi w domu ćwie- 
kiem, he keeps close at home, as if 
he were nailed to his chair. 
ĆWIEKARNIA, i, s.f. nail- 
smithery. 
ĆWIEKARZ,!, s.m. nail-smith, 
nailer. 
ĆWIERĆ, i, s.f. quarter or 
fourth part. Pięć ćwierci łokcia, 
an elPand a quarter. 
ĆWIERCIOWY, a, e, containing 
the fourth part. 
ĆWIERGROCZNIE, adv. see 
KWARTALNIE. 
ĆWIERCZEĆ, ał, intr. imp. 
ĆWIERKAĆ, CIERKAĆ, to chirp, 
as crickets do. 
ĆWIERK or ĆWIERKANIE, u, 
s. m. chirping. 
ĆWIERTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to quarter or cut into four parts. 
ĆWIERTOWANIE, ia , s. n. 
quartering. Skazano go na ćwier- 
towanie, he was condemned to be 
quartered. 
ĆWIK, A, s.m. a half castrated 
cock. Stary to ćwik, he is an old 
cunning rogue; 2) a game at cards. 
ĆWIKŁA, ły, s. f. beet-root sa- 
lade, beet's leaves. 
ĆWIKIEŁ, kla, s.m. goar, 
gusset, quoin, wedge, see KLIN. 
CYBKI, s.m. used only in plur. 
Chodzić na cybkach, to walk on 
tiptoe. 
CYN 
CYBORIUM, indecl. pyx, a box 
in which the catholic priests keep 
the host. 
CYBUCH, a, s.m. CYBUSZEK, 
szka , dim. the shank of a tobacco- 
pipe. 
CYBULA, see CEBULA., 
CYC, u, s.m. chintz, cotton- 
stuff; 2) g. CYCA, pl. CYCE, teat, 
dug, nipple, pap. 
CYC AL, a, s.m. a suckling 
baby. 
CYCASTY=CYCATY, A, e, full- 
brCYCEK, cka, s.m. CYCKI, pl. 
teat, dug, nipple. 
CYCKOWY, a, e, mammillary. 
CYCOWATY, A, e, mammiform. 
CYCOWY, A, e, made of chintz. 
CYFERBLAT, u, s. m. dial- 
plate. 
CYFRA, itY, s. f. (arith.), num- 
ber; 2) cipher, nought; 3) cipher 
or flourish of letters; 4) secret 
writing. 
CYGAN, A, s.m. gipsy; 2) cheat, 
bamboozler. .Banda cyganów, a 
gang of gipsies. Czarny jak cygan, 
of a swarthy complexion, like a 
gipsy. Świadczy się cygan swoje- 
mi dziećmi, it is a company of shar- 
pers who vouch for one another's 
honesty. 
CYGANEK, nka, s.m. clasp 
knife. 
CYGANIĆ, nię , v. imp. to cheat, 
to quill, to bamboozle. 
CYGANKA, ki, s.f. a female 
gipsy- . 
CYGAŃSKI, a, e, of a gipsy. 
Żyje po cygańska, he lives like a 
gipsy, he is a vagabond. 
CYGAŃSTWO, wa, s.n. gipsies; 
2) cheat, imposture. 
CYGARO, ra , s. n. cigar. 
CYKLOPEJSKI, a, IE, cyclopic, 
cyclopean. 
CYKORYA, yi, s.f. succory (a 
plant). 
CYKUTA, ty, s.f. hemloc (a 
plant). Sokrates iFocion skazani 
byli na otrucie cykutą, Socrates 
and Phocion were condemned to 
drink hemloc. 
CYLINDER, DRA, s. m. cylinder. 
CYMBAŁ, u, s.m. cymbal; 2) 
bum, buttocks. Dać komu w cym- 
bal, to whip one's arse; 3) - ła, 
a dull heavy fellow, a booby. 
CYMBALISTA, ty, s. m. one that 
plays upon the cymbal. 
CYNA, ny, s.f. tin. 
CYNADRY, drów, s. pl. kidneys, 
see NERKI. 
CYNAMON, u, s.m. cinnamon. 
CYNAMONOWY, a, e, adj. of 
cinnamon, cinnamon-coloured. -a 
laseczka, stick of cinnamon. 
CYNGIEL, gla, s.m. trigger. 
Nie ruszaj cyngla, do not touch 
the trigger. Cyngiel tej- strzelby 
trudno spuszcza, the trigger of 
this gun is very stiff. 
CYNK, u, s.m. zink, spelter. 
CYNKOWY, A, e, adj. made of 
zink. 
CYNOBR, v, s. m. cinnabar. 
CZA 
CYNOWY, a, e, adj. of tin. -e 
naczynia, pewter. -a kopalnia, 
tin mine. 
CYPEL, pla, s.m. cape, pro- 
montory ; 2) flap; 3) peak. 
CYPRYS, A, s.m. cypress-tree. 
CYPRYSOWY, a, e, adj. of cy- 
press, made of cypress. 
CYRANKA, ki, s. f. (a water 
fowl) teal. 
CYRK, u, s.m. circus. 
CYRKIEL, kla, s. m. compass, a 
pair of compasses. Kreślić koło 
cyrklem, to describe a circle with 
the compasses. Robić wszystko 
pod cyrkiel, to do every thing by 
rule and compass. Stolarski -, 
bow compass. 
CYRKUŁ, u, s. m. district, pro- 
vince. 
CYRKULACYA, yi, $. f. circula- 
tion. 
CYRKULARZ, A, s.m. circula- 
tory letters. 
CYRKULOWAĆ,. luję, v. n. to 
circulate, see KRĄŻYĆ. 
CYROGRAF, u, s. m. one's own 
handwriting; bond, note, chiro- 
graph. 
CYROWAĆ, ruję, v.imp. to 
darn. -- pończochy, to darn or 
mend stockings. 
CYRULICKI = CYRULICZY, A, 
e, adj. belonging to a barber-sur- 
geon's trade. 
CYRULICTWO, wa, s. n. a bar- 
ber-surgeon's trade. 
CYRULICZEK, czkA,s. m. jour- 
neyman barber. 
CYRULICZKA, ki,s./. a barber- 
surgeon's wife. 
CYRULIK, a, s.m. barber-sur- 
geon. 
CYT, interj. hist, hush! 
CYTACYA, yi, s.f. citation, quo- 
tation, summons. 
CYTADELA, li, s.f. citadel. 
CYTOWAĆ, tuję, v. imp. to cite, 
to quote. 
CYTRA, CYTARA, RY, S.f. ci- 
thara. 
CYTRYNA, ny, s.f. citron, le- 
mon. 
CYTRYNOWY, A, E, of lemon. 
CYTWAR, u, s. m. zedoary. Cy- 
twarowe nasienie, worm-seed. 
CYWILIZACYA, yi, s.f. civiliza- 
tion, refinement. 
CYWILIZOWAĆ, zuję, v. imp. 
to civilize, to refine. 
CYWILNIE, adv. in a civil cause. 
CYWILNY, a, e, civil. Prawo 
cywilne, civil or, common law. 
Nosić ubiór cywilny, to be dressed 
like a private gentleman. 
CYWILNY, nego, s. m. civilian, 
not miiitaryman. 
CYWKA,. ki, s.f. CYWECZKA, 
ki, dim. spool, bobbin; 2) cock or 
spout; 3) spindle; b) wire for hares. 
= CEWKA. 
CZĄBER, u, s.m. see CĄBER. 
CZAD, u, sm. the gaz which 
(txhales from burning charcoals. 
CZAIĆ SIĘ, ję się, v. imp. to lie 
hidden, to lie close to the ground. 
CZAJKA, ki. s.f. (a bird), lap- 
25 26 
CZA 
wing; 2) an armed boat formerly in 
use among the Cossacks of the 
Dnieper. 
CZAL, u, s. m. the rear. Wpadł 
z czalu na nieprzyjaciela, he fell 
upon the ennemy's rear. 
CZAMARA, ry, s.f. CZAMAR- 
KA, ki, dim. a kind of coat with 
strings instead of buttons. 
CZANKA, ki, s.f. the branches 
of a bridle. 
CZAPCZYNA, ny, s.f. a shabby 
cap. 
CZAPCZYSKO, ka, S. n. a large 
ugly cap. 
CZAPECZKA', ki, s. f. dim. a nice 
little cap. 
CZ APECZNIK, a ,s. m. cap-maker. 
CZAPKA, ki, s. f. cap. 
CZAPKOWAĆ, kuję,v.n. {przed 
kirn), to stand before one cap-in- 
hand. 
CZAPKOWANIE, A, s.n. crin- 
ging, bowing. 
CZAPLA, li, s. f. heron. 
CZAPLI, a, e, of a heron. 
CZAPLO WATY,a,e,like a heron. 
CZAPNIK, a, s. m. hosier, one 
who sells hosiery. 
CZAPRAK, a, s.m. saddle-cloth. 
CZARA, ry, s. f. cup, bowl, go- 
blet. 
CZARCI, A, e, devilish, diaboli- 
cal. Czarcie łajno, assa faetida.-e 
jagody, bella dona, great night 
shade. 
CZARNIAWY, a, e, blackish. 
CZARNIUCHNY = CZARNIU- 
TKI = CZARNIUSIEŃKI = CZAR- 
NIUTEŃKI, a, e, intensive adj. ve- 
ry black, jet black. 
CZARNO, adv. in black, blackly. 
Czarno na bialem, under black 
and white. 
CZARNOBREWKA, ki, S. f. = 
CZARNOBRYWA, wej, a woman 
with black eye-brows. 
CZARNOBRYWY, a, e, having 
black eye-brows. 
CZARNOBYL, a, s. m. {aplant). 
common wolfs bane or monk's 
hood. 
CZARNOGŁÓW, u, s. m. {bol), 
pimpernel, burnet. 
CZARNOKSIĘZKI, a, e, of a ne- 
cromancer. 
CZARNOKSIĘŻNICA, cy, 5. f. 
witch, sorceress. 
CZARNOKSIĘŻNIK, a, s.m. ne- 
cromancer, magician. 
CZARNOKSIĘZTWO, wa, s. n. 
necromancy. 
CZARNOKWIT, u, s. m. enchan- 
ter's-nightshade {a plant). 
CZARNOMORSKI, a, e, dwelling 
near the coast of the Black sea. = 
CZARNOMORZEC. 
CZARNOOKI, A, e, black-eyed. 
CZARNOŚĆ, i, s. f. blackness. 
CZARNOWŁOSY, A, e, black- 
haired. 
CZARNUCHA,chy, s.f. {żytnia), 
cord-cockle. 
CZARNY, A, e, black. - chleb, 
black or brown bread. - przeczu- 
cia, myśli, gloomy forebodings, 
ideas. 
CZA 
CZARODZIEJ, a, s.m. enchan- 
ter, sorcerer, wizard. 
CZARODZIEJKA, ki, s.f. en- 
chanteress; 2 a bewitching woman, 
charmer. 
CZARODZIEJSKI, a, e, enchan- 
ting, bewitching. 
CZARODZIEJSTWO, wa, s.n. 
enchantment, witchcraft. 
CZAROWAĆ, ruję, v.imp. to 
enchant, to bewitch; 2) to charm, 
to please, to delight. 
CZAROWNICA, cy, s.f. witch, 
hag. 
CZAROWNICZY, a, e, bewitch- 
ing, enchanting. 
CZAROWNIK, see CZARO- 
DZIEJ. 
CZART, a, s. m. devil, fiend, old 
Nick. Niech cię czart porwie, the 
deuce or devil take you. Zawarł 
przymierze z czartem, he had 
entered into a pact with the devil. 
CZARTOSTWO, wa, s. n. devi- 
lishness, devilish trick. 
CZARTOWSKI = CZARTOWY, 
A, e, devilish, diabolical. Czarto- 
we mleko (a plant.), spurge. 
CZARY, rów, pl. charm, spell; 
2) philter, love-potion. 
ĆZAS, u, s. m. time; 2) weather; 
3) (gram.), tense. Trawić czas na 
nauce, to spend one's time in stu- 
dy. Tracić czas, to lose or waste 
one's time. Powrócić w sam czas, 
to come back just in time or in the 
very nick of time. Wolny czas, lei- 
sure. Teraz jest właśnie czas po 
temu, this is a favourable opportu- 
nity. Jeszcze nie czas figom, the 
time of figs is not yet. Za czasów 
Abrahama, in the time of Abra- 
ham. Za owych czasów, in those 
times, in those days. Za dawnych 
czasów, in olden times, in times of 
old, in times of yore. Od niepamię- 
tnych czasów, in times out of 
mind. W swoim czasie, in proper 
time and place. Wszystko dobre 
w swoim czasie, all is in good time. 
Ciężkie czasy, troublesome, diffi- 
cult, hard times. Piękny lub brzyd- 
ki czas, it is fine or fair, it is fine 
or bad weather. Od czasu do cza- 
su, from time to time, now and 
then. Tymczasem, mean time, mean- 
while. Wówczas lub podówczas, 
at that time, then. Od owego cza- 
su, thenceforth. Od. tego czasu na 
dal, henceforth, hehceforward. Aż 
do tego czasu, hitherto. Do tych 
czas, till now. Nie w czas, out of 
time. Dobrze czyj czas urządzić, 
to be a good husband of one's time. 
Były to szczęśliwe czasy, these 
were happy days. Za dawnych cza- 
sów, in times of yore, in old en 
times. Onego czasu, a great while 
ago, 'tis a great while since. Po nie- 
jakim czasie, some time after. Ule- 
gać czasowi, to yield to the times, 
to comply with the times, to be a 
time-server. Pośpieć, trafić w sam 
czas, to nick the time. Wszystkie 
stare czasy są dobre, "all times 
'are goo when old (Byron)." Gdy- 
byś mnie czasem or czasami po- 
czc 
trzeb o wał, if you chance to wait 
me. 
CZASEM,, adv. sometimes. 
CZASOBOJ, oja or CZASO- 
BOJCA, y, «. m. prodigal of one's 
time. 
CZASOPIS = CZASOPISARZ, A, 
S. m. chronologer. 
CZASOPISARSKI, A, E, chrono- 
logical. 
CZASOPISARSTWO = CZASO- 
PISMO, a, s.n. chronology. 
CZASOWAĆ , suję , v. imp. 
(gram.), to conjugate. To słowo 
tak się czasuje, this verb is conju- 
gated thus. 
CZASÓW ANIE, ia, s. n. conju- 
gation. 
CZASOWOŚĆ, i, s.f. see DO- 
CZESNOŚĆ. 
CZASOWY, a, E, temporary. 
CZĄSTKA = CZĄSTECZKA, ki, 
s.f. dim. partcle, quota,contingent, 
dividend. 
CZĄSTKOWO, adv. partly. 
CZĄSTKOWY, a, e, partial. 
CZASZA, szy, s.f. CZASZKA, 
si, dim. a drinking cup. 
CZASZKA, ki, s.f. skull. - go- 
leniowa, the ball or whirlbone of 
the knee. 
CZATOWAĆ, tuję, v. imp. to lie 
in wait, to waylay, to lurk. 
CZATY, tów, pl. outguard, out- 
post. Stać na czatach, to keep a 
look-out, to stand sentry. Rozsta- 
wić czaty, to set a guard or sen- 
tinel. 
CZCIĆ, czczę, v. imp. to worship, 
to adore, to honour, to reverence. 
CZCICIEL, A, s.m. worshipper, 
votary. Malo jest czcicieli w du- 
chu i prawdzie, there are few ado- 
rers in spirit and truth. 
CZCICIELKA, ki , s. f. votaress. 
CZCIGODNOŚć, I, s.f. respec- 
tability. 
CZCIGODNY, A, e, respectable, 
worshipful. 
CZCZO= NA CZCZO, adv. with- 
out having eaten any thing, a 
fasting. Brać lekarstwo na czczo, 
to take physick fasting. Czczo mi 
w żołądku, I have an empty sto- 
mach, I am hungry. Jestem dziś 
na czczo, I have not breakfasted 
yet. 
CZCZOŚĆ, i, s.f. emptiness, 
void, vacuity; 2) vanity. Filozofo- 
wie jeszcze badają czy jest 
czczość w przyrodzie, 'tis a query 
among philosophers, whether there, 
be a vacuum in nature. Poznał 
czczość ivszystkich wielkości lu- 
dzkich, he knew the emptiness of 
all human greatness. 
CZCZY, a,e, empty, vacuous; 2) 
vain.- nadzieja, an empty or vain 
hope. Czcze roskosze tego świa- 
ta, the empty pleasures of this 
world. Czcza rozmowa, a dis- 
course void of sense. Czcze pole, a 
barren ground. Ma tylko czczy ty- 
tuł króla, he has but the empty 
title of a king. 
CZCZYGA, i, s.m. see CKLI- 
WOŚĆ. CZE 
CZECH, A, s.m. an inhabitant of 
Bohemia. 
CZECHY, chów, pl. Bohemia. 
CZECHCZERY, aów, pl. spatter- 
dashes, gaiters. 
CZECZOTKA, ki, s.f. linnet, 
Cax-iinch. 
CZECZUGA, gi, s.f. (a kind of 
sturgeon), sterlet. 
CZEGO, gen. of CO, (used as an 
inter, particle), wherefore, why. 
Czego tu stoisz ? wherefore are you 
standing here?Do czego tyle cere- 
monii? why do you make so many 
ceremonies? Od czego nie prze- 
dasz? under what price will you 
not sell? Czego go bijesz? why do 
you beat him? 
CZEKAĆ, kam, v.imp. to wait 
for, to expect. - kogo lub na ko- 
go, to stay or wait for one. Dia 
czego kaźesz na siebie czekać tak 
długo? why do you make people 
stay or wait so long for you?-ko- 
go na obiad, to expect one to din- 
ner. - na dogodną porę, to watch 
a favourable opportunity. Oto jest 
los co nas czeka, this is the fate 
prepared for us. Każdego śmierć 
czeka, every one must die. Nie 
czekaj mię jutro, dont expect me 
to-morrow. 
CZEKAN, a, s.m. flagelet. 
CZEKULADA, dy, s. f. chocolate. 
Filiżanka -y, a cup of chocolate. 
Czekuladę Hiszpanie przywieźli 
z Mexyku do Europy, chocolate 
was brought from Mexico into Eu- 
rope by the Spaniards. 
CZEKULADMCZKA, ki, s.f. 
chocolate-pot. 
CZEKULADNIK, a, s.m. choco- 
late-maker. 
CZEKOLADOWY, A, e, choco- 
late-coloured. 
CZELADNIK, a, s.m. journey- 
man. - krawiecki, journeyman- 
tailor. 
CZELADNY, A, e, relating to ser- 
vants. Izba czeladna, servants hall. 
Chleb czeladny, household bread. 
CZELADŹ, i, s.f. CZELADKA, 
ki , dim. servants, domestics. 
ĆZELUŚĆ, i, s.f. the mouth of 
a furnace. 
CZEMU, (the dative of the pro- 
noun CO, used in the interrogative 
phrases), why, wherefore. Czemu 
nie? why not? Czemużbym nie 
miał tego uczynić? why should I 
not do it? Po czemu sprzedaje się 
zboże? bow does corn sell? Po 
czemu się to tu przedaje? what 
price docs it bear or fetch here? 
Czemu wy nie pracujecie? why 
dont you work? 
CZEPEK, pka, s. m.- CZEPIEC, 
PCA, caul, cap. W czepku się uro- 
dził, he was born with a caul upon 
his head; 2) (the integument in 
which the guts are inclosed), caul; 
3) the second stomach of ruminant 
animals; 4) CZEPIEC (a plant.), 
but-weed. 
CZEPIAĆ, piam, v. imp. to hang 
upon, to hasp, to hook.- się, to 
hang on, to stick or cling. Ciernie 
CZE 
czepią się do sukni jej, her gown 
is caught by the briers. Czepić się 
do bogatych panów, to hang on a 
great man. 
CZEPIGA, gi, s.f. ploughtail, an 
african bird (ZooL). 
CZERAK, a, s.m. abscess, bile, 
angry swelling. 
CZEREDA, Dy, s.f. a gang of 
people. 
CZEREMCHA, chy, s.f. bird- 
cherry. 
CZEREP, A, s.m. pot-sherd; 2) 
skull. Spojenia or szwy czerepu, 
the sutures of the cranium (anat.). 
CZEREPICA, cy, s.f. tile. 
CZEREŚNIA, i, s.f. cherry-tree, 
cherry, mazzard. 
CZERKAS = CZERKIES, A, 3. 
m. Circassian. 
CZERKASY, sów, pl. Circassia. 
CZERŃ, i, s.f. black colour. 
W czerni chodzić, to dress one's 
self in black; 2) mob, rabble. 
CZERNIĆ, się, v. imp. to bla- 
cken ; 2) to blacken or cast a ble- 
mish upon one's character. - się, 
to appear black. Czerni się coś 
z daleka, there appears something 
black at a distance. 
CZERNICA, cy, s.f. bilberry, 
whortleberry; 2) a nun, a recluse. 
CZERNICIEL, A,s.m. slanderer, 
disparager, abuser. 
CZERNICIELKA, ki, s.f. a slan- 
derous woman. 
CZERNIDLO, ła, s. n. black die, 
printer's ink; 2) biur, aspersion, 
slander. 
CZERNIEC, NCA, 3. m. a monk 
in the greek church. 
CZERET, u, s.m. see OCZE- 
RET. 
CZERPAĆ, pam, v. imp. CZER- 
PNĄĆ, nę , v. inst. to draw out, to 
fetch out; 2) to derive. - wodę ze 
studni, to draw water out of a well. 
- z jakiego autora, to borrow or 
take out of an author. - ze źró- 
dła, to go to the fountain head, to 
consult the original authors. Mogąc 
czerpać ze źródła, nie czerpaj 
w strumieniu, you should notdraw 
from the stream when you can go 
to the fountain head. Ten pisarz 
czerpu zewsząd, he is an author 
who borrows from all quarters. 
CZERSTWIEĆ, wieję, v.n. said 
of bread, to grow stale; 2) to grow 
hale, sound and hearty. 
CZERSTWO, adv. in good health 
and spirits. - wyglądać, to have 
an healthful countenance. 
CZERSTWOŚĆ, i, 3. f. staleness; 
2) good health and high spirits. 
CZERSTWY, a, e, stale; 2) hale, 
healthy. - chleb, stale bread. Być 
czerstwego rozsądku, to have a 
sound and powerful judgment. 
CZERW, u, 3. m. grub, maggot. 
CZERWCOWY, a, e, of the 
month of June. 
CZERWIEC, wcA,s.m. June; 2) 
(an insect found on the roots of the 
plant called seleranthus perennis), 
cochineal coccus of Poland; 3) {a 
plant.} knaweL 
CZŁ 
CZERWIEŃ, i, s.f. hearts, at 
cards; 2) scarlet, crimson colour. 
Chodzie w czerwieni, to walk la 
a dress of crimsoned stuff. 
CZERWIENIĆ, kię, v. imp. to 
make red. - się, to grow red, to 
blush. 
CZERWONAK, a or CZERWO- 
NOG, s. m. flamingo (Zool.). 
CZERWONAWY, A, e, reddish. 
CZERWONIUCHNY = CZER- 
WONIUTKI - CZERWONIUTEŃ- 
KI = CZERWONIUSIEŃKI, a, e, 
intensive adj. quite red. 
CZERWONO, adv. in red. 
CZERWQNOGARDL, a, s. m. (a 
bird.), redbreast, robin. 
CZERWONOGŁOWY, A, E, red- 
headed. 
CZERWONOGON, a, s.m. (a 
bird.), red-tail warbler. 
CZERWONOŚĆ, i, s.f. redness. 
CZERWONOWŁOSY, A, e, red- 
haired. 
CZERWONY, a, e, red.- y zlo- 
ty, dutch ducat. -a niemoc or 
czerwonka, bloody f!ux,dyssentery. 
CZESAĆ, szę, v. imp. to comb. 
- się, to comb one's own head. - 
wełnę, to comb or to card wool.- 
pieńkę, to hackle or hatchel hemp. 
-masztową linę, to worm a stay. 
CZEŚĆ, czci, s.f. worship, ho- 
nour. Oddać-Bogu, to render ho- 
nour to God. Części należnej 
tylko Bogu nie oddawajmy lu- 
dziom, we must not render to 
men those honours that belong only 
to God. Ze czcią przyjął i podej- 
mował gości, he received and en- 
tertained the guests. 
CZĘŚĆ, r, s. f. part, share. Czę- 
ści ciała ludzkiego, the parts of 
the human body.-i rodne, genital 
parts. - roku, the four seasons of 
the year. 
CZĘŚCIĄ, adv. partly. Po naj- 
większej części, for the greatest 
part, mostly. 
CZESKI, A, IE, bohemian. 
CZĘSTO, adv. often, frequently. 
- kroć, oftentimes. - gęsto, very 
often. 
CZĘSTOKROTNY,a, e, happen- 
ing very often. 
CZĘSTOŚĆ, I, s.f. frequency. 
Częstość wizyt przykrzy mi stę, 
so many visits are troublesome to 
me. 
CZĘSTOTLIWY, a, e, (gram.), 
frequentative. 
CZĘSTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
treat, to entertain. 
CZĘSTY, a, e, frequent. 
CZESZKA, ki, s.f. a bohemian 
woman. 
CZKAĆ, ał, v.intr. to have the 
hiccough. 
CZKAWKA, ki, s.f. hiccough, 
hiccup. Mieć czkawkę, to have the 
hiccough. 
CZŁECZEK, czka, s. m. dim. a 
little man, a shrimp. 
CZŁECZY, contr, from CZŁO- 
WIECZY, human. 
CZŁEK, contracted from CZŁO- 
WIEK, man. 
27 28 
czo 
CZŁONEK, NKA,s.m. pŁCZŁON- 
KOWIE, the member of a society; 
2) pl. CZŁONKI, limb. - ciała 
ludzkiego, the limbs of the hu- 
man body. - czosnku, a clove of 
gariic. 
CZŁONO, na, s. n. pith, skiff, a 
small ferry boat=CZOLNO. 
CZŁOWIECZEK, see CZŁO- 
WIEK. 
CZŁOWIECZEŃSTWO, wa , 8. 
n. the nature of man; 2) human- 
kind. Słabości człowieczeństwa, 
the weakness of humanity or hu- 
man nature. Wypłacać dług czło- 
wieczeństwa, to pav tribute to na- 
ture, see LUDZKOŚĆ. 
CZŁOWIECZY, a, e, human. 
CZŁOWIEK, A, s.m. man, pl. 
LUDZIE. Bóg stworzył człowie- 
ka na swoje podobieństwo, God 
created man after his own image. 
Zatrzymaj tego człowieka, stop 
that man.- dowcipny, rozsądny, 
a man of wit, of good sense.-mo- 
dny, światowy, a man of fashion, 
of the world, a fashionable man. - 
do wszystkiego, do czego chcesz, 
he is ready to undertake any thing, 
he is a man of all work jack of all 
trades. Każdy człowiek jest kłam- 
ca, all men are liars. Wyzuć się 
starego człowieka, to put off the 
old man. - zawsze zamyślony, 
he is a man of a very thoughtful 
turn. Dobry, zacny -, a good man, 
a worthy man.-jak u ludzi baba, 
he is not a man, a weak lazy 
wretch. Człowiek mój, my servant, 
my footman. Ludzie mówią, it is 
said. Polak ma w sobie więcej 
człowieka niż jakikohoiek inny 
naród, the Poles seem to me to 
have more of the man (to be more 
human) in them, than any people 
in the world. 
CZMER, u, s. m. a slight intoxi- 
cation, half drunk. 
CZMIEL, see TRZMIEL. 
CZOCHRAĆ, ram, v. imp. to 
hatchel flax or hemp; 2) to touse, 
to pull; 3) to dishevel. Czochrac 
się z kim, to take one another by 
the hair. 
CZOŁGAĆ SIĘ, gam się, v. imp. 
to creep, to crawl; 2) to crouch, to 
cringe, to grovel. Czołgając się i 
płaszcząc przed nimi, after ha- 
ving cringed and crouched before 
him. 
CZOŁGIEM, adv. creepingly. 
CZOŁKO, ka, s.n. frontlet, head- 
band. 
CZOŁNEK,NKA,s.m.ditn. alittle 
boat; 2) weaver's shuttle. 
CZOŁNO, na, s. n. boat, canoe. 
CZOŁO, ła, s. n. forehead, brow; 
2) choice or the best part of any 
thing. Na czele tvojska, at the 
head of an army. Stawić czoło, to 
make head, to make a stand. Bić 
przed kim czołem, to throw or 
prostrate one'sself at another's feet. 
Wysokie, otwarte czoło, a high 
open, majestic forehead. Wypogo- 
dzić -, to smooth, to clear up ones 
brow, one's face. On swój wystę- 
czu 
nek nosi na czole, he has guilt in 
his face, his guilt appears in his 
countenance. Z jakiem czołem 
śmiesz mi to mówić, and have you 
the impudence to tell me so? Mie- 
dziane -, a brazen face. 
CZOŁOBITNOŚĆ, i, s.f. grove- 
ling submission. 
CZOŁOBITNY, a, E, groveling, 
cringing. 
CZOŁOWY, A, e, frontal. 
CŻOP, A, s.m. bung, spigot; 2) 
an awkward booby. 
CZOPEK, pka, s. m. suppository. 
CZOPOWE, go, s. n. tunnage or 
tax laid on a tun. 
CZOSNAK, a, 5. m. (a plant.), 
germander. 
CZOSNEK, nku, s. m. garlic. 
CZTERDZIEŚCI, stu, forty. 
CZTERDZIESTOLETNI, a, e, 
forty years old. 
CZTERDZIESTY, a, e, fortieth. 
CZTERNAŚCIE, stu, fourteen. 
CZTERNASTOLETNI, A, E, four- 
teen years old. 
CZTERNASTY, a, e, fourteenth. 
CZTERODNIOWY = CZTERO- 
DZIENNY, a, e, lasting four days. 
CZTEROFUNTOWY, A, e, con- 
taining four pounds. 
CZTEROLETNI, a, E, four years 
old. 
CZTEROPIĘTROWY, a, e, four 
stories high. 
CZTERO WIERSZ, a, s.m. a 
stanza of four verses, quatrain. 
CZTERY, rech, four. -kroć, 
four times. 
CZTERYSETNY, a, e, four- 
hundredth. 
CZTERYSTA, stu, fourhun- 
dred. 
. CZUB, A, s.m. CZUBEK, bka, 
dim. tuft or crest on the head of 
some birds; 2) the hair growing on 
the top of the head; 3) Czubki, 
scuffle, battery. Czuba podnosić, 
to lift up one's head, to carry it 
high. Nalać sobie w czubek, to 
get a little tipsy. Każdy dudek ma 
swój czubek (prov.), every man 
has his hobby-horse or whim. Znać 
dudka z czubka (prov.), one may 
know a fool by his cap. Miara 
z czubem, heaped measure. Przy- 
szło do czubów, they wrangled, 
or they made a great uproar, rout, 
squabble.. 
CZUBATKA, ki , s. f. = SIKOR- 
KA , crested titmouse. 
CZUBATY, A, e, crested, tuffted. 
CZUBIĆ, bię , v. imp. to adorn 
with a tuft; 2) to tear or pull one 
by the hair; 3) - się, to fall toge- 
ther by the eares. Czubił, wy- 
czubił go, he pulled, and tugged 
him. 
CZUĆ, ję, v. imp. to feel, to be 
sensible of. - się lub poczuwać 
się do czego, to be conscious of a 
thing. Czuć ból głowy, to feel a 
pain in one's head. Nie czuje znie- 
wagi, he does not resent afronts. 
Gończe czują zająca, the hounds 
scent the hare. Czuję bardzo żem 
oszukany, I am very sensible that 
czw 
I am cheated. Czułem na cz^n 
skoiic zy, I saw what lie would be at, 
I percieved. 
CZUCIE, ia, s.n. feeling, sense, 
sensation. 
CZUGUN, u, s.m. cast iron. 
CZUJA, i, s.f. CZUJKA ki, 
dim. a kind of coat. 
CZUJNIE, adv. watchfully, vi- 
gilantly. 
CZUJNOŚĆ, i, s. f. watchfulness, 
vigilance. 
CZUJNY, a, e, watchful, vigi- 
lant 
CZULE, adv. tenderly, fondly. 
CZUŁEK, łka , 8. m.' sensitive 
plant (bot.). 
CZUŁOŚĆ, I, s.f. sensibility- 
tenderness , fondness. 
CZUŁOSTKA, i, s.f. sentimen- 
talism , mawkish, sensibility. Bo- 
mans ten pełen brzmiącej gada- 
niny i czułoś tek, that romance is 
a mere rant and sentimentalism 
(ironie.). 
CZUŁY, A, e, sensible, tender, 
fond. 
CZUPRYNA, ny, s. f. tuft of hair 
on the head. Tylko czupryna zo- 
stała na głowie, he has but a tuft 
of hair on his forehead. 
CZUPURNIE, adv. pertly, bri- 
skly. 
CZUPURNOŚĆ, I, s. f. pertness, 
smartness. 
CZUPURNY, A, e, pert, smart, 
brisk, flaunting.. 
CZUTKI, a, IE, CZUTLIWY, 
vigilant, sensible, see CZUŁY. 
CZUWAĆ, wam , v. n. to wake, 
not to sleep; 2) to watch or keep 
an eye upon a thin^. Czuwali 
przez znaczną częśc nocy, they 
sit up part of the night - przy 
chorym, to sit up with a sick per- 
son. Czuwać nad bezpieczeń- 
stwem kraju, to watch for the safe- 
ty, the welfare or the preserva- 
tion of the state.- nadjaką spra- 
wą, to mind a business, to take 
care of it. Opatrzność Boża czu- 
wa nad wszystkiemi ludźmi, 
God's providence watches all men 
or has a watchful eye upon all 
men. 
CZUWANIE, ia , s. n. waking; 
2) keeping a watchful eye on if 
thing. 
CZWAŁ, u, s.m. full gallop. 
Pędzić czwałem, to run full gal- 
lop, sweeping gallop. Wypuścić 
konia to czwal, to let one's horse 
try his mettle, to give him the reins. 
CZWAŁOWAĆ, łuję, V. n. to 
gallop. 
CZWARTEK, tku, s.m. thurs- 
day. Wielki -, maunday thursday. 
- zapustny, shrove thursday. 
CZWARTY, a, E, fourth. 
CZWARZYĆ SIĘ, v.pron. to 
make ceremonies, to make mouths 
at one; 2) to quarrel, see SWA- 
RZYĆ SIĘ. 
CZWORAKI, a, IE, fourfold, 
quadruple. 
CZWORAKO, adv. In four diffe- 
rent manners. CZY 
CZWÓRKA, ki, s.f. a four at 
Cards, a team of four horses. 
CZWÓRNASÓB, adv. four times 
as much. 
CZWORO, rga, (used only in 
speaking of little children and of 
the young of animals), four. 
CZWOROBOCZNY, a , e , qua- 
drilateral. 
CZWOROBOK or CZWOROG, 
A, S.m. quadrate, square. 
CZWOROKĄT, a, s.m. qua- 
drangle. - 
CZWOROKĄTNY, A , E, qua- 
drangular, 
CZWORONOG, A, -s.m. four 
footed, a quadruped. Czworonogi 
mają kopyta, racice 1 łapy, the 
quadrupeds are solipeda or whole 
hoofed , or cloven footed and 
clawed or digitated. 
CZWORORĘKI. a , e , quadru- 
mane as the ape, the squirrel etc. 
CZY = CZYLI = CZYŻ, inter, 
partie Czy widziałeś go kiedy? 
did youeversee hin^Czyją znasz? 
do you know her? Czyz maze bye 
większe od tego nieszczęście? 
can there e'er be a greater 
misfortune than that, 2) whether, 
if: Zobacz, proszę, czyli jest 
w domu? pray see whether he be 
at home? Czy.... czy, whether.... 
or. Czy mam odejść, czy tu zo- 
stać? wheter I shall come or stay 
here ? Czy chctał, czy nie chciał, 
whether he would or not. 
CZYHAĆ, ham , v. imp. to lie in 
wait for. Pająk czyha na muchę, 
the spider lies In wait for a fly. - 
na czyje zyae, to attempt a man's 
life. Ten kot czyha na mysz, this 
cat is on the watch for a mouse. 
Czyha na swego wierzyciela, he 
dogs his creditor to ask for money. 
CZYJ, a, e, whose. Czyj to ka- 
pelusz ? whose hat is that? Czyja 
to książka? whose book is this? 
Czyje to pióro? whose pen is that? 
CZYLI, see CZY; 2) conj. (to be 
put between two synonymous 
words), or. Jeografia czyli opisa- 
nie ziemi, geography or the de- 
scription of the earth 
CZYM or CZEM, (the instr, 
case of the pronoun CO, used be- 
fore the comparative). Czem prę- 
dzćj, tćm lepiej, the sooner the 
better. Czem więcej or czem 
bardzićj.... tern więcej or tym 
bardziej, the more.... the more. 
Czćm więcej.... tern mniej, the 
more.... the less. Im więcej ich 
umrze, tern mniej nieprzyjaciół, 
the more they die, the fewer enne- 
mies we shall have. 
,CZYN,u, s.m. act, deed, ex- 
ploit , achievement. 
CZYNIĆ, nię, v.imp. to act, to 
do. Czyńcie drugim cobyście 
chcieli aby wam^czyniono, do by 
others as you would be done by. 
Czynić się młodszym, bogatszym 
niżeli się jest w istocie, to pass 
or to go tor younger and wealthier 
than ay one really is. 
CZYNIENIE, ia, s.n. doing, I 
CZY 
dealing, business. Nie mam z nim 
nic do czynienia, I have nothing 
to do with him or I have no dea- 
lings with him. On ma zawsze coś 
do czynienia, he is always about 
some business or other. 
CZYNNIE., adv. actively. 
CZYNNOŚĆ, ci, s.f. activity; 
2) business, employment, affair. 
CZYNNY, a , e, active, busy. - 
chłopak, an active, stirring man. 
- dziewczyna, a bustling girl. 
CZYNNIEJSZY , NAJGZYNNIEJ- 
SZY. Ze wszystkich żywiołów 
ogień jest najczynniejszy, fire is 
the most active of the elements. 
Czynne słowa rządzą czwartym 
przypadkiem, active verbs govern 
the accusative case. 
CZYNSZ, u, s.m. rent. Ten ma- 
jątek płaci tyle czynszu, this ma- 
nor pavs so much quirent. 
CZYNSZOWNIK,a, s.m. ren- 
ter , tenant. 
CZYNSZOWY, a, e, paying rent. 
CZYPEK, see CZEPEK. 
CZYREK,rka, s.m. furuncle, 
boil, see PRYSZCZ. 
CZYŚCIĆ, szczę, v. imp. to clean, 
to cleanse, to purge, to purify, 
CZYŚCIEC, ca , s. m. purgatory. 
CZYSCOWY, A, e, purgatorial. 
CZYSTO, adv. cleanly; 2) pu- 
rely, chastely. Nosi się zawsze 
czysto, he always goes very neat, 
tidy. Zanadto już czysto, he is 
cleanly to a nicety. Czyste ume- 
blowanie, neat, gentil furniture. 
CZYSTOŚĆ, ci, cleanliness; 2) 
purity, chastity. 
CZYSTY, a, e, clean, neat; 2) 
sterling, pure; 3) chaste. Mieć czy- 
ste sumienie, to have a clear con- 
science. Na czystem polu, in an 
open field. Czysle złoto, pure 
gold. Czysty zysk, net profit. 
Rozmówić się z kim na czysto, 
to state a fact clearly, to speak 
frankly, freely. 
CZYTAĆ, tam, v.imp. to read. 
Nie umieć czytać ani pisać, not 
know how to read or write. - gło- 
śno, cicho, to read low, with a 
ioud voice. - w oczach, w my- 
ślach, to read in the eyes, in the 
thoughts. Przyjemnie się czyta, 
the reading of it is engaging.-mu- 
zykę, noty, to read music. 
CZYTANIE, ia, s.n. reading, 
.perusal. Być przy czytaniu sztu- 
ki, to assist at the reading of a 
piece. Być uczonym przez czyta- 
nie, oczytanym, to be well-read. 
CZYTELNIA, i, s.f. reading- 
room. 
C/YTELNICA, cy, CZYTELNI- 
CZKA , ki , s. f. a she reader. 
CZYTELNICWO, wa, s.n. rea- 
ding, study. 
CZYTELNIK, A, s. m. reader. 
CZYTELNY, a, e, legible, -a rę- 
ka. legible writing; nie czytelna, 
illegible. 
CZYTYWAĆ, tuję , v. freq, to 
use to read. 
CZYŻ, sec CZY. 
CZYŻ, a, s.m. green finch. 
DAL 
D 
DĄB, dębu, s.m. oak. Dębem 
mu włosy stanęły, his hair stood 
on end. Koń stanął dęba, the 
horse reared on his hind feet. Chło- 
py jak dęby, tall and robust men. 
DĄBROWA, wy, s.f. grove of 
oaks. 
DAĆ, v. imp. fut: dam, DAWAĆ, 
ję , v. freq, to give, to bestow. - 
jałmużnę, to give aims. - komu 
wiarę, to give one credit. - komu 
pozwolenie, to give one leave.- 
przykład, to set an example.- do 
zrozumienia, to give to under- 
stand. - pierś dziecięciu, to give 
suck. - oania, to fire or discharge 
a gun. - Karty, to deal the cards. 
- na stot, to serve up or to lay 
meat on the table. - zadatek, to 
give an earnest. - na poty, to 
cause or promote sweat. Daj mi 
pokój, leave or let me alone. - do- 
kładne wyobrażenie, to convey 
an accurate idea. Dajmy na to 
suppose or put the case. Kto prę- 
dko daje, dwa razy daje, he who 
gives freely gives twice. Dać się 
uprosić, to comply with one's re- 
quest. Dać komu pierścionek, to 
present a person with a ring. Ta- 
niej dać ich nie mogę, I cannot let 
them for less. Dawajcie jeść, give 
us to eat. Komu dawać karty? 
who is to deal? whose deal is it? 
Tobie dawać, you are to deal. 
DĄĆ , dmę , v, imp. to blow. Dąć 
w fujarkę {grac), to blow, to play 
on the pipe. Dąć wnos, to swell 
with pride, to be puffed up with 
pride {fam.). 
DACH, u, s.m. roof. 
DACHÓWKA, Ki, s.f. tile. 
DACHÓWKARZ, a, s.m. tiler. 
DĄGA , i, s. f, stave. 
DAKTYL, a, s.m. date, date- 
tree. 
DAKTYLOWY, a, e, o the 
date-tree. 
DAL, ZDALA, at a distance. Na- 
dal, henceforward, thenceforward. 
Będziesz nadal ostrożniejszy, 
hereafter you will be more cau- 
tious. 
DALECE, TAK DALECE ŻE, so 
that. 
DALEJ, compar. of DALEKO, 
farther.- na przód, on, forward. 
DALEKI, A, e, far, distant, 
remote. - podróż, a long journey. 
Dalecy kreivni, distant relations. 
Są to krewni choć bardzo dalecy, 
they are relations but far removed. 
DALEKO, adv. far, far off. Jak 
daleko? how far is it off? Bardzo 
daleko, a long way off.-Z daleka, 
from afar, at a great distance. Da- 
leko piękniejsza, she is handso- 
mer by far. On jest daleko szybszy 
w biegu, he is far the better at 
running. Sprzedał daleko taniej, 
he sold for far less. Idąc powoli, 
zajdziesz daleko, fair and softly 
goes far {prov.). On zajdzie dale- 
29 30 
DAR 
&>, he will make his way, he will 
push his fortune. Nie pociągnie 
daleko, he cannot live long. 
DALEKOŚg, et, s.f. distance, 
remoteness., 
DALSZOŚĆ, ci, s.f. a greater 
distance. 
DALSZY, A, e, further, farther. 
DAMA, my, 8. f. lady. Do kadry- 
la brakło nam jednćj damy, we 
wanted a lady to make up the 
quadrille. - arcabna , a man at 
draughts.-pikowa, queen of spa- 
des. 
DAŃ, ki , s. f. tribute. Zadunaj- 
scy Stawianie płacą dań Turkom 
i Austryi, the transdanubian Sla- 
ves pay tribute to the Turks and 
Austria. Szacunek jestto dan na- 
leżna cnocie i zasłudze, respect 
is a tribute due to virtue and merit. 
DANIE, u,s. n. giving, besto- 
wing ; 2) a set of dishes set on the 
table. Pierwsze danie, drugie 
danie, the first course, the second 
course. Obiad na pięć dań, an 
entertainement consisting of five 
courses. 
DANIEL, A, s. m. fallow deer. 
DANTELICA, cy, s. f. doe. 
DANK, u, s.m. prize (old.). 
Dank odnieść, to carry off a prize. 
- otrzymać, wziąść, to obtain 
the preference, to win. 
DANNICTWO, WA, S.n. tribu- 
tary state. 
DANNICZY, A, E, feudal, per- 
taining to fees or tenures. Prawo, 
dochody dannicze, a fee, a rent, 
by which lands are held of a supe- 
rior lord. 
DANNIK,a, s.m. tributary, 
vassal. 
DAR, u, s. m. gift, present. Da- 
ry przyrodzenia, natural gifts, 
part, endowments, advantages. 
Ala dar podobania się wszystkim, 
he has the knack of pleasing every 
body. 
DARC A, y, s. m. bestbwer, giver. 
DARCIE, A, s.n. tearing, see 
DRZEĆ. Darcie sukien było u 
Żydów znakiem boleści lub 
oburzenia, the rending the gar- 
ments was with the Jews a mark of 
grief and indignation. Darcie piór, 
picking, stripping of feathers. 
DAREMNIE = DARMO, adv. in 
vain, vainly. 
DAREMNOŚĆ, Ci, s.f. inefficacy. 
DAREMNY, a,e, vain, fruitless, 
ineffectual. 
DARMO, adv. in vain; 2) gratis. 
DARMODAJKA, ki, orDARMO- 
CIIA, Y, a woman of loose morals 
and bestowing her favours for plea- 
sure's sake. 
DARMOJAD, K, s.m. spunger, 
shark, smell-feast, trencherfriend, 
a hanger-on. 
DARMOJEDZTWO,a, s.n. spun- 
ging, sharking. Tylko darmoje- 
dztwem się trudm, he lives only 
by springing. 
DARMOLEG, A, s.m. a slug- 
gard. On istny darmoleg, he plays 
the truant. 
DAT 
DARMOPŁOCH, A, s. m. a cow- 
ard , an alarmist. 
DARMOSILNY, a, e, who makes 
useless endeavours, efforts. 
DARMOSTOJ, a , s. m. an usless 
attendant; pl. DARMOSTOJE, la- 
zy footmen, a crowd of useless ser- 
vants. 
DARMOZWAD, A, s.m. a quar- 
relsome man, a man who picks 
up a quarrel without reason. 
DARN,ni, DARNINA, ny, s.f. 
turf, sod. 
DARNIOWY, a, e, of turf. Dzie- 
dziniec darniowy, a green plat, a 
grass plat before houses. Kana- 
pa darniowa, a bank of turf, a 
grassy bank. 
DARNISTY, a, e, turfy. 
D ARNO WIEC, wca , s.m. a 
large ant. 
DAROWAĆ, ruję, v. imp. to 
make a present; 2) - winę, to 
forgive, to pardon. - życie, to 
spare or give one's life. Każdemu 
z nich darował po zegarku, he 
made each of them a present of a 
watch. 
DAROWANY, a, e, given, offe- 
red as a gift Darowanemu ko- 
niowi w zęby nie patrzą, you 
must not look a gift horse in the 
mouth. 
DAROWIZNA, ny, s.f. donation, 
donative. 
DARZYĆ, rzę , v. imp. to pre- 
sent with, to bestow upon. Darzyć 
czemu, to bless, to wish well. 
Niech Bóg darzy ich pracy or ich 
pracę, God bless their work! Wi- 
no cerę darzy, wine colours 
the cheeks. On pan, darzy kogo 
mu się podoba, he is master and 
requites whomsoever he pleases. 
DARZYĆ, is often used for 
ZDARZYĆ, UDAĆ SIĘ, to succeed, 
to prosper. Łowy mi się nie da- 
rzą, I have no luck in hunting. 
Wszystko mu się darzy, every 
thing he undertakes thrives with 
him. Owocowe drzewa darzą się 
na tych miejscach, fruit trees 
thrive well in this soil. Tendom, 
ten służący mi się nie darzy, this 
servant don't please me, this house 
would not serve my turn. 
DĄSAĆ SIĘ, sam się, v. imp. to 
pout, to be in a pet, to grow angry 
and peevish, to be hasty. Lada za 
co dąsa się, the slightest thing 
nettles him, 
DĄSY, sów, pl. pouting, wry 
faces. 
DASZEK, szka , s. m. dim. a 
little łoof. 
DATA, ty, s.f. date. Położyć 
datę, to date. Z jakiej jest daty 
ten list? what date docs this letter 
bear? Nasza przyjaźń starej da- 
ty, our friendship dates from old. 
ten list datowany z Wilna 5 czer- 
wca, that letter is dated Wilna June 
the fifth. Świeżej daty, of recent 
date. 
. DATEK, tku, 3. tn. gift; 2) bribe. 
DATOWAĆ, tuję , v. imp. to 
date. 
DEC 
DAWAĆ, see DAĆ. 
DAWCA, cy, s.m. DAWCZYNI, 
s. f. giver, donor. 
DA WIĆ, wię, v. imp. to choke, 
to strangle, to throttle. = DŁA 
WIĆ. 
DAWICIEL, a , s.m. choker, 
strangler. 
DAWNO, adv. long ago , long 
since. Zdawna lub oddawna, in 
times of yore. Oddawna umarl, 
he is dead long since. Jak dawno? 
how long is it since? Dosyć da- 
wno , a good while ago. Nieda- 
wno, of late, not long ago. 
DAWNIEJ, formerly , before, 
heretofore. 
DAWNOŚĆ, ci, 8. f. times past 
by, the long duration of a thing- 
Dawność tej wojny, that lasting 
and permanent war. Dawność ro- 
du, familii, the ancientess or an- 
cientry of a family. 
DAWNY, a, e, former, old, an- 
cient. Po dawnemu, as it was of 
yore. 
DĄŻENIE, ia, s.n. DĄŻNOŚĆ, 
ci, s.f. tendenee, drift. Dążność 
ciala do środka, the tendency of 
bodies towards a centre. Człowiek 
ma naturalną dążność do samo- 
lubstwa, man has a natural ten- 
dency, to egotism. 
DĄŻYĆ, żę, v.n. to make to- 
wards a place; 2) to tend to any 
end or purpose. 
DBAĆ, am, v.n. to mind, care 
or heed. Tyle dbam o to jak pies 
o piątą nogę, I care not a straw, 
a rusli or a pin's head for it. On 
nie dba o nic, he cares for nothing, 
for no body. Nie dbam o nią, na 
co mi ona potrzebna? what do I 
care about her, do I stand in need 
of her? 
DBAŁOŚĆ, ci, s. f. mindfulness, 
carefulness, heedfulncs. 
DBAŁY, a, e, mindful, careful, 
heedful. 
DĘBCZAK, A, s.m. a young 
oak forest. 
DĘBINA, ny, S.f. a forest of 
oaks. 
DĘBOWY, A, e, oaken. 
DECES,u, s.m. mistake, mis- 
count. W rachunku twoim jest 
deces, there is a mistake, an error 
in your calculation. 
DECH, s. m. tchu, breath. Pó- 
ki tchu stanie, till the last breath. 
Biegi co tchu, he ran as fast as his 
legs could carry him. Bez tchu, 
breathless , dead. Jednym tchem, 
of a stretch, without intermission. 
= ODDECH. 
DĘCIE, iA,s.n. blowing,puffing. 
Dęcie wiatrów, blowing, blast of 
wind. Dęcie szklą, the art of blo- 
wing glass, the blowing it. 
DECYDOWAĆ,uje,ow ał,v. abs. 
imp. = STANOWIC, to resolve 
upon, to determine, to agree. DE- 
CYDOWAĆ SIĘ, v. pr. to come to 
a determination. Mój los nieba- 
wem zdecyduje się, my fate will 
soon be decided, see ZDECYDO- 
WAĆ SIĘ. DE? 
DECYDUJĄCO, adv. decisively, 
peremptorily. 
DECYZYA, Yi, s.f. decision. 
see WYROK, Starać się o decy- 
zyą.to sue for,to call for a decision. 
' DEDUKCYA, see WYWÓD. 
DEDYKOWAĆ owal, v. a. (ko- 
mu co), to dedicate, to consecra- 
te. see PRZYPISAĆ. POŚWIĘCIĆ. 
DEFALKA, ki, s.f. defalcation, 
abatement of a sum. 
DEFALKOWĄĆ, kuję, v.imp. 
o defalcate or abate. 
DEFEKT, u, s. m. disease, dis- 
emper. 
DEFEKTOWY, A, E, labouring 
under some distemper. 
DEFINIOWAĆ, v,a. to deter- 
mine, to appoint, to describe 
(used only in conversation). 
DĘGA, i, 8. f. a bruise, a mark 
dark and blue, see PRĘGA. 
DEKA, ki, s. f. coverlet; 2) 
horse-cloth. Deka piersiowa, bris- 
ket,. sternam (anat.). Skrzypcy, 
basetli-, the sound board of a 
violin, ofa bass viol. 
DEKANALNY, a , E, belonging 
to a deanary. see DZIEKAŃSKI. 
DEKIEL, kla, s.m. a cover for 
the pan of a gun. 
DEKLAMACYA, i, s.f. art of 
reciting. Umieć dobrze deklama- 
cją, to be well versed in the art of 
elocution. Jestlo jałowa deklama- 
cya, it is a wretched declamation, 
a piece of fustion. 
DEKLINaCYA, yi, s.f. declen- 
«»>r< 
DEKi , s.m. decoction. 
DEKKE T, u, s. m. decree, sen- 
tence , doom. 
DEKRETOWAĆ, tuję , V. n. to 
Dass sentence. 
DELATOR, a, s.m. informer, 
accusfir, 
DELEGAT, A, or DELEGOWA- 
NY, ego , s. m. delegate. 
DELEKTAGYA, yi, s.f. delecta- 
tion , delight. 
DELEKTOWAĆ SIĘ, tuję się , 
v.imp. to delight in a thing; 2) to 
dally, to fondle, to caress. 
DELFIN, A, s.m. delphin; 2) 
the eldest son of the former kings of 
France. 
DELIA, i, S. f. a large cloak 
with long sleeves. 
DELIKACIK, a , s. m. tender- 
ling. = DELIKATNIŚ. 
DELIKATNIE, adv. delicately, 
nicely. 
DELIKATNOŚĆ,ci, s.f. delica- 
cy, niceness. 
DELIKATNY, A, delicate, nice. 
DELIURA,S8e DELIA. 
DEMESZ, A, s.m. and dim. DE- 
MESZKA, i, damaskin sabre. De- 
meszkowany noż, rękojeść, klin- 
ga, a damasked knife, hilt of a 
sword, blade. 
DENAREK = DYNAREK, kka , 
s. m. a frying pan with three feet. 
BENKO, nxa , s. n. dim. derived 
from DNO, bottom of a small 
▼esseL 
DEPTAĆ, depcę, v. imp. to 
DIA 
tread upon. - nogami, to tread or 
trample under foot. Depcze boga- 
ctwo i uczucia honoru, he tram- 
ples upon riches and sentiments of 
honour. Deptać łóżko (seeGNIEŚĆ), 
to press down bed. 
DEPTACZ, a , s.m. he that 
tramples the grapes, or treads the 
wine press. 
DEPTAK,A, s.m. treadmill. 
DEPUTAT, A, s.m. deputy, de- 
legate. 
DEPUTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
depute, to delegate. 
DERA} ry, s. f. horse-cloth. 
DEREN, ia, s.m. wild cornel- 
tree , dog-wood. 
DERENIAK, v, s.m. cornelian- 
wine. 
DERESZ, a , s. m. a roan horse. 
DERESZOWATY, A , e , roan , 
rubican. 
DERKACZ, a , s. m. land-rail (a 
bird.). = CHRUŚCIEL. 
DERUS,a,s.m. fleecer,flayer, an 
avaricious merchant, who sells too 
dear (derived from DRZEĆ), (vidg.) 
DERWISZ, A, s. m. dervis. 
DESEN, see WZOREK. 
DESKA, ki, s.f. plank, board. 
Przeczytać od deski do deski, 
to read from the first to the last 
page. Przyjaciel wterny do gro- 
bowej deski, a friend faithful till 
death. 
DESPEKT, u, (old.) UBLIŻE- 
NIE , UCHYBIENIE. 
DESPERACKI, a, E, desperate. 
DESPERACKO=PO DESPERA- 
CKU, adv. desperately. 
DESPERAT, a, s.m. desperado. 
DESPOTA, ty, s. m. despot. 
DESPOTYCZNY, A, e, despotic, 
DESPOTYZM, u, s.m. despo- 
tism. 
DESTYLOWAĆ, see DYSTYLO- 
WAĆ. 
DESZCZ, u,s.m. rain. Deszcz 
pada, it rains. Z deszczu pod ry- 
nę (prov.), out of the frying pan 
into the fire. Drobny deszcz pada, 
it drizzles. Po deszczu pogoda, 
cloudy mornings may turn to clear 
evenings, or after clouds fair wea- 
ther, or after a storm comes a calm. 
Z deszczczu do rzeki (prov.), to 
take refuge from the rain in the 
river. 
DESZCZKA, see DESKA. 
DESZCZOWY, a, e, of the rain. 
DESZCZUŁKA = DESZCZUŁE- 
CZKA, ki, s.f. dim. a little plank. 
DESZCZYK, a, s.m. dim. a 
small rain, drizly. 
DĘTKA,i,falsepearl.see BAŃKA. 
DĘTY, A, e , blown, hollow. De- 
le instrumenta, wind instruments. 
DEWOCYA, yi , s. f. devotion, 
piety. 
DEWOT, a, s. m. devotee, bigot. 
DEWOTKA, ki, s.f. a female 
devotee. 
DEZERTER, A, s.m. deserter. 
DIABEŁ, bl a, s.m. devil. Dia- 
beł nie spi, the devil never sleeps 
or never lies dead in a ditch. Sie- 
dzi pod figurą, a ma diabla za 
DLU 
skórą (prov.), the devil skulks be« 
hind the cross. I to starym piecu 
czasem diabeł pali, old people 
sometimes fall in love.Diabeł żonę 
biję, the devil scolds his wife, it is 
said of a rainy day : to make both 
rain and unshine. Nie tak jest 
diabeł straszny jak go malują 
(prov.), the very devil is not aś 
black as he is painted. Co nagle to 
po diable, what is done in a hurry 
is good for nothing, see DYABEŁ. 
DIABEŁEK, a, s. m. dim. a little 
devil, an imp. 
DIABELNIE = DIABELSKO - 
PO DIABELSKO, adv. devilishly. 
DIABELNY, a, e, devilish, dia- 
bolical. 
DIABELSTWO, wa, s.n. devil- 
ishness, devilish trick. 
DIABLICA, cy, s.f. a she-devil. 
DIAK, a, see DZIAK. 
DIALEKT, u, s. m. dialect. 
DIAMENT, u, s. m. diamond. 
DLA, prep, (with the genitive 
case), for, for-sake, from, to, to- 
wards. Dla czego? why? where- 
fore? Dlatego, therefore. Nie mo- 
gę mówić dla żalu, I cannot speak 
for grief. Dla braku pieniędzy, for 
want of money. Nie można podró- 
żować dla rozbójników, there is 
no travelling upon the road for 
robbing. Dla miłości Boga, for 
God's sake. Uczyń to dla mojćj 
przyjaźni, do it for my friend- 
ship's sake. Kraj prawie nie mie- 
szkalny dla srogości zimna, a 
country almost unhabitable from 
the extremity of the cold. To wszy- 
stko jedno dla mnie, it is all one 
to me. On jest dla mnie bardzo 
grzeczny, he is very kind to me. 
Miłosierny dla ubogich,charitable 
towards the poor. To jest dla mnie 
stracone, that is lost to .me. 
DŁABIĆ or DŁAWIĆ, wię, v. 
imp, to strangle, to choke, to crush. 
see DUSIĆ. 
DŁAWIGAD, A, s.m. tantalus, 
(a bird.). 
DŁAWIMUSZKA, ki, s. f. fly- 
catcher (a bird.), sensitive (a 
plant)., 
DŁOŃ, ni, s. f. the palm of one's 
hand. Gwizdać w dłoń, w ku- 
lak, to whistle in the fist. Dłonią 
w dłoń bili, they shake hand in a 
friendly manner. Jasno jak na 
dłoni, it is clear and evident, 
plain truth. 
DŁONIASTY, a , e , resembling 
the palm of the hand. 
DŁONIOWY, A, e, of the palm 
of the hand. 
DŁÓTO, ta, s.n. DŁÓTKO, ka, 
dim. chisel. 
DŁÓTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
chisel. 
DŁUBAĆ, bię , v. imp. to stoop; 
2) to fumble. - tv czem, to rtnn 
mage, see SZPERAĆ. Co tam się 
dłubiesz, why do you loiter there? 
- w zębach, to pick one's teeth. 
Nie grzeczna jest dłubać zęby 
w kompanii, it is unpolite t© pick 
one's teeth in company. 
31 32 
DO 
DŁUBANINA, ny, s.f. any te- 
dious , longsome work. 
DŁUG, u, s.m. debt. 
DŁUGI, a, e, long. 
DŁUGO, adv. long. Za -, too 
long. 
DŁUGOLETNI, A, e , of many 
years. 
DŁUGOLETNOŚĆ, a,s.f. space 
of time, many years. 
DŁUGOMOWIEC, ca, s.m. a 
talkative man, babbler, chatterer. 
DŁUGOMYŚLNY, A , e , long- 
suffering, forbearing, slow to pu- 
nish. 
DŁUGONOGI, A, E, long-legged. 
DŁUGONOSY, A, E, long-nosed. 
DŁUGORĘKI,a,e, long-handed, 
longimanous. 
DŁUGOŚĆ, ct, 8. f. length. 
DŁUGOSZYI, A, e, long-necked. 
DŁUGOWIECZNOŚĆ, ci, s.f. 
longevity. 
DŁUGOWŁOSY, a, e, long- 
haired. 
DŁUGOWY, a,e, of a debt.-a 
książka, debt-book, a book of 
accounts. 
DŁUŻ, WZDŁUŻ, adv. long- 
ways, longwise. 
DŁUŻEK, ŻKU, s. m. dim. a little 
debt, 
DŁUŻEŃ, nią , s. m. or DŁUŻ- 
NIA, i ,8. f. an oblong piece of tim- 
ber covering a hive. 
DŁUŻN1CZKA, ki, 8. f. a female 
debtor.. 
DŁUŻNIK, A, s.m. debtor. 
DŁUŻNY orDLUŻEN, żna, żne, 
owing, indebted. 
DŁUŻYĆ, żę, v.imp. to prolong, 
to put off, to lengthen. 
DMUCH, u, s. m. blow, puff. = 
DMUCHNIĘCIE. 
DMUCHAĆ, cham, v. imp. DMU- 
CHNĄĆ, nę, v.inst. to blow, to 
puff. - w palce, to blow one's fin- 
gers. - ogień, to blow the fire. 
Kto się na gorącej wodzie sparzy, 
ten i na zimną dmucha (prov.), 
a burnt child dreads the fire. 
DMUCHANIE , A , s.n. puffing, 
blowing. 
DNIEĆ, v.n. tmpers. to dawn. 
DNIEJE, it dawns, the day begins 
to break. 
DNIENIE, ta. s.n. dawn, day- 
break. = ŚWITANIE. 
DNIÓWKA, i, s. f. a day's stay. 
Mieliśmy tam dniówkę, we halted 
there one day. 
DNIOWO, a, e, of the day. 
DNO, na, s. n. bottom. 
DO, prep. (with the genit. case), 
to, at. Iśc do szkoły, to go to 
school. Idę do zegarmistrza, I am 
going tb the watchamaker's Z ręki 
do ręki, from hand to hand. Mieć 
prawo do czego, to have a title to 
a thing. Wstań rano do roboty, 
rise early to your work. Przegrałem 
do niego wiele pieniędzy, I lost to 
him a great deal of money at play. 
Dożył do późnej starości, he lived 
to a great age. Odjechał do Pary- 
ża, lie is gone to Paris. Przybył 
do Paryża, he arrived at Paris. 
DOB 
Przybył do Francyt, he arrived in 
France. Do czego zmierzasz? what 
would you be at? Do szczętu, down 
to the ground. Pól do czwartdj, 
half past four. Jak do roku, accor- 
ding to the year, to season. Czło- 
wiek i do rady i do pałasza, he 
is a man fit .for business and the 
sword. Tłumaczyć słowo do sło- 
wa, to translate literally. Łyże- 
czka do kawy, tea-spoon. Dano do 
stołu, the dinner or supper is 
upon the table. Kaź dawać do 
stołu! send in dinner or supper! 
Było ich do pięćdziesięciu, they 
were about fifty persons. Baz do 
roku, once a year. Ta suknia to- 
bie do twarzy, that robe suits you 
very well. 
DOBA, by, s.f. the space of time 
of 24 hours. Oa doby do doby, in 
the course of 24 hours. 
DOBACZYĆ SIĘ, v.perf. to in- 
fer, to draw inference or conse- 
quence (o/d.). 
DOBADAC SIĘ, dam się, v.perf. 
DOBADYWAĆ SIĘ, duję się, v. 
freq, to discover by inquiring, to 
found out. 
DOBIĆ, ję, v. perf. to give the 
blow which the executioner gives, 
to dispatch a victim , to give the 
last blow. To to nas nieszczę- 
snych dobiło, that gave the fini- 
shing blow to our misfortunes. - 
do lądu, to get ashore, to land. - 
targu, to close or strike a bargain. 
Dobijać się do czego, to strive or 
grasp at a thing, to scramble for it. 
- się o urząd, to sue or stand for 
an office, to seek for preferment.- 
o pierwszeństwo, to run or con- 
tend for mastery. Ostatki wojska 
nieprzyjacielskiego dobili, they 
butchered the remnants of the 
enemy's troops. Po długich obja- 
zdach dobiliśmy się nareszcie, 
after many round about ways , we 
arrived at fast. Dobij go, niech się 
nie męczy, dispatch him, let him 
not suffer more. 
DOBIEDZ = DOBIEŻEĆ, gnę, 
v. pref. DOBIEGAĆ, gam , v. imp. 
to run to, to reach the goal by run- 
ning. 
DOBIERAĆ, ram, v.freq. DO- 
BRAĆ, dobiorę, v.imp. to take 
more in order, to make up what 
was wanting.-do pary, to match 
- się, to suit one another, to look 
for one's own match. - się do cze- 
go, to get to a place or at a thing. 
Dobrał miarki grzechów swo- 
ich, he filled up or completed the 
measure of his sins. Dobrać się 
do kobiety, do kieski, do kieszeni, 
to seduce a woman, to steal one's 
purse, to pick one's pocket. Do- 
brześ sobie dobrał te trzewiki, 
these shoes fit you extremely well. 
Dobrał reszty pieniędzy swoich, 
he took what remained of his mo- 
ney, he spent his last. 
DOBIERACZ, a, s. m. a man 
that matches or suits well. 
DOBIJAĆ SIĘ, frequent, from 
DOBIĆ. 
dob 
DOBITKA, ki, s.f. last blow, 
finishing stroke. Na dobitkę mego 
nieszczęścia, to complete my mis- 
fortune. 
DOBITNIE, adv. cogently,for- 
cibly, pithily. 
DOBITNOŚĆ, ci, s.f. cogency, 
pithiness, energy. 
DOBITNY, a, e, cogent, pithy, 
forcible. -e wyrazy , expressive 
language. 
DOBÓR, u, s. m. choice, selec- 
tion. Dobór tych mebli zrobiony 
z rzetelnym gustem, this furni- 
ture harmonizes well together, or 
is in the very best taste. 
DOBORNY, a,e, choice, chosen, 
select. 
DOBOŚĆ, DOBODĘ , V. prf. to 
thrust a victim till it dies, see 
BÓŚĆ, KŁÓĆ. 
DOBOSZ, a, s. m. drummer. 
DOBRA, r, pl. estate, riches, 
fortune. 
DOBRAĆ, see DOBIERAĆ. 
DOBRANY, a, e, matched. Nie- 
zmiernie dobrze dobrany, extre- 
mely well matched; 2) chosen, ex- 
quisite. Dziwnie dobrane małżeń- 
stwo, dziewczyna 15 letnia ze 
starcem 50 letnim, a gir! of fifteen 
with an old fellow of four-score, 
is an odd match. Mówisz dobre 
rzeczy źle dobranemi wyraza- 
mi , you say good things with ill 
chosen terms. 
DOBRNĄĆ, nę, v.pr. to reach 
a place by wading. 
DOBRÓ, ra, s. n. good, welfare, 
weal, benefit. 
DÓBROĆ,ci, s.f. goodness, 
kin 
DOBROCZYŃCA, ct, s.m. be- 
nefactor. 
DOBROCZYNNIE, ado. with be- 
npficpnre. 
DOBROCZNNOŚĆ, ci, s. f. bene- 
faction, beneficence. 
DOBROCZYNNY, A, e, benefi- 
cent. 
DOBRODUSZNOŚĆ , ci, s. f. 
kindness, simplicity, plainness. = 
PROSTOTA, ŁAGODNOŚĆ. 
DOBRODUSZNY, a , e , good- 
natured, kind-hearted. Jest to czło- 
wiek dobroduszny i wierzący 
wszystkiemu co raczysz mu po- 
wiedzieć , he is a simple good na- 
tured sort of man , who believes 
any thing you like to tell him. 
DOBRODZIEJ, a, s.m. bene- 
factor. 
DOBRODZIEJKA, ki, s.f. bene- 
fac tress. 
DOBROZIEJSTWO, wa , s.n. 
benefit. 
DOBROTLIWOŚĆ , ci , s. f. 
goodness, kindness, benevolence. 
DOBROTLIWY, a, e, good, 
kind, benevolent. 
DOBROWOLNIE, adv. of one's 
free will, freely, spontaneously. 
DOBROWOLNOŚĆ, ci, s.f. free 
will, spontaneity. 
DOBROWOLNY, A, E, free, vo- 
luntary, spontaneous. 
DOBRRY, a, e, good,-- dzień, DOC 
- a noc, good morning, good 
night. To nie wróży niedobrego, 
that bodes no gdod. W dobrym sta- 
nie, sound.-stół, good cheer. On 
taki dobry, he is so kind to all. Ta- 
ka dobra, such a kind, charitable 
woman. Tacy dobrzy, they are fine 
people. Jest to dobry, bez wykrę- 
tów człowiek, he is a plain, honest 
man, that means no harm. Dobra 
strawa, a wholesome food. Ma do- 
brą głowę, he has a good head- 
piece. Jemu wszystko dobre, he is 
pleased with every thing. To człek 
dobrćj wiary, he trusts to every 
body. 
DOBRZE, adv. well. 
DOBUDOWAĆ, DUJE, v. imp. to 
finish building; 2) to erect a buil- 
ding by the side of another, see 
PRZYMUROWAĆ. 
DOBUDZIĆSIĘ, dzę się , v. imp. 
(kogo), to awake one with some 
difficulty. 
DOBYĆ, będę, v. imp. to stay or 
remain till a certain time, 2) v. a. 
- miasta, to take a town by 
storm; 3) to draw or pull out. - 
miecza, to draw the sword. - 
chustki z kieszeni, to pull the 
handkerchief out of the pccket. 
Dobyć się z więzienia, to break 
from confinement.-się z więzów, 
to loose one's self from chains. 
DOBYCIE, A, DOBYWANIE, A, 
s. f. seizure, capture, conquest; 2) 
drawing or pulling out. see ZDO- 
BYCIE. 
DOBYTEK, tku, s.m. cattle, 
what one has, what one is worth. 
Zabrali, mu cały dobytek, they 
took from, him all he had. 
DOCHÓD, u, s. m. income, re- 
venue. 
DOCHODNY, A, e, profitable. 
Rola, majątek dochodna, y, land 
that bears or yields good crops, an 
estate that brings a good deal of 
money. 
DOCHODZIĆ, dzę , v. imp. 
DOJŚĆ, dę, v. prf. to draw near 
a place (on foot.); 2) to inquire, to 
investigate, to scrutinize. Już do- 
chodził do miasta gdy... he was 
just reaching the town when... Już 
trzecia dochodzi, it is nearly three 
o'clock. Listy co dziś doszły, the 
letters that came in to day. Muszę 
dojść prawdy jak się to stało, I 
must inquire into the truth of the 
fact. Dochodzić czego sądownie, 
to claim, challenge, to demand (ju- 
risprud.). 
DOCHODZENIE, ia, s.n. inqui- 
ry, investigation, scrutiny. - pra- 
wdy, the investigation of the truth. 
- swego prawem, a legal prose- 
cution, entered upon in order to 
claim one's own right. 
DOCHOWAĆ, wam, v. imp-. DO- 
CHOWYWAĆ, wuję, v.freq. to 
keep, to observe; 2) to rear, to 
breed, bring up. - komu wiary, 
to keep faith to one. - tajemnicy, 
to keep well a secret. Dochowałem 
się tego konia od żrzebięcia, I 
reared up this horse from a colt. 
DOC 
DOCHRAPAĆ SIĘ, hę się, O. 
perf. to scramble ^up; 2) to obtain 
a thing with much trouble and dif- 
ficulty ; 3) to come, to preferment. 
Gwałtem dice się znaczenia do- 
chrapać, he is determined to rise 
in the world whatever be the con- 
sequence. 
DOCHWYCIĆ, cę, v.imp. to 
seize, catch, to overtake. 
DOCIĄĆ , tne , v. imp. DOCI- 
NAĆ,nam, v.freq. to finish cut- 
ting or hewing; 2) - komu, to hit 
or strike one home. (vulg.). 
DOCIĄGAĆ, gam, v.imp. DO- 
CIĄGNĄĆ, nę, v. prf. to draw as 
far as or pull to. Dociągnął wóz aż 
do Paryża, he drew the cart as 
far as Paris. Dociągać łuka, arba- 
letu, to tighten , to string a bow, 
a cross-bow which was slackened. 
Wątpię czy chory dociągnie do 
jutra, I doubt whether the patient 
can live till to morrow. 
DOCIEC, kę, v. prf. DOCIE- 
KNĄĆ, ął, def. inst. DOCIEKAĆ, 
kam, v. imp. (said of liquids), to 
run or flow to the end; 2) v. a. to 
find out or discover by investigation. 
- prawdy, to come at the truth. 
Gdy zegar życia docieka, when the 
hourglass of life is at its end. viz. 
when our last hour is arrived. Bóg 
docieka najskrytszych myśli, 
God penetrates into the most secret 
thoughts, God searcheth the hearts. 
DOCIECZENIE, ia, s.n. DOCIE- 
KANIE , freq, research , inquiry, 
investigation. 
DOCIERAĆ, ra, v.imp. DO- 
TRZEĆ, rę, v. prf. to rub or 
grind to the end. Docieram tej 
farby, I am about to finish grind- 
ing the colour. Dotarł farby, he 
has done grinding the colour. 2) 
- dokąd, to draw near a place. 
Kiedyśmy już docierali do obozu 
nieprzyjacielskiego, as we were 
getting to or drawing near the 
camp of the enemy. Dotrzeć spra- 
ivy jakićj, to bring a business to a 
conclusion. 
DOCIERANIE ,'a , s. n. (komu), 
the endeavours done in view to 
defy, to find fault with, to scruti- 
nize into the very bottom of a busi- 
ness. 
DOCIERPIEĆ, iae, v.imp. to 
suffer, to endure pains to a cer- 
tain degree or period. Niech do- 
cierpię do końca, let me suffer it 
to the last. W czyscu ostatka do- 
cierpieć mamy, in purgatory we 
shall finish what remains yet to be 
suffered for our trespasses. 
DOCINAĆ, see DOCIĄĆ. 
DOCINEK, nka , s. m. taunt, a 
jeer, a wipe, a joke, a scoff. Sypali 
na nią docinkami, they bestowed 
upon her a thousand taunts. 
DOCINKOWICZ, a , s.m. PAN 
DOCINKO WICZ, a cracker of jo- 
kes (fam.). 
DOCIOSAĆ, ae, v.a.def. to 
chip off the grosser parts of a billet 
to the end, to plane. 
BOD 
DOCISK,u, s. m. casting, throw- 
ing; 2) oppression, see UCISK. 
DOCISKAĆ, kam, v. imp. DOCI- 
SNĄĆ, nę, v. prf. to throw or cast 
to; 2) to press or weigh down, to 
oppress past bearing. Docisnąć się 
do czego, to reach or attain a thing 
after getting through a crowd or 
after overcoming many difficulties. 
Nie mogłem docisnąć się do mini- 
stra , at the minister's door the 
crowd was so great that I could not 
go in. 
DOĆWICZYĆ, ył, v. a. def. (ko- 
go), to finish scolding with rods, 
to whip, to cheat; 2) to finish the 
education of a child. 
DOCZEKAĆ SIĘ, kam się, v. 
prf. to wait for one till he comes 
or for a thing till it come to pass; 
2) to live to see. Czekałem na nie- 
go, alem się go nie doczekał, I 
waited for him, but he did not 
come. Któżby był sądził abyśmy 
się doczekali tej strasznej rewo- 
lucyi? who would have thought 
that we should live to see this 
dreadful revolution ? Doczekał się 
póżnćj starości, he lived to a 
great old age. 
DOCZERNIĆ, nię , v. prf. DO- 
CZERNIAĆ, mam, v. imp. to finish 
blackening, to blacken completely. 
DOCZESAĆ, v. n. DOCZESY- 
WAĆ, indef. to finish combing, 
trzeba doczesać pieńkę, you must 
finish to hackling the hemp. 
DOCZESNOŚĆ,ci, s.f. tempo- 
ral life. 
DOCZESNY, a,e, temporal. Ból 
doczesny, transitory pain or grief. 
Uciechy tego świata są doczesne, 
tho pleasures of the world are tran- 
sient. 
DOCZYNIENIE, u, s.n. busi- 
ness, dealing. 
DOCZYŚCIĆ, czę, v. prf. DO- 
CZYSZCZAĆ, czam, v. imp. to 
finish cleaning, to clean completely. 
Chciałem ale ani weź nie mogłem 
się doczyścić tego szkła , how 
desirous soever I was of cleaning 
that glass I could by no means 
effect it. 
DOCZYTAĆ, tam, v. prf. DO- 
CZYTYWAĆ, tuję, v.imp. to read 
to the end. - się czego, to disco- 
ver or learn by reading. 
DODAĆ, dam, v. prf. DODA- 
WAĆ, ję, v. imp. to add; 2) to cast 
up a sum ; 3) to supply, to furnish. 
- serca, to cheer up, to encou- 
rage, to inspirit, to animate. 
DODATEK, tku, s.m. addition; 
2) supplement or appendix to a 
book. 
DODATKOWY, A, E, additional, 
supplementary. 
DODATNY, A , e , additional. 
Długi dodalne i odjemne, the 
active and passive debts. 
DODAWANIE, ia, s. n. frequent 
supplying or furnishing; 2) (arith), 
addition. 
DODŁUBAĆ, v. a. def. (czeqo), 
to finish excavating, to complete a 
long and tedious work. 
33 34 
DOG 
DODOIĆ, ił, v. a. def. to finish 
milking, to cheat. Że noc nadcho- 
dziła nie mogli dodoić krów, they 
could not finish to milk the cows 
because it was quite dark. Zarozu- 
miały człowiek jest dojną kro- 
wą, łatwo da się dodoić, a self- 
conceited man is a good milk cow, 
which easily parts whith its store. 
DODRAPAĆ, v. a. def. to finish 
scratching. DODRAPAĆ SIĘ, v. 
prf. scratch himself to blood; 2) to 
overcome, to get over the diffi- 
culties after many pains, dodrapal 
się urzędu, he arrived or came at 
last to a place, or dignity. Nigdy- 
by~się nie dodrapał na wierzch 
tej góry, he could never come to, 
reach dr get at the top of that moun- 
tain. 
DODRUKOWAĆ, kuję, v.prf. 
to finish printing, to annex. 
DODRZEĆ , rę , v. prf. DO- 
DZIERAĆ, ram, v.imp. to tear 
completely; 2) to wear out by use. 
Dał mi dodrzeć swoje stare odzie- 
nie i parę trzewików swoich, he 
gave me to wear out a suit of his 
old clothes and a pair of his worn 
shoes 
DODUSIĆ,szę, v.prf. DODU- 
SZAĆ,szam, v.imp. to finish stran- 
gulation or to throttle to death; 2) 
ledwie dodusił kieliszka, he could 
hardly drink his last bumper. 
DODZIENNY, a , e , ephemeral. 
Kwiaty, utwory, powodzenie się, 
-, ephemeral flowers, short-lived 
works, ephemeral success. 
DODZIERŻEĆ, żę, v. prf. to 
he'd a certain period. 
DODZWONIĆ SIĘ, v.prf. {ko- 
go), to ring the bell tiH the call be 
obeyed. Me mogę się nikogo do- 
dzwonić! Iring and and ring, no- 
nody comes! 
DOGADAĆ SIĘ, dam się, v.prf. 
to get a thing by talking. Doga- 
dasz się ty jakidj biddy, you talk 
so much that you will bring your- 
self into a scrape. Nie fnogę się 
z nim dogadać, I cannot guess 
what he really means. 
DOGADZAĆ, dzam, v. imp. DO- 
GODZIĆ, dzę , v. prf. to accomo- 
date, to comply with one's wishes, 
to gratify or humour him. Co do- 
gadza wyobraźni i zmysłom, 
that flatters the imagination , the 
senses. 
DOGANIAĆ, see DOGNAĆ. 
DOGASIĆ, szę , v. prf. to 
quench or extinguish entirely. 
DOGLĄDAĆ, dam , v. imp. to 
oversee, to superintend; 2) - cho- 
rego , to tend or nurse a sick 
person. 
DOGLĄDANIE, ia, s. n. inspec- 
tion, suDerintendence. 
DOGNAĆ = DOGONIĆ , gonię , 
v.prf. DOGANIAĆ, niam, v.imp. 
to overtake. 
DOGNIĆ, niję , v. prf. to rot 
completely. 
DOGNIEŚĆ, niotę, v. prf. DO- 
GNIATAĆ, tam , v. imp. to finish 
kneading; 2) to pinch, to oppress. 
DOJ 
DOGNOIĆ, ję , v. prf. to finish 
dunging, to manure completely, to 
fatten with dung. 
DOGODNIE, adv. conveniently, 
commodiously. 
DOGODNOŚĆ , ci, S.f. conve- 
nience , accommodation, see WY- 
GODA. 
DOGODNY, a , e , convenient, 
commodious. 
DOGODZIĆ, see DOGADZAĆ. 
DOGOIĆ SIĘ , ję się , v. prf. to 
cicatrize, to scar. Rana się aogoi 
niebawem, that wound will soon 
be closed or is cicatrizing , is clo- 
sing. 
DOGOLIĆ, lę , v. prf. to finish 
shaving. 
DOGONIĆ, see DOGNAĆ. 
DOGORZEĆ, rę , v.prf. DOGO- 
RYWAĆ , wam , v. imp. to burn 
out, to cease burning. On dogory- 
wa, he breathes his last, see GA- 
SNĄĆ. 
DOGOTOWAĆ, się , v. prf. to 
finish cooking. 
DOGRAĆ, ram, v.prf. DOGRY- 
WAĆ , wam , v. imp. to finish 
playing. ,, 
DOGRYSĆ, zę, v.prf. DOGRY- 
ZAĆ , zam , v. imp. to finish gnaw- 
ing ; 2) - komu , to tease or tor- 
ment one. Zawsze dogryzają so- 
bie , they are always teasing one 
another. Ten smutny wypadek go 
dogryzł, he was sad always, but 
this new sorrow killed him. 
DOGRZAĆ, v. n. def. and DO- 
GRZEWAĆ , v. indef. to finish 
heating, to warm. Te prześciera- 
dła jeszcze r.ie dosyć \ ciepłe, 
dogrzejcie! these sheets are not 
warm yet, you must air them by 
the fire. 
DOGRZEBAĆ SIĘ, bię się, v. 
prf. (czego), to get a thing by 
digging; 2) to obtain with much 
labour. 
DÓJ, u, s. m. DOJENIE, ia, s. n. 
milking. 
DOJ ARNIA, ni, 8. f. dairy. 
DOIĆ, ję, v. imp. to milk cows, 
sheep, - krowy, owce, etc. 
DOJECHAĆ, jadę, v.prf. DO- 
JEŻDŻAĆ, dżam, v.imp. to arrive at 
a place (on horseback or in a car- 
riage). Dojechałeś mu, he was 
stung to the quick. 
DOJEŚĆ, jem , v. prf. DOJA- 
DAĆ, dam, v. imp. to* finish eating. 
= DOGRYŚĆ. 
DOJEŻDŻACZ, a, s.m. a horse- 
man, who has the management of a 
pack.of hounds. 
DÓJKA, ki, s.f. dairy-maid. 
DOJMOWAĆ muję, v. imp. (ko- 
mu), to teaze, torment or vex one. 
To mnie dojęło do żywego, that 
stung me to the quick or to the 
very heart. 
DOJNICA, cv, s.f. milkpan. = 
SKOPEK. 
DOJNY, a , e , giving milk. - 
krowa, a milkcow. 
DOJRZALE , adv. ripely, matu- 
rely. 
DOJRZAŁOŚĆ, ci, s.f. ripeness, 
DOK 
maturity.-umysłu, rozwagi, ma- 
turity of mind, matureness of refle- 
ction. - wrzodu, the ripeness of 
an abscess. 
DOJRZAŁY, e, ripe, mature. 
Męszczyzna-y, a mature, staid 
man. Panna -a, a ripe maiden, 
a marriageable girl. Ta rzecz nie 
dojrzała, that affair is not yet 
ripe. 
DOJRZEĆ, rzeję, v.prf. DOJ- 
RZEWAĆ, wam, v.imp. to ripen, 
to come to maturity. 
DOJRZEĆ, rzę, v.prf. DOZIE- 
RAĆ,ram,v.imp. to look af ter,to 
oversee, to see a thing done; 2) to 
get or catch a sight, to perceive, to 
descry. 
DOJŚĆ, dę, v.prf. to get to a 
place (on foot); 2) to find out by 
investigation. - do lai, to come of 
age. Gdym doszedł do połowy 
drogi, when I got halfway thither. 
List twój nigdy rąk moich nie do- 
szedł, your letter never came to 
my hands. Znajdujemy to w da- 
wnych pismach które nas doszły, 
we find it in the ancient writings, 
which came down to us. Doszło to 
do uszu jego, it reached his ear. 
Zboże już doszło, the grain is in 
a state of maturity, is perfectly 
ripe. Nikt go nie doszedł, there is 
nobody that can be put in compe- 
tition with him. Dojść kogo w cno- 
tach, piękności, talentach, to be 
one's equal In worth, beauty, ta- 
lents. Teraz doszedłem wszy- 
stkiego, now I know alL 
DOJŚCIE, ia , s. n. arrival (on 
feat); 2) a discovert' made by in- 
vestigation. 
DOJUTREK, ka , s.m. passing. 
Ludzie są dojutrkami na ziemi, 
mankind are only passengers on 
earth; 2) haggler, boggier, babler. 
DOKĄD , adv. whither. - kol- 
wiek, whithersoever. Możesz pójść 
dokądkolwiek ci się podoba, you 
may go whithersoever you like. 
DOKARMIĆ , ił , v. a. def. ts 
finish nursing. Prawdziwa matka 
musi sama dokarmić dziecięcia, 
a true mother ought to suckle her 
child to the end. Dokarmiać by- 
dło, ptastwo, to finish fattening 
cattle, fowls, to cram poultry. 
DOKAZAĆ, ŻĘ, v. prf. to exe- 
cute , to bring about, to compass, 
to prove. - swego, to compass or 
accomplish one's design, carry the 
point or bring It about. Chcialbym, 
abyś się starał tego dokazać, I 
would have you study how to bring 
it about. Nie dokazać swego , to 
come or fall short of one's design. 
Dokazywać nad kirn, to tyrannize 
over one. Co ly też dokazujesz: 
what an extravagant man are you! 
DOKISNĄĆ, ąl, v. n. def. to 
finish fermentation, Ten chleb nie- 
dokisnął, that bread is not w'ell 
leavened. Było zimno i mleko nie 
dokisnęło , the weather was cold 
and the milk did not sour well. 
DOKŁADAĆ , dam , v. imp. DO- 
ŁOŻYĆ, żę, v.prf. to put to, to DÓL 
add. - starania, to bestow pains, 
y use one's best endeavours. -się 
ao czego, to contribute to a thing. 
DOKŁADNIE, adv. accurately, 
exactly. 
DOKŁADNOŚĆ, ci, s. f. accura- 
cy, exactness. 
DOKŁADNY, A , e , accurate, 
exact fin polish dokładny is used 
only speaking of things). 
DOKLEIĆ, v. a. def. (czego, co), 
to finish pasting, to glue. 
DOKLEPAĆ, al , v. a. def. to 
finish hammering; 2) to finish a 
thing carelessly and occasionally. 
Jak skoro doklepal pacierza, as 
soon as his prayer was done. 
DOKŁÓĆ, ół , v. a. def. to kill 
an animal with a spear, to give the 
last blow with a pike. 
DOKOŁA, adv. all around, 
about. 
DOKONAĆ, nam, v.prf. DO- 
KONYWAĆ , wam , v. imp. to ac- 
complish, to bring to a conclusion, 
to execute. 
DOKONANIE, 1A, s.n. accom- 
plishment , completion, execution. 
DOKONANY, A, e , completed, 
finished, czas -, the preter-tense. 
Czas przeszły dokonany, preter- 
perfect. Niedokonany, preter-im- 
perfecu Dzieło dokonane, a deed 
performed. 
DOKOŃCZENIE, ia, s. n. termi- 
nation. 
DOKOŃCZYĆ, czę, v. prf. to 
finish, to terminate. 
DOKOPAĆ , v. a. to finish dig- 
ging or breaking the ground. 
Kopaj jak chcesz głęboko me do- 
kopiesz się wody, you may dig as 
deep as you will, you will not find 
the water. 
DOKOSIĆ, v. a. DOKASZAĆ, 
to finish harvest to finish mowing. 
DOKTOR,a, s.m. doctor, phy- 
sician. 
DOKTOROWA, wej, s.f. a phy- 
sician's wife. 
DOKTOROWAĆ, kuję, v.n. to 
practise physick. 
DOKTORSKI, a, ie, of a phy- 
sician , doctoral. 
DOKTORSTWO, wa, s.n. doc- 
torship. 
DOKUCZAĆ, czam , v. imp. DO- 
KUCZYĆ, czę, v.prf. to vex, to 
tease, to annoy, to pester. Doku- 
czały nam okropnie roje koma- 
rów , we were horribly vexed by 
the swarms of gnats. 
DOKUCZLIWY, a, e, vexing, 
teasing, annoying. 
DOKUMENT,u,s.m. document. 
DOKUPIĆ , pię , v. prf. DOKU- 
POWAĆ, puję, v. imp. to buy mo- 
re; 2) buy very dear. 
DÓŁ, u, s.m. pit, bottom. NA 
DÓŁ = DO DOŁU = W DÓŁ , 
downwards. Na dole, down, be- 
low. Z dołu, from beneath. Isc 
na doł, to descend. Darnel by I 
wrzucony do lwiego dołu, Daniel 
was thrown into the lion's den. Oczy 
wdol spusdila rumieniąc się, she 
blushed and looked down. Mieszka 
DOL 
na dole, he dwells on the ground- 
floor. 
DOLA, u, s. f. luck, lot, fate. 
Dobra-, luck, good fortune.-zła 
-, ill fortune, evil destiny.=LOS, 
PRZEZNACZENIE. 
DOLAĆ, leję, v.prf. DOLE- 
WAĆ , wam, v. imp. to pour to, to 
fill up. Dolej kielicha, fill the glass 
to the brim. 
DOŁĄCZENIE, IA, s.n. annexa- 
tion , adjunction. 
DOŁĄCZYĆ, czę, v.prf. DO- 
ŁĄCZĄC, Czasi , v. imp. to annex, 
to subjoin. 
DOŁAMAĆ, v. ń. indef. to finish 
breaking, to break entirely, 
DOLATAĆ, v. a. indef. to finish 
flight, to come flying, to reach. 
Kiedy odgłos naszych wystrzałów 
doleci aż do was, when the rattle 
of our musketry reaches your ear. 
DOŁAWIAĆ SIĘ, v. pr. is said 
when the greyhounds prick a hare, 
fox etc. and begin to yelp. 
DOLAZIĆ, v. indef. DOLEŚĆ, 
v. a. def. to finish climbing, to 
scramble up. Dolazl na wierzch 
masztu kokańskiego, he climbed 
up to the top of the mat de cocagne. 
DOLECIEĆ, cę , v. prf. DOLA- 
TYWAĆ, tuję, v.imp, to reach a 
place flying, to fly to. 
DOLECZYĆ, v.a.def. (kogo'), 
to finish healing, to cure, see WY- 
LECZYĆ. 
DOLEGAĆ, v.imp. impers. to 
ail, to cause pain. Noga mnie do- 
lega, I have a pain in my leg. Ząb 
mnie dolega, I have a slight tooth- 
ache. Co cię dolega? what ails you? 
In the meaning of the verb DOLE- 
GAĆ, there is a lesser degree of 
pain, than in that of the verb BO- 
LEĆ; viz. głowa mię dolega, I 
feel a pain in my head. Głowa mię 
boh, my head aches. 
DOLEGLIWIE, adv. sorely, 
painfully. 
DOLEGLIWOŚĆ, ci, s.f. sore, 
pain,ailment; 2) affliction, trouble. 
DOLEGLIWY, a, e, ailing, pain- 
ful , galling. 
DOŁEK, łka, DOŁECZEK,czka, 
s. m. dim. a little pit or hole. - 
oczny, socket. - w piersiach, the 
pit of the heart. - w twarzy, 
dimple. Kto pod kim dołki kopie, 
sam w nie wpada (prov.), who 
diggeth a pit under other people's 
feet, shall fall therein. 
DOŁĘKA, DOŁĘGA, i, s.f. 
strength, force (little used). 
DOLEŚĆ, lazę , v. prf. to get at 
a place by creeping or climbing. 
DOLEWAĆ, see DOLAĆ, v. 
freq, to fill up. 
DOLEWEK,u, s.m, DOLEW- 
KA, kt, s.f. the filling up of a wine 
vessel, or the wine, with which it is 
filled up.. 
DOLEŻEĆ, leżę, v.perf. to lie 
till a certain time. 
DOLICZYĆ, liczę, v.prf. DO- 
LICZAĆ, czam, v.imp. to add what 
was wanting, to make up the sum. 
Nie doliczyłem się, I have not 
DOM 
' my number, or I find something 
wanting in the sum. 
DOLINA, ny, s.f. valley, dale, 
glen. 
DOLISTOŚĆ, a.s.f. hollowness, 
concavity. = DOŁKOWATOSĆ. 
DOLNY, A, E, lower, nether. 
DOLOT,u, s.m. one Sight ac- 
complished. Doloty potwarzy, the 
assaults of calumny. 
DOŁOŻYĆ, see DOKŁADAĆ. 
DOiM, u, s.m. house, home. - 
gościnny, inn, public house.- po- 
prawy , the house of correction, 
bridewell. - waryatów, madhou- 
se , bedlam. = nierządnic, stews, 
bawdy house. - podrzutków, 
foundling hospital. - żałoby, the 
house of mourning. Isidoaomu, 
to go home. Siedzieć w domu, to 
keep or stay at home. Wszędzie 
dobrze a w domu najlepiej, home 
is home, let it be ever so homely. 
Dom pański, mansion, manor- 
house. - wygodny, a convenient, 
a roomy house. -jedno, dwu-pią- 
trowy, a house of one story, of se- 
veral stories. - miejski, town-hou- 
se. - On z dobrego domu, be is 
of good extraction or descent Dom 
Augsburski, Augsburg house. Ona 
z domu Kościuszkowna, she is 
Kościuszko's daughter. 
DOMACAĆ SIĘ, cam się, v. prf. 
to find out by feeling or groping; 
2) to discover by inquiring into. 
Ledwie domacalem sie końca 
w tej ciemnej sprawie, with much 
ado, and groping along in the dark 
of the business, I brought it to an 
issue. 
DOMACALNY, a, e, palpable. 
DOMAGAĆ SIĘ, gam się, v.imp. 
to demand, to claim or lay a claim. 
DOMATOR, a, s.m. a home- 
bred man. - DOMAK, DOMO- 
WNIK. 
DOMAWIAĆ, wiam, v. imp. DO- 
MÓWIĆ , wię , v. prf. to be going 
to finish speaking, to leave off spea- 
king. 
DOMĘCZYĆ, czę, v.prf. to 
torture to death. 
DOMEK, mku, s.m. dim. a 
small house. - DOMIK, DOME- 
CZEK. 
DOMIAR, u. s.m. full measure. 
Na domiar mego nieszczęścia, to 
complete my misfortune. 
DOMIARKOWAĆ SIĘ, ecię się, 
v.prf. to guess, to conjecture. 
DOMIERZYĆ, bzę , v. prf. DO- 
MIERZAĆ, rzam, v. imp. to fili up 
the measure, to leave off measuring. 
DOMIEŚCIĆ, czę, v.prf. DO- 
MIESZCZAĆ, czam, v. imp. to add 
or join to. 
DOMIESZAĆ, szam, v.prf. to 
admix. 
DOMNIEMAĆ SIE, MAM się, 
DOMNIEMYWAĆ SIĘ, wam się, 
to guess, to surmise, to conjectu- 
re. see ZGADNĄĆ. 
DOMNIEMANIE, ia, s.n. sur- 
mise , conjecture. 
DOMNIEMANY, A, E, conjectu- 
red , implied. 
35 DOO 
DOMÓWIENIE, ia, sn. pero- 
ration. 
DOMOWNIK, a , s. m. inmate, 
lodger. 
DOMOWY, A, e, domestic. 
Wojna domowa, civil war. Sukno 
domowćj roboty, home-spun cloth. 
DOMYSŁ, u, s.m. guess, con- 
jecture, surmise. 
DOMYŚLAĆ SIĘ, lam się, V. 
imp. to guess, to conjecture, to 
.surmise, see PRZECZUWAĆ, ZGA- 
DNĄĆ. 
DOMYŚLNOŚĆ, ci, s.f. the gift 
of guessing right. - serca, heart's 
faculty of having presentiments, 
the gift of second-view. 
DOMYŚLNY, A, e, guessing, 
right, sagacious, shrewd. Czło- 
wiek domyślny lub niedomyślny, 
a man of quick, acute understan- 
ding, quick sighted man or a man 
of obtuse, dull sense. 
DONATYWA, wy, s. f. dona- 
tive. 
BONDER, dra, s.m. the deuce. 
Niech go donder porwie, the 
deuce take the fool! (fam.) 
DONICA, y, s.m. DONICZKA, 
ki, dim. a small earthen vessel. - 
do rąk, a washbasin. = MIEDNI- 
CA.- do kwiatów, flower-pot. 
DONIEC, ńca, s. m. a cossac 
of the Don. 
DONIEŚĆ, niosę, v. prf. DO- 
NOSIĆ , noszę , v. imp. to carry to; 
2) to reach; 3) to let know, to in- 
form , to send word. Nieivszystkie 
strzały armatnie donoszą, all 
the cannon-shots do not carry ho- 
me. Dochód nie donosi wyda- 
tkom, the expense falls short of the 
income. Donieść o czem komu, to 
give a report or an account. -fał- 
szywie, to give a false, an inexact 
account Doniosłem jemu tę wieść, 
I wrote him that news. Doniosło 
się to do króla, it reached the 
cars of the king. 
DONIESIENIE, ia, s.n. infor- 
mation , intelligence; 2) denuncia- 
tion. 
DONIOSŁOŚĆ , see DONO- 
SNOŚĆ. 
DONISZCZYĆ, v.n.a. to finish 
annihilating, to destroy utterly what 
was but half ruined before. 
DONOS, u, s. m. delation, accu- 
sation. 
DONOSICIEL, A, s.m. infor- 
mer, denunciator; 2) tale-bearer. 
DONOSICIELE A, Ki, s.f. a fe- 
male informer; a she tale-bearer. 
DONOSNOŚĆ = DONIOSŁOŚĆ, 
ci, s.f. range, compass, reach. 
Na doniosłość strzału armatnie- 
go, within cannon-shot. 
DONOŚNY = DONIOSŁY, A, e, 
carrying or reaching to. Strzelba 
donośna, a fowling piece that car- 
ries far or shoots well. Glos dono- 
śny, a loud voice. 
DOORAĆ, v. n. a. to finish 
ploughing. 
DOOSTRZYĆ, v. a. def. to finish 
whetting. Brzytwa nie brała do- 
brze, więc ją aooslrzył,\he rasor 
36 
DOP 
not being enough keen, he set an 
edge on it. 
DOPADAĆ, dam, v.imp. DO- 
PAŚĆ , dnę , v. prf. to come up 
running; 2) to seize, to catch, to 
overtake. Dopaść konia, to throw 
one's self on horseback. Pozwól 
dopaść do wioski, let me reach 
the village. Już nieprzyjaciel zbli- 
żał się ku Niemnowi, gdy Polacy 
dopadli, the enemy was just gain- 
ing the shores of the Niemen, when 
the Poles arrived. Hal teraz ciebie 
dopadlem, niegodziwcze! ha, 
now I hold thee fast, you rogue! 
Jak dopadł butelki, to ani od 
nićj oderwać, he clung so firmly 
to the bottle that they could not 
pull him away. = DORWAĆ SIĘ. 
DOPALAĆ, v. a. to finish bur- 
ning. Trzeba dolać lampy, dopa- 
la się, the lamp must be replenish- 
ed, its fire is nearly out. 
DOPADAĆ, see DOPADAĆ. 
DOPATRYWAĆ, ywał, uje, v. 
act. ind. to keep a watchful eye 
upon a thing, to look to it, to 
mind it. 
DOPATRZYĆ , ył , v. a. def. 
(czego), to see, to discern, to find 
out. Na pierwsze wejrzenie nic nie 
widział, aż nareszcie dopatrzył, 
at the first glance he did not notice 
any thing, but looking more atten- 
tively he saw it. 
DOPĘDZAĆ, dzam, v.imp. DO- 
PĘDZIĆ , dzę , v. prf. to gain fast 
on, to overtake. 
DOPEŁNIAĆ, niam, v.imp. DO- 
PEŁNIĆ, kię, v.prf. to fill full; 
2) to fulfil, to accomplish. - po- 
winności, to fulfil, perform or 
discharge a duty. - miarkę nie- 
prawości, to make up the mea- 
sure of iniquity. - wszelkich for- 
malności, to go through all the 
formalities. Butelka już wpólowie, 
trzeba dopełnić, the bottle is 
only half full, you must fill it up. 
Pismo to jeszcze niezupełnie 
skoiiczone, dopełnij go, that wri- 
ting is not complete, fill it up. Ta 
ostatnia bitwa dopełniła peryo- 
du trzydziestu lat kampanii, this 
last battle closed up the period of 
thirty years' campaign. Dopełnił 
swego przeznaczenia, he has ful- 
filled his destiny. *. 
DOPEŁNICIEL,a, s.m. -LKA, 
ki, S.f. who fulfils, who accompli- 
shes; 2) a continuator, or a per- 
son who fills the blancs of an un- 
finished or posthumous work. - 
DOPEŁNIACZ. 
DOPEŁNIENIE or DOPEŁNIA- 
NIE, iA, s.n. filling up; 2) fulfil- 
ment, accomplishment. 
DOPEŁZĄĆ, DOPEŁZNĄĆ, (do- 
kąd) , to reach creeping, to crawl, 
to a place. 
DOPIĄĆ, pnę, v.prf. DOPI- 
NAĆ, nam , v. imp. to gain, to | 
obtain or attain. - swego zamia- 
ru , to obtain or attain one's pur- 
pose. Nie dopiąć swego zamiaru, 
to fall short of one's design. 
DOPIĆ, ił, v. a. def. DOPIJAĆ, 
DOP 
freq, to finish drinking.-butelki, 
szklanki, to make a bottle empty, 
a glass. Nie dopił, he lias not fini- 
shed his glass, he did not drink 
sufficiently. Dopił się, he killed 
himself with drinking, is dead by 
intoxication. Aa dnie kielicha, do- 
pił się śmierci, he found his death 
at the bottom of his last glass.' 
DOPIEC, piekl, v. a. def. to 
finish roasting. Za mało ognia 
aby się mięso dopiekło, there 
is not fire enough to do that meat. 
Cała sztuka kucharza na tern, 
ażeby umiał dopiec, the skill 
of a cook consists in dressing meat 
properly. 
DOPIEC, piekę, v.prf. DO- 
PIEKAĆ , kam , v. imp. to bake or 
roast sufficiently; 2)- komu, to 
teaze, vex or nettle one. Kiedy 
stonce dopieka, będzie deszcz, 
when the sun burns, it will rain. 
DOPIĘCIE, a, s.n. (celu, za- 
miaru), the action of attaining 
one's purpose; success, issue. 
DOPIERAĆ, v.a. DOPRZEĆ = 
PRZYPIERAĆ, NAPIERAĆ SIĘ : 
2) to finish washing = DOPRZEĆ. 
Nie mogę się doprać tej plamy, I 
cannot wash out this stain. 
DOPIERO, adv. just now, but 
now, the more so. Dopiero sko- 
nał, he has just expired. Dopiero 
co przybył, he is but just now 
come, Dopier om go widział, I saw 
him just now. Dopiero wtenczas, 
not till then. A cóż dopiero gdy 
etc., so much the more so when etc. 
DOPILNOWAĆ, nuję, v.prf. to 
see a thing done, to look after, to 
take care of it. Dopilnuję ja ciebie 
kiedyś na uczynku, I will catch 
you some day carrying corn to our 
mill. Dopilnować chorego, to sit 
up with a sick person. Dop'ilnuj tych 
rob o tni kóip,'keep an eye upon 
these workmen. JJmie doiplnować 
się w interesach, he. mindswell 
his business, he tajees care of it. 
DOPIŁOWAĆ, owal, v-a.dcf. 
(czego), to finish sawing (komu); 
to teaze, to vex, to torment one. 
Dopilowali mu do żywego, he Is 
vexed by them or stung, or nettled 
to the quick. 
DOPINAĆ, see DOPIĄĆ. 
DOPISAĆ, szę, v.prf. DOPI- 
SYWAĆ , soję , v. imp. to add 
writing; 2) to finish writing; 3) to 
succeed well, to be successful. 
Szczęście mu dopisało we wszy- 
stkich jego zamysłach, he bas 
been successful in all his designs. 
Szczęście mu nie dopisało, he has 
failed of success. Karta mnie nie 
dopisała, I have a bad game (at 
cards). 
DOPISEK, sku, s.m. additional 
note, postscript. 
DOPŁACIĆ, cę, v.prf. DO- 
PŁACAĆ , cam , v. imp. to pay to 
or make up a sum by paying more. 
DOPŁATA, tv, S.f. additional 
payment = DOPŁAĆANIE, DO- 
PŁACENIE. x 
DOPLATAĆ. see DOPLEŚĆ. DOP 
DOPLĄTAĆ SIĘ, v. prf. def. to 
finish entangling,' to unravel, to 
clear up. see ROZPLĄTAC, ROZ- 
WIKŁAĆ. 
DOPLEĆ, or DOPIELAĆ, v. 
indef. to finish weeding, to hoe the 
weeds< 
DOPŁÓKAĆ, v. a. def. to finish 
rinsing. Nie mogłem się dopłókać 
tej butelki, it was impossible to 
wash this bottle. 
DOPLUNĄĆ, nę, v. perf, to spit 
to a place. 
DOPŁYNĄĆ, nę, v.prf. DO- 
PŁYWAĆ, wam,- v. imperf. to 
reach a placa by swimming or sail- 
ing; 2) to flow to. 
DOPOKĄD = DOPÓKI, adv. as 
long as. Dopóki żyję, as long as I 
live. Dopóki dopełniać będzie 
swej powinności, dopóty będę 
grzecznym dla niego, as long as 
he does his duty, I shall be kind to 
him. 
DOPOMAGAĆ, gam, v.imp. 
DOPOMODZ, gę, v.perf. to help, 
to assist. - sobie nawzajem, to 
help one another. 
DOPOMNIEĆ SIĘ, nę się, v. 
perf. DOPOMINAĆ SIĘ, nam się, 
v. imp. to claim or lay a claim. - 
o zwrot książki,- ziemi etc. to 
challenge, to claim, or demand a 
book, ground etc. 
DOPOMN1ENIE, A, s.n. action 
in pursuit of a claim. - Dopomnie- 
nie się o dziedzictwo, the claim- 
ing or the demand, or the claim to 
an inheritance - UPOMINEK. 
-DOPOMÓDZ, mógł, v. a. def. 
{komu do czego), to assist, to help, 
to concur. Dopomogłeś mi do wy- 
grania tej sprawy, you have con- 
curred with me, or contributed 
with me to the success of that af- 
fair. Twoja metoda dopomaga 
pamięci, your method helps the me- 
mory. Tak mi Boże dopomoż! so 
help me God! Dopomagać biednym 
w nieszczęściu, to relieve the poor 
in their distress. 
DOPÓTY, adv. to this place; 2) 
till now, till then. (Dopóty is cor- 
relative of dopóki and ever follows 
this latter). 
DOPOWIADAĆ, dam, v. imp. 
DOPOWIEZIEĆ, wiem, v.prf. to 
finish a narration. 
DOPRASZAĆSIĘ, szamsię; v. 
imp. to entreat, to sue for. DO- 
PROSIĆ SIĘ szę się, to obtain by 
entreaties. = DOPROSIĆ SIĘ. 
DOPRAWDY, adv. earnestly, 
truly, indeed. 
DOPROWADZAĆ, dzam, v.imp. 
DOPROWADZIĆ, dzę, u. prf. 
to lead or conduct to a place, - do 
końca, to bring to an end. - do 
skutku, to carry into effect. To 
go doprowadzi do szubienicy, 
that will bring him to the gallows. 
DOPRZĄDZ, ągł, v. a. def. DO- 
PRZĘGAĆ, v.a. ind. to a set of 
horses join some fresh ones. Wiele 
koni zaprzągłeś do kocza ? how 
many horses have you put to my 
coach ? Dwa -, two horses. Do- 
DOR 
prządz dwóch jeszcze, tell the 
coachman to put two horses more. 
DOPRZĄŚĆ, ądł , v. a. def. to 
finish spinning. Parka doprzędła 
dm jego, the fatal sister has cut 
the thread of his life (literally : has 
finished to spin the thread of his 
days). 
DOPUŚCIĆ, czę, v.prf. DOPU- 
SZCZAĆ , czam , v. imp. to admit; 
2) (co na kogo), to visit with or 
inflict upon. Jeżeli Bóg dopuści na 
nas chorobę, if God should visit 
us with any disease. - się czego, 
to commit or perpetrate. - się 
grzechu, błędu, td commit a sin, a 
iault. Biednych nie dopuszczają 
do drzivi bogacza, the poor are 
not admitted to the doors of the 
wealthy. Bóg dopuścił, it has plea- 
sed God, it was God's will that. 
Bóg dopuszcza złemu górować, 
God often permits the wicked to 
prosper.' see POZWOLIĆ, DO- 
ZWOLIĆ. Grzechy których się 
dopuścił i codziennie dopuszcza, 
the sins he has committed and daily 
colhmits. Bóg dopuszcza żyć 
grzesznikom ażeby doświadczyć 
cnotliwych, God lets the wicked 
live to try the virtue of the good. 
Dopuszczać się okrucieństw, to 
exercise the act of cruelty. 
DOPUSZCZENIE, ia, s.n. ad- 
mission.- Boskie, God's visitation 
or visitation.- się czego, commis- 
sion , perpetration. 
DOPYTYWAĆ SIĘ, tuję się, 
v.imp. to endeavour to discover 
by asking or inquiring. DOPYTAĆ 
SIĘ, tam się, v.prf. to find out 
by inquiring. 
DORABIAĆ, biam, v.imp. DO- 
ROBIĆ, bię, to make up what was 
wanting, to finish working, to get 
ready. - się czego, to get or earn 
by labour. Dorobił się znacznego 
majątku, he acquired a large for- 
tune.-l się pieniędzy, he got a 
great deal of money. Dorobić mu- 
zykę do śpiewu, to set a song to 
music. 
DORACHOWAĆ, v.a. def. to 
finish an account. Natychmiast po 
twojem wyjściu dor a chował tej 
summy, immediatelly after your 
departure he finished to reckon 
that sum. Nie mogę się doracjio- 
wać pięniędzy moich, I have not 
my number, or I find some thing 
wanting yet in this sum. 
DORADA, dy, s. f. advice, coun- 
sel. = PORADA, RADA. 
DORADCZY, A, e, giving advice. 
Głos doradczy, consultative voice.7 
DORADCZYNI, ni , s. f. a she- 
adviser, she-counseller. Namię- 
tność zła doradczyni, passion is 
an ill adviser. 
DORADNY, a, E, capable of gi- 
ving advice. 
DORADZAĆ, dzam, v.imp. DO- 
RADZIĆ, dzę, v.prf. to give 
advice. 
DORADZCA,cy, s.m. adviser, 
counsellor. 
DORASTAĆ, see ROSNĄĆ. 
DOR 
[ DORASTAĆ, tam, v. imp. DO- 
ROSNĄĆ , nę , v. prf. to grow up, 
to a man's estate or to come of 
age. • X 
DORAZAĆ, v. a.ind. DORAZIĆ, 
to strike, to smite, to give the last 
blow. 
DORAŹLIWY, a , e , offensive, 
piercing, penetrating. Jaki ch lód 
-, it is piercing cold, the cold is 
keen. Słowa, postępek-, offen- 
sive , abusive words, proceeding. 
DORDZEWIEĆ, v. n. def. to 
grow rusty, to rust. 
DORĘCZ, NA DORĘCZU, NA 
PODRĘCZU, NA DORĘDZIU, adv. 
near at hand. 
DORĘCZYĆ, czę, v. perf. to 
deliver into one's hand. 
DOROBEK, u, s. m. act of 
acquiring by labour, acquest, acqui- 
sition. Najłatwiejszym dorobkiem 
jest podarunek, a gilt is the easiest 
purchase, no purchase like a gift. 
Nauka jest dorobkiem długiej 
pracy, learning is not to be attain- 
ed without great pains. Bydż na 
-u, to work with the view of 
getting a fortune. Wolno mu roz- 
porządzić dorobkiem, he can dis- 
pose of his acquest. 
DOROBIĆ, see DORABIAĆ. 
DOROBKOWY, a, e, got or 
acquired by labour.- e dobra, the 
acquists. 
DOROCZNY, A, e , annual, see 
COROCZNY. 
DORODNY, a, e, full-grow, tall, 
stately. 
DORODNOŚĆ, ci, s.f. the hu- 
man beauty, a fine stature, tall. 
see URODA. 
DOROŚĆ or DOROSNĄĆ, do- 
rósł , fut. dorośnie , v. a. def. see 
DORASTAĆ. 
DOROSŁY, A, e , grown up; 2) 
come to man's estate, marria- 
geable. 
DOROSTEK, see WYROSTEK, 
NIEDOROSTEK. 
DORÓWNAĆ, nam, v.prf. DO- 
RÓWNYWAĆ, wam, v.imp. to 
be adequate or equal. Niedorowny- 
waćkomu or czemu, to fall short 
of one or of a thing. Cokolwiek 
mogę powiedzieć na twoją po- 
chwałę, nie dorówna twej zaslu- 
dzę whatever I cai'i say in your 
favour, will fall short of your me- 
rit. =•= SPROSTAĆ. 
DOROŻKA, ki, s.f. hackney- 
coach. 
L1OROŻKARZ, a, s. m. hackney- 
coachman. 
DOROZUMIEĆfclĘ, miem się, v. 
prf. DORQZUMIEWAĆSIĘ, wam 
się,v.imp. to guess, to conjecture. 
DOROZUMIEWANIE, A, s,n. 
act of making a conjecture, 
when a person hits accidentally 
upon a thing. 
DORWAĆ, wę, v.prf. DORY- 
WAĆ , wam . v. imp. to finish tear- 
ing, to tear to pieces.»- się cze- 
go , to catch, seize upon or grasp 
at a thing. Dorwał się najwyż- 
szej władzy, he seized upon the 
37 DOS 
supreme power. Dorwać się do 
wziętości, do urzędu, to open 
one's self a way to a dignity or 
employment. 
DORYWCZO = DORYWKIEM, 
adv. in a hurry, hastily; 2) occa- 
sionally. 
DORYWCZY, a, e, done in a 
hurried manner; 2) occasional. 
Broń-a, an under-hand weapon, 
the first arm you can find at your 
reach. Dziecko -e, a natural son, 
a bastard. 
DORYSOWAĆ, v. a. to finish 
drawing, to continue drawing to 
a certain period of time, see RY- 
SOWAĆ. 
DORYWEK , s. m. employed 
only in these expressions : DORY- 
WKIEM, or in plural DORYWKA- 
MI, in a hurry, post-haste. Kto się 
żeni dorywkiem, będzie tego ża- 
łował rozważnie, marry in haste, 
and repent at leisure. Robić co ury- 
wkami, to do a thing by snatches, 
or by fits and starts. 
DORZECZNIE, adv. reasonably, 
sensibly. 
DORZECZNOŚĆ, ci, s.f. see 
STOSOWNOŚĆ. 
DORZECZNY, A, e, reasonable, 
sensible; 2) proper, suitable, 
decent. 
DORZEZAĆ or DORZNĄĆ, nę,- 
v. perf. DORZYNAĆ, nam, v. imp. 
to despatch by cutting the throat. 
DORZUCIĆ, cę, v.prf. DO- 
RZUCAĆ, cam , v. imp. to throw to. 
DORZYNAĆ, seeDORZNĄC. 
DORZYNKI, see DOŻYNKI, pl. 
harvest-home. 
DOŚĆ = DOSYĆ, adv. enough. 
DOSCHNĄĆ,nę. v.prf. DOSY- 
CHAĆ, cham, v. imp. to become 
quite dry. 
DOŚCIG, u, s.m. or DOŚCI- 
GNIEN1E, the act of attaining, the 
act or power of reaching, fetch. 
Próżno się kusić o doścignienie 
ręką lub rozumem Bożych taje- 
mnic, it is in vain we strive to 
reach with our hand or reason the 
mysteries of heaven. 
DOŚCIGNĄĆ, nę , v. prf. DO- 
SCIGAĆ, gam, v.imp. to overtake. 
DOSIADAĆ = DOSIADYWAĆ, 
duję, v. imp. DOSIEDZ1EĆ, dzę , 
v.prf. to sit to the end. 
DOSIĄŚĆ = DOSIEŚĆ , .siądę, 
v. prf. (konia), to throw one's 
self on horseback. 
DOSIECZNA, ny, 5. f. (math.), 
cosecant. 
DOSIĘGAĆ, or DOSIĄDŹ, gam, 
<mp. DOSIĘGNĄĆ, nę, v.perf. 
-o reach, to lay hold of. Sądzi że 
adne prawo nie może go dosię- 
gnąć, he thinks no law can lay 
hold of him. 
DOSIEC, v.a. DOSIEKAĆ, to 
finish to cut down, see DOKOSIĆ, 
DOŻĄĆ. 
DOSIEDZIEĆ, dział, v. n. def. 
to finish sitting, to sit till an ap- 
pointed moment. 
DOSKOCZYĆ, czę,v.perf. DO- 
S&AKIWAĆ, kuję, v.imp. to reach 
38 
DOS 
with jumping or leaping, to jump or 
leap to. Przyspieszywszy kroku 
doskoczyliśmy nieprzyjaciela,we 
came up with the enemy, by a 
rapid march. Charl niemógł dosko- 
czyć zająca,the greyhound could- 
not catch the hare. Doskoczy liśmy 
im na pomoc, we arrived rapidly to 
help them. 
DOSKOK, u, s. m. a leap, a jump. 
DOSKONALE, adv. perfectly. 
DOSKONALENIE, A, perfection, 
improvement, see UDOSKONA- 
LENIE. Gramatyczne rosprawy 
pomagają doskonaleniu języka, 
grammatical discussions contribute 
to the improvement, or to the 
perfection of a language. - S1Ę 
or WYDOSKONALENIE SIĘ, the 
act of becoming perfect, the study. 
Ten rzemieślnik zrobił już wiele 
na drodze wydoskonalenia się, 
that workman has or is greatly im- 
proved in his art. 
DOSKONALIĆ, lę, v.imp. to 
perfect, to improve. 
DOSKONALE, adv. perfectly. 
DOSKONALN Y, a , E, capable of 
being improved. Człowiek z na- 
tury swojej jest istotą -ą, man 
is bv nature a perfectible creature. 
DOSKONAŁOŚĆ, ci, s.f. perfec- 
tion , proficiency. 
DOSKONAŁY, a, e, perfect, 
proficient. Bóg tylko ieden dosko- 
nały, żaden człowiek nie jest-, 
God alone is perfect; no man is per- 
fect. - Dworak, a perfect, accom- 
plished, a thorough courtier. 
DOSKROBAĆ, v. a, to finish scra- 
ping- SIĘ czego, to obtain by 
scraping (fig,). doskrobal się ma- 
jątku , he has got a fortune by dint 
of stinginess. 
DOSKWARZYĆ, v. a. def. to 
finish broiling, (cook.) 
DOSKWIERAĆ, ał, (komu) v.a. 
to torment, to vex, to teaze one. 
Wierzyciele jemu doskwierają co- 
dzień, he is dunned every day by 
his creditors. Proces mu - , his 
lawsuit is vexing him or is troubling 
him (fam.). 
DOSŁAG, lę, v.perf. DOSY- 
ŁAĆ, łam , v. imp. to send or for- 
ward to. 
DOŚLEDZIĆ, dzę , v. prf. DO- 
SLEDZAĆ, dzam , v. imp. to find 
out by the track, to discover by in- 
vestigation, to explore. 
DOSŁONECZŃIK, a, s. m. and 
DOSŁONECZNY PUNKT, perihe- 
lium (astron.). 
DOSŁOWNIE, adv. literally. 
DOSŁOWNY, a, e, literal. Sens 
= , literal sens. Tłómaczenie -e, 
literal translation, version. On bie- 
rze rzeczy za nadto dosłownie, 
he takes things much in a literal 
sense. 
DOSŁUCHAĆ, cham , v. perf. to 
hear to the end, to hear out. 
DOSŁUGIWAĆ, guję, v.imp. 
DOSŁUŻYĆ, żę, v.perf. to serve 
to the end, to serve one's time. Do- 
służyć się czego, to get or acquire 
a thing by serving. 
DOS 
DOSŁYSZEĆ, szę, v.perf. to 
hear right, to understand rights Nie- 
dosłyszeć, to be dull of hearing. 
DÓSMAŻYĆ, v.a. (czeao) to 
finish cooking or frying, nieaosma- 
żyłeś tej ryby, you did not fry 
enough that fish. 
DOSOLIĆ, łę. v.perf. to put 
what salt was wanting. 
DOSPAĆ, pie, v.perf. DOSY- 
PIAĆ, piam , v.imperf. to sleep 
one's time. Zazwyczaj śpię siedm 
godzin, dziś trzech nieaospałem, 
my usual sleep is of seven hours, to 
night I have slept only four. 
DOSPIAĆ, pieję, v. perf. PO- 
ŚPIEWAĆ, wam, v.imp. to grow 
quite ripe, to come to maturity; 2) 
to arrive in time. , 
DOSPIAŁOŚĆ, ci, s.f. a perfect 
maturity, ripeness. 
DOSPIANIE, a , s. n. act or time 
of maturity. Za dospianiem lata, 
when the summer came, in the sum- 
mer season. 
DOŚPIEWAĆ, v. a. to finish ripe- 
ning, 2) to finish a song, to singover. 
DOŚRUBOWAĆ, v. a. to finish 
screwing, to finish with a screw. 
DOSTAĆ, toję, v. perf. to keep 
or continue standing till a certain 
period, 2) to stand or keep one's 
ground. Niedostali nam kroku, 
they fled before us. 
DOSTAĆ, nę, v.perf. to reach; 2) 
to get, acquire or obtain. Niemogę 
tego dostać, bo jest za wysoko, 
I cannot reach it, for it is too high. 
Dostać febry, to get an ague. = 
podagry, to get the gout - dobre 
miejsce, to get a good place or 
employment. Jakeś tego dostał? 
how did you come by it? Dostać się 
dokąd, to get to a place. Dosta- 
liśmy się na sam wierzchołek pa- 
górka , we got to the very top of 
the hill. Dostać się w udziale, to 
come to one's share. Dostać się do 
rąk czyich, to fall into one's hands; 
3). Dostawać, to be sufficient. 
Niedostawać, to be wanting. Otóż 
dostał wskórę! he has been sound- 
ly horse whipped! 
DOSTAŁOSĆ, ci, s.f. = DOJ- 
RZAŁOŚĆ, ripeness, maturity. 
DOSTAŁY, a, e, ripe. 
DOSTĄPIĆ, pię, v.perf. DO- 
STĘPOWAĆ, poję , v. imp. To step 
near, to gain admittance; 2) to gain, 
to attain, to obtain, see DOPIĄĆ. 
DOSTARCZYĆ,czę, v. perf. DO- 
STARCZAĆ, czam, v.imp. to pro- 
vide, to supply or furnish with, to 
afford. - wojsku żywności, to 
supply the army with provisions. 
Dostarczysz materyałów, you wili 
find the materials. Jego książka 
dostarczyła mi różnych artyku- 
łów, his book supplied me with 
several articles. 
DOSTARZEĆ SIĘ, v. n. to finish 
growing old, to reach old age, 
the extremity of old age. 
DOSTATECZNIE, adv. suffi- 
ciently, enough. 
DOSTATECZNOŚĆ, ci, s.f. suf- 
ficiency. DOS 
DOSTATECZNY, a, e, adj. suffi- 
cient, competent, adequate. - 
utrzymanie, competence. 
DOSTATEK,u, s.m. DOSTAT- 
KI, ków, pl. wealth, affluence, 
plenty. 
DOSTATKIEM = PODOSTAT- 
KIEM, adv. plentifully, copiously, 
abundantly. 
DOSTATNI, A, E, affluent, opu- 
lent; 2) ample, long enough. 
DOSTATNIO, adv. see DOSTAT- 
KIEM. 
DOSTAWA, wy, S. f. delivery of 
goods; 2) overseer, surveyor; 3) 
cosine, (math.) 
DOSTAWAĆ, see DOSTAĆ. 
DOSTAWIĆ, wię, v. perf. DO- 
STAWIAĆ, wiam, v. imp. to set a 
thing by the side of another; 2) to 
deliver goods. 
DOSTĘP, v, s.m. access, see 
PRZYSTĘP. 
DOSTĘPNOŚĆ, ci, s. f. an easy 
access. 
DOSTĘPNY, A, e, accessible; 2) 
attainable. On - dla wszystkich, 
he is accessible to everybody, he is 
easy to come at. 
DOSTĘPOWAĆ, see DOSTĄ- 
PIĆ. 
DOSTOJEŃSTWO, wa, s.n. = 
DOSTOJNOŚĆ, ci, s.f. dignity, 
high rank, high office.-xiążęca, 
princeliness. Mówić, działać, z do- 
stojeństwem, to speak, to act, to 
do things with dignity. Dopiąć du- 
chownych - stw, biskupiego - 
a, to attain, to ecclesiastical dig- 
nities, to the episcopal dignity, 
see GODNOŚĆ, URZĄD. 
DOSTOJEN, or DOSTOJNY, a , 
e , eminent, right honourable', au- 
gust. 
DOSTROIĆ, v. a. def. DOSTRA- 
JAĆ, v. a. ind. (co, kogo), to finish 
tuning an instrument, to make 
agree. Dostroić musisz twój skrzy- 
pki , inaczćj bowiem niebędzie 
można przy niej śpiewać, you 
must tune your violin, otherwise it 
is impossible to sing in tune with 
it. 2) to finish ornamenting, to em- 
bellish. Ogrodnik zaczyna ubie- 
rać kwietnik, wiosna go dostra- 
ja, the gardener does but begin 
the toilet of a flower garden, and 
the spring finishes to adorn it (decks 
it with flowers and verdure). 
DOSTRZEGAĆ, dz, gał, v. a. to 
perceive, to discover, to descry. 
Dostrzegł tego którego szukał, 
he perceived, or descried the man 
he was looking for. Śród innych 
obrazów dostrzegłem Rafaela, 
among these pictures I pointed out 
one of Raphael's. 
DOSTRZEGACZ, cza , s. m. ob- 
server, Wierny zakonu Bożego, 
a faithful observer of the law of 
God. - danego słowa, a faithful 
observer of his word or promise. 
DOSTRZEGANIE, a , s. n. per- 
ceivance, acute perceivance. 
DOSTRZELIĆ, lę , v. perf. to 
<hoot to, to reach shooting. 
DOS 
DOSTRZEŻENIE, nia, v.n. ob- 
servation, remark. 
DOSTYCZNA, ny, S. f. cotin- 
gent, (math.). 
DOSTYGAĆ, DOSTYC , v.a. to 
finish making cool, to cool com- 
pletely. 
DOSUNĄĆ,wę, v.perf. DOSU- 
WAĆ, wam, v. imp. to shove or 
push to. 
DOSUSZYĆ, szę, v. perf. DOSU- 
SZAĆ , szam, to dry sufficiently. 
DOŚWIADCZAĆ, czam , v. imp. 
DOŚWIADCZYĆ, czę, v.perf. to 
try, to put to the test; 2)to expe- 
rience.-SIĘ, (w czem) to try one's 
strength or ability, to make at- 
tempts. Doświadczał się w malar- 
stwie, w rysunku, w pływaniu, 
he tried his abilities in painting, dra- 
wing , he made attempts at swim- 
ming. 
DOŚWIADCZALNY, a, e, expe- 
rimental. 
DOŚWIADCZANIE, ia, v.n. 
trial, test, repeated experimemt. 
DOŚWIADCZENIE, ia, s.n. ex- 
perience, - a chemiczne, experi- 
ments in chemistry. Wiem to z do- 
świadczenia , I know that from, by 
experience, - smutne nauczyło 
nas że, sorrowful experience taught 
us that. Ma długoletnie -, he has 
grown old in the trade, has a long 
experience. 
DOŚWIADCZONY, A, e , tried, 
tested, approved; 2) experienced. 
DOŚWIECAĆ, v.a. see PRZY- 
ŚWIECAĆ, ŚWIECIĆ, to shine till 
a certan period of time. Jutrzenka 
świeci aż do wschodu słońca, the 
morning star shines till the sunrise. 
DOSYĆ or DOŚĆ, adv. enough. 
- wielki, - dobry - długi, large 
enough, good enough, long enough. 
- zrobiłeś, you have done enough. 
- cierpiałeś, you have suffered 
enough. - go ukarano, he has 
been sufficiently punished, - do- 
brze , that is well enough, pretty 
well, rather well. -piękna kobićta, 
this woman is handsome enough, 
rather handsome. Dowcipu ma do- 
syć mało, he has little wit enough, 
or little enough wit. Aż nadto =, 
enough aud more than enough. No,, 
dosyć już, enough, that will do. 
- sporów, słów, enough of dis- 
cussion , enough of words. Już tego 
- że filozof, his being a philoso- 
pher is enough, is pretty sufficient. 
Kto ma -, ma wszystko, he has 
enough, who has nothing more to 
desire.-mi się podoba, I like it 
well enough. 
DOSYCAĆ, v. a. to finish satia- 
ting. - brzucha, to eat one's belly 
full, to cloy one's self. 
DOSYŁAĆ, see DOSŁAĆ. 
DOSYPAĆ, pi? , v. perf. DOSY- 
PYWAĆ , puję , (said only of dry 
substances, such as com, sand, 
money, etc.), to pour to, to put 
more in order to make up the 
measure. 
DOSYPKA, i, s.m. the heaping 
of a measure. Korzec z dosypką, 
DOT 
a bushel heaped. Miara Z -q, 
the measure is full and heaped. 
DOSYT, u, s.m. satiety. Biedny 
niezna dosytu, poor people dont 
eat half their full, dont get half a 
belly-full. 
DOSZCZĘTU, adv. down to the 
ground, utterly, completely, 
DOSZCZEPIĆ, v.a. to finish 
grafting, to graft. 
DOSZŁY, lego , s. m. ripe. =» 
DOJRZAŁY. 
DOSZUKAĆ SIĘ (czego), to find 
a thing after many researches, to 
succeed in a search. 
DOSZYĆ, v.a. DOSZYWAĆ, 
indef. to finish sewing, to sttich or 
sew to, to patch to. 
DOTĄD, adv. to this place; ^2) 
till now. 
DOTARCIE, a, s.n. see DOCIE- 
RANIE, DOTARCZKA. 
DOTARGOWAĆ, guję, V. perf. 
to close a bargain. 
DOTKAĆ, v. a. to finish weaving, 
2) to finish stoping a hole, to cork 
well a bottle. 
DOTKLIWIE, adv. painfully, 
sorely. » 
DOTKLIWOŚĆ, ci, s.f. painful' 
impression, grief, sorrow, afflic- 
tion. 
DOTKLIWY, a, e, painful, afflic- 
tive. 
DOTKNĄĆ, hę, v. perf. DOTY- 
KAĆ, kam, v. imp. to touch, to 
feel; 2) to inflict; 3) to hint, to 
mention, toaliude. -bolącćj rany, 
to lay one's hand upon the sore 
place. - z lekka jakiego przed- 
miotu, to touch lightly a subject, 
to glance at it. Niedotykaj tego, do 
not touch that, don't meddle with 
that. Jego dom dotyka mojego, his 
house is next to mine, joins or tou- 
ches mine. Bóg dotknął serc ich, 
God has touched their hearts. Ra- 
fael dotknął tego malowidła, that 
picture was touched by Raphael or 
he had a hand in it. Z lekka dot- 
knął tego przedmiotu, he has byt 
lightly touched on that point To 
mnie się nie dotyczę, that does not 
concern me. 
DOTKNIĘTY, a, e, touched", mo- 
ved, struck. 
DOTKNIENIE or DOTKNIĘCIE, 
ia, v. n. touching, feeling; 2) inflic- 
tion ; 3) hint, mention. Ten piani- 
sta ma dobre dotknięcie, that 
pianist has a fine or delicate fin- 
ger. 
DOTLEC, leję , v. perf. to cease 
glimmering, to be extinguished. 
DOTLEC, v.n. to be extinguished 
slowly. Ogień dotlewa, the fire is 
going out. 
DOTLIĆ, v. ą. to finish burning. 
DOTŁOCZYĆ, v.a. wino, ja- 
gody, to finish the squeezing of gra- 
pes, berries. 
DOTŁUC, kę, v.perf. to finish 
pounding or grinding with a pestle. 
DOTOCZYĆ, czę , DOTACZAĆ, 
CZAM, a imp. to roll to, 2) to finish 
turning on a lathe; 3) to draw more 
liquor out of a vessel. 
39 DOW 
to weigh or ponder attentively one's 
words. Niedoważyłeś, that's not 
my weighty that's too light. 
DOWCIP, u,s.m'. wit, humour. 
Uprawiać dowcip, to improve or 
cultivate the mind, Człowiek z - 
em, a man of parts, a man of genius. 
Ciężki-, dull, heavy understan- 
ding. Bystry -, a wit, a genius. 
Jasność-u, clearness, elevation 
of the mind. Ma wiele dowcipu ale 
mało rozsądku, he has a great deal 
of ready wit, but he has no jud- 
gment. Mieć bystry, świetny, pło- 
dny-, to have a sprightly, brillant, 
fertile wit. Ma - w palcach, he 
has a very dexterous hand. Nie ma 
dowcipu kto się wdaje w długie 
gawędy, one sign of a deficiency of 
sense is to be always telling stories. 
Francuz gwałtem chce uchodzić 
za mającego dowcip, the predo- 
minant passion of most frenchmen 
is to be thougt wits. Człowiekz -m 
umie przybrać na siebie jaką 
chcesz postać, a man of wit can 
easily turn himself into all shapes. 
Wątpię czy można pisać listy 
z większym dowcipem niż Wolier, 
I question if it be possible to write 
letters with more wit in them than 
Voltaire's. Jestto dowcip złośliwy, 
he is made up of chicanery. 
DOWCIPEK, u, diminuL of DO- 
WCIP. 
DOWCIPKOWAĆ, v. a. to en- 
deavour to say wittily ingenious 
things, to make puns. 
DOWCIPKOWANIE, A, S. n. the 
profession of punster, mania for 
making puns. 
DOWCIPNIE, adv. wittingly. 
DOWCIPNIŚ, ia, v. n. witling. 
DOWCIPNOŚĆ, ci, s.f. witi- 
DOSS wit. 
DOWCIPNY, A, e , witty, inge- 
nious. 
DOWECOWAĆ, v. a. to finish 
setting an edge on, to whet well. 
DO WIAĆ, v. a. to finish blow- 
ing, to reach a place by dint of 
blowing. Ten parów tak zapadły, 
że wiatr tam nie dowiewa, that 
valley is so deeply depressed, that 
there is not the least breath of 
wind in it. 
DOWIAD, see DOWIEDZENIE 
SIĘ. 
DOWIADAĆ SIĘ or DOWIADY- 
WAĆ SIĘ, duję się , v. imp. to ask. 
to inquire. DOWIEDZIEĆ SIĘ, 
wiem się, v.perf. to get informa- 
tion , to [earn, to understand, to 
know 
DOWIADOWANIE, A, s. n. in 
quest, researches = DOW1EDZE- 
•NIE SIĘ. 
DOWIĄZAĆ,v.a. to finish bind- 
ing , to fasten, to attach a thing to 
another. 
DO WIĆ, v. a. to finish winding, 
or reeling 2) - SIĘ, to contrive to 
clear up a plot, both in material 
and moral acceptions. 
DO WIDZIEĆ see DOJRZEĆ. 
DOWIEDZIONY, A, e, proved, 
demonstrated. 
DOZ 
DO WIEŃCZYĆ, v.a. to finish 
crowning. 
DOWIERCAĆ, v.a. or D0- 
WIERCIĆ, to finish boring, to 
to perforate see WIERCIĆ. 
DOWIERNOŚĆ, ci, s. f. see DO- 
WIERZANIE, UFNOŚĆ. 
DOWIERZAĆ, rzam, v.imp. to 
trust, to confide. 
DOWIERZANIE, u, 4. n. trust, 
confidence. 
DOWIEŚĆ, wiodę, v.perf. DO- 
WODZIĆ , wodzę , v. imp. to lead 
or conduct to; 2) to prove, to de- 
monstrate. 
DOWIEWAĆ or DOWIONĄĆ. 
see DOWIĄĆ. 
DOWIEŹĆ, wiozę, v.perf. DO- 
WOZIĆ, żę, v.imp. to convey in 
a carriage to a place, see ZAWIEŚĆ, 
PRZYWIEŚĆ. 
DOWLEC, lokę, v.perf. DO- 
WLEKAĆ , kam , v. imp. to drag to. 
DOWLEC SIĘ, to come trudging 
or jogging on. 
DOWÓD, s. m. proof, argument, 
evidence. Dowodem tego że, the 
proof of that is, the proof of it is 
that. - złożyć, to give the proofs. 
Dać - odwagi, to show one's self 
a man ol courage. 
DOWÓDZCA, Y,s.m. see DO- 
WODZĄCY. 
DOWODNIE, adv. convincingly 
evidently. = DOWODLIWIE. 
DOWODLIWY, a, e, proveable. 
DOWODNOŚĆ, ci, s.f. validity 
or solidity of an argument. 
DOWODNY, a, e, convictive, 
evident, convincing. 
DOWÓDZCA, cy, s.m. chief, 
leader, commander. -=DOWODZĄ- 
CY, DOWODZ1CIEL. 
DOWODZENIE, ia, S. n. demon- 
stration=DOWOD. 
DOWODZIĆ, dzę, v.imp. to 
head or command. 
DOWÓDZTWO, wa, s. n. com- 
mand. - nad wojskiem, the com- 
mand of an army. 
DO WOJOWAĆ, v.a. to finish a 
war, to conquer. 
DOWOŁAĆ SIĘ, łam się , {kogo) 
v.perf. to call in, to summon. 
DOWOLNIE, adv. arbitrarily,2) 
spontaneously., 
DOWOLNOŚĆ, ci, s. f. arbitrary 
pleasure; 2) spontaneity. 
DOWÓLNY, A, e, arbitrary; 2) 
spontaneous, left to a man's choice. 
Znaki pisarskie nie są dowolne, 
the rules of punctuation are not ar- 
bitrary. Ofiara praw dowolnych, 
a victim of arbitrary rule. 
DOWORA, y, s. f. (old), access; 
2) occasion, opportunity. 
DOWÓZ, u, s.m. importation. 
-Dowożenie, carriage. Często do- 
wóz drożej kosztuje niż rzeczy 
dowożone, carriage often costs 
more than the materials conveyed. 
DOZA, zy, s. f. dose. 
DOŻA , ży, s. m. doge, chief ot 
the Venetian and Genoese repu- 
blics. . 
DOŻĄĆ, v.a. to finish the har- 
vest. 
DOW 
DOTRĄBIĆ, v. a. to finish soun- 
ding the trumpet. 
DOTRAWIC, v. a. to finish di- 
gesting, to digest well. - zająca, 
to take a hare with grey hounds. 
DOTRWAĆ, wam , v. nerf. to 
persevere to the end, to hold out 
to the last. Dotrwał w słowie raz 
powiedzianem, he perseveres, per- 
sists in maintaining what he has 
once advanced. -w zamiarze, 
w wierze, to persevere in a design, 
to, to stand fast in the faith. 
DOTRWANIE, a, s. n. w pracy, 
w dobrem, w złem, perseverance 
in labour, in good, in evil, see 
WYTRWAŁOŚĆ. 
DOTRZEĆ, see DOCIERAĆ. 
DOTRZEPAĆ, v.a. (czego) to 
finish beating a carpet or clothes. 
DOTRZEŹWIĆ, wię, v.perf. to 
succeed in recovering one out of 
a swoon. 
DOTRZYMAĆ, mam, v.perf. 
DOTRZYMYWAĆ, muję,v. imp. 
to hold or keep to the end. -taje- 
mnicy, to keep a secret. -słowa, 
to keep one's word. -pola, to keep 
one's ground. Niemoże dotrzymać 
języka, he cannot restrain his ton- 
gue, see WSTRZYMAĆ. Dotrzy- 
mać do ostatka, to be faithful to 
the last. 
DOTRZYMANIE see DOTRWA- 
NIE. 
DOTYCHCZAS or DOTYCH- 
MIAST, adv. till now, till the pre- 
sent day. 
DOTYCZY, CO SIĘ DOTYCZY, 
as for, touching, concerning, with 
respect or regard to. 
DOTYKAĆ, see DOTKNĄĆ. 
DOTYKALNIE, adv. palpably. 
DOTYKALNOŚĆ, ci,s.f. palpa- 
bility, tangibility. 
DOTYKALNY, A, E, palpable, 
tangible. 
DOTYKANIE, ia , v. n. the sense 
of feeling, touch. 
DOTYKAĆ or TYKAĆ, v.a. to 
thou, to thee and thou, to incur 
the anger of some body by dealing 
with him too familiarly. Te dwie 
osoby dopóty się tykały, aż się 
dotykały pojedynku, those two 
persons so long "thee and thou'd 
each other, or have been on the 
most familiar terms with each other, 
that they concluded by a duel. 
DOUCZYĆ, czę, v.perf. DOU- 
CZAĆ , czam , v. imp. to finish tea- 
ching , - się, to learn what was 
wanting. 
DOWALAĆ = DOBRUDZAĆ, 
DOBRUKAĆ. 
DOWAR, u, or DOWAREK, ku, 
S. m. a perfect cooking. 
DO WARZYĆ, see DOGOTO- 
WAĆ. . 
DOWAŻAĆ, v. a. to finish weihg- 
ing, to add something to a weight. 
Do tego funta pieprzu doważ 
pół funta, to that pound of pepper, 
add yet a half pound. Jutro dowa- 
żym naszego żelaza, to morrow 
we shall finish weighing our iron. 
Doważać rozioażnie słów Czyich, 
40 DOZ 
DOŻEBRAC SIĘ, v.a. to get a 
thing by going begging from door 
to door 
DOŻEGLOWAĆ, v. a. to finish 
sailing, to direct a ship's course at 
DOZGONNIE, adv. till death, 
for life. 
DOZGONNOŚĆ, ci, s.f. conti- 
nuation or duration of life. 
DOZGONNY, a, e, lasting till 
death. 
DOZIEMNY PUNKT, (astron) 
perigee, perigeum. 
DOZIERAĆ, ram , v. imp. to look 
after, to oversee, to superintend. 
DOZNAĆ, nam, DOZNAWAĆ, 
naję, v.imp. to experience, to un- 
dergo. Sam doznałem skutków 
tego lekarstwa, it is a cure I have 
tried. Doznał obojej doli, he has 
experienced, he has gone through 
good and bad fortune. Doznałem 
nieraz jego łaski, he gave me ma- 
ny proofs of his kindness. Doznać 
bólu głowy, to feel a pain in one's 
head. To niepowinno doznać naj- 
mniejszej zwłoki, that admits of 
no delay. 
DOZNAWCA, y, s.m. pro ver, 
assayer, searcher. 
DÓZOR, u, superintendence, in- 
spection; 2) tuition. Powierzył mu 
dozer nad skarbami, he has en- 
trusted with him the keeping of his 
treasures. Nie łatwo mieć dozór 
nad dziewczętami, girls are diffi- 
cult to keep. Bydż pod czyim 
dozorem, to be placed under the 
inspection, under the superinten- 
dence of another. 
DOZORCZY, a, e, of inspection, 
of superintendence. 
DOZORCA, cy, s.m. overseer, 
inspector; 2)- domowy, tutor, 
governor. 
DOZORCZYNI, 8. f. inspector's 
wife. 
DOZORNOŚĆ, ci, s. f. vigilance, 
watchfulness. 
DOZORNY, A, e,=DOZORCZY. 
DOZOROWAĆ, see DOZIERAĆ. 
DOZOROWANIE, a, the act of 
inspection, = DOZORSTWO. 
DOŻRZAŁY, see DOJRZAŁY. 
DOŻUC, to finish chewing. Po- 
karm dożuty, jest wpółstrawio- 
nym, food well masticated is half di- 
gcst&d. 
DOZWOLENIE, ia, 8. n. leave, 
permission. 
DOZWOLIĆ, lę, v.perf. DO- 
ZWALAĆ , lam , v. imp. to let, to 
permit, to allow. Prawa niedo- 
zwalają wszystkim bezwzglę- 
dnie nosić broni, the law does not 
permit all sorts of persons to bear- 
arms. Dozwalam jej tylko rze- 
czy rozsądnych, I indulge her in 
nothing but what is reasonable. Bóg 
często dozwala powodzenie się 
złemu, God often permits the wic- 
ked to prosper. Niesłusznieś do- 
zwolił jemu mówić podobne rze- 
czy , you ought not to allow him 
such language. 
DOŻYĆ, ję, v.perf. to live to, 
DRA 
to live to see. -późnej starości, 
to live to a great age. - sędzi- 
wej starości, to attain an old age. 
Jeśli dożyje lat zwyczajnych, 
if he lives till he is fifty or sixty 
yearsold. Dad Bóg dożyć tych cza- 
sów, God grant you may see these 
times.. 
DOŻYNKI, nek, harvest-home. 
DOŻYWIĆ, (kogo) v.n. to nou- 
rish till a period of time. Dożywię 
go do końca roku, I shall nourish 
him this whole year. 
DOŻYWOCIE, ia, s.n. tenure 
for life, pension granted for life, 
life rent. Cały swó] majątek zmie- 
nił na dożywocie, he has laid out 
all his property upon an annuity. 
Legował jej w dożywociu 10,000 
talarów, he has settled upon her 
a life rent of ten thousand crowns. 
DOŻYWOTNICZKA, s.f. dowa- 
ger. =DOŻYWOTNICA. 
DOŻYWOTNIE, adv. for life. 
DOŻYWOTNIK, a, s.m. a man 
that has a tenure or a pension for 
life. = DOŻYWOTNI. 
DOŻYWOTNY, a, e, lasting for 
life. 
DRAB, a , s. m. a foot soldier. 
(old). 2) a straping fellow. Baba 
jak drab, a bouncing lass, a virago. 
DRABANT, a, s.m. a soldier of 
the austrian imperial guard, a hal- 
berdier. 
DRABARZ, A, s. m. see DRO- 
MADER. 
DRABSKI, a , e , of a halberdier. 
DRABIE, I, wagon-ladder, cart- 
DRABINA, ny, 8. f. DRABINKA, 
ki , dim. ladder. 
DRABINIASTY, a, e, having the 
form of a ladder.-wóz, ladder-wa- 
gon. , 
DRABOWAĆ, v. a. to trot. Ten 
koń nic dobrze drabowany, that 
horse trots roughly (old). 
DRACHMA, my, s. f. drachm. 
DRACY,a,e, DRZXCY parlicip. 
see DRZEĆ. 
DRĄG, a, s.m. pole, long staff. 
Drągi u powozu, shaft of a cart, 
or guide, (one of the two pieces of 
wood, or iron, connecting the fore 
and after carriage of a fourwheeled 
vehicle). 
DRĄGAL, a, 5. m. a tall aw- 
kward booby. 
DRAGAN, a , or DRAGANISKO, 
A, (insulting word) an old weather- 
beaten soldier. 
DRAGANEK, A, s.m. (bot) tar- 
ragon, 
DRAGANEK, nka, s. m. shoulder- 
band worn by private soldiers. 
DRĄGARZ, A, s.m.porter, carrier. 
DRAGOMAN, a, s.m. interpre- 
ter, dragoman. 
DRAGON, a , dragoon. 
DRAGONIA, i, s.f. a body of 
dragoons. 
DRAMA, my, s. f. = DRAMAT. 
DRAMATYCZNY, A, e, drama- 
tic , dramatical. 
DRANICA,cy, 8. f. a thinly split 
plank to cover houses. 
DRA 
DRAPAĆ, pię, v.imp. DRA- 
PNĄĆ , nę , v. inst. to scratch; 2) to 
scamper away, to run away. Szar- 
pie, drapie, myszy łapie, he 
scratches, he claws , he catches 
mice. Człowiek ten pieści się i 
drapie razem he is a man who flat- 
ters and claws his enemies; 
2)- SIĘ, WDRAPAĆ SIĘ, to 
climb, to clamber up. Wdrapa- 
liśmy się aż na piąte piętro, 
skąd po drabinie podnieśliśmy 
się na szóste: licha izdebka 
otwarła wzystkim czterem wia- 
trom ! we clamber up to the fifth 
story, and then by a ladder we ascend 
to the sixth, which was a closet 
open to the four winds! Za wysoko 
się drapać do ciebie, there is much 
clambering to reach you, there is 
much trouble im getting at you. 
DRAPACZ,a, s.m. scratcher; 2) 
(a plant.), plume-thistle. 
DRAPAK, a , s. m. only used in 
the following expression : Dal dra- 
paka, he ran away with ail his 
speed. (fam.). 
DRAPANINA, y, s.f. pillage, 
plunder, (fam.). 
DRAPIEZTWO, wa, s.m. = 
DRAPIEŻ, źy, s. f. plunder, pillage. 
DRAPIEŻCA, cy, s.m. - DRA- 
PIEŻNIK, a,plunderer,see ZDZIER- 
CA, ZBÓJCA; 2) exactor, extor- 
tioner. 
DRAPIEŻNOŚĆ, ci, S.f. rapa- 
city, = DRĄPIEŻSTWO. 
DRAPIEŻNY, a, e, rapacious. 
- Ptak, zwierz, bird, beast of 
prey. = DRAPIEŻLIWY. 
DRAPIEŻYĆ, v. a. to depredate, 
to plunder. 
DRAPNĄĆ, see DRAPAĆ. 
DRASNAĆ, nę, v.perf. to graze 
or scratch slightly the skin = ZA- 
DRASNĄĆ. Cięcie to szabli ledwie 
go drasnęło, he received a sword 
thrust, which merely grazed his 
skin. Kot go drasnął, the cat has 
scratched, clawed him. Kiedy nie- 
ukąsi to drapnie, if he does not bite 
he scratches. Wesolutka jak kotek 
i nieraz jak on draśnie, kittling 
as she is, sometimes she scratches. 
DRAŚNIĘCIE, or DRAŚNIENIE, 
iA, a slight scratch. 
DRATWA, wy, s.f. shoe-maker's 
thread.. 
DRĄŻEK, żka , s. m. a little pole 
or staff dim. of DRĄG. DRĄŻKI, 
pl. a kind of cart, or small hackney 
coach very common in the towns 
of Russia. 2) -Dochodzenia, 
stilts. 
DRĄŻKOWY, A, e, of a bar. Sre- 
bro, złoto, -e, a wedge of gold 
or silver; 2) a term of derision ap- 
plied to the persons whose social po- 
sition is a precarious one. Urzędnik 
-y, a supernumerary officer. Sena- 
tor-y, a Senator without Senatus. 
DRAZLIWOŚĆ, ci, s.f. irri- 
tability, _ sensitiveness. 
DRAŻLIWY, A, E, irritable,sen- 
sitive. 
DRAŻNIĄCY, a, e, irritating. Le- 
karstwo-e, an irritating medicine. 
41 DRE 
DRAŻNI , nię , w. imp. to Irri- 
tate, to provoke. Drażnić dziecko, 
psa, to tease a child, a dog. Długo 
drażniła mię oczyma błyszczą- 
cemi namiętnością, the lady prac- 
tised upon me a long time by looks 
in which her passion was painted. 
Zawsze go drażni, she is continu- 
ally inciting him, see ZACZEPIAĆ. 
-nerwy, to irritate, to exceit the 
nerves, sec JĄTRZYĆ. 
DRAZNIC1EL, a , s. m. -KA, i, 
irritator. 
DRAŻNIENIE, A, s. n. irritation, 
incitation. 
DRAŻNIĘTA, ąt, s.f. bubbies, 
a woman's breasts {very fam.). 
DRĄŻNIK, a,s.m. porter, street 
porter.. 
DRĄŻYĆ,v.a.to bore, to drill, 
-harmaly, to bore a gun. Kropla 
drąży kamienie, gutta cavat lapi- 
dcm, (prov.). see WYDRĄŻAĆ. 
DRĘCZENIE, a,s. n. tormenting, 
torture, anguish. Wolę dręczenie 
niż nieszczęście twoje. I should 
prefer the sorrow of seeing you sui- 
ter, to that of seeing you unhappy. 
DRĘCZYĆ, czę, v. imp. to tor- 
ment, to torture. Niedawno dostał 
kolki która go dzień i noc drę- 
czy, he has been for some time 
troubled with a colick, that tor- 
ments him day and night. Komary 
nas dręczą, we are tormented 
with ghats. Ten proces go dręczy, 
that law-suit is vexing, is troubling 
him. Codzień wierzyciele go drę- 
czą, he is dunned every day by 
his creditors. Sumienie go dręczy, 
he is stung with remorse, see MĘ- 
CZYĆ. Ciało swe-ł, he macera- 
ted , mortified his flesh, his body. 
DRĘCZYCIEL, A, s.m. tormen- 
tor, torturer. 
DRĘCZYCIELKA, ni,s.f. a fe- 
male tormentor. 
DREL, see DRYL, DRYLOWAĆ. 
DRELICH, a , s. m. ticken. tick, 
DRELICHOWY, a, e, ticken, 
made of tick. 
DRELN1K, a, s. m. a measure for 
liquors, see WIADRO. 
DREMLA, see DRUMLA. 
DREPTAĆ or DREPCIĆ, pcę , 
v. imp. to trip, to mince; 2) to walk 
hard and fast., to trot; to stamp 
with anger, rage impatience, {fam.) 
see TUPTAĆ. 
DRESZCZ, u, s. m. chill, shudder. 
DRĘTWA, wy, S.f. cramp-fish 
or torpedo ray. 
DRĘTWIĆ, ł , v. a. imp. to be- 
numb , to make stiff, to make tor- 
pid. Drętwa drętwi rękę temu kto 
się jej dotknie, the torpedo be- 
numbs the hand of whoever touches 
IL Lenistwo drętwi władze umy- 
słowe, idleness blunts or benumbs 
the genius. 
DRĘTWIĆ, wiEJĘ,v.n. to grow 
stiff. 
DREWIENKO, ka, s.n. a small 
piece of wood. 
DREWKA, a, wek , pl. small cut 
fire-wood. 
DREWNIA, 1, s. m. wood-yard. 
42 
DRO 
DREWNIAK, a, s.m. llgni per- 
da, (zool.). Wood-fretter. 
DREWN1 ANKA, I, s.f. every 
wood building. 
DREWNIANY, A, E, wooden. 
DREWNICTWO, a, s.n. (old.), 
verderer's jurisdiction. 
DREWNIEĆ, nieję , v. n. to turn 
woody. 
DREWNISTY, DREWNIASTY, 
=DREWNY, a, e, ligneous. Włó- 
kna drewniaste, ligneous fibres. 
ciało = e, ligneous body, 
DREWNO, na, s.n. a piece of 
wood, block, billet. Nieruchomy 
jak drewno, he moves or stirs no 
more than a post. Wysechł jak =, 
he is as thin as a lath. Skazany na 
trzy-a, condemned to hanging on 
the gallows. 
DRGAĆ, am, v. n. DRGNĄĆ, nę, 
v.inst. to throb, to'quiver, to 
palpitate. Skoro usłyszała Elż- 
bieta pozdrowienie Maryi, drgnę- 
ło dzieciątko w żywocie jćj , when 
Elisabeth heard the salutation of 
Mary, the baby leaped in her womb. 
Drgnąć z radości, to leap for joy. 
nerwy drgnęły, sinews started out 
of their places. 
DRGANIE, ia, v.n. throbbing. 
- płodu, the struggling of a child 
for birth.- nerwów, a starting of 
the nerves. 
DRĘGA, I, S.f. trembling, shive- 
ring , I disease of cattle). 
DRÓB, io, v.n. poultry,fowl. 2) 
every diminutve thing, see DRO- 
BIAZG. Gotować drób, to boil a 
fowl. Półmisek drobiu rybiego, a 
plate of fry, small fish. pl. DROBY, 
and diminut. DROBK1, the head, 
neck, wings, gizzard, liver and legs 
of a fowl. Drobki gęsie, kacze, the 
giblets of a goose or duck. Drobki 
cielęce, calf's pluck. Drobki świ- 
nie, harslet of a pig. 
DROBIĄTKO, a, s.n. a very 
small creature. 
DROBIAZG, v, s.m. minutiae; 
2) little children. 
DROBIAZGOWOŚĆ, ci, s.f. 
minuteness, minute details. 
DROBIAZGOWY, a, e, minute, 
trifling, one who stands upon tri- 
fles, finical.-e poszukiwania, 
minute investigation. 
DROBIĆ, mi-, v. imp. to mince, 
to chip, to parcel, to crumble, to 
cram, to fall into small pieces. - 
ziemię, dziedzictwo, krąj, to par- 
cel or parcel out an estate, an inhe- 
ritance, a country.-ciało twarde, 
to disjoint a solid body, to cut it 
into shreds, patches; to fritter it. 
see ROZDROBIĆ. 
DROBIC1EL,a, s.m. a divider 
into portions. 
DROBIĘ, cia , s. n. small cattle, 
small-game, chicken. 
DROBIENIE , a, s. n. parcelling, 
dividing into portions or parcels.= 
KRUSZENIE. 
DROBKI, see DROB. 
DROBINA, see ODROBINA. 
DROBNIEĆ, nieję, V. n. to grow 
small; 2) to degenerate. Za młodu 
DRO 
był bohaterem, dziś zdrobniał, 
he was a hero in his youth, but he 
has since greatly degenerated, Ra- 
sa hiszpańskich owiec zdrobnia- 
ła w Anglii, the breed of Spanish 
sheep has degenerated in England. 
Autor ten rozdrobnił swój przed- 
mioty nie umiejąc go rozszerzyć 
na większą skalę, that writer in- 
stead of treating his subject on a 
larger scale, cuts it into shreds. 
DROBNIUCHNY, a , e , -TKI, 
A, IE, -SIENKI, a , IE, -TEŃKI, 
A, IE, intensit. form of DROBNY, 
diminutive. Drobmuchne pismo * 
a very thin small hand writing. 
DROBNO, adv. in small pieces. 
DROBNOMIAR, u, s.m. DRO- 
BNOM1ERZ, micrometer. 
DROBNOŚĆ, ci, s. f. smallness. 
- druku tego wydania, the small- 
ness of type in that edition. - cha- 
rakteru, duszy, littleness, mean- 
ness, lownes sof spirit, of soul, see 
MAŁOŚĆ. 
DROBNOSTKA, ki, s.f. trifle, 
minutiae. Przywiązywać się do 
-ek, to stand upon trifles. Lada 
drobnostka wstrzymuje go, the 
slightest trifle stops him. dokucza 
nam za błahe drobnostki, he puts 
us to a great trouble for nothing. 
Lepići trudnić się drobnostkami 
niż hultaść, it is better to be 
employed about trifles, than to be 
quite idle. 
DROBNOWIDZ, a, s.m. micro- 
scope. 
DROBNY, a, e , small, minute, 
slight, petty.- pieniądze, small 
money. Daj mi drobnych za tala- 
ra, give me change for a crown. 
Drobne wydatki, privy purse. 
Dają mu tyle do roku na jego - 
wydatki, he has so much a year 
allowed him for his pocket money 
or pocket expenses. -y śnieg pru- 
szy, the snow falls thick and small. 
DROCIANY, a , e , wiry. - ro- 
bota , wire work. 
DROCIARZ, a , s. m. wire- dra- 
wer. 
DRÓCIK, a , s. m. dim. a small 
wire. 
DROGA, ci, s.f. way, road; 2) 
journey. Rozstajna droga, cross- 
way.- mleczna, milky way, ga- 
laxy. Być w drodze, to be on 
one's way. Puścić się or ruszyć 
w drogę, to set out on a journey. 
- wązka, narrow-way, pathway, 
foot-path. - wielka or gościniec, 
high way, high road. - bila, uto- 
rowana , a beaten, stony road. 
Ta-prowadzi do Londynu, this 
way goes or leads to London. - 
uboczna, a cross-road, an out-of- 
the-way road. - jak po toku, an 
easy, pleasant way, a carpet way. 
- zguby szeroka, the road to 
perdition is wide. - do szubieni- 
cy, the way to the gallows.-je- 
dnodniowa, a day's journey. Cho- 
dzić prostą -ą, to go fairly and 
honestly to work. Chee zrobić ma- 
jątek, ale nie tą idzie drogą, 
he wishes to make a fortune, bu t DRU 
he has not gone the right way to 
work, he has taken the wrong road 
to it. Wiele wydawać mało zy- 
skując , jestto isć prostą drogą do 
nędzy, to have great goings out 
and little coming in, is the high 
road to beggary. 
DROGI, a, is, dear, valuable, 
precious. Mój-i, moja-a, my 
dear sir, friend, my dear, my poor 
wife. Życie w Londynie-e, the 
living is dear in London. Towar 
zby t drogi, it is a dear ware. Przę- 
dąc drogo swoje życie, to sell 
one's life dear. 
DROGO, adv. at a high price. 
DROGOSĆ, ci, s.f. dearness, 
high price. 
DROGOWE, go, s.n. toll paid 
at turnpikes. 
DROGOWY, a, e, of the road. 
DROJKI, a, ie, sweetish, lu- 
scious. 
DROP,ia, s,m. great bustard. 
(a bird.). 
DROPIATY, a, e, spotted white, 
brown, and red, like a bustard. 
DROT, u, s.m. wire;2)knit- 
ting-nedle or knitting stick. 
DROTARNIA, i,s.f. wire-draw- 
ing-mill. 
DROTOWAĆ, al, v. a. to draw 
wire. 
DROTOWNIK, a, s.m. wire 
drawer. 
DROZD,k, s.m. thrush. Drozd 
mniejszy, mavis, song-thrush or 
thrustel. 
DROŻDŻE, dży, pl. dregs, lees. 
- piwne, newlng, barm, yest. 
Chleb bez -y, unleavened bread. 
- grzechu pierworodnego, the 
leaven of original sin. 
DROŻEĆ, źeję. v.n. to grow 
dear. Towary jego drożeją, he 
has raised the price of his goods; 
he sells them dearer, see PODRO- 
ŹE(u 
DROŻENIE, A, s.n. digging, 
excavating = DRĄŻENIE. 
DRÓŻKA, i, s.f. path, foot- 
path , by-way. Ciernista - cnoty, 
the thorny path of virtue. 
DROZNIK, a, s.m, itinerary. 
DROŻNY, a, e, see PODRÓŻNY. 
DROŻYĆ SIĘ, źę się, v. imp. 
to overcharge or overrate a commo- 
dity. 
DROŻYĆ or DRĄŻYĆ, to hol- 
low, to make hollow. Woda ka- 
mień droży, the water has made 
that stone hollow, see ŻŁOBIĆ, 
DŁOTOWAĆ. 
DROŻYDŁO, k, s.n. a graving 
tool, burin, see RYLEC. 
DROŻYZNA, y, s.f. dearness, 
scarcity, high-price. - żywności, 
high price of provisions. 
DRUH or DRUCH , A , S.m. 
friend. DRUŻKA, fem. 
DRUCHNA, ny, s.f. bride- 
maid. 
DRUCZEK, czku, s.m. dim. 
small print. 
DRUCZYĆ, v.a. losing like a 
crested lark, to chirp, to warble. 
DRUDZY, others; pl. ofDRUGI. 
DRW 
DRUGDZIE, adv. elsewhere, to 
another place (old.). 
DRUGI, a, IE, second, other. 
Każdego drugiego dnia miesiąca, 
every second day of the month. 
Kupić co z drugiej ręki, to buy a 
thing second hand. Czy znasz 
moją drugą siostrę ? do you know 
my other sister? Uważa go jak 
drugiego siebie, he looks upon 
him as a second self. Kto drugi by 
kłamał, ja zawsze mówię pra- 
wdę , another would tell a lie, but 
I always speak the truth. Jeden 
drugiego, one another, each other. 
see INNY.. 
DRUGOŻENIEC, a , s. m. a man 
married again, taking a second 
wife. 
DRUID YCZNY, a. e, of a Druid, 
druidical. 
DRUK, u, s.m. print Wolność 
druku,liberty of the press. Druk go- 
tycki, gothick character or letters. 
- czytelny, legible print Piękny, 
dobry, zły-, fine type, good, 
bad letter. Wyjść z -u, to appear 
in print. Wynalazca -u, the in- 
ventor of the art of printing. Ko- 
szta-u, printing expense. Bydż 
w druku, to appear in print, to set 
up for an author. 
DRUKARCZYK, a, s. m. a prin- 
ter's apprentice. - 
DRUKARNIA, ni, s.f. printing 
house. 
DRUKARSKI, a, ie, belonging 
to the printer or to printing. 
DRUKARSTWO, wa, s.n. SZTU- 
KA DRUKARSKA, the art of prin- 
ting, typography. 
DRUKARZ, a , s. m. printer. - 
OWA, printer's wife. 
DRUKOWAĆ, kuję , v. imp. to 
print, to stamp; 2) publish. On 
niczego jeszcze nie drukował, he 
has published nothing. Drukować 
perkale, płótna , to print muslins, 
calicoes etc. 
DRUKOWANIE, a, s. n. impres- 
sion , print. 
DRUMLA. I, s. m. jew's-harp. 
DRUŻBA, by, s. m. bride-man; 
2) homonymous (old.). 
DRUŻKA, ki , bride-maid. 
DRUZGA, i, s.f. see DRZA- 
ZGA. 
DRUZGOTAĆ, gocę , v. imp. to 
shiver, to smash, to shatter, see 
DRUZGAĆ, ZDRUZGOTAĆ. Sko- 
rupa od granatu zdruzgotała mu 
nogę, a splinter of the bómb shat- 
tered his leg. Cała porcelana po- 
druzgotała się, all the porcelain 
was broken. 
DRUŻYĆ, ył, v.a. toperform 
a bride-man's duties. 
DRUŻYNA, ny, s. f., retinue, 
attendants, see CZELADŹ. 
DRWA, drew , pł. fire-wood. - 
rąbać, to cut the wood, to get 
wood. Pławić-, to throw logs of 
wood into the stream, to float wood. 
DRWAL, a , s. m. wood-trader, 
timber-merchant. 
DRWALNIA, ni, s. f. wood- 
yard , timber-yard. 
DRZ 
DRWALNIK, a, S.m. wood- 
cutter. 
DRWIARZ, a, s.m. ajeerer, a 
jester, a banterer. Najczęściej 
drwią z drwiarza, oftentimes 
deriders are derided. 
DRWIĆ, wię, v.imp. to jeer, 
to banter, to frump, to quiz. Drwię 
z twoich pogróżek, I don't care a 
pin for your words or threats. 
Drwić ze wszystkiego, to jeer at 
every thing. Drwi z najświętszych 
rzeczy, he scoffs at the most sa- 
cred tilings, see SZYDZIĆ, KPIĆ, 
ŻARTOWAĆ. 
DRWINA, y, s.n. more usedin 
its diminutive form: DR WINKA, i, 
S.f. and pl. DRWINY, DRWINKI, 
raillery, jeer, gibes, hunter, frumps, 
quiz. Dosyć tych drwinek! no more 
of your jeering! Tonie są drwiny, 
it is rather a serious matter, it is 
no joke. 
DRWINKARZ, a, s.m. jeerer, 
banterer, quizzer. 
DR WINKO WAĆ, kuję , u. a. - 
DRWIĆ. 
DRYAKIEW, Kwi, s.f. scabious 
(an herb.). - polna, field sca- 
bious.-podgryziona, devil's bite, 
scabious. 
DRYBLAS, a, s.n. On wielki 
dry bias, he is a big numskull, dolt, 
dunce or a regular numskull. 
DRYGA, i, s.f. a kind of net 
(for sturgeon). 
DRYGAĆ, or PODRYGIWAĆ, 
to hop, to skip. Podryga w tańcu 
jak sroka, that dancei- does noth- 
ing but hop, skip, trip as a magpie. 
DRYGANT, a, s.m. station, 
stone-horse, see OGIER. 
DRYL, u, s. m. a drill, a trepan. 
DRYLOWAĆ, luję, v.imp. to 
drill, to bore. 
DRYNDAĆ, al, v.a. to dangle, 
to swing, to bob. Drynda no- 
gami, to swing one's legs (very 
vulg.). 
DRYNDULKA,i, s.f. chaise. 
DRYŚ, sia, s.m. diminuL of 
DRYGANT. 
DRŻĄCY, A, e , trembling, shi- 
vering , tremulous. 
DRŻĄCZKA,ki, s.f. shudder, 
cold fever. 
DRZĄSTWISTY, a, e, gravely, 
sandy, grithy,- grunt, rola, gra- 
vely soil or land. -owoc, stony 
fruit. 
DRZĄSTWO, A, s.n. gravel. 
DRZAZGA, gi, s. f. splinter. - 
TRZASKĄ. 
DRZEĆ, drę, v.a. imp. to tear, 
to rend. - z kogo skórę, to tear 
one's skin off, to fleece him. - 
z kim koty,to be in danger of draw- 
ing with one. To wyrażenie drze 
uszy, this sentence grates upon 
the ear. 
DRZEĆ SIĘ, to cry out, to 
squall, to squeak. Ona nie śpiewa 
ale drze się, she does not sing but 
she screams, or roars as loud as 
she can; 2) to endeavour, to 
attempt, to struggle. Drzeć się 
(pigć sig) do dostojeństw, to thirst 
43 44 
DUB 
after honours, dignities. Jęli się 
drzeć między sobą, they began to 
tear, to destroy one another. 
DRŻEĆ, drżę, v.n. to tremble, 
so shiver, to quake. 
DRŻENIE, ia, s.n. trembling, 
shivering, trepidation. - serca, 
the palpitation of the heart. Słyszę 
liści -, I hear the leaves rustling. 
- trąconej struny, vibration of a 
cord when suddenly touched. 
DRZEWCE, wca, s. n. lance 
staff, spear-staff. 
DRZEWCZYK, a. s. m. see 
DZIERLATKA. 
DRZE WIANKA, I, s.f. tree- 
frog, ruddock. 
DRZEWIANY, A, E, wooden. 
DRZEWIASTY, A, e, ligneous. 
DRZEWIEĆ, ial, ieje, v.n. to 
become ligneous.^ DRZEWNIEĆ. 
DRZEWINA,ny, s.f. dim. a 
little tree. 
DRZEWISTY, A, E, woody. 
DRZEWNY, a, e, of the wood. 
DRZEWO, WA, s.n. DRZEWKO, 
ka , dim. tree. Drzewo owocowe, 
a fruit tree. -a szpalerowe, espa- 
liers, trees against a wall. - karło- 
wate, a dwarf-tree. - rodowodo- 
'we, or krewności, genealogical 
tree.- szptlkoive, trees with nel- 
dle-shaped leaves as a pinetree etc. 
DRZWI, wi, pl. door. Za drzwi! 
out with it or him, get you gone and 
quickly too. -podivoje, a folding- 
door. - tylne, a back-door, a shift. 
Wyrzuć go przezedrzwi, wlezie 
oknem, if you drive him from the 
door, he will come in at the 
window. Na próżno tańcował 
u drzwi ministra, he has danced 
attendance to no purpose, at the 
minister's door. Ode drzwi, do 
drzwi, from door to door. 
DRZWICZKI, czek , pl. dim. a 
little door. 
DRZYMAĆ or DRZEMAĆ, mię , 
v.n. to doze, to slumber, to nap. 
Nie spałem tylko drzemałem, I 
was not quite asleep, I did but 
slumber. Któryż z pisarzy nie 
drzemał? there is scarcely any 
author who does not nod now and 
then. Drzemać po południu, to 
take an after-noon nap. 
DRZYMAŁA, ły, s. m. a moping 
drowsy fellow. 
DRŻYMANIE, a, s.n. nap, 
short sleep, down on cloths. 
DRZYMOTA^S.f.disposition to 
taking a nap.= DRZYMLIWOŚĆ ; 
2) lethargy, drowsiness, sleepiness. 
Czas juz się wytrzeźwić z tej 
naszej drzemoty, it is time to rise 
from our supiness. Haniebna drze- 
mota, jaką nas nawiedziły na- 
miętności nasze, the shameful 
supineness we are plunged in by 
our passions. 
DUBAS, a, s.m. small boat, a 
lighter, a tender (fnarine). 
DUBELT,a, s,m. snipe (the 
largest of the kind). 
DUBELT, adv. tjvice. W dubelt 
zapłacić, to pay twice the value 
(vulgar.). 
DUC 
DUBELTÓWKA, ki, s.f. dublc- 
barrelcd gun, fowling piece. 
DUBIEL, a, s.m. silvery blu- 
cish carp. 
DUBLET, A, s.m. doublet (617- 
liard play). Grać na dubiety, to 
play doublet. Mieć dublety w bi- 
bliotece,, to have duplicate or co- 
pies of a book, writing etc. in bi- 
bi biotheque. 
DUBY, bów, pl. idle tald, non- 
sense. Prawić duby smalone, to 
talk nonsense, humbag, foolish 
trash. 
DUCH, A, s.m. spirit, ghost. - 
święty, the holy ghost. Ducha od- 
dać, to give up the ghost, to ex- 
pire. Zły duch, the evil spirit, fiend. 
Człowiek jestto duch żyjący 
w ciele, the man is a spirit living 
in a body. Boa jest duchem, God is 
a spirit. Duch Święty, the Holy 
ghost, Paraclete. - pocieszyciel, 
comforter. Niebieskie-y, the hea- 
venly spirits. - boży, the spirit of 
God.- ciemności, zły-, spirit 
of darkness, evil demon. Nie duch 
boży w nim czym ale zły duch, 
it is not the spirit of God, but that 
of the devil thatworksin him. Cia- 
ło pożąda przeciw ducha, a 
duch przeciw ciału, the fllesh lusts 
against the spirit, and the spirit 
against the flesh. Duch Boży spadl 
na niego, the spirit of God fell 
upon him. Litera zabija, duch 
ożywia, the letter kills, the spirit 
maketh alive. 2) the proper sense of 
DUCH, is that man-spirit which 
dwells in the man-flesh; soul, sha- 
de, manes. Duchem był z nami, 
he was among us in spirit. Oddać 
ducha, togive up the ghost, to die. 
W domu jego pokazują się duchy, 
his house is haunted. Duch szla- 
chetniejszy od ciała, the inward 
man is nobler than the outward 
man. 3) DUCH is very seldom 
employed in the meaning of under- 
standing, wit, ingeniousness or 
parts; for these see UMYSŁ, 
DOWCIP, SPRYT, ti) disposition, 
temper, manner, conscience. Nie 
zgadłeś ducha tego pisarza, you 
have mistaken the meaning of that 
author. Duch sprzeciwieństwa, a 
contradictory spirit. Człowiek dzi- 
wacznego ducha, a man of whim- 
sical spirit. Cieszyć się w duchu, 
to rejoice inwardly. 
DUCHA, y, s.f. a downy cap, 
DUCHNA,y, s.f. a downy pil- 
low. 
DUCHOMOR, A, s.m. who denies 
the existence of spirits and immor- 
tality of the soul. 
DUCHOWIDZ, a , s. m. visio- 
nary. 
DUCHOWIEŃSTWO, wa, s.n. 
clergy, churchmen. 
DUCHOWNIE, adv. spiritually. 
DUCHOWNOŚC, ci, s.f. spiri- 
tuality. 
DUCHOWNY, a, e, spiritual, 
ghostly; 2) eccesiastical, clerical. 
DUCHOWNY, nego, s.f. cler- 
gyman. Duchowny człowiek, a 
DUM 
clergyman, or duchowy człowiek, 
the spiritual man. Spółka ducho- 
wna, spiritual communion. Sens 
duchowny ewangelii, the spiritual 
sense of the gospel. Władza-na, 
ecclesiastical authority. Stan •-y, 
clerical state. Dobra duchowne, 
ecclesiastical goods, revenues. 
DUCHOWO, adv. in spirit, spi- 
ritually. Żyć duchowo, to live in- 
wardly, spiritually. 
DUCHOWY, a , e , spiritual, li- 
ving in spirit. 
DUDA, dy, s.f. bagpipe; 2) 
booby, lubber. Syn duda i duda, 
a great booby of a son, as great a 
fool as his father. 
DUDAĆ, dam, v.imp. to play on 
the bagpipe. 
DUDARZ, a , s.m. bagpiper. 
DUDEK, dka , s.m. (a bird.), 
hoopoo; 2) simpleton, fool, śmier- 
dzi jak dudek, he stinks like car- 
rion, like a polecat. Nie dudek 
Jakubek, he is not so silly, is not 
such as he appears to be (prov.). 
Wystrychnąć kogo na dudka, to 
jeer or banter one, make sport 
with him, to make a fool of one 
(prov.). Tak, bracie, dudków ło- 
wią'. so are fools taken! Wiel- 
ki z ciebie dudek, you are an casy- 
gull, you are a simpleton, a nin- 
ny-hammer, a nincompoop. Czy 
me chcą mi czasem pokazać 
dudka na kościele? would they 
take me for a Tom-noodle? 
DUDKA, ki,s. f. pipe, fife, reed. 
DUDLIĆ, lę , 'V. imp. to play on 
the bagpipe; 2) to play badly on 
the flute. 
DUDNIĆ, nil, v.n. to produce 
a hollow sound. 
DUDU, is employed in the follo- 
wingexpressions: ant dudu! hush! 
peace here! O pieniądzach ant 
dudu! nota word about the money. 
DUDY,ów,p/.ofDUDA. Graćna 
dudach, to play the bagpipe, cor- 
nemuse. Nadąć -y, to blow the 
cornemuse. Jak dudy nadmiesz 
tak grają, as you blow the corne- 
muse so it plays (adv.), it is said of 
a man who has no opinion of his 
own, but acts and speaks because! 
others act or speak so. 
DUFAĆ, DUFNY. see UFAĆ. 
ZAUFANY. 
DUHA or DUGA, gi, s. m. a 
wooden bow fastened to the horse's 
collar and rising over his head, to 
keep together the shafts. 
DUHOWAĆ, or ZDUGOWAĆ, 
(co), v. a. to upraise any thing with 
a weighing machine or with a 
swipe. 
DUKAĆ, At, v.a. to speak 
through an ear trumpet, to blow, 
wind or sound a horn. Od rana 
pastuch duka, the cowherd blew 
his horn as soon as it was daylight. 
Dukać komu do ucha, to buzz a 
thing in one's ears, to dun or to 
din him with it. 
DUKAT, a, s.m. ducat. 
DUMA, my, s. f. pride, ambition, 
haughtiness. - nieznośna, insup- DUR 
portable pride. Być nadęłym -ą, 
to be swollen, to swell, to be puffed 
up with pride. Nagnę tę dumę je- 
go, I will humble, bring down his 
pride. Pochlebiali dumie jego, 
they have flattered, pampered his 
pride. Mówić, postępować du- 
mnie, to speak, to act with haugh- 
tiness, haughtily, supperciliously. 
Duma wysokiego pochodzenia, 
the pride of birth. Szlachetna-, 
noble pride. Duma miejska, a kind 
ofsenatus, a council ofMoscova, 
and other Slavonian towns. 
DUMAĆ, mam , v. imp. to muse, 
to brood over a thing. 
DUMANIE, ia , s. n. meditation, 
thoughtfulness. 
DUMIEĆ, al , ieje się, to be 
astonished, see ZDUMIEĆ. 
DUMKA, ki, s.f. an elegiac 
poem, a mournful ditty, a dirge. 
DUMNIE, DUMNO, ad. haugh- 
tily, arrogantly, loftily, proudly. 
DUMNY, a, e, proud, haughty. 
Dał mu dumną odpowiedź, he re- 
turned him a haughty answer. Bóg 
lubi poniżać dumnych, God de- 
lights in humbling the proud. Du- 
mni bojarowie, dumni panowie, 
the noble boyards, the noble lords 
(title of the ancient nobility in 
Russia). 
DUNĄĆ, ął, v. a. .to stink. 
(inus.). 
DUNSZT, v, s.m. small shot. 
DUNY pl. genit. DON, down, or 
downs, heights on the sea-coast. 
DUPA, py, s.f. arse, bum, but- 
tocks. 
DUPLIKA, ki, o.f, rejoinder, 
answer to a reply. 
DUPLIKATA, Y, s.f. duplicate, 
duplicates. 
DUPŁO,ła, s.n. the hole of a 
rotten tree. 
DUPN1EĆ or WYDUPNIEĆ, to 
become hollow. 
DUREŃ, rnia, s.m. fool, stupid 
fellow. Otóż trzeba było bye dur- 
niem aby tak postąpić! who the 
deuce could be such an ass! 
DURNIAĆ or ZDURNIAĆ, niam, 
v. imp. to abuse, treat with scorn. 
DURNICA, v, s. f. a foolish wo- 
man. - BŁAZNICA, 2) a species 
of whortleberry. 
DURNIEĆ, sieję, v.n. to grow 
stupid. 
DURNO, adv. sillily, foolishly, 
sottishly. Durno się znalazł, one 
must be a confounded fool, to do or 
DURNOWATOŚĆ, ści, s. f. im- 
becility, simplicity, idiotism. 
DURNOWATY, a, e, sottish, 
foolish, crazy, a stupid fellow. 
DURNY, a, E, foolish, stupid, 
silly. 
DURSZLAK, a, s.m. strainer, 
filter. 
DURZEĆ, ał, eje, v.n. and 
ODURZEĆ, to become giddy, to 
be stupified. 
DURZYĆ, rżę, v. imp. to infa- 
tuate; to cheat, to impose upon. 
2) DURZYĆ SIĘ, to mistake, to be 
DUS 
deluded. Oszusty lud durzą, the 
quacks cozen , or gull the people. 
Durzyć dziewczynę, to have a 
love affair with a girl, to tell her 
little flatteries. 
BURZYCIEL, a, s.m. a cheat, 
a deceiver, a dealer in small talk. 
-KA , a she-cheat. 
DUŚ, ia , s. m. dimin. of DU- 
KAT , cash, money. Lubić dusie, 
to like money, to be very fond 
of (fam.). 
DUSIĆ, PRZYDUSIĆ, ZADU- 
SIĆ , szę , v. imp. to strangle, to 
choke; 2) to stifle, to smother; 3) 
to stew. Ta mamka spiąć zadusi- 
ła dziecko, that nurse smothered 
or stifled the child during her sleep. 
Kąkole duszą zboże, weeds choke 
up the corn. Przy dusić bunt, 
wojnę domową, herezyę, to sup- 
press, to stifle a revolt, a civil war 
or heresy.. Dusić się od śmiechu, 
to choke with laughter. = ZANO- 
SIĆ SIĘ. Zadusił się, he has 
strangled himself. Zadusić spra- 
wę jaką, to slur over a business, 
to murder it. 
DUSICIEL, A, s. m. strangler, 
choker. 
DUSIDŁO, see STRYCZEK. 
DUSIKUFEL, fla, s.m. fudler, 
toper, swill-bowl, fuddle-cap. 
DUSZA, szy, s. f. soul; 2) - od 
żelazka do prasowania, heater; 
3)- u skrzypców, sound-post; 
h)w miechu kowalskim, the valve 
of a pair of belows. Moja ty du- 
szo, duszko, words of endearment. 
My dear soul! Wielka, szlachetna 
-, a great, generous soul or mind. 
Niska, podia, przedajna, bru- 
dna- ,base, grovelling, ungene- 
rous soul or spirit. Władze, 
działalność-y, the faculties or 
operations of the mind. Poczciwa 
-a, istnie pobożna -a, a good, 
honest, a truly religious person. 
Wielkość-y, magnanimity, gene- 
rosity. Zgadzam się na to z całej 
duszy i serca, I consent to it with 
ail my heart and soul. W Londynie 
człowiek bez pieniędzy jest czło- 
wiekiem bez duszy, a man without 
money in London is a body without 
life. Prawda jest duszą historyi, 
truth is the life of history. Uczci- 
wość jest duszą handlu, honesty 
is the very soul of trade. Dekla- 
muje bez duszy, his delivery is 
spiritless. Natchnąć życiem, du- 
szą płótno, muzykę, mowę, to 
give life and spirit to a picture, to 
a piece of music, to a speech. Mo- 
dlić się zaduszę zmarłych, to 
pray for departed souls. Jest to 
człowiek bez duszy, that man has 
no spirit, nosen tment. Nie maw do- 
mu ani żywej duszy, there Is not 
one living soul in that house.! Lon- 
dyn ma więcćj miliona dusz, or 
mieszkańców, there is a million of 
souls or inhabitants in London. 
Bral lo na duszę swoją, he took 
the responsability of it on his con- 
science. Bogu dusz# winien, a 
poor harmless creature. Nie mam 
DWA 
grosza przy duszy, I have not 
farthing, I am as poor as Job. 
DUSZĄCY, A, e, stifling, cho- 
king. -e powietrze, sultry wea- 
ther, sultry heat. Jaki -y upał! 
it is sultry hot weather, the heat is 
enough to stifle one! 
DUSZĘ, sisz, i, etc. ect. present 
tense of DUSIĆ. 
DUSZECZKA, DUSZEŃKA, DU- 
SZKA, wards of endearment, my 
little soul. 
DUSZENIE, a, s.n. strangula- 
tion , thread. - nocne, nightmare. 
2) stewing. = TUSZYĆ. 
DUSZKIEM, adv. all at one 
draught. 
DUSZNO, adv. hot and close. 
Duszno mnie, jemu było, is said 
figurat. for: to thrust hard and 
home, to pursue one close; to be 
at his heels, to put one hard to it, 
to put him to his shifts. 
DUSZNOŚĆ, ci, s.f. sultriness. 
DUSZNY or DUSZEWNY, a, 
e, ghostly, spiritual; 2) sultry, 
close. 
DUSZOBOJCA, y, s. m. who kills 
the soul, soul-mprderer, deathfui. 
Wyrzuty sumienia są srogim du- 
szobojcą, the remorse of one's 
conscience is a cruel tormentor. 
DUSZODAWCA, y, s.m. the 
giver of life, soul-bestower. 
DUSZOSŁOWNY, a, e, who 
makes one's self master of a soul. 
Grzech duszosłowny, a sin attack- 
ing one's soul unaware- over- 
whelming on a sudden. 
DUSZONY, a, e, particip of DU- 
SIĆ , strangled; 2) stewed. Sztuka 
mięsa -a, stewed beef, kapusta 
-a, stewed cabbages (cook.). 
DUSZYCA, y, s.f. the soul of a 
deadman, his ghost. Blade duszy- 
ce, the pale manes of our ancestors 
(poet.); diminut. DUSZYCZKA. 
DUŻAĆ SIĘ, or DĄŻAĆ SIĘ, 
v. imp. to wrestle with one, to 
contend, to grapple. Jakób dużał 
się z aniołem, Jacob wrestled with 
the angel. = PASOWAĆ SIĘ. 
DUŻANIE SIĘ, a, s.n. wrest- 
ling- . . 
DUZEC, ał, eje , v. n. to become 
great or greater, to increase. 
DUŻO,.adv. a great deal, much. 
DUŻOŚć, ości, s. f. bodily 
strength, mightiness, bulk (little 
used)., 
DUŻY, a, e, strong, large, tall. 
Koń duży, a large vigorous horse, 
mieć dużą rękę, nogę, to have a 
large hand, foot. Duży wydatek, 
a great expence. Duży otwór, 
large, wide aperture. Duże oczy, 
large eyes. Ma już duże dzieci, 
he has fullgrown children. 
DWA=DWAJ (with the mascul. 
personal nouns); DWA (with in- 
animate masc. and neutre); DWIE 
(with All fem. nouns), two. Dwaj 
męszczyzni i dwie kobióty, two 
men, and two women. Po dwóch, 
two by two, or two and two. Co 
dwa dni, every other day. 
DWADZIEŚCIA, STU, twenty. 
45 ' DWO 
'^DWUDZIESTU, (with the mascul. 
personal nouns), DWADZIEŚCIO- 
RO (with animate neutr. and with 
inanimate that have no singul.). 
DWAKROĆ, adv. twice. Dwa- 
kroćsto tysięcy, two hundred thou- 
sands. Ma dwakroć rocznego do- 
chodu, he has two hundred florins 
year. 
DWAKROTNIE, or DWUKRO- 
TNIE, adv. TNICE. 
, DWANAŚCIE, stu, or DWANA- 
ŚCIORO , twelve. 
DWIEŚCIE , genit. dwóchset , 
two hundred. 
DWOCH, genii. DWÓCH. Wi- 
działem dwóch żołnierzy, I saw 
two soldiers. 
DWÓCHSETNY, A, E, two hund- 
redth. Jesteś dwóchselny na li- 
ście, you are the two hundredth 
man on the list. 
DWOJAK, a. s.m. twin?brother. 
= BLIŹNIAK. Wiśnie, orzechy 
dwojaczki, double cherries, or 
nuts. = SPORYSZ. 
DWOJAKI, a , IE, twofold. 
DWOJAKO,, adv. doubly. 
DWOJAKOŚĆ, ci, s.n. double- 
ness. Dwojakość znaczenia, the 
double meaning of a word. - c/ta- 
rakteru, duplicity, doubleness of 
'lf'2 pt Pf 
DWOJBARWISTY, A, E, two- 
coloured. 
DWOIĆ , ję , v. imp. to double. 
DWOICIEL, a, s.m. doubling, 
he who doubles. 
DWOJE, jga (used only in spea- 
king of little children, and of the 
young of animals), two. 
DWOJGŁÓWNY, A, E, two 
headed, biceps. 
DWÓJKA, ki, s.f. a two (at 
cards). 
DWOJLIST, u, s.m. double 
leaves (bot.), 
DWÓJNASÓB, adv. twice as 
much. 
DWOJŻENIEC, ńca, s.m. bi- 
gamist. 
DWOJŻENSTWO, wa, s.n. 
bigamy. 
DWOR, u, s. m. court; 2) house- 
hold, retinue; 3) manor-house, 
mansion; 4) court-yard. Wyszedł 
na dwór, he is gone to take a 
walk. Dwór sobie buduje, he is 
building a manor for himself. Do 
dwom opłacać daniny, to pay the 
rent to the landlord. Dwór wyje- 
chał , the court is set out. Dwór 
w swoim komplecie, a plenary 
court. Przyjaciele dworu, court 
friends. 
DWORACTWO, twa, 5. n. 
courtliness, elegance of manners. 
DWORAK, a, s.m. courtier. 
DWORAKIERYA , yi , s. m. 
courtiery (term of contempt). 
DWOREK , rka , s.m. cottage. 
DWORKA, ki , s. f. court-lady. 
DWORNIE, adv. courtly; 2) 
with a great retinue. = WYSTA- 
WNIE. 
DWORNY, a, e, courtlike, 
courtly; 2) keeping a great retinue. 
46 
DWU 
Urzędnicy dworni, the dignita- 
ries of the court. 
DWOROWAĆ, v.a. to live at 
court, to flatter, to jeer, to scoff. 
DWORSKI, A, e, courtly; 2) 
-, iego , 5. m. one of a prince's or 
a lord's household. Grunta dwor- 
skie the lands of such a manor, 
the seigneurial or manorial arable 
lands. Dom-i, the manor-house, 
manorseat. Słudzy dworscy, cour- 
tiers , or a lord's servants. 
DWORSKOŚĆ, ci, s.f. the air, 
the spirit, the manners and the ton 
of the court. 
DWORSTWO, wa, s.n. court- 
life; 2) courtliness, elegance of 
manners. 
D WORSZCZYZNA,ny, S.f. court- 
manners. 
DWORZANIN, A, s. m. courtier; 
2) prince's or a lord's servant 
DWORZAŃSKI - DWORSKI. 
DWORZANKA, ki , s. f. court- 
lady. 
DWORZANSTWO, wa, s.n. 
court-fashion; 2) a prince's house- 
hold. 
DWORZYĆ, v. n. to flatter, see 
DWOROWAĆ. 
DWORZYSZCZE, a, s.n. farm, 
grange (old.). 
DWOUCHY, a, e, having two 
ears, two handles, ansatcd. 
DWUBARWY, a , e. of two co- 
lours. 
DWUBOCZNY, a, e, bilateral. 
DWUBRZMIĄCY, a , e, of two 
sounds, having two meanings, 
ambiguous, equivocal.-a odpo- 
wiedź, ambiguous answer. 
DWUDROZE, a, s.n. parting 
of a road. 
DWUDZIELNY, a, e, bipartite. 
DWUDZIENNY, a, e, lasting two 
days. 
DWUDZIESTKA, ki, s.f. a 
score; 2) a Polish silvercoln. 
DWUDZIESTKOWAĆ, v. a. to 
punish every twentieth man. 
DWUDZIESTOLETNI, a, e, 
twenty years old. 
DWUDZIESTY, a, e, twentieth. 
DWUFUNTOWY, A, e, weighing 
two pounds. 
DWUGĘBNY, A, E, having two 
mouths. 
DWUGŁOSKA, Ki, s. f. diph- 
thong. 
DWUJĘTNY, A, e , having two 
handles, ansated. 
DWUISTNY, a , E, he who has 
two existences, who lives doubly. 
Dwuistne życie nasze, our life is 
twofold. 
DWUKOLNY, A, E, two-wheeled 
(carriage). 
DWUKROPEK, pka, s. m. colon. 
DWUKROTNY, A,E, twofold, 
double. 
DWULETNI, two years old. 
DWULICZNY, a, e, two-faced. 
Każda rzecz jest dwuliczna, or 
dwustronna, every thing has two 
sides. 
DWULISTNY, A, e, two-leaved. 
= DWiULIST, or DWOJLIST. 
DWU 
DWUŁOKCIOWY, a, e, two el's 
long. 
DWUMASZTNY, a, e, - OWY 
two masted (ship.). 
DWUMĘŻNA, ej, (kobićta), bi- 
game; a woman having two hus- 
bands. 
DWUNASTKA, i, s.f. a dozen; 
twelfth and twelve, see TUZIN. 
DWUNASTOKĄT, a, s.tn. do- 
decagon. 
DWUNASTOLETNI, A, e, twelve 
years old. 
DWUNASTU, or DWANAŚCIE. 
Dwunastu apostołów, the twelve 
apostles. Dwunastu nas było u 
stołu, we were twelve at table. 
DWUNASTY, a, e, twelfth. 
Karta dwunasta, the twelfth page. 
Karol All, Charles the twelfth. 
Dwunasty dzień księżycowy, the 
twelfth day of the moom - ego ma- 
ja, the twelfth of May. 12 bieżą- 
cego miesiąca, the twelfth instant. 
12ty rok, the twelfth year. 12sta 
na zegarze, twelve o'clock. Pól 
do dwunastej, half past eleven. 
12sta wybiła, it has struck twelve. 
O samej dwunastej, at the hour 
of twelve precisely. Już 12sta , 
ktvadrans po IZslćj, it is twelve 
o'clock, a quarter to one. 
DWUNITNY , A , e , of two 
threads. 
DWUNOGI = DWUNOŻNY, a , 
e , biped. 
DWUPALCOWY = DWUPAIa 
CZASTY, a, e, two-fingered. 
DWUPALCZASTY, a, e, bidac- 
tylous, bidigitous (zool.). = DWU- 
PALCOWY. ' 
DWUPIĘTROWY, A, E, tw® 
stories high. 
DWUPŁCIOWY, a , e, herma- 
phroditical , androgynal. 
DWUROCZNY, a, e, biennial. 
DWUROGI = DWUROŻNY, a, 
e, two-horned. 
DWUSETNY, a, e, two hund- 
redth. 
DWUSKRZYDŁY = DWU- 
SKRZYDŁOWY, a, e, two-winged. 
DWUSYLLABNY, a,e, dissyl- 
lable. 
DWUTULNY, a, e, (basza), a 
pacha having for the sign of the 
dignity two horse-tails. 
DWUTYGODNIOWY, a, E, of 
two weeks. 
DWUTYSIĘCZNY, a, e, two 
thousandth. 
DWUŻENIEC, a, s. m. bigamist, 
one twice maried. Bez dispensu 
nie można przyjmować dwużeń- 
ców na żaden stopień kapłański, 
bigamists are not admitted into 
holy orders without dispensation. 
DWUZŁOTÓWKA, ki, s.f. a 
piece of money containing two flo- 
rins. 
DWUZNACZNIE, adv. ambi- 
guously, amphibologically. 
DWUZNACZNIE, a, s. m. a 
double-meaning word, pun, quib- 
ble. To śmieszny -, it is a ludi- 
crous equivocation. 
DWUZNACZNOŚĆ, ci,S.f. eqtfl- DYC * 
vocation, amphibology, double 
meaning. Mówić bez dwuznaczno 
ści, to speak plain. Wyrazy dwu- 
znaczne, a double entendre, am- 
biguous words, words with a dou- 
ble meaning. Pańska mowa dwu- 
znaczna , your language is equi- 
vocal. Unikaj słówek dwuzna- 
cznych, equivoques ought to be 
avoided. 
DWUZNACZNY, a , e, double 
meaning, equivocal. 
DYABEŁ or DIABEŁ, la , s. m. 
devil, old nick, the deuce. Mówio- 
no że się zapisał dyabłu, it was 
pretended that he has entered in a 
pact with the devil. Samego dia- 
bła gorzejby się nie zląkł, old 
nick himself could not frighten 
him more. Bierz cię diabli! fie 
upon you, the deuce take you. - 
wcielony, a devil incarnate. Dja- 
belnie zła sprawa! it is a devilishly 
bad affair, it is a confounded trou- 
blesome piece of work. Zjadłby 
djabła z rogami, he is such a 
great feeder that, he would devour 
all before him. Nie boi się ani Bo- 
ga, ani dyabła, he neither fears 
God nor devil. Nie taki dyabel 
strasznyjakgo.małują (prov), he 
is not so bad as he appears to be. 
Co tam u dyabła zrobiłeś? what 
the devil have you done? Coon 
tam u dyabła robi? what the deuce 
is he about? , 
DYALEKT. v,s.m. dialect. 
DYAMENT, u, s.m. diamond. 
DYAMENTOWY, a,e, of dia- 
mond. 
DYBA, by, s. f. used only in plu- 
ral DYBY, ów, stocks for legs, 
wooden hand-cuffs. Wziąść kogo 
w dyby, zdiąć komu-y, to put 
one, to take off the hand-cuffs. Za- 
bić kogo w -y, to hand-cuff one, 
to tie ones hands or legs. 
DYBAĆ, bam , v. imp, to prowl, 
to lurk, to lay in wait for, to dog. 
- na co, to have a design upon a 
thing. - na czyje życie, to seek 
a man's life. Złodzieje dybią na 
przechodniów, the thieves lie in 
wait for passengers. Kot dybie na 
myszkę, the cat watches the 
mouse. Dybać na zręczną chwilę, 
to watch the favourable moment. 
see CZYHAĆ. Dybie na długich 
nogach, he walks awkwardly, like 
a stork. 
DYBANIE , a, s.n. watch, wa- 
tching, lurking. 
DYBIK,a, s.m. hurt, injury, 
detriment, loss. Dać komu dybika, 
to cut work for one (prov.). 
DYBIKUFEL, la, s.m. drun- 
ken , tipsy, given to drink. 
DYBKIEM, adv. on tiptoe, by 
stealth. 
DYCHAĆ, cham, v. imp. to pant, 
to gasp, to breathe short, to fetch 
one's breath short and fast, to puff. 
Ledwie dysze, he can scarcely 
breathe. Swobodnie dysze, he 
breathes freely, see ODDYCHAĆ. 
DYCHANIE, a , s.n. breath, see 
ODDECH. r 
DYM 
DYCHAWICA, cy, s. f. asthma. 
DYCHAWICZNY, a, E, asth- 
matic. 
DYCHAWKA, KI, S.f. gills, 
branchie. 
DYCHT, adv. exactly, punc- 
tually, strictly, accurately (vulg.). 
DYCHTOWAĆ, tuję , v.imp. to 
calk a ship; 2) to make thick or 
close. 
DYCHTOWNIE, adv. closely, 
compactly. 
DYCHTOWNY, A, E, close, com- 
pact. see SZTYWNY. 
DYDAKTYCZNY, a,e, didactic, 
didactical. 
DYDEK, dka, s.m. asmall silver 
piece of money. 
• DYDELF, a, s. m. opossum. 
Dy de If workowaty, didelphus 
(zooL). 
DYETA, ty, s.f. diet, regimen. 
DYG,a, s. m. courtesy, reve- 
renew (made by women'). 
DYGAĆ, gam, v. imp. DYGNĄĆ; 
nę, v.inst. to courtesy, to drop a 
courtesy. 
DYGNITARSTWO, wa, s. n. 
dignity, high office. 
DYGNITARZ, a, s.m. a man 
holding a high office. 
DYGOTAĆ, cę, v.n. to tremble, 
to shiver. Dygotał od zimna, the 
cold made hiin tremble, made him 
shiver. 
DYKCYONARZ, A, s.m. dictio- 
nary, lexicon. 
DYKTATOR, a, s.m. dictator, 
an absolute magistrate, a ruler. 
DYKTATORSKI, a , ie , dictato- 
rial, authoritative. Przybrać ton 
dyktatorski, to assume a dictato- 
rial tone. 
DYKTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
dictate. 
DYL, a , s. m. deal, deal-board. 
DYL, a, s.m. madrier, a thick 
oak plank or board, a piece of tim- 
ber. Dylów używa się na pomosty 
bateryi pod działa, madriers arc 
used in forming the platform of 
gun batteries. 
DYLĄG, s. m. a , a tall awkward 
fellow. 
DYLATA, ty, s.f. delay, ad- 
journment. 
DYLOWAĆ luję , v. imp. to lay 
with boards. 
DYM, u, s. m. smoke; 2) cottage, 
house. Uderzyćwkogojakwdym, 
to lay the fault upon one, to make 
one answerable. Pójść z dymem, 
to vanish into smoke. Z dziesięciu 
dymów jednego do wojska wy- 
brać, to press a man for service, 
out often families. Bospędzać dym, 
to dispel, to drive away smoke. 
Ulotnić się z dymem, to evaporate 
in smoke. Wszystkie jego zamiary 
poszły dymem, all his designs 
have ended in smoke, fir came to 
nothing. Dym pieczonego mięsa, 
zwierzyny, the reek of.roast meat. 
Wszystko co światowe czczy dym, 
all wordly things are vain. Dymek 
winny w mózg uderza, the fumes 
of wine mount to the brain. Patrzeć 
DYS f 
na dym cudzego komina, to see 
other people make merry without 
partaking of the good cheer. Wio- 
sną mgły i pary podnoszą się 
z ziemi, a łąki i bagna dymią, 
in spring mists, exhalations rise 
from the earth, and meadows and 
marshes are seen smoking. , 
DYMA, y, s.f. dimity,=DYMKA. 
DYMIĆ, mię, v.imp. to blote or 
dry by the smoke; 2) to smoke, to 
smoulder, see PRZYDYMIAĆ. Wul- 
kan dymił się jeszcze, the Volcano 
was still smoking. Kadzidło na oł- 
tarzu dymiło, the incense smoked 
upon the altars. Izba, komin dymi, 
the room, or the chimney smokes. 
Ten koń zbytnie się zmordował, 
boki mu dymią, that horse is over- 
heated, he smokes, he reeks. Ich 
krew jeszcze dymiła, their blood 
was still reeking. Ziemia jeszcze 
dymiła się krwią ich, the earth 
still reeked with their blood. 
DYMIĘ, nia,s. n. groin, diminut. 
DYMIONKO, a, s.n. Dymionko 
tego dziecka bardzo spuchnięte, 
the groin of that child is prodi- 
giously swelled. 
DYMIENICA, cy, s. f. a swelling 
in the groins. 
DYMNIK, ka, s.m. or DY- 
MNICA , y, s. f. hole for the smoke, 
2) room for the smoking-dry. 
DYMNY, a, e, smoky, full of 
smoke. Myśli dymne, gloomy 
thoughts. 
DYMOWKA, i, s.f. house or 
chi m ney-swallow. 
DYMOWE, see PODYMNE. 
DYNAREK, rka, s.m. a three- 
legged frying pan. 
DYNASTYJNY, A, e, dynastic. 
DYNDA, y, s. f. any object 
hanged and dangling, swingling 
and shaking to and fro in the air, 
as a see-saw, a bell, etc. 
DYNDAĆ, dam , v. n. to dangle. 
DYNIA, ni , s. f. gourd, pump- 
kin , see BANIA. 
DYPLOMA, tu, s.n. diploma, a 
a deed or privilege of degree. 
DYPLOMACYA. Yi,s.f. diplo- 
macy. Korpus dyplomatyczny, the 
diplomatic body. Uczycsię- yi, 
to study diplomacy. Poświęcić się, 
oddać się-yi, to intend, to devote 
one's self to diplomatic employ- 
ments, Ironically: cunning, craft 
DYPLOMATA, Y, s. m. diploma- 
tist, diplomate. 
DYRD, s.m. used only In those 
expressions: Dyrdem lecieć, biedź, 
to run. Pobiegł w dyrdy, he fled 
away; 2) DYRDA,y, s.m. a priest- 
ling; 3) DYRDAĆ, ał, v. a. to 
walk hard and fast 2) to kick and 
shake its leg in dying, (yulg.j 
DYSCYPLINA, ny, s.f. cat-o'- 
nine-tails; 2) discipline; .3) flagella- 
tion. see KARNOŚĆ. 
DYSCYPLINOWAĆ, ał, see 
ĆWICZYĆ. 
DYSENTERYA, yi, s. f. dysen- 
tery, bloody looseness. 
DYSHARMONIA, i, s.f. discor- 
dancy/ 
47 48 
DYS 
DYSK, u, s.m. quoit.; 2) term 
Of astron, disk. 
DYSKA, i, s.f. the ten (card 
play). 
DYSKANT, A, S.m. treble, so- 
prano. 
DYSKRECYA, n, s.f. discre- 
tion , prudence. 
DYSKRETNIE, adv.' discretely, 
prudently. 
DYSKRETNY, a, e, discreet, 
prudent. 
DYSKURS, u, s. m. discourse, 
conversation. ' 
DYSPENSA, st, s.f. dispensa- 
tion, licence, exemption. Dac komu 
na co dyspensę, to dispense with 
a person's doing a thing, to exempt 
him from doing that.-a poślubie- 
nia krewnej, dispense or licence 
for marrying one's relation. -a do 
jedzenia z mięsem, permission to 
eat meat. 
DYSPENSOWAĆ, swę, v.imp. 
to dispense with, to exempt from. 
DYSPONOWAĆ, nuję , v.imp. 
to order, to command, to direct. 
see PRZYGOTOWAĆ, ROZRZĄ- 
DZIĆ. 
DYSPONOWANIE, A, s.n. dis- 
position, direction, order. - DY- 
SPOZYCYA. 
DYSPONOWANY, a, e, see 
USPOSOBIONY. 
DYSPOZYCYA, yi, order, com- 
mand, direction. Mnie zostawił 
dyspozycyą swoich interesów, he 
has left the ordering of his affairs 
to me. see ROZRZĄDZENIE. Ma 
piękną dyspozycyą do muzyki, 
he hasa good disposition for music. 
see USPOSOBIENIE. Z jegodyspo- 
zycyi, by his orders, see ROZ- 
KAZ. 
DYSPUTA, ty, s.f. dispute, 
quarrel. 
DYSPUTOWAĆ, tuję, v.n. to 
dispute, to argue, to quarrel. 
DYSSYDENT, a, s.m. dissenter. 
Dyssydentamiw Anglii są presby- 
teryanie, the presbyterians are dis- 
senters in England. 
DYSTRAKCYA, yi, s. f. absence 
Of mind. 
DYSTRAKT, a, s.m. absent, 
heedless, wandering. 
DYSTRYBUCYA, i,s.f. distri- 
bution.- nagrod, the distribution 
of prices. Dobra-a mięszkania, 
this suit of rooms is conveniently 
laid out. 
DYSTYLACYA, yi , 5. f. distilla- 
tion. 
DYSTYLACYJNY, a , e , distilla- 
tory. 
DYSTYLARNIA, ni, s.f. dis- 
tilling-house , distillery. 
DYSTYLOWAc, luję, v.imp. 
to distil, to still. 
DYSTYNGOWAĆ SIĘ, see OD- 
ZNACZAĆ SIĘ. 
DY'SZA, y, s.f. pipe, tewel, 
tube, (foundery). 
DYSZEĆ, szę-, v.n. to pant, to 
gasp, see DYCHAĆ, 
DYSZEL, szla, s.tn. the beam 
of a cart, the pole of a coach. - 
DZI 
wozu, the pole of a van. - pługu, 
the beam of a plough. 
DYWAN, u, s. m. carpet; 2) the 
council of the oriental princes, di- 
van. 
DYWDYK, u, s.m. caparison, 
accoutrement. 
DYWERSYA, vt,s.f. diversion; 
2) disturbance, confusion. 
DY WIZY A, i, s.f. division (ar- 
my)- 
DZBAN, a, s.m. = DZBANEK, 
nka, DZBANECZEK = DZBANU- 
SZEK=DZBANUSZECZEK, czka , 
dim. pitcher. Do czasu dzban wo- 
dę nosi, aż się ucho nie urwie, 
(pr.), the pitcher goes often to the 
well, but is broken at last. 
DZBANKARZ, a, s.m. pitcher 
maker. 
DZBANOWY, A, E, of a pitcher. 
Piivo dzbanowe, draught beer.- 
DŻDŹEWNY, a e, rainy. Woda 
dżdżewna miększa od studzien- 
nej, źródlanej, rain-water is softer- 
than well or springwater. 
DŻDZEWNICA, y,s.f. rain-wa- 
ter , 2) lob-worms =DŻDŻOWNIK, 
(Zool.). 
DŻDŻOWY=DŻDŻEWNY. 
DŻDŻYĆ, vł, v.n. to pour with 
rain, to make rainy. Dżdży, it 
rains. Dżdży się, rainy weather, a 
rainy day. 
DŻDŻYSTY, A, e, rainy. Wiatr 
dżdżysty, rainy wind. Pora roku 
- a, a rainy season. 
DZIAĆ SIĘ, jeie się, v. n. imper. 
to be going on, to happen, to occur. 
Muszę go ostrzedz o wszystkiem 
co tu się dzieje, I ought to inform 
him how matters go, of every thing 
that happens. Po wyjeżdzie twoim 
działo się tu or zaszło wiele wa- 
żnych rzeczy, since your depar- 
ture many considerable events have 
fallen out. Skąd się to dzieje że... 
whence it came to pass that... 
Niech się co chce dzieje, at all 
events, whatever happens, whatever 
may happen, happen what may. 
Jeśli chcesz aby się nam dobrze 
działo, if you wish to see us pros- 
per. Żle się nam dzieje, we are dis- 
tressed or our affairs are in bad 
condition. Bardzo żle mu się 
dzieje, he is in very bad circum- 
stances. Czem się to dzieje że ?... 
how does it happen that...., how 
is it that.... Niech się dzieje wo- 
la Boża nic nasza! Not our 
wili but God's be done! Dzieje się 
o tern że, the question is, the point 
in question is. 
DZIaD, a, S.m. old man; 2) 
grand-father; 3) an old beggar. 
DZIADEK, dka, s.m. = DZIA- 
DUNIO , a , a word of endearment 
for a grand father or for an old 
man; 2) Dziadek do orzechów, 
nut-crackers. 
DZIADOWSKI, A, E, or DZIA- 
DOSKI, a , e , of the grand-father; 
2) of an old beggar. 
DZIADUNIO, A, s.m. word of 
endearment, my poor dear grand- 
father = DZIADUŚ. 
DZI 
DZIADZISKO, ka , s. m. an ugly, 
dirty old beggar. 
DZIAK, a , s. m. singer, choris- 
ter in the greek churches. 
DZIAŁ, u, s.m. division, parti- 
tion , share. Dać co komu działem, 
to give one his portion. Przystąpić 
do działu dziedzictwa, to divide 
the inheritance. 
DZIAŁAĆ, łam, v.imp. to act, 
to work,-to operate. Czas już dzia- 
łać, it is time to act. Działajmy! 
let us be doing, stirring. Działać co 
wspólnie z kim, to act with one, 
to go hand in hand with one. Dzia- 
łać honorowie, po przyjacielsku, 
to behave like a man of honour, 
to act the part of a friend. Ciała 
niebieskie działają na rzeczy 
ziemskie, celestial bodies influence 
things below. Wszystko to Bóg 
zdziałał, God has done all that. ■ 
DZIAŁACZ,a, s.m. author, agent. 
DZIAŁALNOŚĆ, ci, s.f. activity, 
agency. Obręb działalności jego 
niezbyt obszerny, the sphere of 
his activity is not very extensive. 
Podoba mi się działalność tego 
człowieka, I like the nimbler ess 
of that man. 
DZIAŁALNY, a. e, efficient, 
see SKUTECZNY. 
DZIAŁANIE, 1A, s. n. proceed- 
ing, operation, working. Wszy- 
stko co się na świecie czyni, jest 
wypadkiem działania ciał czyn- 
nych na ciała bierne, nothing is 
done in the universe butby the action 
of active bodies upon the passive. 
Masz otwarte pole do działania, 
a vast career of action is open before 
you or you may give full scope to 
your activity. 
DZIAŁKA, i, s. f. see PODZIAŁ- 
KA. 
DZIAŁO, ła, s.n. DZIAŁKO, 
ka , dim. cannon, gun. Działo że- 
lazne, spiżowe, iron gun, brass 
cannon. Ciężkie działa, the heavy 
cannon battering-gun.Przodki-a, 
agun carriage. Zagwoździć-o, to 
nail up, to spike a cannon. Działo 
dziesięcio-funtowe, ten-pounder. 
Być na wystrzał działowy, to be 
within cannon'shoL Brać 
rychtować -o, to level a ca^n?n. 
Strzelać z -a, to fire off cannon. 
Wzięto działa nieprzyjacielskie, 
the enncmy's cannon was taken. 
Okręt 120 działowy, a ship of a 
hundred and twenty guns. 
DZIAŁOBITNIA, i, s.f. raised 
work on which cannons arc moun- 
ted, battery. Odsłonić -ą, to un- 
mask a battery. Znieść, zbić, -ą, 
to dismount one's battery.-a nad- 
szańcowa, a battery on barbe. 
DZIAŁOLĆJ, or LUDWISARZ, 
cannon founder, caster. < 
DZIAŁOMIAR, u, s.m. caliber, 
instrument for measuring the bo- 
re of fire arms. DZIAŁOWY, a, 
e , belonging to a cannon (działo); 
2) a part that falls to one by lot, 
or share, or distribution (dział). 
Kula-a, cannon'ball or bullet. 
Być po za strzałem-a, to be DZI 
beyond the range of cannon-shot. 
Kontrakt-y, contract of equal or 
unequal distribution, deed of share. 
DZIANET or DŻANET, a, s.m. 
war horse (from arabian djunud). 
Dosiadł dżaneta, he mounted his 
steed, his charger (elevaL style); 2) 
way thorn, genista, broom (bot). 
DZIANIE, a, s.n. weaving, tex- 
ture, a web. 
DZIANKA, I, s.f. =» CAŁO- 
DZIANA, a habit without seam, 
knit clothes. A była tó suknia nie- 
szyta, od wierzchu całodziana, 
now the coat was without seam, 
woven from the top throughout. 
DZIARŃ, i, gravel = 
ŻWIR. 
DZIARNISTY, a, e, gravelly. 
Ziemia -a, gravelly soil or 
land. 
DZIARSKI, a, e, brisk, smart, 
buxom. Dziarska dziewczyna, a 
bustling, sprightly, lively girl. 
Dziarski chłopak, a brisk young 
fellow. Jaki dziarski! he is very 
gay, he looks smart. Dziarski koń, 
a horse full of mettle. 
DZIARSKO, adv. briskly, smar- 
tly, buxomly. 
DZIARSKOŚĆ, a, s.f. brisk- 
ness , smartness, buxomness. 
DZIARSTW1STY, a, s, see 
DZIARNISTY. 
DZIĄSŁA, seł, pl. the gum 
wherein the teeth are set. 
DZIATECZKI, czek, ph-DZIA- 
TKI , tes, =DZIATWA, wy , s. f. 
children, little ones. 
DZICZ, Y, 8. f. savageness, wild- 
ness; 2) savage people.-północna, 
the northern barbarians. 
DZICZAK,a, s.m. wild beast, 
savage animal. 
DZICZEĆ, cesję, v.n. to grow 
wild. 
DZICZKA, Kt, S.f crab or wild 
apple, crab-tree. 
DZICZYZNA, ny , s. f. a desert 
uncultivated land; 2) game, deer. 
= DZIKOWINA. 
DZIDA, dy , s. f. spear, pike. 
DZiECI, plural of DZIECKO, 
DZIECIĘ, children. DZIECIARNIA, 
i, s.f. nursery. 
DZIECIĄTECZKO, s. n.= DZIE- 
CIĄTKO, ka , a little baby. 
DZIECIE, ęcia , 8. n.; pl. DZIE- 
CI. child infant. 
DZIECIĘCY, a, e, of a child. 
DZIĘCIELINA,NY,s.f. (aplant.) 
medick. 
DZIECINA, s.f. ny, a little babe. 
DZIECINIEĆ, nieję, v.n. to 
grow childish, to be in one's se- 
cond childhood, to be in one's do- 
tage. 
DZIECINNIE, adv. childishly. 
DZIECINNOŚĆ, i, s. f, childish- 
ness. 
DZIECINNY, a , e , childish. - y 
język,-e postępki, a child's or 
childish languague, childish beha- 
viour. Bawić się po dziecinnemu, 
, to play or toy like a child. 
DZIECIŃSTWO, wa, s, n. child- 
hood, infancy. Od mojego pier- 
DZI 
wszego dzieciństwa, from my 
childhood, from my tenderest in- 
fahcy. ^Vyjść z-a, to emerge from 
childhood, to be a man, a woman; 2) 
puerility, childishness. Robić dzie- 
ciństwa , to do childish things, to 
act childishly. To dzieciństwom 
is downright childishness. 
DZIECIOBÓJCA, cy, 8. m. DZIE- 
CIOBÓJCZYNI , s. f. infanticide. 
DZIECIOBÓJSWO, wa, s.n. 
child-murder. 
DZIĘCIOŁ, ła, {a bird.). wood- 
pecker, 
DZIECIOLUBNY, fond of child- 
ren. 
DZIECIOROB, A, s.m. child- 
maker, a prince chosen for husband 
by a queen, without enjoying the 
prerogatives of a king. 
DZIECIORODNY, a, E, child- 
bearing , prolific. 
DZIEWUCH, a, s.m. - DZIE- 
CIAK, a, a full grown child, a strip- 
ling. 
DZIECKO, ka , s. n. child. Czuć 
dziecko w żywocie, to be quick 
with child. Rodzić -, to be in 
labour.-przy piersiach, an infant 
at the breast, a sucking child. 
Kłamcy są dziećmi djabła, liars 
are the children of the devil. HejI 
dzieci I (to inferiors) cheer up, my 
boys! cheer up, lads! 
DZIEDZIC, a, s.m. heir. 
DZIEDZICTWO, wa, s.m. inhe- 
ritance, patrimonial estate. Wziąść 
dziedzictwo po przodkach swo- 
ich , to reap the heritage of one's 
father. 
DZIEDZICZKA , KI, & f heiress, 
inheritrix. 
DZIEDZICZNIE, adv. heredita- 
rily, by inheritance or succession. 
DZIEDZICZNOŚĆ, ci, s.f. here- 
ditary possession; 2) right of inhe- 
ritance. 
DZIEDZICZNY, a, e, heredi- 
tary, patrimonial. -e królestwo, 
-y urząd, hereditary kingdom, 
office. -a choroba, hereditary, or 
family disorder. 
DZIEDZICZYĆ, czę, v.imp. to 
inherit, = Odziedziczyć. Odzie- 
dziczył wielkie dobra, he has in- 
herited a great estate; he has come 
to a great estate; a great estate has 
fallen to him by inheritance. Cnota 
byla jedynem bogactwem które 
odziedziczył po Ojcu, virtue was 
the only wealth he inherited from 
his father. 
DZIEDZINA, ny, s. f. patrimony; 
2) home, one's own country, 
hearth. Lubi własną dziedzinę, 
he loves his own fire-side. 
DZIEDZINIEC, ńca , s. m. court- 
yard. 
DZIEGCIARZ, A, 8. m. tar-burner. 
DZIEGCIOWATY, A, E, tar-like. 
DZIEGIEĆ, gciv, s. m. tar. 
DZIĘGIEL, gla , s. m. angelica, 
(a plant.). Dzięgiel cudzoziemski, 
macerona, smyrnium (bot.). 
DZIĘGŃA, A, s. f. term of medic, 
parulis. 
DZIEJE, jów, pl. history, annals, 
DZ! 
records, dzieje aposrotsnte, the 
acts or the apostles. - bohatera* 
the life and history oi a hero. - 
święte kościoła, the sacred re- 
cords of the church. 
DZIEJOPIS, - DZIEJOPISAM, 
k, s.m. historian, annaiht, hmo> 
riographer. 
DZIEJOPISARSKI, a, a, hbto 
rical. 
DZIEJOWY, a,e, historical, hi- 
storic. Osoba dziejowa, historical 
personage. Jest to rzecz nieza- 
wodna , dziejowa, that is a matter 
of fact, it is certainly. 
DZIĘKA, i, s. f. - PODZIĘKO- 
WANIE , thanks, acknowledgment. 
Oddać dzięki Bogu za jego łaski, 
to thank God for his favours. Dzięki 
wam za dobroć waszą, many 
thanks for your kindnes, see DZIĘ- 
KI. 2) accord, good-will, consent 
Robić co bez dzięki ot przez 
dzięki, to do something grudgingly,, 
against one's will: (old.).. 
DZIEKAN, a, s.m. dean. 
DZIEKANIJA, i,8.f. deanship, 
deanery. 
DZIĘKCZYNIENIE, u, 8. it. 
thanksgiving. = DZIĘKOWANIE. 
DZIĘKCZYNNIE, adv. thank- 
fully = WDZIĘCZNIE. 
DZIĘKCZYNNOŚĆ, a, 8.f. thank- 
fulness. 
DZIĘKCZYNNY, A, e , thankful. 
DZIĘKI, ków pl. thanks. -skła- 
dać , to give or return thanks. Le- 
pić j mi, dzięki Bogu, I am better, 
thank God. Dzięki twćj dobroci, 
thanks to your goodness. Dzięki tćj 
damie, thanks to that lady. 
DZIĘKOWAĆ, kuję , o. imp. to 
thank. 
DZIELCA, v, s.m. parter, asses- 
sor (of taxes), billet master (of 
troops), trustee of an inheritance. 
DZIELIĆ, lę , v. imp. to part, to 
divide, to share, to portion out. 
Dzielić, rozdzielić miasto na 
kwartały, to parcel out or divide a 
town into wards.-pieniężną sum- 
mę między wiele osób, to part a 
sum of money among several per- 
sons.-całość na części, to divide 
the whole into its parts. Podły in- 
teres dzieli tę rodzinę, a base 
interest has set that family at va- 
riance. Podzielcie się tóm, share, 
divide it between you. - łupy, to 
divide the spoil, to share the booty. 
Dzieli się dostatkiem zubogiemi, 
he shares his wealth with the poor. 
Zdania się dzielą, the opinions, 
or votes are divided. Podzielę 
z tobą trudy i niebezpieczeństwa, 
I shall partake of, share the fatigue 
and danger along with you. =ROZ- 
DZIELIĆ, PODZIELIĆ, ODDZIE- 
LIĆ. 
DZIEŁKO, KA, 3. n.a littla work. 
DZIELNICA, y, s. f. the collate- 
ral branch of a family; 2) appa- 
nage. 
DZIELNICZY, a, e, divisor, gS- 
viding. 
DZIELNIE, ado. 
stoutly, valiant^ 
49 DZI 
DZIELNIK, A, a. m. divisor. 
^dziŹlność, Ci, s.f. divisibi- 
lity, divisibleness, = PODZIEL- 
NOŚĆ. 2)vigour, stoutness, valiance, 
bravery; 2) efficaciousness, 3) divi- 
sibility. = PODZIELNY. 
DZIEŁO, ła , 8. n. work, deed, 
exploit; 2) work or performance. 
- geniuszu, a work of genius. - 
przyrodzenia, the work of the 
creation.-aRasyna, Kornela, the 
works of Corneille, of Racine. - 
nieogloszone drukiem, unpublish- 
ed works.- a pośmiertne, post- 
humous works. 
DZIEŃ, dnia , 3. m. day. - po- 
wszedni, working day or week-day. 
-postny, fast-day. -świąteczny, 
a holy day. -sądny, doom's day. 
Odednia do dnia, from day to day. 
We dnie, by day, in the day-time. 
Zadnia, by day-light. Juz biały 
dzień, it is broad day. Codzień, 
every day. Co drugi dzień, every 
other day. Smutno dzień przepę- 
dził, he has passed the day very 
heavily. Dzień drogi, a day's jour- 
ney. Dzień mierzcnnie, the day de- 
clines. Śród dnia, at noon day, in 
the face of the world. Dzień no- 
wego roku, new year's day. Dobry 
dzień, good morning, good mor- 
row. Życzyć komu dnia dobrego, 
to bid, or wish one a good morning 
or a good day. Ode dnia do dnia 
odkładać, to put off from day to 
day. Za dnijego, in his days. 
DZIENNIE, adv. diurnally, daily. 
Pracować-, to work by the day. 
DZIENNIK, a , s. m. a day-book; 
2) journal, daily news paper. 
DZIENNIKARSKI, a, ie, belong- 
ing to a journalist. 
DZIENNIKARZ, A, 8. m. journa- 
list. 
DZIENNY, A, e , diurnal, daily. 
DZIERGACZ, A, s. m. weaver- 
bird, ortvgometra, a black rail. = 
CHRUŚCIEL. 
DZIERLATKA, ki, s.f. crested 
lark. 
DZIERŻAWA, wy, s. f. tenancy, 
tenement, farm. Dzierżawy an- 
gielskie w Indiach, the british 
possessions in the East Indies. Od- 
danie w dzierżawę, letting to 
farm. Wziąść w dzierżawę, to 
lake to farm. 
DZIERŻAWCA, cy, s. m. tenant, 
fanner. 
DZIERŻAWCZY, a, e, of a far- 
mer. 
DZIERŻAWIĆ, wię, v.imp. to 
hold land for a certain rent. 
DZIERŻAWKA, I, S.f. a small 
farm. 
DZIERŻAWNY,A, E, of a farm. 
Wieś dzierżawna, an estate, a 
manor on a lease. Na tej wiosce 
dzierżawnej każdy dobrze wy- 
szedł, all the farmers who have ren- 
ted that estate have thriven on it. 
DZIERZBA, y, s.f. lanarius, 
lanner. (Zook). 
DZIERŻEĆ, żę , v. imp. to hold, 
to keep. 
DZI 
DZIERŻENIE. !A, s. n. holding, 
keeping. 
DZIERŻYCIEL, a, s. m. ka, fem. 
= DZIERŻAWCA. 
DZIESIĄTEK, tka, s.m. half a 
score® 
DZIESIĄTKA, ki, s. f. ten at 
Cdrds 
DZIESIĄTKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to decimate, to punish every tenth 
soldier.-rotę, polk, to decimate 
a company, a regiment. Potrafili 
położyć koniec klęsce dziesiątku- 
jącej corocznie ludność, they were 
enabled to put a stop to the scourge 
which swept off a part of the popu- 
lation or which decimated the po- 
pulation every year. 
DZIESIĄTKOWY, a, e, decimal. 
=DZIESIĘTNY. 
DZIESIĄTNIK, a, s. m. =DZIE- 
SIĘTNIK. DZIESIĄTY, A, E, tenth. 
DZIESIĘĆ, ciu, ten. 
DZIESIĘCINA, ny, s.f. tithe. 
DZIESIĘCIOKĄT, a, s. m. deca- 
gon. 
DZIESIĘCIOKROTNY, a, e, ten- 
fold. 
DZIESIĘCIOLETNI, A, e, ten 
years old. 
DZIESIĘCIORAKI, A, e, often 
different sorts, decupel, ten-fold. 
DZIESIĘCIORO, rga , s. n. ten 
pieces of the same kind. -prosiąt, 
ten pigs.- dzieci, ten children.- 
Boże przykazanie, the ten com- 
mandments of God. 
DZIESIĘCIU,s. num. ten (used 
only with the names of men.). 
DZIESIĘĆKROĆ, adv. ten times. 
W sprawie tćj wygrał dziesięć- 
kroc więcćj niż wydał, he has 
gained in that affair ten times as 
much as he laid out. 
DZIESIĘTNIK, a, S.m. decu- 
rion. 
DZIESIĘTNY, A, E, decimal. 
-y rachunek, decimal arithmetic. 
-e ułamki, decimal fractions. 
DZIEWA, wy,s. f. maid, maiden. 
DZIEWAĆSIĘ, (inus.) frequent, 
of PODZIAĆ SIĘ, DZIAĆ SIĘ. 
DZIEWANNA,NY,s.f. (aplant). 
mullein, torch-weed or high-taper. 
2) a goddess in slavish mythology. 
DZIEWCZĄTKO, ka, s.f. a 
pretty little girl. 
DZIEWCZĘ, ęcia , s. n. = DZIE- 
WCZYNA, ny, girl, lass. 
DZIEWCZY, a, E, of a girl = 
nyrFwrrzv 
DZIEWCZYNKA, ki, s. f. a pretty 
little girl. 
DZIEWCZYSKO=DZIEWCZY- 
NISKO, ka, s.n. a hoyden. 
DZIEWECZKA, ki, a pretty live- 
ly girl, a lass, a young wench. 
DZIEWIĄTKA, ki, a nine, (at 
cards). 
DZIEWIĄTY, a, e, ninth. Dzie- 
wiątego dnia miesiąca księżyco- 
wego, the ninth day of the moon. 
DZIEWICA, cy, s,f. maid, mai- 
den, virgin. Przenajświętszadzie- 
wica, the blessed, the holy virgin. 
-poświęcone służbie bożej,, vir- 
gins consecrated to God. Świę- 
DZI 
ty Jan był dziewicą, St.-John 
lived in a state of virgin purity. 
Dziewica Orleańska, the maid of 
Orleans. 
DZIEWICTWO, wa, s.n. mai- 
denhood, virginity. 
DZIEWIĘĆ, ciu, nine. 
DZIEWIĘĆDZIESIĄT, sięciu, 
ninety. 
DZIEWIĘĆDZIESIĄTY, a, e, 
ninetieth. 
DZIEWIĘCINY, cin , pl. a mass 
and other devotions, performed on 
the nineth day after the death of 
a catholic. 
DZIEWIĘCIOKĄT, a, s.m. en- 
neagon. 
DZIEWIĘCIOKROTNY, A, E, 
ninefold. 
DZIEWIĘCIOLETNI, a, e, nine 
years old. 
DZIEWIĘCIORAKI, A, e, of nine 
different sorts. 
DZIEWIĘCIORO, rga , s. n. 
(used only in speaking of young 
children and of the young of ani- 
mals). nine. 
DZIEWIĘĆKROĆ, adv. nine 
times. 
DZIEWIĘĆSET, ciuset, nine 
hundred. 
DZIEWIĘĆSETNY, a, e, nine 
hundredth. 
DZIEWIĘĆ SIŁ, = DZIEWIĘ- 
CIOSIŁ, a, s. m. Carolina, Carline- 
thistle, (Bot). 
DZIEWIERZ, a, s.m. (old.) 
brother-in-law. 
DZIEWIĘSIŁ, a , s. m. giant. - 
OLBRZYM. 
DZIEWIĘTNAŚCIE, stu, nine- 
teen. 
DZIEWIĘTNASTOLETNI, a,e, 
nineteen years old. 
DZIEWIĘTNY, a, e, ninefold, 
nine. Dziewięlne grono mąz, or 
Dziewiętne Siostrzyce, nine;muses 
or nine Sisters. 
DZIEWIĘTNASTY,-a, E, nine- 
teenth. 
DZIEWKA, ki , s. f. wench , 
country-girl, housemaid. 
DZIEWKARZ, a, s.m. wencher. 
DZIEWOJA, i,s.f. plump, chub- 
by cheeked girl. 
DZIEWOSŁĄB, a, s.m. para- 
nymph, brideman. = SWAT. 
DZIEWOSŁĄBIĆ, ił, i, v.a. 
(komu), to go a wooing for ano- 
ther, to go between, to bring about 
a marriage.=SWATAĆ. 
DZIEWOSŁĘBSTWO, A, s.n. 
the action of going a wooing for 
another. 
DZIEWUCHA, chy , s. f. an aw- 
kward fat-faced wench. 
DZIEŻA, ŻY, S.f. = DZIEŻKA, 
Ki, kneading trough. 
DZIEŻNY, A, E,ofa kneading 
trough. 
DZIK, a, s.m. wild boar. Kły 
dzika, a boar's tusks, razors of a 
boar. Poloivanie na dzika, the 
boar hunt see ODYNIEC, WAR- 
CHLAK, MACIORA; 2) unsociable, 
shy, savage. To dzik, co ani się po- 
każew śmiecie, that man is a kind 
50 DZl 
of savage, that never shows him- 
self in society. 
DZIKI, a, e, wild, savage; 2) shy, 
coy. Drzewo -e, wild tree. Spoj- 
rzenie, savage air, look, manners. 
- i charakter, ferocious temper 
or disposition. 
DZIKO, adv. ferociously, wildly. 
To dziko smakuje , that hasa a 
wild, fishy, or ramish taste. 
DZIKOŚĆ, ci, s.f. wildness sa- 
vageness; 2) shyness, coyness. 
DZIKOŚMIESZNY,A,E,cruel and 
ridiculous at the same time, whimsi- 
DZIKOWINA, NY, s.f. wild boar 
venison; 2) desert, wilderness. 
DZIOB, a, s.m. beak, bill. 2) 
pits, or marks of the small pox. 
DZIOBAĆ, bię, v.imp. DZIO- 
BNĄĆ, nę, v.inst. to peck. DZIO- 
BAĆ SIĘ, to peck one another. 
- z pieszczotą jak gołębie, to 
bill. 
DZIOBAS, a, s.m. adze, addice. 
(Carpenter's tool.) 
DZIOBATY, a, e, marked or 
pitted with the small pox. 
DZIOBIASTY, a , e, long beaked. 
DZIOBOROZEC, żca, s. m. 
hornbill. (a bird.) 
DZIONEK, ka, s.m. dim. a fine 
lovely day, dim. of DZIEŃ. 
DZIRYD, dd,$. m.=DŻERYT, u. 
javelin. 
DZ(Ś = DZISIAJ, adv. to-day. 
Od dziś dnia za tydzień, this day 
se'nnight. Dzisiaj przyjdzie, he 
will arrive to-day. Dzisiejszeczasy, 
now-a-days, now, this age, at pre- 
sent. Dawniej to uchodziło, dziś 
trzeba inaczej, that was the custom 
formerly, but now-a-days 'tis quite 
otherwise. Znamy się nie od dzi- 
siaj, we are no new acquaintance. 
Dziś na tronie jutro w więzieniu, 
to day on a throne, tomorrow in a 
dungeon. 
DZISIEJSZY, a, e, of this day. 
W dzisiejszym czasie, now-a-days, 
- a moda, the present fashion. 
Dzisiejsi ludzie wcale różnią się 
od tych których widzieliśmy za 
młodu, the men of the present day 
are quite different from those we 
saw in our youth. 
DZIURA, ry, s. f. a hole, a gap, 
peep-hole, loop-hole. Kluczowa 
-a, the key-hole. Zatknąć -ę, to 
stop a hole, to stop a gap , to pay 
a debt. Masz -ę w pończoszce, 
there is a hole in your stocking. 
DZIURKA, i, dimin. Dziurki fle- 
towe, the holes of a flute. To dziu- 
ra, nie dom, that is not a house, 
'tis a mere hole. Na twoim fraku 
pokazują się dziury, your coat is 
breaking out in holes, is getting full 
of holes. 
DZIURAWIĆ, wię , v. imp. to 
make a hole. Złodzieje ścianę prze- 
dziurawili , the thieves have per- 
forated or have broken, through the 
wall. Mole dziurawią suknię, the 
moths have made holes in, or have 
holed that coat. 
DZIURAWIEĆ, wieję, v. n. to 
DZI 
grow full of holes. - PODZIURA- 
WIEĆ. 
DZIURAWY, A, E, full of holes; 
2) leaky. 
DZ1URECZKA=DZIURKA, ki, 
s. f. dim. a little hole. -a do gu- 
zika , button-hole. Najeść się po 
dziurki, to eat and drink one's 
belly full. Ma dwie dziurki w no- 
sie f he is a deep fellow, he is a sa- 
gacious man, he has great foresight. 
DZIURKO WATOSĆ, ci, s. f. po- 
rosity. 
DZIURKOWATY, a, E, porous. 
DZIW, u, s.m. wonder, wondrous 
thing. Nie dziw, it is not to be won- 
dered at. Robić dziwy, to do, to 
perform wonders, see CUDO. 
DZIWACKI-DZIWACZNY, A, 
e, odd, queer, strange, humorous 
freakish, fanciful, maggoty. 
DZIWACKO, adv. grotesquely, 
oddly. 
DZIWACTWO, wa, s.n. odd- 
ness, strangeness, odd fancy, 
whimsical oddity, extravagance, un- 
couthness, singularity. 
DZIWACZEĆ, yl, eje , v. n. imp. 
=ZDZI WACZEĆ, to become extra- 
vagant , to grow odd or whimsical. 
DZIWACZKA, ki, s.f. a whim- 
sical woman. 
DZIWACZNIE, adv. oddly, stran- 
gely, whimsicallv. 
DZIWACZNY, see DZIWACKI. 
DZIWACZYĆ, czę, to grow 
whimsical, to play odd freaks. 
DZIWAK, ka, s. m. an odd whim- 
sical fellow. 
DZIWER, v, s. m., from Per- 
sian DŻOUIIER, damaskening. Ta 
klinga ma piękny dziwer, the 
damaskening of this blade is done 
with great,taste. 
DZIWIĆ SIĘ, wię się, v. imp. 
to marvel, to wonder, to be surpri- 
sed or astonished. 
DZIWNIE, adv. wonderfully, 
surprisingly, prodigiously. 
DZIWNOŚĆ, ci, s.f. woqder- 
fulness, strangeness. 
DZIWNY, a, e, wonderful, mar- 
vellous; 2) odd, strange. 
DZIWO, wa, s. n. an astonishing 
or wonderful thing, portent, pro- 
digy, marvel. Starożytni mnie- 
mali że dziwa poprzedzają ka- 
żdy wielki wypadek, It was a 
belief among the ancients, that 
great events are preceded by pro- 
digies. 
DZIW0GŁ0W, a, s. m. Blunt 
headed cachalot. (a fish.) 
DZIWOLĄG, a, s. m. =DZI WO- 
TWÓR, monster, something 
unnatural or horrible. 
DZIWOPŁÓD, u, s.m. = DZI- 
W0R0D, u, s.m. monster. 
DZIW0R0DNY,a,e, possessing 
magic virtues. 
DZIWOSPRAWCA, z,s.m. the 
author of a prodigy. 
DZIWOWAĆ SIĘ, see DZIWIĆ 
SIĘ. 
DZIWOWANIE SIĘ, s.n. (cze- 
mu), the admiration of a thing, 
the act of finding it curious or asto- 
DZW 
nishing = PODZIW, PODZIW1E- 
NIE. 
DZIWOWIDZ, a, s.m. witness 
of a prodigy. 
DZIWOWISKO, ka , s. n. an as- 
tonishing show, a pageant. 
DZIWY, a, e, used only in the 
following expression : Dziwę mię- 
so, proud-flesh. 
DŻUMA, my ,• s. f. plague, pesti- 
lence. =CZUMA, MOR. 
DŹWIĘCZNIE, adv. sonorously, 
tunefully, harmoniously. 
DŹWIĘCZNOŚĆ, i,s. f. sono- 
rousness , tunefulness, harmonious- 
ness. 
DŹWIĘCZNY, A, e, sonorous, 
tuneful, harmonious. 
DZWIĘCZYĆ, czę, v.n. to tin- 
kle, to clink, to chime, to jungle. 
DŹWIĘK, u, S.m. sound, reso- 
nance, chime, jungle, noise, ring, 
voice. Dźwięk przeraźliwy, a 
sharp or shrill sound.- dzwonów, 
the sound or ringing of bells. - 
trąby, the sound of trumpets. - 
szabel, clashing of swords. 
DŻWIERZE, ów, and diminut: 
DŻWIERZKI see DRZWI, DRZWI- 
CZKI. 
DŹWIGAĆ, gam , v. imp. to bear 
a burden. DŹWIGNĄĆ, v.inst. to 
support, to uphold. -nę, to lift up 
a burden. -się, to rise up again. 
Te kolumny dźwigają cały dom, 
those pillars support the whole 
house. Prawdziwa miłość każę 
dźwigać błędy i niedostatki bli- 
źniego, it is charitable to bear with 
our neighbour's faults and infirmi- 
ties. 
DZWIGACZ, a, s.m. upholder 
= DRĄŻNIK. 
DZWIGALNY, A, e, capable of 
bearing or upholding. 
DŹWIGANIE, a, s.n. lifting, 
supporting. 
DŹWIGAĆ SIĘ, or DŹWIGNĄĆ 
SIĘ, v. refl. inst. to raise up, to 
lift up again. Okręt schylony na 
bok, dźwignął się (powstał) ,the 
ship which had inclined to one side, 
rose again slowly. Tak byłem osłabł 
klęcząc, że ledwie się mogłem po- 
dźwignąć z miejsca, I was taken 
ill as I was kneeling, and I had a 
great deal of trouble to get up 
again. 
DŹWIGNIA, ni, s. f. craw-beam, 
lever. Punkt oparcia-i, the ful- 
ciment, or fulcrum of a lever. 'Wy- 
mowa jest silną dźwignią do po- 
ruszenia ludzi, eloquence is a pow- 
erful lever for moving the multi- 
tude. 
DZ WIGNIONY, a , e , lifted up, 
heaved or raised up. 
DZWIGOŃ, nią, s.m. - DRĄ- 
ŻNIK. 
DZWON, u, s. m. bell. Dzwon 
głośny dla tego że próżny, empty 
vessels make the greatest noise. Bić 
w dzwony, to toll the bells, to 
ring a peal. Zeszli się na bicie 
dzwonów, they were assembled 
at the sound of the bells. 
51 EGI 
DZWONARZ, A, 4. m. beU-foun- 
der or caster. 
DZWONEK, kka, s.m. dim. 
DZWONECZEK, czka, a little bell; 
2) bell flower. (Bot.). 
DZWONIARZ, rza, S.m. - 
DZWONNIK, a, bell-ringer, sex- 
ton, churchwarden=DZWONNIK. 
DZWONIĆ, nię, v. imp. to ring 
a bell, to toil. -zębami, to chatter 
with the teeth. Dzwoni mi w u- 
szach, my ears tingle or tińkle. - 
na kazanie,to ring the sermon bell. 
-na obiad, to ring for dinner. - 
na służących, to ring for the ser- 
vants, to pull the bell. 
DZWONIENIE, ia, s.n. ringing 
of bells, tolling.-w uszach, a 
tinMng in the ears, or a whizzing 
sound in the ears. 
DZWONKA, ki , s. f. a diamond, 
at cards. - i, a, e, resounding. 
DZWONKI, ków, pl. gills, wattle 
or flaps that hang bellow the cock's 
bill; 2) flesh under the chin of 
swine. 
DZWONKO, dim. see DZWO- 
NO. 
DZWONKOWATY, a, e, bell- 
shaped. 
DZWONNĘ, ego, s.n. the mo- 
ney given for ringing, a sexton's 
DZWONNICA, cy, s.f. steeple, 
belfry. 
DZWONO, A, s.n. felloe of a 
wheel; 2) a piece of fish. 
DZYNDZYK, a, s. m. a pendu- 
lum of any kind (vulg.). 
E 
ECHO, a , s. n. echo. Jest spo- 
sób budowania sklepień tak aby 
odbijały głośne echo,certain vaults 
are constructed in such a manner 
as to produce a loud echo. Potwarz 
łacno znajdzie echo, calumny ge- 
nerally finds an echo. Ten człowiek 
jest echem innych, that man is but 
so and so's echo. 
EDUKACYA, yi, s.f. education. 
The true polish word of it, is WY- 
CHOWANIE. 
EDUKACYJNY, a, e, relating to 
education. 
EDUKQWAĆ, kuję , v.imp. to 
educate, to breed, to bring up. = 
WYCHOWAĆ, WYCHOWYWAĆ. 
EDUKOWANY, a, e, educated, 
well bred. To młodzieniec dobrze 
-y, he is very well-bred, or edu- 
cated. Dziewczyna źle-a, romp. 
EDUKT, u, s. m. (Old term of 
ajurispr.) document proving the 
nobility of family, lettersofa nobili- 
ty, a voucher. 
EDYCYA, yi s.f. edition. 
ED YKT, u, s. m. edict. 
EDYTOR, A, s.m. editor. - 
WYDAWCA. 
EDYTORSTWO, A, s.n. editor- 
ship, a printing-publisher's trade. 
EFOD, u, s.m. see HUMO- 
RAL. ephod. 
EGIPCYANIN, s.m. Egyptian, 
52 
ELE 
gipsy, fem : EGYPCYANKA, n, 
Egyptian woman. 
EGOISTA, ty, s. m. egotist, sel- 
fish man. - SOBEK, SAMOLUB. 
Jestto wielka egoistka, she is 
very selfish. 
EGOIZM, u, s.m. egotism, sel- 
fishness. Głupi egoizm, a stupid 
egotism. 
EJ, EJZE, onomat. have a care, 
take care. Ej ostróżnie! take care 
thfen! Ej tarn na dole! beware, 
take care below! Ej strzeż się ki- 
ja ! beware of the rod or the stick. 
EKLIPTYKA, ki, s.f. ecliptic. 
EKLOGA, i, s.f. eclogue. 
EKONOM, a, s. m. land-steward. 
EKONOMIA,!, s.f. the office 
of a land-steward; 2) husbandry, 
economy. 
EKONOMICZNIE, adv. econo- 
mically. = OSZCZĘDNIE. 
EKONOMICZNY, a, e, economi- 
cal, sparing, saving. 
EKONOMOWA, wej, s.f. the 
wife of a land-steward. 
EKONOMÓWNA, wny, s.f. the 
daughter of a land-steward. 
EKWATOR, A, s.m. = RÓ- 
WNIK, equator. 
EKWIPAŻ,a, t.m. equipage, 
carriage of state. 
EKWIPOWANIE or WYEKWI- 
POWANIE, a. n. out fit; the fitting 
out, equipment Wydatki -a, 
expenses for a fit out, outfits. -e 
pułku, fitting out, equipment of a 
battalion. 
ELASTYCZNOŚĆ, ci, s. f. elas- 
ticity. = SPRĘŻYSTOŚĆ. 
ELASTYCZNY, a, e, elastical. 
ELATYNEK, nka , s.m. water- 
wort (aplant.). 
ELEGANCKI, a, e, elegant, 
gay. -e towarzystwo, fashionable 
society. Zwroty, wyrazy -ie, 
elegant speech, expression.=WY- 
KWINTNY, ŚLICZNY. 
ELEGANCKO = PO ELEGAN- 
CKO , adv. elegantly. 
ELEGANCYA, yi, s.f. elegance, 
finery of dress. 
ELEGANT, a, s. m. a beau, 
dandy. 
ELEGANTKA, ki, s.f. an ele- 
gant, flaunting woman. 
ELEGANTOWAĆ SIĘ, owal, 
uje, v. re fl. imp. to embellish, to 
adorn one's self , to attire. Wyele- 
gantowala się jak do ślubu, she 
is dressed like a bride. Śmiesznie, 
dziwacznie elegantuje się, she 
tricks herself out, bedizens herself 
in a ridiculous manner. = STROIĆ 
SIĘ, ZDOBIĆ SIĘ. 
ELEGIA, i,s. f. elegy. 
ELEGIJNY, A, E, elegiac. 
ELEKCYA, yi, s.f. election. 
ELEKCYJNY, a, E, elective. 
ELEKT, a , s. m. a new chosen, 
elect. 
ELEKTOR, A, s.m. prince 
elector. 
ELEKTORALNY, a, e, electoral. 
ELEKTORO WA,wej, s. f. electo- 
ress. = ELEKTOROWA. 
ELEKTORSTWO , wa , s. n. 
EPI 
electorate. Kollegium elektoratu, 
meeting of electors, for the pur- 
pose of electing members, of re- 
turning members to parliament. 
ELEKTROMETR, u, s. m. elec- 
trometer. 
ELEKTRYCZNOŚĆ, a, S. f. 
plpctricitv- 
ELEKTRYCZNY, A, e, electric, 
Alprtrical 
ELEKTRYZOWAĆ, zuję, v.imp. 
to electrify. = NAELEKTRYZO- 
WAĆ, ZELEKTRYZOWAĆ. 
ELEKTUARZ, a, s. m. electu- 
ary, electory. (med.) 
ELEMENT, u, s.m. element, 
=. PIERWIASTEK, ŻYWIOŁ. 
ELEMENTA, pl. = POCZĄTKI. 
ELEMENTARNY, a, e, elemen- 
tary, hot, compounded, simple. 
ELEMENTARZ, a, s.m. horn- 
book, primer. 
ELEMOZYNARZ, A, S. m. - 
JAŁMUŻNIK. 
ELIXIR, u, s.m. elixir. 
ELIZEJSKI, a, IE, elysian. =» 
ELIZOWY, a , e , Spoczynek eli- 
zejski , elizowy, elysian rest. Cie- 
nie -e, elysian shades. 
ELLIPSA, sy, s.f. (gram.), eli- 
sion , syncope; 2) (main.), ellipsis. 
ELLIPTYCZNY, a, e, elliptical. 
ELIZABETANKA, i, s.f. a nun 
of St.-Elisabeth's order. 
EMIGRACYA, yi, s.f. emigra- 
tion. 
EMIGRANT, a, s.f. emigrant. 
= WYCHODZIEŃ , WYCHO- 
DZIEC. fem : EMIGRANTKA. 
EMIGROWAĆ, v.a. = WYJŚĆ, 
to emigrate. Tłumy rolników emi- 
growały z Europy do Ameryki, 
crowds of husbandmen have emi- 
grated from Europe to America. 
EMPIRYCZNY, a. e, empirical. 
EMPIRYK , a , s.m. empiric, 
quack, a pretended physician. 
EMULACYA, yi, s.f. emulation. 
- szlachetna, a noble, laudable 
emulation. 
ENDEMICZNY, a , e , endemic, 
endemical. Lepra była endemi- 
czną choroba w Syryi tak jak 
kołtun w Polsce, leprosy was en- 
demic in Syria, as plica is ende- 
mical in Poland. 
ENDYWIA, I, s.f. = CYKO- 
RYA OGRODOWA. 
ENEMA, my, s. f. glister. 
ENERGIA, i, S.f. energy. = TĘ- 
GOŚĆ, SIŁA. 
ENERGICZNIE, adv. energeti- 
cally. 
ENERGICZNY, A, e, energetic. 
ENTUZYASTA, ty, s.m. enthu- 
siast. = ZAPALENIEC. 
ENTUZYAZM, u, s.m. enthu- 
siasm. 
EPAKTA, ów, pl. epact. Eleven 
days of the solar, above the lunar 
year; ahebrew measure. 
EPIDEMIA, i, s.f. an epidemi- 
pal Hiqpsrp 
EPIDEMICZNY, A, E, epidemic, 
epidemical. 
EPIGRAMMA,y, s.f.or EPIGRA- 
MAT , u, s. m. epigram, lampoon, EWA 
a short pointed poem. Każde ivy- 
rażenie tego pisemka jest epigra- 
matem, every sentence of this 
pamphlet is an epigram. Dowcip- 
na, uszczypliwa-a, this epig- 
ram is pointed or biting. 
EPIGRAMATYCZNY, A, E, epi- 
grammatical. 
EPISTOŁA, y, s.f. epistle, a 
part of mass, (catholic). 
EPOKA, ki , s. f. epoch, epocha. 
EPOLET, u, s.m. epaulet. = 
gZLIFA, NARAMIENNIK. 
EPOPEA, Ei, s.m. epopee, epic 
poem. 
ESSENCYA, yi , s. f. essence. - 
rozmarynowa, cynamonowa , 
essence of rosemary, cinnamon. - 
zwierzęca, animal essence or oil. 
s=TRAN. 2) substance, the essential 
part. Z groszku, przyprawionego 
po angielsku, woda wyciąga całą 
essencyę , as to peas dressed after 
the English way, the water draws 
away all their substance. Wiele 
słów, mało - yi w tej książce, 
there are a great many words and 
little matter in that book. Wy- 
ciągnąć essencyą z książki, to 
draw a substance from a book. 
ESKADRA, ry, s.f. a squadron 
of ships of war. 
ESKORTA , ty, s.f, escort, 
convoy. 
ESKORTOWAĆ, tuję , v. imp. 
to escort, to convoy. 
ESO WAT Y, a, e, having the form 
of S. Droga -a, this way is win- 
ding, is making zigzag. 
ESOWNIK, a, s.m. cornice. 
ETYKIETA, ty, s.f. etiquette. 
Jestto człowiek biegły w etykie- 
cie, he is a great man for etiquette, 
he is a proficient in etiquette. 
ETYKIETALNY.a, e, belonging 
to etiquette or ceremony. 
ETYMOLOG, A, s.m. etymolo- 
gist. 
ETYMOLOGIA, i, s.f. etymo- 
logy. 
EUFORBIA, i, s. f. = wilcze 
mleko (a plant.), wolf's milk, 
spurge. 
EUROPA, by, s.f. Europe. 
EUROPEJCZYK, a, s.m. a 
European. 
EUROPEJSKI, a , e, european. 
EWANGELIA=EWANJELIA, i. 
s.f. gospeL Zwiastować, opo- 
wiadać-ą , to announce, to preach 
the gospel. Światło, obietnice-ii, 
the light, the promises of the gos- 
pel. Urzędnicy-ii, the ministers 
of the gospel. Wierzy w to jak 
w-j?, betakes that for gospel. 
(prov.). 
EWANJELIGKI, A , e , evange- 
lical; 2) protestant. Kantony ewan- 
gielickie Szwajcaryi, the evange- 
lical cantons of Switzerland. 
EWANJELICZNY, a, e, of the 
gospel, proceeding from or belong- 
ing to gospel. 
EWANJELIK, a, s.m. protestant. 
fem: EWANJELICZKA. 
EWANJELISTA, ty, s. m. evan- 
gelist. 
FAC 
EXAMEN, inu, s. m. examen, 
examination. 
EXAMINATOR, a , s. m. exami- 
nator. 
EXAMINOWAĆ, nuję, v. tmp. 
to examine. 
EXDYWIZYA, yi, s.f. partition 
of an insolvent debtor's property 
among his creditors. 
EXEMPLARZ, a , s. m. copy. 
EXJEZUITA, y. s.m. EXLO- 
KAJ, A, s.m. EXREKTOR, A, 
s. m. one who has been, who was 
once, a jesuit, afootmam, a rec- 
tor etc. 
EXKOMUNIKA, ki, s.f. excom- 
munication. 
EXKUZA, zy s. f. excuse. 
EZKUZOWAĆ, zuję , v. tmp. to 
excuse. 
EXORCYSTA,ty,s.m. exorcist. 
EXORCYZM, u, s. m. exorcism. 
EXORCYZMOWAĆ, muję, v. 
tmp. to exorcise. 
EXORTA, ty, s.f. a funeral 
oration. 
EXPENS, u, s.f. expense. = 
WYDATEK. 
EXPENSOWAĆ, suję , v.imp. 
to spend, to expend. 
EXPENSOWNY,a,e, expensive. 
EXTRA, adv. extraordinarily, 
uncommonly, exceedingly. 
EXTRAKT, u, s.m.=WYCIĄG, 
extract, abstract. Nie znam całe- 
go dzieła, ale kilka z niego ex- 
traktów (better wyciągów), I am 
not acquainted with the whole 
work, although I have read some 
extracts from it. Oto extrakt z ich 
listów, there is an abstract of their 
correspondence. 
EXYSTENCYA, i, s.f. existen- 
ce. = BYT, BYTNOŚĆ, ISTNIE- 
NIE. 
EXYSTOWAĆ, owal, uje, to 
exist, see BYĆ, ISTNIEĆ, ŻYĆ. 
F 
F. Żaden prawdziwie polski 
wyraz nie zaczyna się od F, there 
is no polish word begining with F. 
FABER, bra , s. m. doree, lohn 
doree. (zoolog.). 
FABRYKA, ki, s. f. manufacture. 
-jedwabnych materyi, sukna, 
kapeluszów, the manufacture or 
manufacturing of silks, cloths, hats. 
To wyszło z jego fabryki, that's 
a fabrication of his own. Cena -i, 
or cena fabryczna, cost-price. 
Fabryka kościoła parafialnego, 
the structure, repairs and mainte- 
nance of a parochial church. 
FABRYKACYA, yi, s.f. manu- 
facturing; 2) fabrication, adultera- 
tion ^forgery. 
FABRYKANT, A, s. m. manufac- 
turer. 
FABRYKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to manufacture; 2) to falsify, to 
adulterate, to forge. 
FACECYA, yi, s.f. jest, joke. 
FACECYONAT, a, s.m. jester, 
joker. 
FAŁ 
FACECYONOWAĆ, kuję, v.n. 
to crack jests. 
FACOLET, u, s.m. handkier- 
chief, (tmts.). 
FACYATA,ty, s.f. front. - koś- 
cioła lub pałacu, the front of a 
church or palace. 
FACYENDA, y, s.f. truck, 
barter. 
FAC YEN DARZ, A, s. m. one fond 
of trucking. 
FACYENDOWAĆ, duj? , v. imp. 
to truck, to barter. 
FAGAS, a, s.m. footman, shoe- 
black, shoeboy. 
FAGOCISTA, ty, s.m. one that 
plays on the bassoon. 
FAGOT, a, s. m. bassoon. FAGO- 
CISTA, y, s.m. bassoonist. 
FAJANS, u, s.m. earthen-ware, 
delph. Fajans nazwany od włos- 
kiego miasta Faenza, w kiórem 
się urodził wynalazca, delph ta- 
kes its name from Faenza, a town 
in Italy, where it was invented. 
FAJERKA, ki, s.f. firepan. 
FAJERWERK, u, s. m. fire-work. 
FAJDAĆ, al , a , v. a. imp. intr. 
and NAFAJDAĆ, ał, (very vulg.j. 
to go to caca, to ease nature, to 
shite. Ze strachu nafajdał w spo- 
dnie, his heart sunk into his bree- 
ches or he sate upon tenter-hooks. 
FAJKA, ki, s.f. FAJECZKA,Ki, 
dim. smoking-pipe. 
FAKCYA, yi, s.f. faction = 
STRONNICTWO. 
FAKTOR, a , s. m. broker, com- 
mission-agent. - koński, horse- 
dealer, horse-jockey. 
FAKTOROWAĆ, huję, v.n. to 
transact business for others. 
FAKTORSTWO,-wa, s.n. the 
business of a broker. 
FAKTORYA, yi, s.f. factory. 
FALA, li, s. f. wave, billow. = 
WAŁ, BAŁWAN, surge, swell. Po- 
wstają wielkie-e, the waves, the 
billows run high. 
FALBANA, NY, s.f. furbelow, 
flounce. 
FAŁD, u, s.m. fold, rumple. 
Robić różne, małe, wielkie-y, 
to make several folds, plaits, small 
folds, large folds? Rękawka z fał- 
deczkami, ruffles plaited in small 
plaits. Ten frak niema ani jednej 
fałdy, that coat sits close to the 
body. Ten frak marszczy się 
w fałdy, nigdy ich niestraci, that 
coat will never lose its crease, wiil 
always pucker, gather, will always 
have gathers. Skóra tego zwierzę- 
cia ma fałdy, that animal's skin 
has plaits. Fałdeczka or marszczek 
na liściu róży, the wrinkle of a 
rose leaf. Mieć pofałdowane czoło, 
to have, wrinkles, furrows on one's 
forhead. Fałdy draperyi powinno 
być nie liczne, naturalne i pla- 
wne, the folds of the draperies 
should be few in number, easy and 
flowing. 
FAŁDOWAĆ, duję, v.imp. to 
fold, to rumple, to pucker. 
FAŁSZ, u, s. m. falsehood, du- 
plicity of temper, of behaviour, ci 
53 54 FAR 
pro ■ fałsz wierutny, 
oci s an evident false- 
hoc posture.-mówić, 
to t od. 
F VO, wA,s.n. false- 
nes« 
F a, s.m. falsifier. 
ić,szuję, v.imp. to 
falsi! derate, to forge. 
F ANIE, ia, s. n. falsifi- 
cath deration. 
F, • IE, adv. falsely; 2) 
treat -sly. 
F. i W Y, a , e , false; 2) tren- 
cher* double-dealing. - świa- 
dek, •*. i in ess. To-człowiek, 
he is , * e, ne is a deceitful man. 
- a > ya, wieść, false story, 
news -a porada, false advice 
misir tion. -e pieniądze, 
false counterfeit money. -y 
wsty ashfulness. -y śmiałek, 
brag io, swaggerer. -a myśl, 
erroi thought. -a struna, 
wror r untuned string,-y gios, 
disci it voice. 
FA . 1A, i, s. f. family. 
F fANT, a , s. m. cne belon- 
ging । great family, fem. FAMI- 
LIA! 
FA iBERYE, yi, p/. finery, gau- 
dcry, pretensions to wit, to birth. 
(vub:.). Stroi fanaberye, his tone 
is very assuming, high flowen. Od- 
kąd udało mu się dostać to miej- 
sce, sta Ł się pełen fanaberyi, since 
he has been invested with this of- 
fice, he carries it high. Patrz na 
nia. co za fanaberye! see how 
she bridles up! 
FANATYCZNY, A, E, fanatic. 
FANATYK , a, s.m. fanatic. 
FANATYZM,u, s.m. fanaticism. 
FANFARON, a, s. m. dandy, cox- 
comb, fop, bully, vain boasting, 
bombastic. On nie mężny ale-, he 
is not brave but a mere boaster. 
Udawać-a, to play the bully. Nie- 
zważaj na pogrużki tego fanfa- 
rona, his threats are nothing but 
rodomontades. 
FANFARONADA, dy, s.f. swag- 
gering, rodomontade; 2) coxcom- 
bry, foppery. 
FANFARONOWAĆ, nuję, v.n. 
to play the coxcomb, to swagger. 
FANT, u, 5. m. a piece of cloth; 
2) pawn, pledge, security. Grać 
w fanty, to play at forfeits. 
FANTASTYCZNIE, adv. fantas- 
tically. 
FANTASTYCZNY, a, e, fantas- 
tical. 
FANTASTYK, A, s.m. a fantas- 
tical man, a visionary. 
FANTAZYA, Yi, s. f. fantasy, hu- 
mour, mind, fancy, whim; 2) spi- 
rit, mettle. Uczynił to przez fan- 
tazyę nie przez rozsądek, he did 
that out of mere whim and not from 
reason. = WYOBRAŻENIE, KA- 
PRYS. 
FANTOWAĆ SIĘ, tuję się , to 
give a piece of cloth in pledge, 
to pawn clothes, to execute one's 
self. 
FARA, ry, s.f. parish-church. 
54 
FEC 
FARAON, a,s.m. agamo at cards. 
FARBA, by , s. f. dye, tinge, co- 
lour = BARWA. 
FARBIERNIA, ni, s. f. dyehouse. 
FARBIERSKI, a , e , of a dyer. 
FARBIERSTWO, WA,s.n. the 
art and trade of a dyer. 
FARBIERZ, a, s.m.dyer. 
FARBOWAĆ, buję, v. imp. to 
dye, to tinge; 2) (said of wounded 
game), to besprinkle with blood. 
Farbować lisy, cheat, deception, 
vain pretext. - nici, wełnę, je- 
dwab, etc. to dye thread, wool, 
silk., etc. To sunno farbowane 
w wełnie, (t. i. wełnę ufarbo- 
wano przedtem niż z nićj zro- 
biono sukno), the wool of that 
cloth has been first dyed. Po bit- 
wie krew farbowała rzekę, af- 
ter the battle,the river was discolou- 
red with blood. 
FARFURA, ry, s.f. FARFURKA, 
ki , an earthen dish. 
FARNY, a , e , parochial, parish. 
FARTUĆH, a, s.m. apron. 
FARTUSZEK, szka , s.m. a little 
apron; 2) the flap in breeches. Lubi 
fartuszek, przepada za fartusz- 
kiem, he adores a petticoat; he lo- 
ves women. 
FARYNTARZ, a, s.m. a low ea- 
ting house keeper, fem ; FARY- 
NTARKA, i, a slovenly, nasty, bad 
cook. 
FASA, sy, = FASKA, ki, s.f. 
FASECZKA, ki, dim. a small bar- 
rel commonly used for butter, cade, 
firkin. 
FASOLA, u, s. f. french bean. 
FASOWAĆ, suję, v. imp. to dis- 
tribute victuals among soldiers, to 
barrel, to stow. = śledzie, to bar- 
rel herring. - konia, to shorten 
the rein, to check him. = ŁADO- 
WAĆ, PAKOWAĆ. 
FASTRYGA, gi,s. f. baste, stitch. 
FASTRY^GOWAĆ, guję, v.imp. 
to baste, to sew stightly. 
FASZYNA, Y, s.f. fascine. 
FATAŁASZKI, szków, pl. fiddle 
faddies, trifles, bawbles. 
FATALNIE, adv. fatally. 
FATALNOŚC, ci, s. f. fatality. 
FATALNY, a, e, fatal. 
FATYGA, gi, s.f. fatigue, wea- 
riness , trouble. 
FATYGOWAĆ, guję, v.imp. to 
fatigue, to put to trouble or to give 
one the trouble. =sie, to fatigue 
one's self, to take the trouble. 
FAWORYT, a, s.m. favorite, 
pet. 
FAWORYTY, tów, pl. whiskers. 
FAWORYZOWAĆ, zuję, v.imp. 
to favour. 
FE=PFE, interj. fy, fy upon it! 
FEBRA, ry, s.f. fever. Paroxyzm 
-y, a cold fit. - żólcioica, a yel- 
low fever. Wyjść z-y, to recover 
from a fever, to be just out of it. 
Nabawić -y (strachu), to put in 
a fright. 
FECHMISTRZ, a, s.m. fencing- 
master. 
FECHTOWAĆ, tuję, v.n. to 
fence. 
FIG 
FECHTO WANIĘ, u, s.n. = 
FECHTUNEK, nku, the art of fen- 
cing. 
FELCZER, a, s.m. surgeon 
FELDFEBEL, era, s.m. ser- 
geant-major. 
FELPA, py , s. f. plush. 
FENIK , a , farthing. 
FENIX, a, s.m. phoenix. To 
fenix ludzi dowcipnych, he is the 
phoenix of wits. 
FENOMEN, u, s.m. phenomen. 
FERALNY, a , e , unlucky, omi- 
nous. - dzień, a day on which 
there is cessation from labour, holy 
day. 
FERMENTACYA, yi, s.f. fer- 
mentation. 
FERMENTOWAĆ, tuję , v.n. to 
ferment, to stir up. 
FEROWAĆ, ruję, v. imp. (wy- 
rok). to pass sentence, to pass one's 
verdict. 
FERTAĆ SIĘ, tam się , v. n. to 
bustle, to bestir one's self. Ferta 
nogami, he is fidgeting, he is im- 
patient to be off. 
FERTYCZNY, a, e, dashing, 
dapper, flaunting, brisk. = FER- 
TALSKI. 
FEST, u, s.m. holiday, festival. 
Bożego ciala, corpus-christi-day. 
Ubrany jak na fest, trimmed up 
and decked out as for a wedding. 
FESTON, nu , s. m. festoon. 
FESTYN, v, s. m. feast, enter, 
tainment, festival. 
FETOR, u, s.m. stench = 
SMROD. 
FIAKR, A, s.m. hackney-coach, 
cab. 
FIAŁEK, łka , s. m. violet. 
FICKLAUZ, a, s.m. (a bird), 
jack-snipe. 
FIGA, gi, s.f. fig. Pokazać ko- 
mu figę, to fig one, to give one the 
fico. 
FIGIEL, gla, s. m. trick, prank, 
frolic. Wyplatać komu figla, to 
play a trick upon one. To dziecko 
co dzień nowe figle płata, that 
child plays new tricks, pranks 
every day. Wyrządził mu figla, 
he has played him a trick. 
FIGLARK A, ki, s.f. a wild fro- 
licksome woman.=FIGLUŚ. 
FIGLARNOŚĆ, ci, s.f. frolick- 
someness, wanton trick, waggish- 
ness. 
FIGLARNY, a, e, frolicksomc, 
wild, wanton. To bardzo-edziec- 
ko, it is a very roguish child. 
FIGLARZ, a , s. m. a wild fro- 
licksome fellow. 
FIGLOWAĆ, luję,v.n. to fro- 
lick, to play wild pranks. 
FIGOJADKA, ki, s. f. (a bird). 
figpecker. 
FIGOWY, a , e , the fig.-e drze- 
wo, fig-tree. -e liście, fig leaves. 
FIGURA, ry, s.f. figure, shape; 
2) a cross set by the road-side. 
-w tańcu, to balecie, the figure 
of a country-dance, figure, situation 
of a ballet. Wielkanocny baranek 
by l figurą Eucharystyi, the pascal 
lamb was a figure of the Eucarist FIN 
śmieszna -a, an odd figure. Stu- 
denci w oracyach ubiegają-się za 
figurami i dlatego śmieszni,scho- 
lars are profuse In figures, and 
thus the speech becomes ridiculous. 
see POSTAĆ. 
FIGURANT, a, s.m. a person of 
distinguished appearance. 
FIGUROWAĆ, ruję, v.n. to cut 
a figure, to represent 
FIK, u, (term of medic.), fig, 
excrescence 2) onomat. FIK, MIK, 
secret practice, underhand dea- 
ling , by-play. Jest tu w tej spra- 
wie jakieś fik mik, (vulg.), there 
has been a good deal of by-play in 
that business. 
FIKCYA, yi, S.f. fiction 
FIKNĄĆ, v.n. insL to fall on 
the ground, to tumble, (vulg.). 
FILAR, u, s. m. pillar, column, 
a small square column. Ma nogijak 
filary, he has good lusty legs. 
FILGRANOWY, a, e, of a cu- 
rious work in gold or silver, in man- 
ner of threads or grains, filigrane, 
filagree. 
FILIŻANKA, ki, 3. f. tea or coffe- 
cup. 
FILOZOF, a, s.m. philosopher. 
fem. FILOZOFKA. 
FILOZOFEK, fka, s.m. =MĘ- 
DREK, philoscphisL Szajka tego- 
czesnych filozofków, the modern 
phllosophists. 
FILOZOFIA,i, s.f. philosophy. 
- chrześciańska, Arystotelesa, 
Platońska, Newtońska, etc., the 
Christian philosophy, the Aristote- 
lian , Platonic, Newtonian philoso- 
phy. Uczęszczać, uczyć się-i, 
to be a student in philosophy, to 
attend a class of philosophy. Cała 
jego filozofianatem, aby się lada 
czem niepokoić, his philosophy 
consists in troubling or making him- 
self uneasy about nothing. 
FILOZOFICZNIE, adv. philoso- 
phically. 
FILOZOFICZNY, a, e, philoso- 
phical. Roztrząsać kwestye filo- 
zoficzne, to agitate, discuss, can- 
vass questions of philosophy. 
FILOZOFOWAĆ, fuję , v. n. to 
philosophize. 
FILTROWAĆ, ruję, v.imp. to 
filtrate, to strain. =PRZECEDZAĆ. 
FILUT, a, s.m. rogue, knave, 
To filut nie lada, he is a sly one, 
a cunning fox. 
FILUTERNIE and FILUTĆR- 
SKO, adv. artfully, cunningly, slily, 
knowingly. 
FILUTERYA, yi, s.f. roguery, 
knavery.=FTLUTERST WO. 
FILUTKA, i, S. f. fem. of FI- 
LUT. a si/, cunning woman. Wię- 
ksza to filutka niż się zdaje, she 
lias more cunning about her, than 
you are aware of. 
FIMFA or FINFA, y, s. f. smoky 
paper held under one's nose when 
asleep./ty.=affront. Dostał w nos 
fimfę, he has had a terrible rap 
over the knuckles. 
FINANSE, sów,pl. finances, re- 
Venue. 
FLE 
FINANSOWY, A, x, financial. . 
FIOLETOWY, A, E, violet. 
FIRANKA, ki, s.f. curtain. 
FIRCYK, A,, s.m. hop-o'-my 
thumb, coxcomb, a spark, a beau, 
a fop. 
FIRCYKOWATY, a, e, of a cox- 
comb, foppish, coxcomical. 
FIRKA, i, s.f. (old.). terthing. 
Stoi za firkę, I would not give a 
farthing for it. Niewart firki, to 
be worth little or nothing, not to be 
worth a groat. 
FIRLEJE, used only in this pro- 
verb : Stroić Firleje, to do extra- 
vagant things, to be fond of spen- 
ding. Bona Sforzia, wife of Sigis- 
mundus I, king of Poland, heaped 
benefits, presents and honours upon 
the Firley family, whence arose the 
proverb. 
FIRLETKA, i, s. f. a species of 
lychnis (bot.). 
FIRMA,y,s.f. firm, a book of 
accounts. 
FIRMAMET,u, s.m. firmament, 
welkin. 
FIRMAN, V,s.m. firman, a pass 
port to trade to certain parts or 
places. 
FISKAŁ, ła, s.m. an attorney 
who prosecutes all causes wherein 
the lord paramount or the public 
are interested. (Jig.) a man fond of 
money. 
FISTULA, tv, s. f. fistula. 
FISZBIN, u, s.m. whale bone. 
Brykle fiszbinu, whale-bone busk. 
FIUFIU, or FIUBŻDZIU (w gło- 
wie), z giddy-brained or hare-brain- 
ed man; aflighty or a volatile young 
man or woman. 
FIZYCZNIE, a,e,ado. physically. 
FIZYCZNY, a,e, physical. 
FIZYK, a, s.m. natural philo- 
sopher. 
FIZYKA,ki, s.f. physics, natural 
philosophy. 
FLAĆZEĆ, czEJĘ,v.n. to flag, 
to hang loose. 
FLADER, dru, s.m. grain or 
streaks in wood. 
FLĄDRA, ry, s.f. flounder, sole; 
2) a slut, a draggle-tail, a slattern. 
FLADROWATY, a, E, streaky, 
cihprk Ipd 
FLĄDROWATY, A, E, sluttish, 
slovenly, lazy. 
FLAGA, gi , s. f. flag, or the co- 
lours of a ship. 
FLAK, a , s. m. bowels, entrails. 
2) an indolent mm.pl.FLAKI, tripe. 
FLAKARKA, ki, s. f. FLA- 
KARZ, A, s. m. dealer in tripe, a 
man orsvoman. 
FLAKOWACIEĆ, see FLACZEĆ. 
FLAKÓW ATY, a,e, flaggy, flac- 
cid lax* 
FLANELĄ, li , s. f. flannel. 
FLANK, u, s.m. flank, side. 
FLANKOWY, A, e, (marsz), 
flank, march. 
FLASZA, szy, 3. f.=FLASZKA, 
ki; FLASZECZKA, ki, dim. flask, 
bottle.. 
FLEGMA, my, s.f. phlegm, 
temper. To człowiek wielkićj-y, 
FOL 
be is a man who has a great deal 
of phlegm in his character, he is 
a very phlegmatic man. Ta jego 
flegma zabija mnie! the phlegm 
of that man drives me to despair. 
FLEGMATYCZNY, a, e, phleg- 
matic, pituitous. 
FLEGMATYK, a, s.m. a dull 
heavy fellow, phlegmonous. 
FLEGMISKO, a, s.n. a nasty 
phlegm, intens. of FLEGMA. 
FLEGMISTOŚC, i, s.f.abundance 
of pituite, pituitous humour. 
FLEGMISTY, A, e, phlegmatic; 
viscous, ropy, full of slimy matter. 
FLEJTUCH, a, s.m. lint; 2) 
hurds of hemp, with which the bar- 
rel of a gun is cleaned inside; 3) a 
dirty slovenly person. Przybić-,! 
to ram the wad. Dziewczynawielki 
-,she is a perfect slut, sluttern.= 
NIECHLUJ. 
FLET, u, s. m. FLECIK, a, dim. 
flute. 
FLINTA ,y,s.f. firelock, gun. 
FLINTPAS, a, s.m. bandoleer, 
shoulder belt. 
FLIS, A, s.m. a waterman on 
board the transport ship sailing in 
the rivers of Poland. 
FLISOWAĆ, v.n. to float wood 
down a river, to navigate, to exer- 
cise the profession of a waterman. 
FLISOWKA, i, s. f. waterman- 
ship. 2) floating-wood. 
FLISOWSKI, a, IE, of a water- 
man. 
FLISOWSTWO, a, s.n. water- 
manship, 2) uniaiding. 
FLORESY, sów, pl. flourish. 
FLORET, u, s. m. foil. 
FLOTA, ty, s. f. fleet, navy. 
FLOTRAWERS, u, s.m. flute. 
FOCHY, chów,pl. freak, whim, 
capricious pranks. Od kilku dni nie- 
wiem skądjej te fochy i czemu nie- 
chce gadać ze mną, I do not know 
what ails her, but, for some 
time back, she lookssour and won't 
speak to me. W nieustannych fo- 
chach na siebie, they continually 
pout at one another. 
FOKA, ki , s. f. seal, sea-calf. 
FOLARZ, A, s.m. fuller. -FO- 
LUSZNIK. 
FOŁDROWAĆ,ował,uję,(oM.). 
to enter or bring an action against 
one, to sue one at law = NASTA- 
WAĆ (na kogo), POWSTAWAĆ, 
(na kogo). 
FOŁDROWANIE, a,s.n. incul- 
pation, charge, accusation. 
FOLGA, gi, s. f. relaxation; relief, 
alleviation, indulgence; 2) a link 
(jeweleru). 
FOLGOWAĆ, goję, v. n. to ease, 
to loose, to relax; to release, to 
alleviate; to indulge, to connive. 
FOLGOWANIE, a, s.n. = PO- 
BŁAŻANIE, OCHRONIENIE, UL- 
GA, indulgence. 
FOLIAŁ, u, s. m. folio. 
FOLOWAĆ, luję , v. imp. to 
fuli. 
FOLUSZ, a, s.m. fulling-mill, 
fullery. 
FOLUSZNIK, a, s.m. fuller. 
55 TOR 
FOLWARCZNY, A, e, belon- 
ging to a farm-house. 
FOLWARK, u, s. m. farm-house. 
FOMFRY, ów, s. m. used only 
in plur. caprice, whim, humor, 
freak. Kobiela z fomframi, she is 
a capricious, a whimsical creature 
or she is difficult to be pleased 
(vulg.). 
FONTANNA, ny, s.f. fountain, 
water-spout, jet. 
FONTAŻ, ia , s. m. a knot of rib- 
bons, top-knot. 
FORA! interj. out with him or 
with it. 
FOREMNOŚĆ,ci, s.f. regularity. 
FOREMNY, a, e^regular. 
FORMA, my,s.f. form, shape; 
2) mould, see POSTAĆ, KSZTAŁT. 
Pobić co dla/or my ,to do any thing 
for form's sake, for fashion's sake. 
Posągi bronzowe, dziada, dzwo- 
ny, leją się w formy, bronze sta- 
tues, cannons, bells etc. are cast in 
moulds. Forma do świec, a mould 
for making, a cast for moulding 
candles. 
FORMALNIE, adv. formally; 2) 
quite, altogether. 
FORMALNOŚĆ, i,s.f. formality. 
FORMALNY, a, e, done in due 
form; 2) thorough, complete. 
FORMOWAĆ, muję, v. imp. to 
form, to shape. -prelensye, to lay 
a claim. Formować młodzieńca, 
to form, or train up a youth. 
FORMULARZ, a, s.m. formu- 
lary. 
FOROWAĆ, ruję, v. imp. to 
^rive away, to dislodge, (vulg.'). 
FORPOCZTA, ty, s.f. outpost. 
FORTECA, cy, s.f. fortress, 
stronghold, fastness. = TWIER- 
DZA, WAROWNIA. 
FORTECZNY, a , e , belonging 
to a fortress. -e rowy, ditches, 
trenches or dikes of a fortress. 
FORTEL, u, S.m. artifice, cun- 
ning contrivance, cunning device. 
Podejść kogo fortelem, to outwit 
or over reach one. 
FORTELNY, a, E, artful, cun- 
ning, crafty, shrewd. 
FORTKA, s.f. FÓRTECZKA, ki, 
dim. wicket. 
FORTUNA, ny, s.f. fortune, lot, 
luck; 2) fortune, wealth, dim. 
FORTUNKA. Stracić wielką-ę, 
to fall from a high estate.-a uśmie- 
cha się jemu, fortune smiles upon 
him, favours him.-a grzbiet mu 
pokazała, fortune has turned her 
back upon him. Ubiegać się za-ą, 
to hunt after fortune. Ustalić swoją 
-ę, to drive a nail in fortune's 
wheel. Człowiek musi sam sobie 
budować-ę, every man is the ar- 
chitect of his own fortune. 
FORTYAN, a, s.m. door-keeper, 
(in monasteries). 
FORTYFIKACYA, cyi, s.m. for- 
tification. 
FORTYFIKOWAĆ, kuję, v. i mp. 
to fortify. 
FORUM, indeclin. forum, a 
court of justice, a public place, a 
market. 
56 
FRA 
FORYŚ, ta, s.m. forespurrer, 
fore-rider, jockey. 
FORYTOWAC, tuję, v.n. to 
ride one of the fore-horses; 2) v.a.: 
to promote, to countenance. 
FOSA, sy, s. f. moat. 
FOSFOR, v, s.m. phosphor. 
FOSZKI, szków , diminut. of 
FOCHY. 
FRACHT, v, s.m. freight, load, 
cargo. 
FRACHTARZ, a, s.m. freighter. 
=FRACHCIARZ. 
FRACHTOWAĆ, tuję, v.imp. 
to freight. 
FRACZKOWY, a,e, dressed af- 
ter the French fashion. Panicz, 
młodzik, rycerz, -y, a beau, a 
spark, exquisite (ironically). 
FRAK, a,s. m. FRACZEK, czka , 
dim. dress coat. Frak codzien- 
ny, or na codzień, an every day 
-coat. - Dobrze zrobiony, a well 
made coat. - Haftowany (mun- 
dur), an embroidered coat. Nie haf- 
towany , a plain coat. 
FRAMUGA, gi, s.f. niche. FRA- 
MUŻKA, dimin. 
FRANCA, cy, s.f. the pox or 
venereal disease. 
FRANCIK, dimin. of FRANT. 
FRANCISZKANIN, a , s. m. Fran- 
ciscan friar, grey friar; fem: FRAN- 
CISZKANKA, franciscan nun. 
FRANCO, adv. free of expense. 
Otrzymasz tę posyłkę franco, you 
will receive this packet carriage 
free. 
FRANCO WATY, a,e, infected 
with the venereal disease. 
FRANCI Z, a., s. m. frenchman. 
FRANCUZKA, kt, s.f. french 
woman. 
FRANCUZCZYZNA, ny, s.f. 
french fashion and language. 
FRANCUZKI, A, e, french. 
FRANCYA,yi,s.f. France. Wys- 
pa Francyi, Isle of France, inclu- 
ding the departments of the Aisne, 
the Oise, the Seine, the Seine and 
Marne, and the Seine and Oise. 
Nowa Francy a, new France, now 
called Canada. 
FRANK, a, s.m. frank. Język 
Franków, a sort of jargon or mix- 
ture of French, Italian , Spanish, 
etc., in use among the lower class 
of Franks in the Levant, lingua 
franca. 
FRANT, a , s. m. a brazen-faced 
fellow; 2) cheat, rogue, knave. 
FRANTOWATY, a, e, one that 
hasabouthim some thingof a knave. 
FRASOBLIWOŚĆ, i, s. f. dispo- 
sition to sadness and melancholy. 
FRASOBLIWY, a, e, disposed 
to melancholy, depressed, low-spi- 
rited. 
FRASOWAĆ SIĘ, suję się, 
v. imp. to pine away with grief, to 
break down with sorrow. 
FRASUNEK, nku, s.m. care, 
grief, trouble, sorrow, affliction. 
=FRASOWANIE. Na frasunek 
dobry trunek, (prov.) a bumper 
of good iiquor drives away the 
gloomy thoughts. 
FUG 
FRASZKA, ki, S. f. trifle, fri- 
volity, frivolousness. Zajmować 
się tylko fraszkami, to be wholly 
occupied about frivolities. W tym 
sklepie same fraszki, that shop 
contains nothing but baubles. 
Wszystkie pieniądze traci na-i, 
he spends all his money on trash. 
Lada - bawi go, the slightest 
trifle is sufficient to divert him. 
Poicaśnili się o-ę, they have fal- 
len out about a trifle, a feather, a 
straw. Trudnić się - mi, to have 
one's head full of nonsense, to fid- 
dle-faddle. 
FRASZKOPIS, a, s. m. the wri- 
ter of paltry things, epigrams, au- 
thor of loose sheets, or fugitive 
pieces. 
FRĘZLA, li, s.f. fringe. 
FRĘZLOWAĆ, v.a. imp. to 
fringe. 
FRONT, u, s.m. the front of an 
army or of a house. 
FRU, onomat. quick noise nim- 
bly repeated, as that produced by 
a bird taking its flight, or that of 
a spinning-weel, etc. Fru na fru, 
bru na bru, (prov.) well attacked 
well defended. 
FRUCZEĆ, al, v.n. to buzz, to 
rustle, to rattle. FRUCZKA, se( 
FRYGA. 
FRUKT, v, s.m. A, pl. fruit. 
FRYC, A, s. m. novice, raw boy. 
FRYGA, i, s.m. a top, peg-top 
2) whelk or winkle. 
FRYJ, a , or FRYJERZ, a , s. m. 
fem. FRYJERKA, I, S. n.=GACH, 
GAMRAT; gallant, corteous, a co- 
quette, (old.). 
FRYJE, ów, pl. =UMIZGI, ZA- 
LECANKI. Fry je są młodemu do 
twarzy, complaisance towards 
ladies is very becoming in a young 
man. (old.) 
FRYJOR, u, s.m. the season in 
which Polish boats laden with corn 
start for Danzick. 
FRYMARCZYĆ, czę, v. n. to 
barter, to truck, to chaffer. 
FRYKAS, u, s. m. fricasse, dain- 
tiness, nicety, delicacy. Znacherna 
frykasy, he is a competent judge 
of good cheer, (vulg.). 
FRYMARK, u, s.m. barter, 
truck. 
FRYSZ, a, s.m. brisk, nimble, 
sprightly (little used). Stary jesz- 
cze frysz, he is brisk and healthy 
although old. 
FRYSZERKA, i, s.f. and FRY- 
SZERSKI PIEC, a little forge where 
iron is made into wire, finery; 
whence FRYSZOWAĆ, (kruszec), 
to fine, to refine metals. 
FRYZER, a, s. m. frizzier, head- 
dresser. 
FRYZOWAĆ, zuję, v.imp. to 
frizzle, to curl. 
FRYZURA, ry, s.f. curl, curled 
locks. 
FUGA, gi , s. f. joint, mortise. 
FUGAS, used only in the following 
proverb: fugas chrustas zrobił, 
he fled away and concealed him.' 
self behind the bushes, (vulg.) FUR 
FUGOWAĆ, guję, v.imp. to 
joint,to mortise. 
FUJ, part. int. fy, fy upon, out 
upon it, pish, tush. Fuj, brzydko, 
wstyd! pshaw, tush, get away, for 
shame. 
FUJARA, ry, S.f. FUJARKA, ki, 
dim. pipe, fife. 
FUKAĆ, kam, v. n.FUKNĄĆ,NĘ, 
v.inst. to chide, to rebuke, to re- 
prove. Niefukaj mnie że tak wiele 
piszę, do not scold me for writing 
too much. -GROMIĆ, ŁAJAĆ. 
FUKLIWOŚĆ, ci, s.f. chiding 
humour, crossness. 
FUKLIWY, a,e, chiding, cross, 
peevish. 
FULARZ, a , 8. m. see FOLARZ. 
FUMEL, mla, s.m. twybill. 
FUMY, ów, pl. the fumes of 
pride, of ambition (vulg.). 
FUNDACYA, yi, s. f. foundation, 
Institution, establishment. 
FUNDAMENT, u, s.m. funda- 
tion, basis, ground, principle. - 
GRUNT, POSADA, PODSTAWA. 
FUNDAMENT ALNOŚĆ, ci, s.f. 
solidity, soundness. 
FUNDAMENTALNY, a, e, fun- 
damental , solid, well-grounded. 
FUNDATOR, a, s.m. founder, 
builder, fem. FUNDATORKA or 
FUNDOWNICZKA. 
FUNDOWAĆ, duję, v.imp. to 
found; 2) to regale, to treat, to 
feast, or entertain. - się w co, to 
lay up provisions. - się na czćm, 
to rest or ground upon a principle; 
to rely or depend upon a thing. 
Wszystko to funduje się na fał- 
szywych donosach, all that is 
grounded on false reports. - Ko- 
ściół, to endow a ohapel or a college. 
FUNDUSZ, u, s. m. fund, capital 
stocR« 
FUNKCYA,yi, function; 2) of- 
fice , employment. 
FUNT, a, s.m. pound. Ćwierć 
funta, a quarter of a pound. Pół 
ćwierci, half quarter. Złajał go na 
funty, he gave him a rebuke, a 
severe, a stem rebuke. 
FUNTOWY, A, e , containing a 
pound. 
FURA » rv, s. f. waggon, cart. 
FURAŻ, u, s. m. forage. 
FURAŻERKA, ki, s.f. a soldier's 
cap. = FURAŻOWANIE. 
FURAŻOWAĆ, owal , uje , v. a^ 
imp. to forage. (- trawę, siano), 
for hay, for grass. Musieliśmy jeź- 
dzić daleko-, we were compelled 
to go a great distance to forage. 
FURAŻOWAĆ, żuję, v.n. to 
forage. 
FURDA, dy, s,f. trifling matter, 
trash, stuff, (little used). 
FURFANT, a, s.m. a bragger, 
a rodomont, a noisy emptsy talker. 
(little used). 
FURFANTSKI, ego, s.m. of a 
fanfaroon, of a bragger. 
FURGON, a, s.m. forage-cart, 
ammunition waggon. 
FURKA, ki, s.f. a little rustic 
eart. dim. of FURA. 
FURMAN, a, s.m. coachman. 
GAC 
FURMANIĆ, nię , t>. n. to serve 
as a coachman; to drive a carriage. 
FURMANKA, ki , 3. f. a coach- 
man's wife; 2) a set of draught-hor- 
ses; 3) waggon and horses given as 
a husbandry service. 
FURMANSKI, a , e , of a coach- 
man. 
FURMAŃST WO, wa , 8. n. a co- 
achman's employement. 
FURYA, yi , 8. f. fury. 
FURY AT, a, s.m. furious, hot- 
headed. To człowiek - z którym 
trudno się użyć, he is a passionate 
man, with whom one cannot possi- 
bly live in peace, see SZALENIEC. 
FUSY, ów, pZ. faeces, sediment, 
dregs, grounds; coffee-grounds. 
FUSZER, a , s. m. bungler, fem. 
FUSZERKA. 
FUSZEROWAĆ, uję, v.n. to 
bungle, to perform clumsily. 
FUTERAŁ, A, s. m. case, box. - 
na kapelusz, a hat-case.-na 
?irzebień, a comb-case.-na pisto- 
ety, pistol-case. 
FUTERKO, a, s.n. dimin. of 
FUTRO. 
FUTOR, A, and CHUTOR, ora, 
8. m. farm, grange, especially those 
of the southern provinces of Russia. 
FUTRO, A, 8. n. FUTERKO, ka, 
dim. fur. 
FUTROWAĆ, ruję, v.imp. to line 
with fur; 2) to inlay with wood; 3) 
to plaster with mortar. 
FUTRZANY, a, e, of fur. Han- 
del futrzany, fur-trade. 
FUZA ,t,s.f. (term, of music.) 
-prosta, crotchet; raz wiązana, 
quaver; dwa razy wiązana, 
demi-semi-quaver (old.). 
FUZYA, yi, s.f. gun, fowling 
piece. = STRZELBA. 
G 
G, abreviation of Generał, ge- 
neral. 
GABAĆ, bam , v. imp. to vex, to 
tease, to provoke. 
GABANIE, see NAGABANIE. 
GĄBCZASTOŚĆ, ci, s.f. spon- 
giousness, fungosity. 
GĄBCZASTY, A, E, spungy. 
GABINET, u, s.m. cabinet, 
closet, study. Gabinet ministra, 
the cabinet of a minister. Polityka 
europejskich.-óio, the politicks, 
or policy of the european cabinets. 
GABINETOWY, a, e, of a cabi- 
net. Tajemnice, intrygi-e, secrets, 
intrigue of the cabinet. Rada -a, 
cabinet-eouncil. 
GĄBKA, ki , s. f. spunge; 2) a 
little mouth. 
GĄBKOWATY, A, E, spunge- 
like. = GĄBCZASTY. 
GAC, ci, s. f. /ascine. 
GACH, a , s. m. a mate para- 
mour. Siwy gach, an old dotard. 
GACHOWAĆ, v. inst. to court, 
to woo, to make love to a woman; 
to be a fop, a dangler, a women 
man. Gachuje z każdą kobićtą 
GAŁ 
swego powiatu, be dangles after 
all the women of his neighbourhood. 
GACIĆ, cę, v.imp. to lay with 
fascines. 
GACIE, ci, pl. = GATKI, dra- 
wers, (vulg.). 
GAD, u, So m. snake, reptile. 
GADAĆ, dam , v. n. to talk, ał , 
gadasz, you are inconsistent, ir- 
rational or absurd man. Za nadto 
wiele -, to overtalk, to out 
speak. Gap nie umie gęby otwo- 
rzyć i dla tego przyjemniejszy 
od głupca który za wiele gada, 
a stupid man is a silent block head, 
and, in that, more supportable 
than the talkative man.- co ślina 
przyniesie, to talk at random. -a 
jak dziecko, he speaks like a boy, 
like a novice, a tyro. Otóż będą 
- 0 tern! there will be great talk 
of it! -a jak na mękach, he has 
a silly way of speaking, his way of 
speaking is silly. Wiele gada a nic 
nie mówi, he speaks of much, but 
nothing to the purpose. GADAĆ 
SIĘ. = SPRZECZAĆ SIĘ, to be 
quarrelling, to dispute with one. 
GADACZ, a , talker. 
GADANIE , ia , s. n. talk. 
GADANINA, ny, s.f. idle talk. 
GADATLIWOŚĆ, ci, s. f. talka- 
tivness, loquacity. 
GADATLIWY, a , E, talkative, 
loquacious. 
GADKA, Ei, s.f. riddle. Być, 
stać się-ą ludzką, być-ą ca- 
łego miasta, to be the laughing 
stock of the people, to be the com- 
mon talk of the town. 
GADU GADU, adv. tittle-tattle. 
GAD UCHA, y, s.f. = GAD, 
reptile. 
GADUŁA, ły, s.m. prattler, 
tattler. Mąż gaduła i żona plotka, 
są dobranem stadłem! a chatte- 
ring husband and a gossiping wife 
make a fine couple. Ten nieznośny 
gaduła zabił czas mój, that 
nasty babler has caused me to lose 
my time. 
GADULSTWO, wa, s. n. prattle, 
tattle. 
GĄDZIEL, i, s.f. bugle (a plant). 
GADZINA, ny, s,f. adder, aspic, 
viper; 2) every kind of animal. 
Wat, a, 8. m. Jet, obsidia- 
nus lapis, gagotest; 2) dim. GA- 
GĄTEK, tka, s.m. a good, true 
Intimate friend, achates; ironic : 
delicate, nice. Urodziła gagatka, 
(very vulg.), she has been delive- 
red of a fine child. 
GAGATKOW Y, A, e, black as jet. 
GA J, u, s. m. grove. 
GAIK, a, s.m. a little grove. 
GAJOWY, wego, s.m. wood-kee- 
per, forest ranger. 
GAISTY, a, e, full of groves. =■ 
GAJOWY, a, E. 
GALA, Li, s. f. gala, splendid 
entertainment. 
GAŁA, y, s.f. see GAŁKA. Wy- 
trzeszczył gały, he looked with 
wonder or impudence, he stared. 
GALANT, a, s.m. gallant. , 
57 GAR 
GALOSZ,a, s.m. GALOSZĘ, 
szów, pl. clogs. 
GALOWO, adv. in a gala dress. 
GALOWY, A, e, {dzień), festi- 
val day. -e suknie, festival ap- 
parel. 
GAŁUCITA, y, s.f. petrified wal- 
nut (geol.). 
GAŁUSZYĆ, yl, v. a. imp. And 
OGAŁUSZYC, to stun, to astound 
{vulg.). . 
GAMOŃ, ia, s.m. a numskull, 
a dolt, a dunce. Wierutny gamoń, 
he is a regular numskull. = GA- 
MULA. 
GAMRAT, A, s.m. fem. GAM- 
RATKA , i, s. f. lecherous man or 
woman, lecher, 
GAŃBA , y , blame , reproach 
{from. GANIĆ). 
GANCARZ, s, s.m. see GARN- 
CARZ, potter. 
GANDZIARA,y, s.f. whip,lash, 
stirrup leather. Dać komugandzia- 
rą, to lash one soundly, to stirrup 
him. 
GANEK, nku, s.fbalcony. 
GANG , u, s. m. the ticking of a 
watch. 
GANGRENA, ny, s.f. gangrene, 
mortification. 
GANIĆ, nię , v. imp. to blame. 
Wszyscy ganili jego postępek, 
every body blamed his conduct. 
Nie ma za co ganić go, he cannot 
be blamed. Nie ganię żeś to przed- 
sięwziął, I do not dislike your ta- 
king this determination. 
GANICIEL, a, s.m. blamer, 
"gANICIELKA, ki, s.f. a female 
censurer. 
GANIEBNY, a, e, deserving the 
blame. = NAGANNY. 
GAP, ia , s. m. gaper. 
GAPIĆ SIĘ, pię się , v.imp. to 
gape. 
GARB, u, s.m. bunch, knob; 
2) hump, humpback. 
GARBACIEĆ, cieję, V. n. to grow 
hunchbacked. 
GARBACIZNA,ny, s.f. crooked- 
ness of the back. 
GARBACZ,a, s.m. = GARBUS, 
IA, a hunchbacked fellow. 
GARBARCZYK, A, s. m. jour- 
neyman tanner. 
GARBARKA, ki, S, f. a tanner's 
wife. 
GARBARNIA, NI, S. f. tan- 
house. 
GARBARSKI, a, ie, of a tanner. 
GARBARSTWO, wa, s. n. a tan- 
ner's trade. 
GARBATY, A, e, humpbacked, 
hunchbacked. 
GARBEK, bka , S. m. a little 
hump. 
GARBIĆ, bię, v. imp. to crook 
tlie back. - się, to stoop in the 
shoulders. 
GARBNIK,A, s.m. tan, the bark 
of the oak, ooze whith wich tanners 
prepare their leather. 
GARBOWAĆ, buję, v. imp. to 
tan. Wygarbować komu sk5rę, 
(vulg.), to lash, to horsewhip. 
GAR 
GARBOWANIE, ia, S. n. tanning 
or dressing of leather 
' GARBUS, see GARBACZ. 
GARCZEK, see GARNEK. 
GARDEŁKO, orGAREŁKO, A, 
s. m. dim. of GARDŁO. 
GARDEROBA, by, s.f. wardrobe. 
GARDEROBIANKA, ki , s.f. = 
GARDEROBIANA, ny, s.f. wailing 
woman. 
GARDŁO, ła, s.n. throat. Ka- 
rać gardłem, to punish capitally. 
Przypłacić gardłem, to suffer ca- 
pital punishment. Dać gardło, to 
lay down one's life. Cierpieć ból 
gardła, to have a sore throat. 
Śmiaćsię na całe gardło, to break 
out into a fit a laughter, to laugh 
heartily. Wrzeszczeć w całe gar- 
dło, to sing with full throat, at full 
stretch. Śpiewać darmo boli gar- 
dło {prov.), gratuitous lessons can- 
not profit. Mieć suche gardło, to 
have dry throat, to be always thir- 
sty. Porwać, chwycić kogo za 
-, to collar, to take by the throat. 
Nastąpić komu na - {lig.), to 
trampie upon one, to have the 
whip hand of him. Wydrzeć co 
komu z gardła, to disgorge, to 
make pay for all. To pachnie gar- 
dlefn, it smells the gallows {prov.). 
viz. for such a deed you can be put 
to death. Na gardło wskazać, to 
order to cut one's bead. Zakazano 
mu to pod gardłem, he was orde- 
red not to do it on pain of death. 
GARDŁOWAĆ, łuję, v. n, to 
bawl, to bellow, to vociferate. 
G \ RDLOWY, a, e, of the throat. 
Sprawa gardłowa, a criminal or 
capital case, a hanging matter; 2) 
a business of life and death. 
GARDZENIE, a, s. m. contemp- 
tuous treatment or conduct. = PO- 
GARDA. 
GARDZIĆ, dzę , v. łmp. to des- 
pise, to contemn, to slight, to 
scorn. 
GARDZICIEL, a , s. m. despiscr, 
contemner, scorner. 
GARDZICIELKA, ki, s.f. a fe- 
male despiser. 
GARDZIEL, i, s. f. gullet, oeso- 
phagus ; 2) the crop of a bird. dim. 
GARDZIOŁKO. 
GARDZIELOWY, A, E, of the 
gullet. 
GARGARYZM, u, s.m. garga- 
rism, gargle. 
GARGARYZOWAĆ, , V. 
imp. to gagarize, to gargle. 
GARKOWIEC, wca, s. m. pot- 
stone , ollaris. 
GARKUCHNIA, i, s.f. cook's 
shop, chop-house. 
GARKUCHNIK,a, s.m. one that 
keeps a chop-house. - GARKU- 
CHMISTRZ. 
GARLACZ,A,s.m. croper pigeon. 
GARNĄĆ, nę, v. imp. to draw 
near with the hand; to gather in 
a mass; to chasp. = ZAGAR- 
NĄĆ.- się do czego, to apply 
one's self to a thing, to set 
eagerly to work. Kto chce zbyt 
wiele zagarnąć nie wiele za- 
58 
GAL 
GALANTERYA, yi, S.f. gallan- 
try. see ZALOTNOŚĆ; 2) jewelery, 
the jeweller's trade and shop. 
GALANTKA, ki, s.f. a gallant, 
gay woman. 
GALAR, A, s. m. galley. 
GALARETA, ti, s. f. gelly, jelly. 
GALARETOWATY, a , E, gela- 
tinous , viscous. 
GALAS, u, s.f. oak-apple, nut- 
gall. 
GAŁĄZ,ęzi, s.f. bough, branch, 
stick, młoda -, twig. Drzewo 
rozciąga szeroko swoje -zie, 
the tree spreads Its branches afar. 
Lichtarz z -ziami, a branch can- 
dle-stick. Starsza, młodsza -, 
(geneal.), the elder branch, the 
younger branch. Rozliczne -zie 
rządu, the different branches of 
the administration.-zie nauki, the 
branches of a science. Na - zło- 
dzieja! bang a thief on a tree! 
Skończy na-ęzi, he will be han- 
ged. 
GAŁĄZKA, kt, s.f. twig, sprig. 
- lepowa, lime-twig. - rozma- 
rynu, a stick of rosmary. 
GAŁECZKA, i, s. f. dim. of 
GAŁKA. 
GALERA, RY, s.f. galley, galliot. 
GALERNIK, A, s.m. galley- 
slave. 
GALERYA , yi , s. f gallery. 
GAŁĘZISTOŚĆ, ci, s.f. abun- 
dance of branches. 
GAŁĘZISTY, a, E, full of bran- 
ches. 
GAŁGAN, A, s. m. rag, tatter; 
2) tts. rd, "crudes kl'ow, r_- 
gamuffin. Zbierać-y, to prick the 
rags. Ten ubrany w galganach, 
(better io łachmanach'), that per- 
son is dressed in perfect rags. Za 
wiele traci na gałgany, she spends 
too much upon trinkets, upon frip- 
pery. Galgany! a company of beg- 
gars , rascality, a rascalion! 
GAŁGANEK, nka , s. m. dim. of 
GAŁGAN. 
GAŁGANIASTY = GAŁGANO- 
WATY, A, e , somewhat tattered, 
beggarly. 
GAŁGANKA, ki , s. f. bagagge, 
or a worthies woman. 
GAŁGAŃSTWO, wa, s.n. raga- 
muffins; 2) a low worthless action. 
GALIĆ,ił, i, v. a. imp. [old). 
Piłkę (a term of game at tennis), 
to give the ball; 2) to favour, to 
befriend. Galić co komu, to pa- 
tronize , to favour by gifts or en- 
deavours and wishhes. Galić na co, 
to aim at, to have an object in 
view. Galić na nieszczęście, to be 
unhappy. 
GAL1CYANIN, A, s.m. an in- 
habitant of Gallicia. 
GAŁKA, ki, s.f. GAŁECZKA, 
ki , dim. ball. - ao wotowania, 
ballot. - muszkatołowa, nutmeg. 
GALON, a, s.m. galoon, lace. 
GALONOWAĆ, kuję. v. imp. to 
trim with lace. 
GALOP, u, s. m. gallop. 
GALOPOWAĆ, puię, v,n. to 
gallop. GAW 
chwyci, grasp all, lose all? when 
one has a great many irons in the 
fire, some must be neglected. Gar- 
nie ich pod siebie, he gathers 
them under him; viz. he wishes 
to master, to subdue, to keep them 
under him. Garnąć się do za- 
szczytów, to thirst after honours, 
to covet, to seek it ambitiously. 
GARNCARZ, a. s.m. potter. 
GARNEK, nka, s.m. pot. dim. 
GARNECZEK. GARCZEK. Garnek 
gliniany, an earthen pot, pipkin. 
- do gotowania, porridge pot, 
seething-pot. Nastawić -k, to 
put on the pot, to have boiled meat 
for dinner. Rączka od -ka, pot- 
hook. W cudze garnki zagląda 
{adv.), he pokes his nose every 
where. Tu ciemno jak w -u, it is 
as dark there as pitch. 
GARNIEC, NCA, s.m. gallon. 
GARNIROWAG, ruję, v.imp. 
to garnish, to trim. 
GARNITUR, u, s.m. a set of 
things suited to each other; 2) a 
suit of clothes. 
GARNIZON, v, s.m. garrison. 
GARNUSZEK, szka,= GARNU- 
SZECZEK, eczka, s. m. dim. a 
little pot. 
GARŚĆ, ci, s.f. GARSTKA, ki, 
dim. handful. - pszenicy, soli, 
otrębi, handful of wheat, salt, bran. 
- lotosów, a handful of hair. 
Z garstką żołnierzy przedsię- 
wziął oblężenie tej twierdzy, he 
attempted the siege of that place 
with a handful of soldiers {fig.}. 
GASIĆ, szę , v. 'Imp. to put out, 
to extinguish. 
GĄSIĘ , ęcia , s. n. GĄSIĄTKO, 
EA, gosling. 
GĄSIENICA,cy, s. f. catterpillar, 
larva. 
GĄSIENICZNIK, a, s.m. ichneu- 
mon-fly (zool.). 
GĄSIOR, A, s.m. gander; 2) a 
large big-bellied bottle; 3) ridge, 
a ridge-tile. Wsadzić go do gąsio- 
ra I put him in the round house! 
GĄSKA, ki, s. f. a little goose. 
GASNĄĆ, nę,v.n. (said office), 
to be going out. 
GASNIENIE = ZGAŚNIENIE, 
a, s.n. the act of quenching, or 
exstinguishing, destruction, sup- 
pression. 
GĄSZCZ, u, s. m. thicket; 2) a 
thick liquor, sediment. 
GASZEK,s2ka, s.m. dim. of 
GACH. 
GATKA, i, 5. f. cap, head of a 
mushroom). 
GATKI, tek,pl. a pair of drawers. 
GATUNEK , nku , s. m. kind, 
species; 2) sort, quality. 
pATUNKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to sort or separate into distinct 
dpęćpę 
GATUNKOWANIE, ia , s. n. 
sortment, distribution.' 
GATUNKOWY, a, E, specific. 
GAWĘDA, dy, s.f. chit-chat, 
tittle-tattle, prattle; 2) s.m. talkati- 
veman, talker, a blab, gossip. Co za 
nieznośny gawęda! what an into- 
GDZ 
lerable talker! dim. GAWĘDKA. 
Ta kobieta lubi gawędkę, that 
woman is very talkative, or is of a 
talkative disposition, (familiar in all 
its meanings). 
GAWĘDZI ARKA, ki, s.f. a 
prattling woman. 
GAWĘDZIĆ, dzę, v.n. to chat, 
to tattle, tojprate, to prattle. 
GAWIEDZ,!, s. f. gaping crowd. 
GAWRON, a, s.m. black, a dull 
stupid man. 
GAWRONIĘ, nięcia, s.n. young 
black crow. =GŁUPIEĆ. 
GAWRONI, ia, IE, of a black 
crow. - nie pióro, a black-crow's 
feather. , 
GAWRONIĆ SIĘ, nię się, v.imp. 
to grown stupid, to gape, to stare, 
to stand gaping in the air, to 
lounge, to saunter. 
GAZ, u, s.m. gaz. 
GAZA, zy, s. f. gauze. 
GAŻA, ży , s.f. pay, salary, 
wages. 
GAZDA, y, s.f. {very old.), farm, 
grange; 2) farmer, peasant. 
GAZECIARKA, ki, s.f. a she 
tale-bearer. 
GAZECIARSKI, A. e, of a ga- 
zette. Wiadomość gazeciarska, a 
news paper intelligence. 
GAZECIARSTWO, wa , s. n. the 
employment of a gazetteer; 2) tale- 
bearing, news spreading. 
GAZECIARZ, a, s.m. gazeteer 
or the editor of a gazette; 2) tale- 
bearer. 
GAZETA, ty, s.f. GAZETKA, 
ki, {dim.) gazette. 
GAZOWY, a, e, made of gauze; 
2) of the gaz. 
GAZWY, GĄZEW, the straps of 
a flail. 
GBUR, a, s.m. boor, churl, 
clown. 
GBUROWATOŚĆ, ci, s. f. boo- 
rish behaviour , churlishness, 
clownishness. 
GBUROWATY,a, e, boorish, 
churlish, clownish. 
GDAK , a , s. m. = GDAKANIE, 
tattling, cackling. 
GDAKAĆ, czę , v. n. to chut as 
a ben. 
GDAŃSK, a, s.m. Dantzick, 
^Gi)Y, conj. when, as. Gdy czu- 
wamy i gdy spimy, both when 
we wake and when we sleep. Gdy 
szli do miasta, as they went to 
town, see KIEDY, SKORO, POD- 
CZAS. 
GDYBY, conj. if. Gdybym wie- 
dzia-ł żeś był w domu, if I knew 
that yon were at home. 2) Gdyby 
nie, but for, had it not been for. 
Gdyby vie ty, toby mnie zabiło, 
but for you or had it not been for 
you, I should have been killed, see 
ŻEBY, ABY, BOGDAJBY, BYLE. 
GDYRAĆ, ram, v.n. to chide, 
to scold, to growl, to grumble. 
GEYPACZ, a, s.m. chider, 
grumbler. 
GDYŻ, conj. for, because. 
GDZIE, adv. where. Gdzie nie- 
GĘS 
gdzie, here and there. Gdzie in- 
aziej, elsewhere. 
GDZIEKOLWIEK, adv. where- 
soever, any where. 
GDZIEŚ, adv. somewhere, in 
some unknown place. 
GDZIEŻ, part, interr, where? 
but where? whither? Gzież {dokąd) 
idziesz? whither are you going. 
Gdzież jestem? where am I? 
GĘBA, by, s,f. mouth. Całą gę- 
bą, in the highest degree, in eve- 
ry sense of the word. Zamknąć 
komu gębę, to stop one's mouth; 
to run one down with argument. 
GĘBAL,a, s.m. large mouth, 
braggart, foul mouthed fellow. 
GĘBATY, a, e, having a large 
mouth, foul-mouthed, foul-spoken. 
GĘBNY, a , e , belonging to 
mouth; 2) eatable. 
GĘG, u, s. in. orGĘGOT, u, 
s.m. or GĘGANIE, ia, s.n. the 
noise of the geese, cackle. 
GĘGAĆ, am, v. n. to cackle, to 
make noise like a goose 
GĘGLIWY, a. e, noisy, bawling, 
clamorous; 2) who speaks with a 
snuffing tone. 
GEMEIN, k, s.m. pl. GEMEJ- 
NY, a soldier {vulg.) 
GENEALOGIA, n, s.m. genea- 
logy. = RODOWOD. 
GENERAŁ, a, s.m. general, 
leader, chief.-Jezuitów, the ge- 
neral of the order of St-Ignace Lo- 
yola. - ziem Podolskich, starostę 
of Podolia. 
GENEWA, y, s. f. Geneva. Nie- 
chcę wyrokować między Rzymem 
a Genewą (fig.), I do not decide 
between the Pope and the prote- 
stants. 
GENIALNY, A, e, of genius. 
Mieć -ą zdolność do interesów, 
to have a genius for business. To 
-y człowiek, he is man of genius. 
Myśl -a, a great original idea. 
GENUA, i, s.f. Genoa. 
GEOGNOSIA, Yt, s.f. geognosy. 
GEOGRAF, a, s.m. geographer. 
GEOLOG, a , s. m. geologist. 
GEOMETRYA, n, s. f. geometry. 
GĘŚ, si, s. f. goose. Pióra gęsi 
or gęsie {do pisania), goose quill. 
- morska, merganser, goosander, 
harle. 
GĘŚCIĆ, szczę, v. imp. to thi- 
cken , to make thick. 
GĘŚCIŚJ, adv. see GĘSTO. 
GĘSI, a, e, of a goose. Gęsi chód, 
reeling, staggering, tottering gait. 
-e łapki {a plant), silver-weed. 
GĘSICA, cy, s.f. {a bird.), 
spoonbill. 
GĘŚL, i, s.m. a kind of guitar. 
GĘSNĄĆ, or GĘSTNĄĆ, ął, ie, 
v. a. imp. inst. = GĘSTNIEĆ, 
ZGĘSTNIEĆ, ZSIADAĆ SIĘ, thi- 
cken , to grow thick, (prop, of li- 
quids). Powietrze gęstnieje od 
wyziewów, the vapours thicken 
the air. Bulion gęstnie gotującsię, 
broth thickens in boiling. 
GĘSTNIEĆ, nieję, v.n. to grow 
thick. 
GĘSTO, adv. thickly, closely. 
59 60 
G!Z 
GĘSTOMIERZ, a, s.m. mano- 
meter, manoscope. 
GĘSTOŚĆ, ci, s.f. thickness, 
closeness. 
GĘSTWA, wy, s. f. GĘSTWI- 
NA. thicket, W największej gęslwi 
lasu, in the thickest of the wood. 
GĘSTY, a, e thick close.-grze- 
bień , dressing comb. -e sukno, 
-y aksamit, thick cloth, velvet. 
•-a mgła, grzywa, a thick fog, a 
thick mane. Ta pszenica za gę- 
sta, this wheat is too thick. Atra- 
ment za -y, that ink is too thick. 
GĘSZCZĘ, pres, indie, of the 
verb GĘŚCIĆ. 
GIĄĆ, grę, v.imp. to bend, to 
bow. 
GIBKI, a., e, bending, pliable, 
flexible, limber. 
GIBKOŚĆ, ci, s. f. pliancy, fle- 
xibility, limberness. 
GIEŁDA, dy, 5. f. guild, corpo- 
ration. 
GIEŁG,see ZGIEŁK. 
GIEMZIĆ, v.a. imp. GIEMZAĆ, 
ał, v. contin. to itch (old.). see 
ŚWIERZBIEĆ. 
GIENEALOGIA, i, s.f. genealo- 
gy, pedigree. 
GIENIUSZ, s.m. genius. 
GIERMEK, MKA-, s.m. shield- 
bearer , squire. 
GIERNY, A, E, of a play, belon- 
ging to a play. Dom-y, gaming 
house. 
GIERZ, v, s. m. (a plant.), gout- 
weed. 
GIEST, v. s.m. gesture. 
GIESTYKULACIA, yi , s.f, ge- 
sticulation. 
GIĘTKI, A, e, bending, pliant, 
flexible, limber, supple. - gałęzie, 
pliant branches. Kuglarz ten ma 
bardzo-e ciało, it is a tumbler very 
supple in the body. -a natura, a 
pliant temper.-i jak rękawiczka, 
he is as supple as a glove, he is as 
pliant as a willow. 
GIĘTKOŚĆ, ci, s.f. pliancy fle- 
xibility, limberness. 
GIEZŁO, and dim: GIEZŁE- 
CZKO, A, s.n. or GIEZŁKO, A, 
s. n. from GZŁO (old.), a shirt, 
jacket and every kind of children 
dress. 
GIFES, u, s.m. hilt of a sword. 
GIL, a, &. m. (a bird.), bullfinch, 
redfinch. 
GILAWA, y, s.f. Eylau (town.). 
GIMNAZYUM, zya, s.n. pl. 
indecl. gymnasium, school.! 
GINĄĆ nę, v.imp. to perish. 
see ZGINĄĆ. 
GIPS, s. m. gypsum, plaster. 
GIPSOWAĆ, soję, v.imp. to 
plaster, to do over with plaster. 
GIPSOWY, A, e, made of plaster. 
GIRAFA, fy, s, f. giraffe. 
GISER. a, s. m. founder of prin- 
ting characters. 
GISERNIA, i, S. f. casting-house, 
foundery. 
GITARA, ry, s.m. guitar. 
GIŻA, Y, 3. f. = GIŻELA, i, 3. f. 
the thigh-bone's head, one of the 
extremities of femur. 
GŁĘ 
GŁĄB, głębi, s.f. depth, deep- 
ness. - kraju, midland part of a 
country. Głąb or głębokość rzeki, 
przepaści, zatoki, studni, the 
depth, the deepness of a river pre- 
cipice, gulph, well. - alei, the 
further extremity of walk. - lasu, 
the center, the heart of a forest. 
Zamknął się w -i prowincyi, he 
has hurried himself in the country. 
Spójrz na głąb jego systematu, 
look at the basis of his doctrine, or 
on what forms the groundwork of 
his doctrines. Bóg jeden zna głąb 
naszych serc, myśli, God alone 
knowns the bottom of our hearts, 
of our thoughts, w -i pokoju, at 
the farther end of the appartment. 
To podwórze ma tyle łokci w głąb, 
this square has so many yards of 
depth. Posiadł tę naukę do-i, 
he is thorougly master of that 
science. 
GŁADKI, a , e , even, smooth, 
glib, handsome, fine. 
GŁADKO, adv. evenly, smoothly, 
glibly. 
GŁADKOŚĆ, ci, s.f. evenness, 
smoothness, glibness. 
GŁADNĄĆ, v.n. inst. GŁAD- 
NIEĆ, WYGŁADNIEĆ, to become 
smooth,even, to embellish, to beau- 
tify. Od tćj wody płeć gładnieje, 
that water embellishes, beautifies 
the complexion. Gładzić powieść, 
opis, to embellish a story, a tale, 
to corrrect its style or canvass. 
GŁADYSZ, a, s. m. a spark, 
a lady's man; 2) a large earthen 
pot used by milkwomen in Lithua- 
nia. 
GŁADYSZKA,!, s.f. a beauti- 
ful woman; 2) polisher, a polishing- 
iron or brush. 
GŁADZIĆ, dzę , v. imp. to even, 
to smooth; 2) to exterminate, to 
extirpate. 
GŁADZONY, a, e, polished. - 
papier, materya, smooth, glossy 
paper, stuff. 
GLANS, u, s.m. lustre,bright- 
GLANSOWAĆ,suję, v.imp. to 
polish, to burnish, to gloss. 
GLANSOWNY, a, e, bright, 
glossy. 
GŁASKAĆ , kam , v. imp. to 
stroke, to fondle. - pod brodę, 
to streke one's chin or beard. 
GŁASKANIE, A, s. n. act of ca- 
ressing , cajolery, coaxing. 
GŁAZ, u, s.m, stone, rock; 2) 
eve, (old.). 
GŁAZOWATY, a, e, stony. = 
KAMIENISTY. Ziemia- a, sili- 
cious earth. 
GLEBA, Y, s. f. glebe, ground, 
land. 
GŁĘBIA, Bi, GŁĘBINA - GŁĘ- 
BIZNA,ny, s.f. deep, depth.- 
serca, the inmost heart, bottom 
or inward recess of the heart. 
Z głębi serca, from the core of 
the heart. - lasu, the inmost part 
of a forest; 2) głębia, background. 
GŁĘBOKI, A, IE, deep, pro- 
found. 
GLO 
GŁĘBOKO, adv. deeply, pro 
foundly. comp. GŁĘBIĆJ. sup. 
NAJGŁĘBIEJ. 
GŁĘBOKOŚĆ, ci, s. f. deepness, 
depth, profoundness. 
GLEGOTAĆ, cę , tam , v. n. to 
simmer. = KLEKOTAĆ. 
GLEJT, u, s. m. safe-conduct. 
List glejtowy lub żelazny, letter 
of safe conduct. 
GLEJTOWAĆ, to give the letter 
of safe conduct, to wait upon one. 
= ODPROWADZIĆ. 
GLINA, NY, s.f. lime,clay, pot- 
ter's clay. 
GLINIANY, A, e , made of clay, 
earthen. -e naczynia, earthen 
ware. 
GLINIARNIA, i, s. f. clay-pit. 
GLINIASTY, a, E, limy, clayey. 
GLIOWATY, a, e, see GLINIA- 
STY. 
GLISTA, ty, s. f. earth-worm; 
maw-worm, belly-worm. 
GLOB, u, s. m. terrestrial globe. 
GŁÓD,u, s.m. famine, hunger. 
Z głodu umierać, to die with hun- 
ger , to starve. Wrzeszczeć z -u, 
to cry with hunger. Umrzeć z-u, 
to die with hunger, to starve.- 
bogactw, zaszczytów, the insa- 
tiable desire of riches, or honours, 
thirst after riches. Głód wilka z la- 
su wyprowadza (prov.), hunger 
will break trough the stone walls. 
Wziąśó miasto -em (og lodzić), 
to take a town by famine. Na ster- 
tach zboża leżąc, na głód się 
skarżyć, to cry famine in the 
raids of plenty. 
GŁODAĆ,ał, k,v.a.imp. (from 
the slavish. HLATATI), to gulph 
down, to swallow : to gnaw. Pies 
głoda kość, the dog picks a bone. 
GŁODEK, dka, s.m. whitlow 
grass; 2) dim. of GŁÓD. 
GŁODNY, a, e, hungry. 
GŁODZIĆ, dzę, v.imp. to fa- 
mish, to kill with hunger.=OGLO- 
DZIĆ. 
GŁÓG, u, s.m. hawthorn, white 
thorn, hawthorn berry. 
GŁOGOTAĆ or GOŁGOTAĆ, 
otał, oce , v. imp. (prop, is said of 
the wood-grouses, eagies etc.), to 
scream, to clamour. = TOKOWAĆ, 
GŁOGOWY, a , e , of hawthorn. 
GLON or GLAN or GLEN, dim. 
GLONEK, clayed ground, argil. 
GŁOS, u, s. m. voice, sound; 2) 
speech, discourse; 3) vote, suffra- 
ge. <- podnieść, to raise one's 
voice. - spuścić, to lower one's 
voice. Prosić o gios, to beg leave to 
speak. - zabrać, to rise up to 
speak. To piano, ta skrzypca 
piękny głos ma, that piano, ' that 
violin has a full clear and sonorous 
voice, or it is an harmonious, well 
sounding violin, piano. Gios krwi 
niewinnych wola o pomstę, - 
natury mówi za tobą, the voice 
of innocent blood cries for ven- 
geance , the voice of nature 
speaks in your behalf. Zagłuszyć 
- uczucia, przyrodzenia, to stiff 
the voice of nature, of feeling. Wy- GŁO 
grał większością głosów i wszy- 
stkie głosy były za nim, ne 
carried it by the majority of votes, 
it was carried unanimously. Gtos 
powszechny mówi za nim, he has 
the public voice in his favour, eve- 
ry body is for him. Glos ludu, gios 
Boży, the voice of the people is the 
voice of God. 
GŁOSIĆ, szę, v.imp. to pro- 
claim, to announce, to publish. 
GŁÓSICIEL,a,$. m. proclaimer, 
publisher. 
GŁOSKA, Ki, s.f. letter, charac- 
ter. 
GŁOŚNIA, i, s. f. glottis (anat.). 
GŁÓŚNO, adv. loudly. 
GŁOŚNOŚĆ, ci. s. f. loudness. 
GŁOŚNY, a, E, loud; 2) famous, 
notorious. 
GŁOSOWAĆ, 6UJĘ, v.imp. to 
vote. - tajemnie , to ballot. 
GŁOWA, wy, s. f. head; 2) head, 
chief, chieftain, leader. -familii. 
chief of a family. - cukru, loaf of 
sugar. Trupia głowa, death's head, 
skull of a dead man. Przodek gło- 
wy, forehead. Tył głowy, occiput 
or the hinder part of the head. 
Wierzch głowy, top or crown of 
the head. Tęga głowa, a clever 
fellow. Ma olej w głowie, he is a 
very clever man. Śkinąć -ą, to 
nod. Mieć 50 lat na głowie, to 
have fifty years on one's head. Mieć 
dobrze umeblowaną-ę, to have 
one's upper rooms well furnished 
(fam.). Z odkrytą głową, bare- 
headed. Od stóp do głów, from top 
to toe, cap-a-pee. Na głowę pobić 
nieprzyjaciela, to rout or discom- 
fit the enemy's army. W głowę za- 
chodzić, not to know which way 
to turn one's self, to be puzzled to 
death. Głowa mnie boli, I have a 
head-ache, megrim. Niech cię gło- 
wa nie boli, don't trouble yourself 
about that. Na co głową bić o ścia- 
nę , mum głową nie przebijesz, 
one had. as well beat one's head 
against the wall, this is swimming 
against the stream. Ma trochę 
w głowie, he is a little tipsy. To 
mi nigdy nie przyszło do głowy. 
it never came into my head. Przy- 
szło do głowy, the fancy took him 
or he took it into his head. Za- 
wracać komu głowę, to break 
or split one's head about a thing. 
Łamać sobie głowę, to put one's 
brains upon the rack. Zaprzątać 
sobie głowę głupstwami, to fill 
one's head with silly things. Zmyć 
komu głowę, to snub, chide or 
rebuke one soundly, to give him a 
sharp reprimand. Co głowa to ro- 
zum , so many men so many minds. 
Mądrej głowie dość na słowie 
[pn.) , a word to the wise. Ta 
kobieta zawróciła mu głowę, that 
woman has turned his head or 
brains. Kręci mi się w-ie, my 
head turns round or is giddy. Nad- 
stawić -y za kogoś, to expose 
one's own life, to serve one. Idzie 
tu o twoją -ę, your head is at 
stake. Ma dobrą -ę, ma pustą 
GŁU 
-f, he has a good head, is a shal- 
low brains. -a kapusty, a cab- 
bage. 
GŁOWACIEĆ, IAŁ, ieje , (said 
of cabbages and others lettices), to 
head, to cabbage, to grow to 
a round head. 
GŁOWACZ, a, s.m. (a fish.), 
bullhead. 
GŁOWCZASTY = GŁOWIA- 
STY, a, e, big-headed. 
GŁOWI, a , e , of the head. 
GŁOWICA, y, s.f. pate, nodle. 
Masz-ę zanadto twardą {fam.), 
you've a noddle that's a little of 
the thickest. 2) - szpady, pom- 
mel, hilt of one's sword. 
GŁOWIENKA, Ki, s./*. quenched 
firebrand; 2) {a plant.), self-heal. 
-i czerwone (a plant.), golden- 
rod. 
GŁOWINA, y, s. f. = GŁOWI- 
ZNA , pate. 
GŁOWIZNA, ny, s. f. pate, nod- 
dle , costard; 2) head of a hog or 
of a wild boar, pressed hog's head, 
brawn. 
GŁÓWKA = GŁÓWECZKA, ki, 
s. f. dim. little head. - czosnku, 
a clove of; garlick. 2) Żmijowa 
główka {a plant.), viper's bugloss. 
Wyżlina, cielęca główka, lesser 
snapdragon, {bot.). - do pozłoty, 
a good piece of bead. 
GŁOWNIA, i, s.f. firebrand. 
GŁOWNIE, adv. chiefly, prin- 
cipally. 
GŁÓWNY, a, e, chief, main, 
principal. 
GŁOWOŁOMNY, a, e, very 
difficult. To problemat -y, or 
istna łamigłówka, that problem 
is a complete puzzle brain. 
GLOZA, Y, s.f. gloss, comment. 
Lepsza glozaniż text, the com- 
mentary is better than the text. 
GŁUCH, a, s.m. contempt, one 
who is deafish or dull hearing. 
GŁUCHNĄĆ, NĘ,v.n. to grow 
deaf. 
GŁUCHO, adv. deafly, in a hol- 
low voice; silently, in a dull manner. 
Grzmi głucho, the thunder ma- 
kes a dull or hollow voice.Zamknąć 
drzwi na-o, to condemn, to wall 
up a door or window. Głucho 
w lesie, mornful and gloomy silence 
of the forests. Głucho o tćm, there 
is not a word spoken about it. 
GŁUCHONIEMY, a , e , deaf and 
dumb. 
GŁUCHOTA, ty, s.f. deafness. 
-GŁUCHOŚĆ. 
GŁUCHY, a, e, deaf; 2) hollow; 
3) dreary, dismal, gloomy.-mil- 
czenie , a gloomy silence. Najbar- 
dziej głuchy ten kto nie chce sły- 
szeć, none are so deaf as those 
that will not hear. Móio jemu o tern 
a uda że z tij strony głuchy, when 
they talk to him about that, he 
won't hear, or he does not hear of 
that side.-y głos, a hollow voice. 
Głucha wieść biega, it is whispe- 
red about, głuche knowania, sec- 
ret practices, underhand dealings, 
privy' attempts. 
CM A 
GŁUKAĆ, a, ał, v.n. ta rumble, 
to grumble. W brzuchu gluka, 
my belly grumbles. 
GLUKANIE,a, s.f. grumbling. 
-e, or burczenie w kiszkach, 
the rumbling of the intestines. 
GŁUPAWY, A, e, silly, simple 
foolish , dottish , sottish. 
GŁUPI, a, e, stupid, nonsensi- 
cal. On głupie zwierze, he is a 
silly or foolish creature, a foolish 
blockhead. = a książka, a silly 
book. A toż trzeba bye-im ażeby 
etc. who the deuce could be such 
an ass or such a fool as etc. Głupi 
choć zęby wy bier z (prov.), he 
is so stupid that one can make 
nothing of him. Chytro -i, a cun- 
ning dog, a notable blade. Chytro 
-ia, a cunning gipsy. Otóż mi 
-ia odpowiedź, that is a very- 
silly, a very nonsensical answer. 
GŁUPIEC, pca , s. m. dolt, 
blockhead, dunce, a ninny, an 
oaf. 
GŁUPIEC, pieję , v. n. to beco- 
me stupid. 
GŁUPIUTKI = GŁUPIUTEŃKI, 
A, e , blockheaded in the highest 
degree. 
GŁUPKA, i, s.m. a sśily wo- 
man , a simpleton (fam.). 
GŁUPOTA, ty, s. f. imbecility, 
idiocy. 
GŁUPSTWO, WA, s. n. blockish- 
ness, stupidity, folly, nonsense, 
stuff, trash. Głupstwo jego prze- 
chodzi pojęcie, this man's silliness, 
stupidity} is extreme. Zrobił wiel- 
kie -o, he did a stupid thing, a 
very stupid thing, an egregiously 
stupid thing. Otóż -o! what a 
piece of stupidity! Same -a ple- 
cie, he talks nothing but nonsense. 
Uroiłeś sobie jakieś - że..., 'tis 
folly in you to imagine that. 
Trudni się-ami, he minds not- 
hing but triffles. Gadać głupstwa 
przy kobietach jest rzecz niego- 
dna uczciwego człowieka, it is 
unbecoming a gentelman, to use 
indecent language in presence of a 
woman. 
GŁUPTAS, k, s.m. silly, foo- 
lish. 
GŁUSZEC, szca, s.m. wood 
grouse. 
GŁUSZEK, szka, s.m. one dull 
of hearing (fam.). 
GŁUSZYĆ, szę, v.imp. to dea- 
fen , to stun; 2) (said of plants), 
to hinder from growth, to stun. 
OGŁUSZYĆ, ZAGŁUSZYĆ, ZGŁU- 
SZYĆ. Huk dział głuszy, the noise 
of the cannon deafens or stuns one. 
Zagłuszyli nas miłosnymi wy- 
krzyknikami, they stun us with 
their amorous whinings. Kąkole 
głuszą zboże, weeds choke up the 
corn. Zagłuszyć w sobie skargi, 
westchnienia, porywy gniewu, to 
smother one's complaints, sighs, 
resentment. 
GLUT, a, s.m. and pt. GLUTY, 
ow, snot, glanders. 
GMACH, u, s.m. pile of buil- 
ding, edifice, structure. 
61 GNI 
GMASZYSTY, a, e, colossal, 
vast {little used). 
GMATWAĆ, wam, v. imp. to 
rumple, to crumple; 2) to embroil, 
to confound, to perplex. 
GMATWANINA, ny, s.f. min- 
gle-mangle , medley; confusion, 
intricacy. 
GMERAĆ, ram, v. n. to fumble, 
to gramble. Gmerając w szafie, 
porozrzucałeś moją bieliznę, you 
have turned that linen up side 
down, with your rummaging in my 
press. Gmerali mi we wszystkich 
papierach, they rummaged all my 
papers. 
GMERACZ, A, s. m, searcher, 
prier, busy inquirer. 
GMERANTE, a , s. n. a minute, 
investigation, search (yulg.). = 
SZPERANIE. 
GMIN, v, 5, m. common people, 
populace. = LED , MOTŁOCH, 
GA WIEDŹ. Gmin burzy się, the 
mob is up. Rozrzucić wieści po- 
między -, to spread a report 
among the populace, mob. Naj- 
podlejsi z -u, the dregs, the 
scum of the populace. Wieluż to 
pogardza gminem a sami podlej- 
si odeń I how many people'despise 
the vulgar, and yet are themselves 
vulgar. 
GMINA, NY, s.f. community, 
village. 
GMINNOŚĆ, ci, s. f. vulgarity, 
rusticity. 
GMINNY, A, e , popular, plebe- 
ian; 2) vulgar, mean, low. 
GMINO WŁADNY, a, e , demo- 
cratical. 
GMINOWŁADZTWO, wa, 8. n. 
democracy. 
GNAĆ, ał , fut. żenię or GONI. 
- WYGNAĆ, to run after, to pur- 
sue , to lead, to carry. Gnać by- 
dło na rzeź, to lead troops to 
be butchered. Gnać, wygnać nie- 
przyjaciół, to drive the enemy be- 
fore one, to drive them of the field. 
GNAT, a, s.m. bone. dim. GNA- 
CIK. 
GNĘBIĆ, bię, v. imp. to bear 
down, to oppress, to crush. 
GNTADY, a, e, bay. - koń, bay 
horse; Ciemnogniady, brown bay. 
Jasncgniady w jabłka, bright 
dappled bav. 
GNIAZDO, da , s. n. GNIAZDE- 
CZKO, ka , dim. nest; 2) breed, 
litter. - szczeniąt, a litter of pup- 
pies. Pies dobrego gniazda, mas- 
tiff of a good" breed. Szukać 
gniazd, to find a nest. Gniazdo 
winne, piwne etc., lees of wine, 
dregs of beer etc. Z jednego -a, 
at one brood, at one sitting. Całe 
cniazdo licha warte, all that 
breed is good for nothing. Te dwa 
Staszki z jednego -a, these two' 
irds are of the same brood. 
GNIĆ, ję , v.n. to rot, to moul- 
der, to putrify. 
GNICIE, a, s. n. act of rotting, 
rottcnes, putrefaction. 
GNIDA, dy, s.f. nit. 
GNIDOSZ, a, s. m. pedicularis. 
62 
GNU 
I GNIEŚĆ, gniotę , v. imp. to 
press, to pinch. Ten trzewik mnie 
gniecie, this shoe pinches me; 2) 
- ciasto, to knead the dough. 
GNIEW, u, s. m. anger, wrath, 
indignation. 
GNIEWAĆ, wam, v.imp. to 
make angry, to provoke, to irri- 
tate.- się, to grow angry. - się 
na kogo, to be angry with one. 
GNIEWANIE, a , s. n. anger. 
GNIEWLIWIE, adv. angrily. 
GNIEWLIWOŚC, ci, s.f. dispo- 
sition to anger. 
GNIEWLIWY, a.e, choleric, 
irascible. 
GNIEWNY, A, e, passionate, 
hasty, coleric. -e morze, an an- 
gry sea, raging sea. -y Bóg, or 
gniew Boży, the wrath of God. 
Ojciec -y, an exasperate father. 
Wiatry -e, the furious winds. 
GNIEWOSZ, a, s.m. a coleric 
man, of an irascible temper. 
GNIEŻDŻENIE SIĘ, ia , s.n. 
act of nestling, brooding time, 
sitting. 
GNIEŹDZIĆ SIĘ, dżęsię, v. 
imp. to build nests, to breed. Ja- 
skółki gnieżdżą się w kominach , 
w oknach etc., swallows nestle, 
build their nests in chimneys, win- 
dows etc. Gdzie to też cnota się 
gnieździ? where will virtue nestle, 
take up its abode at last? Zbro- 
dnia gnieździ się w tćm domu, 
the crime has found a good nest 
in that house. 
GNILIZNA, ny, s. f. rottenness, 
putrefaction. 
GNIŁKA , ki, s.f. rotten pear. 
GNIŁOŚĆ, ci, s.f. putrefaction. 
= ZGNIŁOŚĆ. 
GNIOTĘ, pres, of GNIEŚĆ. 
GNIOTEK, tka , s. m. a kind of 
cake; 2) fig. a sluggish person, a 
loiterer. 
GNÓJ, v, s.m. dung, manure; 
filth, nastiness. Wywieść gnój ze 
stajni, to take the dung or muck 
of a stable. -gnoi rolę, dung, 
muck fattens land. - koński, kro- 
wi, horse dung, cow dung. Siać 
rozścielać =, to spread dung, to 
dung. Jama-u, a dung-hole. Ku- 
pa -u. = GNOJOWISKO, dung- 
hill , muck-hill. Umrzeć na =sku, 
to die in a ditch. 
GNOIĆ, ję, v. imp. to dung, to 
manure; 2) to generate pus or mat- 
ter. - się, to suppurate. Rana za- 
czynająca się gnoić, a wound 
which is beginning to suppurate. 
GNOJEK, jka , 5. m. stinking; 
2) fig. idle, a lazy-bones. 
GNOJKA, ki, s. f. muckfly. 
GNOJNICA, cy, s.f. dung-yard. 
GNOJNY = GNOJSTY, a, e, 
dungy, mucky, nasty, filthy. 
GNOJOWISKO, ka, s.n. dun- 
ghill. 
GNUŚNIE, add. slothfully, slug- 
gishly. 
GNUSNIEĆ, nieję , v. n. to grow 
slothful, to lounge, to live in sloth, 
to be idle, to do nothing from in- 
dolence. On nikczemnie gnuśnie- 
GOD 
je, he does nothing but loiter. - 
w grzechu, to hultajstwie, to 
wallow in sin, idleness, indolence, 
or sluggishnes. 
GNUSNIK, a, s. m. sluggard, 
lounger. 
GNUŚNOŚĆ, ci, s. f. sluggisness, 
sloth. 
GNUŚNY, a , e , sluggish, sloth- 
ful. 
GNYP, a , s. m. shoemaker's 
paring knife, clasp-knife. 
GOCKI, a , e , = GOTYCKI, a, 
e, gothic. 
GODŁO, ła , s. n. symbol, mot- 
to, device, badge. 
GODNIE, adv. worthily, in a 
dignified manner. 
GODNOŚĆ, ci, s.f. worthiness, 
excellence, dignity; 2) high rank, 
elevated station. 
GODNY, a, e, worthy, deserving. 
- GODZIEN. Czci-człowiek, a 
worthy, honest man. - urzędnik, 
a worthy, upright magistrate. - 
zazdrości, worthy of envy. - 
wiary, deserving of credit, credi- 
table. To godne jego, that's like 
him. Ta nagroda -a jego pracy, 
that is a fit reward for his labours. 
Nie - wiary, he does not deserve 
to be credited. 
GODOWANIE, a, s.n. act of 
feasting, see GODY. 
GODOWAC, duję, v. n. to feast, 
to banquet, to revel. On ciągle go- 
duje, he does nothing but banquet, 
feast, junket - z przyjaciółmi, 
to entertain, tą make merry, to 
regale one's friends. Na tem wese- 
lu godowano przez cztery dni, 
at that marriage they dancea, feas- 
ted , and made merry during four 
days, (little used.) 
GODY, dów, pl. feast,"banquet, 
entertainment - weselne, mar- 
riage feast; 2) Christmas holidays. 
GODZIĆ, dzę , v. imp. to bring 
to an agreement, to reconcile; 2) 
to hire, to make a bargain; 3) - 
na co, to aim at a thing, to have a 
design upon it - na czyje życie, 
to seek or to attempt a man's life. 
= CZYHAĆ. - się z kim, to come 
to an agreement with one; to make 
a bargain with him. Godzi się, it 
is permitted, it is lawful. Godzić 
poróżnione osoby, to reconcile, 
to make friends again, to reunite. 
see POGODZIĆ. On do wszystkie- 
go się godzi or zgodzi, przy da 
się, that man is fit for every thing. 
Na nic się nie -, is fit for no- 
thing. 
GODZICIEL,a, s. m. reconciler, 
peace-maker, fem. GODZICIELKA. 
GODZIEN, see GODNY. 
GODZINA, NY, s.f. hour. Która 
godzina? what o'clock is it ? Piąta, 
it is five o'clock. Pól do drugidj, 
it is half-an-hour past one, it is 
half past one; Druga biła, the 
clock has struck two. O piątej ra- 
no , wieczorem, at five o'clock in 
the morning, in the evening. 0 
drugiej po południu, at two o' 
clock in the after-noon. Będę tam GOL 
za godzinę, I will be there within 
an hour, or in an hour's time. Dia 
czego to drzwi zamykają o tej 
•-ie? why, how comes the door to 
be shut at his time o'day? Co go- 
dzina, at every hour. O każdćj 
-ie, at all hours.-a wschodu i 
zachodu słońca, the time of the 
rising and setting of the sun. 0 któ- 
rćj -ie tam będziesz ? at what 
time or hour will you be there? 
Czekam cię jutro na tę -ę, I shall 
expect you to-morrow, at this hour. 
W każdą -ę dnia i nocy, at all 
hours Of the day and night. Na- 
znaczyć -ę, to fix an hour or 
time. Obiecał widzieć się ze mną 
o piątej, he has appointed to see 
me at five. Gdy przyjdzie or wy- 
bije nasza ostatnia -a, when 
our last hour is arrived or struck. 
Nie być przywiązanym do -y, 
not to be tied down to hours or 
time, -y kapłańskie, canonical 
hours. 
GODZINKI, nek, pl. dim. of 
GODZIN Ai, lesser hours; 2) a com- 
mon prayer book, a primer. Go- 
dzinki pięknie oprawne, this 
prayel- hcok is very neatly bound. 
GODZINNY, a , e, hourly. UOgo- 
dzinjie nabożeństwo, prayers of 
forty hours. 
GODZIWIE, adv.lawfully, justly. 
GODZIWOŚĆ, ci,s.f. lawfulness, 
fairness. 
GODZIWY, A, E, lawful, permit- 
ted , fair. 
GOGRABIA, i, s.m. provincial 
judge (old.). 
GOIĆ, ie,, v. imp. to heal. 
GOJENIE, ia, s.n. healing. 
GOLA, i,'s.f. anopen country, 
barren groupd, desert. = HAL, 
HALĘ. 
GOtĄB, ębia, s.m. GOŁĄBEK 
= GOŁĄBECZEK , ra , czka, dim. 
dove, pigeon. Gołąb siwak (dzi- 
ki) , stock dove or wood pigeon. - 
grzywacz, ring-dove. Pasztet 
z-i, pigeon-pie. Siwy jak-b, 
and old man, grey-beard. Chee aby 
mu pieczone gołębie do gęby wla- 
tywały (prov.), he expects a for- 
tune to drop into his mouth ,• he 
expects that fortune will come 
awooing to him. 
GOŁĘBI, A, e, of a dove, of a 
pigeon. 
GOLĘBICA,cy, s. f. hen-pigeon. 
GOŁĘBNIK, a, s.m. dovecot, 
dovehouse, pigeonhouse. 
GOLEC, lca, s. m. a, naked man. 
GOLEĆ, al , eje , v. n. imp. to 
peel off, to become naked or bald, 
to grow poor. 
GOLEŃ, ia, s.m. shin, shin- 
pone ,shank. 
GOLENIE, ia , s. n. shaving. 
GOLEN1EĆ, ŃCA,s.m. a novice, 
a green horn. 
GOLENIOWY, a, E, of the shin. 
GOLF, u, s.m. gulf. 
GOLGOTA, y , s. f. (geogr.). 
Waterloo jest Golgotą dzisiejsze- 
go wieku, Waterloo is Gelgotha of 
the modern times. 
GON 
GOLGOTAĆ, otał , ocze, or 
OCE, to gable (like a turkey). 
GOLIBRODA, dy, s. m. shaver, 
barber. 
GOLIĆ, łę, v. imp. to shave. Go- 
lićsię, to shave one's self. Kazać 
siebie - to get one's self shaved. 
- bez brzytwy, to fleece, to flay, 
to skin. Nie zatrzymuj się w tej 
oberży, ogolą cię bez brzytwy, 
do not put up at that inn, it is a 
down-right spunging-house. 
GOLIZNA, ny, s. f. nakedness; 
2) poverty, misery wretchedness. 
GOŁKA, i, s.f. a kind of wheat 
without awns; 2) music : semibre- 
ve; 3) arse. Dać komu wgólkę, 
to flog, to whip upon the bare back. 
GOLNĄĆ, nb , v. prf. to strike 
hard. Golnął go pięścią po uchu, 
he struck him with his fist upon 
the ear; 2) to gulp, to quaff, to 
swallow. Golnął kieliszek wódki, 
he swallowed a glass of brandy. 
GOŁO, adv. nakedly. 
GOŁOLEDŹ , zt, s. f. glazed 
frost. 
GOŁOTA, y, s.f. HOŁOTA, 
GOLIZNA , a poor wretch, misery. 
GOLOWĄS, a , s. m. a beardless 
youth (fam.). 
GOLUCHNY = GOLUSIEŃKI = 
GOLUTEŃKI, a, e, stark-naked. 
GOŁY, a, e, naked, bare; 2) 
poor. Z golą głową , bare-headed. 
Pod golem niebem, in the open 
air, gole ściany, bare walls. 
Goły jak święty turecki, poor as 
Job. 
GOŁYSZ, a. s.m. a poor man, 
pilgarlic. 
GOMOŁKA, i, s.f. new cheese. 
GOMOŁY, A, E, dull-edge, 
obtuse. 
GOMON. u, s.f. quarrel, brawl, 
broil, feud (little used), see ZWA- 
DA. 
GOMONIĆ SIĘ, ił, v.recipr. to 
contend, to dispute, to wrangle. 
GON, u, s. m. hunting, pursuing. 
- psów, yelping of the hounds. 
GOŃCA, y, s.m. see GONIEC. 
GONCIARZ, a, s.m. shingle- 
maker. 
GOŃCZY, a, e, running after, 
pursuing. List gończy, warrant of 
caption. Pies gończy, hunting dog, 
hound. 
GONIĆ, nię, v. imp. to run after, 
to pursue, to hunt, to chase. Osta- 
tkami goni, be nearly spent his 
fortune, there remains very little 
left him. Gonić za nieprzyjacie- 
lem, złodziejem, to pursue the 
ennemy, thieves. Pies-i zwierzy- 
nę, the dog pursues the game. - 
za urzędem, za dostojeństwem, 
to stand or put up for an office, a 
.dignity. Czy chcesz gonie konia 
twojego z moim? will you run your 
horse against mine ? - do pierście- 
nia ,to run at the ring. - na ostre, 
to break a lance or to fight despe- 
rately, beyond measure, in good 
earnest. 
GONICIE!., A, s.m. pursuer.- 
GONIEC. 
GOR 
GONIEC, ńca, s. m. forerunner, 
harbinger, courier. 
GONIENIE, ia, s.n. running. 
GONIONY = GNANY, a, e pur- 
sued , 2) -y, ego , s. m. (a play), 
prison-bars, barriers. 
GONITWA, WY, S.f. race, 
course. 
GONT, u, s. m. shingle. 
GONTAL, a , S. m. shingle-natl. 
GOPŁO,a, s.n. Goplo (geogr.), 
a lake near the townGnesen, (in 
Poland.) 
GÓRA, RY, s.f. mountain; 2) 
epner floor. Na górze, on the top 
of a mountain, above, on high, 
upstairs. W górę, tip, upwards. 
Z góry, down hill, downwards. 
Pod górę, at the foot of a moun- 
tain. Pod górę, up hill. Do góry 
nogami, upside down, topsy 
turvy. Z góry płacić, to pay befo- 
rehand. Z górą., upwards, over a 
definite number. Dwieście czer- 
wonych złotych z górą, two hun- 
dred and odd ducats. Obiecywać 
złote góry, to promise mountains of 
gold, to make large promises. Gó- 
ra z górą się nie zejdzie, ale 
człowiek z człowiekiem się zej- 
dzie (prov.), friends may meet, 
but mountains never greet. Choro- 
ba była silna, lecz przyrodzenie 
wzięło górę, the desease was vio- 
lent but nature got the upper hand. 
Górą nasi, our men have upper, 
or advantage, or The best of it in 
this engagement. Czytaj z góry, 
read from the beginning. Z góry 
cieszyłem się zapowiedzianymi 
przyjemnościami, I was enjoing 
by anticipation, the pleasures that 
were promised to me. 
GORĄCO, adv. hot, it is very 
hot. 
GORĄCO, ca; s.n. = GORĄ- 
COŚĆ, ci, s. /. heat. Letnic gorą- 
ca, the summer heats. = UPAL. 
20 stopni gorąca na ciepłomierzu, 
the thermometer indicates twenty 
degrees of heat, or the heat is 
twenty degrees by thermometer. Za 
2orąca, in the very fact. Gorąco 
ylo w tej bitwie, the bullets fell 
as hail in that battle. Gorąco ką- 
pany, (prov.), he is full of gun 
powder, he catches fire in an in- 
stant. - modlić się, to pray to God 
fervently. - wziął się za to, he 
applies to it with eagerness. 
GORĄCY, a, e, hot, ardent, 
fiery, vehement. Złapać kogo na 
gorącym uczynku, to catch one in 
the fact. 
GORĄCZKA, ki, s.f. hot or 
burning fever-; 2) hot-tempered man; 
3) raving fit. Gadać jak z gorą- 
czki, to rave, to talk at random. 
Być w gorączce, to be in a fever, 
to have an ague. Tego roku-i gra - 
sują , the fever has been very rife 
this year. Pozbył się-i, he has 
got rid of his fever. Mleczna, żoł- 
dowa -a, milk fever, yellow 
fever. 
1 GORĄCZKOWY, a, e, feverish, 
63 64 
GOR 
tiguish. Pora roku -a, season 
that produces fevers. 
GORAL, a , s. m. mountaineer, 
highlander. fem. GÓRALKA. 
GÓRALEK, lka, s. m. rock 
badger. 
GORCZYCA, cy, s.f. mustard. 
GORCZYCZNIK,a, s.m. hedge- 
mnstard. 
GOREĆ, ję, v.n. to burn, to 
flame, to blaze. - GORZEĆ. 
GÓRKA, i, s.f. a hill. dim. of 
GÓRA. 
GORLIWIE, ado. zealously, fer- 
vently, ardently. 
GORLIWIEC, wca, s.m. zealot 
GORLIWOŚĆ, ci, s. f. zeal, ar- 
dour. Gorliwość o dusz zbawie- 
nie^ o wiarę, o służbę bożą, o 
ołtarze, zeal for the salvation of 
souls, for religion, for the service 
of God, for the altars. Każdy pod 
pozorem -i kryje swą dumę, 
every one, under an appearance of 
zeal, hides his ambition. Nieba- 
czna, ślepa-śc, indiscret, blind 
zeal. 
GORLIWY, A, x, zealous, 
ardent. 
GÓRNICA, Y, s.f. a loin of veal 
or of beef. 
G0RN1CTW0, wa, s.n. wor- 
king of mines, science of mining. 
GÓRNICZY, A, x, belonging to 
the working of mines. 
GÓRNIK, A, s.m. miner. 
GÓRNO=GÓRNIE, adv. loftily, 
sublimely; GORNOCHCIWIE, am- 
bitiously. , GORNOGLUPIO, em- 
phatically and senselessly. 
GÓRNOŚĆ, ci, s.f loftiness, 
sublimity. Longin napisał traktat 
o górności, Longinus wrote a trea- 
tise on sublime. 
GÓRNY, a, e, upper, upland.- 
Szląsk, upper Silesia. = kraina, 
highland, mountainous country; 
2) lofty, sublime, elevated. -styl, 
sublime style. - geniusz, a subli- 
me, an elevated geuius. W tym 
postępku jest coś godnego i ra- 
zem szlachetnego, there is some- 
thing noble and elevated in that 
action. 
GÓROWAĆ, ruję, v. n. to over- 
look , to command, to culminate. 
Warownia górująca nad mia- 
stem, a stronghold that commands 
the town; 2) to predominate, to 
have and ascendency over one. 
GÓROWANIE, a, s.n. ascen- 
dency. {astron.) culmination. 
GÓRS, u, s. m. bosom, the shape, 
the breast and the neck of a woman. 
Ma piękny -, she has beautiful, 
fine, slender shape, she has a beau- 
tiful breast. Ma - nazbyt peł- 
ny, she is too full breasted. Płaski 
-, a flat breast. 
GORSET, v,,s.m. bodice, stays. 
GORSOWAĆSIĘ, v.pr. contin. 
to uncover the breast. Niepowin- 
nabysię tak-, that woman ought 
not to uncover her breast so. 
GORSZĄCY, a, e, scandalizing, 
(fving offence. 
GGBSZEĆ, it, eji, v.n. imp. 
GOR 
- ZGORSZEĆ, to grow worse and 
worse, to decay. Jego interesa 
codziennie gorszeją, his affairs 
grow worse and worse every day. 
Stan jego choroby gorszeje, his 
illness gets worse. 
GORSZE, a , e , comp, of ZŁY, 
worse. Co gorsza, what is worse. 
To wino gorsze od tamtego, this 
wine is still worse than the first. 
Z dwojga złego wybierajmy mniej 
gorsze, of two evils we should 
chose the least. Lekarstwo gorsze 
niż choroba, the remedy is worse 
than the disease. 
GORSZYĆ, szę, v. imp. to 
make worse, 2) to offend against 
good manners., to set a bad exam- 
ple, to scandalize.-się, to take 
offence at, to get scandalized. Ży- 
ciem twojem gorszą się wszyscy, 
your life scandalizes every body- 
On się gorszy lada czem, he is 
offended at every thing. Takt po- 
stępek nie darowany i każdy 
uczciwy człowiek nim się gorszy. 
there is no excusing such an action, 
and every man of honour must be 
shocked at it. 
GORSZYCIEL, s,s.m. one that 
gives offence by a scandalous action. 
GORYCZ, v, s.f. bitterness. 
GORYCZKA, ki, s.f. gentian, 
(a plant.). 
GORCZYCZNIK, a, s.m. (bot.), 
peucedanum, hog's-fennil. 
GORZALCZANY,a,e, of brandy. 
GORZAŁKA, Ki, 8. f. brandy, 
whisky; dimin. GORZAŁECZKA, 
i, s.f. word of endearment, dear, 
sweet brandy! GORZAŁCZYSKO, 
a , s. n. a nasty, nauseous brandy. 
GORZEĆ, ał, gore, v. n. imp. 
Oto dom gore, there is a house on 
fire, flames, burning. Dotknij się 
jego ręki, patrz jak goreje, feel 
his hands they are ail in fire. = 
PŁONĄĆ. PALIĆ SIĘ. Goreję nie- 
cierpliwością oglądania ciebie, 
I am impatient to see you again. 
GORZEJ, adv. worse. Co raz 
gorzćj, worse and worse. 
GORZELNIA,!, s.f. distillery, 
stillatory. 
GORZELNIK, A, s.m. distiller 
of brandy. 
GORZKAWY, A, E, somewhat 
bitter. 
GORZKI, a, ie, bitter. To gorz- 
kie, that tastes bitter, has a bitter 
taste. Mieć -i smak w gębie, to 
have a bitter taste in the mouth. 
Co dla ust gorzkie, dla brzucha 
słodkie (pożyteczne), what is bit- 
ter to the taste, is beneficial to sto- 
mach. -e łzy, skargi, bitter tears, 
bitter complaints. Gorzko jest ojcu 
patrzeć na dzieci nieposłuszne, 
it is very grievous for a father to 
see his children rebel against him. 
-e głupstwo, a rank nonsense. 
Prawda jest -ą potrawą (prov.), 
the truth is bitter to the taste. 
GORZKO, adv. bitterly. 
GORZKOsć, a, s.f. bitterness. 
GORZYK, A, s.m. manakin, 
(a bird.). 
GOS 
GÓRZYSTY, a, k, mountainous, 
hmy.XA 
GOŚĆ, cia , s. m. guest, fem : 
GOŚCIA, i* a she visitor. --po- 
żądany, a welcome guest - nie- 
proszony, an unbidden guest Mieć 
gości na obiedzie, to have compa- 
ny at dinner. Dobrze przyjmował 
gości, he received the guest very 
well. Nie byl w liczbie zaproszo- 
nych -i, he was not one o£ those 
who were invited. Wszyscy -ie 
iveselili się, all the guests were In 
good horn our. 
GOŚCIĆ, szczę , v. n. to reside 
somewhere as a guest. 
GOŚCINA, ny, s.f. call, visit 
Pójść do kogo w aościnę, to call 
upon one, to* pay him a visit. 
GOŚCINIEC, ńca, s.m. high- 
way ; 2) a present, gift. 
GOŚCINNE, ego, s.n. the mo- 
ney paid for the stay in an inn. 
GOŚCINNIE adv. hospitably. 
GOŚCINNOŚĆ, a, s./. hospitality, 
kind entertainement of strangers. 
GOŚCINNY, a, hospitable; 2) 
belonging to guests. Izba gościn- 
na, room for guests or strangers, 
common room In an inn. Dom go- 
ścinny, Inn, public house, tavern. 
GOŚCIOBÓJSTWO, a, s.n. the 
murder perpetrated on the person 
of a guest 
GOSPODA, dt, s.f. inn, public 
house, hotel, hostelry. Stanąć go- 
spodą , to take up one's, quartres. 
Zajechać do gospody, to put up 
at an inn. Do gospody kogo przy- 
jąć , to lodge or harbour one. 
GOSPODARKA, I, a. t - GO- 
SPODARSTWO, household, do- 
mestic economy. 
GOSPODARNIE, adv. thriftily, 
economically. 
GOSPODARNOŚĆ, a, s. f. 
thriftiness, good husbandry. 
GOSPODARNY,a,e, thrifty, well 
husbanded, sparing .saving. 
GOSPODAROWAĆ,iwę, v.n. 
to conduct house or a farm, to keep 
house, to husband, to make the 
best of an estate, a farm or lands, 
in working them, stocking them 
with cattle etc. - osobiście, sa- 
memu, to improve one's own esta- 
te, to be a gentelman farmer. 
GOSPODAROWANIE, ia, s.n. 
act of conducting a house or a 
farm. 
GOSPODARSTWO, wa, s.n. 
house-keeping, husbandry, rural 
economy; 2) master of the house 
and his wife. 
GOSPODARZ, A, s. m. one who 
carries on any kind of rural indu- 
stry with a wiew to profit; host, 
landlord, inn-keeper; .2) master of 
the house, house-keeper; 3) hus- 
bandman , goodman. 
GOSPODARZYĆ, see GOSPO- 
DAROWAĆ. 
GOSPODKA,!, s.f. dimin. of 
GOSPODA. 
GOSPODNE, EGO, s.n. rent for 
a house or inn. 
GOSPODNY, A, B, belonging to GOŻ 
GOSPODA. 
GOSPODYNI, I, s.f. hostess, 
landlady; 2) lady of the house; 3) 
housekeeper, housewife. 
GOSPOSIA,!, s.f. dim. little 
housewife, (word of endearment). 
GOTART, a, s.m. Gothard, 
name of a man, used in the follow- 
ing proverb : Znalazła Marta 
swego Gotarta, like loves like; 
birds of a feather, flock together. 
GOTÓW = GOTOWY, a, e, 
ready, prepared. Wszystko.-e na 
twoje przyjęcie, every thing is 
ready for redevmg you. 
GOTOWAĆ, tuje,, v. imp. to 
cook, to boil; to get or make ready, 
to prepare. - S1Ę do czego, to 
prepare for a thing. Gotujcie dro- 
gi pańskie, prepare the ways of 
the Lord. Tajemne przyczyny 
przygotowały te wypadki, the 
secret causes prepared those events. 
- umysły ludu do zmiany, to 
fit people's minds to the change. 
Oto się burza gotuje, there is a 
storm preparing, brewing.--szczę- 
ście dla pokoleń przyszłych, to 
prepare, to provide for the happi- 
ness of future generations. 
GOTOWALNIA, I, s.f. dressing- 
table, toilet. 
GOTOWALNIANY, a, e, of a 
dressing table. Kycerz - y, filozof 
-y,(fam.)a hero of the ladies private 
room, a philosopher of boudoirs. 
GOTOWANIE, u, s.n. = PRZY- 
GOTOWANIE , and NAGOTO- 
WANIE, act of boiling; 2) act of 
preparing any thing, preparation, 
disposition. 
GOTOWIE, a, s.n. or POGO- 
TOWIE, used only in this expres- 
sion : na gołowiu, na pogotowiu, 
in readiness. 
GOTOWIUCHNY, a, e, intensit. 
form of GOTOWY, all ready. 
GOTOWIZNA, ny, s.f. = GO- 
TÓWKA , ready money, cash. 
GOTÓW, adv. ready, in readi- 
ness. 
GOTOWOŚĆ ,i,s.f. readiness. 
GOTOWY, A, e , ready, prepa- 
red. Gotowym uczynić wszystko 
czego zażądasz, I am ready, pre- 
pared, willing to do what you please. 
Bądź gotów do wyjazdu, be ready 
for starting. Gotów na wszystko, 
fie is ready for every thing. Obiad, 
powóz gotowy, dinner, the carriage 
is ready. 
GOTYCKI, a, ie, gothic. Kościół 
zbudowany w guście gotyckim, 
a church built in the gothic style. 
GÓWNO, A, s.n. turd, excre- 
ment. ' 
GÓŹDŹ, ia, s.m. nail, stud. 
GOŹDZIEC, dca , s. m. (term of 
medic.) = KOŁTUN, plica. Goż- 
dziec, is the very name of this di- 
sease , which is called Koltun, when 
it passes among the hairs, entangling 
and gluing them together. 
GÓŹDZIARZ, a, s. m. nail- 
smithy 
GOŹDZIEŃ, u, s.m. (a fish). 
gornphosus. 
GRA 
G0ZDZ1ENIEC, ńca, s.m. (a 
plant)., knotgrass. 
GOŹDZIK, a, s.m. little nail, 
tack; 2) (a flower), pink, clove-pink; 
3) clove-gilliflower. 
GOŹDZIKOWY, a, e, of the 
clove. -olejek, clove-oil. 
GRA,RY,s.f. play, game, sport. 
■fest to gra niewinna, it is a very 
innocent play. -y dziecinne, the 
sports of infancy. -w karty, a 
game at cards. Szczęście, nie- 
szczęście w grze, good run at play, 
ill run at play. Miłość-y, love of 
play, playfulness, sportiveness. 
Gra uczciwa, a fair play, to play 
fairly or honestly. Gry hazardowe, 
games of chance. Gra szulerska, 
gaming, gambling. Mam piękną, 
pewną grę, i have got a sure game, 
I have got fine cards, 1 have a 
good hand. Twoja gra widna, you 
show your cards, your hand. Od- 
świecić grę, to spread one's game. 
Z wielu gier składa się partya? 
how many games are up? Trzymać 
dom gry, to keep a gambling-house, 
or gaming-table.-instrumentowa, 
play of instruments, music. Gra 
(ruch.) steru, the play of the helm 
or rudder. Aktorka ta ma swoje 
wady, kilka rzeczy w jej grze 
raziło mię, she is far from being a 
perfect actress, I was shocked with 
two or three things in her perfor- 
mance. To wszystko gra (udawa- 
nie), 'tis mere collusion; 'tis a fetch. 
Posiadać grę idącą do serca, to 
have an affecting manner of acting. 
GRAB, a, s.m. yoke-elm, horn- 
beam. 
GRABARZ, A,f.in. digger, fem: 
GRABARKA. 
GRABIĆ, bię , v. imp. to rake; 2) 
to seize or distrain as a security. 
Grabić siano, to gather and clear 
the hay with a rake. Zagrabił mu 
wszystkie dobra, his whole pro- 
perty was confiscated. Grabią 
mu majątek na korzyść króla, 
his goods are forfeited to the king. 
GRABIE, i, pl. rake. 
GRABIEŻ, y, s.f. seizure, dis- 
traint ; 2) rapine, pillage, plunder. 
GRABIEŻCA, cy, S.m. pillager, 
plunderer. 
GRABIEŻNY, a, e, rapacious, 
prone to plunder, inclined to mis- 
chief. 
GRABINA, ny, s.f. yoke-elm 
wood; forest of yoke-elm trees. 
GRABISKO,a, handle of a rake. 
GRABKI, bek, pl. fork; 2) a 
small wooden or iron rake. Siec 
zboże, siano na grabki, to mow 
hay, to reap corn. 
GRABOŁUSK, a, s. m. (a bird.) 
hawfinch, grossbeak. 
GRABOWY, a, e, of yoke-elm 
wood. 
GRAĆ, am, v. imp. to play. -na 
jakim instrumencie, to play upon 
a musical instrument - w karty, 
to play at cards. - na teatrze, to 
play upon the stage.- rolę, to act 
or perform a part. na trąbie, to 
blow the trumpet, to sound the 
GRA 
horn. Grad na pewno, to play 
without risk. Grać wybornie w ja. 
ką grę, to play such a game skil- 
fully. Grajmy o dukata, let us play 
for a crown. - grę grubą, to play 
high or deep. Ona wybornie gra 
smutne role, she finely acts the 
part of a disconsolate person. Wto 
mi graj, well done, bravo! Grac 
komu na nosie, (prov.). to fail 
in respect to a person, to injure 
him. 
GRACA, y, s.f. hoe.-wapienno 
or mularska, beater - kominiar- 
ska , a scratcher-knife, scraper. 
GRACOWAĆ, cuję, v.imp. to 
dig with a hoe. 
GRACZ, a , s. m. player, games- 
ter, gambler. 
GRAD, u, s.m. hail, hailstone. 
GRADOBICIE, ia, s.n. damage 
done by a storm of hail. Lękam się 
aby nasze winnice nieucierpialy 
od gradobicia, lam afraid the 
storm will spoil our vines. Poniosl 
szkodęOd-a, he is a sufferer by the 
hail; the hail has ruined, spoiled, 
damaged his crop. 
GRADOWISKO , a , s. n. a field 
ravaged by a hail storm. 
GRADOWIZNA, Y, s. f. corn 
damaged by hail. 
GRAJCAR, a , s. m. bullet-draw- 
er, worm, wad-hook. GRAJCA- 
REK , a, corkscrew. 
GRAJEK, a, s.m. a violin pla- 
yer, fiddler. Miał grajków na swo- 
jem weselu, hb had fiddlers at his 
wedding. 
GRAMATYCZNY, A, E, gramma- 
tical. 
GRAMATYK, a, s.m. gramma- 
rian. 
GRAMATYKA, ki, s. f. grammar. 
GRAMOLIĆ SIĘ, v.imp. lę się. 
to clamber, to scramble, to climb. 
Po wierzchu tylko gramol, touch 
lightly on it; you must but glance 
at that subject. 
GRAN, y, s.m. grain, 2) angle, 
facet. 
GRANAD YER, A, s.m. grena- 
dier. - konny, horse grenadier. 
GRANAT, a , s. m. grenade, fire- 
ball, bomb-shell; 2) pomegranate; 
3) dark blue colour. 
GRANATEK , tea , s. m. garnet. 
GRANATNIK, a , s. m. howitzer, 
mortar-cannon. 
GRANATOWY, a, e, dark blue. 
GRANIASTOSŁUP, a, s.m. 
prism. 
GRANIASTY, A, e, cornered, 
angular. 
GRANICA, cy, s.f. boundary- 
line, frontier, borders, bound, limit. 
To wykracza z wszelkich granic, 
that is going beyond all bounds. 
Za granicą, abroad. Przejść-ę, 
to cross the frontiers, the borders. 
ilozszerzyć-e państwa, to ex- 
tend the frontiers, the boundaries 
of a state. Być za-ą, to travel, to 
go in foreign countries. Przesiać 
towary za -ę, to send goods a- 
broad. Przejść za-ę (emigrować), 
to go abroad. Góry i rzeki są na- 
65 GRĘ 
turalnemi granicami krajów, 
mountains, rivers are tW natural 
limits, boundaries of countries.- 
dzieląca prawdę od fałszu, the 
limit which divides errors from 
truth, pie kładzie granic swoim 
chuciom, he sets no bounds to his 
desires. 
GRANICZĄCY, A, e , bordering. 
Prowincye graniczące z Fran- 
cyą , the provinces bordering upon 
France. Drzewo, skala, -a 
z niebem, (fig.) a tree, a rock that 
reaches to the skies. 
GRANICZENIE, A, s.n. act of 
bordering upon, of being situated 
near. 
GRANICZNIE, a, s.m. neigh- 
bour , surveyor; 2) landmark, mile 
stone, stud. 
GRANICZNY, A, e, belonging to 
a frontier. = POGRANICZNY, 
NADGRANICZNY. 
GRANICZYĆ, czę , v.n. to bor- 
der upon. Polska graniczy z Wę- 
grami, Poland borders upon Hun- 
gary. Jest tarn pole graniczące 
z majątkiem ojca mojego, there is 
a field bordering on my father's. 
Państwo to graniczy na południe 
i na zachód z morzem, that king- 
dom is bounded on the south and 
on the west by the sea. Nieograni- 
czono (zakreślono) mu czasu jego 
•podróży, the time of his journey 
has not been limited. 
GRANIE, ia, s.n. playing, ga- 
ming. 
GRANIT, u, s. tn. granite. 
GRASSOWAĆ, suję , v. n. to lay 
waste, to scour and pillage, to ra- 
vage; to rage and spread (as an infec- 
tiondoes). Nieprzyjaciel grassuje 
po kraju, the enemy lays waste the 
country. Morowa zaraza grassuje 
pomiędzy Turkami, the plague is 
making great ravages among the 
Turks. Od kilku dni grassuje wi- 
cher i suszy wszystlio, a wind has 
prevailed for some days past, and 
dries up every thing. 
GRANITOWY, a , e , of granite, 
granitical. 
GRANO, A, s. n. grain. 
GRAT, pl. GR AT Y, tów, lumber, 
old household furniture, old rub- 
bish , old stuff. To stary grat (fig.), 
that woman is but an antiquated jilt. 
GRATKA, ki, s.f. small gain. 
Niedawno zdarzyła mu się grat- 
Ka, a little while ago he got some 
profit. 
GRĄZ, ęzc, 8. m. slough, puddle. 
Kraj pełen grązów, a country full 
of bogs or quagmires, pl. GRĘZY, 
grounds, settleinent. 
GRĄZEL, zli , or GRĘDZIDŁO, 
A, round pebble (fish). 
GRĄZNĄĆ see GRZĘZNĄĆ. 
GRECKI, A, e, greek, grecian. 
GRECZKA, see GRYKA, = 
HRECZKA. 
GRECZYN, A, s.m. greek. 
GRECZYNKA, ki, s.f. a greek 
woman. 
GRECZYZNA, ny,«. f. greek lan- 
guage, grecism. 
66 
GRO 
GRĘPEL, pla, s.m. card «■ 
GREMPLA. 
GRĘPLARZ, a, s.m. carder. 
GRĘPLOWAĆ, luję, v.imp. to 
card, to comb wool. 
GRÓB,u, s.m. grave, tomb. 
GROBLA, u, s.f. dimt GRO- 
BELKA, dam, dike, mound, em- 
bankment, bauk. Otworzyć gro- 
blę, to open a darn or mound. 
Przerwać -ę, to break down the 
embankment. 
GROBLANY, orGROBELNY, a, 
e, belonging to a dam. GROBELNE, 
a toll paid for the passage of a dam. 
GROBNIK, a, s.m. an officer 
of funeral pomp; any one who sup- 
plies with funeral ornaments, and 
other materials necessary for an in- 
terment. 
GROBOWCOWY, a, e, belon- 
ging to a tombstone. 
GROBOWIEC, wca , s. m. tomb- 
stone. 
GROBOWY, a, e, sepulchral. Aż 
do groboioć] deski, faithful to the 
last breath. 
GROCH, u, s.m. pea, pease. - 
cukrowy, sugar peas, honey peas. 
Strąk, łupina grochowa, peacod, 
peashell.-zajęczy, (aplant.), bit- 
ter-vetch.- UH7czy,swe.etmilkvetch, 
wild liquorice. Groch na ścianę 
rzucać, to lose one's labour, to 
preach to the winds. Być jak groch 
przy drodze, to be incessantly har- 
rassed, vexed. Mieszać groch z ka- 
pustą, to speak or act confusedly, 
pell-mell, helter-shelter. 
GROCHOWINY, n, pL pease- 
straw. 
GROCHOWISKO, a, s.n. pease- 
field ; pease-stubble. 
GRÓCHÓWKA, i,s. f. pea-soup. 
GROCHOWY, a, B, of pease.- 
zupa, pease-soup. 
i GROCIK, u, s.m. dimin. of 
GROT. 
GROD, v, s.m. a town posses- 
sing a peculiar jurisdiction. 
GRODOWY, a, E, belonging to 
a town. Starosta -y, a starostę 
having a share in the jurisdiction. 
GRODŹ, ia , s. f. or GROZDA, 
Y, s.f. enclosure, compass, pound. 
GRODZIĆ, dzę , v. imp. to fence 
or enclose with a fenęę, to encom- 
pass with an enclosure. -pole, to 
enclose a field. -płotem, to hedge 
in. -ogród parkanem, to enclose 
a garden with walls. 
GRODZIEŃSKI, a ,e, belonging 
to GRODNO (a town in Lithuania). 
GRODZKI, a , e , of a court. Akta 
grodzkie, the practice or rule of a 
court, legal proceedings. 
GROM, u, s.m. thunderbolt = 
PIORUN. Ciskać gromy, to hurl 
the thunderbolt. Być uderzony 
-em, to be struck with lightning. 
-y watykanu, the thunders of the 
Vatican. - wojny, a thunderbolt of 
war. 
GROMADA, dv, s.f. crowd, 
throng; 2) flock, flight; 3)commu- 
nity; H) class, tribe, family, dim. 
GROMADKA. 
GRO 
GROMADNIE, adv. in flocks; in 
crowds, in a body. 
GROMADNY, A, e, gregarious, 
numerous. 
GROMADZIĆ, dzę, V.imp. to 
rake; 2) to gather, to amass, to 
collect-lud, to gather or assem- 
ble people together.-siano, to rake 
hay. - skarby, to hoard or lay up 
treasures. -się, to flock or herd 
together; to meet, to assemble. 
-pieniądze, to hoard up money. 
Cała roskosz skępca aby groma- 
dzić, the miser's whole delight is 
in hoarding up money. 
GROMADZKI, a, e, of a com- 
mune. Gromadzkie pastwiska, po- 
siadłości, etc., the pasture grounds, 
the commons of such and such town. 
GROMIĆ, mię, v.imp. to thun- 
der, to fulminate, to smite, to strike 
to the ground; 2) to inveigh against; 
to rebuke, to reprove, to reprehend. 
GROMICIEL, a , s. m. inveigher, 
rebuker, reprehender. 
GROMIENIE, ia, s.n. act of re- 
prehending, rebuke. 
GROMNICA, cy, s.f. consecrated 
wax-candle; 2) candlemas. 
GROMNICZNY, a, e, of a can- 
dlemass. Święto N. Panny-ej, 
candlemass-day, the purification of 
the Virgin Mary. 
GROMOB1CIE, a, s.n. tempest 
with thunder, and damages caused 
by it. 
GROMOWŁADNY, a, e, epith, 
of Jupiter : master of the thunder- 
bolt. 
GROMOWY, a , e, thunderbolt. 
Ogień gromowy, lightning's fire. 
GRONO, na, s.m. bunch, cluster. 
Winne grono, bunch or cluster of 
grapes; 2) company, assembly; 3) 
-u działa, button or cascabel of 
a cannon. GRONKO, ka, dim. little 
cluster. Żabie gronka, (a plant.) 
rupture-wort. Małe- przyjaciół, 
a small circle of friends. Ten czło- 
wiek błyszczy w gronie ludzi mo- 
dnych, that man shines in fashio- 
nable circles. 
GRONOSTAJ, a, s.m. ermine. 
GROSZ, a , s. m. a small copper 
coin, nearly the third of a penny; 
money, cash. 
GROSZEK, szka , a. m. vetchling, 
everlasting pea. -błotny, blue 
march vetchling. -łąkowy, yellow 
meadow vetchling. 
GROT, a, s.m. spear's head; 
dart, javelin. 
GROTA, ty, s.f. grotto. 
GROZA, zy, s.f. threat; ewe, 
terror, dread. 
GROŹBA, by, s.f. threat, me- 
nace, threatening. Pogardził tą 
-ą, he despised the threat. Szy- 
dzę z gróźb jego, I laugh at liis 
threats. Groźby na wiatr, mere 
threats, empty threats. Bezsilne, 
niedołężne - by, powerless, im- 
potent threats, or menaces. 
GROZIĆ, żę , v. n. to menace, to 
threaten = POGROZIĆ, ZAGRO- 
ZIĆ. Grozić ręką,kijem, to threat- 
en with the hand, with the cane. GRU 
Bóg nam grozi wiecznem potępie- 
niem, God threatens us with eter 
nal damnation. Wielkie nieszczę- 
ście nam -£, we are threatened, 
menaced with a great misfortune. 
Niebo-£ burzą, the air threatens 
us with a storm. Grożą nam woj- 
ną , our country is threatened with 
war. Temu dworakowi coś grozi 
niełaska, this courtier is likely to 
be dismissed. Kto się najwięcćj 
lęka, najwięcćj grozi (prov.), your 
swaggerers are great cowards; as you 
are stout be merciful. 
GROZJCIEL, a, s.m. fem.-ka, 
threatener, menacer, swaggerer. 
GROŹNIE, adv. In a threatening 
manner, threateningly - GROŻLI- 
WIE, GROŹNO. 
GROŻNOŚĆ , i, s.f. threatening 
aspect, threat. 
GROŹNY, a , e , threatening, me- 
nacing , threatful. 
GRUBA, Y, s. f. hole, den (old.) 
H) the mouth of an oven, the oven. 
GRUBARSKI, a, ie, belonging 
to a hole. 
GRUBAWY, A, E, rather big, 
somewhat bulky. 
CRUBIĆ, v.a. ZGRUBIĆ, to 
make bigger, greater, thicker. Ten 
frak ciebie grubi, your coat makes 
you look thicker than you used 
to be. Przez grzech człowiek 
zgrubił swą nature, sin ma- 
kes our nature uncouth and brutal, 
or stupifies and besots man. 
GRUBIEĆ, sieję, v.n. to grow 
big, Znajduję że od roku bardzo 
zgrubiałeś, I find that you are 
grown much bigger, or fatter with- 
in this year past. 
GRUBIJAN, a, s. m. rude fellow, 
brute. 
GRUBIJANKA, ki , s. f. rude wo- 
man. 
GRUBIJAŃSKI, A, e , rude, bru- 
tal, scurilous, scurvy. Po grubi- 
jańsku, rudelly, brutaly, scurri- 
lously. 
GRUBIJAŃSTWO, wa, s.n. ru- 
deness, brutality, scurrility. 
GRUBO, adv. bigly, clumsely, 
rudely, roughly, uncivilly, boorishly. 
GRUBOŚĆ ,i,s.f. bigness, bulk, 
bulkiness. 
GRUBSZ, s.f. used only in these 
locutions. W grubsz, in depth, in 
thickness. Być w grubsz na tyle a 
tyle stop, to be so many feet deep. 
GRUBY, a, e, big, bulky. 
GRUCA, y, s.f. groats. Gruca 
owsianna, oat meal porridge. 
GRUCHAĆ,am, v.n. to coo. 
GRUCHNĄĆ, ął, ie, v.n. to be 
spread, to be scattered. Wieść gru- 
chnęła po mieście, there has been 
a report spread about town. Gru- 
chnąć kogo w papę, (fam.) to strike 
one on the chops. -kogo, to bang, 
or thump one. -na ziemię, to fall 
on the ground. 
GRUCHOT, u, s. m. cracking 
noise, crack, clap, crash. 
GRUCHOTAĆ, cę, tam, v.tmp. 
io rattle, to clatter; 2) to shiver, 
to shatter, to dash to pieces. 
GRU 
GRUCHOTANIE, u, s. n. frac- 
ture , the act of dashing to pieces. 
GRUCHOTKA ,i,s.f. see GRZE- 
CHOTKA. 
GRUCZOŁ, ła , s.m. gland, 
ganglion, kernel. GRUCZOŁEK, 
łka , dim. glandule. 
GRUCZOŁOWATY, a, e, glan- 
dulous. 
GRUDA, t, s.f. lump of earth, 
clod. 
GRUDKA, i, s.f. clod.-ziemi, 
a lump of earth. Rozbijać-£,to 
break the clods of a field.-śniegu, 
snow ball. 
GRUDNIOWY, a, e, of decem- 
ber. 
GRUDZIEŃ, nią, s.m. december. 
GRUDZISTY, a , e , full of clods, 
rugged,rough. 
GRUNDWAGA, or GRUNTWA- 
GA , i, s.f. plummet. 
GRUNT,u,s.f. ground,bottom; 
2) basis, foundation; 3) ground, soil, 
land.-lekki, piaszczysty, błotny, 
a light, sandy, marshy soil. Grunt 
dobry, zly, urodzajny, a good, 
bad, fertile soil, -zdatny pod bu- 
dowlę , good ground to build upon. 
Gospodarz ma szczególnie uwa- 
żać na naturę gruntu, the farmer 
must first consider the nature of the 
soil. Orać grunta, to plough or 
till lands, cornfields. Zniszczyć 
dom z gruntu, to raze a house to 
the very bottom or ground. Zna tę 
naukę z gruntu, he is thoroughly 
master of that science. W gruncie, 
in the main, at the bottom. 
GRUNTOWAĆ,!', imp.to fathom, 
to sound; 2) to ground, rest or 
found upon a principle; 3) (in pain- 
ting ), to lay the colour. - się na 
czem, to rest upon, to rely upon. 
GRUNTOWANIE, ia, s.n. the 
act of trying the depth, sounding. 
- swoich nadziei na czem, the 
act of relying one's hopes or of foun- 
ding them upon... 
GRUNTOWNIE, adv. to the 
bottom, fundamentally , solidly, 
radically. 
GRUŃTOWNOŚĆ, i, s.f. fun- 
damentalness, solidity. 
GRUNTOWNY, a , E, well groun- 
ded , fundamental, solid. 
GRUNTOWY, a, e, (podatek'), 
land-tax. Właściciel gruntowy, 
land proprietor. Czynsz grun- 
towy, groundrent,landrenL 
GRUPA, y, s.f. group. 
GRUSZA, y, 5. f. GRUSZKA, ki, 
pear-tree, pear. Gruszki na wie- 
rzbie obiecywać, (prov.) to make 
large promises, which cannot be 
performed. Nie zaśpi gruszek 
w popiele, (prov.) he wont let slip 
or neglect a favourable opportunity 
(bv sleeping). 
GRUSZKOWY, A , e, of a pear. 
Drzewo - e, pear-tree. Sok -y, 
perry. 
GRUZ, v, s. m. rubbish, rubble, 
shards. GRUZY, zów, pl. ruins. 
GRUZŁA,y, s.f. GRUZEŁKA, 
dim. clod, clot, lump. Mieko, 
krew zsiada się w gruzelka, the 
GRY 
milk, the blood clots; you may see 
clots of grumous blood. Gruzla. 
soli, a grain of salt. 
GRUZŁOWCIEĆ, ZGRUZŁO- 
WACIEĆ, v.n. imp. to clot, to 
clod, to coagulate. Od tego krew 
gruzłowacieje, or zbiega się, that 
causes the blood to cloL Jej mleko 
zgruzłowaciało, (better zsiadło 
Się) her milk is clotted. 
GRUZŁOWATY, a, e, clotted, 
grumous. 
GRYCZAK, A, s. m. black-wheat 
bread. 
GRYCZANY, a,e, s.m. of black 
wheat. 
GRYF, a , s. m. (a fabled animal), 
griffin, griffon;2) vulture condor; 
3) neck or touch-board of a violin 
or guittar. 
GRYKA, ki, s.f. buck-wheat, 
black-wheat, french-wheat, fago- 
pyrum. 
GRYMAS, u, s.m. grimace, wry- 
face. Zależeć od cudzych-ów, 
to depend on the caprices, whims of 
others. Dogadzać - om, to satisfy 
a person's whim. 
GRYMAŚNICA, CT, s. f. whimsi- 
cal woman. 
GRYMAŚNIK, a, s.m. whimsi- 
cal fellow, fancy-monger. 
GR YPSNĄĆ, nę, v. inst. to grasp, 
to gripe, to catch eagerly; 2) to filch, 
to pilfer, (/am.) 
GRYSĆ or GRYŹĆ, zę, v.imp. 
to gnaw, to corrode. -orzechy, to 
crack nuts.-kość, to gnaw or pick 
a bone. - się, to fret one's self, 
to disturb one's own peace. Nie 
może już gryźć, he is toothless, 
he cannot chew. Koń wędzidło gry- 
zie , the horse champs the bit. Dai 
komu kość do gryzienia, to give one 
a bone to pick viz. to puzzle him. 
Szczury ser gryzą, the mice nibble 
the cheese. Gryźć się, to fret inwar- 
dly, is said of a man eaten up with 
care. Troska, sumienie, gryzie go, 
grief preys upon his mind; he is 
tormented by the stings or the 
pricks of his conscience. - pa- 
znogeie, to bite one's nails. - 
sobie język, to bite one's tongue 
off for speaking. - usta, to bite 
one's lips that one may not laugh. 
Rdza gryzie żelazo, rust corro- 
des iron. Z sobą gryźć się, to dis- 
pute, to contend. Zawsze się z sobą 
gryzą, they are constantly dispu- 
ting. Pieprz ten gryzie mi język, 
that pepper twitches, or pricks, or 
stimulates my tongue. Ocet gryzie 
usta, vinegar bites the lips. 
GRYSZPAN, u, s.m. verdigris. 
GRYWAĆ, to play often, see 
GRAĆ. 
GRYZĄCY, a, e, biting. - do- 
tveip, he has a bi ting, cutting, sar- 
castic wit. 
GRYZIENIE, a,s.n. the act of 
biting or gnawing. 
GRYZIGLOWA,v,s.m. a trouble- 
some person, tormenting, teasing. 
GRYŻLIWOŚĆ, i, s.f. morda- 
city, corrosiveness. - serwaseru , 
the mordacity of aqua fortis. Epi- 
67 GRZ' 
gramata Pana,... są oburzającej 
gry źli wo set, in the epigrams of-, 
there is a shocking virulency. 
GRYZMOŁA, tv, s. m. scrawler, 
scribbler. 
GRYZMOLENIE, A, s.n. act of 
scribbling, scrawling, scrawl. 
GRYZMOLIĆ, lę, v. imp. to 
scrawl, to scribble. 
GRYZOWY, a, e, of oatmeal. 
Polewka -a, gruel, water-gruel. 
GRZAĆ, eję, v.imp. to warm, 
to heat. -się, to warm one's self; 
2) (said of bitches), to go to heat, 
to be proud. 
GRZĄDKA see GRZĘDA. 
GRZANKA,ki, S.f. toast, toast- 
ed bread. Fig: Przy cudzym ogniu 
upiekł swoją grzankę, his bread 
is baked in the neighbour's oven. 
GRZĄŚĆ, ęzwę , v. n. to stick in 
the mud. 
GRZĄSKI = GRZĘSKI, A, E, 
quaggy, quagmery. 
GRZBIET, u, s. m. spine, back- 
bone, back. Dobrze mu grzbiet 
wytarli, he has been well sauced, 
or drenched, or he has been well 
served out. 
GRZBIETOWY, a, e, spinal, 
dorsal. 
GRZEBAĆ, bię, v. imp. to scrape, 
to scratch the ground, (ofa horse), 
to paw; 2) to lay in the ground, to 
bury. Umarł w takićj nędzy że 
nie zostawił za co pogrześć, 
he died so poor, as not to leave a 
sheet to put in a shroud, or winding 
sheet to be burled in. Dowódzca 
pogrzebał się pod zwaliskami 
twierdzy, the chief buried him- 
self under the ruins of the place. 
Pogrześć się za żywo, w samo- 
tności, to be buried alive, in soli- 
tude. Kury hibią grzebać w pia- 
sku, w gnoju, hens like to 
scrape the ground, or upon a dung- 
hill. Niech umarli grzebią umar- 
łych , let the dead bury the dead. 
Żyda grzebać {prov.) to brew, 
hatch, or brood ill designs. Ostro- 
żnie, tu żyda grzebią! beware, 
there is some mischief hatching. 
Grzebać. się do czego, to endea- 
vour, to make efforts in order to at- 
tain an aim. 
GRZEBANIE, ia, s.n. act of 
burying. 
GRZEBIEŃ, ia, s.m. comb; 2) 
crest of a cock; 3) hatchci, flax- 
comb. 
GRZEBIENIARZ, a, s. m. comb- 
maker, merchant of it. fem'. GRZE- 
BIENIA RKA. 
GRZECH, v, s.m. sin. -pier- 
worodny, birth-sin, original sin. 
-powszedni, venial sin.-śmier- 
telny, deadly or mortal sin. Odku- 
5ńć-y, to redeem one's sins. Ża- 
owac za-y, to do penance for 
one's sins. Trzeba przebaczać 
nawet najcięższe - y, there is 
mercy for every trangression. Czy- 
tałeś tę książkę? ah tak, za moje 
ciężkie grzechy! have you read 
that book? yes, alas! for my punish- 
ment! 
68 
GRZ 
GRZECHOTAĆ, cę , v. n. to clat 
ter, rattle. 
GRZECHOTKA, Kt, s.f. rattle. 
GRZECHOTNIK, a , s. m. rattle- 
mslccr 
GRZECZNIE, adv. kindly, poli- 
tely, courteously. 
GRZECZNIŚ, sia , s. m. one gi- 
ven to compliments. 
GRZECZNOŚĆ, i, s.f. kindness, 
politeness, courteousness, civility. 
GRZECZNY, a , e , kind, polite, 
courteous, civil. 
GRZECZY, contract, from KU 
RZECZY, adv. pertinently, to the 
purpose. Mówił bardzo grzeczy, 
he spake very pertinently; apposi- 
tely, very much to the purpose of 
the subject 
GRZĘDA, dy, s. f. garden-bed, 
hot-bed, bed (jardin.)', 2) hen 
roost. Siać na grzędzie, to sow on 
a hotbed. Mam cztery grzędy cu- 
krowego grochu, I have four beds 
of sugar-peas. Grzęda pochyla, 
shelving or sloping bed. Kura na 
grzędzie, a hen upon the goods; 
the hen roosts or gooes to roost, is 
at roost. Spędzić kury z grzędy, 
to make the hens unroost, to make 
them come down from roost. 
GRZEJĘ,present tensofGRZAĆ. 
GRZEŚ, ia, s. m. dim. of GRZE- 
GORZ , George, fem : GRZESIO- 
WA. 
GRZEŚĆ, see GRZEBAĆ. 
GRZĘSKI, see GRZĄSKI. 
GRZESZEK, a , petty fault, pec- 
cadillo, a venial sin. dim. of 
GRZECH. 
GRZESZNICA, cv, s.f. female 
sinner. 
GRZESZNIK, A, s.m. sinner. 
GRZESZNOŚĆ,!, s.f. sinfulness, 
peccability. 
GRZESZNY,A, r, sinful, pec- 
cable. 
GRZESZYĆ, szę, v.n. to sin. 
Adam z-ył z przyczyny Ewy, 
Eve caused Adam to sin. -prze- 
ciw Duchowi Świętemu, to sin a- 
gainst the Holy Gost. - przeciw 
Bogu, to sin against, to transgress, 
to trespass against God's comman- 
dments. - przeciw przyzwoito- 
ści, honoru, prawideł sztuki, 
to sin against decency, honour, 
the rules of art. Zgrzeszył zby- 
tkiem ostrożności , he has sinned 
or trespassed through excess of pre- 
caution. 
GRZMIĄCY, A, E, thundering. 
GRZMIEĆ, mię, v.n. to thun- 
der. Grzmi, it thunders.(fig.)Dzia- 
ła grzmią, the artillery began to 
thunder. Grzmi kaznodzieja, a 
preacher wf.o thunders, or inveighs 
against vice. 
'GRZMOCIĆ, cę, GRZMOTNĄĆ, 
nę, v. insi. to strike hard, to 
thump. 
GRZYB, a, s.m. GRZYBEK, 
eka, dim. mushroom, a spungy 
plant. Sos z grzybami, mushroom 
sauce, -y szkodliwe, venomous! 
champignons. Deszczyk podnosi I 
grzyby, a gentle shower causes I 
GUS 
the mushrooms to spring up. Zbie- 
rać grzyby, to gather mushrooms. 
GRZYBIEĆ, Birrę, v. n. to grow 
shrivelled like a mushroom; 2) to 
grow decrepit. - ZGRZYBIEĆ. 
GRZYB1ENIEC , ŃCA, 8. m. 
snakeweed (a plant.). 
GRZYBIJA, i, s.f. white water- 
lily. Kwiat grzybtejowy, water- 
rose, nenuphar flower. 
GRZYWA, wv, s.f. mane. 
GRZYWAĆZ, a, s.m. ringdove, 
ringpigeon. 
GRZYWNA, ny, s.f. mark; 2) 
fine, mulct, amercement.. 
GRZYWIASTY, a, e, with a 
long mane. 
GRZYWNIASTY, a , e, (fam.), 
productive, that brings a good deal 
of money. 
GUBERNATOR, A, s.m. governor. 
GUBERNIA, I, s.f. province 
ruled by a governor. 
GUBIĆ, bię, v. imp. to lose; 2) 
to undo, to ruin, to destroy. - 
plamy, to fetch a stain out of 
cloth.* - robaki, to drive away 
worms. Ten człowiek zgubi cie- 
bie, he is a man who will be the ruin 
of you. Pomyśl, że lo wyznanie 
może-ć twojego brata, consider 
that this confession might cost your 
brother's life. Była cnotliwą, lecz 
złe towarzystwo zgubiło ją, she 
was virtuous, but bad company bas 
been her ruin. Gubić się w domy- 
słach, to be lost in conjectures. 
Tym sposobem gubią się krety, 
in such a manner moles are des- 
troyed. 
GUBICIEL, a, 8. m. that which 
destroys, destructive. 
GUBIENIE, ia , s.n. the actol 
destruction, of damage. 
GULA, i, s. f. guttling, gor- 
mandizing (inns.). Więcej gula za- 
bija niż kula, intemperance is 
more destructive than the sword; 2) 
hunch, hump. Afa gulę na czole, 
he has a knob on his forehead. 
GUMA, my, s.f. gum. Made of 
indian rubber, of cautchouc. 
GUMALASTYKA,k!, s.f. indian 
rubber. / 
GUMIENNY, nego, s.m. keeper 
of a stackyard; 2) adject, y, a, 
belonging to a stackyard. 
GUMIGUTA, ty, s.f. gamboge. 
GUMNO, na , s. n. stackyard, 
barn. =- STODOŁA. Zboże do 
gumna zwozić, to get In corn, to 
house it. STODOŁA, is what we 
call In English bam, end GUMNO, 
is the whole piece of work conclu- 
ding the barn, the shed, the haum- 
stacks., etc. of a farm. 
GUMOWAĆ, v. imp. to do over 
with gum. 
GUNIA, r, s.f. horse-cloth. 
GURDZJEL, an abscess upon lite 
tongue of horses. 
GURT, v, s. m. girth. = PAS. 
GUSŁA, seł, pi. sorcery,charm, 
witchcraft. 
I GUSLARKA, ki, s.f. a woman 
practising witchcraft, or addicted to 
I any superstitious practices. GWA 
GUŚLARSKI, A,e, relating to 
witchcraft. 
GUŚLARSTWO, WA , s. n. prac- 
tice of witchcraft. 
GUŚLARZ, a , s. m. a man ad- 
dicted to superstitious practices. 
GUŚLIĆ, ił, i, v.n. to make 
incantations, to enchant, to charm, 
to fascinate (old). 
GUSŁOWIERNY, a, e, who 
believes in the power of incanta- 
tions, credulous. 
GUST,u, s.m. taste, savour, 
relish. Organ - u, podniebienie. 
Nie mieć gustu w gębie, to have 
one's mouth out of taste. Mieć - 
do czego, to have a taste of, to 
savour of, to taste of, to have a 
smack of. Ten chory nie ma gustu 
do niczego, that sick person relish- 
es nothing. Stracił - zupełnie, 
he has entirely lost his taste. 
Mieć - do malarstwa, do rze- 
czy przyzwoitych, to have taste 
in painting, for what is becoming. 
Mie ma - do muzyki, he does not 
relish music. Nabierać-u do cze- 
go , to take a fancy to a thing, to 
relish or like it. O gustach nie ma 
dysputy (pm), there's no disputing 
tastes. Jegoubior jest w nowym 
guście, his clothes are in the best 
taste. Autor stosował się do gu- 
stu wieku swojego, he has adop- 
ted his performance to the taste of 
his age. Ten obraz w guście Ra- 
faela, this picture is in the style 
of Raphael. 
GUSTOWNIE, adv. with good 
taste, elegantly, nicely. 
GUSTO WNOŚĆ, ct, s.f. good 
taste, elegance. 
GUSTOWNY, A, e, tasteful, 
elegant, nice, neat 
GUWERNER, a, s.m. tutor. 
fem. GUWERNANTKA, t, s. f. 
governess. 
GUZ, a, s.m. large button ; 2) 
knob; 3) botch, bile, bruise, con- 
tusion. Ten człowiek szuka gu- 
za, with him the greater the mis- 
chief the better the sport. Tylny- 
głowy, the occipital protuberance. 
GUZDRAĆ SIĘ, ram się, v. imp. 
to be long in preparing for a thing, 
to be loitering (fam.). 
GUZICA, y, s.f. rump (of a 
bird)', coccygis os (anal.). 
GUZIK, a , s. m. button. 
GUZIKARNIA, i, s.f. button- 
ware. 
GUZIKARZ, A, s.m. button- 
maker. 
GUZOWACIEĆ, cieję, v.n. to 
grow knobby or knotty. 
GUZOWATOŚĆ, ci, s.f. knob- 
biness, knottiness. 
GUZOWATY, a, e, knobby, 
knotty. 
GWAŁCENIE, a, s.n. act of 
violating, of infringing the law. 
GWAŁCIĆ, cę, v.imp. to vio- 
late , to break, to infringe. - pra- 
wo , to break or infringe the laws. 
- kobićlę, to ravish a woman, -to 
commit a rape upon her, to deflour. 
Gwalcićfrcwo narodów, to break 
GWI 
the law of nations. - świętość 
przytułku, to violate, to profane 
an asylum. - zwycięzcy opano- 
wali miasto rabując i gwałcąc, 
the victorious soldiers forced the 
town, plundered, and ravished the 
women. 
GWAŁCICIEL, a, s.m. violator, 
breaker, infringer, ravisher. 
GWAŁT, u, s. m. violence, 
outrage; 2) rape, defloration. Gwał- 
tu wołać, to cry for help, to call 
for assistance. N» gwałt dzwonić, 
to ring the allarm-bell. Postano- 
wić co gwałtem, to establish by 
violence. Dopuścić się-u, to com- 
mit acts of violence. Czynić - 
prawu, umowie, to covest the 
sense of the law, or of the contract. 
Gwałt sobie zadawać, to over- 
come one's self. Gwałtu! jak 
brzydka! good heavens! what an 
ugly puss! 
GWAŁTOWNIE, adv. violently, 
outrageously, with open force. 
GWAŁTOWNOŚĆ, ci, s. f. vio- 
lence, vehemence, impetuosity. 
-jego charakteru, the impetuosity 
of his temper. - wiatru, mo- 
rza, the impetuosity or fury of the 
wind, of the waves. Mówić z -ą, 
to speak eagerly, in a great beat 
- jego żądzy, the impetuosity of 
his desires. Jego - tak wielka że 
niepodobna mieć z nim do czy- 
nienia, the vehemence, the impe- 
tuosity of that man, renders It im- 
possible to transact business with 
him. 
GWAŁTOWNY, a , e, violent, 
vehement, impetuous. 
GWAR, u, s.m. buzz, hum, 
humming noise, bustle. 
GWARANCYA, yi, s.f. war- 
ranty. 
GWARANT, a , s. m. guarantee. 
fem: GWARANTKA. 
GWARANTOWAĆ, tuję, v. 
imp. to warrant, to guaranty. 
GWARDYA, vi, «. f. guard. - 
przyboczna, life-guard. 
GWARDYAK, a , s. m. life- 
guard-man. 
GWARDYAN, a , s. m. superior 
of a monastery. 
GWARZYĆ, rzę , v.n. to buzz, 
to hum; 2) to prate, to chatter. 
GWAZDAĆ, AŁ, GWAZDŻE, v. 
a. imp. (vulg.), to daub, to be- 
smear. Zagwazdali mu twarz 
atramentem, they have daubed 
him all over with ink. On nie ma- 
luje ale gważdże, he does not 
paint, he daubs. 
GWEBR,a, s.m. giaour, sun 
worshipper. 
GWIAZDA, DY, s.f. GWIAZDE- 
CZKA , ki , dim. star. - na gło- 
wie konia, blaze, star, white spot. 
-lszej,2giej,3ciej ivielkosci, star 
of the first, second, third magni- 
tude. Wschód, zachód -y, the 
rising and setting, the rise and set 
of a star. Polarna-a, polar star, 
north star. Spadająca -a, falling 
star. Urodziłem się pod złą-ą, 
I was bora under an unlucky star or 
GZI 
planet Jego--a blednieje, his star 
darkens, is on the wane. Trzeba 
iść za swą-ą, one musi follow 
one's destiny. 
GWIAZDARSKI, a, a, astrono- 
mical. 
GWIAZDARSTWO, wa , s. n. 
knowledge of the stars, astronomy. 
GWIAZDECZKA or GWIAZD- 
KA, Kl, s.f. dim. a little star; 2) 
(a plant), water-starwort. 
GWIAZDOSZ,A,s.m. (aplant), 
lady's mantle. 
GWIAZDO WNICA, cy, S.f. (a 
plant), stitchwort. 
GWIAZDOZBIÓR , u, s.m. clu- 
ster of stars, constellation. 
GWIAŹDZISTY, a, e, starry. 
GWINT, u, s.m. worm of a 
screw. 
GWINTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to form like a screw. 
GWINTOWKA, Ki, s.f. twisted 
gun, a rille. -dalćj niesie niż 
strzelba zwyczajna, the rifle 
carries farther than the common 
musket. 
GWIZDAĆ, dźę, v. n. GWIZD- 
NĄĆ , nę , v. inst. to whistle. On 
gwiżdże różnepiosnki, he whistles 
all sorts of tunes. Komedyą jego 
wy gwizdali,his comedy was hissed 
damned. 
GWIZD, u, s.m. GWIZDANIE, 
a, s.n. GWIZNIĘCIE, cia, s.n. 
whistling. Zagłuszył nas swojem 
-m, he pestered, bored us with 
his continual whistling. -strzały, 
kuli, the whizzing of an arrow, the 
whistling of a ball. - wiatru , the 
whistling of the wind. = ŚWIST. 
GWIZDAWKA,ki,s.<. a whistle, 
a catcall. Świst - t, a whistle, blast 
of a whistle. 
GWIŹDZ, dzia,s.m. vives (ve- 
terynary). 
GWOLI, adv. (requires the da- 
tiv. and can be preceded by an 
subst.), prepos. for the sake of, 
for, according to. Gwoli temu, 
for the sake of him or of that. Ja- 
kież to szczęście znaleść żonę 
gwoli sobie, ah! how happy I am 
to find a wife according to my own 
wish. Oddać się wiatrom, morzu 
gwoli, to commit one's self to the 
mercy of waves, or of the wind. 
Żyje namiętnościom gwoli, he 
lives as he likes, he follows the bent 
of his own inclinations, (poet.) Jego 
grzywa,wiatr om gwoli, his mane 
waved in the wind. 
GWOŹDŹ, seeGOŻDŻ, ĆWIEK. 
GWOŹDZIK, a, s. m. gilliflow- 
er, pink , carnation; 2) clove. 
GWOŹDZISTY, A, e, full of 
nails, mounted with nails. 
GŻEGŹOŁKA, i, s.f. GRZE- 
CZOŁAK, a, s. m. cuckoo, see 
KUKUŁKA, KUKAWKA. 
GŻENIE SIĘ, nią się, s.n. mad- 
ness , rage, vehement fury. 2) mer- 
riment, sport. 
GZIĆ, gżę, v.imp. to spur, to 
goad. - się (said of cattle when 
stung by the gadfly), to goad. 
69 HAK 
to ramble about; 2) tc play, to 
frolick, to titter, to giggle. 
GZIE, a, s.m. oestrus, ox-fly, 
gad-fly; 2) rut, rutting, full of 
mettle, hot. 
GZIK, a, s.m. gadfly, breese. 
GZIWY, a, e, fond of pleasure, 
hot, frolic. 
GZYGZAG, A, s.m. zigzag. 
GZYMS, v,s.m. cornice, jutting. 
GZYMSOWKA,!, s.f. a piece 
of a cornice, a tile for moulding. 
H 
HA! interj. Ha! złowiłem cię 
łotrze, ha, now I hold thee fast, 
you rogue! 
HABA, y , s.f. a kind of coarse 
cloth. = GUNIA , SAMODZIAŁ. 
HABIT, u, s. m. a monk's habit. 
Wdziać habit, to turn monk. 
Rzucić za plot-, to forsake one's 
monkish order. 
HACZYK, a, s.m. dim. little 
hook. 
HACZYKOWATY = HACZY- 
STY, A, e , like a hook. 
HAFT, u, s. m. embroidery. 
HAFTARKA, Ki, s.f. female 
embroiderer. 
HAFTARSKI,a,e, of embroi- 
dery. 
HAFTARSTWO, wa, s.n. art 
of embroidering. 
HAFTARZ, A, s. m. embroiderer. 
HAFTKA, ki , s.f. clasp. 
HAFTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
embroider. 
HAJDA, interj. fam. (for anima- 
ting): cheer, be of good cheer, take 
courage, come, come. Hajda chłop- 
cy ! cheer up my boys! To czło- 
wiek do jure i de hajda (prov.), 
he is a man of head and of execu- 
tion, a clever and entreprising 
man a statesman and a warrior. 
HAJDAMACKI, a, e, robber- 
lOoking, belonging to a gang of 
robbers. 
HAJDAMACTWO, wa , s.n. 
robbery, a gang of robbers and their 
manner of life. 
HAJDAMaCZYĆ, ył, Y, to rob, 
to take to the high way. HAJDA- 
MACZYĆ SIĘ, v. pr. imp. ZHAJ- 
DAMACZYĆ SIĘ, to become rob- 
ber or highwayman. 
z HAJDAMAK, A, s.m. robber, 
highwayman; fem: HAJDAMA- 
CZKA. 
HAJDUK, a, s.m. a hungarian 
Soldier, a kind of footman formerly 
kept by the polish nobility. dim: 
HAJDUCZEK, czka , a page, boy. 
HAJDUCZYSKO , a, s. m. inten- 
sit. form of HAJDUK. 
HAJSTRA, r, s. f. grey heron 
(abird.)., 
HAYJŻE! part. int. come on, 
cheer up. Hajże bracie! up, my 
friend. Hajże na niego! up, up, 
hurrah my boys, fall upon him. 
HAK, a, hook. 
HAKONOS, a , s.m. (a fish), 
70 
HAM 
HAKOWATY, A, E, crooked, 
hooked. 
HALABARDA, »Y, s.f. halberd. 
HALAS, v, s.m. noise, uproar, 
clutter , bustle, fuss. - HAŁASO- 
WANIE. Hatas na rynku, the 
noise or din of people in a market 
place. Narobić -u, to make a 
great fuss or clamour, to make a 
noise, to rattle. Aż dotąd wszystko 
się odbyło cicho, nie z wielkim- 
em, hitherto the business had gone 
on smoothly, gently, not with great 
ado. To sprawiło wiele -u, that 
affair is making a great noise, there 
is a great talk about it. Dzisiaj 
wszczął się wielki - na ulicy, 
there has been a great bustle, hub- 
bub, in the street to day. Wiele 
hałasu mało rzeczy (prov.), 
there is a great ado about nothing. 
Poszedł narobić hałasu w tym 
domu, he is gone to kick up a rout, 
a dust in that house, see KRZYK, 
WRZAWA , SZUM , SZMER , 
GWAR. 
HAŁASOWAĆ, suję, v.n. to 
make a noise, to clutter, to po- 
ther. 
HAŁAŚNIK, a , s. m. fem. HA- 
ŁAŚNICA, a noisy fellow, distur- 
ber of the peace, bully, blusterer, 
brawler. To dziecko -, this child 
is very noisy. 
HALERZ, a , 8. m. dim: HALE- 
RZYK, denier, penny. Nie wart- 
yka, he is not worth a farthing. 
HALICKI, A, IE, Halizian. Zie- 
mia -a, Gallicia, Polish province 
belonging to Austria. 
HALSZTUCH,a, s.m. = NA- 
SZYJNIK, stock. 
HAŁUN, u, s.m. alum. 
HAM AL, k, s.m. (from arabian 
hammal), porter, stret porteer (ob- 
solete). 
HAMERNIA, t, s.f. forge, iron- 
mill. 
HAMOWAĆ, muję, v.imp. to 
stop, to check, to refrain, tore- 
press, to restrain. - kolo u woza, 
to trig a wheel (on steep grounds), 
to put the spokes in a wheel, to 
lock, to skid awheel, to put on 
the drag. - się w gniewie, to abate 
one's anger, to keep one's temper, 
fig: to stop, to check, to repass. 
Cnlodzącemi napojami hamować 
krwi burzliwość, to keep down 
the effervescence of the blood by 
means of cooling medicines. - żą- 
dze swoje, dumę, występki, to 
control one's desires, to rebuke 
pride, to put down vice. - nadu- 
życia, to repress abuses, misde- 
meanours. - namiętności, zapał, 
to curb one's passions , to quell 
one's ardour. - POWŚCIĄGAĆ, 
WSTRZYMAĆ, TAMOWAĆ. Po- 
namuj kroku, slacken your pace. 
Rzadko kto w szczęściu umie 
hamować się, few poeple can 
preserve moderation in prosperity. 
HAMOWANIE, ia, s.n. act of 
checking, or repressing. 
HAMULEC. lcA, s.m. trigger; 
2) curb, checK, restraint. 
HAR 
HAN or CHAN, a , s.m. a tartar 
prince, han; 2) caravansera. 
HAŃBA, by, s. f. infamy, igno- 
miny, reproach, disgrace. Wielka 
to dla żołnierza hańba uciec 
z pola bitwy, it is a disgrace for 
a soldier to take to flight in a com- 
bat. Okryty hańbą, he is loaded 
with obloquy, infamy. Być hańbą 
swej rodziny, narodu, to be a 
stain, ą blot on one's family, nation. 
HAŃBIĄCY, A, E, opprobrious, 
infamous, degrading, disgraceful. 
HAŃBIĆ, bię, v. imp. to bring 
reproach, to disgrace. 
HANDEL, dlu, trade, commerce. 
-hurtowy, whole-sale trade. - 
szczegółowy, retail. - zbożowy » 
corn trade.- sukienny,cloth-trade, 
woollen draper's shop. - prowa- 
dzić, to drive or carry on trade. 
dim-. HANDELEK. 
HANDLARZ, a, s.m. trader, 
deslcr* • 
HANDLOWAĆ, luję, v.n. to 
trade, to traffic, to carry on trade, 
to deal in commodities. 
HANDLO WNY = HANDLOWY, 
A, e, commercial. 
HANIEBNIE, adv. infamously, 
shamefully, disgracefully. 
HANIEBNOŚĆ, a, S.f. ignomi- 
niousness , turpitude. 
HANIEBNY, a, e, infamous, 
ignominious, shameful, reproach- 
ful, disgraceful. 
HANNA, Y, s. f. and dimin: HA- 
NUSIA , Ann, Anah, Annette. 
HARACZ, u, s. m. tribute. 
HARAP = HARAPNIK, a , s. m. 
hunting whip. 
HARC,u, s.m. skirmish. Na 
harc wyjechać, to go to skirmish. 
HARĆAB, a. s. m. pig-tail. 
HARCOWAĆ, goję, v.n. to 
skirmish. -na koniu, to tumble 
or manage a horse, to wheel about. 
HARCOW'NIK, a,s. m. skirmish- 
er. 
HARCOWNY, A, e, belonging to 
a skirmish. 
HARDO, adv. haughtily, arro- 
gantly. 
HARDOŚĆ, ci, s.f. haughtiness, 
arrogance. 
HARDY, a,e, haughty,arrogant, 
supercilious. 
HARDONOSY, a, e, (fam.), 
arrogant, haughty, who cocks up 
his nose. 
HARFA, fy, s.f. harps. 
HARHARA, y, s.f. a jade, a 
worthless nag, a sorry horse. Cza- 
rownice zwykły harcować na 
harharze , old gipsies like to run 
full speed on a jade. 
HARMIDER, u, s.m. clutter, 
bustle, pother, hurly-burly (fam.)' 
HARMONIA, i. s.f. harmony. 
HARMONICZNIE = HAMON! J- 
NIE, adv. harmoniously. 
HARMONICZNY= HARMONIJ- 
NY, a, e, harmonious. 
HAROWAĆ, owal, wę, v.intr. 
to work hardly, to labour. 
HARPIJA , i, s.f. harpy. HEG 
HART,o,s.m. temper (of iron 
and steel); 2) strength, energy. 
Pałasz dobrego harlu , a'sword 
of an excellent temper, a sword 
finely tempered. - tćj stali jest 
wyborny, the temper of that steel 
is excellent. Hart duszy, umysłu, 
minds of a certain temper, of a 
certain disposition. Znam człowie- 
ka z jego hartem, I know a man 
of his stamp. 
HARTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
temper (iron and steeh; 2) to steel, 
to harden, to inure. Ciało ma za- 
hartowane , he has a most excel- 
lent constitution. 
HARTOWNY = ZAHARTOWA- 
NY , a , e , tempered, hardened, 
steeled, inured. 
HARU, HARU 1 work and work 
(fam.), Ustawicznie haru, haru, 
night and day one must exhaust 
one's self with labouring. 
HASAĆ, au, v.n. to dance, to 
caper, to frisk, to gambol (fam.). 
HASANIE, ia, act of dancing, 
act of wearing out a horse. 
HASŁO, ła , s. n. watch-word. 
Dać sobie tajemnie hasło (zmó- 
'-wić się), to play booty together. 
Dać hasło, iść dla wzięcia ha- 
sła, to give the word, to go and 
fetch the word. Dali sobie hasło, 
mają swoje hasło, there is a col- 
lusion, between them, they under- 
stand one another, there is a fellow 
feeling among them. 
HAUBICA, Y, s.f. howitz, ho- 
witzer. 
HAUST, v, s.m. draught, dram 
of drink. Jednym haustem, all at 
a draught Jeszcze jeden haust, 
mend your draught. 
HAZARD, u, s. m. hazard, ven- 
ture, risk. 
HAZARDOWAĆ, duję, v.imp, 
to hazard, to venture, to run the 
risk. 
HAZARDOWNY, A, e , hazar- 
dous. Gry-e, game of chance, 
hazard. - człowiek, a bold, ven- 
turous man. 
HEBAN, u, s.m. ebon, ebony. 
HEBANOWY, a, e, of ebon. 
HEBEL, bla, s. m. joiner's plane. 
HEBLOWAĆ, luję, v. imp. to 
plane or make smooth with a plane. 
Ta deska źle heblowana, this 
plank is not well planed. 
HEBLOWINY,u,pl. plane-sha- 
vings. 
HEBRAJCZYK,A,s.m. Hebrew; 
2) Hebraist. 
HEBRAJKA, ki, s.f. a Hebrew 
woman. 
HEBRAJSKI, a, e, bebrew. Mó- 
wić po hebrajsku, to speak the 
bebrew tongue. 
HEBRAJSZCZYZNA, ny, s.f. 
hebraism. 
HECA,v, s.f. coursing, hunt. 
HECOWAĆ, owal, uje , v. a. 
- WECOWAG, to whet, to set an 
edge on , to polish. 
HEGIRA or HEDŻYRA , y, S. f. 
the epoch of the mussulmans. (viz. 
622 years after J. C.), hegira. 
HET 
HE HE, interj. fam. eh ! Co tg 
tam mówisz , he ? eh ! what are 
you saying here ? 
IIEKTYK, a , s. m. hectic, hec- 
tical , consumptive. 
HELLENI, ów, pl. s.m. Helle- 
nes , Greeks of the hellenic body. 
HEŁM, u, 5.m. helm, helmet, 
morion. Być pod hełmem (prov.), 
to be tipsy. Helm u alembika, 
the helm or head, of an alembic. 
HEMOROIDALNY, a, e, hemor- 
rhoidal. 
HEMOROIDY, dów, pl. hemor- 
rhoids, piles. 
HERALDYKA, i, s.f. the he- 
raldic art, heraldry. 
HERB, v, 5. m. arms, coat of 
arms, escutcheon of a family. 
HERBARZ, a, s.m. book of 
heraldry, armorial. 
HERBATA, ty, s.f. tea, Chinese 
shrub or its infusion. Zielona-, 
green tea. Czarna -, black tea, 
Puszka do -y, a tea-caddy. Naw- 
iewać, pić -ę, to pour out, to 
take, to drink tea. Dziś tańcują- 
ca -a u Pana N., there is a tea 
party and dancing at Mrs. such a 
one's. Szwajcarska - a, Swiss tea, 
Glamer's tea. 
HERBATNICZKA,ki, s.f. teapot. 
HERBORYZOWAĆ , zuję , v. n. 
to gather herbs, to botanize. 
HERBOWY, a , e, armorial. = 
HERBOWNY. Znaki -e, armo- 
rials. Herbowa umiejętność Uczu- 
ła się w rzędzie nauk, wteay 
jeszcze kiedy ludzie zaledwie 
umieli czy tac, blazonry was con- 
sidered as a science, when people 
scarcely knew how to read. 
HERETYCKI, a, e, heretical. 
HERETYK, a , s. m. heretic. 
HEREZYA, yi , s. f. heresy. 
HEROICZNIE, adv. heroically. 
HEROICZNY, a, e, heroic, he- 
roical. ' Kobićta - a, heroical wo- 
man. Poemat -y, wiersze -e, 
heroic poem, heroic verses. Wieki, 
czasy -e, heroic ages. 
HEROINA , ny. s. f. heroine. 
HEROIZM, u, s. m. heroism. 
HEROLD, a, s.m. herald. 
HERSZT, a, s.m. ringleader, 
abettor. - kacerstwa, heresiarch, 
broaćher of a heresy. 
HET, prep, far, far off, a great 
way off, a great distance (very 
fam.'). Het precz za miastem, 
far, or a great way from the town. 
HETMAN, a, s. m. commander 
in chief, hetman. Wielki, slaiony 
-, illustrious, eminent chieftain. 
Hetman wielki koronny, the com- 
mander in chief of the polish army. 
Hetman wielki Litewski, the com- 
mander in chief of the Lithuanian 
army. Hetman Kozaków, the het- 
man or commander in chief of the 
Cossack cavalry. 
HETMANIĆ, NIĘ, v.n. to fill 
the office of a commander in chief. 
HETMAŃSKI, a, e, belonging 
to the commander in chief. 
HETMAŃSTWO, wa , s. n. dig- 
nity of the commander in chief. 
HOŁ 
HETMANSZCZYZNA. Y,s.f. tb« 
land property of the commander 
in chief; 2) a general name of 
the Zaporcgue cossacks' corpora- 
tion. 
HIPOKONDRYA . yi , 3. f. 
(medic.), hypochondre. 
HIPOPOTAM, a , s. m. hippo- 
potamous. 
HISTORYA, yi , s.f. history, 
story, tale. Historya spółczesna, 
starożytna, modern history, an- 
cient history. - ohtatnich cza- 
sów, the history of latter times. 
Trudni śię nauką -yi, he gives 
himself up to history. To długa hi- 
storya, or długoby o tern mówić, 
that is a long history. A, to histo- 
rya ! (fam.), what a deal of work 
you make about it? how many 
difficulties you start 1 
HISTORYCZNIE, adv. histori- 
cally. 
HISTORYCZNY, A, e , historic, 
historical. 
HISTORYJKA, ki, s.f. story, 
tale, anecdote. 
HISTORYK, a , s. m. historian, 
HISZPAN, a,s.m. Spaniard. 
HISZPANIA Spain. 
HISZPAŃSKI, a, e, Spanish. 
HOBOJ, a, s.m. hautboy. 
HOBOISTA, ty, 3. m. one that 
plays upon the hautboy. 
HODOWAĆ, duję, v. imp. to 
breed, to bring up, to feed, to 
rear, to educate, to train up, to 
nurse, to nurse up. Miała wiele 
dzieci, ale żaden nie hodował 
się, she has had several children , 
but never could bring one up. Wy- 
hodował książęcia, he brought 
up, educated the prince. To dzie- 
cko chorowite, nie łacno będzie 
się hodować, that child is weak, 
and will not be easy to rear, to 
bring up. 
HODOWANIE, ia , s. n. = HO- 
DOWLA , breeding, rearing. 
HOJDAĆ SIĘ, v. imp. to swing, 
to balance (fam.). 
HOJDAWKA,!, s.f. a see-saw. 
HOJNIE, adv. munificently, 
liberally, lavishly. 
HOJNOŚĆ, ci, s.f. munificence, 
liberality. 
HOJNY, a, e, munificent, libe- 
ral, lavish. 
HOLANDYA, yi, 3. f. Holland. 
HOLD,v, s.m. homage. - pod- 
danego panu, liege-homage. Dać 
co komu jako hold, to present 
respectfully a thing to any one. 
Hołd wdzięczności, a gift of gra- 
titude. Odbiera hołdy tysiąca 
czcicieli, she receives the homage 
of a thousand adorers. Oddać hołd, 
to render homage. Składać akt 
poddaństwa i -u, to do fealty and 
homage. Wszystkie stworzenia 
winne są - Stwórcy, all created 
beings owe homage to the Creator. 
Płacić - cnotom czyim, to 
render homage to the virtues of 
any one. 
HOŁDOWAĆ, duję , v. n. to do 
homage, to swear allegiance. 
71 72 
HOR 
HOŁDOWNICTWO, WA, s.n. 
fealty, allegiance. 
HOŁDOWNICZY, a, e, tributa- 
ry- Mołdawia hołdownicza Suł- 
tanowi , Moldavia is tributary to 
the grand Signlor. 
HOŁDOWNIK, a, s.m. vassal, 
liegeman, feudal tenant. 
HOLENDER, dra, s.m. Hollan- 
der, Dutchman, Dutch. 
HOLENDERKA, w, s. f. dutch 
woman, 2) dutch powdered tobac- 
co , snuff. 
HOLENDERNIA, i, 8.f. dutch 
dairy. 
HOLENDERSKI, A, E, dutch. 
HOŁOBLE, u.pL thill, shafts. 
HOŁOBLOWY, a, e, of a shaft. 
Koń hoioblowy, the shaft-horse or 
thiller. 
HOŁODUPIEC, pca, s. m. a sans 
culotte, a poor wretch, a black- 
guard. 
HOŁOTA, ty, s.f. ragamuffins, 
rabble. 
HOLOWAĆ, v.a. (marin.), to 
haule, to hale, to pul upon any 
rope. -łódź, to tow a boat. - 
okręt, to track a vessel. Holuj! 
baule, haule! 
HOŁUBIEC, bca, s.m. a kind 
of Slavonic danee. Tnie hołubca 
(fam.), he dances with joy and 
vigour. 
HOŁYSZ, A, s.m. a pennyless 
fellow. 
HONOR, u, s. m. honour, credit. 
see ZASZCZYT, CZEŚĆ. Pozyskać 
honor, to acquire honour. Robić 
- swojemu krajowi, rodzinie, 
wiekowi, to do honour, or to be 
the honour of one's country, family, 
age. To ci - czyni, that turns to 
your credit. Z -em, with honour, 
honourably. Mieć sobie za -, to 
consider as a honour, to take pride 
in a thing, to glory in it. Wyjść 
z -em, to accomplish a thing to 
one's honour. Drasnąć, ranić 
czyj -, to pique a person, to 
pique his honour. Sprawa hono- 
rowa, affair of honour. Grać dla 
honoru, to play for love. Na ho- 
nor, słowo honoru .upon my ho- 
nour, as I am a man of honour. 
Robić honory domu, to receive 
and entertain the guests. Będę 
miał- być u Państwa, I shall do 
myself the honour to wait on you. 
Sięgać po -, to aspire to honours, 
to seek for honours. Pogrzebne 
-y, pośmiertne -y, funeral so- 
lemnities , funeral , posthumous 
honours. 
HONOROWIE, adv. honourably. 
HONOROWY, a, e, honourable. 
HORA,y, s. f. great labour, woe, 
misery; 2) a deep feeling of contri- 
tion. 
HORDA, dy, s. f. horde. 
HORDOWID, a, s.m. or HOR- 
DOWINA, Y, s.f. (bot.), viburnum, 
white bryony, wayfaring-tree. 
HORDYNIEC, ńca , s. m. horse- 
man of the Tartar horde. 
HORNO, A,«. n. a potter's oven. 
HUK 
HORODNICZY,ego, s. m. judge 
of a castellany, of a castelward. 
KOROWAĆ, nun?, v. n. to toil, 
to drudge, to toil and moil. 
HORWAT, A, s.m. and fem: 
HORWATKA, Croatian man and 
woman. 
HORYZONT, n, s.m. horizon. 
HORYZONTALNIE, adv. hori- 
zontally. 
HORYZONTALNY, a , e , hori- 
zontal. 
HOSTYA, Ti, s.f. host, con- 
secrated wafer. 
HOŻO, adv. briskly, smartly, 
lively. 
HOŻY, A, e, brisk, smart, buxom, 
lively. 
HRABIA, iego , s. m. count. 
HRABIANKA, ki, s. f. daughter 
of a count. 
HRABINA, ny, s. f. countess. 
HRABSTWO, wa , 8. n. dignity 
of a count; 2) county. 
HRECZANY,a,e, made of buck- 
wheat meal. 
HRECZKA, ki, 8. f. buck-wheat, 
brank, black-wheat, french wheat. 
HU, HUZIA! halloo! 
HUBKA, ki, s.f. fungus of which 
a sort of tinder is prepared, agaric. 
2) spunk, tinder. 
HUCZEĆ, czę, v. n. to roar, to 
rush; 2) to hoot, to shout, to cla- 
mour. Slyszvsz jak wiatr huczy? 
do you hear the rustling, or rattling 
of the wind? Fale huczały, the 
billows roared. Burza huczy, the 
storm roars. 
HUCZEK, czka, s. m. a noisy 
fellow, brawler. 
HUCZNIE = HUCZNO, adv. 
loudly, clamorously, with much 
noise and merriment. Żyć hucznie, 
to revel and riot. Hucznie mówić 
o sobie, to make one's own action 
or victory sound high,to extoll, 
or to exaggerate it. 
HUCZNY , a, Ej loud, noisy, 
clamorous. 
HUFIEC, fca , s. m. a body of 
soldiers drawn up in battle array. 
dim: HUFIK, a, s.m. small party 
of armed men, squad, (said of 
horse or foot.). 
HUFNAL, a, s.m. hobnail. 
HUK, u, s. m. din, roar, peal, 
clangour. - dział, peal or roar of 
cannon;- trąb, clangour of trum- 
pets. - pioruna, a clap of thun- 
der. Z hukiem, with great noise, 
in a noisy manner. W tćj muzyce 
więcej huku niż ładu, that musi- 
cal composition is more loud than 
agreeable. Wówczas więc powstał 
na nas z hukiem, it was then he 
broke out, burst out, it was then 
he became outrageous, or he burst 
forth into abuse and violent repro- 
aches. Huk, puk, stuk, dalój nic, 
a great fuss and no business, much 
ado about nothing. Ma huk pięnię- 
dzy (fam.), he has money by the 
shovelful. Za tym adwokatem szło 
huk klientów (fam.), this barrister 
was followed by a host of petitioners, 
of applicants,.. Było tam huk roz- 
HUT 
mailuj zwierzyny, wybornych 
win etc. there was a profusion of 
all sort of game, exquisite wines 
etc. 
HUKAĆ, KAM , HUKNĄĆ, V. n. V. 
inst. to whoop , to balioow, to 
hoot, to burst forth into abuse and 
violent reproaches. 
HULAĆ, lam, v.n. to lead a 
jolly, merry life, to revel and riot. 
On zawsze hula., that man is 
always in glee. Hulaj dusza bez 
kontusza, szukaj pana bez żupa- 
na! or hulaj dusza piekło gore! 
these very familiar proverbs mean : 
one is ready to leap out of his skin 
for joy. 
HULACKI, A, e, jolly, merry 
revelling. 
HULAKA, ki, s. (. a jolly, merry, 
fellow, a reveller, a jolly dog (/dm.). 
HULANKA, ki, s.f. loose jolli- 
ty, merriment, revelry. 
HUŁAN, see ULAN. 
HULTAJ, a, s. m. knave, rogue, 
slothful,Idle. A tohultajor hultaj- 
ka, do niczego! he is a scoundrel, 
she is a nasty creature! Hultajkę 
klepać (fam.), to lead a life of li- 
bertinism, of continued libertinism. 
HULTAJSKI, a , e , loose, kna- 
vish , roguish. 
HULTAJSTWO, wa . s.n. a 
loose, disorderly life; 2) knavery, 
roguery. 
HUMOR, u, s.m. whim, hu- 
mour; 2) moisture (used only in 
plural). Był humoru jednostajne- 
go, he was of an even temper. Ona 
wesołego -u, łatwego-u, she 
is of a gay disposition, she is not 
at all difficult to please. On dziś 
w dobrym -rze, he is in a good 
humour to day. Być w -rze ro- 
bienia czegoś, to be disposed, 
inclined or willing to do a thing. 
Nie jestem w-rze robienia wi- 
zyt , I am not in a humor, or I 
have no great mind to go a visiting. 
Zły -, bad humor, mumps, pet- 
tishness, pet. Być w złym -rze, 
to be ill natured, to be cross and pee- 
vish. Dziwacznego-u, humorist, 
whimsical man, a maggoty fellow. 
Ciecz huomorów gravedo, coryza, 
catharrh. Zimne -y, the king's 
evil, scrofula. 
HUMORZYSTA, humo- 
rist, whimsical man. 
HUNCFOT , a , s. m. rascal, 
scoundrel , ragamuffiin , scrub , 
varleL 
HURMEM or HURMĄ, adv. in 
crowds, in a body, by heaps. 
HURT, u, s. m. fold, a pen for 
sheep. = GROZDA. 
HURTEM, adv. in a lump, by 
wholesale. 
HURTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
fold or shut sheep in the fold. 
HURTOWNIK, e, s.m. whcle- 
saleman, dealer in grogs. 
HURTOWY, a, e, trading by 
wh n! pq-? I p 
HURTY, tów, pl. hudrle, fold, 
pen. 
HUTA, tt, s.f. smelting-house. JA 
foundery. - szklanna , glass- 
house. - żelazna, forge, smithy. 
- kruszcowa, casting-house, foun- 
dery. - solna, saltern, salt-house, 
the place where salt is made. 
HUZAR, a, s. m. hussar. 
HUZARSKI, a, e, of an hussar. 
HUZARYA,vi, s.f. a body of 
hussars. 
HYACYNT.a, s.m. (aplant), 
hyacinth; 2) hyacinth, a precious 
stone. 
HYCEL, cła, s.m. one whose 
business is to kill stray dogs in the 
streets; 2) rascal, ruffian, scoun- 
drel. 4 
HYDLIWY, a, e, see OHYDNY. 
HYDRA , ry, s. f. hydra. 
HYDRAULIKA, ki, s. f. hydrau- 
lics. 
HYDROSTATYKA , ki , s. f. 
hydrostatics 
HYDZIĆ, dzę, v. imp. to disgust, 
to raise loalhsomness. see OHY- 
DZIĆ. 2) to make one hated, to cast 
an aspersion. Gorączki już me ma, 
ale jeszcze hydzi się jadłem , his 
fever is gone, but it has left him a 
feeling of loathing, he has taken 
a disgust to meat. Ohydzil sobie 
życie, he was seized with a wea- 
riness of life, he became weary of 
life, see MIERZIĆ. 
HYENA, ny, s. f. hyena. 
HYMN, u, s. tn. a divine song, 
hymn. 
HYPOCHONDRYA,vi, s.f. hy- 
pochondriac disease, spleen. 
HYPOCHONDRYCZNY, A , E , 
hypochondriacal, splenetic, hip- 
pish. 
HYPOCHONDRYK, a, s.m. 
hypochondriac. 
HYPOTECZNY, A, e, mortgaged. 
HYPOTEKA,ki, s. m. mortgage. 
HYPOTEKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to mortgage. 
HYS, HYZ,HYŻ, a, s.m. fa- 
vourable wind (term of marine). Pod 
hysem płynąć, to go before the 
wind. 
HYZOWAĆ, HYSOWAĆ, v. a. 
imp. WHYSOWAĆ, to hoist, to 
' sway, to heave up. Whysować ża- 
giel , to hoist a sail. 
I 
I, conj. and, both. I w pokoju i 
w wojnie, both in time of peace 
and war. 2) abbrev. of jego, jej, his. 
viz. J. K. M. for Jego Królewska 
Mość, his royal majesty. 3) abbre- 
viation of Jaśnie, in the titles given 
to the gentle folks viz. J. W. for 
Jaśnie Wielmożny, very powerful. 
J. O. for Jaśnie Oświecony, very 
illustrious; 4) abbr. of J. M. C. P. 
for Jegomość Pan, or J. P. sir 
master viz. J. K. B., Jegomość 
Ksiądz Biskup, the title belonging 
to a bishop. 
JA, pers. pron. I, me. JA is 
omitted before the verbs, but in the 
following expressions: Ja zdradzić 
najlepszego przyjaciela mojego? 
JAD 
I, betray my best of friends? Ja 
wam dowiodę że on winien, I'ill 
prove that he is in the wrong. Ja 
mówię, ja utrzymuję, I pretend, 
I say, etc. Kto tarn? Ja. who is 
there? 'tis 1.1 ty i ja zadowolnieni 
jesteśmy losem naszym, you and 
I are satisfied with our lot (for the 
oblique cases see MI, MNIE, MIĘ). 
JABŁECZNIK, A, s.m. cider. 
JABŁECZNY, a, e, having the 
taste of an apple. 
JABŁKO, ka, apple; 2) whirl- 
bone or the ball of the knee. Zbić 
kogo na gorzkie jabłko, to beat 
one to a jelly or to a mummy. Jabł- 
ko niezgody, apple of discord, 
bone of contention. Oddać-kobie- 
cie (fig.) to give a woman the palm 
of beauty. Rajskie-, apple of pa- 
radise. Adamowe-, pomum Ada- 
mi , Adam's bit. -renetowe, pipin. 
- dzikie, a crab. -goleniowe, 
rotula, the ball or whirlbone of the 
knee. 
JABŁKORODNY, a, e, produ- 
cing apples, bearing fine apples. 
JABŁKOWITY, a, e, like an ap- 
ple, dapple. Koń szpakowaty, 
jabłkowi tu, dapple grey horse. 
JABŁOŃ, ni, s.f. apple-tree. 
JABŁUSZKO = JABŁUSZECZ- 
KO, ka, s. n, dim. little apple. 
JĄĆ, imam , v. imp. to lay hold 
of, to catch, to seize; 2) to begin, 
to fall a doing a thing.-się czego, 
to pul one's hand to a thing, to un- 
dertake it , to betake one's self to. 
Jął się pijaństwa, he betook him- 
self to drinking. 
J AD, u, s. m. venom, bane, vi- 
rus. Ta ropucha jad swój splu- 
nęła, that toad has spit its venom. 
Jego język jad sączy, he has a 
dangerous longue which spreads its 
venom every where. Lękam się 
jadupiórajego,! fear the virulency 
of his pen. Wylał wszystek jad 
swój, he has vented all his spite, 
malice, hatred. 
JADAĆ, jadam , v.frq. to use to 
eat, to mess. Jadać w oberży, 
wtraklyerni, to dine at an ordi- 
nary, in a tavern. W piątki i soboty 
mięsa niejada, every friday and 
Saturday he keeps lent, or forbears 
meat. 
JADACZ, a, s.m. eater, feeder. 
-trzew ludzkich, a devourer of 
the human intestines, anthropha- 
gus. (Hille us.) 
JADALNIA, i,s. f. eating-room. 
JADALNY, a,e, of eating, eata- 
ble, esculent. 
JADĘ, pres. t. of JECHAĆ. 
JADŁO, a , s. n. food, fare, 
(fam.) tak zatrudniony że zapo- 
mina jadła i napoju, he is so busy 
that he forgets eating, and drinking. 
To zdrowe -o, that food, those 
eatables are wholesome. 
JADOWICIE, adv. venomously, 
banefully, virulently. 
JADOWITOŚĆ, ci, s.f. veno- 
mousness, banefulness, virulence. 
JADOWITY, a, e, venomous, 
baneful, virulent. 
JAK 
JĄDRO , R A , S. Tl. J\DERK0, X A , 
dim. kernel, stone of fruit; 2) sto- 
nes or testicles; 3) the best part of 
any thing. 
JAGŁY, ciel, pl. millet-seeds, 
that have the hulls taken off. Jagła 
krupą być niemoże (prov.), the 
millet seed cannot vie with wheat. 
viz. One cannot kick against the 
prick. 
JAGLANNY, a, e, made of, or 
belonging to millet seeds. Klejek 
-ny, millet ptisan, a diet-drink. 
Mąka-a, millet flour. 
JAGNIĘ, ęcia, s.n. -ęta, pl. 
lamb. 
JAGNIĘCINA, st, s.f. lamb's 
flesh. 
JAGNIĘCY, A, e, of a lamb. 
JAGNIESZKA, or JAGNA, 
Agnes. 
JAGODA, dy, s.f. berry; 2) 
cheek; 3)-małpie, crow-berry. 
-wilcze, berry of the deadly night- 
shade. "Winne jagody, raisin.-Ja- 
dłowcowe, juniper berry. Jagody 
jej zarumieniły się, her cheeks 
became crimson, she blushed. 
JAGODNIK, A, 8. m. berry-juice. 
JAJE, ja , or JAJKO, ka , 3. n. 
egg. Białek, żółtek i skorupa jaja, 
the white, the yolk and the shell of 
an egg. - świeże, new-laid eggs. 
-czcze, wind-eggs-miękkie, rear- 
eggs, rath-eggs-sadzone, poached 
eggs.-a na miękko or na rzadko, 
eggs in the shell.- rybie, (ikra, 
kawiar), the spawn of fish, hard 
roe. Daje jaje zawolu, he gives 
an egg for an ox, what a good spec! 
(iron.) Ptaki siedzą na jajach, 
birds hatch their eggs. Sadzić kury 
na -ch, to set hens. W tój porze 
roku takie a takie ptaki siedzą 
na-ch, it is the season when such 
birds sit or brood. Mędrsze jaja 
niż kury (prov.) a child will teach 
its grandmother to suck eggs. 
JAJECZNICA, cy, s.~f. omelet. 
JAJECZNIK, a, s.m. ovary. 
JAJECZNY, a , e, of an egg. 
JAJKO=JAJUSZKO, ka, s. m. 
dim. little egg. 
JAJKOWATY, A, e, oviform, 
ovate. 
JAJORODNY, A, e, oviparous. 
JAK, adv. as, how. Blady jak 
śmierć, pale as death. Gorzkijak 
piołun, bitter as absinth. Takijak 
ty, such a one as you. Jakeś sam 
sobie życzył, tak się stalo, as you 
wished, so it is fallen out. Jak naj- 
dlużćj, as long as ever it can be. 
Jak najspieszniej, with as great 
speed as possible. Jak najlepiej, 
as well as possible. Jak aawno? 
how long'ago? Jakżebym miał to 
wiedzieć, how should I come to 
know it? Widzisz jak pięknie te- 
raz wygląda, you see how hand- 
some she looks now. Jak się nazy- 
wasz? what is your name? Jak się 
to nazywa? what do you call it? 
Jak pościelesz tak się wyspisz, 
as a man makes his bed so must he 
lie. Jak się ma? Siakolako, how is 
he? so, so. Niewiem jak to snę 
73 JAK 
sląlo, I do not know how it happe- 
ned. Znać wszystkie jak i czemu, 
to know the why and wherefore of 
a thing. Jakże mu się udało uciec? 
how has he contrived to escape? 
Oto, jak rzecz ma się, it is thus 
things passed. Czyż pan Pers? 
jak można być Persem, is the gen- 
tleman a Persian? strange that any 
body should be a Persian. Jak tu 
począć? what can I, we do ? what's 
to be done? how can we act? Jak 
można pojąć rzeczy tak ciemne ? 
how is it possible to understand 
things so obscure? Jakto! czyż do- 
prawdy umarł? what! is it true 
that he is dead? Jakteż to zdecy- 
dowałeś się przyjść do nas? what 
made you think of coming hither? 
JĄKAĆ SIĘ, v. imp. -kam sią, 
to stammer, to stutter, to hammer 
in speaking, to falter. 
JĄKAJŁO, ła, s.n. stammerer, 
stutterer.=JAKACZ. 
JĄKAWY = JĄKLIWY, A, E, 
stammering, stuttering, faltering. 
JAKBY=JAKOBY=JAK, GDY- 
BY, as if. 
JAKI, A, IE, some, any, what. 
Jaki to człowiek? what sort of a 
man is he ? O jakićj or której go- 
dzinie? at what o clock, at what 
hour? Niewie jaki środek przed- 
siębrać, he knows not what reso- 
lution to take. Jaka szkoda! what 
a pity? Jesttą^kaznodzieja jaki 
taki^ he is an indifferent kind of 
preacher. Możebyto wspomniał 
jaki historyk, some historian 
would have mentioned it. Czy 
znasz jaką osobę podzielającą to 
zdanie? do you know any body of 
that opinion? Jakiegoś or któregoś 
dnia, some day or other. Daj mi 
jaką książkę, give me some book. 
Weź taką książkę jaka ci się po- 
doba, take any book you like. Czy 
jest jaka nadzieja? is there any 
hope? Jakietoksiążki?nhatbooks 
are these? Jaki pan taki sługa 
or kram, like master like man. 
JAKIKOLWIEK, -akolwiek,- 
iekolwiek, whatever, whatsoever, 
any. W jakimkolwiek znajdę się 
stanie, in wharcondition soever I 
be. Jakiekohviek posiada bogac- 
twa , whatever riches he may pos- 
sess. Przyjdź o jakimkolwiek cza- 
sie, come at anytime. Jakimkol- 
wiek sposobem, by any means, 
any how. Niezważając na jaką- 
kolwiek'{na żadną) przeszkodę, 
notwithstanding auy obstacle, 
whatsoever. 
JAKIŚ, -kaś,-kieś, one or 
something I do not know. Nie jest 
on bez jakićjś zalety, he is a man 
of some merit. Jakiś człowiek 
mnie mówił, I have heard it said 
by a certain man, by somebody or 
other. 
JAKKOLWIEK, adv. however, 
howsoever, as-as. Jakkolwiek jes- 
teś bogaty, however rich or how 
rich soever you may be. Jakkolwiek 
jego obrazy były zadziwiające, 
on sam często odkrywał w nich 
74 
JAŁ 
błędy, how surprising soever his 
pictures were, yet he himself fre- 
Juently discovered faults in them. 
akkolwiek nie mile przynosisz 
nowiny, however unpleasant be 
the news you bring. Jakkolwiek 
cię kocham, as well as I love you. 
Jakkolwiek bądź, whatsoever that 
may be, as it will. 
JAKO, inter, how? Is it possible; 
2) conj. thus, so, in this manner, as 
well as. (JAKO-TAKO or JAK, 
TAK, as -so). Jak słońce rozpę- 
dza mgły, tak nauka rozgania 
błędy, as the sun dispells darkness, 
so does learning drive away error. 
Jak rzeklem tak się stało, that 
happened in a manner I told you. 
Rzucił się na niego jako jas- 
trząb na kuropatwę, ne darted 
upon him as a hawk does upon his 
prey. Jako wosk świeży łatwo 
przyjmuje kształty przedmiotów 
wyciśnionych na nim, tak i mło- 
dzieniec jest zdolny zatrzymać 
wrażenia rzeczy udzielonych je- 
mu, as soft wax easily receives 
every impression and figure, so a 
young man is susceptible of every 
form you choose to give him. Mó- 
wię ci to jako twój krewny i 
przyjaciel, I tell you that as your 
relation and friend. 2) JAKOTO, 
adv. videlicet, to wit, that is to say. 
Wielu to już tak robiło, jakoto 
twoi bracia, mój sąsiad i jego 
żona, ińany have done it, as for 
example your brothers, my neigh- 
bour and his wife. 4) JĄKO TAKO, 
adv, indifferent, pretty well, so so. 
Spełnia swój obowiązek jako ta- 
ko, he discharges his duty but so so. 
JAKOBIN, a., s.m. z dominican 
or white friar 2) jacobin a person 
disaffected to the state, an ultra ra- 
dical. 
JAKOBITA, y, z.m. Jacobite 
(hist.) Jakobia byli srodze prze- 
śladowani za Wilhelma ill. the 
Jacobites suffered a cruel persecu- 
tion under William III. 
JAKOBY=JAK GDYBY, adv. 
as if, as it were. 
JAKOKOLWIEK=JAKOTAKO, 
adv. indifferently, well, tolerably, 
so so. 
JAKOŚ, adv. in an unknown 
manner, somehow. 
JAKOŚĆ, or JAKOWOŚĆ, ci, 
3. f. quality, essence, nature. 
JAKOWAĆ, v. n. to qualify, to 
make fit. 
JAKOŻ, adv. in fact, in effect, 
accordingly. 
JAKŻE? inter, how then? 
JAŁMUŻNA, ny, S. f. alms. 
JAŁMUŻNIK, a, s.m. alms gi- 
ver; 2) almoner, fem. Jałmuźnica. 
JAŁOWĆÓWKA, ki, s.f. gin. 
JAŁOWCOWY, a, e, of juniper. 
JAŁOWICA, cy, s.f. heifer= 
JAŁÓWKA. 
J A ŁO WI EC, wcu, 3. m. juniper. 
JAbOWO, adv. used only in a 
Cgurat. sens. Pisać jałowo, to write 
a dry, bad style. Malować-, to 
paint in a dry, harsh style. 
JAR 
JAŁOWY, A, b , barren, sterile. 
JAMA, my, s.f. JAMKA, ki , dim. 
pit, hole, ditch. Lwia-a, the lion's 
den. Królicza-a, a rabbit burrow. 
Lisia-a, =NORA, a fox earth, a 
badger's hole. Wykurzyć lisa z ja- 
my, to smoke a fox out of his earth. 
JAMBICZNY, a, e, iambic. Wier- 
sze jambiczne, verses composed 
of a long and short syllab alterna- 
tively. Poeta-y, writer of iambic, 
satyrist. 
JAMISTY, a, e, full of pits. 
JAMNIK, A, S.m. badger dog, 
terrier. 
JAMNY, a, e, of a pit, belonging 
to a den. To zwierz jamny, (fam.) 
that man is always in a den; he 
never stirs abroad, he is determi- 
ned to die in his own kennel. 
JAN, a , s. m. John. JAŚ, ia, dim. 
Jack. 
JANCZAR, A, s.m. Janizaries. 
Janczarów wygubił sultan Mach- 
mud w roku 1826, the Janizaries 
were destroyed by the sultan Mah- 
mood in 1826. 
JANCZARKA, ki, s.f. a long 
barelled gun used by the Janizaries. 
JANOW for JANOWY, a,e, of 
Jonas, of John. Gdy tedy obiado- 
wali , rzeki Symonowi Piotrowi 
Jezus : Symome Janów, miłujesz 
mię więcej niż li ci? So when they 
had dined, Jesus said to Simon 
Peter; Simon, son of Jonas, lovest 
thou me more than these? 
JAPOŃCZYK, a, s.m. Japanese. 
JAR, s.m. spring time; (old.) 
2) ravine. 
JARKI, A, IE, of this year, new, 
recent; 2) JARKA; i, s.f. a hejfer, 
a lamb of this year, a kind of rye , 
spring-grain. 
JARMARK, u, 3. m. fair. Lip ski, 
Frankfurtski, -the Leipsic, the 
Frankfort-fair. 
JARMUŁKA, ki, s.f. leather or 
velvet cap worn by the Jews in Po- 
land. 
JARMUŻ, u, s.m. cole, cole- 
wort, cabbage. 
JARY, A, e , of the spring.-ży- 
to, spring-rye, summer-rye. Zboze 
jare, seed sown in spring, spring- 
grain. Jara wełna, summer wool, 
the wool of the second shearing. 
Wosk jary, virgin-wax. Jary miód, 
virgin-honey. Woda-a, pure wa- 
ter. Światłość - a, dzień - y, a 
pure unadulterated light, a bright 
day.Stary ale jary,(prov.) a green, 
a vigorous old man, 
JARZĄB, ębia, service-tree. 
JARZĄBEK, bka, s.m. hazel- 
hen , wood-hen. 
JARZĘBINA, ny, s.f. service- 
tree wood; 2) sorbs or berries of 
the service-tree. 
JARZĘCY, a,e, (wosk) virgin 
wax. -świece, candles made of 
virgin wax. 
JARZMIĆ, it, i, and Ujarzmić, 
to subjugate, to subdue, subject. 
Rzymianie ujarzmili Karlageń- 
czyków, the Romans subdued the 
Carthaginians. Paje się jarzmie JAT 
wszystkim służącym swoim, he 
allows himself to be governed by 
al his servants, he allows all his 
servants to get the belter of him. 
JARZMO, a, s.n. yoke. Fig : 
subjection, slavery, bondage. Za- 
przęgać woły do jarzma, to put 
the oxen to the yoke. Dać szyję 
pod or przyjąć- o, to yield or sub- 
mit one's self, to buckle to. Wtrą- 
cić, trzymać pod-em, to put, to 
hold under the yoke. -o prawa, 
niewoli, małżeństwa, the fetters 
of the law, the yoke of servitude, 
the chains of marriage. 
JARZYNA, ny, s.f. spring or 
summer corn ;2) greens, vegetables, 
pulse. 
JASION, see JESION. 
JASKIER, v, s.m. (flower) 
crowfoot. 
JASKINIA, i, s.f. den, cave. 
JASKOŁCZĘ=JASKOLĘ, ęcia, 
s. n. -ęta , pl. a young swallow. 
JASKÓŁCZY, a , e , of the swal- 
low. -ziele, (aplant.) celandine. 
JASKÓŁKA, JASKUŁECZKA, 
ki , s. f. dim. swallow. 
JASKRAWOŚĆ, a, s.f. glaring 
light. 
JASKRAWY, A, E, glaring, daz- 
zling, discordant. Barwy-e, sho- 
wy, gaudy colours. 
JASŁA, sEŁ,y)I. crib, manger. 
JAŚNIA, i, s. f. broad day-light. 
Pokazać, wydobyć co na jaśnią, 
to bring to light Wykazać na-ą 
niegodziwość, to expose a person's 
perfidousness, to make it public. 
Kazuiści wydobywają na-ą ta- 
jemnice nocy, the casuists publish 
in open light the secrets of the night. 
JAŚNIEĆ, nieję , v. n. to shine, 
to glitter, to sparkle, Słońce-je, 
gwiazdy-ją, the sun shines the 
stars glitter.=BŁYSZCZEĆ. Nawi- 
dok tego półmiska wielka radość 
jaśniała mu w oczach, at the 
sight of that dish, I could perceive 
the parasite's eye glisten with joy. 
Człowiek zdrowego rozsądku nie- 
może jaśnieć przy takich lu- 
dziach , a man of good sense ma- 
kes but a poor figure among such 
people. = ŚWIETNIEĆ. 
JASNO, adv. clearly, brightly, 
luminously.-błękitny, light-blue. 
-czerwony, bright-red, light-red. 
-żółty, bright-yellow. 
JASNOŚĆ, ci , s. f. sheen, bright- 
ness, lustre; 2) clearness, perspi- 
cuity, lucidity. Pisać, tłómaczyć 
się z-ą, to write, to speak with 
perspicuity. 
JASNY, A, e, light, bright, lu- 
minous ; 2) clear, perspicuous, lucid. 
JASTRŻĄB, ębia, s.m. hawk, 
goshawk. 
JASTRZĄBIEC, bca, s.m. (a 
plant.) hawkweed. 
JASZCZURKA, ki, s.f. lizard. 
JASZCZYK,k,s.m. butter-box; 
2) gun-powder cart. 
JATA, y , s. f. a hut, a cottage, 
see CHATA. Now more used in pl. 
JATKI, tek , shambles. Szewieckie 
jatki, shoe making, the trade of 
JEC 
shoe maker, shoe maker-row, street 
or place. Mięso z jatek, butcher's 
meat; 2) (fig.)butchery, slaughter, 
carnage. Dac, wydać żołnierzy 
na jatki, to send soldiers to be 
butchered, to expose them to almost 
certain death. 
JATKOWY, or JATCZY, a, e, 
belonging to shambles. 
JATNIK, a, s.m. hut maker, 
bower maker, tent maker. 
JĄTRZYĆ, trzę , v. imp. to ge- 
nerate pus or matter; 2) to irritate, 
to exasperate, -się, to fester, to 
rankle. To tylko jątrzy boi jego, 
that serves only to increase his pain. 
Gniew ich zaczął się jątrzyć, 
they began to breed ill blood. Sto- 
sunki jątrzą się coraz bardzićj, 
things grow worse and worse. Mo- 
wa jego bardzo rozjątrzyła umy- 
sły, his speech has incensed all 
minds. 
JAW, NA JAWIE, adv. awake, 
waking. I we śnie i na jawie; both 
when awake and asleep. Wydać na 
jaw, to bring to light, to disclose, 
to reveal; 2) to put forth, to pub- 
lish. Lepszy we śnie niż na ja- 
wie, 1 like him better when he 
sleeps than when he wakes. Zdaje 
mu się że myśli na jawie, a on 
tylko marzy, he would fain be 
thought a deep thinker, whereas he 
is but a mere dreamer. Sen na ja- 
wie , chimera, idle fancy, vain ima- 
gination, whimsey. Ta książka 
niebawem wyjdzie na jaw, that 
book will soon appear, or come 
out, or make its apperance. 
JAWIĆ SIĘ, v.imp. -wię się, 
to appear, to become visible, to 
come out. Morze jawi śię z dala, 
the sea is discovered in the distance. 
Czas jawi tajemnice, time unveils 
mysteries, see OBJAWIĆ, WY- 
JAWIĆ. 
JAWNIE, adv. apparently, ma- 
nifestly, openly, overtly. 
JAWNOGRZESZNIK, a, s.m. 
notorious sinner. 
JAWNOŚĆ, Cl, S.f. evidence, 
publicness, notoriety. 
JAWNY, a, e, evident, apparent, 
plain, public, overt. 
JAWOR, A, s. m. maple, maple- 
tree. 
JAWOROWY, a,e, of a maple 
tree. 
JAZ, 6, or WIAZ, u, (term of 
fishery.) park, warren. Bić jazy, 
to make crawls, pens, or places in- 
closed by hurdles in order to fish. 
JAŹ, ia, s.m. (a fish.) Red bream. 
JAZDA, dy, s.f. ride, journey; 
2) cavalry, horsemen, horse. 
JAŻW1EG, wca, s.m. badger 
(zool.) see BORSUK. 
IBIS, a, s.m. (a bird.) ibis. 
ICHNEUMON, A, s.m. Egyp- 
tian Ichneumon. 
IDEA, Ei, s. f. idea. 
IDEALNY, a, e, ideal. 
JECHAĆ, t adę, v. imp. JEŹDZIĆ, 
dżę, v.fig. to ride, (on horseback 
or in a carriage).-konno, to go on 
horse-back, to ride.-pocztą, to ri- 
JED 
de or travel post W powozie-,t« 
ride or to go in a carriage.-powoli, 
to go slow, to creep, to crawl along. 
-do Azymu, to go to Rome. Jeź- 
dzić za nieprzyjacielem, to go 
against or in search of an enemy. 
Dalej niepojedzie, (prov.)that will 
not last long. Wolniej jedziesz da- 
lej staniesz, (prov.) the softer yod 
go the farther you reach. Kto sma- 
ruje tenjedzie, (prov.) pay ana 
you'll obtain; money commands 
every thing. Jechał go sęk, the 
deuce take the fool. 
JĘCIE, ia, s.n. grasp, hold, 
see UJĘCIE. 
JĘCZEĆ, czę, v. n. to groan, 
to moan. Ucisk pod jakim kraje 
jęczały, the oppression under which 
the provinces groaned. Jęczał nad 
przewagą nieprawości, he groa- 
ned to see injustice triumph. Całą 
noc jęczał, I heard him moaning 
all night. Od częstych razów ję- 
czało kowadło, the anvil groaned 
under repeated strokes. 
JĘCZMIEŃ, ia, s.m. barley; 2) 
pimple, sty (in the eye). 
IĘCZM1ENISKO, ka, s.m. bar- 
ley-field, barley-stubble. 
JĘCZMIENNY, a, e, of barley. 
-krupy, peeled barley, barley 
groats. 
JĘCZMIONKA, ki, «./. barley- 
straw. 
JEDEN, dna , dno, one. - i dru- 
gi, both.- lub drugi, either. Ant 
jeden ani drugi, neither. Niejeden, 
many a one. Jedni tędy, drudzy 
owędy, some one way, some ano- 
ther. Jedni śpiewali, drudzy tań- 
cowali, inni grali na różnych 
instrumentach, some were singing, 
some dancing, and others playing 
upon the different instruments. Za 
jednym razem, at once. To wszy- 
stko jedno, that is all the same 'tis 
all one. Co to za jeden? who is that 
man? Prawda zawsze jedna, 
truth is always the same. Bóg jeden 
tylko i wiara jedna, there is but 
one God, one religion, one faith. 
JEDENAŚCIE, stu, eleven. 
JEDENASTOKĄT, a , s. m. hen- 
/I pp 3 ftnn 
JEDENASTOLETNI, a, E, ele- 
ven years old. 
JEDENAŚCIORO, osga , 3. n. 
(num.) eleven (used before the epi- 
cenes). Jedenaścioro dzieci, eleven 
children (boys and girls). Było nas 
jedenaścioro, we were eleven per- 
sons (men and women). Ojciec z je- 
denaściorgiem dzieci, a father and 
his eleven children. 
JEDENASTY, A, e , eleventh. 
JEDENŻE,naż, nóż, identical, 
the same. Jednaż i taż sama 
rzecz, it is but one and the same 
thing. Jedenże początek, one and 
the same origin. Najednoż wycho- 
dzi, it comes to the same thing. 
JEDLINA., ny , S. (. JEDLINKA, 
Kt, dim. fir, fir-tree; 2) fir-grove. 
JEDNAĆ, nam , v. imp. to recon- 
cile; 2) to gain, to win, to conci- 
liate. POJEDNAĆ, GODZIĆ. Na-* 
75 JED 
próżno sędzia pokoju starał się 
pojednać obie strony, the justice 
of peace endeavoured in vain to re- 
concile the partie*. Słodyczą cha- 
rakteru, jedna sobie względy 
wszystkich,his mildness has gained 
him the good will of all. To zjedna- 
lomuszacuneklćj kobiety,itgained 
him the consideration of that lady. 
JEDNAĆ SIĘ, v.pr. imp. ==PO- 
JEDNAĆSIĘ. Pojednano ich, they 
have been reconciled. Niepodobna 
ich-, it is impossible to make them 
friends again. Tedtr z religiją-, 
to reconcile the play house with re- 
ligion. Jednać się z Bogiem, to re- 
concile one's self to God, to make 
one's peace with God. 
JEDNACZ, a , s. m. reconciler, 
peace-maker. 
JEDNAK= JEDNAKŻE, adv. ho- 
wever, neverthless, yet, yet-still = 
WSZAKŻE. Tak jeszcze młody a 
jednak tyle już umiarkowany, he 
is still very young, yet neverthless 
he is very prudent , very sedate. 
Jednak to chrześcianin, he is a 
Christian,after all. Jednakże przy- 
szedł, yet he is come. 
JEDNAKI=JEDNAKOWY, A,E, 
the same, one and the same, iden- 
tical. 
JEDNAKO = JEDNAKOWO, 
adv. in the same manner, equally, 
likewise. 
JEDNAKOŚĆ = JEDNAKO- 
WOŚĆ , ci, s. f. sameness, identity. 
JEDNO, see JENO. 
JEDNOCZYĆ, czę, v.imp. to 
unite, to join, to reconcile. 
JEDNODZIENNY, a, e, of one 
day, diurnal. 
JEDNOISTNOŚĆ, Ct, S.f. con- 
substantialily. 
• JEDNOISTNY = JEDNOISTO- 
TNY, a , b , consubstantial. Syn je- 
dnoistny z ojcem, the son consub- 
stantial or of one and the same sub- 
stance with the father (theol.). 
JEDNOKONNY, a, E, drawn by 
one horse. -wóz, one horse car- 
riage. 
JEDNOKSZTAŁTNY, A, E, of 
the same shape, uniform. 
JEDNOMYŚLNIE, unanimously. 
JEDNOMYŚLNOŚĆ, Ci, s.f. 
unanimity. 
JEDNOMYŚLNY, A, E, unani- 
mous. -q zgodą, with unanimous 
consent; nemine contradicente. 
Zdania byly-e, the opinions were 
unanimous, they were unanimous 
upon the question. 
JEDNOOKI, A, e, one-eyed. 
W państwie ślepych jednooki pa- 
nuje , in the kingdom of the blind, 
one-eyed persons are kings. 
JEDNOPLEMIENNY, a, e, of 
one breed, of the same race. Polacy, 
Rossy anie, Czesi, są ludy jedno- 
plemienne, the Poles, the Russians, 
the Boheudans proceed from one 
origin or are the branches of one 
stump. , 
JEDNORĘKI, a, e, cne-handed. 
JEDNOROGI, a, e, single-hor- 
ned. 
76 
JED 
JEDNOROŻEC, icA, s.m. uni- 
corn^) unicorn file fish; 3) nar- 
whal. ' 
JEDNOŚĆ,ci, s.f. unity, coneord. 
Liczba składa się z jedności or 
z jednostek,, the number is rom- 
posed of units. - sc Kościoła, the 
unity of church. -ść uczuć, zdań, 
unity of sentiments. Utrzymać-sć, 
to maintain concord. To mogłoby 
nadwerężyć -sc, that might dis- 
turb the concord, the good under- 
standing that subsist between them 
=ZGODA. 
JEDNOSTAJNIE, adv. uni- 
formly. 
JEDNOSTAJNOŚĆ, ci, s.f. uni- 
formity. 
JEDNOSTAJNY, a, e, uniform. 
Ruch jednostajny, styl-, uniform 
motion, uniform style. -e postępo- 
wanie, even, uniform conduct. Ten 
autor zanadto-y, this writer 
wants variety, or is too uniform. 
JEDNOSTKA, ki, unit. 
JEDNOSYLABNY, a,e, mono- 
syllabical. 
JEDNO WIECZNY, a, e, coeval. 
=SPÓŁCZESNY. 
JEDNOWIERCA.cy, s.m. fellow- 
believer. 
JEDNOWŁADNY, A, e, autocra- 
tical. 
JEDNOWŁADZCA, cv, s. m. au- 
tocrat 
JEDNOWŁADZTWO, wa , s. n. 
autocracy. 
JEDNOŻENIEC, ŃCA, s.m. mo- 
nogamist 
JEDNOŻEŃSTWO, wa,s. n. mo- 
nogamy. 
JEDNOZNACZNOŚĆ, ci, s. f. sy- 
nonymy. 
JEDNOZNACZNY, A, e, synony- 
mous. Niema wyrazów jednozna- 
cznych, there is no such a thing as 
what Is called synonymous words. 
JĘDOR, see INDYK. 
JĘDRNOŚĆ, ci, s. f. marrow, 
main substance; 2) pithiness-, 
strength, energy, virility. 
JĘDRNY, a, e, substantial, sappy; 
pithy, strong, forcible. -starzec, 
a brisk oldman. Odpowiedzieć ję- 
drnie, to answer with vigour, to 
make a bold answer. 
JĘDRZEJ, a,s.m. Andrew. 
JEDWAB, iv, silk, 2) -polny, 
(aplant),dodder. Jedwab surowy, 
raw silk. - niekręcony, untwisted 
silk.-kręcony, w nitkach, twisted 
silk. Jedwabie, silk stuffs = BŁA- 
WATY, MATERYE. 
JEDWA&IĆ, it, i, v. a. imp. to 
lay on with silk, to imitate the soft- 
ness of silk, (fig.) Jedwabić słowa, 
to make use of honeyed, fair, 
sweet, flattering words. 
JEDWABNIK, A, s.m. silk-worm; 
2) silk-weaver. 
JEDWABNY, A, silken. 
JEDYNACZKA, ki, s.f. an only 
daughter. 
JEDYNAK, A, s. m. an only son. 
JEDYNIE, adv. only, merely, 
solely. Rzecz jedynie potrzebna, 
the one thing ttewful. 
JEO 
JEDYNY, a, E, only one, single, 
sole. Książka ta już zaginęła, po- 
siadam jedyny exemplarz, that 
book is no longer to be met with, 
I have the only, the only remaining 
copy. Jego jedynćm zatrudnie- 
niem jest, etc., his sole, his only 
occupation is, etc. By I to jedyny 
człowiek w swoim rodzaju, he 
was a singular person in his way; 
the only one of his sort; he has not 
his fellow. A to rzecz jedyna! that 
is queer enough, that's rather odd. 
JĘDZA, dzy, s.f. fury; 2) ter- 
magant, scold, shrew, virago. 
JEDZENIE, ia, s. n. eating, fare, 
meal. 
JEGO, accus. and genit., of 
ON, pron.pers.masc., he; 2) adj, 
poss. (sing, masculine and neutre) 
his , its. 
JEGOMOŚĆ, JEJMOŚĆ, see 
MOŚĆ. 
JEHOWA, y, s. m. Jehovah, 
the appropriate name of God in 
Hebrew. 
JĆJ, genit. and, acc. of ONA, 
hers, her. 
JĘK, u, «.m. groan, moan. Jęk 
rannych, the groans of the woun- 
ded and the dying. Bóg słyszy jęki 
uciśnionych, God hears the com- 
plaints of the oppressed. 
JĘKAĆ SIĘ, see JĄKAĆ SIĘ. 
JELCA, lec, s.pl. handle, hilt 
of a sword, the haft of a knife. 
JELEŃ, ia, s.m. stag, hart. Je- 
leń z pierwszemi rogami, a stag 
of the first head. - trzy letni, a 
brock. Znać jelenia po rogach, a 
man is known by Ids doings. -Je- 
leń zrzucił rogi, the stag has cast 
his head.-ia rogi (nagłowie jego) 
the head or the horns of a stag.-ia 
róg (użyty na rękojeście i t. p.) 
buck-horn. 
JELENI, a, e, of the stag. -a 
skóra, deer's skin or hide, buck- 
leather. 
JELITO, ta, s.n. bowels, en- 
trails, gilts. 
JELONEK, nka, s.m. deer's 
calf, fawn. 
JEMIOŁA, ŁY, s.f. mistletoe, => 
JEM1EL. 
JEMIOŁUCHA, chy, s.f. mistle 
thrush. 
JENERAŁ, a , s. m. general. 
JENERAŁOWA, wiiJ, s.f. the 
general's lady. 
JENERAŁÓWNA, vi3,s.f. the 
general's daughter. 
JENIEC, ńca, s.m. prisoner of 
war. 
JENO, or JEDNO, adv. only, 
but. Powiedz mu jeno choć słowo, 
tell him but a word. Będzie nas 
jedno trzech, we shall be only 
three persons. Byś jeno to uczynił, 
provided that you do it. provided 
you do it. Byle jeno n>e wydać ta- 
jemnicy, provided not to betray or 
discover the secret 
JEOGRAF, a, s.m. geographer. 
JEOGRAFIA, I, &£ geography. 
JEOGRAFJCZNY, A, e, gecgra- 
phlcal. JES 
JFEOMETRA, ry, s.m. geome- 
trician; 2) surveyor or measurer 
of land. 
JEOMETRYA, ryi, s.f. geo- 
metry. 
JEOMETRYCZNY, a , e, geome- 
trical. 
JEŚĆ, jem, v.tmp. to eat, to feed. 
Jeśćchleb,mięso, owoc, to eat some 
breed, meat, fruit. Je za dwóch, 
he eats like a raven. 2) fig. Zjadl 
dwa piękne majątki, he nas squan- 
dered away, run through two fine 
estates. Rdza je, gryzie żelazo, 
rust eats away iron. Lękam się 
wspomnieć mu o tern, zjadłby 
mnie, I shall be sure not to tell it 
him or I shall not be such a fool as 
to tell it him, he would tear my 
eyes ouL, 
JESIEŃ, i,s.f. autumn, the fall 
of the leaf; fruit time. Trzy mie- 
siące jesieni, the three autumnal 
months. Piękna, zimna, dżdżysta 
-, a fine autumn, a cold and rai- 
ny autumn. 
JESIENNY, Ą, e , autumnal. 
JESIETRZY, a , e, of a sturgeon 
=JES1OTROWY. Ikra jesietrza, 
kawior, sturgeon's roe, caviar. 
JESIÓN, a, s.m. ash, ash-tree. 
JESIONKA, Ki, s.f. {a plant.) 
dittany. 
JESIONOWY, a, e,ashen. 
JESIOTR, a, s. m. sturgeon. 
JESIOTROWINA, or JESIO- 
TRZYNA , Y, s. f. sturgeon's flesh. 
JEŚLI=JEŻELI, conj. if. Jeżeli 
nie, if not, but. Cóś jest jeżeli nie 
filut? what are you but a rogue? 
Komużbym dal jeżeli nie tobie? 
to whom should I give it but to yeu ? 
Niezrobi lego jeśli niezechce, he 
will not do it unless he chooses. Jeśli 
ona przyjdzie, if she comes. Jeśli 
przyjdziesz ucieszysz się, you will 
be satisfied if you come. Cóż bez 
jeżeli? there is always an if, or abut. 
JESSA, y, s. m. name of Jupiter 
In Slavonian mythology. 
JESTESTWO, or JESTWO,wa, 
s. n. being, creature (either man 
plant or animal). Jestestwa orga- 
niczne , organized beings. Bóg dal 
nam jestestwo, God is the author 
of our being. Aniołowie są to jes- 
testwa czyste i niecielesne, the 
angels are pure and uncorporeal 
beings. Łańcuch jestestw, the 
chain of beings. 
JESZCZE, adv. yet, still. Je- 
szczem tego nie uczynił, I have 
not yet done it. Czy masz jeszcze 
co więcćj?have you any thing more 
yet? Czy on jeszcze w łóżku? is 
he abed still? Jeszcze raz, once 
more. No i cóż jeszcze? what 
again ? Oprócz danych już rozka- 
zów, kazałem mu jeszcze, etc., 
besides the order that was first gi- 
ven him, he was moreover com- 
manded to, etc. Nie tylko dali mu 
pieniądze ale jeszcze i konia, 
besides the money he had a horse 
too. On jeszcze pożyje ze trzy- 
dzieści lal, Iw is a man likely to 
live thirty years longer. Tego mało, 
IGŁ 
trzeba więcej jeszcze, it Is not 
enough, there wants some more. 
Jednego ma tylko lokaja, i to je- 
szcze codzień innego, she usually 
keeps but one footman, and him 
never a whole day. 
JĘTKA , ki , S. f. dragon-fly; 2) 
JĘTKI, pl. perches and poles used 
in barns for drying the wet sheafs. 
JĘTY or UJĘTY, a , e, taken, 
captive. 
JEWA, vulg. for EWA, Eve. 
JEŹ, a , s. m. hedge-hog. 
JEZDNY, A, e, rider on horse- 
back, a horseman. Posłaniec jez- 
dny, a messenger on horse back. 
Spotkał jezdnych na drodze, he 
met with some horsemen upon the 
road. 
JEZDZIĆ, see JECHAĆ. 
JEZDZ1EĆ, dzca, s.m. horseman. 
JEŻELI, see JEŚLI. 
JEZIORO, RA, s.n. JEZIORKO, 
KA, dim. lake. 
JĘZOR, a , s. m. (term of scorn) 
an ill tongue, a malicious, veno- 
mous or slanderous tongue. = 0- 
ZOR, JĘZYK. 
JEŻOWIEC, wca, s. m. porcu- 
pine. 
JEŻÓWKA, i, s.f. (zool.), an 
arbute or strawberry-tree. 
JEZUICKI, a, e, Jesuitical. - i 
zakon, the order of the Jesuits. 
JEZUITA, ty, s. m. Jesuit. 
JEZUS, a, s.m. Jesus. 
JEŻYĆ SIĘ, żę się , v. imp. to 
bristle, to stand on end. 
JĘZYCZEK, czka, s. m. dim. 
little tongue; 2) uvula ; 3) tongue or 
cock of a balance; 4) Języczki psie 
{a plant), hound's tongue. 
JĘZYK, a, s.m. tongue; 2) ton- 
gue, language, idiom; 3) intelli- 
gence, information. Zasiągnąć ję- 
zyka , to get information. Mieć co 
na końcu języka, to have a thing at 
one's tongue's end. Trzymać język 
za zębami, to hold one's tongue. 
Ukąsić się za język, to bite one's 
tongue. Pokazać język, to draw 
out, or toll out one's tongue. Mieć 
długi język, to have too much 
tongue. Język mu biega jak na 
kołowrotku, his tongue runs upon 
wheels, he has got a slippery or 
glib tongue. Co w sercu to na ję- 
zyku, what the heart thinks the 
tongue speaks.fig:Rozpuścićjęzyk, 
to untie his tongue. Wszystko ma 
na końcu języka, he that has a 
tongue in his head, may find his 
way where he pleases. 
JĘZYKOWATY, a, e, tongue- 
shaped. 
JEŻYNA, ny, s.f. bramble, black- 
berry. 
IGIELNICA, CT, s. f. = IGIEL- 
NICZKA, Ki, dim. needle-case; 2) 
Igielnica, needle-fish. 
IGŁA, ły, s. f. IGIEŁKA, KI, 
dim. needle. - magnesowa, mag- 
netic needle. Ostrze, koniec, li- 
szko -y, the point, the end, the 
eye of a needle. Nawlec - ę,to 
thread a needle. - do cyrowania, 
darning needle.-gruba, sail needle. 
ILE 
Wilcze igły (bot.), geranium. Skal 
igły (poet.), tbe top ar the peak of 
rocks, the sumitts. 
IGLANY, a , e , of a needle. - e 
ucho, eye of a needle. - a robota, 
needle work. 
IGLARZ, a , s.m. needle maker. 
IGLASTY, a , e , needle-shaped. 
= SZPILKOWATY. 
IGLICA, cy, s. f. large needle; 
2) hair-pin; 3) bodkin , knitting 
needle, needle-stick; h) weaver's 
shuttle; 5) (a fish), gar-pie; 6) 
pipe fish ; 7) (a plant), shepherd's 
needle, venus-comb. 
IGRAĆ, ram , v. n. to play, to 
sport, to toy, to wanton, to trifle. 
To dziecko rade igra z t^m co mu 
dadzą, this child amuses itseM 
or is amused with every thing they 
give it. Ptaszki igrają wśród 
liści, a kocięta z papierowemi 
kulkami, the birds like to sport in 
the foliage, and kittens play with 
paper balls. Łagodne tchnienie po- 
wietrza zdawało się igrać z ga- 
łę żmi, the soft breath of the ze- 
phyrs which seemed to play among 
the branches. Dokazal tego igra- 
jąc (bez trudu), he did the busi- 
ness playing or with a jerk. Los 
igra z ludźmi, fortune makes 
nothing of men, laughs at men. Za- 
wsze tylko igra, how full of play 
he is! he does but play wanton 
tricks. = BAWIĆ SIĘ, ŻARTO- 
WAĆ. 
IGRANIE, iA, s.f. act of playing. 
Patrząc na to ich igranie, when 
I saw these soft endearments. 
IGRASZKA, ki , s. f. play, toy, 
sport. -slow, pun, quibble, play 
upon words. • 
IGRZYSKO, ka,s.n. game,sport. 
Igrzyska Olimpijskie, the Olympic 
games ; 2) raillery, laughing-stock. 
Służyć za igrzysko, to be made a 
laughing-stock. Okręt będący igrzy- 
skiem wiatrów, a ship that is be- 
come the sport of the winds. Być 
- m losu, to be the sport of for- 
tune. Służy jemu za igrzysko, he 
is a laughing-stock to him, he is 
his maygame. 
IKRA, ry, s. f. spawn, roe; 2) 
the calf (of leg). 
IKRZAK. a, s.m. spawner. 
IKRZYĆ SIĘ, rzę się, v. n. to 
spawn. 
IŁ, u, loam, marl. 
ILE, adv. as much (many) as. 
Ile głów tyle zdań, so many men 
so many minds; 2) inter.: how 
much? how many ? Ile pieniędzy? 
how much money? He koni? how 
many horses? 3) as far as: 0 Ue 
pamiętam, as far as I remember. 
0 ile wiem, for aught I know; h) 
He że, so much the more as, espe- 
cially as. Nie wiem ile to jemu ko- 
sztowało, I dont know how much 
that cost him. To naczynie tyle 
mieści ile i tamte, this vessel con- 
tains as much as the other. Nie było 
tyle męzczyzn Ue kobidt, there 
were not so many men as women. 
Pracuj Ue możesz, work as hmmA 
77 1MI 
as you can. Tyle ile nigdy, as much 
as ever. O ile mogę sądzić, as far 
as I can conjecture. 
ILEKOLWIEK, adv. some, any, 
howsoever, whatever. Przyszlij 
mi ilekolwiek ludzi, send me as 
many men as you can. Ilekolwiek 
są bogaci, how ever rich they be, 
thougli they be ever so rich. Ilekol- 
wiek ważnemi są jego czyny,how 
great soever may be the actions 
he has done. 
ILEKROĆ, adv. as often as. Ile- 
kroć przyjdzie zawsze coś przy- 
niesie, he brings something with 
him, every time he comes or as 
often as he comes. 
ILEKROTNIE, adv. how many 
times. Kiedy tospomnę ilekrotnie 
ostrzegałem ciebie, when I think 
how often I warned you or I gave 
you a wholesome piece of advice. 
ILOCZAS, u, s. m. quantity, pro- 
sody, metre. 
1LORAKI, A, IE, of how many 
kinds or sorts or ways. 
ILORAKOŚć, ści, s. f. diversity, 
variety. - przedmiotów, usposo- 
bień, charakterów, zdań, diversi- 
ty of objects, minds, humors, opi- 
nions. 
ILOŚĆ, i, s.J. quantity (math.). 
IŁOWACIEĆ,ctEJĘ, v. n. to grow 
loamy. 
IŁOWATY, A, E, loamy, unc- 
tuous, clayey. 
ILLUM1N ACYA, n, s. f. illumi- 
nation. 
ILLUMINOWAĆ, nuję, v.imp. 
to illuminate, to light up. 
ILŻA or IŁŻA, y, s.f. squib, 
rocket = RACA. 
IM = TYM, adv. the-the. Im 
prędzej tym lepiej, the sooner the 
better. Im więcćj tym lepiej, the 
more the better. Im na wyższem 
zostajemy miejscu, tym skromniej 
zachowywać się powinniśmy, the 
higher we are, the more humbly we 
ought to behave ourselves. 
IMAĆ, mam , v. imp. to lay hold 
of, to catch, to apprehend. 
IMAGINOWAĆ, v. a. (sobie co), 
to imagine, to conceive. 
IMANIE, a , s. n. act of lying 
hold of, a capture. 
IMBIER , u, s.m. ginger. 
IMBRYK, A, s.m. = IMBRY- 
CZEK , czka , coffee-pot, tea-pot. 
Imbryczek na cztery, na sześć 
filiżanek, a coffee-pot, a tea-pot 
for four, for six cups. 
IMIĘ, enia, s.n. name, reputa- 
tion. Dobre imię lepsze od bo- 
gactw, a good name is above wealth 
or is better than riches. 
IMIENIE, ia , s. n. properly, 
•wealth, see MIENIE. 
IMIENINY, Nin , s. f. pl. the an- 
niversary of one's saint day. Jutro 
- króla, to-morrow is the king's 
saint day, the king's birth day. 
IMIENNIK, a, s.m. and fem. 
IMIENNICA, Y, or - CZKA, I, s. 
f. homonymy, namesake, one of the 
same name, 2) album. 
IMIENNY, a, e, nominal, con- 
78 
IND 
taining, giving the name or names 
Lista imienna przysięgłych, the 
list containing the names of the ju- 
rymen. Apel imienny, call of the 
names. 
IMIESŁÓW, u, s.m. participe 
(gram.). 
IMPERATOR, s, s.m. emperor. 
- CESARZ. 
IMPERATOROWA, wei, s.f. 
empress. 
1MPERATORSKI, A,E, imperial. 
IMPERYUM, indecl.n. empire. 
IMPET, u , s.m. impetus, impe- 
tuosity, vehemence. 
IMPETYK,A,s.m. an impetuous, 
violent man. fem : 1MPETYCZKA. 
INACZEJ, adv. otherwise ,• else. 
(= 1NAK, inus.). Róbmy inaezdj, 
let us go another way to work. 
Rzecz się ma wcale inaczćj niż 
mniemasz, the thing is quite diffe- 
rent from what you think. Czy do 
prawdy? nie inaczej, is it really 
so? most certainly. Nie rób tego 
więcej, inaczej będę cię musial za- 
skarżyć, you must not do that any 
more, otherwise I should be com- 
pelled to accuse you. Człowiek tak, 
a Bóg-, (prov.) man proposes, 
God disposes, man does what he 
can, but God what he will. U nos 
inaczćj, we have it after another 
manner. 
INACZYĆ - PRZEINACZYĆ. 
IN4D - ZKĄDINĄD, adv. from 
another place , see INDZIEJ. 
INCEPTA, y, s.f. intonation, 
chanting. 
INDAGACYA, yi, s.f. indaga- 
tion, inquest, examination, preli- 
minary proceedings necessary to 
the judgment of a cause, or the trial 
of a prisoner. 
INDEX, u, s. m. hand of a watch, 
index. Umieścić książkę w indexie, 
to prohibit the sale and the lecture 
of a book (church of Rome). 
INDULT, v, s.m. dispensation 
granted by the church of Rome. 
Żenić się z krewną za indultem, 
to have a dispensation or licence 
for marrying one's relation. 
INDYA, yi, s.f. India. Wielkie 
or Wschodnie Indye, the East In- 
dies. Kompania indyjska, the East 
India company. Indye Zachodnie, 
West Indies. 
INDYANIN, a, s.m. Indian. 
INDYANKA, Ki, s.f. Indian wo- 
man. 
INDYCZĘ, ęcia, s.n. pout or 
chick of a turkey. 
INDYCZEĆ SIĘ, czę sip,, v.imp. 
to grow red out of anger like a tur- 
key-cock, to pout. (fam.).= ZAIN- 
DYCZYĆ SIĘ, ROZINDYCZYĆ 
SIĘ. 
INDYCZKA, ki , s. f. turkey-hen. 
INDYCZY, a, E, of a turkey. 
INDYK, a, s.m. turkey-cock, 2) 
(abusiv.) To indyk! he is a goose! 
INDZIE, INDZIEJ, ado. else- 
where, somewhere else. Jeżeli nie 
znajdę w tym sklepie czego mi 
trzeba, poszukam gdzie indziej, 
if I don't find in that shop what I 
INN 
want, I'll go somewhere e se. Będf 
to miał zkąd indzićj, I will get ii 
from another place, indziej powia- 
da , he says elsewhere. Którędy 
indziej, by another way. Nie znaj- 
dziesz go nigdzie indziej, he is 
not to be found any where, or he is 
no where to be found. Krzyczy na 
niego lada za co, ale rzetelna 
przyczyna niełaski jest gdzie in- 
dziej, he always quarrels with him 
for nothing, 'tis because he has a 
grudge against him on another ac- 
count. 
INFAMIA ,i, s.f. infamy. 
1NFAMIS, a, s.m. wretch, vil- 
lain, rascal, knave, scoundrel; 2) a 
lazy school-boy, sluggard, a drom-. 
INFANT, a , s. m. and fem: IN- 
FANTKA, i, s.f. infant, infanta. 
INFANTERYA,ny!,s.f. infantry, 
foot-soldiery. 
INFIMA, my,s. f. the lowest form 
at schools. 
INFIRMARKA, ki, s.f. nurse, 
tender of sick persons. 
INFIRMARZ, a , s. m. tender oi 
sick persons (in hospitals and mo- 
nasteries). 
INFIRMERYA, yi, s.f. infirma- 
ry- 
INFLAMACYA, ti, s.f. inflam- 
mation. 
INFLANTY, nt, pl. Livonia. 
INFUŁA, ły, s.f. mitre. 
INFUZYA, yi, s.f. infusion. 
INKW1ZYCYA, yi, s.f. inquisi- 
tion, inquest. Hiszpanie, których 
nie palą, tak zakochani w ir- 
kwizycyi, że byłoby istotnemo- 
krócienstwem pozbawić ich onij, 
the Spaniards who are not burnt, 
seem to be so fond of the inquisi - 
tion , that it would be downright 
ill-nature to rob them of it. 
INKWIZYTOR, a, S.m. inquisi- 
tor. 
INNOPLEMIENNIK, a, s.m. a 
man of a different extraction, of 
another race. 
INNY - INSZY, A, e, other, ano- 
ther. Kto tnny, some body or some 
one else. Inni, others, other people. 
Nikt inny, no man or no body else. 
Co innego, something else. To 
wcale co innego, this is quite dif- 
ferent or quite another thing. Nic 
innego, nothing else. Nie znam ni- 
kogo innego, I know no body else. 
Czy masz co innego do roboty ? 
have you any thing else to do? In- 
nym razem, another time.-ego 
dnia, some other day. Kto- oy 
kłamał, ja zawsze mówię pra- 
wdę, another would tell a lie, but 
I always speak the truth. Nikt inny 
nie zgodziłby się na to, no body 
else would have consented to i,t. 
Kto inny by to uczynił, any other 
would have done it. Jedni lubią to, 
drudzy co innego, some delight in 
one thing, and some in another. 
Wielu innych od niego, a great 
many others than he. Dziś stał się 
człowiekiem zupełnie innym, he 
is no more the same man, he is 
quite altered. Gra, i nic innego INT 
robić niechce, he does nothing but 
P^y- 
INOKULACYA, yi, s.f. inocula- 
tion. 
INSPEKT, u, s. m. hot-bed. 
INSPEKTOR, a, s. m. inspector, 
overseer. 
INSTANCYA, yi, S.f. interces- 
sion, mediation; 2) court of justice, 
jurisdiction. Wyższa instancy a, 
superior court. Niższa instancya, 
court below or an inferior court of 
civil causes. W ostatniej instancyi, 
in the last resort. Wyrokować 
w pierwszej instancyi, to judge 
upon the first demand, a point of 
controversion. Wnosiłem-ą, pro- 
sząc go o przyjęcie udziału w tern, 
I employed every kind of entreaty 
to engage him to it 
INSTRUKCYA , yi, s. f. instruc- 
tion, education; 2) preliminary pro- 
ceedings necessary to the judgment 
of a cause or the trial of a prisoner. 
= ŚLEDZTWO. 
INSTRUMENT, u, s.m.instru- 
ment (only in reference to music). 
pL = A, musical instruments. 
INSTYGACYA, yi , s. f. instiga- 
tion; 2) indictment, impeachment. 
INSTYGATOR, A, s.m. instiga- 
tor; anciently in Poland: attorney- 
general ; 2) knpeacher, accuser. 
INSTYNKT, u, s.m. instinct. 
Genialny mówca ma wrodzony 
instynkt wiedzy co i gdzie wła- 
ściwe , nature gives to a great spea- 
ker that secret instinct, which per- 
ceives, what is proper and what is 
not. Instynktem, instinctively, by 
instinct, as if by inspiration. 
INSZY, see INNY. 
INTENCYA, yi, s.f. intention, 
mind, inclination, see WOLA, ŻY- 
CZENIE. 
INTERCYZA, zy, s. f. marriage- 
articles, draught of marriage-artic- 
INTERDYKT, u, s.m. Interdict, 
excommunication. 
INTERES, u, s.m. business, 
dealing, concern, advantage. Interes 
własny, self interest. Oszczędzać 
go jest twoim -m, you are inte- 
rested in keeping fair with him. Inte- 
resem ieft było nie prowadzić dłu- 
żćj wojny, it concerned them that 
the war snould not be protracted, 
or przedłużyć ją, to protract the 
war. - nas powoduje, we are led 
by interest. To książka bez - u, 
this book is very dull, wants inte- 
rest To gra pełna interesu (zaj- 
mująca), there is much interest in 
that play. Niewolnik-u, a slave 
of selfish views. 
INTERESOWAĆ, suję, v.imp. 
to interest -się czym, to take an 
interest in a thing. 
INTERESOWNY, a, e, selfish 
and INTERESOWANY, a, e, con- 
cerned. Don Andrzej jest człowie- 
kiem wcale nieinteresowanym! 
Don Andrew is the most disintere- 
sted man. Jestem interesowany 
w tćj sprawie, I am a party con- 
cerned in that business. 
ISC 
INTRATA, ty, s.f. income, re- 
venue. 
INTRATNY, A, e, bringing a 
large income. 
INTROLIGATOR, a, s.m. book- 
binder. 
INTROLIGATORKA, ki, s.f. a 
bookbinder's wife. 
INTROLIGATORSTWO, WA, S. 
n. a bookbinder's trade. 
INTRYGA, gi,s./. intrigue,plot, 
love-plot, love-affair. 
INTRYGANT, a, s.m. intriguer. 
INTRYGOWAĆ, guję, v.n. to 
intrigue, to plot, to carry on a love- 
affair. 
INWENTARZ, a , s. m. invento- 
ry. - gospodarski, farm-stock, 
livestock. Robie, spisywać inwen- 
tarz , to inventory or to take an 
inventory of one's goods, to make 
a list, a catalogue of. 
INWESTYTURA, y, s.f. investi- 
ture, giving possession. 
'INŻYNIER, a, s.m. engineer.- 
morski, naval engineer, an officer 
who constructs the fortifications of 
a sea-port, is employed to draw 
sea-charts, to survey works, etc. 
INŻYNIERYA, yi , s. f. enginee- 
ring. 
JODŁA, ły, s,f. fir, fir-tree. Jo- 
dlowy las, fir-grove. 
JOTA, ty, s. f. jot. Ani na jotę, 
not a jot. Nie ustąpi ani na jotę 
od swego prawa, he will not part 
with a jot of his right. 
JOWISZ, a, s. m. Jupiter, 
Jove. 
IRCHA, chy, s.f. white leather. 
= ZAMSZ. 
IRCHARZ, a, s.m. dresser of 
white leather, tawer. = ZAME- 
SZNIK. 
IRCHOWY, A, e, made of white 
leather. 
IŚĆ, idę , v. imp. to go, to walk. 
- za kim, to go behind one or to 
follow him.- za kim krek w krok, 
to follow one step by step.- w po- 
selstwie, to go on an embassy. - 
na pielgrzymkę, to go on a pilgri- 
mage. -za popędem swych skłon- 
ności, to follow the bent of one's 
own inclinations.- zamąż, to get 
a husband, to marry. - w zakład, 
to lay a wager, to bet.. - z kim 
w zapasy, to contend, cope or vic 
with one. Zboże idzie w górę, the 
corn begins to rise or to grow dea- 
rer. Idź precz, get you gone. Dro- 
ga nasza szła pomiędzy lasami, 
our way lay through the woods. 
Krew mu z nosa idzie, he bleeds 
at the nose. Ten pieniądz tu nie 
idzie, that money does not go here. 
Wino mu w głowę idzie, wine 
flies up into his head. Idzie tu o 
mój honor, my honour lies at stake 
or is concerned. Jeżeli o to idzie, 
if that be the matter. 0 to tu teraz 
idzie, that is the business now in 
hand. Ta sprawa źle idzie, this 
business is taking a bad turn. Taka 
wymówka, taka racya nie idzie 
(nie uchodzi), that reason, apology 
won't pass, won't do, won't take, 
1ST 
Is not allowable. Wspólnikom two- 
im idzie o to abyś wyjechał na- 
tychmiast , it is of consequence to 
your partners that you set off im- 
mediately. Zgoła mu o to nie idzie, 
that does not concern him in the 
least; that is nothing or signifies 
nothing to him. Lato idzie za wio- 
sną, the summer succeeds the 
spring. Nie idzie za tern aby tak 
było jak sądzisz, it will not be as 
you think, it is not with that affair 
as with the other. Wszystko po- 
szło z dymem (prov.), all is come 
to nothing, all is ended in smoke. 
Patrz aby wszystko szło porzą- 
dnie, see that all be well. Nasze 
interesa zle idą, our affairs are in 
a sad state. Idzie jak po toku, all 
is well, all goes well, all is as it 
should be. 
IŚCIZNA, y, s.f. fund, stock, 
property, principal. 
ISKAĆ, kam, v. imp. to louse; 
2) to seek , to search. - (old.). 
ISKRA or SKRA, by,'s.f. 
ISKIERKA, si, dim. spark, spar- 
kle , flash of fire, scales oi hot iron. 
Mala, iskierka nieci wielkie pożo- 
gi, a small spark may kindle a great 
fire. - y elektryczne, electric 
sparks. Nie masz w nim ani iskry 
odwagi, rozsądku, rozumu, he 
has not one spark of courage, of 
good sense, of reason. 
1SKRAWY, A, e, sparkling. = 
ISKRZĄCY, ISKRZYSTY, glitte- 
ring, flashing. Iskrawy rubin, spar- 
kling ruby. Oczy iskrzące od gme- 
wu, eyes sparkling, Hashing with 
anger. Miecz iskrawy, iskrzysty, 
glittering, flashing sword, brand. 
ISKRZYĆ SIĘ, rzę się, v. imp. 
to sparkle; to glare. 
1ST, 1STY, a , e , certain, sure, 
positive, true, undoubted. Tenisty, 
la ista, to isle; on isty, ona ista, 
ono iste, the same person or thing, 
he, she is but one and the same, 
most certainly, see ISTNY. 
ISTNIEĆ or ISTNĄĆ, ieję, v. n. 
to exist, to be extant. 
ISTNOŚĆ, i, s.f. =* ISTOTA, 
ty, s. f. being, essence, substance, 
reality. 
ISTOTA, y, S. f. essence. Istola 
Boska, the divine essence. - czło- 
wieka, rzeczy, the essence of man, 
of things. Te słowa są - ą sakra- 
mentu , these words constitute the 
very essence of the sacrament. Zna- 
my przymioty zeczy ale nie ła- 
two wyllómaczy ich istotę, we 
know the qualities ot the things but 
it is difficult to explain their very 
essence. Bóg jest istotnie {ze swo- 
jej istoty) dobry, God is essential- 
ly good. To stanowi glównąislotę, 
that is the essential, the material, 
the main point of a thing; that is 
the essential of the business. Rze- 
czy które są w istocie, the things 
really existing, the fact. Łańcuch 
istot, the chain of beings. Nikcze~ 
mna, nieznośna istota, {fam.) a 
mean, base, sneaking soul, an uu- 
supportable man or woman. 
79 JUT 
ISTOTNIE, adv. really, truly, 
In the very deed. 
ISTOTNY - ISTNY, A, E, real, 
essential, true. 
JUBILEUSZ , u, s. m. jubilee. 
JUBILER, a , 8. m. jeweller. 
JUCHA, chy, s. f. (a low word), 
blood of a beast; 2) scoundrel, ras- 
cal; 3) a broth of pig's blood. = 
JUSZKA, a vent in an oven. 
JUCHT, o,8. m. or JUCHTA, ty, 
S.f. Russian leather. 
JUCHTOWAĆ, owal, uje. VVy- 
juchtować skórę, to curry leather, 
to dress it after the Russian manner. 
JUCZNY, a, e, (koń^ pack- 
horse , sumpter-horse. 
JUCZYĆ, czę, v.imp. to put a 
sumpter-saddle, to load (a horse) 
with goods.= OBJUCZYĆ, to over- 
load; UJUCZYĆ, to complete loa- 
ding. 
JUGO, indecl. (term of marin), an- 
chor stock; 2) fam. and proverbial- 
ly : mounteback, quack, empirique. 
Doktor Jugo kogo leczy tego nie 
długo (prv.), he is a quack that dis- 
patches , kills his patients as quick 
as possible. 
JUKI, ków, pl. pack-saddle, 
sumpter-saddle. 
JUNACKI, a, e, swaggering, 
blustering. 
JUNACZYĆ, czę, v. n. to swag- 
ger, to bluster, to hector. 
JUNAK, a, 8. m. swaggerer, blus- 
terer, hector, bully, stout. 
JUNAKIERYA, yi, s. f. swagger 
ing, blustering. = ŚMIAŁKOWA- 
NIE. 
JUNY, see WIUN. 
JUR, a, s.m. (very vulg.\ a 
lawyer; 2) a lewd, lecherous man. 
Stanie się to na świętego Jura 
(prov.), that will be when two sun- 
days come together or to-morrow 
come never in the afternoon. 
JURGIELT, u, s.m. wages, pay, 
hire. Być na jurgtelcie, to receive 
wages, to be in the pay of the po- 
lice, governmentor of any body else. 
JURNOŚĆ, i, s. f. lechery, lew- 
dness. 
JURNY, a , e, lecherous, lewd, 
salacious, salt. 
JURYSTA, ty, s. m. jurisconsult, 
lawyer. 
JUSZKA, Ki, 8. f. sauce, broth. 
JUSZYĆ , szę, v. imp. to make to 
bleed, to cover with blood.= UJU- 
SZYĆ. 
JUTRO, adv. to-morrow. Ode- 
słał mię do jutra, he has put me 
off till to-morrow. Jutro wieczo- 
rem, to-morrow night. Po jutrze, 
the day after to-morrow. Masz cate 
jutro do namyślenia się, you have 
got all day to morrow to think a- 
bout it. Jutro pomyślim, pomówim 
o jutrze, we shall talk or think of 
that another day. Zanim jutro 
przyjdzie, before to-morrowis over. 
Dziś, jutro, shortly, sooner or la- 
ter, one of these days. Żyje Z ju- 
trem, he lives Sparingly, he is eco- 
nomical in his expenses. Odkładać 
do jutra, to adjourn. 
80 
KAB 
JUTRZEJSZY, A, E, of the fol- 
lowing day. 
JUTRZENKA, ki , 8. f. morning 
star, dawn. 
JUTRZNIA, nj, s.f. matins, mor- 
ning prayers. 
JUŻ, adv. already, almost. Czy 
już zrobiłeś? have you done alrea- 
dy? On podróżował już nie raz 
w tym kraju, he had taken several 
tours in that country before. Jest 
już czwarta? is it four o'clock al- 
ready? Już trzy godziny jak je- 
dziemy, it is about three hours 
since we set out. Odtąd już go nie 
widziałem, I have not seen him 
since. A, to już za nadto, that is 
too much, indeed. Więcej już nie 
mogę, that's enough, I cannot more. 
Juz tam więcej nie wrócę, I will 
go there no more. Ani słyszeć już 
o tern nie chcę, I will hear no more 
on't. Nie wiem już co robić, I am 
at a loss what is to be done. Dosyć 
już łez i smutku, no more tears, 
away with sorrow. Nie mieć już ni- 
czego, to have nothing left. Już 
noc, it is almost night, almost 
dark. 
JUŻCI or JUŻCIŻ, adv. certain- 
ly, indeed, of course. Jużci że nie, 
most certainly no. Zaledwie tarn 
przyjedziem a jużci i trzeba ivy- 
jeżdżąc, we must set out the mo- 
ment we get there,or almost as soon 
as we arrive. 
IWA, wy, s.f. round-leaved sal- 
low. 
IŻ, IŻE,.conj. that. IŻ has the 
meaning of ŻE. and is employed in 
order to avoid the repetition of this 
last. viz. Powiada iż (for że) 
mówiono że bitwa przegrana, he 
assures he was tcld that the battle 
is lost. 
IZBA , by, s. f. hall, room. -są- 
dowa, judgment chamber.-posel- 
ska, chamber of deputies. - sena- 
torska, chamber of senators, se- 
nate. 
IZBICA, cy, s. f. ice-breaker. 
IZDEBKA, ki, s.f. small room, 
cell, a cabin. = POKOIK. 
IZOP= HYZOP, u, s. m. hyssop. 
IZRAEL, a,s. m. Israel, Israelite. 
K 
K for KU, prep, toward, towards, 
to. Spójrz k niebu, raise the eyes 
towards heaven, to heaven. Słał 
posly k niemu, he sent his ambas- 
sadors to him. K myśli, k woli or 
GMYŚLI, GWOLI, to the will and 
pleasure of some body, according to 
his fancy, to his liking. 
KABAK, v, s.m. (vulg.), wine- 
shop, tavern; 2) the monopoly of 
liquors. 
KABAŁA, ŁY, s.f. cabal, plot. 
Wyrazy kabały, terms of the ca- 
bala, cabalistic terms. Kartują, 
rzucają- ły, they are caballing in 
one's favour, against him. Ciągnąć 
- łę, to tell fortunes with cards. 
KAD 
KABAŁOWAĆ, łuję, o. n. to 
cabal, to plot 
KABAL1STKA, i, s. f. a fortune 
teller, a woman who tells fortunes 
by cards. 
KABAT, a, s. m. dim. KABACIK, 
A, a kind of female dress. 
KABŁĄCZASTY, a, e, bent like 
a bow, arcuate. 
KABŁĄK, A, s. m. dim. KABŁĄ- 
CZEK, czka , bow, arch. Zgiąć się 
w kabłąk, to be bowed down, to be 
under a weight, to be crooked. 
KABRIOL or KAPRIOL, v,s.m. 
caper. Kapriole robić, to cut ca- 
pers. 
KACERKA, ki, 8. f. heretical wo- 
man. 
KACERSKI, a , e , heretic, here- 
tical , infected with heresy. 
KACERSTWO, wa, s. n. heresy. 
KACERZ, a , s.m. heretic; here- 
siarch. 
KACHNA, y, s. f. Catherine. 
KACIK or PODKACIK, a, 8. m. 
executioner's assistant, a heads- 
man's helper. 
KĄCIK, a,s.m. dim. little corner. 
KACZĘ, ęcia, s. n. dim. duckling. 
KACZKA, ki, s.f. duck. Kaczka 
podlotek, moulter. -swojska, do- 
mowa, tame duck, decoy duck. - 
dzika, krakwa, wild duck. - er- 
dredenowa, St. CathberUs duck. 
Kwakać iak -, to quack. Kaczek 
swojskich używają do łowienia 
dzikich, tame ducks are made use 
of, to decoy wild ones. 
KACZKOWATY, a, e, ducklike. 
KACZOR, A, S. m. KACZOREK, 
hka , dim. drake, mallard. 
KACZYNIEC, ńca, s.m. butter- 
flower, marigold; 2) coll's foot. 
KADENCYA, yi , s. f. term-time 
(in which the courts of justice are 
open); 2) consonance of verses. 
KADET, a, s.m. pupil of a mili- 
tary school; 2) a volunteer who ser- 
ves in expectation of a commission. 
KADKA, dim. of KADŻ. 
KADŁUB, a, s.m. vessel made 
of the bark of a tree; 2) trunk (of 
an animal). - TUŁUB; 3) term of 
sculpt, torso. Trup z którego się 
kadłub został, trunk of the body, 
a corpse without head. 
KADUCZNIE, adv. devilishly, 
confoundedly. Kaducznie brzyd- 
ka, she is a homely puss, an ugly 
puss. - lie, he is a confounded 
liar. 
KADUCZNY, a , e , devilish, con- 
founded, diabolical. 
KADUK , a , s.m. fiend, devil; 
2) epilepsy or falling sickness;3) 
Dobra kadukowe or kadukiem spa- 
dłe, escheats, escheatage, aubaine. 
Niech cię kaduk weźmie, the deuca 
take you. Idź do kaduka I go and 
be hanged. Kaduk wziął, the de- 
vil took.it. 
KADŹ, I, s.f. vat, a tub. - pi- 
wo warna, a brewing tub, a brew- 
ing vat. Deszcz jak z kadzi, sud- 
den and heavy shower. 
KADZENIE, ia , s. n. censing, 
incensing. KAJ 
KADZIĆ, bzę , v. imp. to burn 
Incense, to incense, to perfume with 
(rankincense; 2) to Incense, to fu- 
migate ; 3) to flatter; 4) to give a 
stink, to fizzle. Kadzić dla bisku- 
pa , dla celebrującego , dla ludu, 
to incense or cense the bishop, the 
officiating priests, the people.- 
posągowi, to offer up incense to an 
idol, to honour it. Onimu wszyscy 
kadzą (fam.), they are all flat- 
tering him, they honour his wealth, 
they sacrifice to his fortune or to 
his vices and defects. Otóż zaka- 
dzil or kadzi (very vulg.), he lets 
a fart, he breaks wind, he poops. 
KADZICIEL, a, s. m. and fem: 
KADZICIELKA, he or she incen- 
sor ; adulator, flatterer. 
KADZIDŁO, ła , s. n. incense, 
frankincense; 2) flattery, adulation. 
KĄDZIEL, li , S. f. rock, distaff; 
2) tow; 3) the female sex. Prząść 
kądziel grubo, cięko, to spin linen, 
to spin it coarse, fine. - nawijać, 
to fill distaff. Fig: We Francyz nie 
królują po kądzieli, the kingdom 
of France never falls to woman. A 
do kądzieli! (to a man) go about 
your business and dont meddle with 
that of other people. Szlachcic 
po kądzieli i po mieczu, he is 
a nobleman by his mother's and 
father's side. Krewni po kądzieli, 
relations by the mothers side. 
Dziedzictwo, dobra po kądzieli, 
maternal inheritance, maternal es- 
KADZIELNICA, cy, s. f. censer, 
censing pan. 
KĄDZIELNICZKA, i, s. f. see 
PRZĄDKA. 
KAFAR, a, s. m. rammer, batter- 
ing ram, foam, surge (tnus.);2) 
a rock level with the surface of the 
water. 
KAFARNIK, a , s. m. a man em- 
ployed in pile work. 
KAFEL, fla , s. m. a square tile 
or brick, small flagstone. Polewa- 
ny, fajansowy -, dutch tile, var- 
nished tile. = KAFLA. Piec kafla- 
ny or kaflowy, a stove made of 
varnished tiles, delph stove. 
KAFTAN, A,s. m. KAFTANIK, A, 
dim. caftan, jacket,jerken. Kafta- 
nik flanelowy, a flannel waist-coat. 
KAGANEK", nka , s. m. a sort of 
lamp, fire pot. 
KAGANIEC, ńca, s.m. an iron, 
muzzle; 2) fire pot,a lamp. 3) (poet.) 
Kaganzec nocny, the luminary of 
the night or pl. Kagańce nocne, 
the stars. 
KAHAŁ, u, s.m. an assembly of 
the elders of the Jews. 
KAHALNY, nego, s.m. the chief 
of the Jews chosen by their commu- 
nity. 
KAJAĆ SIĘ, v. pr. imp. to re- 
pent, to rue. Po czasie kaja się, 
he repents too late of what he said 
or did. Grzechotu się kajaci (old), 
to make a sincere repentance of 
one's sins. = ŻAŁOWAĆ. 2) nad 
kim, nad czćm, to have, to feel 
pity for a man or thing. = LI- 
KAŁ 
TOWAĆ SIĘ. 3) kim, czćm, to be 
edified, to profit of good examples. 
KAJDANY, an, pL chains, fet- 
ters , shackles. Kajdanki na ręce, 
manacles, handcuffs. Zakuć w kaj- 
danki, to hand-cuff one, to put on 
handcuffs. Być okutym w kajdany, 
to be put in irons, to be fettered. 
Ma - ny na rękach i nogach, he 
is or he has been bolted and hand- 
cuffed. (Fig.): Kochankowie lubią 
swoje kajdany, lovers are pleased 
with or hug their chains. Skruszył, 
otrząsnął - y, he has thrown off 
his chains, he vindicated his free- 
dom. 
KAIK, u, s. m. see CZAJKA. 
KAKAĆ, kam , v. n. to cack, to 
ease nature. 
KĄKOL, u, s. m. darnel, tare or 
tares. KĄKOLNICA, cockle, corn- 
cockle. Wyrywać, wypleniać ką- 
kole, to pull up the tares. Wybrać 
- z pszenicy, to separate the tares 
from the wheat, dim'. KĄKOLEC, 
(bot.) pasque-flower, Flora's bell. 
KAŁ, u, s. m. dirt, filth, mud, 
mire. 
KALAĆ, lam , v. imp. to defile, 
to befoul, to dirty, to pollute, (em- 
ployed rather in figurative sense). 
Ręce krwią niewinną-,to imbrue 
one's hands in innocent blood. - 
łoże małżeńskie, to defile the mar- 
riage bed. - swój honor, sumie- 
nie, to defile, pollute or stain one's 
conscience or honour. 
KALAFIOR, A, S. m. cauliflower. 
KAŁAMARZ, a , r. m. inkstand, 
inkhorn. 
KALANIE or SKALANIE, ia, S. 
n. spot, stain, pollution, impurity. 
KAŁDUN , a , s.m. maw, gut, 
bowels; 2) paunch, big belly. Na- 
ładował sobie -, he stuffed him- 
self; by dint of eating and drinking, 
he grows frightfully fat (fam.). 
KALECTWO, wa, s.n. cripple- 
ness, maim. 
KALECZEĆ, czeję , v. n. to be- 
come a cripple. Ten postrzał w ra- 
mie skaleczył go na zawsze, he 
caught a shot in the arm, which 
lamed, maimed him, crippled him. 
To siodło kaleczy konia, that 
saddle galls the horse. Fig: Kale- 
czyć słowa, myśli, to lame a pas- 
sage, thought.- nazwiska,język, 
to mangle, to murder a name, the 
words of a language. 
KALECZYĆ, cię, v. imp. to crip- 
ple, to maim; to hurt, to disable. 
KALEKA, ki, s. m. cripple. Być 
kaleką na rękę, na nogę, to be 
lame of an arm, of a leg. Żołnierz 
kaleka, a disabled soldier. The 
adjective KALEKI, a , ie , is now 
out of use. 
KALENDARZ, a , s. m. calendar, 
n I m 'll*! nr* 
KALETA, ty, s. f. KALETKI, ki, 
dim. a leathern pouch fastened to 
the girdle, in use among the Polish 
peasantry. 
KALIBER , BRU, s. m. bore of a 
gun; size of.a bullet. Ta rura ma 
pół slopy kalibru, that pipe has a 
KAM 
calibtr? a bore of half a foot. Cięż- 
kie działa powinny mieć tyle ka- 
libru , the battery guns should bate 
so much caliber. 
KALIBROWY, a , e, of calibe-'. 
Kula - o, a ball of caliber. 
KALINA, uv, s. f. viburnum, 
white bryony, wayfaring-tree. Ka- 
lina wioska, barbery, opulus, 
snow-ball. 
KALISTY, a , e , filthy, muddy, 
miry, puddly. 
KALKULACYA, yi, s. f. calcu- 
lation. 
KALKULATOR, a, s.m. calcfr- 
lator; fem: - KA. 
KALKULOWAĆ, lwę, V. imp. 
to calculate, to compute, to reckon. 
Czyś dobrze kalkulował (obra- 
chowal) wszystkie wypadki wy- 
niknąć mogące, have* you well 
calculated all the consequences of 
it? Umiejętnie wykalkulował (ob- 
liczył) działanie tej machiny, the 
action of this machine is well calcu- 
lated by him. Kalkulować czy 
przedsięwzięcie uda się, to calcu- 
late the chances of success. 
KAŁMUK, A, s. m. Calmuck. 
KAŁUŻA, ży, s. f. slough, mire, 
puddie. 
KAŁUZYSTY, A, e, full of sloughs 
and puddles. 
KALWIN, a, s.m. calvinist. 
KALWINIZM, u, s.m. Calvi- 
nism. 
KALWINKA, ki, s.f. calvinist 
woman. 
KAMASZE, szy, pl. spatterda- 
shes. 
KAMEDUŁA, v, s. m. camadolite, 
a religious order. 
KAMELEON, a , s. m. chame- 
leon. 
KAMERDYNER , A, 5. m. valet, 
servant-man. 
KAMERYZOWAĆ, zuję, o.imp. 
to set with precious stones. - WY- 
SADZAĆ. 
KAMFORA, by, s. f. camph'ire. 
KAMIEŃ, ia, s.m. stone.-dra- 
gi, precious stone, jewel, gem. - 
węgielny,corner-stone, headstone. 
- młyński, mill stone.- probier- 
ski, touchstone. - filozoficzny, 
the philosopher's stone. - pęche- 
rzowy, gravel in the bladder. - 
piekielny, lapis infernalis, lunar 
caustic. - ciosowy, hewn stone, 
freestone. Kopalnia kamienia, 
stone mine, quarry. Trafiła kosa 
nd kamień (pry.), he has met his 
m^tch, Kto z was bez grzechu 
jest, niech na nią pierwszy rzuci 
kamień, lid-that is without sin a- 
mong you, Vet him first cast a stone 
at her. Kamień obrazy, a 
bling-block. Chorować na -, to 
have the stone, to be ill with the 
stone. Sprawiedliwość jest - m 
węgielnym państw, justice is the 
fundamental* stone of kitagctes. 
Nie zostawić - ia na - its, to 
leave no stone unturned. Spotykać 
- ie na drodze, to find or 'to meet 
rubs on the way. Interes jest pro- 
bierczym- m, interest is a touch- 
81 KAN 
stone. Kamieniem siedzi (pro.}, 
he is confined to his room; a la- 
bour, sorrow,or painful disease con- 
fines him to his chair. Idzie jak 
z kamienia (pro.), it goes with 
much ado, with great pains, not 
easily. Zrzucić - z serca (pro.), 
to ease one's self of a burden, of 
anxiety. Wyrżnięto dla niego -, 
they honoured him with a statue, 
they ordered a pedestrian or eques- 
trian statue in commemoration of his 
worth. Gadał do - ni, he preach- 
ed to the winds or to the empty 
benches. 
KAMIENIARSTWO, A, s. n. art 
of cutting stones. 
KAMIENIARZ or KAMIENNIK, 
A, s. m. stonecutter. 
KAMIENICA, cy, s. f. a house 
built of stones. Targował się jak 
o - ę (pro.), he stood haggling for 
a penny, as if it were for a million. 
KAMIENIEĆ, nieję, v. n. to be- 
come stone, to petrify. Są wody do 
których wrzucone rzeczy kamie- 
nieją, there are waters which by 
degrees petrify every thing which 
is thrown in to them. Bodajeś ska- 
mieniali should you be petrified, 
may you become stone! Skamie- 
nieli na tę wieść, these words pe- 
trified them. 
KAMIENISTY, A , e, stony, full 
of stones. 
KAMIENNIK, a , s. m. stonefern 
(a plant). 2) KAMIENNICZEK, 
czka , s. m. amzel (a bird.). 
KAMIENNY, A, e, made of stone; 
hard as stone. Węgle kamienne, 
pit-coal. Dzbanek kamienny, a 
stone jare. Sól-a, sal fossile, rock- 
salt.- e serce, a hard heart. Ko- 
palnia węgli - ch, coal mine, or 
pit. -y bob, cytizus, base trefold 
(bot.). 
KAMIONOWAĆ, nuję , v. imp. 
to stone, to lapidate. = UKAMIO- 
NOWAĆ. Żydzi kamionowali cu- 
dzołożników , the Jews stoned 
adulterers to death. Kiedym wy- 
rzucał im postępowanie ich, le- 
dwie że mię nie ukamienowali, 
when I reproached them with that, 
they were ready to tear me to 
pieces* 
KAMIONOWANIE, ia, s. n. sto- 
ning, lapidation. 
KAMIZELKA, ki , s. f. waistcoat. 
KAMLOT, u, s.m. camelot, 
camlet. 
KAMLOTOWY, a, e , made of 
camlet. 
KAMPANIA, it, s.f. the field, 
campaign. Wojska zaczęły - ą, 
the armies have taken the field. 
Wkrótce otworzą -ą, the troops 
are shortly to take the field. Kam- 
panie włoskie, the campaigns of 
Italy. 
KAMRAT, A, s.m. comrade. = 
TOWARZYSZ. 
KAMYCZEK = KAMYK, ka , s. 
fX dim. pebble. 
KAMYCZKOWATY, A, E, full 
of pebbles. 
KANĄć, ął, nie, v. intr. to drop, 
82 
KAN 
to trickle, to drip, to dribble. Krew 
mu kanęła z rany, a pot z czoła, 
the blood trickled from his wound, 
and the sweat dropped from his 
brow. 
KANAFARZ, a, s.m. butler (in 
monasteries). 
KANAŁ, u, s.m. canal. Kanai 
Languedocki łączy morze Śród- 
ziemne z Oceanem, the canal of 
Languedoc joins the Ocean to the 
Mediterranean. Ten kraj poprze- 
rzynany - ami, this is a country 
quite intersected with canals. - 
portowy, channel.-moczowy, the 
passage of the urine, the urinary 
conduit. - pacierzowy, the con- 
cavity or hole of the back bone. - 
pokarmowy, alimentary canal. 
KANAPA, py, s. f. sofa, dim: KA- 
NAPKA , bank. Darniowa - pka, 
a bank of turf, a grassy bank. 
KANAREK, rka , s. m. canary- 
bird. 
KANCELARYA, yi, s.f. chance- 
ry ; 2) office. 
KANCELARZYSTA , ty, s. m. (a 
petty writer in public offices), clerk. 
KANCLERSTWO, wa, s. n. chan- 
cellorship. 
KANCLERZ, a, s.m. chancellor. 
- Wielki Litewski, great Chancel- 
lor of Lithuania. 
KANCLERZANKA.ki, s.f. daugh- 
ter of the chancellor. 
KANCLERZYC, ca, s. m. son of 
the chancellor. 
KANCLERZYNA, NY, s.f. lady of 
the chancellor. 
KAŃCZUG, a, s.m.whip made 
of twisted leather straps. 
KANDAŁ, used only in pl. KAN- 
DALY, ów, s. m. fetters, stocks. 
KANDYDAT, a, s. m. candidate; 
fem. KANDYDATKA. W Rzymie 
kandydaci ubierali się biało, 
among the Romans the candidates 
were clad in while. Na przyszłych 
wyborach poda się za -a, he is 
to come forward as candidate at the 
next election. Na wakującą kate- 
drę jest wielu kandydatów, there 
are several candidates for the va- 
cant chair. 
KANI, ia, IE, of the kite. 2) Ka- 
nia przędza, cuscuta, dodder of 
thyme (bot.). 
KANIA, i, s.f. (a bird of prey), 
kite. Pragnąć jak - deszczu 
(prov.), to pant after, to long for 
a thing passionately. 
KANI ANKA, ki, s.f. dodder (a 
plant). 
KANIASTY, A, e, with large 
brims.Kapelusz-y, a broad brim- 
med-hat. 
KANIKUŁA, ły, s. f. dogstar, 
dog-days. Cierpieć na kanikułę, 
to be in a state of insanity. 
KANIUK, A, s.m. lark-falcon. 
KANKA, Ki, s.f. glyster-pipe, a 
cock. 
KANON, u, s.m. (law made by 
ecclesiastical councils), canon; 2) 
rule, standard. -y kościelne, the 
church canons. - soborne, the ca- 
nons of a council. 
KAP 
KANONADA, dy, «. f. canno- 
nade. 
KANONIA, u, s. f. canonry, ca- 
nonship; 2) dwelling of a canon. 
Starać się o - ią, to postulate a 
prebend. 
KANONICZNY, A, e, canonical. 
KANONIER , a , s, m. cannonier, 
gunner. 
KANONIK, a , s. m. (a dignitary 
in cathedral churches), canon. 
KANONIZACYA, yi , s. f. cano- 
nization. 
KANONIZOWAĆ, zuję, v. imp. 
to canonize. 
KANT, o, s.m. corner, edge, 
border, margin. 
KANTAR, u, s.m. halter; 2) a 
weight of 75 Polish pounds. 
KANTARYDA, dy, s./. cantha- 
rides, Spanish flies. 
KANTON, u, s.m. district 22 
kantony szwajcarskie, the twen- 
ty-two cantons of Switzerland. 2) 
levy, and the stay or residence of 
soldiers in a place. 
KANTOR, a, s.m. chanter or 
chief singer (in a church); -2) coun- 
ting house. = KANTORA. 
KANTOREK, rka , s. m. chest of 
drawers, scrutoire. 
KAPA, y, s. f. cape, bed-cover, 
rich covering. 
KAPAĆ, pię, v. n. KAPNĄĆ, nę, 
v. inst. to drop, to fall in drops, to 
trickle. W tym sklepie tak wilgo- 
tno że woda kapie, that cellar is 
so damp, that water is constantly 
dropping in to it Tylko co deszcz 
przestał, jeszcze z dachów kapie, 
it was raining just now, the water 
is still dropping, or dripping from 
the eaves. Na ubogiego wszędzie 
kapie (prov.), a poor man is every 
where wretched. Aż złoto kapało 
z niego {Jig.), he was so richly dad 
that, one would say, the gold is 
dropping from the embroideries. 
KĄPAĆ, pię, v. imp. to bathe, to 
wash in a bath. = S1Ę, to bathe. 
Kąpać dziecko, to bathe a child. 
Kąpano go przez 15 dm, they gave 
him baths for a fortnight -, myć 
ranę, to bathe, to wash a wound, a 
sore. - się w morzu, w rzece, to 
bathe in the sea, in the river, to 
take a sea bath, a river bath. Ką- 
pać we łzach poduszkę, to water 
one's pillow with tears. 
KAPANIE, ia , s. f. act of drop- 
ping- 
KĄPANIE SIĘ, IA się, s.n.= 
KĄPIEL, act of bathing. 
KAPANINA, ny, s. f. dropping, 
trickling. Płacić kapaniną (fam.), 
to pay by driblets. 
KAPANY, A, e , distilled drop by 
drop, see WYKAPANY. 
KĄPANY, A, e, bathed.- w go- 
rącćj wodzie (fig.), a hot tempered 
man or woman. 
KAPARY, rów, pl. (an acid fruit) 
caper, dim: KAPARKI, Sos, sała- 
ta z kaprami, caper sauce, a salad 
of capers. 
KAPCAN, a, s.m. a sorry fellow, 
a poor wretch. KAP 
KAPCANIĆ, v.a. to spoil, to 
taint, to mar. 2) KAPCANIEĆ, v. n. 
imp. or SKAPCANIEĆ, (very fam. 
and disparag.) to lose energy, to 
become weak or beggarly for want 
of perseverance and labour. 
KAPCZUK, a , s. m. tobacco-bag, 
tobacco-pouch. 
KAPELA, i, s. f. music x a band 
of musicians. Królewska-a, the 
king's band. Wojskowa - a, the 
regimental band.. 
KAPELAN, a, s.m. chaplain. 
KAPELANIA, i, s. f. dwelling of 
a chaplain. 
KAPELAŃSTWO, WA,s.n, chap- 
lainship. 
KAPELMAJSTER, tra, s.m. 
chief of the orchestra. 
KAPELUSZ, a , s.m. KAPELU- 
SIK, A, dim. hat. -kas torowy, 
beaver. - dpmski, bonnet, hat.- 
z wielkiemi, z małemi brzega- 
mi, a broad or narrow brimmed 
hat. Boki, forma - a, the body 
of a hat. Duo -a, the crown of a 
hat - do twarzy, a hat that fits 
well. Włożyć na bakier-, to cock 
a hat Włożyć ną głowę-, to put 
on one's hat Zdjąć -, to pull off 
one's hat Uchylenie przed kim - 
a, a cap, pulling off one's bat. 
Zdejmujcie^-e! hats off! - czer- 
wony, kardynalstwo, cardinal's 
cap, cardinalship. Kobićcy, sło- 
miany-, a straw bonnet. - aksa- 
mitny, a velvet bonnet, - z pióra- 
mi, z kwiatami, a bonnet orna- 
mented with feathers, flowers, 2). 
cap, hat of plants, mushrooms 
(etc.). 
KAPELUSZNICTWO, WA, s. n. 
hatter's trade. 
KAPELUSZNICZKA, ki, s. f. 
wifp 
KAPELUSZNIK, A, s.m. hatter, 
bat-maker. 
KAPELUSZYSKO, ka, s.n. a 
large ugly hat. 
KAPIGA, y, s.f. capouch, .he 
hood or cowl of a monk's cloak. 
Kapicę zrzucić (prov.), to forsake 
one's monkish order. I w kapicy 
wełna (prov.),no body is exempted 
from faults. 
KAPICZNIK, A, s.f. (term of 
dispar), freckling, priestling. = 
KLECHA. 
KĄPIEL, i,s.f. bath. 
KĄPIOŁKA ,i,s.f. dim. of KĄ- 
PIEL, a child's bath. 
KAPITAŁ,u, s.m. fund,stock, 
capital stock. Powiększyć, zdwoić 
kapitał, to increase, to double 
one's capital, one's stock. - tej 
kompanii jest..., the capital stock 
of the company amounts to so 
much. - y są rzadkie, cash is 
scarce, funds are scarce. 
KAPITALISTA, ty, s.f. a mo- 
neyd man. 
KAPITALNY, A, e, capital, 
chief, principal. = GŁÓWNY. 
KAPITAN, H, s.m. captain. Ka- 
pitan piechoty, a captain of foot- 
konnicy, a captain of horse. - 
gwardyi, captain of guards.- od- 
KAP 
stawny, discharged captain. - o- 
krętu, captain of a vessel, of a fri- 
gate.-kupieckiego statku, captain 
or master of a merchant ship, of a 
merchantman. 
KAPITANOWA, wej , s. f. wife 
of a captain. 
KAPITAŃSKI, a, e, of a captain. 
KAPITAŃSTWO, wa , s. n. cap- 
tainship, capitainry. 
KAPITEL, d , Ś. m. (upper part 
of a pillar), capital. 
KAPITUŁA, ły, s. f. (an assem- 
bly of the clergy of a cathedral), 
chapter; 2) rebuke, reprimand, 
lecture; 3) head. Wytrzeć komu 
kapitułę (prv.),to snub, rebuke or 
reprimand one. Zgromadzić, zwo- 
łać -ę, to assemble, to call the 
chapter. 
KAPITULACYA, yi, s.f. capi- 
tulation, articles, agreement for the 
surrender of a place. Zaszczytna, 
zyskowna -, an honourable, ad- 
vantageous capitulation. Napisać, 
podpisać - ą, to draw up, to sign 
the capitulation. 
KAPITULOWAĆ, luję , v.n. to 
capitulate. 
KAPKA, ki, s.f. a small drop.= 
KAPLA, Nie ma ani kapki (fam.), 
not a drop remains. Kapkami, drop 
by drop. 
KAPŁAN, a , s.m. priest, cler- 
gyman. Wielki kapłan, a high 
priest. Czcigodny, święty -, a 
venerable, a holy priest. Kapłani 
pogańscy, the priests of paganism. 
fem: KAPŁANKA, ki, priestess. 
Obowiązki - a, the sacerdotal 
functions. Znaki, ozdoby-a, the 
sacerdotal ornaments. The word 
KAPŁAN is used in poetry and ele- 
vated style, and the word KSIĄDZ 
in common language. 
KAPŁAŃSKI, a , e , priestly, sa- 
cerdotal. 
KAPŁAŃSTWO, wa, s. n. priest- 
hood. 
KAPLICA, cy, S. f. KAPLICZKA, 
ki , dim. chapel. W tym kościele 
wiele jest kaplic, there are a great 
many chapels in that church. - 
N. Panny, the chapel of the Holy 
Virgin. Królewska -, the king's 
chapel; the body of ecclesiastics 
who officiate there. Przy kościele 
ma dyabeł kaplicę (prov.), the evil 
follows next the good. 
KAPŁON, a , s. m. capon; dim. 
KAPŁONEK, a young capon. Tłu- 
sty, gotowany, pieczony kapłon, 
a fat, boiled, roasted capon. Tu- 
czyć-y, to cram, to fatten capons. 
2) a lump of bread in the soup 
made with herbs or vegetables. 
KAPŁONIĆ, nię, v. imp. to ca- 
pon , to castrate cocks. = WYKA- 
PŁONIĆ. 
KAPNĄĆ, v. intr. inst. (see KA- 
PAĆ). Kapnęło z pióra, a drop of 
ink dripped from the quill. Ka- 
pnęło mi kilka razy na głowę, I 
recieved some drops of a liquid 
upon my head. 
KAPOTA, ty, s. f. great coat. 
KAPRAL, a , s. m. corporal. 
KAR 
KAPRALOWAĆ, luję, o. n. ta 
perform the office of a corporal. 
KAPRALSTWO, wa , s. n. rank 
of a corpora!; 2) body of men wi- 
der his command. 
KAPRAWA", a , e , blear-eyed. 
Ma oczy kaprawe, he has blear- 
eyes, he is blear-eyed. 
KAPRYS, u, s. tn. caprice, whim, 
whimsey, freak, maggot. Rządzi 
się bardziej kaprysem niż rozu- 
mem, he is more guided by caprice, 
by whim, than by reason. Zależeć 
od cudzego -u, to depend on the 
caprices, whims of others. Doga- 
dzać- om, to satisfy a person's 
whims. 
KAPRYSIĆ SIĘ, v.pr. imp. to 
be of an uneven temper, to be bu- 
morsome, whimsical or maggoty. 
Kiedy się zakaprysi, rozkaprysi, 
when she becomes cross andpeevish. 
KAPRYŚNICA, cy, s.f. whimsi- 
cal woman. 
KAPRYŚNIK, a, A. m. whimsi- 
cal fellow, freakish person. 
KAPRYŚNY, a, e, capricious, 
whimsical, freakish, maggotty. 
KAPSA , y, s.f. (little used)', a 
box, pocket, saddle' bags. Dziś 
każdy do kapsy smyk! now every 
one thinks how to fill his purse. • 
KAPTOWAĆ, v. a. imp. or 
SKAPTOWAĆ, v. a. ins I. (fam.). 
- UJĄĆ (sobie kogo), to try (by 
officious or other means), to win 
favour; to curry the favour of one; 
to try, to gain or win one over to 
our interest, our cause. 
KAPTUR, a, s. m. cowl, a shoul- 
der-knot,'monk's hood; 2) - alem- 
bikowy, helm or head of an alem- 
bick. Kaptur u sępa, ruster-hood. 
- błazeński, a fool's bauble. 
Wdziać, zdjąć - sokołowi, to 
hoodwink the hawk, to unhood the 
hawk; 2) holster-cap; 3) coping 
(arch.). 
KAPTUROWY, a , e, belonging 
to a cowl. Sądy kapturowe, tribu- 
nals in activity during the interreg- 
num (polish history). 
KAPTURZYĆ, rzę, v. imp. to 
hood, to dress in a hood. ZAKAP- 
TURZYĆ SIĘ, to be capuched, to 
be covered over as with a hood; fig. 
Zakapturzyć kraj, to fill a country 
with churches and priests. 
KAPUCYN, a, s. m. capuchin 
monk. 
KAPUCYŃSKI, a , e , of a capu- 
chin. 
KAPUŚCIANY, a, e, of cabbage. 
- głowa, a thickskulled fellow. 
KAPUSTA, ty, s. f. cabbage. Ka- 
pusta wioska, Savoy cabbages. - 
oiala, white-heart cabbages.-jar- 
muż, Scotch kail. Siać -ę , to sow 
cabbage seed. Sadzić -ę, to set, 
or plant cabbages. Mieszać - ę 
z grochem (prov.), to go hand over 
head; to act heedlessly, giddily, 
rashly. 
KARA, ry, s. f. punishment, 
pain,penalty; 2) truck or two-wheel 
ed cart. -pieniężna, mulct fine, 
amercement Pod karą śmierci. 
83 KAR 
upon pain of death. Pod surową 
karą, under grievous penalties. Po- 
nieść karę, to undergo a punish- 
ment. Odpuścić karę, to acquit the 
penalty. Obostrzyć karę, to aggra- 
vate the penalty. Karać kogo na 
karę pieniężną, to set a fine upon 
one. Otrzymał karę za swoje błę- 
dy, he has received, suffered a pu- 
nishment for his crimęs.- śmierci, 
cielesna, capital, corporal punish- 
ment. Stosować-ę do występku, 
to proportion the punishment, the 
penalty to the offence. Kara boska 
z tym człowiekiem (very fam.), 
God punishes us with sending here 
this man. 
KARABELA, li, s. f. sabre with- 
out a bow. 
KARABIN, a, s.m. carabine; 2) 
soldier's musket, dim : = NEK, a 
dragon's, lancers, a hussar's cara- 
bine. 
KARABINIER,A,s.m. carabinier. 
KARAĆ, rzę , v. imp. to punish, 
to chastise, to castigate, to correct. 
- śmiercią, to inflict punishment 
of death.- rózgą, to whip with the 
rod. Srodze go ukara.w, he has 
been severely punished. Srogo mię 
karzesz za moje łaski, yoii make 
me pay dearly for the favour I have 
done you. Karaj go wzgardą two- 
ją, punish him by your contempt. 
- wygnaniem, to punish by exile. 
Ukarać kogo aby się drudzy nim 
karali, to punish one in order to 
make an example of him. Winniśmy 
się karać cudzą przygodą, the 
misfortune of our neighbour must 
serve us for an example. 
KARACZAN, a, s. m. Entomol. 
blatta indica. 
KARAFKA, ki, s. f. flagon, de- 
canter. 
KARANIE, u, s. n. or SKARA- 
NIE, or UKARANIE. =. KARA. 
KARANY, a , e , who was once 
punished. 
KARAŚ, u, s. m. (a small carp), 
crusioan. 
KARASKAC SIĘ, v. n. imp. to 
dally, to be slow and tedious in 
doing any thing, to drawl,to lounge. 
2) WYKARASKAĆ SIĘ, ODKA- 
RASKAĆ SIĘ. to get rid of a te- 
dious man. Karaska się z wierzy- 
cielami, he does not know how to 
get rid himself of, to get clear of, 
quit of his creditors. 
KARAT, v, s.m. carat. 
KARAWAN, a , s. m. hearse. 
KARAWANA, ny, s. f. caravan. 
KARB, i',s.m. tally, score, notch, 
nick, slash, gash; 2) curb, restraint. 
Trzymać w karbach, to keep un- 
der restraint. = KLUBA , RYZA. 
Wyjść z karbu powinności, not to 
follow the beaten path of one's du- 
ty, to fall back into the old track 
again. Być w karbie Pańskim, to 
walk in the path of God. 2) tally, a 
stick notched like another by one 
who sells on weekly credit, as the 
Jews in Poland do. Jeść, pić na 
czyj karb, to cat and drink on a- 
nothcr's srcevnL Policz to na mój 
84 
KAR 
karb, put it to my account Ludzie 
jednego karbu (prov.), they are 
people of the same stamp. 
KARBONA, nr, s.f. dim. KAR- 
BONKA, ki, church-box for the 
poor. 
KARBOWAĆ, buję, v. imp. to 
score, to notch. 
KARBOWANY, a,e, notched, 
jagged; 2) sil ver coin (about 5 shill.). 
KARBOWNIK, a, s.m. an in- 
spector of the rural labours, a field- 
keeper. 
KARBUNKUŁ,v,s.m. (a jewel), 
carbuncule; 2) a very dangerous 
ulcer. 
KARCIANY, A, e, belonging to 
cards. Dom- y, a paste-board- 
house. Dlug - y, card debt, mo- 
ney lost in playing. 
KARCIARZ, a, s.m. gamester, 
gambler. 
KARCIĆ, cę , v. imp. to casti- 
gate , to chastise; to rebuke, re- 
prove or reprehend. 
KARCZ, v, s.m. stump. Karcze 
kopać, to grub, to pick away the 
stumps, to pull them up by the 
roots. 
KARCZEK, czka , s. m. dim. of 
KARK, back, neck. 
KARCZEMNY, a, e, of an inn; 
2) vulgar, mean. 
KARCZMA, my, s. f. KARCZEM- 
KA, Ki, dim. inn, tavern, public 
house. Ustawnie siedzi w kar- 
czmię,he never stirs from the wine- 
shop. Lubić karczemkę, to be 
fond of the wine-shop, of the ta- 
vern. Po - ch hulać, to frequent 
the tavern. Rarytas karczma we 
wsi (prov.), of course; there is 
nothing of astonishing in it. W kar- 
czmie nie masz pana (prov.), in 
a public house there is no master 
(but he who pays). Nocować w kar- 
czmie, to sleep in a tavern. 
KARCZMARKA, ki, s.f. wife of 
an inn-keeper. 
KARCZMARSKI, a , e , of an inn- 
keeper. 
KARCZMARZ, a, s.m. inn-kee- 
per, publican. 
KARCZOCH, a , s. m. artichoke. 
Dno - a, the bottom of an arti- 
choke. 
KARCZOWAĆ, uję, u imp. to 
clear or grub up (a wood). 
KARCZUNEK, nku, s.m. clea- 
ring, grubbing up. 
KARCZYST Y, a, e, short-necked; 
2) full of stumps. 
KARDA , y, s.f. cardoon (bob'). 
KARDYNAŁ, a , s.m. cardinal. 
KARDYNALNY, A, e, cardinal, 
fundamental, chief, principal. Li- 
czby kardynalne, the cardinal 
numbers. Cztery cnoty - e są 
sprawiedliwość, roztropność, u- 
miarkowanie i moc, the four car- 
dinal virtues are justice, prudence, 
temperance, and fortitude. 
KARDYNALSKI, A, E, of a car- 
dinal. Dostał kapelusz-i, he has 
got the cardinal hat. 
KARDYNALSTWO, A, S.m. car- 
dinalate, cardinalship. 
KAR 
KARECIANY, a, e, of a carriage 
- koń, coacb-horse. 
KARES, u, 8. m. caress, endear- 
ment {fam.}, see PIESZCZOTA. 
KARESOWAĆ, soję , v. imp. to 
caress, to fondle, to dally. 
KARETA , ty, 8. f. carriage, 
coach, dim. KARETKA. Wsiąść do 
karety, to step or get into a coach. 
Wysiadać z - y, to get out of a 
coach, to alight. Jechać - ą or 
w - cie, to ride in a coach. - po- 
szóstna, poczwórna, a coach-and 
six or and four. Kozły, drzwi, o- 
kna karety, the box, the doors, 
the windows or glasses of a coach, 
see POWÓZ, POJAZD, KOCZ. Je- 
dzie do nas pełna kobiet - a, we 
have a coach-full, a coach load of 
ladies to visit us. 
KARK, u, s.m. nape, crag; 
neck. Złamać kark, to break one's 
neck. Niebezpieczeństwo wiszące 
nad karkiem, an imminent danger. 
Uderzył go w kark, he gave hnn 
a swinging box on the nape. Rad 
siedzieć wszystkim na karku, 
that man intrudes himself upon 
every body. Ugiąć karku pod ja- 
rzmo, to yield or submit one's self, 
to buckle to. To człowiek twarde- 
go karku, he is too stubborn, ob- 
stinate; that is a stubborn mind or 
soul. Ma liczną rodzinę na - u, 
he has a large family to maintain. 
Mieć wierzycieli na - u, to be 
troubled with a great many credi- 
tors. Mam potężnego nieprzyja- 
ciela na - u, I have to do with a 
powerful enemy.Sprowadzić komu 
na kark potężnego wroga,W bring 
a powerful enemy upon one's back. 
Wróg siedzi nam na - u or na- 
stępuje nam na-i, we are pursued 
close by the foe; he is at our heels, 
he put us hard to our shifts. Pozbyć 
się kogo or czego z karku, to get 
rid of a thing, to get out of it. Zgu- 
ba wisi nam nad - iem, wo are 
threatened with a complete ruin; 
we have a narrow escape from it. 
Wziąść kogo za kark, to collar 
one, to take or seize him by the 
collar. 
KARKOWY, a, e, cervical. 
KARLĘ, ęcia, s. n. dim. little 
dwarf. 
KARLEĆ , v. n. imp. or SKAR- 
LEĆ , to become dwarfish, to de- 
crease, to shorten. = KARŁOWA- 
CIEĆ, (relatively to plants) to de- 
generate. 
KARLICA, cy, s.f. female dwarf. 
KARŁOWATY, a , e, dwarfish. 
Karłowate drzewa, krzewy, 
dwarf trees, shrubs. 
KARM, i, s. m. feeding and fatten- 
ing (as pigs, poultry and cattle). 
KARMAZYN, v, s. m. crimson. 
fig. Niepewny karmazyn, niekar- 
mazyn (prov.), he is not a gentle- 
man ; he is a false, pretended gen- 
tleman, not nobly descended. 
KARMAZYNOWY, A, e, crimson- 
coloured. 
KARMELEK, lka , si f. sugar 
melted and crusted. KAR 
KARMELITA,ty,s.m. carmelite, 
white friar. 
KARMELITKA, ki, s. f. carmelite 
nun. 
KARMIĆ, mię , v. imp. to feed, 
to nourish; 2) to fatten. - gęsi, to 
fatten geese. - piersią, to give 
suck, to suckle. - kogo nadzieją, 
to feed one with hopes. -obietni- 
cami, to feed with promises. = SIĘ 
czym, to feed or live upon a thing. 
Owoce i jarzyny nietyle karmią 
co mięso, fruits and vegetables are 
not so nourishing as meat Karmić 
się złudzeniami, to pamper one's 
imagination with chimeras. Dzieci 
powinne karmić rodziców w po- 
trzebie, children are bound to keep 
or maintain their parents in want. 
Matka co sama karmi jest po- 
dwójnie matką., a mother that 
suckles her child, is doubly its mo- 
ther Miłość karmi się nadzieją, 
hope keeps love alive. To dziecko 
dobrze się-, that child thrives 
well. Ogień drzewkiem się - i, 
wood feeds, or keeps the fire. 
KARMICIEL, a , s. m. nourisher. 
fem:-KA. Sycylia była-ą Rzy- 
mu, Sicyly was the nurse of Italy. 
KARMNIK, A, s. m. sty in which 
hogs are fattened. 
KARMNY, A, e, fattened, fatted. 
-y wół, fattened ox. -y wieprz, 
fattened pig.-a gęs, fatted goose. 
KARNAWAŁ, v, s.m. carnival. 
- MIĘSOPUST, ZAPUSTY. 
KARNOŚĆ, i, s. f. discipline. 
Karność wojskoiva, military disci- 
pline. Są zwierzęta zdolne do 
karności, there are some animals 
capable of instruction. 
KARNY, A, e, penal; 2) docile, 
obedient, submissive. Słoń jest ze 
wszystkich zwierząt najkarniej- 
szy , of all quadrupeds the ele- 
phant is the most tractabic. 
KARO, A, s.n. diamond (at cards). 
Król karowy, the king of dia- 
monds. 
KAROL, a, s. m. Charles; KA- 
ROLEK, lka, dim. KMIN POL- 
NY (bot.), cumin, fennel-flower 
seed. 
KAROLINA, ny, s. f. Caroline. 
KARP', ia , s. m. carp. Karp' 
ikrzany, hard roed carp. - goto- 
wany, tuszony, smażony, boiled, 
stewed, fried carp. 
KARPI, ia, IE, belonging to 
carp. Karpia łuska, the scales of 
carp. Dachówka or pancerz w kar- 
pią łuskę, a flat-tile, a scaled cui- 
KARPACKI, a, e, of the Carpa- 
thian mountains.' 
KARPAK, a, s.m. the highest 
ridge of the Carpathian mountains. 
KARTA, ty, s. f. card ; 2) slip of 
paper; 3) page. Mieć dobrą kartę, 
to have a good hand at cards. 
Przewracać karty książki, to turn 
over, to peruse a book. Znaj- 
dziesz to na tej a tej karcie, 
you'll find it at such and such a 
page = STRONNICA. Robić kartę 
KAR 
jakiego kraju, to map a country. 
- geograficzna, morska, geogra- 
phical map, sea-chart. - MAPA. - 
wizytowa, ticket, card. Talia 
kart, a pack of cards. Kartować, 
tasować-y, to shuffle cards. Zdej- 
mować-y, to cut cards. Dawać 
-y, to deal cards.. Wyświecić-ę, 
to bring out a card. Zrzucić-ę, to 
discard, to lay out. Sługom należy 
się za karty, the servants get the 
card money.Mieć kartę murowaną, 
to have the finest cards in the pack. 
Schować -ę, to convey a card 
by sleight of hand, to smuggle a 
card. 
KARTACZ, a, s.m. grape-shot, 
case-shot, cartouch. Działo nabite 
kartaczami, a cannon loaded with 
cartouch, with grape. Strzelać, 
dawać ognia-mi, to fire grape 
shot. 
KARTAN, v,s.m. or KARTA- 
NA, v, s.f. a large cannon of 48 
pounds. - MUROŁOM. 
KARTECZKA, ki , s. f. little slip 
of paper. 
KARTEL,<u, s. m. challenge, car- 
tel ; exchange of prisoners or re- 
quests and proposals of it. Posiać, 
przyjąć, odrzucić kartel, to give 
a challenge, to accept, to refuse it. 
KARTKA, i, s. f. a piece of pa- 
per. {dim. of KARTA), billet, note 
of hand. Byl tu ktoś i zostawił 
panu tę kartkę, a man has been 
inquiring for you at home and left 
this note.; 2) a blank; a bit of paper 
with a name inscribed upon, in or- 
der to draw lots. 
KARTOFEL, fla, 8. m. potatoe. 
KARTOFLANY, a, e, of potatoes. 
KARTOWAĆ, tuję, v. imp. to 
shuffle the cards; 2) to contrive a 
Scheme, to plan, to plot. = NA- 
KARTOWAĆ, UKARTOWAĆ. U- 
kartować zamiar, przedsięwzię- 
cie, rzecz, to concert a design, an 
enterprise. Zręcznie rzeczy ukar- 
towali, their measures were well 
concerted. Takem rzeczy nakar- 
towal że zamiar ich poszedł 
w niwecz, I have so cleverly ma- 
naged the business, that their at- 
tempt was a complete failure. 
KARTOWNICA, cy, S. f.=KAR- 
TO WMCZK A, ki, dim. a woman 
addicted to gaming. 
KARTOWNIK, A,s.m. gamster, 
gambler. 
KARTUN, u, s.m. calico, cot- 
ton. 
KARTUSZ , a , s. m. cartridge. 
= ŁADUNEK. 
KARTUZ, A, s.m. Carthusian 
friar. 
KARTUZEK, żka , s. m. (bot.), 
Carthusian pink, campion. 
KARTUZ YA, Yi, s.f. Carthusian 
monastery. 
KARUK, u, s.m. isinglass, joi- 
ner's glue. 
KARW, u, s.m. ox, bull; 2) a 
dull patcd fellow, block head, a 
coward (little used). 
KARWACKI, A, IE, Croatian. 
Ziemia -a or Kroacya, Croatia. 
KAS 
Z karwacka,po karwacku, after 
Croatian fashion. 
KARWAT, a, s.m. and fem. 
KAR WATKA, i, s.f. Croatian man 
and woman. 
KARY, a, e, (said of horses), 
black. 
KARYOLKA, i, 8. f. a covered 
<:art, a jaunting car. 
KARYSTYA. yi, 8.^ (fam.), 
want, distress. 
KARZEŁ, bła , s.m. dwarf; 2) 
(old.) Cesarz Karzeł, the Empe- 
ror Charles. 
KASAĆ, ał, kasa or aasze, v. 
pr. (na co), to claim, to aspire to 
or after a thing, to seek it ambi- 
tiously. Na wielkie rzeczy kasać 
się, to thirst after great things, to 
try one's fortune, one's chance, see 
KUSIĆ SIĘ. 
KĄSAĆ, sam, v. imp. to bite. Ten 
pies kąsa przechodniów, that dog 
bites all passengers. Pies co bar- 
dzo szczeka niebardzo kąsa, 
barking dogs do not bite. 
KĄSANIE, a , s. n. act of biting. 
Kąsanie pchły, flea bites. -pa- 
twarzy, the fangs of calumny. = 
UKĄSZENIE. 
KĄSEK, ska, s.m. little bit, 
little morsel. Dobry, smaczny -, 
a delicacy, a dainty morsel, a tid- 
bit. Z tego dziedzictwa dostał mu 
się tłusty kąsek (fig.), he has had a 
good slice of that succession. NIKĄ- 
SKA, nothing, not a bit. DO KĄSKA 
"(do szczętu), wholly, entirely. 
KASIA or KASIECZKA, I, s. f. 
dim. Kate. 
KASKARYLLA,li,3. f. (ashrub), 
cascarille. 
KASOWAĆ, suję, v. imp. to 
cashier, to cassate, to annihilate, to 
annul, to suppress.-małżeństwo, 
kontrakt, to annul a marriage, a 
contract, - wyrok, to reverse a 
judgment, to quash, to annul. Wy- 
kasuj to z twoich książek, strike 
that out of your books. 
KASSA, y, s. f. case, box, chest, 
trunk.-wojskowa, military chest. 
- rządowa (skarb), the coffre of 
the state; 2) cash-room, counting 
house. Idź do -y zapłacą tobie, 
go to the cash-room and you will be 
paid. 
KASSIA, i , s. f. (a tree), cassia. 
KASSYER,a, s. m. cashier,cash- 
keeper. 
KASTEL, u, s. m. - ZAMEK, 
castel, fort (used only in following 
expressions: Pan kastelu, a lord of 
a manor, and Pani kastelu, his 
wife or widow). 
KASTROWAĆ, owal , uje , v. a. 
imp. see WYKASTROWAĆ, RZE- 
ZAĆ, TRZEBIĆ, KLEŚNIĆ, SKO- 
PIĆ, WAŁASZYĆ, CZYŚCIĆ, PO- 
KŁADAĆ, MNISZYĆ, to castrate, 
to geld. 
KASZA, szy, s. f. grits, groats, 
a dish made of any peeled grains. 
dim. KASZKA. Perłowa kasza, 
pearl barley. -jęczmienna, bar- 
ley-gruel.-jaglana, millet gruel. 
fam • Gorąca kasza, a hot temps- 
85 86 
KĄT 
rod man. Nie dać sobie w kaszę 
napluć of dmuchać, not to suffer 
a want of respect or deference, not 
to leave others to fail in the respect 
we owe any one. Nie zjesz mię 
w kaszy, I don't fear you; or you 
cannot eat me at a mouthful; I 
laugh at your threats. 
KASZANY, A, E, of a gruel. Ki- 
szka kas sana, white pudding. 
KASZEL, szlu, s. m. cough. Ka- 
szel męczy go we dnie i w nocy, 
he hasa cough which torments him 
night and day. - suchy, a dry 
cough. Ma zastarzały -, he has 
a church-yard-cough. 
KASZLAĆ, lę , v. n. to cough, to 
hem. KASZLNĄĆ, v. inst. Ustawi- 
cznie kaszta i pluje, he does no- 
thing but cough and spit. Kaszla 
aby ostrzedz swoich, he hems, he 
coughs, in order to give notice to 
one of his friends. 
KASZLNIĘCIE, ia, 3. n. one 
cough; a single convulsion of the 
lungs. 
KASZTA, y, s. (print.}, case. 
Erać,wybierać czcionki z kaszty, 
to take the letters or prints from 
their case; 2) prop, stay, supporter. 
KASZTAN, A, S. m. chesnut, 
chesnut-tree; 2) a chesnut horse 
or dog. Kasztan dziki, horse Ches- 
nuts. - ziemny, cyperus. - wo- 
dny, water caltrops, tribulus aqua- 
tlcus. 
KASZTANKI, nków, pl. any red- 
dish or vellow fur. 
KASZTANOWATY, A, E, ches- 
nut-coloured. Jasno kasztanowa- 
ty koń, a sorel horse. 
KASZTANOWY, A, E, of chesnut. 
Drzewo-e, chesnut-tree. Las-y, 
a grove of chesnut-trees. Wyciął 
las kasztanowy przy którym stal 
dom jego, he has cut down a grove 
of chesnuts which he had near his 
house. 
KASZTELAN, a , s. m. castellan. 
KASZTELANIA, i, s.f. castella- 
«y- 
KASZTELANSTWO, wa , s. n. 
dignity of a castellan; 2) the castel- 
lan and his lady. 
KASZTELANICZ, A, s. m. son of 
the castellan. 
KASZTELANKA, ki , s. f. daugh- 
ter of the castellan. 
KASZTELANOWA, WE J, S. f. 
wife of the castellan. 
KASZUB, a, s.m. an inhabitant 
of Little-Pomerania. /emrKASZUB- 
KA ; pl. KASZUBY, ów. = POME- 
RANIA. 
KASZYWO, A, s.n. all sorts of 
gruel (vulg.}. 
KAT, a , s. m. executioner, hang- 
man. Do katal the deuce! zookers! 
Cóż u kata! what the deuce! Daj 
go katu! the deuce take him! Idź 
do katal go hang yourself! Sumie- 
nie gorsze kata, the remorse of 
one's conscience is a cruel tormen- 
tor. Wydać kogo w ręce kata, to 
deliver up a man to the execu- 
tioner. 
KĄT, a , 8. m. dim. KĄCIK, KĄ- 
KAT 
TEK, corner, angle. Kąt prosty, 
ostry i rozwarty, right, acute 
and obtuse angle. Kąt odbicia jest 
zawsze równy kątowi wpadania, 
the angle of reflexion is always 
equal to the angle of incidence. 
Rzuć to w kqt, throw that in a 
corner. Żyje w kącie, he lives in a 
little hole, he never stirs from home. 
Cudze kąty wycierać, not to have 
a house of his own, to wander a- 
bout the world. Mieć swój kąt, to 
have a house of his own. Z kąta 
w kąt chodzić, to room, to range 
from one corner of a room to ano- 
ther. W każdy kqt zajrzeć, to keep 
a watchful eye over every thing that 
passes. Po wszystkich kqtach szu- 
kać, to search in the most secret 
recesses of a house. Cztery kąty a 
piec piąty, there is nothing but the 
bare walls. Pójść w kąt przed kirn! 
(fam.) to be dished! done for! nail- 
ed ! IV ciasny kąt kogo zapędzić, 
to nonplus one. 
KATAFALK, A, s. m. funeral de- 
coration, castrum doloris. 
KATALOG, a, s. m. catalogue. 
KATANKA, ki, s.f. jerkin, jac- 
ket. 
KATAPLAZMA, my, s.f. poul- 
tice. 
KATAR, u, s. m. catarrh, cold. 
Najmniejsza zmiana w powie- 
trzu nabawia go kataru, the least 
change of weather makes him catch 
cold. Dostać - u, to get or catch 
cold. Mam katar, I have a cold, or 
I have caught cold. - kanoniczny, 
the venereal disease. 
KATARAKTA , ty, ś. f. (a fall of 
water), cataract; 2) cataract, glau- 
coma, wall-eve, see BIELMO. 
KATARYNKA, i, s.f. magic lan- 
tern , gallantie-show. 
KATARZYNA, ny, *. f. Catha- 
rine. 
KATECHIZM, u, s.m. catechism. 
Wykładać-, uczyć-u, to teach 
the catechism. Odmawiać-m, to 
say one's catechism. Kupić - m, to 
buy a catechism. 
KATECHIZMOWY, A, e , cate- 
che tical. 
KATECHIZOWAĆ (komu or ko- 
go), to catechise. -niewiernych, 
to instruct infidels in the Chris- 
tian faith. Fig : fam. Kptechizo- 
walem go długo ale naprózno, I 
have long reasoned with him but to 
no purpose. 
KATECHUMEN, a, s.m. cate- 
chumen. 
KATEDRA, ry, s. f. cathedral; 
2) lecturer's chair, professor's chair. 
KATEDRALNY, a, e, of a cathe- 
dral. 
KĄTEK, tka , s. m. little corner. 
KĄTNICA, cy, s. f. blind gut 
(bot.). 
KĄTNIK, a , s. m. a man who is 
unknown to every body in bis coun- 
try, a man of no creditor influence. 
KATOLICKI, a, e, catholic. 
Wiara -a, the catholic reli- 
gion. Kościoł rzymski -i, the 
roman catholic church. Król - i, 
KAW 
the catholic king, his Catholic Ma- 
jesty (of Spain). 
KATOLICYZM, u, s.m. Catho- 
licism. 
KATOLICZKA, 11, s./. catholic 
woman. 
KATOLIK, a , s. m. catholic. 
KĄTOMIERZ (or KĄTOM1AR), 
A, s. m. (math, instr.), sector, gra- 
phometer. 
KATOWAĆ, tuję , V. imp. to 
rack, to torment, to torture; 2) to 
whip, to lash, to scourge. 
KATOWSKI, A, k, of the exe- 
cutioner. Po katowsku, like an 
executioner. 
KATOWSTWO, WA, s.n.office of 
an executioner. = KATOWANIE. 
KĄTOWY, a, e, of an angle.- a 
Unia, the diagonal. = PRZEKĄ- 
TNIA. - a miara, square. 
KATUSZA, szy, s.f. rack, pang, 
excrutiating pain. 
KAUKAZKI, A, IE, Caucasian. 
Międzymorze - te, Caucasian 
isthmus. Plemie - te, Caucasian 
race. Górale- cy,Caucasian moun- 
taneers. or highlanders. 
KAWA, wy, s. f. coffee-berries, 
coffee. Filiżanka kawy, a cup of 
coffee. Palić, mlec, pic - to 
roast, to grind, to drink coffee. 
Młynek do-y, coffee-mill. Przyj- 
dę do ciebie na kawę, 1 shall come 
to drink coffee with you, or at 
coffee time, imbryczek do -y, 
coffeepot 
KAWA, Y, s.f. (seeKAWKA), a 
tame jack daw. Ph KAWY (old), 
follies, silly things or words, sot- 
tishness. Póiść w kawy, (of a man) 
to give evidence, of one's silliness, 
to appear ninny. Pójść w kawy, 
(of a thing) to vanish away, to dis- 
appear. 
KAWAŁ, a , s. m. a large piece. 
KAWAŁAMI=W KAWAŁY-NA 
KAWAŁY, piecemeal. 
KAWAŁEK = KAWAŁECZEK, 
KA, s. m. small piece, morsel, bit. 
Kawałek materyi, drzewa, ehle- 
ba, mięsa, etc., a bit of stuff, 
wood, bread, meat, etc. Delikatny, 
smaczny -, a delicate, a dainty 
morsel, a tld-bit Lubić smaczne 
-i, to love good bits. Z tego dzie- 
dzictwa dostał mu się spory - , 
he has had a good slice of that suc- 
cession. Rozdrobić w -»majątek, 
kraj, przedmiot, to parcel, or 
parcel out an estate, a country; to 
disjoint a subject, to cut it into 
shreds, patches; to fritter it. Miec 
- chleba, to have a competency or 
where-withal to live. Ciężko dora- 
biać się - a chleba, to get one's 
bread by the sweat of one's brow. 
Kawałek szpagatu, wstążki, kieł- 
basy,świecy, a bit of packthread,or 
riband, a bit of sausage, a piece of 
candle, a candle's end. Słyszałem 
tylko kawałek kazania, I could 
hear but a small part of the sermon. 
W całym obozie nie było - a sło- 
my, there was not the least bit of 
straw in the camp. Nie miał - a 
drzewa lub węgla do pieca, ho KAZ 
has not the least bit of wood or 
coal to warm himself. To brzydki 
- k, it Is a very dirty business. On 
ma swoje- i, ma zabawne ka- 
wałki, he is good company or he 
has quaint sayings, witticism. Ka- 
wałek adwokata, autora, a sort 
of advocate, of author. Kawałka- 
mi, po kawałku, in shreds, in 
patches. 
KAWALER, a, S. m. bachelor, 
single man ; 2) bridegroom ; 3) - 
orderu, the knight of an order. 
Został kawalerem, he recieved 
the order of knighthood. Kawaler 
Legii Honorowej, knight of the 
Legion of Honour. Ładny, piękny 
-, a beautiful young man. Ma 
trzech kawalerów, she has three 
suitors, or wooers. Kiedym by I - 
rem, when I was a bachelor. Kawa- 
ler marcowy, an old bachelor. 
KAWALERSKI, a, e, belonging 
to a, bachelor, or to the knight of an 
erUćr.'Słowo kawalerskie, on the 
faith of a knight Czasy - ie, the 
age of chivalry. Prawa, ustawy 
zakonów - ich, the laws of chi- 
valry. Zyć po - sku, to live a 
thoughtless life, to live as a bache- 
lor. Kawalerski obiad, a bache- 
lor's dinner, a dinner for men only. 
KAWALERSTWO, wa , s. n. sin- 
gle life, celibacy. 
KAWALERYA, yi, s. f. cavalry, 
borse troops, horse. 
KAWALERZYSTA, TY, 3. m. 
horseman, trooper. 
KAWECAN, u, s.m. cavesson, 
cavezon; snuffle, bridle. Zawieść 
w - niedźwiedzia, to muzzle a 
bear. 
KA WĘCZYĆ, Czę, v. n. to study 
closely, to pore continually upon 
the books; 2) to labour under a 
chronical distemper. Od trzech lat 
kawęczy, he has been lingering, 
languishing, droopping or pining 
these three years. 
KAWIARKA, ki, s. f, a woman 
that keeps a coffee-house. 
KAWIARNIA, I, s.f. coffee- 
house. 
KAWIĆ, v. intr. imp. or POKA- 
WIĆ, to spoil, to mar, to plash 
(little used), 
KAWIOR, u, s. m. caviare, spawn 
of the sturgeon. 
KAWKA, ki , 5. f. chough, daw, 
jackdaw. Pójść w kawki or Pójść 
w kawy, see KAWA. 
KAWON, a , s. rn. water-melon. 
KAWOWY, a, e, of coffee. - e 
drzewo, coffee tree. Ogród - y, 
coffee plantation. 
KAZAĆ, żę , v. n. to bid, to cause, 
to order, to get a thing done: 2) to 
preach. Czyń co ci każę, do as I 
bid you. Każę to zrobić, I shall 
get it done. Kazał sobie zrobić 
nową suknię, he had a new coat 
made Kazał sobie czytać wszy- 
stkich pisarzów starożytnych, he 
had all the ancient writers read to 
him. Kazać wybić medal, to cause 
a medal to be struck. Kazać się 
malować, to sit for one's picture. 
KAZ 
- się golić, to get one's self sha- 
ved. Kazać na pustyni, to talk 
with no effect. Kazać słowo Boże, 
Ewangelią, to preach the word of 
God, the Gospel.- do chrześcian, 
do pogan, to preach to the Chris- 
tians , the pagans or gentiles. Do- 
brze, źle każę, he is a good, a bad 
preacher. Łatwiej kazać niż ro- 
bić , it is easier directing, orde- 
ring than executing. Bobię co 
mi każę sumienie, I follow the 
dictates of my conscience. Król ka- 
zał posłom przed siebie, the king 
ordered the envoys to be introdu- 
ced. Skacz wraże jak pan każę 
(prov.), be obedient and do not 
argue the case with me; none of 
your arguments. Kazać na co jak 
na trzy tuzy, to secure, to make 
sure of, to assure, to be certain of 
success. Kazać wysoko, na hardo 
or hardzie, to look big, to be 
haughty. Hardzie przeciw komu 
kazać, to speak with a magisterial 
tone, to speak magisterially, to set 
at defiance. 
KAZALNICA, CY, S. f. pulpit. 
KAZANIE, ia , s. n. sermon, act 
of ordering. = ROZKAZ, NAKAZ. 
Kazanie postne, adwentowe, the 
sermons for lent Słuchać - a, być 
na -u, to be present at a sermon, 
to hear a sermon, a discourse. Wy- 
mowne, uczące, budujące - e, 
pathetic, instructive, edifying ser- 
mon or disctfurse. Ułożyć, mieć 
-e, to make, to compose, to 
preach, to deliver, to pronounce a 
sermon, a discourse. Juz dzwonią 
na-e, the bell rings, tolls for ser- 
mon. Był tu i prawił nam kaza- 
nie (fam.), he came and preached 
us a sermon, read us a lecture, a 
long tedious lecture. Siedzieć jak 
naniemieckiem -u, not to under- 
stand a word of what is said or read. 
Dla mnie to niemieckie - e, that 
is Hebrew to me, I know not what 
to make of it. 
KAŻDODNIOWY, A, e, or KAŻ- 
DODZIENNY, a , e , daily, quoti- 
dian. Febra każdodzienna, quoti- 
dian fever. Nasz chleb - y (po- 
wszedni), our daily bread. 
KAŻDY, A, e , every one, every 
body, every. 
KAZIĆ, źę, v.imp. = KALAĆ, 
SKAZIĆ, to taint, to corrupt. Gust 
skażony, a bad taste, false taste. 
Skazić kobietę, to corrupt, to de- 
bauch a woman. Jego język, oby- 
czaje każą stę, his language is 
growing corrupt, his manners grow 
corrupt. Skazić łoże małżeńskie, 
honor, sumienie, to defile the mar- 
riage bed, to defile, pollute or 
stain one's conscience or honour. 
KAZICIEL, a , s. m. corrupter. 
KAZ1R0DNIK, a, s.m.zn in 
cestuous person. 
KAZIRODNY, A, e, incestuous. 
KAZIRODZTWO, wa , s. n. in- 
cest. 
KAŹŃ, i, s.f. punishment, chas- 
tisement. Każn Boża, the falling 
sickness, fits. 
KIE 
KAZNODZIEJA, i, 4. m. prea- 
cher. Wymowny, gorliwy, namię- 
tny kaznodzieja, eloquent, zea- 
lous, pathetic preacher. Kazno- 
dzieje moralności, preachers, tea- 
chers of morality. 
KAZNODZIEJSKI, a, e, of a 
preacher. 
KAZNODZIEJSTWO, WA,s.n. 
office of a preacher, the eloquence 
of the pulpit. Ma dar do kazno- 
dziejstwa , he has great talents for 
the pulpit. 
KAZUAR, a, s. m. (a bird of 
prey), cassiowary. 
KAZYWAĆ, freq. of KAZAĆ. 
KĘDY, see KTÓRĘDY. 
KĘDZIERZAWIĆ, wuj, v. imp. 
to frizzle, to curl.-WIEĆ, wieję, 
v. n. to curl, to become curled. 
KĘDZIERZAWY, A, E, curly-hai- 
red. Murzyni rodzą się kędzie- 
rzawi , the hair of negroes frizzles 
naturally, or is woolly. 
KĘDZIERZE, rzy, pl. KĘ- 
DZIORY, curled locks, ringlets. 
KĘDZIOR, A, s. m. a tuft of 
curled hair, curl, ringlet; dim:KĘ- 
DZIOREK. Włos jej spływał w kę- 
dziorach na ramiona, her hair 
fell in ringlets or curls upon her 
shoulders. 
KĘPA, py, s.f. - KĘPINA, 
KĘPKA, a small island in a river; 
2) tuft, tuft of trees, an islet, a 
small isle, ait. 
KERMES, u, S.m. see CZER- 
WIEC , kermes. 
KĘS, u, s. m. bit, morsel, mouth- 
ful, dim: KĄSEK. Kęs Chleba, a 
mouthful of bread. 0 kęs brakło, 
there wanted little or nothing. Wy- 
jechał na kęs z domu, he went a few 
steps from his house. Nie rozu- 
miem ni kęsa, 'tis all a mystery to 
me. Porąbali go w kęsy, na kęsy, 
they cut him to pieces, he has been 
hacked and hewed. 
KIBIĆ, i, s.f. waist, shape, sta- 
ture, figure. Kibić wysmukła, fine, 
full shape. - szlachetna, a noble, 
comely stature; 2) the beam of a 
balance. 
KIBITKA, i, s.f. small russian 
cart. 
KIĆ, KICI, onomat (a word of 
endearment when calling a cat) 
come here puss! 
KICHAĆ, cham , v. n. to sneeze. 
KICHNĄĆ, nę , to sneeze but once. 
KICHANIE, ia , s.n. repeated 
sneezing, sternuation. KJCHNIE- 
NIE, sneeze. KICHNIĘCIE, a single 
sneezing. 
KICHAWIEC, wca, s. m. snem- 
wort yarrow, goose-tongue. 
KIEDY, adv. when; 2) ever. Kie- 
dy on przyjdzie? when will he 
come? Czy słyszałeś kiedy o tem? 
did you ever hear it? Jeżeli kiedy 
wezwany będziesz na świadka, 
if ever you be cited as a witness. 
Kiedy niekiedy, now and then, ever 
and anon.Kiedykolwiek, whenever, 
at any time. Kiedyś, adv: some day 
or ether, formerly, in former times; 
87 KIE 
In some future time, hereafter. 
Kiedy tak, to co innego, if so, that 
is quite different. Nie mam kiedy 
jeść, kiedy wyjść, I have no time 
for my dinner and no time for taking 
a walk. Kiedy sobie pomyślę jakie 
to było głupstwo takie morały 
prawić, what a fool I was, now I 
think of it! to moralize in that man- 
ner. / kiedyż wrócisz ? when shall 
you come back? Jeżeli ktedy będę 
bogaty, if ever I grow rich. Jeżeli 
kiedy, to teraz najlepsza zręcz- 
ność, it is now the very opportu- 
neness of the circumstance, now it 
is more seasonable than in any 
other time. Kiedy tedy, at last, to 
conclude. Ledwie kiedy słówko 
przemówi, scarcely she gives loose 
to any words or reflections. 
KIEŁ, kła,a.m. tusk; 2) blade 
or green shoots of corn. Jak skoro 
weźmie na kieł, staje się najnie- 
znośniejszym człowiekiem, when 
he is in his pet, no body can bear 
him The proper meaning of. Wsiąść 
na kieł, is applied to a horse champ- 
ing his bit and running away. Kły 
puszczać, to bud, to sprout, to 
germinate. 
KIEŁEK, łu, s,m. (dim. of 
KIEŁ), radicle (bot.). 
KIEŁB, ia, s.m. KIELBIK,A, 
dim. gudgeon. Ma kiełbie we łbie 
(prov.), he has a good head. 
KIEŁBASA, sv, s. f. sausage. Nie 
dla psa kiełbasa (prov.), it is not 
bread ready baked; it is meat for his 
master. 
KIEŁBAŚNIK, A, 8. m. sausage- 
inaker; one who sells sausages. 
KIEŁBAŚNICA, v, s.f. bowel, 
gut for making saucissons; 2) sau- 
sage-maker's wife. 
KI^LCZAK, a, s.m. a young 
wild boar, whose tusks begin to put 
forth. 
KIELEC, lca, s. m. hook, crook, 
grapnee; 2) tooth. 
KIELICH, a , s. m. chalice or ca- 
lice, communion cup; 2) large cup 
orbowl; 3) (bot.) calyx. Wypić, 
spełnić ktehch az do dna, to drink 
the cup to the dregs. Wychylić, 
spełnić kielich gory czy, to swallow 
the pill, to drink the cup of Ditter- 
ness. Wypróżniać kielichy, to 
drink out of a cup, to revel, to drink 
to excess. Pw z kielicha rozkoszy, 
to drink the cup of delight 
KIELISZEK , szka , S. m. drin- 
king glass with a long foot - kry- 
ształowy, a crystal glass. Plókać 
-, to rinse a glass. Dzwonić w - i 
(pić do siebie), to touch glasses. 
Wypić pełny -, to drinka glass 
full. - wina, a ghss of wine. Przy 
kieliszku, in ones cups. 
K1ELN1A ,1, S.f. trowel 
KIEŁZAĆ or KIEŁZNAĆ . nan. 
v. imp. to bit or bridle a horse, see 
CHEŁZNAĆ. Trzeba okiełznać na- 
miętności, we must curb our pas- 
sions. Okiełznaj konia mojego, put 
(he bridle upon my horse. 
KIEŁZNO, na , s. n. bit. - HA- 
MULEC, KAWECAK. 
88 
KIE 
KIEP, kpa , s. m. KIEPEK, pka , 
dim. fool, fop-doodle, foppling, 
block-head. Jeżeli ci dają, kpem 
nie bądź, bier z, if you are offered 
with any thing, don't be so silly as to 
refuse it. To kiep nad kpami, a silly 
or foolish creature, a foolish block- 
head. Wyglądał na kpa, he looked 
somewhat foolish, rather foolish. 
Kpem będę jeśli tego nie zrobię, 
1'11 do it, as I am a man of honour. 
Jak możesz się wdawać z takim 
kpem, how can you meddle with 
such a block-head. 
KIEPSKI, a , e , bad, sad, sorry, 
worthless. - a książka, a silly 
book. - a sprawa, a scurvy or 
plaguing business. Kiepski to mąż 
co pod pantoflem u zony, 'tis a 
wretched family where the grey 
mare is the better horse. Kiepski 
koń, obiad, a sorry horse, a sorry 
entertainment. Mieć - ą minę,to 
look mean, not to look well, lo look 
ill. 
KIEPSKO, adv. badly, meanly 
pitifully, sorriy. 
KIEPSTWO, wa, s. n. a thing of 
no value, trifle; trash, nonsense. 
Same kiepstwa gada, he says 
nothing but foolery or silly things. 
K1ERDA, dy, s. m.^ KIERNOZ, 
za , boar-pig. 
KIEREJA, I, 3.f. coat lined with 
fur. 
K1ERESZ0WAĆ, v. a. to whip, 
to gash, to slash. 
KIERMASZ, u, 8. m. kermes, 
annual fairs in townsand villages, a 
fair, mart, market. 
KIEROWAĆ, ruję, v. imp. to 
guide, to lead, to direct, to steer. 
- SIĘ, to make towards , to wind 
one's way; 2) to make one's way in 
the world. Ku domowi skierował 
kroki, he directed his steps towards 
the house. - czyje sumienie, to 
direct one's conscience. - konia or 
koniem, to lead a horse by the 
bridle. - łodzią, okrętem, to steer 
a boat or barge. - interesami, to 
manage or carry on a business. - 
perspektywę, działo, to point a 
telescope; to level, plant or point a 
cannon. Kierować budowlą,robo- 
tami, etc., to be surveyor or over- 
seer of a building, to have the di- 
rection of a work, to direct, to su- 
perintend. Dobrze się kieruje, he 
is getting on very well. Kierować 
spiskiem, to be ringleader, or chief 
manager of a conspiration. Kiero- 
wać się na żołnierza, to run the 
career of arms. 
KIEROWANIE, ia , s. n. or KIE- 
RUNEK, direction, guidance. Trze- 
ba się wcześnie zająć kierunkiem 
moralnym młodzieży, the senti- 
menb of virtue must be early instil- 
led into the minds of youth. 
KIESA, sv, s.f. KIESKA, Ki, 
d>m. money-bag, purse. 
KIESZEŃ, i, s.f. pocket. Figę, 
w kieszeni pokazać, to threaten 
one without being able to do any 
barm. Wypróżnić kieszenie, to 
lighten the pocket. Zapłacić z wla- 
KIŁ 
snej - i, to pay out of one's own 
pocket. 
KIESZONKA, ki, s. f. fob. 
KIESZONKOWY,a,e,ol a pock- 
el. Słownik kieszonkowy, pocket 
dictionary. Pistolet -, a pocket 
pistol. Zegarek kieszonkowy, 
watch 
KIJ, A, s.m. KIJEK, A, d m. 
stick, staff, cudgel Kije^ba^unado, 
bastinade. Dac kye, to bastinade 
or bastinado. Pójść z kijem , to bo 
ruined, to leave a service without a 
penny in the pocket. Ja go przez 
kij przesadzę. I'll make him dance 
without a piper. Kij kuty, pike- 
staff. Dać, grozie - cm, to cudgel 
one, to threaten to cane one. On bę- 
dzie kijem or podporą twojćj sta- 
rości, he will be the support of 
your old age. 
KIJANKA, Kt, 8. f. tadpole. 
KIJEK, kuka, s.m. dim. of KU, 
a small stick. Pomienial się stry- 
jek na siekierkę kijek (prov.), to 
change for the worse; to make one's 
condition worse,by endeavouring to 
amend it. 
KIKUT, a, s.m. stump. 
KIŁA, ły, s. f. hernia, rupture, 
burstenness. 
KILIM, a , s. m. - KILIMEK , 
MKA, rug, from persian KILIM. 
KILKA, ku, num. indef. a few 
(from three to ten). Kilku history- 
ków wspomniałoby o lim, some 
historians would have mentioned it. 
Przed kilką laty, some years ago. 
Kilka tysięcy konnicy, some thou- 
sands of horsemen. Wiem to od 
kilku osób, I know it from many 
persons. Kilka razy, many times. 
W kilka dni pot dm, some days af- 
ter. Kilku nas tylko było, we were 
but three or four persons. Powie- 
działem lo kilku osobom, I told it 
to some persons. 
KILKADZIESIĄT, udziesiąt, up- 
wards of twenty, and less than a 
hundred. 
KILKAKROĆ, adv. many times. 
Kilkakroć sto tysięcy, some hund- 
red thousands. 
KILKANAŚCIE, unastu, more 
than ten , and less than twenty 
KILKUNASTOLETNI, a, E,from 
ten to twenty years old. 
KILKORAKI, A, IE, of several 
kinds, or ways, or manners. Ten 
wyraz ma kilkorakie znaczenie, 
this word has several meanings. 
KILKORAKO, adv. severally. To 
można kilkorako tłumaczyć, it 
may be explained so or so. 
KILKORO, rga, a few (from 
three to ten). Kilkoro ludzi, some 
men and women, some people. It is 
more often said of little children, 
and the young of animals, viz: Wi- 
działem matkę z kilkorga dzieci, 
I saw the mother with some chil- 
dren (boys and girls). Kilkoro 
zrzebiąt, some colts. Złóż twą 
serwetę w kilkoro, fold up your 
napkin in two or three plaits. 
KILOWATY, A, E, haring the 
rupture. KŁĄ 
KINA = CHINA, ny, S.f. Peru- 
vian or jesuits'bark. 
KINĄĆ, .ął, ie, v.intr. (dokąd) 
and KINĄĆ SIĘ, to turn, to turn 
about, to throw, cast, or fling one's 
self, to run to. Nie wiedzieć gdzie 
kinąć,not to know which way to turn 
himself (old.). KINĄĆ = SKINĄĆ, 
to nod, to jog, to brandish. Skinąć 
na kogo, to beckon with the hand. 
KIPIEĆ, pię, to seeth.=WRZEĆ, 
to buble up. Krew mu kipie (wrze) 
w żyłach, his blood boils in his 
veins. Źródło kipiące, a bubbling 
spring. Fig:Mrowisko kipiało, the 
ant-hill was in motion. 
KIPIENIE, iA, s. n. seething, 
ebullition. 
KIR, v, s.m. mourning-cloth. 
KIRYS, u, s. m. cuirass, breast- 
plate. 
K1RYSIER, a, s.m. cuirassier. 
KIŚĆ, a, s. f. a mason brush, 
a brush, tassel, bunch; 2) a bunch 
of grapes, a bunch of currants; 3) 
the hand, from the fingers to the 
wrist. 
KISIĆ, szę , v. imp. to sour, to 
make acid. KISNĄĆ, nę,v. n. to 
sour, to become acid. 
KISZKA, ki, s. f. gut; sausage. 
Napchać sobie kiszki, to cram 
or fill one's guts. Struny kręcone 
z -ek, catgut, or strings for musi- 
cal instruments. Kiszka morzy- 
skowa, colon, the great gut. - 
odchodowa, the rectum. -kręta, 
ileum intestinum; 2) - biała,czar- 
na, white pudding,black pudding; 
3) a hose, pipe. 
KISZKOWY, A, E, of the gut. 
KIT, u, s. m. cement, lute. 
KITA, TY, S.f. KITKA, KITE- 
CZKA, ki, dim. tuft, crest, plume. 
- CZUB; 2) (a fox's tail), brush. 
KITAJ, u, s.m. - KITA J KA, 
ki , taffeta. 
KITAJKOWY, a, E, made of taf- 
feta. 
KITEL, tła , 8. m. frock, smock- 
frock. 
KITOWAĆ, tuję, v. imp. to ce- 
ment , to lute. - okna, to fasten 
panes of glass with putty. 
KIWAĆ, WAM,v.n. KIWNĄĆ, 
nę , v. inst. to nod, to beckon. - 
głową, to nod or shake the head. 
Pies kiwa ogonem, the dog wags 
his tail. - nogami, to swing one's 
legs. Kiwnął, kiwał na kogo, he 
made him a sign to come, he beckon- 
ed with the hand. Kiwać and na- 
kiwac komu (fig. and fam.), to 
chide or reprimand one, to ring one 
a peal, to rebuke or rattle him. 
KŁĄB, A, s. m. clump of trees. 
KŁĄB, ębu, s. m. dim. KŁĘBEK, 
ball, lump, mass. Kłęby śniegu, 
balls of snow. - dymu, volumes or 
clouds of smoke; 2) ■- u konia, 
withers. Zwinąć w kłąb bieliznę, 
to roll linen up into a bundle. Jeż 
zwija się w kłąb, the hedge-hog 
rolls itself up. Zwijać nici, jedwab 
wklębek,to bobbin, to wind thread, 
siik, etc. upon a bobbin. Kłęby 
węża, the volumes or folds of a 
KŁA 
serpent. Kłęby dymu szły w niebo, 
curling clouds of smoke ascended 
to the skies. 
KLĄĆ, klnę ,v.n.- PRZEKLI- 
NAĆ, to swear, to curse. Kląć się 
na Boga, na wiarę że..., to swear 
by one's God, upon one's faith that. 
- na Pismo Święte, to make oath 
upon the Bible or to take one's 
Bible oath. 2) v. tr. kogo, co, to 
utter imprecations. 
KLACZ, v, s. f. mare. 
KŁACZASTY or KŁACZYSTY, 
A, e, hairy, shaggy. Kłaczysty jak 
niedźwiedź, be is as hairy as a 
bear. Broda -, a bushy beard. 
KŁADKA, ki , s. f. footbridge. 
KLAJSTER, tru, s.m. paste. 
KLAJSTROWAĆ, ruję, v.imp. 
to paste, to fasten with paste. 
KŁAK, A, s.m. tow, oakum, 
hurds of flax or hemp. 2) wadding. 
Wino ciecze, zatknijcie szpary 
beczki klakami, the wine leaks, 
the chmks of the vessel must be stop- 
ped. Utykać okręt -ami, to calk 
a ship. 
KŁAMAĆ, mię , v. n. to tell sto- 
ries , to fib. Przywilejem wojaże- 
rów jest, kłamać, travellers have 
a privilege of lying. Każdy czło- 
wiek kłamie, all men arc liars. Kła- 
mać Bogu; Duchowi Ś., to lie unto 
God, to lie unto the Holy-Ghost. 
Rad kłamie, na jednej nodze sto- 
jąc dziesięć razy skłamie, a lie 
wont choke him; he makes nothing 
of telling fibs or lies; he will tell as 
many lies as will fill a bushel. 
KŁAMCA, cy, 8. m. fibber. = 
ŁGARZ. 
KLAMKA, ki, s.f. latch, door- 
latch , the staple of a lock. Zam- 
knąć drzwi na klamkę, to lock 
the door, to bolt the door, to hasp. 
Już-zapadła (prov.), it is too 
late or out of season. Trzymać się 
pańskiej - i, to make one's court 
to rich men, to wait on them, 
to pay attentions to them and to 
live at their service. 
KŁAMLIWY, a, E, addicted to 
fibbing, mendacious. Kłamliwy ję- 
zyk , lying tongue.-y prorok, the 
false prophet. -e uciechy, false 
pleasures. Kłamliwa postać, mo- 
wa , a deceitful look, or discourse. 
- e wyrocznie, juggling oracles. 
KLAMRA, ^,s.f. KLAMERKA, 
ki , dim. clasp, brace; crampion. 
KŁAMSTWO, wa,s. n. fib, false- 
hood , fiction, untruth. Zadać ko- 
mu -, to give one the lie. Bezczel- 
ne, wierutne -, a great, an impu- 
dent lie. Niewinne-o, a harmless 
untruth. Prawić -, to tell a story, 
a fib, a lie. Złapałem go na - ie, 
I caught him in a story, fib, lie. 
KŁANIAĆ SIĘ, num się , v. imp. 
to bow, to make a reverence, to 
adore, to prostrate one's self before. 
Bogusię tylko kłaniaj, God alone 
is to be adored. Izraelici - li się 
bałwanom na wzgórkach, the 
Israelites worshipped upon the 
hills. Ten historyk rad kłania się 
despotom, that historian is con- 
KŁA 93 
stantly worshipping despots. Kła- 
niać się komu, to cringe to one, 
to cap. Niegdyś wyniosły, dziś 
się kłania pokornie, he was for- 
merly in very good circumstances, 
now he is very low, or now he 
creeps and cringes; he is a cringing 
fellow. We Francyi i prawie wszy- 
stkich krajach Europy, męszczy- 
żni kłaniają się zdejmując kape- 
lusz i nachylając sff.in France 
and tiiroughout most parts of Eu- 
rope , the men salute by taking off 
their hat and bowing. Kłaniamy 
się spotykając, ale nie mówtm 
z sobą, we bow but never speak. 
Kłaniaj się ode mnie temu i temu 
(in letters), I greet so and so,or re- 
member me to bim, or my love, 
compliments to so and so. Kłaniam 
uniżenie IV. Panu, your servant, 
your humble servant. Kazał ci się 
kłaniać, he presents you bis re- 
spects or service, or civilities. Po- 
kłoń ode mnie wszystkim w do- 
mu, remember me to every body at 
your house. 
KŁANIACZ, a, s. m. cringer. 
Nie dowierzam kłaniaczom, I al- 
ways distrust those who are lavish 
of their bows and salutations. 
KLAPA, py, s.f. KLAPKA, ki. 
dim. flap; 2) valve, valvule.- bez- 
pieczeństwa, safety-valve. 3) cuff. 
Klapy tego fraka wytarły się, the 
cuffs of that coat are wont out. 
KLAPAĆ,piĘ,v.n. to clap, to flap. 
-po ramieniu, to clap or slap on 
the shoulder, -zębami, to chatter 
with the teeth. Zaklapiesz się, 
(fam.) you will get dirty. 
KŁAPOUCH, a, s. m. oreillard, 
wide-eared, lap-eared (of horses 
and dogs). 
KLAPS, a, s.m. (fain.), flap, 
slap, smack. Dać komu-a, to give 
one a slap, a smack. 
KLAROWAĆ, ruję , v. tmn. to 
clarify. To wino jeszcze nie klaro- 
wane, that wine is not yet clear, is 
not yet settled. 
KŁAŚĆ, dę , v. imp. to lay, to 
put. - się, to lie down or to lay 
one's self down. - się spać, to go 
to bed. (all the definite tenses of 
KŁAŚĆ arę borrowed from the verb 
POŁOŻYĆ'. Kłaść co na ziemi, to 
lay down.-na stronę, to lay aside, 
to set apart. Kłaść (co or kogo) 
w rzędzie, to rank among. Położyć 
adres na liście, to write the super- 
scription of a letter. Połóż tu twój 
węzełek, set down, lay down your 
bundle. Kłaść pierwszy kamień 
budowy, to lay the first stone, the 
foundation of an edifice. Ta belka 
nie dosyć równo położona na 
ścianie, that beam does not bear 
enough upon the wall. Kłaść się do 
łóżka, to go to bed. Apostołowie 
dawali Ducha Ś. kładąc ręce na 
głowę, the apostles gave the Holy 
Ghost by the imposition of hands. 
Zwyciężca kładzie warunki zwy- 
ciężonym, it is for the conquerors 
to prescribe laws to the conquered. 
Kłaść za peioną, to establish the 
89 KLE 
fact, to assure most positively. Nie 
kładź na innych ciężaru niemiłe- 
go tobie, we must not lay upon 
others a burthen that we cannot 
bear ourselves. Kłaść koszulę, 
trzewiki, etc., to put on the shirt, 
the shoes, etc. 
KLASK, u, s.m. onom. thwick- 
thwack, clap. Klask bicza, the 
cfacking or smacking of a whip. - 
rąk (OKLASK), clapping of hands. 
KLASKAĆ, kam, v.n. KLASNĄĆ, 
nę , v. inst. to clap, to applaud. 
impers. Aż klaszcze, it rains very 
hard, or as fast as it can pour. 
KLASKACZ, a, s. m. a noisy 
clapper. Najemni - e, a band of 
clappers, a band hired to applaud. 
2) a slap on the naked body. = 
KLAPS. 
KLASSA, sy, s. f. class. 
KLASZTOR, u, s.m. cloister, 
convent. 
KLĄTEWNIK, a, s.m. anathe- 
matizer. 
KLATKA, KI, S. f. KLATECZKA, 
Ki, dim. cage. 
KLĄTWA, wy, s. f. ban, excom- 
munication, oalh.Klątwą się zwią- 
zać, to be bound by oath. Pod 
karą-y, under pain of excommu- 
nication. Zdjąć z kogo - ę, to ab- 
solve from it. 
KLAUZURA, ry, s.f. an iron 
grate in monasteries, by which 
the nuns are separated from their 
visitors. 
KLAWA, y, s. f. club, bat (old.}. 
KLAWIKORD, u, s.m. harpsi- 
chord. 
KLAWISZ, A, s.m. slop (of a 
musical instrument). 
KŁĘBEK, bka , s. m. clew, hank, 
bottom, ball of thread, see KŁĄB. 
Po nitce dojdziesz kłębka, by little 
and little the sea is drained, or by 
degrees you'll clear up a difficulty. 
Wszystko mu idzie jak z kłębka, 
every thing falls as he would have 
it; he has the world in a string. 
KLECHA, y, s.m. a country 
school-master, sexton, 2) priestling. 
KLECHDA , Y, 8. /. tradition, an 
ancient story. = BAŚŃ, BAJKA. 
KLECIĆ, cę , v. imp. to perform 
clumsily, to bungle, to botch. Skle- 
cił jak mógł, he did a bungling 
piece of work, a botched piece of 
work. Sny kleci, he is in a conti- 
nual revery. 
KLĘCZALNIK, A, s. m. a sort of 
desk whereupon to kneel for prayer; 
pew. 
KLĘCZEĆ, czę , v. n. to kneel. 
KLĘCZEN, czNiA, s.m. a man 
kneeling down, a flatterer; 2) 
astron, a kind of dial. 
KLĘCZKI, used only in pl. the 
knee-bones. Być przed kim na klę- 
czkach, to bend the knee to, to 
buckle to, to knuckle down to. 
KLEJ, v, s. m. lime, glue. Klej 
Stolarski or karuk, joiner's glue, 
the strongest glue.- rybi, isin- 
glass. - mqczny, paste. Kleju dla 
Boga! for God's sake, put in order 
your ideas' 
90 
KLĘ 
KLEIĆ, ję , v. imp. to paste, to 
glue, to clamm, to bungle, to 
botch. = SKLEIĆ, PRZYKLEIĆ, 
NAKLEIĆ. - rysunek na tekturę, 
to paste a picture on a piece of paste 
board.- mahoniową deszczkę do 
drzewa, to glue a thin slip of ma- 
hogany upon other wood. Skleić 
dwie rzeczy, to paste, to glue two 
things together. Jedno drugiego 
się nie klei, there no connexion 
between these two things. Nic mu 
się nie klei, he has no luck, or 
every thing he undertakes, does 
not thrive with him. Wątpię aby 
to się skleiło, I doubt whether it 
will be settled. Kto wie co nam 
fortuna klei? who knows the ways 
of fortune ? 
KLEJEK, jku, s.m. gruel. 
KLEJKI, A, e, gluy, clammy, 
viscous. 
KLEJKOŚĆ, i, s. f. glutinous- 
ness, clamminess, viscosity. 
KLEJNOT, u, s.m. gem, jewel; 
2) - szlachecki, the armorial bea- 
rings or escutcheon of a nobleman. 
Mój klejnocie, my darling; dear! 
KLEJONY, a, e, pasted, glued. 
- papier, pasteboard. 
KLEJOWATY = KLEISTY, see 
KLEJKI. 
KLĘKAĆ, kam , v. n. freq, to 
kneel frequently; to be going to 
kneel. KLĘKNĄĆ, nę, v. inst. to 
fall upon the knees, to go down 
upon one's knees. 
KLEKOTAĆ, kocę , v. n. to clap- 
per, to rattle. 
KLEŃ = KLENIEC, ŃCA, s. m. 
whiting, bleak fish. 
KLĘPA, py, s.f. dowdy,jade, 
romp. 
KLEPAĆ, pię, v. imp. to flat, to 
flatten, to hammer. Klepać na ko- 
wadle , to beat the anvil, to ham- 
mer. Poklepać komu or kogo, to 
caress, to stroke (to caress a child, 
to stroke a horse, a dog). Klepać 
biedę, to be hardly put tc- it for a 
livelihood. Klepać zapanią matką 
pacierz, to be utterly ignorant (of 
a school boy). Odklepał kazanie,. 
he spake with no talent or energy, 
he made a sorry speech. 
KLEPADŁO , ŁA , s. n. beater, 
mallet, beetle; 2) a very old and 
bad harpsichord. 
KLEPISKO, KA,s.n. threshing- 
floor. 
KLEPKA, ki, s.f. cask-stuff, 
staves. Brakuje mu piątćj klepki 
w głowie, he is not quite right in 
his head, he is crazy-brained. 
KLEPSYDRA, ry, 5. f. hour- 
glass. 
KLER, xj, s.m. clergy, church- 
man.- polski, francuzki, galli- 
kański, the Polish, the FreVth,the 
Gallican clergy. Dawnićj kler byl 
najstarszym w królestwie, the 
clergy formerly held the first rank 
in the kingdom. = DUCHOWIEŃ- 
STWO. 
, KLERYK, A, s. m. seminarist. 
KLĘSKA, ki, s.f. distress, ca- 
I lamity; 2) rout defeat overthrow, 
KŁO 
discomfiture. Zadać wojsku klęskę, 
to ront an army, to overthrow, to 
defeat it. By la to dla niego wielka 
- a, it was a great misfortune for 
him. Grad zadał wielką -ę win- 
nicom , the hail has made great 
havock,has done great dammage in 
the vineyards. 
KLĘSNĄĆ, Nę, v.n. to sink so 
as to leave a hollow place, to give 
way. Od deszczów ziemia wklęsa, 
the rains weigh down the soil. Pod 
ciężarem pszenicy podłoga wklę- 
sła , that load of wheat has made 
the floor sink, or give way. 
KLESZCZ, a, s.m. (a fish) 
bream. - LESZCZ. 2) (an insect 
seen on dogs, sheep and cattle), 
tick. 
KLESZCZE, czy, pl. tongs. Ko- 
walskie-, smith's pincers. Ująć 
kogo w -e, to oppress, to ply one's 
adversary hard, to thrust hard and 
home. 
KLESZCZOJAD, A, s.m. (a 
bird), keel-bill. 
KLESZCZOWINA, ky, S.f. (a 
plant.), palma-christi. 
KLESZCZOWINOWY, A, e , of 
ricinus. Olej-y, castor oil. Nasie- 
nie- e, castor-nuts or seed. 
KLĘTY, A, e, see WYKLĘTY. 
KLIENT, a, s.m. client Przed- 
pokój tego urzędnika zawsze na- 
pełniony - ami, the antechamber 
of that magistrate, is always full of 
clients. 
KLIENTELA, I, s.f. clients, 
clientship, protection, patronage. 
Ma piękną klientelę, he has an 
extensive practice, he has a great 
many clients (of a barrister, phisi- 
cian,etc.).Zgromadził był całą-ę. 
he had assembled clientship. Byl 
pod - ąScypiona, he was under 
Scipio's protection. 
KLIMA or KLIMAT, u, s.m. cli- 
mate, clime. 
KLIN, a, s.m. wedge. Klin za- 
sadzić, to drive in the wedge. Że- 
lazne , drewniane - y, iron 
wedges, wooden wedges. 2) clock 
of a stocking about the ankle; 3) 
goar of a shirt; k)- ziemi, neck 
of land; 5) difficulty, perplexity. 
W tym tu Klin lub sęk, here lies 
the difficulty. Klin klina wybija 
(prov.), one nail drives out another. 
Wbić, zabić komu klin w gło- 
wę, to distress one, to put him to 
trouble. Klinem mu tego z głowy 
nie wybijesz, you'll never relieve 
him from this anxiety, you'll never 
make him change his mind. Klin 
sukni, the quarter pieces of a gown. 
Klin u koszuli, the shoulder-strap 
of a shirt. 
KLINGA, ci, s. f. sword-blade. 
KLINIASTY, a, e, wedge-shaped. 
KLIWEŃSKI, A, IE, of cleves. 
KLOAKA, ki , s. f. sewer. - i 
rzymian doszły dni naszych, 
the Roman cloacae still exist (fig.). 
Jego dom jest - q, his house is 
the sink of all manner of vice. 
KLOC, a, s.m. block, log 
KŁÓĆ, kolę, v.imp. to prick. KŁO 
to sting. Vklóć kogo do krwi, to 
prick one to the blood. - papier, 
io prick a paper. Ukłóć, zakłóć 
palec, to prick one's finger. Kłuje 
mięw boku, my side shoots. 1 have 
a pain in my side. Prawda troczy 
kole, 'tis only truth can give ollence. 
Kłóć wieprza, to kill a hog. 
KLOCEK, cła, s.m. bobbin. 
KŁÓCIĆ, cę, v.imp. to stir, to 
shake, to jumble; 2) to trouble, to 
disturb, to disquiet-się, to quar- 
rel, to dispute, to wrangle. Nie 
trzeba kłócić wina kiedy winnice 
kwitną, wine must not be stirred 
when tne vine is in blossom. Kłó- 
cić, zakłócić pokój publiczny, to 
trouble, to disturb the public peace. 
Byliśmy spokojni, przyszedł za- 
kłócić szczęście nasze, we were 
quiet, and he came to disturb us, or 
make us uneasy. Ptaszkowie kłócą 
powietrze, birds disturb the calm 
of the weather. Kłóci or różni 
ich z sobą, he sets two people at 
variance, he causes a division, he 
sets them together by the ear, or 
causes a misunderstanding. Skłócić 
piwo z drożdżami, to shake the 
cask, or vessel so as to make the se- 
diment mix with the beer. Pokłó- 
cić się z kim, to fall out with one. 
= PORÓŻNIĆ SIĘ, WADZIĆ SIĘ. 
KŁÓCIE or KŁUCIE, a , s. n.- 
w boku, a pain in the side. Ma - 
w kiszkach, he is griped, he has a 
violent pain in his bowels. 
KŁODA, dy, s.f. block, log, 
trunk 2) stocks for legs. 
KŁÓDKA, ki . s. f. padlock. 
KŁODNY, a , e , belonging to a 
gaol. Stróż klodny, gaoler. 
KŁOKÓTKA, i, s. f. the pista- 
chio-tree, terebinthus indica. 
KŁOMLA, u, s.f. a kind of 
dragnet. 
KLON, v,s.m. maple-tree, plane- 
tree. 
KLONOWY, a, e, made of maple- 
tree wood, or belonging to. 
KŁOPOT, u, s. m. trouble, dis- 
quiet, embarrassment, scrape, per- 
plexity. W wielkich jest kłopotach, 
his business is in a state of great 
embarrassment To wszystko przy- 
czynia mi osobliwszych - ów, 
all these things give me an incon- 
ceivable disturbance of mind. Być 
w - ach, to be involved in diffi- 
culties, not to know what to do 
with one's self. Pozbyć się - u, to 
ease one's self of a burden, of 
anxiety. Bez-u, without care, 
free from care. Nie miała baba kło- 
potu , kupiła sobie prosie (prov.), 
the men dissatisfied with a humble 
but happy condition, leave it and 
then repent see TROSKA, BIEDA. 
KŁOPOTAĆ, tam or cę , v. imp. 
to trouble, to disquiet, to disturb. 
-■ się, to be in trouble, to be sor- 
rowful or anxious. 
KŁOPOTARSTWO, wa , s.n. 
turmoil, drudgery. 
KŁOPOTLIWY, a, e, sorrowful, 
anxious, vexatious. 
KŁOS, A, s. m. KŁOSEK, ska. 
KLU 
dim. car of com. Kłosy zbierać, to 
glean. - pełny, a well filled ear. - 
próżny, a thin ear. Zboże w-ach, 
the corn is in ear. 
KŁOSARZ, a , s. m. gleaner. 
KŁOSIĆ SIĘ, v. pr. imp. to ear, 
to shoot into ears. Zboże już się 
kłosi, the corn begins to ear. 
KŁOSIENICA, cy, s. f. (a plant), 
mudwort. 
KŁOSISTY, a, b, full of ears of 
corn. 
KŁÓTKA ,i,s.f. padlock. Zam- 
knąć na - ę, to padlock. Salo- 
monowa-a, a german, a round 
!>adlock, a secret padlock. -a wa- 
izy, the padlock of a portmanteau. 
KŁÓTLIWOŚĆ , i, s. f. quarrel- 
someness, quarrelsome disposition. 
KŁÓTLIWY, a, e, quarrelsome, 
brawling, disputatious. 
KŁÓTNIA, !, sif. quarrel, brawl, 
dispute, wrangle. Kłótnię wszczy- 
nać, to pick a quarrel with one. 
Szukać - i, to seek occasion of 
brawl. Wmieszać się do-t, to 
take one's party. Ustawnie kłóci 
się ze służącymi, he quarrels with 
his servants without ceasing. 
KŁÓTNI ARKA, ki , s.f. quarrel- 
some woman. 
KŁÓTNIARZ, A,s.m. quarreler, 
brawler, wrangler. To kiótniarz, 
- arka, he is or she is a busy- 
body. 
KLUBA, by, s. f. pulley; 2) hand- 
ful of flax ; 3) cheeks of a balance; 
4) bounds, limits, check, restraint. 
Ująć w kluby, to confine, to limit, 
to put a check, to keep under res- 
traint. Wyjść z - y, to deviate 
from one's duty. 
KLUĆ, ję, v. imp. to pick or 
peck (with the bill).- się, to chip 
the egg as young birds do when 
hatched. Coś się z tego kluje (fam.), 
something wrong is hatching. 
KLUCZ, a , s. m. key, 2) a num- 
ber of estates bordering on each 
other and belonging to the same 
proprietor. Pęk, wiązką kluczów, 
a bunch of keys. Mieć klucze wi- 
szące u pasa, to have a bunch of 
keys hanging at one's belt or girdle. 
Skręcić klucz, to spoil, to twist, to 
bend a key. Drzwi, szafa zamy- 
kane na -, a door, a press that 
shuts with lock and key. To zam- 
knięte or to się chowa, trzyma 
[tod kluczem, that is shut up under 
ock and key, that is under lock and 
key. Zamknąć drzwi na -, to 
lock a door. Dim: KLUCZYK. - 
yk od zegarka, key of a watch, 
watch key. Fig : KLUCZ, strong 
frontier town. Kale jest kluczem 
Francyi, Calais is one of the keys 
of France. Władza kluczow, or 
klucze do raju Ś. Piotra-, the 
Pope's authority, St. Peter's keys. 
Gramatykajest kluczem wszelkićj 
umiejętności, grammar is the key 
of the sciences. Klucz do pisma, 
the key of a cipher. Zloty klucz 
wszystkie drzwi otwiera, gold 
goes in at any gate. Klucz w skle- 
pieniu = ZWORNIK , the key 1 
KNO 
sione of a vault Trzy - e mu- 
zyczne, the three keys, clefs In 
music. 
KLUCZEM, adv. In rows, in 
ranks, in files. 
KLUCZKA, ki ,s.f.z little hook; 
2) trick, quirk, cavil; 3) the dou- 
bling of a hunted hare. Kluczki na 
kogo zakładać, to lay snares for 
one. 
KLUCZKOWAĆ, kuję,v. n. to 
double like a hunted hare. 
KLUCZNICA, cy, s. f. female key- 
keeper. 
KLUCZYĆ, see KLUCZKOWAĆ. 
KLUCZYK, a, s.m. dim. little 
key. 
KLUKWA, wy , s. f. marsh 
whortle-berry, crane-berry. 
KŁUS, a, s. m. trot. Iść kłusem. 
Ciężkiego ten koń ma kłusa, a 
horse that trots hard. Fam: Kłu- 
sem ! quick! make haste! 
KLUSEK, ska , s. m. KLUSKA, 
i, s. f. pl. KLUSKJ, dim. KLUSE- 
CZKI , czek , a kind of Italian pas- 
try, forced meat-ball. Kluski 
do tuczenia, paste, food where- 
with poultry is fattened. Gada jak- 
by miał kluski w gębie, he stam- 
mers, he cannot speak his word* 
plain. 
KŁUSAK, a, s.m. trotter. 
KŁYKIEĆ , kcia , s. m. knuckle. 
KMENTO, A, s. n. (old), byssus. 
Dawid miał płaszcz kmentowy, 
Dawid had a cloak of byssus. 
KMIEĆ, J a , s.m. peasant. 
KMIECY, a, e, of a peasant. PO 
KMIECKU or PO KMIECEMU, rus- 
tically, clownishly. 
KMIN, u, s. m. (a plant), cumin, 
caraway. - koński, meadow cu- 
min, caraway seed. 
KMINKÓWKA, ki, s.f. cumin- 
brandy. 
KMIOTEK, tka , s. m. poor little 
peasant, fem: KMIOTKA. 
KMOTR, A, s. m. god-father, 2) 
gossip. 
KMOTRA, ry, s.f. god-mother; 
2) female gossip. = KMOCHA, 
KMOS1A, KMOSZKA. To moja 
kmotra, she and I have stood god- 
mother and god-father together to 
a child. 2) a charlatan's accomplice. 
KMOTROWSTWO,A,= KUMO- 
STWO, compaternity. Kmotrow- 
stwo wszystko znaczy (adv.), 
kissing goes by favour. 2) godfather 
and godmother. 
KNAP, a, s.m. (old), draper, 
clothier. 
KNEBEL, bla, s.m. gag. Da- 
tkiem jak kneblem zatkali mu gę- 
bę, money has been given him to 
keep him silent. 
KNEBLOWAĆ, luję , v. imp. to 
gag. - psa, to gag a dog. 
KNIEĆ, i,s.f. (aplant),marsh- 
marigold. 
KNIEJA, i, s.f. forest, wood 
(for hunting). 
KNIEJÓWKA, si, s.f. short 
double-barrelled gun. 
KNOT, a, s.m. wick or cotton 
of a lamp, candle, etc. Knot u iwić- 
91 92 
KOB 
cy (gorejącej), the snuff of a 
candle. 
KNOTNICA, r, s.f. mullein, 
high taper (bot.). 
KNOWAĆ KNUĆ , UKNOWAĆ, 
UKNUĆ, knuję, v. imp. to plot, to 
lay a plot, to form a conspiracy.- 
zdradę, to hammer or contrive 
treachery.-- spisek, to hatch a 
plot. On coś tu knuje, he is plotting 
against us. Uknowali jego zgubę, 
they plotted his ruin. 
KNOWANIE, ia , s. n. plotting, 
machination. Tajemne knowania, 
underhand dealing, secret practi- 
ces, plot, conspiracy.. 
KNOWIE, a , s. n. a straw, a bit 
of straw. 
KNUR, a, s. m. boar-pig. - 
KIERDA. 
KNUT, a, s.m. knout, russian 
scourge. 
KOBALT, u, s. m. cobalt. 
KOBEŹNIK, a , s. m. = KOB- 
ZIARZ , a bagpiper. 
KOBIAŁKA, ki, s.f. basket, 
dorser. 
KOBIECIARZ, a, s.m. a man 
that hangs about women, dangler. 
KOBIECINA, nv, s. /. a poor 
good-natured woman. 
KOBIECISKO, ka, s.n. an ugly 
dirty woman. 
KOBIECY, a, e, womanish. PO 
KOBIECEMU, adv. like a woman. 
KOBIEL1Ć SIĘ,v.n. (said only 
of stuffs), to puff, to swell. 
KOBIERZEC, ncA, S. m. carpet. 
Kobierzec na stół, na podłogę, a 
carpet for a table, for a floor. Fig: 
Ślubny, święty-, altar, marriage. 
Wstąpić na - c, stanąć na-cm, 
to marry. Pannę poprowadził na 
- c, he has married such a lady. 
Kiedy przysiądziem na kobiercu? 
when shall we marry? 
KOBIETA, ty,s.f. woman, dame. 
KOBIETKA, ki, dim. a prelty 
little woman. Rozsądna -, a dis- 
creet woman. Prosta -, wench. 
Kobiety zamężne i niezamężne 
or mężatki i panny, the married 
and the unmarried women. 
KOBŁUK or KABŁUK , a , s. m. 
capouch,the hood or cowl of a 
monk's cloack. 
KOBUZ. a , s.m. lark-falcon. 
KOBUZIEĆ, SKOBUZIEĆ, v.a. 
imp. to become like lark-falcon. 2) 
fig: to put on a sour look or grim 
countenance, to frown, to scowl. 
Kiedy sowa skobuzieje wyżej la- 
la niż jastrząb (prov.), when the 
owl becomes falcon, it flies higher 
than the hawk. viz. when a silly 
man or woman become rich, they 
assume haughty behaviour. 
KOBYŁA, ły, s.f. mare. 
KOBYLI, a, e, of a mare. -e 
mleko, a mare's milk. fam. - t 
syn, a horse. 
KOBYŁKA, ki, s. f. little marc; 
2) bridge of a violin, J) grass hop- 
per. 
KOBZA , zv, s. f. bagpipe. 
KOBZIARZ, a, s.m. bagpipet. 
- DUDARZ. 
KOC 
KOC, a , s. m. horse-cloth, rug. 
2) fine, mulct, expenses. 
KOCANKI, nek , pl. (a plant), 
cudweed. 
KOCHAĆ, cham , v. imp. to love, 
to cherish, to be fond of, to have a 
passion for. Kochali żony swoje i 
byli czule kochanymi, they loved 
their wives, and were tenderly be- 
loved by them. Kocha się Wswojćj 
żonie do szaleństwa, he loves his 
wife to distraction. Słodko a nie- 
bezpiecznie jest kochać, love is a 
sweet but a dangerous thing. Heli- 
gia czyni że dusze nią przepeł- 
nione kochają się w cierpieniach, 
religion reconciles them to suffe- 
rings,whose souls she has filled with 
her spirit Kto silnie -a, mocno 
bije, they love us truly who correct 
us for our faults. Ktomię-a niech 
idzie za mną, let those who love 
me, follow me. Kochać poezyą, 
malarstwo, etc., to be fond of poe- 
try, pictures. Oliwki kochają się 
w miejscach piaszczystych, the 
olives thrive in sandy countries, 
see LUBIĆ, PODOBAĆ, MIŁO- 
WAĆ. 
KOCHANEK, nka , s. m. lover, 
sweetheart, favourite, darling.Ko- 
chankowie losu, the favourites of 
fortune. To kochanek matki, that's 
the mother's darling, favourite child 
of its mother, her pet. Jej pierw- 
szy kochanek, her first love. Mój 
kochanku, mój kochaneczku, ko- 
chańciu, my darling, my little dar- 
ling. Kochankowie Henryka Ili 
(obsc.), the minions of Henry DL 
Kobieta po kochanku, rzuca się 
do pobożności, when a woman is 
forsaken by her admirers, she en- 
gages in a religious course of life. 
Kochanek wolności, muz, a lover 
of liberty, of the muses. 
KOCHANIE, a, s.n. act of lo- 
ving. = MIŁOŚĆ, LUBIENIE. 
KOCHANKA, ki, s./. mistress, 
sweetheart. 
KOCI, a , e , of a cat. - a natu- 
ra. a cat's nature, treacherous. -e 
złoto, yellow mica. -e srebro, 
mica blanc. - e oko, a certain pre- 
cious stone that shines like a cat's 
eye in the dark, cat's eye. - i ogon 
(bot.), nip, cal's mint. 
KOCIANKI = KOTKI (bot.), 
catkins. 
KOCIĆ SIĘ, cę się, v. n. to kit- 
ten, to yean, to bring forth young 
hares. 
KOCIĘ, ęcia , s. n. dim. pl. = 
ĘTA. = KOCIĄTKO, ka , kitten. 
KOCIEL, tea, s. m.'caldron, 
2) kettle-drum. Kocioł garnkowi 
przygama, a oba smolą (prov.), 
the kettle calls the pan black-arse. 
Miesza się lam jak w kotle, there 
is a great bustle- or a great distur- 
bance in that. Kić w holly,or inst. 
Uderzyć w holly, to beat the kettle 
di urns. 
KOCIOŁEK , łka , J. m. kettle. 
KOCISKO, ka , s.n. a large ugly 
cat. == KOCIUB. 
KOCIUBA, v, s. f. oven peel. 
KOK 
KOCOWE, ego, s n. deposit or 
the depositing of a fine. 
KOĆZ , a , s. m. coach. 
KOCZARGA or KOCZERGA, i, 
s. f. a pocker. 
KOĆZKODAN, a , 8. m. pygmy 
ape, 2) scarecrow, bugbear, an 
ugly wench. 
KOCZOWAĆ, czuję , v. n. to 
dwell in tents, to lead a migratory 
life. Koczujący lud, naród, a no- 
mading, wandering people, nation. 
Plemiona - e, wandering, noma- 
dic tribes. 
KOCZOWANIE, ia , s. n. migra- 
tory life. 
KOCZOWTSKO, ka, 8. n. en- 
campment of a migratory tribe. 
KOGUCI, a , e , belonging to a 
cock. Walka kogucia, a cock figh- 
ting. Pióro- e, cocks feather. 
Śpiew - t, cockcrowing, cock- 
crow. 
KOGUCIK , a , s.m. dim. cock- 
rel. 
KOGUT, a, s. m. cock. Żle kiedy 
kogut na grzędzie milczy a kura 
pieje (prov.), a hen should never 
crow where there is a cock. 
KOJARZYĆ, rzę, v. imp. to 
bind, to join, to unite. Kojarzył 
dzieci swoje z najlepszemi rodzi- 
nami kraju, he has united or he 
has matched his children with the 
best families in the province. Koja- 
rzyć roskosze ze sławą, silę 
z rozsądkiem, to join pleasure 
to glory, to unite force with pru- 
dence. Te dwie rodziny skojarzy- 
ły się małżeństwem, these two fa- 
milies have intermarried. Dobrze 
skojarzony związek, a well-as- 
sorted marriage, a very suitable 
match. 
KOIĆ, ję, v. imp. UKOIĆ, to 
soothe to calm, to assuage, to ap- 
pease , to hush. Ukoić dziecie plą- 
czące, to quiet a squalling brat. 
Jego boleść, gniew, namiętność 
koi się, his grief or pain begins to 
lessen, his anger is allayed, his 
passion is over, he is pacified. U- 
koić ząl, to calm, to assuage pain. 
= ULŻYĆ. Koić, ukoić pragnie- 
nie, to quench the thirst. 
KOJEC, jca, s.m. hen-coop. 
KOKIETKA, ki, s. f coquette, 
flirt. - UMIZGALSKA, ZALOTNI- 
CA. 
KOKIETOWAĆ, tuję, v. n. to 
coquet, to flirt, to jilt; to be a 
general coquette or lover. 
KOKIETOWANIE, A , 3. n. flir- 
tation, coquetry. 
KOKLUSZ, a, s.m. hooping- 
cough. 
KOKORNAK, u, s.m. {aplanfj, 
birth wort. 
KOKGRYCZ, a, s.m. (aptanf), 
fumitory, 
KOKOKYCZKA, mi, s. f. (a 
plant). m-gular Solomon's seal. 
KOKOS, u, s. in. cocoa nut, co- 
coa- ti ce. 
KOKOSZ , v, s.f. KOKOSZKA . 
ki, h< n, (particularly a hen with 
her chlckensj. = KURA. KOL 
ROKOSZOWY or KOKOSZY, A, 
e, of a hen, like the hens. Deris: 
Kokoszą wojna, a war without 
fight or struggle. 
KÓŁ, u, s. m. peg, pile. Bic ka- 
ły, to drive in stakes, to thrust in, 
to stick plies. Tegoż to płotu kół 
(prov.), they are two chips of the 
same block; these two men are of 
the same stamp. Choć holy czesz na 
głowie (prov.), he Is the most stupid 
man of his kind. Język mu stanął 
kołem, bis tongue began to falter, 
he could not breathe a word. Oczy 
mu kołem stanęły, he stared, he 
had a fixed look, his eyes became 
steady and motionless. 
KOLĄCY, a , e , pricking. - e 
rośliny, thorny plants. 
KOLACYA, yt, s. f. supper; 2) 
collation or right of bestowing an 
ecclesiastical benefice. 
KOLACYONOWAĆ, owal, uje, 
v. a. imp. = PORÓWNAĆ, SKO- 
LACYONOWAĆ, to collate, to com- 
pare. Skolacyonować z orygina- 
łem, to compare with the original, 
to collate. 
KOŁACZ, a, s.m. twisted cake. 
Bezpracyniebędąkołacze । prv.), 
no pain no profit. One must sow 
before he can reap. Zjadłszy ko- 
łacze, do chleba (prov.), to spend 
the best first. 
KOLANKO, ka , s. n. little knee; 
2) knuckle or joint of a plant. 
KOLANKOWACIEĆ,cieję , v. n. 
to grow in knuckles. 
KOLANKOWATY, A, E, knuc- 
kled. 
KOLANO, na, s. n. knee. Byćna 
kolanach, to be on one's knees or 
kneeling. Paść na-a, to kneel 
down. Hej, na kolana or klękaj- 
cie! down on your knees. Trzymać 
dziecko na-ach, to hold a child 
on one's lap. Pozwól błagać cię na 
kolanach, permit me at your feet 
to Implore that favour from you. 
Zgiąć, ugiąć przed kim -a, to. 
bend the knee to, to knuckle to, 
to knuckle down to. Głowa jak ko- 
lano, he is bald-pated, or entirely 
bald. Po kolana, do kolan, up to 
the knees. 
KOLANOWY, A, e, belonging to 
the knee. Kość kolanowa, the 
knee-bone. 
KOLASA, y, s.f. a common cart, 
an ugly wagon. 
KOLASKA, ki, s.f. calash. 
KOŁATAĆ, cę, v.n. to knock 
(at the door), to rap. Kołacze,ie a 
będzie wam otworzono, knock, 
and it shall be opened unto you. 
Kołataj mocno I knock hard. Fig. 
Do wszystkich drzwi kołatał, be 
has left no stone unturned to make 
his affair succeed. Serce mi - ło, 
my heart leaped for joy, fear, etc. 
Kołatać zamek strzelbą (old), to 
batter a wall in order to make a 
breach. Okręt kołatany od wia- 
trów, a ship tossed with winds, a 
ship that is become the sport of the 
winds. Fortuna, los nami kołace, 
we are the sport of fortune. Koła- 
KOL 
tać kogo, to solicit one, to urge, to 
instigate him to do a thing. Aż mi 
w głowie kołace, I have too much 
business on hand; my brains are 
turned.Kołace się po drogach, he 
is always rambling about hill and 
dale. 
KOŁATANIE, A, s. n. act of 
knocking, a knock, 
KOŁATEK, tka, s.m. (an in- 
sect), death watch. 
KOŁATKA, Ki, s. f. knocker. 
KOLATOR, A, s. m. collator. 
KOLBA, by, s.f. musket-butt, 
butt-end of a gun. - u siodła, the 
pommel of the saddle. - na alem- 
biku, the head or helm of an alem- 
bic. 
KOLCZA, czy, 8. f. Kolcza zbro- 
ja the armour in which the knights 
ran at the ring in tournaments. 2) 
running at the ring, carousal. 
KOŁCZAN, u, s.m. quiver. - 
pełnostrzaly, a quiver full of ar- 
rows. Wystrzelać wszystkie strza- 
ły z-u, to empty one's quiver, 
see SAJDAK. 
KOLCZUGA, si, 8. f. coat of 
mail. 
KOLCZYK, A, s. m. ear-ring. 
KOLCZYSTY, A, e, prickly, full 
of prickles. 
KOŁDRA, RY, s.f. KOŁDERKA, 
ki, dim. blanket.-kosmata, a 
rug. - pikowana, quilt. 
KOLEBAĆ, bau , v. imp. to rock, 
to lull asleep. = KOŁYSAĆ, CHY- 
BAĆ 
K OLEBKA, ki , s. f. cradle; 2) 
birth. Od kolebki, from the cradle, 
from a child, from one's infancy. 
Fig: Zadusić buntw-ce, to stifle 
rebellion in its birth, to nip it in its 
bud. Saxonia była - ą luterani- 
zmu, Saxony was the cradle of Lu- 
theranism. IV Polsce sztuki są je- 
szcze w-ce, in Poland the fine 
arts are vet in a state of infancy. 
KOLEC, lca, S.m. prick, prickle, 
spine. - osetowy, a splinter, the 
prick of a thistle, 
KOŁECZEK, czka , S. m. dim. of 
KOŁEK , pin, peg. 
KÓŁECZKO, czka , 8. n. a small 
ring, a circle, a curl, a ringlet. 
KOLĘDA, dy, s.f. new year's 
gift. Masz to na kolędę, I give you 
that for your new year's gift, for 
your Christmas-box. Chodzić po 
- zie, to go from door to door 
with the wishes of a happy new 
year.Ftg/Nostc co po-zic, biegać 
z czem po - zie, to divulge, to 
spread abroad, to blaze abroad, 
to noise abroad. Śpiewać-p,to 
sing Christmas-hymn, Christmas- 
carol. 
KOLĘDRA, ry, s.f. (a plant), 
coriander. 
KOLEGA, gi . s. m. colleague. 
KOLEGIUM, m. indecl. in sin- 
gul. college, (pl. KOLLEGIA,dw). 
liczyć się w kolegium, mieszkać, 
stołować się w-, to study at col- 
lege, to be boarded, to be a boarder 
in a college, an academy. Przy 
wyjściu z - , on coming out of 
KOL 
college, of school. Kollegium [ran* 
cuzkie, college of France, viz. an 
Institution founded at Paris by 
Francis I, where language, poetry', 
eloquence and the higher branches 
of the sciences are publicly taught 
gratis. KOLLEGIA, course, lectu- 
res, course of lectures, treatise. 
Czytać kollegia, to give lectures, 
to lecture. Ten profesor ogłosił 
siooje kollegia drukiem, this pro- 
fessor has published his lectures. 
KOLEJ, i, s. [f cart-rut. - że- 
lazna, rail-road, rail-way; 2) turn. 
Teraz na mnie kolej, it is now my 
tum. Kiedy przyjdzie kolej na 
ciebie, when it comes to your turn; 
3) change, vicissitude. Trzymać 
się starej kolei, to follow the bea- 
ten path of habit, routine. Wniść 
w kolej, nawrócić się do kolei, to 
fall back into the old track again. 
Przyrodzoną rzeczy koleją, that 
is in the order of nature. Iść kole- 
ją , to march in ranks and also to 
follow the beaten track. Szykować, 
Postawić w kolej , to draw up in 
file, to arrange in files. Każdy 
z kolei, every one -In his turn, or 
order; each in his turn. Dziwną 
koleją rzeczy ludzkich, z króla 
stał się jeńcem, from a king he be- 
came a prisoner, a strange effect 
of the vicissitude of human affairs. 
KOLEJNY, a, e, done by turns, 
alternate.-y porządek dni i nocy, 
the successive order of nights and 
das. 
KOLEISTY, A , e , full of ruts, a 
road made uneven and rough with 
the tracks of a cart wheel. 
KOŁEK , łka , s. m. peg. Wbić 
kolek, to fix poles or stakes. Za- 
tknąć dziurę kołkiem, to stop a 
hole with a wooden stopper or plug. 
Kołki od namiotu, the pickets, 
pegs of a tent. Fig. fam: 1 kołka 
na święcie nie mieć, not to have a 
cross to bless one's self with, to be 
poor as Job. Zawiesić szablę na 
- u, to hang up one's sword, to 
leave off wearing a sword. Kołki 
komu na głowie ciesać, to put to 
a wrong use the ascendency we have 
over one. 
KOŁEM, adverbial, all around. 
KOLEŻEŃSTWO, wa, s. n. fel- 
lowship, companionship. 
KOL1BR, a, s. m. humming bird. 
KOLIĆ, v. intr. imp. see KOŁO • 
WAĆ. 
KOLISTOSĆ, i, s. [. circular 
form, roundness, rotundity. 
KOLISTY, a, e, circular, round. 
KOLKA, kt, s. f. colic, gripes. 
KÓŁKO = KÓŁECZKO, ka, s. 
n. dim. circlet, small wheel. 
KOŁNIERZ, a , s. m. KOŁNIE- 
RZYK, a, dim. collar. Kołnierz od 
fraka, the collar of a coat. Surdut, 
płaszcz z - em, a surtout with a 
cape, the cape of a cloak. Wziąść 
kogo za -, to collar one, to take 
or seize him by the collar, to arrest 
him. Za kołnierz nie wyleje 
(prov.), to drink hard, to drink 
wine without water. Fig. fam:Miec 
93 KOŁ 
dyabla za- em, to brew, hatch 
or brood ill designs, dim: KOŁNIE- 
RZYK , a false collar, a pelerine of 
a lady. 
KOŁO, ła, s.n. circle; wheel, 
quoit. Pojazd na kołach, a coach 
or cart-wheel. - młyńskie, mill- 
wheel.- losu, the wheel of for- 
tune. To potrzebne jak piąte ko- 
ło u wozu, that's of no use. Każdy 
na swe koło wodę ciągnie, every 
one seeks for his own profit. Ko- 
tem bić, tłuc, łamać kogo, to 
break upon the wheel. - zduńskie 
or garncarskie, potter's lathe. = 
KRĄG. Koło słoneczne, miesię- 
czne, disk. - zwierzęce, zodiac. 
Obwód- a, the circumference of 
a circle. Koło dzieli się na 360 
stopni, the circle is divided into 
three hundred and sixty degr(ees. 
Kreślić-o, to describe a circle. 
Astr.-, circle, sphere. Siedli, 
stanęli w koło, they sat or stood 
round in a circle. Wzięli go w ko- 
ło, they formed a circle, a ring 
round him. Małe kolo przyjaciół, 
a small circle of friends. Koto życia 
jego toczy się po smutkach i tru- 
dach, life to him is but a circle of 
pain, a round of sorrows. Objechac 
świat w kolo, to make the tour of 
the world. WKOŁO, DOKOŁA, 
round, around , about. 
KOŁO, prep, (with the genit.), 
near, by, about. Mieszka kolo pa- 
łacu , he dwells near the palace. 
KOŁODZIEJ, a, s. m. wheel- 
wright. 
KOŁODZIEJSTWO, WA, s. n. a 
wheelwright's trade. 
KOLOFONIA, I, s.f. colophony. 
KOLONIA, i, s.f. colony, settle- 
ment. 
KOLONIALNY, a, e, of a colony. 
KOLONISTA, ty, s. m. planter, 
settler. 
KOLOR, u, s.m. colour, hue. 
- biały, różowy, zielony, white, 
rose, green colour. Modny -, fa- 
shionable colour. Dobierać-y, to 
vary, blend, match the colours. Te- 
Jto Koloru dziś nie noszą , this co- 
our is no longer worn. Ma piękne 
-y, she has got a fine complexion. 
.Kolory jćj wróciły, her colour is 
come again, she has got her colour 
again. -=, in cards. Jaki tam kolor 
świeci or co świeci ? what is trump? 
Nie mam tego koloru, I have none 
of that suit. Iść w czyj kolor, to 
follow the suit. 
KOLOROWAĆ, ruję , v. imp. to 
colour; 2) to palliate. 
KOLORYT, u, s. m. colouring in 
a picture. 
KOLOS, u, s. m. colossus. 
KOLOSALNY, a, e , colossean. 
KOŁOWAĆ, tuję , v. n. to move 
in a circle. 
KOŁOWP.OT, u, s. m. turnpike. 
Kolowrot kuchenny, a turnspit.- 
szalny, the tongue, the beam of a 
balance. -do przędzenia, a spin- 
ning-wheel. Język mu lata jak na 
kołowrocie, his tongue runs like a 
mill-clapper. 
94 
KOM 
KOŁOWROTEK, tku, s.m. spin- 
ning-wheel. 
KOŁPACZEK, czb A, s.m. dim. 
of KOŁPAK. 
KOŁPAK, a, s.m. high sharp- 
pointed hat, of fur or cloth. 
KOŁTUN, A, s.m. plica polo- 
nica. 
K0ŁTUN0WATY, A, E, afflicted 
with the plica polonica; 2) a dirty, 
slovenly fellow. 
KOLUMNA, NY, s.f. column; 3) 
rank or line of an army. Dorycka. 
iońska. koryntska kolumna. Do- 
ric, Ionic, Corinthian column. Gro- 
bowa -, funeral, sepulchral co- 
lumn. Pompejusza. Wendomska 
-, Pompey's pillar, the column in 
the place Vendome. Herkulesa-y. 
Hercules' pillars. - y państwa, 
kościoła, the pillars of the state, of 
the church. Fig: Książką ta dru- 
kowana jest w trzecn kolumnach. 
this book is printed in three co- 
lumns. Ten artykuł znajduje się 
w pierwszej- ie dziennika N.. 
you may find that article in the first 
column of such a journal. Dodaj tę 
kolumnę (an th.}, add that column. 
Wojsko podzieliło się na cztery 
-y. the army was divided into four 
columns. Flota żeglowała we trzy 
-y. the fleet sailed in three lines, 
three divisions. Kolumna powie- 
trza. wody (phys.). a column of 
air, a column of water. 
KOLWIEK, (enclitic, as the latin 
cunque. and english ever, soever). 
see ACZKOLWIEK,COKOLWIEK, 
DOKĄDKOLWIEK,etc. some times 
it can be separated from its sub- 
stantive, in both languages, English 
and Polish alike, viz: ILEby KOL- 
WIEK znamienite były czyny je- 
go. HOW great SOEVER may be 
the,actions lie has done. 
KOŁYSAĆ, szę , v. imp. to rock, 
to still to sleep; 2) to feed with hope, 
to flatter. - dziecko na kolanach, 
to dandle a child on the knees. - 
się, to swing. Kolyszesię próżne- 
mi urojeniami, he feeds or flatters 
his fancy with the most splendid 
chimeras. Wiatr kolysze zawie- 
szonem ciałem, a suspended body 
waving, swinging in the wind. Ta 
kobieta idąc za nadto się koły- 
sze. that woman swings too much 
in her walk. Ptak kolysa się w po- 
wietrzu. a bird hovers in the air. 
Kołysać się rozkosznie. odnie- 
chcenia. to lull luxuriously, care- 
lessly. - się na falach, to rise and 
fall, to heave with the billow. 
KOŁYSKA, ki,s.f. cradle. 
KOMANDOR, KOMENDOR, 
KOMTUR, a, s. m. commander. Ko- 
mandor maltański, komtur krzy- 
żacki , the commander of Malta, the 
commander of the Teutonic order. 
KOMAR, a , s. tn. gnat. 
KOMEDYA, yi, s. f. comedy, 
play. Komedya wierszem, prozą, 
w pięciu aktach, a comedy in verse, 
in prose, in five acts. Grać- ą. to 
act, to represent a comedy, a play. 
- a Skąpiec. Odludek, the come- 
KOM 
dy of the Miser, of the Misanthrope. 
Czy będziesz na komedii? v/ill 
you go to the theatre ? Fig: sham- 
ming, dissimulation, jugling. To 
wszystko komedye, all that Is a 
mere farce. 
■KOMEDYANT, A, s. m. come- 
dian , stage-player. KOMEDYAN- 
TKA, ri , s.f. actress. 
KOMEDYOPIS, A, s.m. comic 
author. 
KOMENDA, dy, s.f. command 
(milit.). word of command. Na ko- 
mendę... zrobicie to i to. at the 
word ol command to... you will do 
such and such a thing. Mieć co pod 
swoją -ą, to have a thing at one's 
own disposal. 2) regiment, troop. 
Konie oficerów jego komendy, the 
horses of the officers of his troop 
or of his regiment. Wyruszył z-if 
swoją, he set out with his troop. 
KOMENDANT, A, s.m, com- 
mander. 
KOMENDEROWAĆ, ruję, v. 
imp. to command. 
KOMENDOR, a, s.m. commo- 
dore. 
KOMETA, ty, s.m. comet. - 
z grzywą, haired comet - z ogo- 
nem , a tailed comet. 
KOMICZNY, a, e, comic, comi- 
cal. 
KOMIN, a, s.m. funnel of a 
chimney, the vent; chimney, dim. 
KOMINEK, nka , chimney, fire- 
place. Zapaliło się w -ie. the 
chimney took fire. Zapisać to 
w kominie (prov.), we must chalk 
that up; or a sight of you is good 
or sore eyes. Grzać się przy ko- 
minku. to warm one's self, to keep 
in the chimney-corner. Izba z ko- 
minkiem , a chamber with a fire- 
place. Fig. Dać. wywinąć komin- 
ka. to cut capers (of a rope dancer); 
to give the slip, to steal away, by 
artifice, cunning, craftiness. 
KOMINIARCZYK, A, s. m.chim- 
ney-sweeper's boy. 
KOMINIARZ. a. s.m. chimney- 
sweeper, sweep. 
KOMIS, u, s.m. commission, 
charge, errand. 
KOMISARZ, a. s.m. land-stew- 
ard, manager of an estate; 2) 
commissary. 
KOMISOWY, A , e , Dorn - y, 
commissionhouse, errand office. 
Handel - y, commission trade. 
Ten dom-y bardzo dobrze speł- 
nia dane jemu polecenia, that 
commission house does errands ex- 
tremely well. 
KOMISYA, yi, (a number of joint 
officers), commission, board. - 
spraw wewnętrznych, home de- 
partment. 
KOMITYWA, Y, s. f. good ui> 
derstanding, harmony. Zawsze 
w najlepszej żyli - ie, they have 
always lived in perfect harmony. 
KOMNATA, ty, s. f. hall, apart, 
menu 
KOMODA, dy, 8. f. chest of dra- 
wers. 
KOMOR, see KOMAR. KOM 
KOMONICA, CT, S. f. bird's-foot- 
trefoil. 
KOMORA, by, s,f. chamber, 
room ; 2 ) storehouse; larder. -- 
celna, custom-house. 
KOMÓRKA, ki , s. f. dim. small 
room, cell; 2) the water closet; 3) 
hole in the honey-comb; h) ven- 
tricle of the heart, and of the brain. 
KOMÓRKO WATY, a , e , cellu- 
isr. 
KOMORNE, ego , s. n. house- 
rent , chamber-rent. Płacić komor- 
ne, to pay one's rent. Płacić na- 
zbyt drogo -, to pay a heavy rent 
for a house. 
KOMORNICA, cv, s.f. female 
lodger. 
KOMORNIK; A, s. m. lodger; 2) 
bailiff, catchpole; 3) Komornik, In 
some districts of Lithuania, means 
a kind of civil engineer employed 
In measuring with the level, and 
making topographical maps. 
KOMPAN, a, 8, m. companion, 
fellow. 
KOMPANIA, I, 8.f. company, 
society. Dla kompanii dał się Nie- 
miec or cygan obwiesić (prov.), a 
gipsy consented to be hanged out 
of complaisance, viz. I do not like 
your over obliging people. = TO- 
WARZYSTWO, STOWARZYSZE- 
NIE, SPÓŁKA. Dimin. KOMPA- 
NIJKA, i, s.f. (ironic, and (am.), 
bad company. Kompanijki zgubiły 
go, he frequented bad company 
and was ruined. 
KOMPARYCYA, ti, s. f. ap- 
pearance (before court of justice). 
KOMPAS, v, 3. m. sea-compass, 
mariner's compas; 2) dial, sundial. 
KOMPLANACYA, yi, s./. set- 
tlement of differences in a law-suit. 
KOMPLEKSYA, vi, s.f. com- 
plexion. 
KOMPLEMENCISTA, v, s.m. a 
complimenter, one given to compii- 
ments. 
KOMPLEMENT, u, s.m.com- 
pliment. Ckliwe, nudne komple- 
mentu, cold, dry compliments. 
Zręczny, dowcipny- t, a well 
turned, a neat compliment. Prawic 
komu - a, to make one's compli- 
ment or civilities. Dez -, or dose 
tych - ów, let's for bearcompli- 
ments; without compliment or ce- 
remony. Schować - t,to put up 
one's compliment 
KOMPLET, u, s.m. complete 
set, complete number. Pułk w kom- 
plecie , this battalion has its com- 
plement, is full, is complete, 
KOMPLETNY, a, e, complete. 
KOMPONOWAĆ, nuję , v. imp. 
to compose a piece of musick; 2) 
to tell a lie. 
KOMPOZYCYA, Yt, s. f. musi- 
cal composition; 2) - obrazu, the 
composition of a picture; 3) com- 
position, compounding. 
KOMPOZYTOR , a, s.m. com- 
poser of music, (am. KOMPOZY- 
TORKA. 
KOMPRESA, sy, s. f. compress, 
bolster. I 
kon 
KOMPROMIS, u, s.m. arbitra- 
tion , umpirage. = SĄD POLUBO- 
WNY. 
KOMPROMISARSKI, a, e, of an 
arbitration. 
KOMPROMISARZ, ź,3.m. ar- 
bitrator, umpire. 
KOMPUT, u, s. m, stewed pears 
or apples. 
KOMUNIA , i, s.f. communion, 
the Lord's Supper. Odbyć pierwszą 
komunią, to make one's first com- 
munion. Nie przypuszczono go do 
- ii, they would not admit him to 
the communion, to the sacrament. 
KOMUNIKAGYA, w,s.f. com- 
munication. Miewają z sobą cza- 
sie komunikacye, they have great 
intercourse together. Ułatwić-ą, 
to,facilitate the means of communi- 
cation. Ciasnina Gibraltarska 
stanowi- ą morza Śródziemne- 
go z Oceanem, the straits of Gi- 
braltar form a communication be- 
tween the Mediterranean and the 
Ocean. Mieć - ą z nieprzyjacie- 
lem, to keep up a correspondence, 
an intercourse with the enemy. 
KOMUNIKANT, A, s. m. commu- 
nicant; 2) host or consecrated wa- 
fer. A 
KOMUNIKOWAĆ, kuję , v. imp. 
to communicate, to impart, to 
convey; 2) to communicate or par- 
take of the blessed Sacrament; 3) 
- się z czem, ' to communicate it 
self to another. 
KOMŻA, is, s. f. surplice. 
KON, ia , s. m. horse. - kare- 
ciany, carriage-horse. - poeztar- 
ski, post-horse, stage-horse. - 
wierzchowy, saddle-horse. Na 
koń! to horse! - ohłoblowy, po- 
ciągowy, shaft-horse. -juczny or 
poa ciężary, pack horse. Daro- 
wanemu koniowi nie zaglądają 
w zęby (prov.), people don't look 
the gift horse in the mouth. Dobrze 
siedzieć na koniu, to sit a horse 
well. Ujeżdżać - ia, to break in 
a horse. Koń upadl pod nimna 
cztery nogt, his horse fell under 
him, fell heels upwards. Ochwa- 
cić, zmachać konia, to hard ride 
a horse, to jade him, to founder 
him. Koń ma cztery nogi a po- 
tknie się (prov.), 'tis a good horse 
that never stumbles, and a good 
wife that never grumbles. Pańskie 
oko konia tuczy (prov.), the mas- 
ter's eye makes the horse fat. 
Wojsko jego składa się z 30,000 
piechoty t 10,000 koni, his army 
consisted of thirty thousand foot 
and ten thousand horse. 
KONAĆ, nam , v. n. to agonize, 
to be at the point of death; 2) = 
DOKONAĆ, co, v.a. to finish , to 
close, to conclude. Już kona, he 
breathes bis last. Na jej widok za- 
rzuty skonały mi na ustach, on 
beholding her, reproof died away on 
my lips. Wolność rzymskiej Rze- 
czypospolitej skonała pod Tybe- 
ryuszem, the liberty of the Roman 
Republic died under Tiberius. 
Światełko to konało stopniami, 
KON 
the glimmering light gradually 
sunk, died away. Przybywaj do- 
konać twych świetnych przezna- 
czeń, come and fulfill your glorious 
destiny. Dokonał proroctwa, he 
has fulfilled the prophecy. 
KONAJĄCY, a, e, dying, who is 
at the point of death. Ma oczy - 
ego człowieka, he has the eyes of 
a dying man. Pole bitwy pokryte 
było ciałami trupów i konających, 
the field of battle was covered with 
dead and dying. 
KONANIE, a , s. n. the very mo- 
ment and act of dying, agony. Wol- 
ność zdawała się bydż na sko- 
naniu, liberty was as jn agony. 
KONAR, u, s. m. branch, bough. 
KONCEPOWAĆ, puję, v.imp. 
to invent, to contrive, to devise. 
KONCEPT, u, s. m. (fam. in ałl 
acceptions), a jest; contrivance, 
devise, dim. KONCEPCIK. Jestto 
majster na koncepta, he is fertile 
in expedients, schemes. Ruszaj 
konceptem, suggest me some expe- 
dient, scheme. To jego koncept, 
that is of his own invention. Sadzić 
się na-a, to quibble, to play 
upon words, to be jocose. 
KONCERT, u, s. m. concert, 
dim. KONCERCIK. 
KONCHA, chy, s. f. muscle, 
shell, cockle-shell. 
KOŃCÓWKA, ki, $.p the last 
syllabę of a verse. 
KOŃCOWY, a, e, ultimate, final. 
KOŃCZASTY, a,e,sharp-pointed. 
KOŃCZYĆ, czę, v.imp. to be 
going to end or finish. - się, to 
draw to an end; 2) to be terminated. 
- się na czym, to end in. Tylko 
co kończył mówić, these words 
were scarce out of his mouth, see 
DOKOŃCZYĆ, SKOŃCZYĆ, WY- 
KOŃCZYĆ. Kończ, dokończ mó- 
wić, speak, go, on or continue. 
Skończył mowę na tćmże, he 
concluded by saying to us that 
Skończ ż', dosyć już tego, have 
done then, you are plaguy tedious. 
Wszystko skończone, all is over. 
Już skończył, 'tis done with him, 
he is dead. Pozwól mu niech 
sioój obraz wykończy, let him put 
the finishing hand to his picture. - 
Na tym świecie wszystko się 
kończy, every thing conies to an 
end in this world. Wyraz len koń- 
czy się na samogłoskę, this word 
ends with a vowel. Tak chcę, i 
skończyło się (fam.), so I will and 
no more of it. 
KOŃCZYNY, n, pl. the furthest 
end. - świata, the furthest end of 
the world. 
KONDEK , dka , S. m. mouthful, 
bit, scrap of meat. 
KONDOLENCYAi yi,s. f. (fam.), 
condolence, condoling. Złożyć ko- 
mu-ą, to condole! with one. Na- 
pisać z - ą, to write a letter ol 
condolence. 
KONDUITA, ty, S.f. conduct, 
behaviour. 
KONDUKT, u, $. m. funeral pro- 
cession. 
95 KON 
KONDUKTORA, s.m. lightning- 
conductor-. 
KONDYCYA, yi , s. f. (fam.}.^ 
WARUNEK. Pod tą kondycą , on 
or upon condition, provided that. 
Kłaaniesz ciężkie kondycye, you 
are imposing very hard conditions; 
2) = STAN, condition, circum- 
stances, state, quality. Człowiek 
wysokiej, nizkiej -yi, a man of 
quality, a man of a humble condi- 
tion. Każdy powinien żyć wedle 
swojćj-yi, every one ought to 
live according to his station. 
KONEW, nwi, s. f. = KONE- 
WKA, ki. pail, bucket, a watering 
pot. W konew trąbić (prov.}, to 
drink like a fish. Leje jak z konwi, 
it rains as fast as it can pour, it 
rains very hard. 
KONFEDERACYA yi , s. f. con- 
federation, confederacy. 
KONFEDERACYJNY, A,r, of a 
confederation. 
KONFEDERAT, a, s.-m. confe- 
derate. 
KONFEKT, u, s. f. comfit. 
KONFERENCYA , yi, s.f. confe- 
rence- Przystąpić do konferencyi, 
to enter into conference with one. 
= ZNOSZENIE SIĘ , OBRADA. 
KONFESYONAŁ, u, s.m. con- 
fessional , confession-seat. 
KONFIDENCYA, yi, S.f. fami- 
liarity. = POUFAŁOŚĆ. 
KONFISKACYA, vi, s.f. con- 
fiscation, forfeiture. 
KONFISKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to confiscate. SKONFISKOWAĆ. 
KONFITURY, r, pl. confiture, 
sweetmeats, jam. 
KONFRONTOWAĆ, u. a. imp. 
SKONFRONTOWAĆ, to confront. 
--świadków z oskarżonym, to 
confront a witness with the accused 
person.- kopiją z oryginałem, to 
collate the copy with the original. 
KONFUNDOWAĆ, duję,v.imp. 
to confound, to shame, to perplex, 
to disconcert. 
KONFUZYA, yi, s.f. confusion, 
shame, perplexity. 
KONGRES, u, s. m. congress. 
Wiedeński, Weroński-, the con- 
gress of Vienna, of Verona. 
KONIARZ, a, s. m. lover of 
horses. 
KONICZYNA, ny, s. f. clover, 
trefoi).= KONICZ, KONICZEWIE. 
KONIEC, ńca, s.m. end, close. 
Końłec kija, stołu, ogrodu, the 
end of a stick , of a table, of a gar- 
den. Końce palców, the finger-ends. 
Zwiedził siviat z końca io koniec, 
he has travelled from one end of 
the world to the other. Koniec no- 
sa , ucha, the tip of the ear, of the 
ear. Końce skrzydeł ptaka, 
the pinions.- pióra, the nib of a 
pen. Koniec roku, the year's end. 
Na szarym końcu, in an awkward 
situatioh,- pborly, distressedly. Ko- 
niec życia szczęśliwie spędził, 
the latter part of his life proved 
happy to him. Przy końcu życia 
stracił jedynaka Syna , in his old 
age he lost his only son. Koniec 
96 
KON 
wieńczy robotę, the evening 
crowns the day, all is well that ends 
well. Na jaki koniec? to what pur- 
pose? Tym końcem, for this pur- 
pose, in that view. Już koniec, all 
is over. Na koniec, at last, at 
length. Koniec końców, in fine, in a 
word. Położyć czemu koniec, to 
put an end to a thing. Ni& masz 
temu końca, there is no end of it. 
Jaki tego będzie koniec? what 
comes of it in the end? Trudno 
z nim przyjść do końca, he is a sad 
man to deal withal. 
KONIECZNIE, adv. needs, in- 
dispensablv. 
KONIECZNOŚĆ, i, s.f. need, 
indispensable necessity, imperious 
necessity, exigency. 
KONIECZNY, a , e, needful, in- 
dispensably requisite. 
KONIK , a , s.m. dim. o/KOŃ, 
pony; 2) grasshopper; 3) sea-horse, 
hippocampus (fish.).-drewniany, 
hobby horse. 
KONINA, ny, s.f. horseflesh. 
KON IOGON , \ , s.m. (a plant), 
horse tail, shave grass. 
KONITRUD, u, s.m. (a plant), 
seammony. 
KONIUCH, a,s. m. groom,ostler 
of the stable. 
KONJUGACYA, ¥!,«./■. (gram.), 
conjugation. 
KONJUGOWAĆ, guję, v.imp. 
to conjugate. 
KONIUSZEK, szka, 5. m. point, 
tip. 
KONIUSZOSTWO, wa , s. n. the 
office of an equery. 
KONIUSZY, szego, «. m. equery, 
master of the horse. = NA, y, s. f. 
his wife. • 
KONKLUDOWAĆ, duję, v.n. 
to conclude, to infers to draw a 
consequence, see WNIOSKOWAĆ, 
WNOSIĆ. 
KONKLUZYA, yi , s.f. conclu- 
sion, inference. Cóż z tego za 
konkluzya? what do you infer from 
that? 
KONKURENCYA, yi , s. f. com- 
petition ; 2) wooing,suit, courtship. 
= WSPÓŁUBIEGAN1E SIĘ, ISĆ 
O LEPSZĄ , O PIERWSZĄ, oppo- 
sition. Konkurencya zmusiła go 
do zniżenia cen, the competition, 
the opposition compelled him to 
lower his prices. 
KONKURENT, a , s. m. competi- 
tor; 2) wooer, suitor. 
KONKUROWAĆ , ruję , v. n. to 
stand in competition, to vie or act 
in emulation with another; 2) to 
woo, to court, (- do kobiity). 
KONKURS, u, s.m. concurrence, 
cooperation. Ogłosić- na katedrę 
prawa, to put up a chair, a profes- 
sorship of law for competition. Po- 
dać się do-u, to present one's 
self for the competition. 
KONKURY, ów, pl. (used only 
mpl.), addresses, courting, wooing 
(fam.). Stroi konkury do lodówki, 
he is paying his addresses to a 
widow, he is courting a widow. 
KONNICA, cy, s. f. cavalry, 
KON 
horse troops, horse. Natarcie -y 
a charge of cavalry. 
KONNO, adv. on horseback. Sie- 
dzieć- na kijku, to sit or run 
astraddle, or to ride on a stick. 
KONNY, A, E, riding a horse.- 
żołnierz, horse soldier, trooper. 
-y posąg, equestrian statue. -a 
Soczla, horse-poste, the post- 
ouse.-a potyczka, a skirmish 
of cavalry. 
KONOPIE, pi, pl. hemp. Zbie- 
rać, rwać-e, to pull the hemp. 
Moczyć-e, to soak, to steep hemp, 
(KONOPIE properly means the 
hemp-seed, in opposition to PIEŃ • 
KA, the plant of it). Straszydło 
w konopiach, a scare crow. W ko- 
nopiach go postawić, he is a perfect 
scare crow, a perfect fright. 
KONOPACZYĆ, v. a. to calk (a 
ship, a door, etc.). 
KONOPKA, ki , 8. f. flax-finch, 
linnet (a bird). 
KONOPNICA, cy, s. f. (aplant), 
hemp-agrimony. = SADZIEC. 
KONOPNIANY or KONOPNY, A, 
e, of hemp, made of hemp. - łody- 
ga, hemp-stalk.-e płótno, hemp- 
cloth. - olej, hemp-oil. 
KONO WAŁ, a, s. m. horseleech, 
farrier, veterinary surgeon. 
KONOWALSKI, a, e, veterinary. 
KONOWALSTWO, wa,8. n. art 
of farriery. 
KONSEK WENCYA, yt , s. f. con- 
sequence (fam.). Jakaż z tego kon- 
sekwencya? what conclusion, what 
consequence do you draw from that? 
Konsekwencye lego mogą być nie- 
bezpieczne, the consequence of 
that may be dangerous. Działać 
z konsekwencyq, to act consis- 
tently, to foresee the consequences 
of a measure. Działa bez -yi, he 
acts rashly, thougthlessly. 
KONSERWACYA, yi, s.f. con- 
servation, preservation. 
KONSERWATOR, A, 8. m. con- 
senator, preserver. 
KONSERWOWAĆ, wuJĘ,v.tmp. 
to conserve, to preserve. 
KOŃSKI, a, e, of a horse. Koń- 
skie gospodarstwo (slada\,» stud, 
a place where horses are kept for 
breeding and the management of it. 
Kupiec -i (KONIARZ, ROSTRU- 
CHARZ), a man who deals in 
horses. 
KONSOLACYA, yi , s.f. conso- 
lation , comfort; 2) little children 
(fam.). Trzy lata jak ożeniony a 
niż ma konsolacyq, it is scarcely 
three years since lie married, and 
he is father of a family. A konsolo- 
cya w jakiem zdrowiu? I hope 
your children are in good health? 
KONSPIRACYA, yi, s.f. conspi- 
racy, plot. 
KONSPIROWAĆ, ruję, v. n. to 
conspire, to plot. 
KONSTELACYA, yi, s. f. con- 
stellation. 
KONSTYTUCYA , yi , s. f. con- 
stitution, form of government, 
charter, fundamental law; 2) consti- 
tution , temper or habit of body, KON 
temperament, complexion of the 
body. Mój sposób widzenia rze- 
czy zależy zupełnie od, mojćj 
konstytucji, my opinions absolu- 
tely depend upon the complexion of 
my body. Fig: Konstytucya pań- 
stwa monarchicznego wymaga 
aby, etc., the constitution of a mo- 
narchic kingdom requires that, etc. 
KONSTYTUCYJNY, a,e, con- 
stitutional. 
KONSUL, a, s.m. consul. Na- 
znaczyć -a, to name a consul. - 
dożywotni, consul for life. 
KONSULARNY, a, e, consular. 
KONSULAT, u, s.m. = KON- 
SULOSTWO,consulate, consulship. 
KONSUMPCYA,yi,s.f. consum- 
mation. W Londynie wielka kon- 
sumeya piwa, there is a vast con- 
summation of beer in London. 
KONSUMPCYA, yi, s.f. con- 
sumption, phthisic. Mieć konsump- 
cyą, to be phthisical, to be in a 
consumption or decline. 
KONSYLIARZ, a , s. m. counsel- 
lor; 2) doctor, physician. 
KONSYSTORZ, A , s.m. consis- 
tory. 
KONSZACHTY, tów, pl. (fam.), 
secret understanding, underhand 
dealing, collusion. Mają z sobą 
konszachta, there is an under- 
standing between them. (The mean- 
ing of this word is familiar in all 
its acceptions). 
KONSZACHTOWAĆ (z kirn), to 
have an understanding together, 
to play into each other's hands, to 
play booty together, to collude, to 
row together (fam.). 
KONTENT, a, e, content, satis- 
fied, glad.= RAD, ZADOWOLNIO- 
NY. Jestem kontent z ciebie, I am 
satisfied or pleased with your 
doings, I like you. Nie jestem - 
z niego, I am dissatisfied or dis- 
pleased with, I dislike him. Stra- 
sznie z siebie kontent, he has a 
great conceit of himself, he is plea- 
sed with his dear self. Kontent że 
go Pan Bóg stworzył, he is happy 
to remain as he is, he is pleased 
with his present condition. 
KONTENTOWAĆ, tuję ,v.imp. 
to content, to satisfy, to gratify.- 
się, to be content or satisfied, see 
DOGODZIĆ, ZADOWOLNIĆ. 
KONTO,inztecLscore, reckoning, 
account (fam.). Wziąść co na 
swoje konto, to take a thing upon 
one's self. Biorę to na moje-, I 
take it on myself. 
KONTR and WKONTR, loc.adv. 
(fam.), against, in spite, contrary to. 
W kontr im, against them. Iść 
to kontr czemu or komu, to contra- 
clict directly the sentiment of a per- 
son , to oppose or stand against a 
thing. 
KONTRAKT, V, s.m. contract, 
compact, agreement. = KONTRA- 
KTY, ów, pl. a periodical meeting 
of the landlords in order to transact 
their business with the farmers, 
debtors, etc,; Kiow, Dubno and 
KOP 
Lemberg are three towns renowned 
for such meetings. 
KONTRAKTOWAĆ, TU JĘ,v.tłnp. 
to contract for a thing, to make a 
bargain. 
KONTROLA, u, s. f. (a register 
book), control, account. Bióro 
kontroli, comptroller's office. Wcią- 
gnąć w kontrolę, to control (a 
deed , a writ). Wykreślony został 
z kontroli loojskowej, he has been 
struck off the army roll. 
KONTROLER, a , s. m. control- 
ler, comptroller, superintendent. 
KONTROLOWAĆ, luję , v. imp. 
to control, to verify; 2) fig. to carp 
at, to censure, to criticise upon, to 
blame. 
KONTUMACYA, yi, $. f. (in law), 
contumacy; 2) quarantine. Odbyć 
kontumacyą, to perform quaran- 
tine. 
KONTUSZ, a, s.m. an upper 
garment formerly worn by the Po- 
les. 
KONTUZYA, yi, s.f. contusion, 
bruise. 
KONWALIA, I, s.f. lily of the 
valley. - LILIJKA, LANKA. 
KONWENCYA or KONWENT, 
u, s. m. convent, monastery. = 
UMOWA. 
KONWIKT, u, s.m. boarding 
school kept by ecclesiastics. 
KON WISARKA , ki , s. f. a pew- 
tprpr\ wifp- 
KONWISARSTWO, WA, s. n. 
pewtery. 
KONWISARZ, a, s.m. pewterer. 
KONW.ÓJ, u, s.m. convoy, 
escort. 
KONWOJOWAĆ, juję, v. imp. 
to convoy, to escort. 
KONWULSYA, yi, s.f. convul- 
sion ; fit. 
KOPA, py, s.f. three-score; 2) 
pile of corner hay. Kopa jabłek, 
jajek, etc., sixty apples, sixty eggs. 
Kopa groszy (prazkich), sixty 
grosses or drams (kind of money). 
By extens: eight ounces of silver. 
Kopa siana, a cock, or a rick of 
hay. U kogo kopa leży druga do 
niego bieży (prov.), fortune follows 
the rich and powerful men of the 
earth. 
KOPAĆ, pię, v.imp. to dig, to 
hollow, to excavate, to scoop out. 
Kopać rów, studnią, to dig a ditch, 
to sink a well. Kopie grób dla sie- 
bie, he is digging his own grave. 
Fig • Kopnąć nogą, to kick. Kopać 
dołki pod kim, to lay a trap, to lay 
snares, to lay.an ambush for one. 
KOPACZ, a, s. m. digger. 
KOPALNIA, I, s. f. mine, quarry. 
Kopalnia srebra, złota, a silver 
or gold mine. - węgla ziemnego, 
a coal pit. - marmuru, a marble 
quarry. 
KOPALNICTWO, a, s. n. the 
doctrine of minerals and mines. = 
GÓRNICTWO. 
KOPALNY, a, E, fossil. 
KOPANIE, ia , s. n. digging. 
KOPCIĆ, pcę , v. imp. to blacken 
with soot; 2) to smoke. Kopcić 
KOP 
obrazy (aby starożytni^] wyglą- 
dały) , to besmoke pictures. Te 
drewka mokre okopcą ciebie, this 
wood is green, it will smoke you. 
KOPCIDYM, a, s. m. a bad cook; 
2) a man fond of smoking, eternal 
smoker. 
KOPCIUSZEK , szka , s. m. cin- 
der-wench. dimtn. ofKOPCIUCH, 
a scullion wench or boy, one who 
does the drudgery of the bouse, a 
young or little sloven, a young or 
little slut. 
KOPEĆ, pcia , s. m. soot, coom. 
KOPERCZAKI, ków, pl. (fam.), 
addresses paid to a woman. Koper- 
czaki stroić, to lose one's self in 
compliments, to present one's res- 
pects too warmly. 
KOPERSZT YCII, u, s. m. copper 
print, copper-plate, stamp. 
KOPERTA, ty, s. f. envelope; 2) 
watch-case. 
KOPERWAS, u, s. m. copperas. 
KOPIA , I, s.f. spear, lance ; 2) 
copy. Kopije kruszyć (chivalry), 
to break a lance, to wrestle a fall, 
to enter the lists with one. Zła ko- 
pia wybornego oryginału, it is a 
bad copy of a very good original. 
Jestto oryginał bez kopii (fam.), 
one that has not his fellow, an ori- 
ginal. 
KOPIEC, pca , s. m. landmark; 
2) hillock cast up by a badger or a 
fox. 
KOPIJKA or KOPIEJKA, i, s. f. 
a copper coin usedin Russia, the 
hundreth part of a rouble. 
KOPIJNIK, A, s.m. spear-man. 
KOPIJOWAĆ, juję, u. imp. to 
copy, to transcribe. 
KOPNO, adv. full (of snow). Ko- 
pno na drogach, the road and the 
fields are thoroughly covered with 
snow. 
KOPNY, A, e , yielding rich har- 
vest ; 2) abundant, fruitful, fertile; 
3) (of a road), impassable on ac- 
count of snow, filled with snow. 
KOPR ,v,s.m. fennel. 
KOPUŁA, y, s. f. cupola, dome. 
KOPYCIARZ, a, s.m. last-ma- 
ker. 
KOPYCIASTY, a, e, furnished 
with a hoof, solipede. 
KOPYŚĆ, i, s. /".=KOPYSTKA, 
Ki, spattle, spatula; 2) brush of 
swine's bristles;3) (zool.), polyodon. 
KOPYTKOWE, ego, s.n. toll 
paid on the road for horses and 
C3ttlc» 
KOPYTO, ta,s. n. hoof; 2) shoe- 
maker's last. Końskie kopyta, a 
horse's hoofs, scoffins. Z KOPYTA, 
adv. suddenly, at one leap, with 
full speed. Skoczyć z kopyta, to go 
full speed. To się nie da zrobić 
tak z kopyta, that is no foundry 
work, that is not a thing to be done 
off hand, to be done in a trice. 
Wszystko robi na jedno kopyto, 
he copies himself, he knows no- 
thing but the old routine. Oba na 
jedno kopyto, those two people 
seem to have been cast in the same 
mould. Przerobię ją na moje ko- 
97 98 
KOR 
pyto, I will mould her to my ways. 
Szewcze, patrz kopyta, every one 
to his trade; let every one be 
busy with nothing but what con- 
cerns his art, or let him not meddle 
with the business of others. 
KORA, ry, s. f. bark of a tree. 
KORAL, d , s. m. KORALIK, A, 
dim. coral. 
KORALOWY, a, e, coralline. 
KORBA, by, s. f. crooked handle, 
crank. 
KORCIĆ. ci, v. n. imp. to have a 
mind or longing, to have a fit, to 
make uneasy, to disquiet, to a- 
larm. (familiar in all meanings). 
Korci go że nic nie oberwał, he 
wants a drubbing, he seeks his un- 
doing. Korci go ich pomyślność, 
he cannot look upon their success 
without a feeling of vexation. Korci 
go że dziecie śpi, he is vexed at 
the sight of that sleeping child. 
Korci go coś, he is uneasy, he is 
tormented by the devil. 
KORCOWY, a , e , of.a bushel. 
KORD, a, s. m. sabre. KORDE- 
LAS, a, cutlass, hanger. 
KORDASZ, a , s. m. a noisy fel- 
low, brawler, bully. 
KORDON, u, s.m. boundary- 
line , frontier; 2) string, cord. Kor- 
don zdrowia, sanitary line; a line 
of troops placed in such a way as 
to cut off all communication with a 
town, or country infected by the 
plague, etc. 
KORDUPEL, pla, s.m. shrimp, 
dwarf, pigmy. 
KORDYAŁ, u, S.m. cordial. 
KORDYALNY, a, e, cordial, 
invigorating; 2) sincere, hearty. 
KORDYGARDA, dy, s.f. guard- 
house. 
KOREK,rka,s.m. KORECZEK, 
czka , dim. cork; 2) heel of a shoe. 
Korek z kory, cork.- drewniany, 
p\ug.-szklanny (zatyczka), glass 
stopper. 
KOREKTA, ty, s. f. (among 
printers), proof, revise, proof-sheet. 
Poprawiać, czytać korektę, to 
correct, to read a proof, proofs, to 
read for the press. Pierwsza-a, 
the first proof. Druga-, the revise. 
Trzecia-, the second revise. Nie 
zgadzam się na drukowanie aż 
po trzeciej lub czwarty korekcie, 
I insist upon revising three or four 
times before they work off. 
KORESPONDENCYA , Yl, s. f. 
Correspondence. 
KORESPONDENT, A, s. m. cor- 
respondent. 
KORESPONDOWAĆ, duję, v. n. 
to correspond, to hold or carry on 
correspondence. 
KORKOWY, a, E, of cork. - 
drzewo, cork-tree. Nosić korkowe 
podeszwy, to wear cork soles. 
KORNECIARKA, ki , s. f. head- 
dress maker, milliner. 
KORNET, a , s. m. KORNECIK, 
A , dim. coif, hood (of women); 2) 
hornet, cornel, french horn. 
KORNY, a , e , humble, submis- 
sive, see POKORNY. 
KOR 
KORONA, nv, s.f. crown; 2) 
Poland, in distinction from the 
Grand Duchy of Lithuania; 3) - 
cesarska {a plant), fritillary; h) - 
szachownica (a plant), checkered 
daffodil, common fritillary. Korona 
książęca, hrabiowska, etc., a du- 
ke's, earl's, etc. coronet. Korona 
(łysinka) księżowska, a priest's 
shaven crown. Sięgać po -ę or 
dobijać się -y, to aspire to the 
crown. Zrzec się-y, to renounce 
the crown. Stracić-ę, to lose one's 
crown. Hiszpańska, angielska-, 
the crown or kingdom of Spain, 
England. Fig: Nie spadnie ci ko- 
rona z głowy że to zrobisz (prv.), 
you don't forfeit your nobility or I do 
not think you derogate from the 
dignity of your rank by doing so. 
To najdroższy klejnot w jego ko- 
ronie, that man, that town or 
country is the finest jewel in his 
crown. Północna i połódniowa-, 
(astr.) the northern, the southern 
crown. - męczeńska, the crown 
of martyrdom, (see WIENIEC). 
KORONACYA, vi, s.f. corona- 
tion. 
KORONKA, ki , s. f. coronet; 2) 
chaplet, rosary, string of beads-; 3) 
lace.- brabancka, brussels lace. 
KORONNY, A, E, of a crown. 
Wojska koronne, Polish army 
(Hist, of Poland).-e złoto, gold of 
a low standard. Koronny złodziej, 
arch thief, a great robber.-oszust, 
an arrant knave. 
KORONOWAĆ, nijję,v.imp. to 
crown. 
KOROWAJ, v, s. m. wedding 
cake, a kind of delicate bread the 
bride is presented with, according 
to an old custom in some Slavo- 
nian countries. = KOŁACZ. 
KOROWATY, a, e, ressembling 
the bark of a tree. 
KOROWODY, DÓW, pl. ceremo- 
nies, formalities, mfleh ado. Robić 
wiele niepotrzebnych korowo- 
dów, to make much ado about no- 
thing. Po wielu korowodach, after 
much ado. Bez tych korowodów, 
without such a rout about nothing. 
KORPORACYA, yi , s. f. corpo- 
ration. 
KORPUS, v, s.m. corps, (used 
chiefly in a military acception). 
Korpus piechoty, jazdy, a body 
of foot, of cavalry. - rezerwo- 
wy, a body or corps of reserve. 
Lubiony w całym korpusie, he is 
beloved in his corps or regiment. 
KORPUŚNY or KORPUSOWY, 
A, E, belonging to a body (army). 
KORSARSKI, a , e , of a pirate, 
piratical. - okręt, privateer. 
KORSARSTWO,wa, s.n. piracy. 
KORSARZ, k, s.m. corsair, pi- 
rate, buccanier. 
KORTYNA, NY, s.f. curtain; 2) 
(in fortif.), curtin. 
KORYTARZ, a, s.m. corridor, 
alley. 
KORYTO, ta , s. n. KORYTKO, 
ea , dim. trough, channel. - rze- 
ki, bed of a river. Koryto (w któ- 
KOR 
rem karmią świnie i poją bydło), 
trough. - mularskie (necka do 
wapna), plasterer's trough, tray 
or hod. - młyńskie (klórem pły- 
nie woda do obracania kola), 
trough, channel. 
KORZEC, rca, s.m bushel. Ko- 
rzec krakowski. a bushel contain- 
ing 501,1160 french litres. Korzec 
warszawski= 128,000 french lit. 
Fig: Korcami pieniądze mierzyć, 
to have money by the shovelful. 
W korcu maku takiego szukać 
(prov.), he has not hismatch or his 
fellow. Chłopa w korzec nie mie- 
rzą , one must not judge of a man's 
merit by his stature. 
KORZEŃ, ia, s. m. root. pl. KO- 
RZENIE , spice. Korzeń główko- 
wy, bulbous root, bulb. Korzenie 
niektórych drzew rozchodzą się 
daleko pod ziemią, the roots o£- 
certain trees spread under ground. 
Korzeń zęba zepsuty, the tooth is 
decayed at the root. Fig: Wddy or 
cnoty puściły głęboko korzenie 
(wkorzeniły się) w jego serce, vice 
or virtue is deeply rooted in his 
heart; 2) prick, (obsc.) 
KORZENTASTY = KORZENI- 
STY, a, e, rooty, full of roots. 
KORZENIĆ, nię, v.imp. to sea- 
son with spice. - się, to take root, 
to strike root, see WKORZENIĆ 
SIĘ, ZAKORZENIĆ SIĘ. Fig:Nie 
dazwalajmy złemu korzenić się, 
evil must not be suffered to grow 
inveterate. Trudno pozbyć się 
mniemania raz wkorzenionego, 
when an opinion is rooted, it is dif- 
ficult to get rid of it. 
KORZENIĆ WKA, ki, a. f. (a 
plant), bird's nest; 2) spiced 
brandy. 
KORZENNICZKA, ki, s.f. gro- 
cer's wife; 2) spite-box. 
KORZENNIK, a , s. m. grocer. 
KORZENNY, a, e, spicy, aroma- 
tic. Zapach korzenny, aromatic 
odour. Sklep korzenny, grocer's 
shop. Hanael korzenny, grocery. 
KORZONEK, nka, s. m. dim. 
little root. 
KORZYĆ, RZĘ,v.imp. to humble, 
to humiliate, to cast down, to bring 
down or low,tosubdue.UKARZAC, 
UKORZYĆ. = UPOKORZYĆ. Bóg 
hardych korzy, God humbles the 
proud. Korzyć się sercem i myślą 
przed Bogiem i ludźmi, to humble 
one's self before God and men. 
KORZYŚĆ, i,s.f, profit, bene- 
fit, advantage, emolument. Nie 
masz w tym ani części ani ko- 
rzyści , there is neither honour nor 
profit in such a business. Nie od- 
niosę ztąd żadnćj-i, I get no- 
thing by it; I am not the better for 
it. Ciągnij z tego korzyść, make 
the best of it; profit by it Odniósł 
wielką korzyść z czytania, nau- 
ki, he has derived great profit from 
his reading, study. 
KORZYSTAĆ, tam , v. n. to pro- 
fit , to take advantage, to avail one's 
self.- ze zręczności,to avail one's 
self of an opportunity, to make the KOS 
best of, to improvethe opportunity. 
Korzystać z pieniędzy swoich, to 
derive profit from one's money, 
to put or let it out to use. Nie ko- 
rzysta z pieniędzy swoich, his 
money brings him nothing. -z do- 
brej rady, z przykładu, to profit 
by, to benefit, to be benefitted by, 
to be the better for good advice, 
example, - z cudzych błędów, to 
profit by the faults of others. Ko- 
rzystał z przestrogi, make the 
best of the warning. Nikt nie ko- 
rzystaj ze ile nabytych bogactw, 
ill gotten goods never prosper. Pod 
okiem swego opiekuna wiele sko- 
rzystał, be has made great pro- 
gress, great proficiency with his 
tutor. Bardzo skorzystał w do- 
brćm towarzystwie, he has im- 
proved a great dęal by intercourse 
with good society. To dziecko wi- 
docznie korzysta, the child is 
visibly thriving, see ZAROBIĆ, 
ZYSKAĆ. 
KORZYSTNY, v, e, profitable, 
advantageous. 
KORZYSTOLUBNY, A, e , inte- 
rested, covetous, selfish. 
KORZYSTY, A, e, covered with 
a thick bark. 
KOS, ą , s. m. black bird. 
KOSA, sy, s. f. scythe; 2) tresses 
cf hair. Czas i śmierć malują 
z kosą, tknę and death are painted 
with a scythe. Trafiła kosa na 
kamień (prov.), tit for tat; set 
a thief to catch a thief; they are well 
matched or well met. 
KOSACIEC, ćca, s. m. (a plant), 
iris or flower-de-luce. 
KOSARZ, a, s.m. mower. 
KOŚBA, by, S. f. mowing time. 
KOŚĆ, I, s.f. bone; 2) die. - 
słoniowa, ivory. Nauka o ko- 
ściach, osteology. - niezgody, a 
bone of contention. Tylko go skóra 
a kości, be is nothing but skin and 
hones or he is raw-boned. - obie- 
rać , to pick a bone. Grać w kości, 
to play at dice. Z kościami poczci- 
wy człowiek, he is honest to the 
very back-bone. Rzucić kość po- 
między (prov.), to give one a 
bone to polish; to throw, to give 
one a bone to pick (fam.). Stare 
kości (fam.), an old man. Stanie 
to lobie kością w gardle (fam.), 
you will smart for it some day or 
other; you will rue it. KOŚCI, pl. 
bones, bones of dead bodies. Kość 
rzucona! the dice are thrown! 
KOŚCIANY, A, e, made of bone. 
- dziadek, a man grown old be- 
fore his age, a man worn out with 
labour or debauch. 
KOŚCIEĆ, cieję, v.n. to turn 
into bone; to grow stiff or benum- 
bed, see KOSTNIEĆ. 
KOŚCIELNY', A, e, of a church, 
ecclesiastical. 
KOŚCIÓŁ, A, s.m. KOSCIO- 
ŁEK, łka , dim. church. - kato- 
licki, the catholic church.- wscho- 
dni, zachodni, grecki,the church 
of the east, the west; greek church. 
Walczący i tryumfujący -, the 
KOS 
church militant, and the church 
triumphant Ślubować w obliczu 
-a, to be married in the face of 
the church. Fig: Pokazać'dudka 
na kościele (prov.), to take heed 
or care in order not to be decieved, 
t,o be very cautious. Nauczę go 
gwizdać po kościele, Iłwill make 
him rattle for some time; I will 
school him or give him his cue. 
Kościol odarłszy dzwonnicę po- 
bija (prov.), he robs the master 
and gives to the servant. Kto ko- 
ściołowi służy, z kościoła żyje 
(prov.), every one must live by his 
business. 
KOŚCIOTRUP, A, s. m. skeleton. 
KOŚCISTY. a,e, bony. 
KOSIĆ, szę , v. imp. to mow. 
KOŚLAWIEĆ, wieję , v. n. SKO- 
ŚLAWIEĆ, to grow bandy-legged. 
Wykoślawiłeś {skrzywiłeś) trze- 
wiki twoje, your shoes are out of 
shape. Koszławić nogi, to waddle, 
to sidle. To głowa koślawa (fam.), 
he is cross-grained. 
KOŚLAWY, a , e, bandy-legged, 
splay-footed. 
KOSMACIĆ, cę , v. imp. to make 
shaggy. = KOSMACIEĆ, cieję , v. 
n. to grow shaggy. 
KOSMACIZNA, ny, S.f. hairi- 
11C ss. 
KOSMATY, A, e , hairy, shaggy, 
villous. Witać kogo kosmatą ręką 
(prov.), to congratulate one upon 
his marriage. 
KOSMYK, A, s.m. shag; flock 
of wool; tuft of hair. 
KOSNICA, cy, s.f. charnel-house. 
KOSOWIĆA, cy, s.f. mowing 
season. 
KOSTKA, ki, s.f. = KOSTE- 
CZKA , small bone, ossicle; 2) 
Kostka, ancle; 3) Martwa kostka, 
splent, wen. Aż po kostki, up 
(down) to the ankle. W kostki, chec- 
kered. Grać w kostki or w kości, 
to play at dice. Rzucać, miotać 
kostkę o co, to cast lots, to take 
one's chance, to run the risk, 
hazard. Dobrze kostka padła, that 
has brought me good luck. 
KOSTNIEĆ or KOŚNIEĆ or KO- 
ŚCIEĆ, v.n.imp. to ossify. Dia 
rozmaitych przyczyn członki cia- 
ła kostnieją, several causes have a 
tendency to ossify certain parts of 
the body. Serce mu skostniało, his 
heart had become ossified. Fig: 
Skostniał od zimna, z przestra- 
chu, etc., a chill spread over his 
whole frame or he became cold and 
pale from excessive cold, fear, etc. 
KOSTRZEWA, wy, s. f. fescue- 
grass (bot.). 
KOSTUR, A, S.m. club, cudgel; 
pilgrim's staff. 
KOSTUŚ, ia, s. m. fem. KOSTU- 
SIA, dim. of KONSTANTY, Con- 
stantinus, CONSTANCE. 
KOSY, a, e, having the form of a 
scythe; 2) that is slanting, sloping, 
askew. Kose oczy, squint eyes. Ko- 
sooki or kosook, squint eyed. 
KOSYNIER, a, s.m. a revolu- 
tionary soldier armed with a scythe. 
KOS 
KOSZ, A, s.m. basket - chle- 
bowy, bread-basket. - masztowy, 
scuttle of a mast - szańcowy, 
gabion. - młyński, hopper. Osa- 
dzić kogo na koszu, to leave one 
in the lurch. Osiąść na koszu, to 
be left in the lurch. Osadził pannę 
na koszu, he left the damsel after 
having asked her in marriage, he 
abandoned her when all was ready 
for wedding; 2) Architect, impost, 
moulding; 3) Kosz tatarski, ko- 
zacki, (from persian Kootch) an 
encampment of Tartars, the Za- 
porogue Kossacks' camp. Wojsko 
koszem położyć, to encamp an 
army. 
KOSZAŁKA, kt, s.f. frail, basket 
made of rushes. Pleść koszałki 
opałki, to talk at random, to talk 
nonsense. 
KOSZARY, h, pl. barracks; 2) 
a park fenced with a hedge for 
cattle. Koszary piechoty, soldiers' 
barracks. - konnicy, horse bar- 
racks. Wszyscy żołnierze pomie- 
szczeni byli w -ach, all the 
soldiers were lodged in the bar- 
racks. 
KOSZENIE, ia , s. n. mowing. 
KOSZER, u, indecl. viands pure 
and permitted by Moses. 
KOSZERNE, ego, s. m. a kind of 
toll paid by the Polish Jews. 
KOSZLAWIEĆ, see KOŚLA- 
WIEĆ. 
KOSZOWY, A, B, of a basket; 
2) - ego, s.m. chief of the Zapo- 
rogue Kossacks, see ATAMAN. 
KOSZT, u, s. m. expense, outlay, 
charges. Bawić gości cudzym ko- 
sztem, to divert a company at the 
expense of some body. Wielki, 
ogromny koszt, extravagant ex- 
pense, see WYDATKI. Powiększyć 
koszta, to increase the expense, to 
swell the account ol expenses. Ko- 
szta wynoszą tyle a tyle, the 
outlay, money disbursed amounts 
to so much. Zaliczyć co w koszt, 
to enter a sum as disbursed. Koszta 
większe niż dochód, the expendi- 
ture exceeds the receipt.. Nie oglą- 
da się na koszta, he does not care 
what he spends. 
KOSZTOWAĆ, tuję, V.n. to 
cost; 2) v. a. to taste. Kosztowało 
go to wiele dowcipu i erudycyi, a 
wszystko bezkorzystnie, he has 
been at great expense of or he has 
expended a great deal of wit and 
learning, and all to no purpose. 
Rok mu kosztuje tyle a tyle, he 
spends so much a year. Nie pra- 
wujmy się, procesa bardzo ko- 
sztują, do not let us go to law, 
lawsuits are too ehargeable. Budo- 
wla drogo -je, building is very 
expensive, or runs away with a deal 
of money. Sława drogo -je, glory 
is a dear purchase. Cnota nie po- 
winna bynajmniej nas koszto- 
wać , virtue is not a thing which 
should be troublesome to us. Łzy 
nic nie kosztują tej filutce, this 
artful woman always has tears at 
command. Kucharka nie koszta- 
99 KOT 
wała tego sosu, the cook-maid has 
not tasted that sauce. Chcesz skosz- 
tować naszego wina? will you 
taste our wine ?Skosztuj tej tabaki, 
try or smell this snuff. Skosztował 
goryczy żgcia wojennego, he has 
nad a trial of the army, he is heartily 
sick of it. 
KOSZTOWNOŚĆ, i,8.f. costli- 
ness , expensiveness. 
KOSZTOWNY, A, E, costly, ex- 
pensive. 
KOSZULA, li , s. f. KOSZULKA, 
ki, dim. shirt, shift. Koszula mę- 
ska , a shirt - kobieca, a shift, a 
smock. Płócienna, bawełniana-, 
a linen, cotton shirt.Biała, brudna, 
nocna -, a clean, a dirty, a night 
shirt or shift Zmieniać--ę, to shift 
one's self. Być w jedndj -i, to be 
undressed or in one's shirt Nie ma 
na grzbiecie -i, he has not as hirt 
to his back. Bliższa -a ciała niże- 
li kaftan (prov.), close is my shirt, 
but closer is my skin. Złupić kogo 
do koszuli, to ruin, to undo one, 
to be the ruin of him, to beggar 
him. Zgrać się do-i, to lose at 
play one's last farthing. Choćby mi 
przyszło ostatnią koszulę stracić, 
I would rather ruin myself than 
give up that business. 
KOSZYCZEK = KOSZYK, a, 8. 
m. dim. little basket - z kwiata- 
mi , a flower-basket 
KOSZYKARZ, a, s.m. basket- 
maker. 
KOSZYSKO, ka , s. n. (a plant), 
vervain. 
KOT, A,s.m. KOTEK,tka,dim. 
fem. KOTECZKA, i, cat, puss. 
Lew, tygrys i lampart są koty, 
the lion, the tiger and the leopard 
are animals of the cat kind. Koty 
z kim drzeć, to be at daggers 
drawn with one. Żyć jak pies z ko- 
tem, to live a cat and dog life. Kota 
w worku targować (prov.), to 
buy a pig in a poke. W nocy 
wzsystkie koty bure, when can- 
dles are out, all cats are grey. 
Kot na ognisku or na kuchni 
(prov.), there is no sign of dinner 
In that house; there was not even a 
cat, I saw not a living creature. 
Gdzie nie masz kota myszy her- 
cują, whenever the cat is absent 
the mice make merry. Odsądził 
Co jak kota od mleka, he veaned 
im from a pleasure or from a gain. 
Biega jak kot zagorzały or pod- 
smalony, be runs as if he had a hot 
coal in his breeches, as if he had 
burnt his tail. Miarą kocie / dont 
spend too much 1 Paść kola, to re- 
ceive a bastinado. Ciągnąć kota, to 
be a laughing stock to others. Kot, 
hare (hunt.). 
KOTARA, M,s.f. bed-curtain. 
KOTKA , KI, S. f. KOTECZKA , 
Ki, dim. she cat. 
KOTLARKA, ki , s. f. brazier's 
wife. 
KOTLARSTWO, wa , s. n. bra- 
xier's trade. 
KOTLARZ, A, s.f. brazier, cap- 
per-smith. 
100 
KOZ 
KOTLETY, tów, pl. cutlets. 
KOTLINA, ny, 8. f. form or seat 
of a hare. Zając w kotlinie, a hare 
sitting in her form (hunt.). 
KOTNY, a, e, (said of cats, hares 
and sheep), big with young. 
KOTUCH, a, 8. m. hen-roost, 
hen-house. 
KOTWICA, cy, 8. f. anchor. - 
KOTWA, KOTEW. Rzuć kotwicę! 
let go the anchor! 
KOWAĆ = KUĆ, kuję, v.imp. 
to forge, to hammer. - konie, to 
shoe horses. 
KOWADŁO, ła , s.n. (black 
smith's, white-smith's, goldsmith's) 
anvil, stithy. Być między młotem 
a kowadłem (prov.), to be between 
the hammer and anvil, to be in a 
sad dilemma, to be pressed on all 
sides with difficulties. Wolej być 
młotem niż kowadłem, it is better 
to be the hammer than the anvil, 
it is better to hurt than be hurt. 
Kowadełko (w uchu), incus, anvil 
(anat.). 
KOWAL, A, s.m. blacksmith. 
Kowal ukradł, ślusarza powie- 
szono (prov.), innocent was puni- 
shed instead of guilty. Być -em 
swojej fortuny, to be the artificer 
of his own fortune; 2) a kind offish 
(zool.). 
KOWALĄTKO, A, s.m. a little 
child of a blacksmith. 
KOWALKA, ki, s.f. blacksmith's 
wife. «« KOWALICHA, KOWA- 
LOWA. 
KOWALSTWO, WA, s.n. a black- 
smith's trade. 
KOZA, zy, s. f. she-goat. -dzi- 
ka, chamois wild goat Na pochyłe 
drzewo wszystkie kozy skaczą 
(pro*.), if a man once falls, every 
one will tread upon him ; 2) prison, 
confinement Wsadzić kogo do ko- 
zy, to put one in prison. Siedzi 
w kozie, he is under arrest. Może 
wyjść z kozy, he is at liberty to go 
out; the order for arrest is recalled. 
Pół psa pół kozy (adv.), he is 
neither fish, flesh, nor fowl; he is 
between hawk and buzzard. Nie 
wie gdzie kozy gnano, he knows 
nothing about that business. Przyj- 
dzie koza do woza (prv.), I will 
get you one day into my clutches. 
KOZACKI, a , e, of a Cossack. 
KOZACTWO, a, s.n. the cos- 
sacks' life, rapine, robbery. 
KOZAK, a , s.m. Cossack; 2) a 
sort of dance. 
KOZERA = KOZYRA, ry, s.f. 
trump (at cards); the trump-card. 
Co kozera ? what is trump ? Fig: 
Nie jest to bez kozery, he has 
some motive for so acting, there is 
something underneath. Już tu nie 
obejdzie się bez kozćry, it shall 
not end without a quarrel, a brawl. 
KOZEROWAĆ, ruję, v.n. to 
play trumps, to trump about. 
KOZI, A, e , of a she goat. -e 
mlćko, goat's milk. - róg, goat's 
horn. Kozia broda, (a plant) ho- 
ney-suckle, woodbine. Kozia bród- 
da or Kczibród (a plant), goat's 
KOZ 
beard. Kozia stopa (a plant), gout 
weed.-e jajka, asphodel.-parsk, 
stup. - korzeń, doronicum. Wełna 
kozia, goat's bair. Fig z Zapędzić 
kogo w kozi róg, to leave one do 
hole to creep out at. Sprzeczać się, 
spierać się o kozią wełnę, to con- 
tend for things of no concern to ns. 
KOZIARZ, a , s. m. goatherd, 
fem. KOZIARKA. 
KOZICA, v, s. f. plough-spud. 
Fig: Kozica mu patrzy z oczu, he 
has a clownish or rural appearance, 
he is a mere boor, a clouterly fel- 
low.- z pieniędzmi, leathern mo- 
ney-bag. = TRZOS. 
KOZIOŁ or KOZIEŁ, zła, a. m. 
goat, buck; 2) coach-box. Kozłem 
trąci, hircum olet, he smells ra- 
mish. Kozieł ofiarny, the scape 
goat W dzień sadu ostatecznego 
oddzieli owce od kozłów, in the 
day of judgment he will separate the 
sheep from the goats.Fig: Wstydzi 
się jak koziel w kapuście, he looks 
ashamed or he shows to be asha- 
med of a thing he longs for; he has 
a bashful look for some hypocritical 
purposes. Uparty jak kozteł, a 
stubborn, obstinate, rough fellow. 
Powozić z kozła, to drive a coach 
(from coachman's boxj.Kozlaprze- 
wrócić, see KOZIOŁEK. Kozła 
postawić, to look sulky, sullen, to 
have a grim face; cross look; to be 
obstinate. Wybić komu kozła z gło- 
wy, to bring one to reason, to bring 
to. Broń w kozły złożyć, to pile 
arms, see KOZŁY. Kozła doić, to 
labour in vain; fruitless endeavours. 
KOZIOŁEK,łka, s. nudtm. little 
goat; 2) Koziołki (aplant), Jacob's 
ladder. Koziołki przewracać, to 
tumble with one's head down and 
one's heels up. 
KOZIONOGI, a, r, having legs 
like those of a goat. 
KOZIOROŻEC, ŻCA, 5.m. wild 
goat; 2) capricorn; 3) (a plant), 
medick. 
KOZIRÓG, a, s.m. (Entomol.), 
capricorn, cerambix. 
KOZLĄTKO, ka,s. n.= KOŹLE, 
ęcia, kid. fem. KÓZKA, KOZIUŁ- 
KA. 
KOZŁEK, łka , s. m. (a plant), 
valerian. 
KOZLI, a , e , of a goat 
KOZLINA , nv, s. f. goat's flesh. 
KOZŁOWATY, a, e, goatish. 
KOZŁY, łów, pl. the goats, jack, 
sawing block, trestle; 2) a coach- 
man's box; 3) wooden horse (o/ 
painters). 
KOZODÓJ, A, s.m. goal bird, 
one who milks goats. 
KOZODRZEW, wa, s. m. moun- 
tain pine. 
KOZUB or KOŻUB, KOZUBEK, 
A, s.m. a box of bark for the ber- 
ries, mushrooms and ether rural 
purposes. 
KOŻUCH, a, s.m. KOŻUSZEK, 
szk/. , dim. sheep-skin fur. - na 
mlćku, na śmietance, the pellicle 
over the boiled milk or cream. 
KOŻUCHOWAĆ, v. a, (agric.), KRA 
to bud, to engraft, see SZCZEPIĆ. 
KPAĆ , am , v. imp. to scold, to 
abuse (fam.), to rebuke. Kpany 
był przez swego dozorcy, he has 
been sharply reprimanded by his 
superior (fam.). 
KPIĆ, kpię , v. n. to sneer, to 
jeer, to banter, to quiz. - DRWIĆ 
(fam.). Kpihby ze mnie gdybym 
z lim się odezwał, were I to say 
that, I should be laughed at. Po- 
zwolić kpić z siebie, to get laughed 
at, to make a fool of one's self, to 
make one's self ridicuolus. Kpij 
zdrów, you may laugh at. Ja kpię 
z jego pogróżek, I care not for 
him nor his threats, I scorn him 
and his threats. 
KPINY, N, pl. = KPINKI, nek , 
jeering, gibes, sneering and drolle- 
ry, quiz (fam.). Narazić siebie na 
kpiny, to make one's self a laughing 
stock for others. To są kpiny nie- 
wczesne, that is jesting, joking 
out of season. = SZYDERSTWA, 
DRWINKI. 
KRA, key, s. f. floating pieces of 
ice. Kra idzie, the river is filled 
with floating pieces of ice. 
KRACIASTY, a , e , of a grate. 
Drzwi -e, iron-gate ora gate with 
a wire-lattice. 
KRADKIEM, adv. see UKRAD- 
KIEM , POKRYJOMU. 
KRADZIEŻ, y, s.f. theft, rob- 
bery. Nieraz dopuszczał się kra- 
dzieży, he has committed several 
robberies.-przy nim znaleziono, 
they found the stolen goods upon 
him. Przechowujący-,a receiver of 
stolen goods. - grosza publiczne- 
go or skarbu, the spoliation of pu- 
blic money or treasury, to embezzle 
the public money. KRADZIEŻĄ, 
adv. by robbery, by theft. 
KRĄG, ęgu, s. m. circle, circum- 
ference; 2) disk, orb; 3) potter's 
wheel. W KRĄG, adv. all around.. 
Krąg wosku, a cake of wax. - 
garncarski, potter's lathe, pl. 
KRĘGI, ów. Wić kręgi, zwąać 
kręgi, to make windings and 
turnings as a river, a snake, etc. 
Fig: Połamać kręgi, to break the 
nape or the neck. Pójść na kręgi, 
to deviate from one's road, to go 
out of the right path, to stray. Ująć 
żądze w kręgi, to quell or bridle 
one's passions, to subdue them. 
KRĄGLAK, A, s. m. log, trunk. 
KRĄGŁY, a,e, round,/brO- 
KRĄGŁY. 
KRAJ, u, s. m. country, land; 2) 
edge, border, verge, margin. Wszy- 
stkie kraje ziemi, all the countries 
of our globe. Górzysty, bagnisty 
-, hilly, marshy country. Plaski 
-, flat country. Pójść, pojechać 
na kraj świata, to ramble in dis- 
tant lands, to ramble from one 
country to another. Miłość kraju, 
love of country. Odebrać wieści 
z kraju, to hear from home. 
Nikt me jest prorokiem w swoim 
kraju, no man is a prophet in his 
own country. Kraj szaty, ( = 
BRZEG), the skirt of a gown.- 
KRA 
przepaści (KRAWĘDŹ), the brink 
of a precipice. - stołu, the edge of 
a table. 
KRAJAĆ, je, v. imp. to cut, to 
carve.=KROIĆ, POKRAJAĆ. Mię- 
so krajać, to cut up, or to carve 
the meat. Czy mam krajać tę pie- 
czeń ? shall I carve that roast-meat? 
Krajać w zrazy, to slice, to cut in 
slices. - kawałkami, ,to cut in 
pieces. Kroić suknią, frak, to cut- 
out a gown, a coat Poet: Krajać 
skiby, to plough the furrows, to till 
the earth. Serce mi się kraje wi- 
dząc ilu biednych cierpi , it breaks 
my heart or my heart aches to see 
so many poor wretches suffer. Z ża- 
lu serce mi się kraje or pęka, my 
heart is ready to break for grief. 
KRAJCZY, czego, s. m. carver of 
the king's meat. 
KRAJCZYC, A, S.m. the son of 
a KRAJCZY. 
KRAJKA, ki, s.f. list of cloth. 
KRAINA, ny, s. f. region, land. 
Kraina wyższa, średnia i niższa, 
the upper, the middle and the low- 
er regions. Zapuszczasię w wyż- 
sze krainy filozofii, he launches 
into the higher regions of philoso- 
phy. Kraina naszego wiedzenia, 
the sphere of human knowledge. 
KRAINKA, I, s. f. Carniolan 
woman. 
KRAJOBRAZ, u, s. m. landscape, 
picture, engraving. 
KRAJOWIEC , wca , s. m. a na- 
tive. pl. KRAJOWCY, indigene in- 
habitants , aborigenes. 
KRAJOWOŚĆ, i, s. f. nationality. 
KRAJOWY, a, e, native, of a 
country's growth. Piśmiennictwo 
-e, the national litterature. 
KRAKAĆ, czę, v.n. to kaw. On 
nie śpiewa lecz kracze, he doesn't 
sing, he croaks. Kiedy wleziesz 
między wrony musisz krakać jak 
i ony (prov.), you must howl when 
others yell, you must follow the fa- 
shion. Krakać na kogo (fam.), to 
make a hue and cry after one. 
KRAKÓW, a, s.m. Cracow. Nie 
razem Kraków zbudowany (prv.), 
Cracow was not built in a day. 
KRAKOWIAK, A, s. m. a kind 
of dance. 
KRAKOWIANIN, fem: KRAKO- 
WIANKA ; 2) inhabitant of Cracow. 
KRAKOWSKI,A, e, cracovian. 
KRALKA, ki, s.f. at ten (a cards). 
KRAM, u, S. m. = KRAMNICA, 
cy, s. f. shop. Jaki pan taki kram 
(prov.), like master, like man. 
KRAMARCZYK, A, s.m.shopboy. 
KRAMARKA, ki, s. f. female 
shop-keeper. 
KRAMARSTWO, WA, s. n. shop- 
keeping. 
KRAMARZ, a, s.m. shop-keeper. 
KRANIEC, ńca,s. m. the further- 
most end, confines, borders (elevat. 
style). Na krańcach ziemi, at the 
ends of the earth. 
KRASA, st, s. f. colour, hue; 2) 
beauty. 
KRASAWICA,Y, s.f. (poet, st.), 
an accomplished beauty. 
KRę 
KRAŚĆ, dnę , v. imp. to steal. 
Kraść z czyjćj kieski, kieszeni, 
to steal one's purse, to pick one's 
pocket. Ten sługa kradnie or o- 
krada pana, that servant robs his 
master. - z autora, to steal from 
an author, to play the plagiary, to 
pirate. Pokradł myśli, nawet wy- 
rażenia tego pisarza, he stole the 
thoughts, and even the very expres- 
sions of that author. 
KRASIĆ, szę , v. imp. to embel- 
lish, to beautify; 2) {in cookery), to 
put some grease. 
KRASKA, ki , s. f. jay, roller. 
KRAŚNIEĆ,v.n.tmp. WYKRAŚ- 
N1EĆ, to grow beautiful, see PIĘ- 
KNIEĆ. 
KRASOMÓSTWO, WA, s. m. elo- 
quence, oratory. 
KRASOMÓWCA, CY, s. m. ora- 
tor. 
KRASOMOWNY, A, e, eloquent. 
KRASOTA, Y,s. m. beauty (little 
used). 
KRASZĘ, pres, of KRASIĆ. 
KRATA, ty, s.f. KRATKA, KI, 
dim. grate, lattice; 2) the bar in a 
court of justice. Wsadzić pannę za 
kratę, to shut up a girl Ina convent. 
Skończyć życie za kratą, to finish 
one's life in a monastery. Stanąć 
przed kratą or kratką, (of a bar- 
rister) to plead a cause. Materya 
w kraty or kratki or krateezki, 
stuff with square stripes, with 
small, with large square stripes. 
KRAWCZYK, A,s. m. apprentice 
to a tailor. Deris: a bad tailor. 
KRAWĘDŹ, i, s.f. see KRANIEC, 
edge, border, verge, margin. - 
łóżka, bedside. 
KRAWIEC, wca , s. m. tailor, a 
cutter of clothes. Winien krawco- 
wi , he is in debt to his tailor. Kra- 
wiec nie przynosi mi fraka, my 
tailor does not bring my coat. Tak 
krawiec kraje jak materyi staje 
(prov.), a small pack serves a little 
pedlar. 
KRAWIECTWO, wa, s. n. trade 
of a tailor. 
KRĄŻEK, źka, s.m. little disk, 
little orb. - wosku, a small cake 
of wax. Krajać w krążki cytrynę, 
ogórki, to slice a lemon, to slice 
cucumbers. 
KRĄŻENIE, ia , s. n. circulation. 
- po morzu , cruise. 
KRĄŻYĆ, żę, v.n. to circulate. 
- po powietrzu, to hover in the 
air. -po świecie, to go about the 
world, to rove, to ramble. Plane- 
ty krążą około słońca, the planets 
revolve round the sun. Z tej wyso- 
kości oczy krążą po całej płasz- 
czyźnie, from that height the eye 
ranges, glances far and wide over 
the plain. Ptak krążący w powie- 
trzu, a bird hovering in the air.- 
po morzu, to cruise along a coast, 
upon a sea. 
KRĘCENIE, A, s.n, act of twis- 
ting , see KRĘĆIĆ. 
KRĘCIĆ, cę, v. imp. to wind,to 
twist, to wring, to twirl. - nici, to 
twist thread. - chusty, to wring 11- 
101 KRĘ 
Den.-węa,to twirl one'smustaches. 
- ogonem, to wag the taił. - się, 
to wind one's self, to wriggle; 2) 
to fidget, to busy one's self. Kręcić 
głową, to toss one's head. -kark, 
see SKRĘCIĆ. Fig: Kręcić (prov.), 
to shuffle, to flinch, to use shifts. 
Kręci się jak piskorz w maśle 
(prov.), he is greatly perplexed or 
involved in difficulties. Kręci mi 
się w głowie, my head begins to 
turn. Kręcić się około kobiety,pie- 
niędzy, to make love to a woman, 
to go about the bush, to dodge. 
Łzy mu się kręciły w oczach, the 
tears rolled in his eyes. Włosy mu 
się kręcą, his hair curls, frizzles, 
cnsps. Nie kręć mi się pod ręką, 
leave off going round and round me 
in that way. Patrz aby nie kręcił 
(fam.), keep a watchful eye on him, 
don't be cheated by him. 
KRĘCICIEL or KRĘCIEL, A, S. 
m. trickish fellow, shuffler, cheat 
KRĘCIELSTWO, wa, s. n. frau- 
dulent practice, foul dealing. 
KREDA, dy, s. f. chalk, dim: 
KREDKA, i, s. f. Z kredką żyć, to 
live sparingly. Wsiąść pod kredkę 
(fam.), to calculate attentively. 
KREDENCERZ, A, s. m. pan tier. 
KREDENS, u, 8. m. pantry, cup- 
board ; 2) (dipl.) credential letters, 
letters of credence (old). 
KREDO, da, 8. n. Creed. Wlazł 
or potrzebny jak Piłat w kredo 
(prov.), be is of no use here, this 
is not bis seat 
KREDYT, v,8.m. credit, trust, 
tic. Ma kredyt u kupców, his credit 
Is good among the merchants. To 
jemu kredyt zepsuło, that affair 
has ruined his credit Kupować, 
brać na -, to buy or take upon 
trust, upon tic. Otworzyć komu 
-, to open an account with any 
one. Jeść na -, to eat on credit, 
on tic. Borg umarł a kredyt nie 
żyje (prov.), old trust is dead. 
KREDYTOR, A, s. m. creditor. 
KREDYTOWAĆ, tuję, v.n. to 
give on credit 
KREDZIĆ, v. a. imp. and UKRE- 
DZIĆ, POKREDZIĆ, to besmear 
with chalk, to bleach, to blanch 
(fam.). 
KREDZIASTY, a, e, chalky. 
KRĘGLARNIA, i, s.f. a place 
for nine pins, a skittle ground. 
KRĘGLE, li, pl. nine pins, 
skittles. Grać w kręgle, to play at 
nine pins, or skittles. 
KRĘGLOWATY, A, E, conical, 
like a pin. 
KREOWAĆ, v. a. (fam.), to 
create, to make. 
KREPA, py, s. f. crape. 
KRĘPOWAĆ, puję, v. imp. to 
tie fast, to bind with cords, to 
brace. Krępować więźnia, to tie 
up a prisoner, to bind him down, 
to handcuff one.=ZWIĄZAĆ. Fig: 
Obietnice go krępują, he is bound 
by his promises. Jestem skrępowa- 
ny przysięgą, I am not free, I am 
bound by my oath. 
KRĘPULEC, lca, s. m. packing- 
102 
KRĘ 
stick; a stick tied upon a dog's neck. 
KRĘPY, a , g, stubbly, sturdy, 
short, dumpy. 
KRES, u, a. m. end. Stanąć u 
kresu podróży, to get to one's 
journey's end. Położyć kres, to put 
an end. Kres życia, the term of 
life. Dójść kresu, to draw near the 
term, the end. Wszystko ma swój 
kres naznaczony, every thing has 
its term. 
KRESA, sy, 8. f. a long streak; 
2) cut, slash; 3) end, term. 
KRESCENCYA, yi, s.f. crops, 
harvest* 
KRESKA, ki , s. f. small streak, 
dash; 2) (gram.), accent; 3) vote, 
suffrage. Pić na kreski, to drink 
on tic. Dać komu kreskę, to give 
one's suffrage, one's vote. Wybra- 
ny buł większością kresek, he 
was elected by a plurality of votes. 
Fig: Teraz na ciebie kreska, nów 
your turn is come. Przyjdzie i na 
ciebie kreska, you will not escape 
it; you will be obliged to buckle to 
it, to put up with it some day or 
other. 
KRESKOWAĆ, kuję, v.n. to 
mark with an accent; 2) to vote or 
give one's vote, to vote by elect 
KRESKOWANIE, A, s. n. ballot 
Wybrać przez-, to choose by 
ballot. 
KREŚLENIE, A, 8. n. see NA- 
KREŚLENIE, NARYS, SKREŚLE- 
NIE , act of drawing, description. 
KREŚLIĆ, lę , v. imp. to draw, 
to sketch; 2) to picture, to describe, 
to chalk out Kreślić obwód, to 
draw a circumference. - kontur, 
to trace out lines. Kreśli dużo, he 
razes, effaces with a dash, he blots 
very much. Fig. Kreśli sobie co 
w głowie, he imagines himself. 
Skreślił nam obraz swojej niedo- 
li , he drew us a picture of his mis- 
fortune. 
KRET, A,s.m. mole. 
KRĘTANINA, y, s.f. (fam.), a 
zigzag, bustle. Będzie miał z tym 
dużo krętaniny, there is a piece of 
work cut out for him; it will give 
him a great deal of trouble. 
KRETES, s. m. (fam.), used ad- 
verbially : Z kretesem, utterly, 
wholly, from top to bottom. Zbu- 
rzyć dom z kretesem, to raze a 
house to the very bottom or ground. 
Zniszczono go z kretesem, he is 
undone to all intents and purposes. 
KRĘTO, adv. in a tortuous man- 
ner. Fig. Niezmiernie kręto kolo 
niego, he is reduced to great straits, 
he is put to his last shifts. 
KRĘTOGŁÓW, a, s.m. (a bird), 
wryneck. 
KRĘTOŚĆ, i, s.f. tortuosity, 
winding passage, meander. 
KRĘTOSZ, a , s. m. shuffler, 
cheat, trickish, fraudulent fellow. 
KRETOWISKO, ka, s. n. = 
KRĘTO WIZNA, mole-hillock, mo- 
IcCHSt* 
KRETOWY, a, e, of a mole. 
KRĘTY, A, E, tortuous, circui- 
tous, winding.-e koryto rzeki, 
KRO 
the winding course of a river. Fig: 
Krętemi drogami chodzić,lc keep 
a disingenuous conduct 
KREW, krwi, s.f. blood. Krwt 
puszczenie, blood-letting. Krwią 
plucie, spitting of blood. Krwi 
z nosa plyntenie, bleeding at the 
nose. Rozlew krwi, bloodshed. 
Zimna krew, cold blood, presence 
of mind, composure. Zabił go z zi- 
mną krwią, he killed him in cold 
blood. Chrzest krwi, martyrdom , 
the being baptized in one's blood. 
Kalać się krwią, to be all over 
blood, bloody. Oszczędzać krew, 
to be sparing of blood. Nie żało- 
wałbym krwi mojej dla niego, I 
would give him my blood. Zalewać 
się krwią i potem, to toil and moil, 
to labour with might and main. Bić 
się dopierwszćj krwi, to fight till 
the first blood runs. To krew bu- 
rzy, mrozi, zapala, that makes 
one's blood boil, that curdles one's 
blood, that fires the blood. To mu 
nie mało krwi zepsuje (fam.), 
that will keep him in hot water. 
Ssie krew ludu, he sucks the very 
blood of the people. Ma krew go- 
rącą , he is a hasty, passionate man, 
a hot man. To jest we krwi, or 
wspólne wszystkim członkom (ro- 
dziny), that runs in the blood. 
Krew nie woda (prov.), true blood 
is always guided by a sure instinct; 
true blood will always show itself. 
Wstąpić na państwo po krwi, to 
inherit a kingdom by right of pa- 
rentage. 
KREWIĆ, v. n. (play.), to lose a 
game at chess, piquet, etc. 
KREWKI, a, e, weak, faint 
KREWKOŚĆ, i, s.f. weakness, 
frailty, infirmity. 
KREWNY, nego, 8. m. kinsman, 
relative. KREWNA ,ii,s. f, kins- 
woman, female relation. 
KREZA, zy, s.f. ruff (for the 
neck). 
KRNĄBRNIE, ado. stubbornly, 
refractorily. 
KRNĄBRNOŚĆ, i, s. f. stubborn- 
ness , refractoriness, frowardness, 
disobedience. 
KRNĄBRNY, A, e, stubborn, re- 
fractory, froward, wayward, diso- 
bedient. 
KROĆ, indecl. times. KILKA- 
KROĆ= KILKAKROTNIE, many 
times. STOK ROĆ=STOK ROTNIE, 
a hundred times. Krociami lud się 
zbierał, the people came in great 
numbers, by hundreds, in hundreds. 
Krocie to go kosztowało, he spent 
for it thousands and thousands. 
KRÓCIĆ,v.a.imp.=SKRACAĆ, 
to shorten, fig. = UKRÓCIĆ, to 
take down, to humble, to quell. 
Krócić swe namiętności, to quell 
or bridle one's passions, to subdue 
them. Skrócić dumę jego, to take 
down his pride, to quell it. 
KROCHMAL, u, s. m. starch. 
KROCHMALIĆ, lę, v. imp. to 
starch* 
KROCHMALNY, A, e, starched. 
KRÓCICA,cv, s. f. pocket-pistol. KRÓ 
KRÓC1UCHNY = KRÓCIUTKI 
«=KRÓCIUTEŃKI, a, E, very short. 
KROCZEK,czka,s.m. dim. min- 
cing step. 
KROCZYC, czę, v.n. to stride, 
to stalk. 
KROCZYSTY, a, e, striding, 
stalking. 
KROGULCZYK, a, s. m. pigeon- 
hawk. 
KROGULEC,lca,s. m. sparrow- 
hawk. , 
KRÓJ, v,s.m. cut; 2) coulter. 
Frak ten zle leży, w kroju wada, 
that coat does not fit well, because 
it is not well cut out. Ten krawiec, 
szewc zna się. na kroju, or kroi 
dobrze, that tailor, that shoemaker 
is a good cutler or is a good hand 
in cutting out. 
KR01C, v. a. imp. see SK ROIĆ, 
WYKROIĆ, to cut out a coat, a 
gown. Fig:Skroić, wykroić komu 
kurtę(prov. fam.), to cut out work 
for one. 
KROK, u, s.m. the part between 
the thighs; 2) step, pace; 3) mea- 
sure. Mierzyć krokami, topace. 
Iść szybkim krokiem, to go at a 
good rate, pace, to walk at a great 
rate. Sadzi wwlkiemi -mi (fam.). 
he takes, makes long strides. Iśc 
poważnym -m, to walk in a state- 
ly manner, with a great deal of 
gravity. Cofnąć -, to draw back, 
or step back a little. Mieszka Opa- 
rę kroków ztąd, he lives a few 
steps from hence. Krok koński, the 
pace or passing of a horse. Krok 
w menuecie, minuet-step. Iść krok 
w krok za kim (see NAŚLADO- 
WAĆ), to tread in one's steps, to 
follow him step by step. Stopień 
ma 60,000 geometrycznych-ów, 
one degree contains sixty thousand 
geometrical paces. Ta strzelba 
niesie or bije tyle -óio, that gun 
carries so many paces. Fig: Przed- 
sięwziąść kroki, to take steps or 
measures. Pierwszy krok najtru- 
dniejszy, the first step is the most 
difficult. Gdy trzeba zrobić osta- 
tnie kroki, when it comes to the 
last push. 
KROKIEW, Kwi, s. f. see KRO- 
KWA. 
KROKODYL, A, s. m. crocodile. 
KROKOS, v,s.m. crocus, mock- 
saffron. 
KROKWA = KROKIEW,kwi, 3. 
f. spar (of a roof). 
KRÓL, a, s.m. king. Niech żyje 
król! long live the king? Święto 
Trzech -i, Twelfth-Day. Za dni 
króla Kraka, it was in days of yore. 
- czerwienny, dzwonkowy, pi- 
kowy, żołędny, the king of hearts, 
of diamonds, of spades , of clubs. 
W szachach króla się nie bije,da- 
jesz mu szach mat i wygrywasz, 
the king cannot be taken, but you 
must give him check-mate to win 
the game. 
KRÓLESTWO, wa, s. n. king- 
dom, realm. Królestwo niebieskie, 
the kingdom of heaven. Fig : - 
zwierzęce, roślinne, rzeczy ko- 
KRO 
palnt/cA, the kingdom of vegetables, 
of fossils, the animal kingdom. 
Coll. KRÓLESTWO, the king and 
queen.. 
KRÓLEWICZ, a , s. m. son of a 
king, royal prince. 
KRÓLEWNA, ny, s. f. daughter 
of a king, royal princess. 
KRÓLEWSKI, A, e, kingly, royal. 
Jego Królewską Mość, His Majesty. 
Jćj Królewska Mość, Her Majesty. 
Po królewsku, kinglike. 
KRÓLEWSZCZYZNA, NY, S.f. 
royal domain. 
KRÓLIK, a, s.m. KRÓLICZEK, 
czka, dim. rabbit, cony; 2) a petty 
king. pl. KRÓLIKI, rabbit fur 
(bot.), daisy. - pliszka (a bird), 
wren. 
KRÓLIKARNIA, ni, S.f. rabbit- 
warren. 
KRÓLOBÓJCA,CY,s.tn.regicide. 
KRÓLOBÓJSTWO,WA,s.n.mur- 
der of a king. 
KRÓLOWA, wy, s. f. queen. - 
niebios, anielska, the queen of 
heaven. - matka, the queen mo- 
ther. Fig: Róża kwiatów -a, the 
rose is the queen of flowers. - ba- 
lu, the, queen of the ball. 
KRÓLOWAĆ, ŁUJĘ,v.n. to reign 
KROM, KRÓMIA, prop, (with 
the genit), except, beside. 
KROMKA, ki , s. f. a small piece 
of bread. 
KRONIKA, ki , s. f. chronicle. 
KRÓNIKARZ, a, s.m. chronicler. 
KRÓPELKA, Ki, s. f. droplet. 
KROPIĆ, pię,v. imp. to sprinkle, 
to water, to besprinkle, to bedew, 
to fall in small drops.Deszczyk kro- 
pi, the rain drizzles, it drizzels.= 
SKROPIĆ, POKROPIĆ. Deszcz 
mię skropił, I have been well soak- 
ed in the rain. Skropić łzami, to 
bathe with tears. Skropił, wy kro- 
pił go (fam.), he thrashed him 
soundly. 
KROPIDŁO, ła, s. n. sprinkling 
brush; holy water sprinkle. 
KROPIELNICA, cy, s.f. holy- 
water pot. 
KRÓPKA, Ki, s. f. a small drop; 
2) doL , 
KROPKOWAĆ, kuję, v. imp. to 
dot. 
KROPKOWATY, A, E, dotted , 
spotted. 
KROPLA, li , s. f. drop. Kro- 
plami . by drops, drop by drop. Są 
do siebie podobni jak dwie krople 
wody, two drops of water cannot 
be more alike. Kropla kamień 
dziurawi (prov.), little strokes fell 
great oakes. 
KROPLISTY, A, e, falling in 
large drops. . 
KROPNĄĆ, ął, v. insi, from 
KROPIĆ. 
KROSIENKA, ki, s.f. embroi- 
dering frame, tambour-frame. 
KROSNA, s. pl. KROSIEN, a 
weaver's loom. Ten tkacz ma tyle 
a tyle krosien, that wearer has so 
many looms going. 
KROSTA, ty, s. f. itch, mange, 
scab. 
KRU 
KROST A WY, a, e, itchy, mangy. 
KROSTAWIĆ and OKROSTA- 
WIĆ, v. a. to cover with scabs. 
KROSTAWIEĆ and OKROSTA- 
WIEĆ, v. n. imp. to be covered with 
scabs or leprosy. 
KRÓTKI, a,e, short, brief. 
KRÓTKO, adv. shortly, in short, 
in a few words, succintly, summari- 
ly. (compar.KRÓCEJ,superI. NAJ- 
KRÓCEJ). Opowiedz mt to krótko 
i jasno, explain it to me briefly and 
clearly. W krotce, shortly, in few 
words. Krótko mówiąc, in short, 
to be short. Powiedziałem już że 
to być żadną miarą nie może, 
krótko mówiąc, ja na to nie ze~ 
zwolę, I have told you already that 
that cannot be, that it ought not to 
be; in short, I won't allow it. Fig: 
- kogo trzymać, to keep one in 
or under, to keep a strict hand over 
him, to hold him tight. -się z kim 
odbyć, to dispatch a business or a 
person soon. Krótko z nim, his 
money falls short, he is short of 
money. Człowiek - widzący, he 
is short-sighted; he has no forecast. 
KRÓTKOŚĆ, I, s. f. shortness, 
brevity. 
KROTOCHWILA, u, s.f. pas- 
time, merriment, frolic, sport. 
KROTOCHWILNY, A, e, face- 
tious, pleasant, merry, frolicsome. 
KRÓTKO WIECZNOŚĆ, i, s.f. 
the brevity of human 1 ife, the short- 
ness of time. - KRÓTKOTRWA- 
ŁOŚĆ. 
KROWA, wy, s.f. cow; 2) fam: 
rude awkward girl. Doić krowy, to 
milk the cows. Gnać w pole-y, to 
drive the cows to the fields. Dojna, 
mleczna-a, a milk-cow. Krowa 
co dużo ryczy mało miśka daje 
(prov.), great "cry and little wool; 
great talkers are little doers. Jeden 
krowę za rogi trzyma a drugi ją 
doi (prov.), he works and you get 
by it. Krowa dzika, a wild ox. 
KROWI, a, e, of a cow.- ospa, 
cow-pock; 2)-pszenica (a plant), 
cow-wheats. -mlecz (a plant), 
cow-thistle. 
KROWIARZ, A, s.m. cow-herd. 
KRÓWKA, Ei, s. f. little cow; 2) 
dung-fly, dung-scarabee. pl. KRÓ- 
WKI, stocks. Położyć kłodę na-, 
to put a piece of wood on the 
stocks. 
KROWNE, ego, s.n. cow-toll 
paid by farmers to their landlords. 
KRTAŃ, i, s. f. windpipe, la- 
rynx. 
KRUBKA = KRUBECZKA, Ki, 
s.f. wooden box. 
KRUCHOŚĆ, i, s. f. brittleness , 
tenderness. 
KRUCHTA, tv, s. f. church- 
porch. = BABINIEC. 
KRUCHY, a, e, brittle, tender, 
soft. 
KRUCYATA, tt, s. f. crusade. 
KRUCYFIX, A, s. f. a crucifix. 
KRUCZĘ, ęcia, s.n. dim.pl. 
- ĘTA, a young raven. 
KRUCZEK, czea , s. m. a little 
raven; 2) a little crook; 3) boot- 
103 KRW 
pull, boot-hook; 4) - prawny, 
cavil, quirk. 
KRUCZY, A, e, of a raven; raven- 
black. 
KRUK, A, s. tn. raven, 2) crook, 
hook. Kruk krukowi oka nie wy- 
kluje {prov.}, hawks ought not to 
pick out hawks' eyes or it must be 
a hard winter if one wolf eats ano- 
ther. Stary jak kruk, he is as old 
as the hills. Nie pomoże krukowi 
mydło (prov.}, bray a fool in a 
mortar he'll be never the wiser. 
KRUPA, py, s.f. peeled grain, 
groats.-jęczmienna,barley groats. 
Fig: Krupy padają, there is a rime; 
it is rimy weather or a hoar or white 
frost. 
KRUPIARKA, ki , s. f. a woman 
that sells groats; 2) a gossip. 
KRUPIĆ, v.a. imp. to pound, to 
bruise. Fig: Na kim się skrupi na 
mnie się zmiele, I shall suffer for 
it, I shall smart for another's faults. 
KRUPKA, ki, s.f. dim. little 
groat. - perłowe, pearl-barley. 
KRUSZCOWY, a, E, metallic. 
KRUSZEC, szcu, s. m. metal. 
KRUSZEĆ, szeję , v. n. to grow 
brittle or tender; 2) to yield, to give 
way. • 
KRUSZKI, pl. sów, {cielęcej, 
calPs chitterlings. 
KRUSZYĆ,szę,v. imp. to crum- 
ble, to mince; 2) to break, to split- 
ter, to shiver. = SIĘ, to crumble, 
to be broken to pieces. Fig: Skru- 
szyć kogo, to make one truly peni- 
tent, contrite, to affect him deeply. 
Skruszyć swe pęta, to break, to 
burst one's bonds. 
KRUSZYNA, ny, s. f. a small bit, 
offal, crumb; alder buckthorn. 
KRUŻGANEK, nku, s. m. porch, 
vestibule, portico. 
KRUŹL1K, KRUŻYK, a, s. m. a 
little pitcher. „ 
KRWAWIĆ, wię, v.tmp. to make 
to bleed, to embrue in blood, to beat 
one till blood.Zadana rana krwa- 
wiła szaty jego, the wound he re- 
ceived, smeared his clothes with 
blood.= BROCZYĆ, SKRWAWIĆ. 
KRWAWNICA, cy, s.f. (a plant}, 
purple loosestrife, pl. - the piles. 
KRWAWNIK, a, s.m. blood- 
stone, manganese; 2) (a plant}, 
milfoil, common yarrow. 
KRWAWO, adv. bloodily. Fig: 
Krwawo pracować, to work har- 
dly. 
KRWAWOOKI, A, IE, having 
bloodshot eyes. 
KRWAWOSOK, u,s. m. dragon- 
tree. 
KRWAWOŻERCA, cy , s. tn. 
blood thirsty, bloodhound; trucu- 
lent tyrant - KRWIOŻERCA. 
KRWAWY, a, e, bloody, blood- 
thirsty , sanguinary. Krwawemi 
łzami płakać, fig. to weep with 
bloody tears. Miecz -y, ręce -e, 
his sword, his hands are still bloody 
or reeking from the murder he has 
committed. Pieczeń -a, under- 
done roast meat, that Is not done 
enough. 
104 
KRY 
KRWIONOŚNY, a , e , sanguife- 
rous. -e naczynia, blood-vessels. 
KRWIŚCIĄG, u, s. m, (a plant), 
burnet. 
KRWISTOŚĆ, i, s.f. sanguine 
temperament 
KRWISTY, a, e, sanguine. Oso- 
by krwiste lubią zabawy, people 
of a sanguine habit, are generally of 
a cheerful temper. 
KRWOTOK, u, s. m. hemor- 
rhagy, bloody flux. 
KRYĆ, ję, v.imp. to hide, to 
conceal. - się, to conceal one's self, 
to abscond. Kryć zamiary, to con- 
ceal a design, an undertaking. 
lżyjcie się, hide yourselves. Pod 
płaszczem pokory kryje się du- 
ma, his pride conceals itself (lurks), 
under the cloak of humility. Kryć 
się z czćm, to make a secret of a 
thing. 
KRYGA, i, s. m. soft iron , 2) 
bridle, curb. 
KRYGOWAĆ SIĘ, guięsię,v. 
n. to drawx one's self up, to bridle 
up. Zawsze wykrygowany (fam.), 
he is always as neat as hands can 
make him. 
KRYJOMO, adv. secretly, under- 
hand, privately. 
KRYJOMY, a, e, secret, close. 
KRYJÓWKA, ki, s.f. lurking 
hole, lurking place. W jego kry- 
jówce znaleziono pieniądze, he 
had contrived a biding place where 
his money was found. Fig: Kry- 
jówki serca ludzkiego, the inmost 
or the secret recesses of the human 
heart 
KRYMINAŁ, u, s.m. crime, ca- 
pital offence. 
KRYMINALNY, A, E, criminal. 
KRYNICA, cy, s. f. draw-well; 
wellspring. - ZDRÓJ. Fig: Wylał 
łez krynicę, hę shed a flood of 
tears. 
KRYNICZNY, a, e, of a draw- 
well. 
KRYPA, py, S. f. barge, wherry. 
KRYSIA, i, s.f. dim. of KRY- 
STYNA, Christine. 
KRYSTALIZACYA, yi, s.f. crys- 
tallization. A 
KRYSTALIZOWAĆ, zuję , v. 
imp. to crystallize. - się, to crys- 
tallize. 
KRYSZTAŁ, u, s.m. crystal. 
Kryształ górny, rock crystal. - 
fałszywy, factitious crystal or crys- 
tal glass. Fig: Wód kryształy, the 
lucidity, limpidness or transparency 
of water. 
KRYSZTAŁOWY, A, e, crystal- 
line. -e szkło, crystalglass. 
KRYTYCZNY, a, e, critical.Roz- 
prawa krytyczna, a critical disser- 
tation. Humor -y, a critical cap- 
tious or censorious temper. Fig: 
W ciężkich chorobach dniami kry- 
tyeznemi są siódmy i dziewiąty, 
in great diseases the seventh and 
ninth are critical days.-a chwila, 
-e położenie, a critical moment, 
situation. 
KRYTYK, A , s.m. a critic, a 
KRZ 
censurcr, a censorious person, ev- 
per. 
KRYTYKA, ki, s.f. criticise', 
censure, strictures. Oddać dzisio 
pod czyją krytykę, to submit a 
work to the criticism of any one. 
Nic nie uniknie jego krytyki, no- 
thing escapes his censure. Przed, 
moralnością tej książki czołem 
bije krytyka, the morality which 
prevails through this book is strict 
and unexceptionable. 
KRYTYKOWAĆ, KUJĘ, V. ir.p. 
to criticise, to censure.. 
KRYZA, zy, s.f. crisis; 2) pl. 
KRYZY, ruff. Dawniej kryzy były 
bardzo w modzie, ruffs were ior- 
merly very much in fashion. 
. KRYZKI or KRUSZKI or KRU- 
ŻKI, ów, s. pl. dim. ruffs; 2) - 
cielęce, jagnięce, calf's, lamb's 
pluck or gather; calf's chawdron, 
or calfs' fat guts. 
KRZACZYSTY, a, e, bushy, 
shrubby. 
KRZAK, u, s. tn. KRZACZEK, 
czka , dim. bush, shrub.-KIERZ. 
Bóg mu pokazał się we krzu o- 
gnistym, God appeareth to him in 
a burning bush. 
KRZĄKAĆ, kam, v.n. KRZY- 
KNĄĆ, nę, v. inst. to hem, to 
hawk, see ĆHRZĄKAĆ. 
KRZĄTAĆ SIĘ, tam się, v.n. to 
bestir or busv one's self, to bustle. 
KRZĄTANINA, ny, s.f. bustling 
activity, coming backward and for- 
ward. 
KRZĘCINA, ny, s. f. = KOCIA 
MIĘTKA (a plant), cat-mint. 
KRZECINKA, ki, s.f. (a plant), 
green-weed, dyer's weed. 
KRZEK, u, s. m. the spawning of 
frogs, fishes, etc. 
KRZEMIEŃ, ia, s. m. KRZE- 
MYK. = KRZEMYCZEK, ka, dim. 
flintstone. 
KRZEMIENISTY, a, e, flintv. 
KRZEPIĆ (sometimes KRZEP- 
CZYĆ ), pię, v.imp. to strengthen, 
to fortify; to refresh. - się, to ga- 
ther strength, to recruit one's for- 
ces ; to refres' one's self. A on siły 
krzepił, and when he had revived 
his vigour. To przemówienie po- 
krzepiło męztwo żołnierzy, this 
speech revived, the courage of the 
troops, see OŻYWIĆ, POKRZE- 
PIĆ. 
KRZEPKI, a, e, strong, stout, 
lusty. 
■KRZEPKO,adv.strongly, stoutly. 
KRZEPKOŚĆ, i, s.f. strength, 
stoutness. 
KRZEPNĄĆ, nę , v. n. to curdle, 
to coagulate, to clot. Od trzucizny 
krew krzepnie, poison congeals 
the blood. Tłustość rozpuszczona 
krzepnie or stygnie prędko, mel- 
ted fat is soon cold or settled. 
KRZESAĆ, szę, v. imp. to strike 
fire; 2) - drzewo, to prune or lop 
a tree. Bruki krzesać or po bruku 
krzesać (prov.), to ramble up and 
down the streets. 
KRZESIWO, WA.J.n. KRZE- 
SIWKO, ka, dim. fire-steel. KRZ 
KRZESŁO, ŁA, s.n. - KRZE- 
SEŁKO, ka , dim. chair. - z po- 
ręczami, armchair.-senatorskie, 
senatorship. 
KRZEW, v, s.m. shrub, bush; 
plant 
KRZEWIĆ, wię, v. imp. to plant, 
to propagate, to multiply. = SIĘ, 
to strike rbots, to sprout, to shoot, 
to propagate, to multiply. Złe ziele 
najlepićj się krzewi (prov.), ill 
weeds grow apace; ill weeds always 
sprout apace. 
KRZEWINA, ny, s.f. « KRZE- 
WINKA, ki , a little shrub. 
KRZEWISTY, a ,' e , shrubby, 
bushy. 
KRZTA,ty,3. f. small bit, little. 
Ant krzty, not a whit = KRSZY- 
NA. 
KRZTUSIĆ SIĘ, szę się , v. n. to 
cough and spit 
KRZYCZEĆ, czę , v. n. to cry, to 
clamour. KRZYKNĄĆ, nę, v.inst. 
to cry but once, to set up a cry, to 
shriek. = WRZESZCZEĆ. 
KRZYCZĄCY, a, e, crying, cla- 
mouring, vociferating. Fig:l)lugi 
-e, dribbling debts. Niesprawie- 
dliwość -a, a crying injustice, a 
wrong loudly calling for redress. 
KRZYK, u, 3. m. cry, shriek, 
scream. 
KRZYKAŁA, ły, s. m. crier, 
bawler. 
KRZYKLIWIE, adv. clamorous- 
ly. 
KRZYKLIWY, a, e, clamorous, 
bawling. 
KRZYWDA, dy, 3. f. wrong, in- 
jury, grievance. Wyrządzić krzy- 
wdę, to cause an injury to do harm. 
Ponieść -ę, to experience damage. 
Otrzymał to z -ą moją, he ob- 
tained that to my prejudice. To bę- 
dzie z twoją-ą, that will do you 
prejudice, will be prejudicial, hurt- 
ful or detrimental to you. Z -ą 
danego przezeń słowa, honoru, 
to the prejudice, detriment of his 
word, honour. 
KRZYWDZIĆ, dzę, v. imp. to 
wrong, to injure, to aggrieve. Ubó- 
stwo nikogo nie krzywdzi, pover- 
ty is no crime. 
KRZYWDZICIEL, A, sim. wrong- 
doer, injurer. 
KRZYWIĆ. wię, v. imp. to crook, 
to curve, to bend. = SIĘ , to be- 
come crooked; 2) to make wry 
faces, to make mouths. Skrzywić 
klingę, klucz, to bend a sword, a 
key. Fig: Skrzywić nos, to look 
sulky, sullen, gruff or grim, to have 
a pouting, sulky look or grim face, 
cross look. Skrzywić się na kogo, 
to look surly, grimly or crabbedly 
upon one. Skrzywić sie na co, to 
look displeased. Powiedźcie czego 
on się krzywi? what is there for 
him to make faces? 
KRZYWO, adv. crookedly, awry, 
across, athwart, askance , aslope. 
Chodzić krzywo, to go all awry, to 
go a wrong way. Nie kladnij tego 
krzywo bo nie wejdzie, if you set 
it cross-wise, it won't go through. 
KRZ 
Patrzeć-, to look askance. Wszy- 
stko mu się krzywo widzi, he 
takes every thing wrong; he mis- 
understands , or suspects every 
thing. Mieć coś krzyweqo w umy- 
śle , to be cross-grained, see NA- 
WSPAK, NA OPAK. 
KRZYWONOGI, a, e, crook- 
kneed, crook-shanks, bandy-legged. 
KRZYWONOS, A, 3. m. (a bird), 
grosbeak. 
KRZYWOOKI, a, e, looking 
askance, squint-eyed. 
KRZY WOPRZYSIĘGAĆ, gam, v. 
imp. to forswear, to swear to a 
falsehood. 
KRZYWOPRZYSIĘŻCA, CY, S. 
m. forswearer, perjurer. 
KRZYWOPRZYSIĘSTWO, WA, 
3. n. false oath , perjury. 
KRZYWOŚć, i, s.f. crooked- 
ness, curvity. 
KRZYWOUSTY, a, E, wry-mou- 
thed. 
KRZYWO WATY, A, E, some- 
what crooked. 
KRZYWULEC, lca, s. m. a 
crooked tree, a gnarled tree. 
KRZYWY, a, e, crooked, curve, 
wry. Linia-a, a curved line. Krzy- 
wy kawał drzewa, a crooked, 
curved or kneed piece of timbei. 
Fig: Krzywe drogi, disingenuous 
conduct. -em okiem na kogo pa- 
trzeć, to cast angry or displeased 
looks upon one. Mieć rozum -y, 
to be an ill-contrived or cross- 
grained genius.-a przysięga, per- 
jury, false oath. 
KRZYŻ, a, s.m. cross;2) back- 
bone, spine; 3) trouble, affliction; 4) 
cross, star (knight). NAWKRZYŹ, 
adv. crosswise, across. Z założo- 
nemi nawkrzyż rękami, with his 
arms folded across. Paść na- 
wkrzyż,to fall on one's back. Krzyż 
święty, holy cross, holy rood. Ra- 
miona-a, the bars of a cross. Po- 
łożyć co nawkrzyż, to put a thing 
cross ways. Siedzieć z nogami na 
krzyż, to sit cross-legged. Robie 
znak Krzyża Ś. = ŻEGNAĆ SIĘ, 
to cross one's sell, to make the sign 
of the cross. Złożyć urazy u stóp 
krzyża, to lay one's injuries at the 
foot of the cross. Spotkali go 
z-em i chorągwią , they went to 
meet him with the cross and ban- 
ner, with great ceremony. Pisz 
krzyżyk na kominie (prov.), we 
must make a cross on the chimney, 
we must score that up. Po chrze- 
ściańsku nosić or dźwigać krzyż 
swój, to bear one's cross as Jesus 
Christ did. Nosić krzyz bliźniego, 
to bear with our neighbour's faults 
and infirmities. Wziąść krzyż, to 
engage in the crusade or holy war. 
Ból w krzyżach, a pain in the 
loins; the lumbago. Dostał krzyż , 
he has been knighted, honoured 
with an order, a ribbon or riband. 
KRZYŻACKI, A, IE, belonging to 
the Teutonic Order. Wojny -e or 
krzyżowe, the wars with the Teu- 
tonic Order settled in Prussia. 
KRZYŻAK, a, s. m. knight of the 
RSI 
Teutonic order; 2) cross-spider, 
garden-spider. 
KRZYŻASTY, a, b, having a 
broad back-bone. 
KRZYŻMO, ma, s.n. chrismo. 
KRZYŻOWAĆ, żuję, V. imp. to 
crucify; 2) to thwart, to cross, to 
traverse. 
KRZYŻOWANIE, ia, s.n. cruci- 
fixion. . 
KRZYZOWATY, a, e, cruciform. 
KRZYŻOWNICA,CY,s.f.=»MLE- 
CZNICA .(a flower), milkwort. 
KRZYŻO WNIK, a,s.m. crusader. 
KRZYŻOWY, a, e, cross, trans- 
versal. - droga, crossway. 
KRZYŻYK, a, s.m. dim. little 
cross. Fig: Dać krzyżyk na dro- 
gę, to bid farewell, adieu. Już mu, 
niedaleko do piątego krzyżyka 
(fam.), he is about fifty years old 
he is turned of forty. 
KSIĄDZ,KSIĘDŻA, s.m. priest, 
clergyman; 2) prince. Wielki 
ksiądz litewski, the great duke 
of Lithuania (old). Zostać księ- 
dzem, to become priest, to receive 
the ecclesiastical order, to enter the 
clerical state. Wyświęcił się na 
-dza, he has received the orders 
of priesthood. Ksiądz N., the.re- 
verend such and such. pl. KSIĘŻA, 
the priests, clergymen. 
KSIĄŻĄTKO, ka, s. n. dim. a 
petty prince. 
KSIĄŻE, ęcia, s.m. pl. =ĘTA, 
prince, duke. Wielki Książe To- 
skański , the great Duke of Tosca- 
ny. Fig: Książe apostołów, the 
prince of the apostles. Książe cie- 
mności ,ethe prince of darkness. 
KSIĄŻĘCY, a, e, princely, ducal. 
KSIĄŻECZKA, ki , s. f. dun. £ 
little book. 
KSIĄŻKA, ki, s.f. book. Pisać, 
napisać książkę, to make,to write, 
to compose a book. Wydać -ę, to 
publish a book. Nigdy nie zajrzał 
w-ę, he has never looked in a 
book, or he is not fond of books or 
reading. Pożera, połyka-i (fam.), 
he gallops over his books, he is a 
book worm. Mówi jak z -i, he 
speaks like a book. Zapisać, wcią- 
gnąć co do -i, to book, to enlist. 
Anat. Książki wolowe, the ven- 
tricles, stomach = KSIENIEC. 
KSIĘGA, gi , s.f. a large book. 
KSIĘGARNIA, ni, s.f. library- 
bookseller's shop. 
KSIĘGARSKI, a , e , of a book- 
seller. 
KSIĘGARSTWO, wa, s. n. book- 
trade. 
KSIĘGARZ, A, s. m. bookseller, 
stationer. 
KSIENI, ni, s.f. abbess. 
KSIENIEC, ńca, s. m. stomach, 
paunch. 
KSIĘSTWO, wa, s.n. principa- 
lity, dukedom. 
KSIĘŻNA, ny, s.f.princess, du- 
chess. 
KSIĘŻNICZKA, ki, s.f. daughter 
of a prince or duke. 
KSIĘŻY, a , e , priestly, sacerd 
tai. 
105 106 
KTO 
KSIĘŻYC, a , s. m. moon. Księ- 
życ w pełni, the moon is at the full. 
- na nowiu, the crescent, the 
wane of the moon. Pierwsza,osta- 
tnia pełnia -a, the first, the last 
quarter of the moon. Światło, 
blask-a, moon-light, moon-shine. 
Psy wyją, szczekają na -, some 
dogs bark at, bay at the moon. Po- 
rywać się z motyką na - (prov.), 
to attempt to leap, leaping to the 
moon, to attempt impossibilities. 
Twarz ma jak księżyc w pełni 
(fam.), she has a face like a moon. 
Minęły cztery księżyce, four moons 
have rolled on. 
KSIĘŻYCOWY, a, e, of the 
moon, lunar. - światło, moon- 
light. Rok-y, a lunar year. 
KSOB1E for KU SOBIE, towards 
himself. 
KSYK, u, s. m. hiss. 
KSYKAĆ, kam, y.n. to hiss, as 
vipers and geese do. 
KSZTAŁCENIE, ia, s. n. act ot 
forming, improvement, education, 
culture. - młodzieży, the instruc- 
tion of youth. Nie ma żadnego 
wykształcenia naukowego, he 
wants the culture of sciences; the 
culture ol his mind has been too 
much neglected, see UPRAWA, 
WYKSZTAŁCENIE. 
KSZTAŁCIĆ,cę,v.imp. to shape, 
to form, to frame; 2) to refine, to 
improve. 
KSZTAŁT, u, s. m. shape, form, 
frame. 
KSZTAŁTNIE, adv. nicely, neat- 
ly, elegantly. 
KSZTAŁTNY, A, e, nice, neat, 
elegant. 
KSZYK, A, s.m. jack snipe (the 
smallest of the kind). 
KTEMU, abbr. from KU TEMU, 
towards that, to it. 
KTO, kogo, pron. relat. who. 
genit kogo; dat. komu; acc. kogo; 
instr, kim; loc.w kim, used only 
when speaking of persons. Kto tarn? 
who is there? O kim mowa? whom 
are they speaking of? of whom are 
they speaking? Ktoś tu wszedł po 
cichu, zgadnij kto? some one has 
entered secretly, guess who ? Sły- 
szał tonie wiem od kogo, he heard 
It from I don't know whom. Komu 
się ona dostanie, who shall 
have her? Znajdziesz z kim się 
rozmówić, you'll find some one to 
speak to. Rozpierzchli się w stro- 
ny, kto tędy kto owędy, they were 
dispersed some one way, some ano- 
ther. Kto inny,any one or any body 
else. 
KTO BĄDŹ, gen. kogo bąc£, etc. 
or KTOKOLWIEK, gen. kogo kol- 
wiEK,etc., whosoever, any man, 
any body. 
KTÓRĘDY, adv. what way, which 
way.- bądź or kolwiek, whither- 
soever, which way soever. Którędy 
ztąd się wymknąć? how shall I 
extricate myself? 
KTÓRY, a, e, pron. relat. who, 
which, whąt. Człowiek którego wi- 
działem, the man whom I saw. 
KUC 
Który z nich jest twoim bratem? 
which of them is your brother? 
Książka którą mi dales, the book 
which you gave me. Która godzi- 
na? what o'clock is it? what's 
o'clock ? Człowiek który rozumu- 
je , a man who reasons, a truly 
reasoning man. Człowiek którego 
widziałeś, a man whom you saw. 
Jestto przekonanie od którego nie 
chce odstąpić, it is a conviction 
which he is determined not to give 
up. KTÓRYŻ, interr. Któryż to 
człowiek pomyśli że, what sort of 
man is he who will think that, etc. 
Powiedź mi którą z tych dam 
wybrać, tell me which of these la- 
dies am I to choose? Prosi'-i aby 
dał im którego syna, they deman- 
ded to give them one of his sons. 
Którego dziś mamy? what day of 
the month is it? Którego do ciebie 
pisał? on what day did he date his 
letter to you? Gdyby tak było, był- 
by który historyk o tern wspo- 
mniał, should it be so, no doubt 
some historian would mention it. 
KTÓRYKOLWIEK, whichsoe- 
ver. = KTÓRY B^DŹ, let him be 
who he will, whoever he be. 
KTÓRYŚ, KTÓRAŚ, KTÓREŚ, 
see JAKIŚ, certain, some. Któryś 
z nich powiedział mi, I have 
heard it said by somebody of them; 
by a certain man. VV którćmś miej- 
scu, in a certain place. 
KTOŚ, kogoś, somebody, some 
one (whom I don't know). 
KU, prep, (with the dative), to, 
towards. Ku wschodowi, towards 
the east. Ku końcowi tygodnia, 
towards the end of the week. Jego 
miłość ku niej, his love towards 
her. Nieskończone miłosierdzie 
Boskie ku nam, God's infinite mer- 
cy to us. Rzecz dziwna ku sły- 
szeniu , wonderful to hear. 
KUBEK, bka , s. m. goblet, cup. 
KUBA,v, corrupted from JA- 
KÓB, Jacob. 
KUBEŁ, bla, s. m. bucket, pail. 
KUBICZNY, A, e, cubical. 
KUBRAK, a, S. m. a sort of great 
coat. 
KUĆ, see KOWAĆ, to bind a- 
bout or hoop with iron work. Kuć, 
okuć, podkuć konia, to shoe a 
horse. Kuć konia ostro, to calk, to 
turn up horses' shoes. Okuć kij, to 
tip a cane or a rod. Okuć srebrem, 
zlotem, to tip with silver, gold. 
Fig: Kuje wiersze, he hammers 
out his verses. Kuć or knować 
zdradę, to hatch a plot against the 
state or an individual man. 
KUCHARKA, ki, s.f. woman- 
cook , cook-maid. 
KUCHARSKI , a, e, of a cook. 
KUCHARSTWO, wa, s. n. cook- 
ery. 
KUCHARZ, a, s. m. man-cook. 
KUCHARZYĆ, uzi?, v. n. to per- 
form the office of a cook. 
KUCHCIK, a, s. m.= KUCHTA, 
ty, kitchen-boy, scullion. 
KUCHENKA, ki, s.f. a small 
kitchen. 
KUŁ 
KUCHENNY, A, E, culinary, -a 
sól, bay-salt.--y ogród, a kitchen- 
garden ; pot-herbs. = OGRODO- 
WIN Y. -a łacina, Iow latin, dog 
lalin. 
KUCHMISTRZ, A, s.m. master 
cook. 
KUCHMISTRZOWA,WEJ, A./1, a 
master cook's wife. 
KUCHNIA , i, s.f. kitchen; 2) 
cookery. Kiepską ma kuchnię 
(fam.), he keeps a poor house. By- 
wa tylko tam gdzie dobra -, he 
frequents no houses but where the 
jack is going; where a good table is 
kept. Znać się na-t, to under- 
stand cookery or cooking. - fran- 
cuzka, french cookery. 
KUCHTA,see KUCHCIK, under- 
cook. 
KUCZA, czy, s. f. hen-coop. 
KUCZBAJ, u, s.m. baize. 
KUCZKA, ki, s. f. a little hen- 
coop; 2) a booth covered with 
boughs, in which the Jews keep 
during the feast of tabernacles. 
Święto kuczek, the feast of taber- 
nacles. W kuczki (/am.), squatting. 
W kuczki usiąść, to squat, to sit 
squat. 
KUDŁA, y, s.f. a lock of hair or 
wool; 2) a dirty dog; a ragged fel- 
low, a scrub. 
KUDŁAĆ or KUDLIĆ, v. a. imp. 
and SKUDŁAĆ, SKUDLIĆ (fam.), 
to entangle the hair, to dishevel. 
KUDŁATY, a, e, hairy, shaggy. 
KUDŁY, del, pl. shags. 
KUFA, fy, s. f. tub, vat. 
KUFEL, fla, s. m. can, tankard, 
jug, mug. W kuflu się kocha, ha 
likes the bottle, he is fond of drin- 
king. Kufel (fam.), a drunken, tip- 
sy fellow, given to drink. 
KUFER, fba, s.m. strong box. 
KUFNY, a, e, belonging to a 
tub, to a vat. 
KUGLARSKI, A, e, juggling. 
KUGLARSTWO,wa, s.n. juggle, 
juggling trick, legerdemain.= KU- 
GLA. 
KUGLARZ, a, s. m. juggler, pup- 
pet-player. 
KUGLARZYĆ, rzę , v. n. to 
juggle, to practise by juggling. = 
KUGLOWAĆ. 
KUKAĆ, kam, v.n. to cry as a 
cuckoo. 
KUKANIE, ia, s. n. cuckoo's cry. 
KUKAWKA, ki , s. f. cuckoo. - 
storczyk (a plant),military orchis. 
KUKIEŁKA, ki, s.f. sort of 
bread, roll. 
KUKLIK, a, s.m. (an herb), 
bennet. 
KUKS, A, s. m. a push with the 
elbow. Za co dałeś mu kuksa? 
(fam.), why did you elbow him? 2) 
a hand without fingers, a mangled 
hand. 
KUKSAĆ, v. a. imp. SKUKSAĆ 
kogo (fam.), to elbow, to jostle, to 
push with the elbow or with the 
fist. 
KUKUŁKA, ki , s. f. cuckoo. 
KUKURYZA,ZY,s.f. indian corn. 
KUL, A, s. m. a bundle of straw. KUN 
KUŁA, li, s.f. ball, bullet; bowl, 
globe, sphere; 2) crutch.- bilardo- 
wa, billiard-ball.- armatnia, can- 
non-ball.- karabinowa lub pisto- 
letowa, bullet. - ognista, fireball, 
- ziemska, the earthly or terres- 
trial globe. - u siodła, pommel. 
Chodzić na kulach, to go with 
crutches. Dostać kulą w łeb (fam.), 
to be shot, to be killed. Chłop 
strzela Pan Bóg kule nosi (prov.), 
man does what he can, but God 
what he will; man proposes and 
God disposes. Trafił jak kulą 
w płot (prov. iron.),, this does not 
come near it; this is nothing to it; 
it falls much short of it or he is a 
thousand miles off. 
KULAĆ or KULEĆ, leję, v.n. 
to limp, to bait, to hobble.=CHRO- 
MAĆ. Kulać na prawą nogę or 
bok, to limp with the right foot, on 
the right side. 
KULAK, a, s.m. fist. Bić się na 
kułaki, to box. Bojka na kułaki, 
boxing, fisty-euff war. 
KULANIE, la, s.n. hobbling, 
halting. 
KULAS, A, s.m. a lame, limping 
or crippled man; 2) a crooked let- 
ter; 3) harpoon. Kulasy stawić, to 
scrawl , to scribble, to rough draw. 
KULAWIEĆ, wieję , v. n. to be- 
come lame. 
KULAWOŚĆ,i,s.f. lameness. 
KULAWY, A, E, lame,limpiug, 
halting. 
KULBACZYĆ, czę, v. imp. to 
saddle (better SIODŁAĆ). 
KULBAKA, Ki, s. f. saddle. 
KULCZYK or KOLCZYK, A, s. 
m. earring. 
KULFON, a, s. m. a false ducat; 
2) fig. an awkward fellow or wench, 
a clod-hopper, loggerhead. 
KULIC SIĘ, lę się, v.n. to 
snuggle, to lie snug; 2) to cower, 
to cringe. 
KULIG, A, 8. m. the diversions 
of the carnival, masked ball. 
KULIK, A, s.m. (abird), curlew. 
KULISTOŚĆ, I, s.f. roundness, 
sphericity. 
KULISTY, A, E, round, spheri- 
cal , globose. 
KULKA, ki, s. f. small ball, small 
bullet. 
KULOLEJ, a, s.m. bullet foun- 
der, ball caster. 
KULSZE, szów, pl. hipbone. 
KULSZOWY, A, e, belonging to 
the hipbone.Kosc-a, ischium. Bol 
-y, rheumatism in the hip; sciatic 
or sciatica. 
KUM, a, s. m. god-father. Byl 
kumem dziecka mojego, he has 
stood godfather to one of my chil- 
dren ; 2) Fig: a blade, a good com- 
panion; 3) Zool: a kind of toad. 
KUMA, my, s.f, godmother. 
KUMAĆ SIĘ, v. rec. imp. POKU- 
MAĆ SIĘ z kim, między sobą 
(fam.), to live in the utmost fami- 
liarity, on the most familiar terms, 
to familiarise one's self, 
KUNA, ny, s.f. 1) marten; 2) iron- 
cpllar, pillory; 3) prison. 
KUR 
KUNDEL, dla, s.m. - KUN- 
DYS, cur, shepherd's dog. 
KUNDLEĆ, v. n. imp. SKUN- 
DLEĆ, to degenerate (prop, said 
of dogs). 
KUNICA, y, s. f. kind of coin or 
money made from the nostrils of 
martens (old); 2) a toll paid ancien- 
tly in Slavonic countries to the land- 
lord for the right of marrving one 
of his country girls. 
KUNSZT, u, s. m. art, craft; 
trade, profession. 
KUNSZTMISTRZ, a, s. m. artist, 
craftsmstn. 
KUNSZTOWNY, a, e, artificial; 
curious, ingenious. 
KUP, u, s. m. purchase, buying. 
Na kup toy stawić, to expose to 
sale. 
KUPA, py, s. f. heap, hoard, pile; 
great number, great deal. Składać 
na kupę, to pile, to lay in a heap. 
DO KUPY, adv. together, one with 
another. KUPAMI, adv. by heaps, 
in heaps. Ma złota kupami, that 
man has heaps of gold, gold in 
heaps. Lud gromadził się kupami, 
the mob flocked or thronged toge- 
ther; there was a great throng of 
people. Do kupy zebrać, to heap 
up, to collect, to gather up, to as- 
semble. 
KUPCOWA,WEJ,s.fa merchant's 
wife. 
KUPCÓWNA, ny, 8. f. a mer- 
chant's daughter. 
KUPCZYĆ, czę , v. n. to trade, 
to deal, to trafie. 
KUPCZYK, A, s. m. shop-boy. 
KUPER, pra, s. m. KUPEREK, 
rka, dim. rump, croup, rump of a 
fowl. 
KUPIĆ, pię, v.nrf. KUPOWAĆ, 
puję , v. imp. to buy, to purchase. 
Kupić drogo, tanio, to buy dear 
or cheap. Fig: Drogo kupić łaskę, 
względy, to pay dear for a favour. 
Kto cię niezna tenciękupi (prov.), 
we know your real worth. Kupić 
sobie biedę, to bring upon one's 
self or upon one's head some mis- 
fortune. Nie miała baba biedy t 
kupiła ciele (prov.), an old woman 
had no trouble and bought a calf, 
viz to get into or bring one's self 
into trouble or into a premunire. 
KUPIĆ SIĘ, pię się, v.n. to 
flock, to crowd, to gather in crowds. 
KUPIEC, pca, s.m. merchant, 
dealer, trader. 
KUPIECKI, A, e, mercantile. Po 
kupiecku, merchantlike. 
KUPIECTWO, wa, s.n. trade, 
commerce. 
KUPIENIE, a, s. n. SKUPIXNIE, 
SKUPIENIE, actofheaping, gather- 
ing; 2) KUPIENIE, KUPOWANIE, 
SKUPOWANIE, u, s.n. purchase, 
buying. 
KUPKA, i, s. m. dim. of KUPA, 
pl. KUPKI, a kind of play. 
KUPNO, na, s. n. purchase. 
KUR, u, s. m. a cock; 2) measles. 
KURA, ry, s.f. hen. Trafiło mu 
się jak ślepćj kurze ziarno, that 
was better executed or he had bet- 
KUR 
ter success than could have been 
expected from him (adv.). Daj ku- 
rze grzędę to ona chce wyżćj 
(prov.), give him an inch, and he'll 
take an ell. Pisze jak kura , he 
KURACYA, yi, s.f. cure. 
KURANT, a , s. m. chime of a 
musical clock. Tabakierka z ku- 
rantami , musical snuff-box. 
KURATELA, li, s.f. guardian- 
ship, trusteeship. 
KURATOR, A, s.m. curator, 
guardian, trustee, assignee. 
KURCZ, u, s.m. cramp. Pływa- 
jąc dostał kurczu, he was seized 
with a cramp in swimming. 
.KURCZAK, a , s.m. a young 
fowl. KURCZĘ, ęcia, s.n.pl.- 
ĘTA. = KURCZĄTKO, chicken. 
KURCZĘCINA, ny, s. f. chicken- 
flesh. 
KURCZĘCY, a, e, of a chicken. 
KURHAN, A, s. m. a hill, a mound 
where some ancient nations hurried 
their dead (from persian GOOR, 
tomb, and HAN, abode). 
KURCZYĆ, czę, v. imp. to 
cramp. - SIĘ, to shrink, to shri- 
vel, to contract into wrinkles. 
Sukno kurczy się w praniu, 
washing contracts the cloth. Nie- 
które ciała kurczą się od chłodu, 
cold contracts certain bodies. Fig : 
Kurczy się, he is straitened in his 
business, he is at a loss how to get 
out of danger, of a scrape, of a 
trouble, etc. 
KUREK, rka , s.m. cockrel, 
young cock; 2) cock of a gun; 3) 
weather cock; 4) popingay; 5) a 
brass cock. Strzelać do kurka, to 
shoot at the popingay. Kurek od- 
wieść , to cock a gun, a pistol, to 
fix the cock for a discharge. Kurek 
spuścić, to uncock the gun or pis- 
tol. Odkręć, zakręć kurek, turn 
the brass-cock, stop the cock. Kręci 
się jak kurek na kościele (prov.), 
that man, that woman is a mere 
weathercock. 
KUREWNIK , A, s. f. whoremas- 
ter, wencher, fornicator. 
KUREWSKI, a, e, whorish. 
KURESTWO, wa, 5. n. whore- 
dom, fornication, harlotry. 
KURKA, ki, s.f. little hen; 2) 
(an aquatic bird), commun galinuie. 
Kurka tuczona, pullet. 
KURNIK, A, s.m. hen-house. 
KUROPATWA, wy, s. f. par- 
tridge. Czerwona -, redlegged 
partridge.Szara-, grey partridge. 
KUROWAĆ, ruję, v.imp.(fam.), 
to heal, to cure. - LECZYĆ. 
KURPIE, łów, pl. shoes made of 
bark; whence the name of KURPIE, 
or the Polish inhabitans of the Bia- 
lovezian forests, is derived. 
KURS, u, s. m. course, race; 2) 
currency of money; 3) a course of 
lectures. Ten pieniądz nie ma tu 
kursu , this coin won't go here. Od- 
bywać kurs filozofii, to study phi- 
losophy. pl. KURSA (better WY- 
ŚCIGI), horse race. Być w kursie 
(fam.), to be in vogue or fashion , 
107 108 
KUS 
to take. To wyszło z kursu, a thing 
not current, out of date, out of use, 
cried down. 
KURSOWAĆ, suję , v. n. to cir- 
culate. Kursująca moneta, current 
money, currency. 
KURTA, ty, s. f. KURTKA, ki , 
jacket, jerkin; 2) KURTA, y, s. 
m. curtailed dog. - KUSY. Fig • 
Kurtę komu skroić, to cut out work 
for one, or to thrash one soundly, to 
beat one like a dog. 
KURWA , wy, S.f. KUREWKA, 
Ki, dim. whore, strumpet, harlot, 
trull, drab, doxy, cockatrice. 
KURWIARZ, a, s.m, whoremas- 
ter, wencher, fornicator. 
S KURWIĆ SIĘ, wi? się, v. n. to 
become a whore, to lead the life of 
a whore, to prostitue one's self. 
KURYER, A, s.m. courier. 
KURZ, v,s.m. = KURZAWA, 
wy, s.f. dust. Kłęby kurzawy, 
clouds of dust; 2) Fig: white 
vapours over marshy 'grounds, 
fog, mist. 
KURZY, a, e, of a hen. Kuria 
noga (a piani'), purslain. Kurzy 
ślad, kurzyślep (a plant), pim- 
pernel. 
KURZYĆ, rzę, v.n. to raise a 
dust; 2) to fizzle, to foist. -ty- 
tuń, to smoke tobacco. = SIĘ, to 
smoke, to smoulder, to reek. Ku- 
rzyć węgle, popiół, see PALIĆ. 
Kurzy stęż pieca, z komina, the 
stove smokes, the chimney smokes, 
(better DYMI). Kurzy się z konia, 
that horse reeks, or smokes, or is 
over heated. Widno jak bagna się 
kurzą, the bogs are seen reeking. 
Kadzidło kurzyło się na Ołta- 
rzach, the incense smoked upon 
the altars. Droga się kurzy, the 
road is covered with a cloud of dust. 
Zakurzony, ail covered or besmea- 
jred with dust. Kurzy z cicha 
'(fam.), he fizzles. 
KURZYCIEL, a , s. m. a man 
fond of smoking tobacco, a smoker. 
KURZYMOR, or KURZYŚLAD , 
or KURZYŚLEP (bot.), anagaliis. 
- ivodny, anagaliis aquatica, sa- 
molus. 
KUSIĆ, szę, v.imp. UKUS1Ć, 
SKUSIĆ, to tempt. = SIĘ o co, to 
attempt a thing. I był przez hO dni 
kuszon od dyabla, being forty days 
tempted of the devil. Wąż kusił 
Ewe, the serpent tempted Eve. Bóg 
-Abrahama, God tried Abraham. 
Kuszono go pieniędzmi; they 
tempted him with money. Spójrz, 
czyż to piękne słońce nie kusi 
ciebie wyjść ndprzechadzkę? does 
not this fine weather tempt you to 
go and take a walk? Coś mię kusi 
żeby to zrobić, I have a great in- 
clination to do it. Wielu się o nią 
kusiło, many tried to seduce her, 
to entice her by fine speeches, or to 
marry her. Kusił się na dziedzi- 
ctwo, na zdobycie twierdzy, he 
attempted to seize upon an inheri- 
tance, a strong place; he tried to 
make himself master of. 
KUSICIEL, a, s. m. tempter.- 
RWA 
KA, ki , s. f. a female tempter. 
KUŚNIERZ, sfe KUSZNIERZ. 
KUSO, adv. too shortly, in a cur- 
tailed manner. -- ubrany, ill cloth- 
ed, dressed fn a coat too short or 
poorly. Kiiso z nim, his money fell 
short, he is short of money. 
KUSTOSZ, a, s.m. (old), keeper, 
warden, warder. Kusztosz koron- 
ny, master of the royal treasury. - 
biblioteczny, keeper of a library. 
KUSY, a, e, curtailed, bobtailed. 
KUSZA, szy, s.f. cross-bow. Ku- 
sza murowa, catapult, balista. 
Zool. balistes (a fish). 
KUSZENIE, !A, s. 7i. temptation. 
KUSZNIER KA, ki, s.f. a furrier's 
wife. -SKI, a, e, of a furrier.-- 
STWO , wa , s.n. a furrier's trade. 
KUSZNIERZ, a , s. m. furrier, 
skinner; maker of furcaps. 
KUTAS , a , s. m. KUTASIK, A, 
dim. tassel. 
KUTNER, A , s.n. grain or hair 
in cloth. Pod kutner, against the 
hair, against the down on cloths. 
KUTNEROWAĆ, v. a. imp. to 
nap. 
KUTY, a, e, shod. Fig: On kuty 
na cztery nogi, he is quite master 
of a subject or a deep fellow, shar- 
per, cheat. 
KUTWA, wy, s. tn. niggard, 
curmudgeon, skinflint. 
KUŹNIA, i, s.f. blacksmith's 
forge, smithery. Fig: W głupstwa 
wywarzone kuźni, the chimeras 
framed or forged by a doting fool. 
KWACZ, a, s. m. dUh-cIout. 
KWADRA , ry, s. f. quarter of 
the moon's age. Pierwsza. kwa- 
dra, prime of the moon. Ostatnia 
kwadra, wane of the moon. 
KWADRANS, a, s. m. quarter of 
an hour, dim: KWADRANSIK. 
Trzy kwadranse na trzecią, it 
wants a quarter to three. Kwa- 
drans na drugą, a quarter past 
one. Math: a quadrant. 
KWADRAT, u, s. m. quadrate , 
square. Podnieść liczbę do -u, to 
square a number. Liczba podnie- 
siona do -u, square number. Bok 
kwadratu, the side of a square. 
KWADRATOWY, A, E, square. 
Mila kwadratowa, squarc-mile. 
Pierwiastek kwadratowy, square 
root. Przekątna kwadratowa, 
the diagonal of a square. Stopa 
-a, a foot square. 
KWADRATURA, ry, s. f. (kola), 
quadrature orsquaringof the circle. 
KWAKAĆ, v. n.pr. to quack, to 
cry like a duck. 
KWAP, riu,s.m. down, soft hair. 
KWAPIĆ SIĘ, pię się , v. 7i. to 
be in a hurry, to make haste , to be 
eager. K wapi się or śpieszy z od- 
daniem usługi, he is eager to ren- 
der service, to oblige. Kwapię or 
spieszę się z doniesieniem że, I 
make haste, I hasten to inform you 
that. 
KWAPIENIE SIĘ, IA się, s.n. 
eagerness, haste, earnestness. 
KWAR ANTANA, ny, s.f. qua- 
rantine. -TA, ty, s. f. quart, pint 
KWE 
-TAŁ, u, s. m. quarter of the year. 
-TALNIE, adv. quarterly, per 
quarter. -TAŁO W Y,a, e, quarter- 
ly. -TANA, ny, s. f. quartan fever. 
-TET, u, s. m quartetto. 
KWAS , u, s. m. sour, acid, le- 
vain; 2) KWASY, sów, pl. a sour 
disposition, crabbedness, peevish- 
ness, discontent; 3) a kind of 
beverage used among the pea- 
sants of Russia. Fig: Zawsze ja- 
kieś kwasy pomiędzy nimi, there 
is some spleen or ill-will between 
them, they bear one another a 
grudge. Kwasy w żołądku, the 
heart burn. Kwas salelrzany, ni- 
trous acid. Kwasy mają własność 
rozpuszczającą, acids are dissol- 
vent.-IG, szę, v. imp. S-IĆ, 
U-IC, to sour, to make acid.- 
ogórki, to pickle cucumbers. -IĆ 
SIĘ, to grow sour, to become 
crabbed or peevish. Fig. Skwasić 
komu humor, to make one ill-hu- 
moured, cross or peevish. -KO- 
WATY, A, e somewhat sour. - 
NIEĆ, v. n. imp. KISNĄĆ, S- 
NIEĆ, SKISNĄĆ, to sour, to turn 
sour. Od ciepła mleko kwaśnieje 
a od grzmotu wino, heat makes 
milk sour and thunder turns wine 
sour. -NO, adv. sourly; crabbed- 
ly, peevishly. -NOŚć, i, s. f. sour- 
ness, acidity.-NY, A, e, sour; sour- 
faced, crabbed, peevish. -OROD, 
u, s. m. oxygen. 
KWATERA, by, s.f. lodging; 
military quarters; 2) bed in a garden; 
3) pane or square of glas$ in a win- 
dow. Kwatera trzewika, the quar- 
ter-piece or the hind quarter of a 
shoe. Generalna kwatera (milit.), 
the head quarters. -y zimo- 
we, letnie, winter or summer- 
quarters. Rozmieścić wojsko po 
kwaterach, to quarter soldiers. Ma 
dobrą kwaterę (fam.), he has a 
very good or fine lodging. Stoją 
w jednej -rze (fam.), they lodge 
together. 
KWATERMISTRZ, a, S. m. 
quarter-master. 
KWATEROWAĆ, ruję, v. imp. 
to quarter or lodge soldiers, 
KWATERUNEK, nku, s. m. mi- 
litary quarters; soldiers quartered. 
Mieszkance tego miasta narażeni 
są na częste kwaterunki, the in- 
habitants of that town are liable to 
have soldiers quartered, billeted 
upon them. 
KWEF, u, s.m. veil. 
KWEFIĆ,v.a.tmp. ZAKWEFIĆ, 
to veil, to cover. Zakwefić twarz, 
zakwefić się, to veil the face, to 
conceal one's face. W kraju tym 
kobićty wychodzą z domu za- 
kwefione, in that country the wo- 
men never appear unveiled. 
KWESTA, ty, s.f. begging or 
gathering of alms. 
KWESTARKA, ki, s. f. a woman 
that goes a begging for the poor. 
KWESTARZ, a, S. tn. mendicant 
friar. 
KWESTOWAĆ, tuję, v. n^ to 
go a begging, to collect alms. KWl 
KWESTY A, ti, a. f. question. 
KWIAT, u, s.m. flower; bloom, 
blossom. Kwiaty na drzewach, 
the blossom of a tree. Oqrod 
z kwiatami, a flower-garden, drze- 
wo w kwiatach or kwitnące, a 
tree that Is in blossom. Materya 
w kwiaty, a flowered stuff. Fig: 
Piękność jak kwiat przekwita, 
beauty fades away. Być w kwiecie 
wieki, to be in the flower, or prime 
of one's age. - panieński, dzie- 
wictwa, virginity, maiden-hood. 
Mieć kwiat czego, to have the first 
Of a thing; to have the handset of it. 
Kwiat wojska, choice men, peeked 
men. Kwiat mąki, flour. Pełno 
tego kwiatu po całemu światu 
(fam. said of women), there are 
more ways to the wood than one. 
-EK - KWIATUSZEK ,ka , s. m. 
dim. floweret. -ORODNY, A, e , 
producing flowers.-OWY, A, e, of 
a flower.-OZBI0R,u, s.m.>gather- 
ing of flowers; anthology. 
KWICZEĆ, czĘ,v.n. KWIKNĄĆ, 
bfę, u. inst. to squeak, to give a 
squeak (prop, said of pigs). 
KWICZENIE,iA, s.n. squeaking. 
KWICZOŁ, a, S. m. thrush, field- 
fare. 
KWIECIĆ, cę, v.imp. to adorn 
with flowers. 
KWIE-CIEŃ, etnia, s. m. april. 
KWIECISTY, a, e,bloomy, flow- 
cry, florid. Styl kwiecisty, a florid 
style. 
KWIETNIOWY, a, e, of april. 
KWIETNY, a, e, bloomy. Kwie- 
tna Niedziela, Palmsunday. 2) = 
KWIECISTY and KWIETNI, ia, ie. 
KWIK, u, s. m. squeak, 
KWIKLIWY, A, E, squeaking. 
KWILENIE,ria, s.n. puling; 2) 
wailing, lamentation, the chirping 
or warbling of the birds. 
KWILIĆ, lę , v. n. to pule; 2) to 
wail, jto whine, to lament. Fig: 
Sof a girl). Tak mile grucha,szcze- 
tioce i kwili, she coves and chirps 
and warbles so sweetly. 
KWINTA, ty, 8. f. the fifth chord 
in music. Spuścić nos na kwintę 
(prov.), to have lost one's strength, 
credit, interest; to be gone, undone, 
to be put to one's last shift. 
KWIT, u, s.m. KWITEK, tka, 
dim. quittance, receipt, discharge. 
KWITA, adv. quit, clear. Kwita 
z nami (jam.), we are quits or 
even. Kwita z przyjaźni, all is 
finished between us, our friendly 
relations must cease for ever. Grać 
na kwitę, to play double or quits. 
I kwita, and there is the last word 
of the business; or enough, it is 
enough. 
KWITNĄĆ, nę, v.n. to bloom, 
to blossom, to flourish. Te róże 
kwitną latem, jesienią, these roses 
flower or are in flower in summer, 
in autumn. Pierwiosnek kwitnie 
wcześnie, primrose blows early. 
Z drzew najwcześniej kwitnie 
rógdał, the almond tree, is one of 
the earliest that blossoms. Fig: Pod 
berteń wielkich królów sztuki 
ŁAC 
piękne zawsze kwitnęly, under 
great princes, the fine arts have al- 
ways flourished. Ten pisarz kwi- 
tnął pod jego panowaniem, that 
author flourished or was in repute 
under his reign. 
KWITNĄCY, A, e, flourishing. 
Młodość -a, państwo -e, a flou- 
rishing youth, a flourishing empire. 
Nauki były to kwitnącym stanie, 
letters were then in a very flourish- 
ing state. 
KWITNIENIE, u, s.n. bloo- 
ming, blossoming, flourishing. 
KWITOWAĆ, tuję, v. imp. to 
acquit, to clear, to discharge, to 
give a receiptfiq: Kwituję z przy- 
jaźni, I dont care about your 
friendship. 
KWOKA, ki, s. f. KWOCZKA, 
ki , dim. clucking hen, brood hen; 
2) Astr, pleiades, the seven stars; 
3) Stara kwoka (scornf.), an old 
wench, rump. 
KWOKAĆ, kam, kczę,u.n. to 
cluck. 
KWOTA, ty, s. f quota, quan- 
tity, share. 
Jj and 
L, abridgment of LITHUNIAN, 
W. X. L. - Wielkie Księstwo Li- 
tewskie, Great Duchy of Lithuania. 
ŁABĘDŹ, ia , s. m. swan. 
ŁABĘDZI, A, e, of the swan. - 
pióro, swan-feather.-gios, swan's 
song. - szyja, swan's neck. 
LABIRYNT, c, s. m. labyrinth, 
maze. 
LAĆ, leję , v. imp. to pour, to 
shed; 2) - dzwon, to cast a bell. 
Deszcz leje, it rains very fast, it 
pours down. Pot lał z niego, sweat 
ran down his face or he was ail 
over in a sweat Lać w siebie, to 
drink out of measure, Lać w ko- 
go, to make one drink beyond 
bounds. - wino do szklanki, to 
pour wine into a glass. - krew za 
wiarę, to shed one's blood for the 
faith. - łzy, to shed tears. Lać 
dzwony, działa, posągi, to cast a 
bell, a canon, a statue. Lać świece, 
to mould candles. Lać wiersze, 
prozę (fig.), to have an easy fluent 
style in poetical or prosaic compo- 
sitions. Łzy się lały mu z oczu, 
tears flowed or trickled from his 
eyes. Dobre winko mile się leje 
w gardło, good wine goes down 
pleasantly. 
LACH, a, s.m. or LECH, a, name 
given to Poles by the Russians and 
some Asiatic people as Osmanlis, 
Persians, etc., Strachy na Lachy 
(prov. fam.), vain or powerless, 
impotent threat, mere threats, 
empty threats. 
ŁACH, A, s.m. = ŁACHMANY, 
Nów, pl. rags, tatters. 
ŁACINA, NY, s. f. latinity, latin 
tongue.Afówt po łacinie, he speaks 
latin. Dobrze umie po łacinie, he 
is a good latin scholar. Fig: To pa- 
chnie łaciną, that smells of the 
L4D 
university. Jezdzić, siedzieć na 
koniu po -ie, to ride like a sailor. 
Łacina kuchenna, a bad iatin, bro- 
ken lalin. Pomazał sobie gębę 
łaciną, he has but a smattering of 
a science. 
ŁACINNIK, A, s. m. latinisL 
ŁACIŃSKI, A, e, latin. 
ŁACNO,, adv. easily. 
ŁACNOŚĆ, I, s. f, easiness, fa- 
cility. 
ŁACNY, a, E, easy. = ŁATWY. 
ŁĄCZ or ŁĄCZEŃ, cznia, s. m. 
= SITO WIEC, flowering rush. -- 
ĄCY, a, e, joining, uniting. Tryb 
tączący (Gram.), subjunctive, the 
subjunctive mood. -NIE, ad. con- 
jointly, together with. -NIK, a, s. 
m. (gram.), hyphen.- NOŚĆ, i, 
s. f. connexion, junction. -YĆ, 
czę, v.imp. to connect, to join, to 
unite. Łączyć użytek z przyje- 
mnością , to unite the useful and 
the agreeable.-roztropność z od- 
wagą, to join prudence to valour, 
to temperate valour with prudence. 
Co Bóg złączył niech człowiek 
nie rozłącza,what God has joined, 
let no man put asunder. 
ŁAD , u, s.m. order, harmony. 
Ani ładu ani składu, out of joint, 
neither here nor there, at random. 
Nie mogę z nim przyjść do ładu, 
I cannot come to an understanding 
with him or bring him to a head. 
LĄD, u, s. m. land. Stały ląd, 
mainland, continent. Lądem, by 
land. 
LADA, v, s. f. a goddess in Sla- 
vonian mythology; 2) chest, box. 
Lada u organów, the sound-board 
of an organ. Lada we młynie, 
hoppec, mill-hopper. Lada wozo- 
wa, a jack, a hand screw. 
LADA, adv. no matter what, 
whatever. Za lada zręcznością, on 
the very first opportunity. Lada kto 
to uczyni, any man will do it. La- 
daco, good for nothing. Lada co, 
any thing whatever. Za lada szele- 
stem budzi się, the slightest noise 
aweakens him, he starts out of his 
sleep at the smallest noise. To czło- 
wiek me lada, he is far from being 
an ordinary man. Posiada naukę 
nie lada, he is a thoroughly sa- 
vant or a very learned man. 
LADAJAKI, a, e, any one, what- 
ever; 2) but indifferent, middling. 
LADAJAKO, adv. but indiffe- 
rently, middlingly, so so. 
ŁADNIE, adv. nicely, prettily. 
ŁADNIEĆ, nieję, v.n. to grow 
pretty, see PIĘKNIEĆ. 
ŁADNIUCHNO, adv. very nicely, 
very prettily. 
ŁADNY, a, e, nice, neat, pretty. 
ŁADOWAĆ, duję, v. imp. to 
load, to freight. NAŁADOWAĆ, 
OBŁADOWAĆ. Ładować okręt, to 
load, to lade, to freight a vessel. 
Ten statek naładowany winem, 
that boat is loaded or laden with 
wine. - konie, muły, to load the 
horses, the mules. Fig: - żołądek 
(fam.), to cram, to stuff one's self. 
LĄDOWAĆ, duję, v, n. to land, 
109 ŁAJ 
to come to shore, to get a shore, to 
set foot on land.=WYLĄDOWAĆ. 
ŁADOWANIE, A, s.n. act of la- 
ding; 2) cargo, freight, Zacząć, 
skończyć ładowanie, to begin ,'to 
finish lading. 
LĄDOWANIE, a, s.n. act of 
landing. Lądowanie or wy lądowa- 
nie wojska odbyło się w cieniu 
nocy, the landing of the troops was 
effected under cover of the night. 
ŁADOWNICA, cy, s. f. cartridge- 
box. 
ŁADOWNY, A, e, loaded, laden, 
fraught, freighted. 
LĄDOWY, A, e, of land. 
ŁADUNEK, nku, s.m. cargo, 
load, freight. = ŁADOWANIE; 2) 
cartridge, charge. Trzeba było 
część ładunku rzucić w morze, 
we were obliged to throw a part of 
our cargo into the sea. Ładunek 
statku składa się z takich towa- 
rów, her cargo consists of such and 
such merchandise. Odciąć, odgryźć 
ładunek zębami, to bite off the 
end of the cartridge. Ładunek ar- 
matni, cannon-cartridge or charge. 
Ładunek dukatów, ludwików, a 
roll of ducats, of louis d'or. 
LAGIER, gru, s. m. dregs, lees, 
grounds, sediment. Wino na la- 
grze, the wine on its lees, see 
FUS, OSAD, MĘT. 
ŁAGODNIE, adv. softly, mildly, 
meekly, with mildness. 
ŁAGODNIEĆ, nieję , v. n. pr. to 
grow soft, to abate, to relax, to 
relent. 
ŁAGODNOŚĆ, I, s. f. softness, 
mildnesss, gentleness, meekness, 
lenity. Łagodność jest jedną z cnot 
chrześciańskich, meekness is a 
Christian virtue. Łagodność zawsze 
przystoi młodćj kobiecie, a young 
woman ought always to be gentle 
In her behaviour. Obchodzić się 
z kim z-ią, to treat one with 
kindness and good nature. - po- 
wietrza, the mildness of the wea- 
ther, the mildness or softness of 
the air. Wszystko dla łagodności, 
nic dla przymusu, every thing by 
fair means and nothing by foul. Ła- 
godność kolorów, barw, the soft- 
ness of the colours and tints. - 
spojrzenia, a benignant, mild, 
favourable look. 
ŁAGODNY, a, e, soft, mild, 
meek. -y człowiek, a person of a 
mild, gentle disposition. -y koń, a 
gentle horse, which goes a very easy 
step and which is easy to be handed. 
-powiew, a gentle gale.-rząd, a 
mild government. To kara za ła- 
godna, it is too mild a punishment. 
-y uśmiech, a gracious smile. Ła- 
godny jak baranek, he is as gentle 
as a lamb. Łagodna twarz, a meek 
face. 
ŁAGODZIĆ, dzę , v. imp. to 
soften, to sooth, to calm, to assuage. 
ŁAJAĆ, ję , v. imp. to scold, to 
chide, to lecture, to rebuke, to ob- 
Iurgate. Tęgo go za to wylajano, 
le has been sharply reprimanded 
110 
LAL 
ŁAJANIE, ia , s. n. chiding, re- 
proof, rebuke, objurgation. 
ŁAJDACKI, a, e, rascally. 
ŁAJDACTWO, wa, s.n. rascali- 
ty, villany. 
ŁAJDACZYĆ SIĘ, czę się, V. n. 
to lead a loose, disorderly life. 
ŁAJDAK, a, s.m. rascal, scoun- 
drel, villain, miscreant, ruffian. 
To łotr or łajdak wielkiej ręki, he 
is a very niggardly fellow, a very 
muck-worm, a true curmudgeon. 
Nasz sługa wierutny łajdak, our 
servant is a mangy dog, sordid 
wretch, a sneaking fellow. 
LAIK, a, s. m. lay-brother. 
ŁAJNO, na, s. n. dung. 
LAK, u, s. m. sealing-wax. 
ŁĄKA, ki, S.f. ŁĄCZKA, KI, 
dim. meadow. 
LAKIER, u, s.m. ladder, varnish, 
japan. 
LAKIERNIK, a,s.m. varnisher. 
LAKIEROWAĆ, ruję, v. imp. to 
lacker, to varnish, to japan. 
LAKIEROWANIE, a, s.n. var- 
nishing, varnish. 
ŁAKLIW Y, a , e , greedy, cove- 
tous. 
ŁAKNĄĆ, nę , v. n. to hunger, 
to be hungry; 2) to long for, to co- 
vet, to desire. Można łaknąć bez 
pragnienia i pragnąć bez łaknie- 
nia, one can be hungry without 
thirst , and be thirsty without 
hunger. 
ŁAKNĄCY, A, e, hungry. Łakną- 
cy krwi, zaszczytów, blood-thir- 
sty ; greedy of honours, eager after 
honours. Łaknącemu wszystko 
smaczne, a good appetite needs no 
sauce. 
Łaknienie , ia , s. n. hunger. 
ŁAKOCIE, ci, pl. ŁAKOTKA, 
ki, s.f. dainties, tit-bits, sweet- 
meats, delicacies, kick-shaw. 
ŁAKOMIĆ SIĘ, mię się , v.imp. 
to covet, tć> have a strong desire. 
Miałeś się też na co łakomić, how 
Is it that such a trifle could tempt 
you ? ŁAKOMIEĆ , iał , ieje , v. n. 
imp. = ZŁAKOMIEĆ, to grow co- 
vetous, greedy. 
ŁAKOMIE, adv. greedily, cove- 
tously. 
ŁAKOMSTWO, wa, s. n. greedi- 
ness, covetousness. 
ŁAKOMY, a, e, greedy, cove- 
tous. =ŁAKOMIEC. Łakome oczy, 
a longing eye. 
LAKONICZNOŚĆ, i, s. f. laco- 
nism, sententiousness. 
ŁAKOTLIWOŚĆ, i, s.f. licke- 
rishness. 
ŁAKOTLIWY, a, e, lickerish, 
dainty-mouthed. 
ŁAKOTNIK, a, s.m. lickerish 
longue, sweet-tooth. 
LAKSA, sy, s.f. = LAKSACYA, 
yi , s. f. looseness, flux of the belly. 
LAKSOWAĆ, suję , v. n. to have 
ihe flux of the belly. - SIĘ, to take 
a purge. 
LALA, li, s.f. LALKA, ki , doll, 
baby, puppet Fig. ironic: Oto mi 
tala! there is a marmoset for you! 
or an odd kind of grotesque figure; 
LAK 
2) dim. LALKA, \,s.f. a pasteboard 
doll, a wooden, a wax-doli. Ona 
się jeszcze bawi lalkami, she still 
plays with a doll, she has her doll 
still. Fig: Wystrojony jak lalka, 
he is a very doll full-dressed, he 
looks like a doll. Chłopiec jak lal- 
ka, a charming, fine boy. 
ŁAMAĆ, mię , v. imp. to break; 
2) - światło, to refract the light. 
- przysięgę, to break one's oath. 
- ustawę, to break, infringe or 
violate the law. - sobie nad czem 
głowę, to break or rack one's brains 
about a thing. - SIĘ, to break. 
Lód się łamie, the ice breaks. Ła- 
mać się z t rudnościami, to struggle 
with difficulties. -ręce, to twist, 
to wring one's hands. Po kościach 
mnie łamie (fam.), I feel a pain in 
my bones,I have pains in the joints. 
Ten skoczek łamie się na wszy- 
stkie strony, this tumbler twists 
himself about in every way. Złamać 
młodzieńca, konia, to overcome, 
to subdue a youth, to bridle or to 
train a horse. Od owoców gałęzie 
łamią się, the trees are ready to 
break down with fruit. Fal3 o 
brzeg się łamią, the waves break 
against the shore. 
ŁAMANIE, a, s.n.act of breaking, 
fracture. Jdż na złamanie karku, 
go and be hanged! Łamanie Chle- 
ba , the breaking of the bread. - 
głowy, vexation of spirit.-w sta- 
wach, gout, a drop. - to noqach, 
the gout in the feet. - w rękach, 
chiragra, the gout in the hands. - 
głosu, roulade, thrilling, quave- 
ring. - or złamanie przysięgi, 
oath-breaking. - się światła, re- 
fraction. 
ŁAMANINA, y, s.f. fractures, 
violations, breakings. 
ŁAMANY, a , e, broken. -a li- 
czba or ułamek (arith.), fraction. 
-y kamień, moilon, rough, or un- 
hewn stone; rag stone. Sztuki -c, 
gymnastics, feats of activity. 
LAMENT, u, s. m. lamentation. 
LAMENTOWAĆ, tuję , v. n. to 
lament, to wail, to moan. 
ŁAMIGŁÓWKA, i, s.f. toma- 
hawk ; 2) puzzle-brain, very heady. 
LAMOWAĆ, muję, V. imp. to 
edge, to border, to trim. 
LAMPA, py, s.f. lamp. Dim: 
LAMPKA, LAMPECZKA. 
LAMPARCI, a , e , of a leopard. 
- skóra, leopard's skin. 
LAMPARCICA, cy, s. f. leopar- 
dess. < 
LAMPART, A, s. m. leopard. 
LAMPBCZKA, ki, s.f. dim. a 
little lamp; 2) a little drinking 
glass. 
LAMPERYA, Yl, S.f. ceiling, 
ashlering, wainscot - TAFLOWA- 
NIE. 
LAMPREDA, dy, s. f. lamprey.= 
MINOG. 
LAMUS, v, s. m. a store-house, 
in which victuals, and household 
implements are kept 
ŁAN, u, s.m. as much of land as 
one plough can till in a year; 2) ŁAP 
hide of land; 3) any large piece of 
corn field, pl. cornfields. 
ŁAŃ, i, s.f. see ŁANI. 
LANCA, cy, s. f. lance, spear. 
LANCET, u, s. m. lancet 
LANCETOWATY, a, e , of a lan- 
cet; 2) Bot: lanceolated. 
ŁAŃCUCH, a, s.m. chain; 2) 
bondage, slavery, fetters; 3)-gór 
(fig.), range of mountains; 4) - 
kuropatw, a covey of partridges. 
Pies na łańcuchu lub na uwięzi, 
band-dog, tie-dog, mastiff. Most na 
łańcuchu, chain bridge.-wyobra- 
żeń(fig.), the concatenation,chain, 
train of ideas.-nieszczęść, a chain 
of unfortunate events. 
ŁAŃCUCHOWY, a, e, ofa chain. 
Pies -y, a dog that is kept, chai- 
ned up in the daytime, a house dog. 
ŁAŃCUSZEK, szka , s. m. dim. 
little chain, watch-chain; 2) the 
curb of a bridle. 
ŁANI = ŁANIA, m, s.f. hind. 
Kobieta jak -, a tall beautiful wo- 
man. 
LANIE, ia, s.n. pouring; 2) 
casting.-dział, dzwonów, the 
casting of guns, bells. 
LANKA, i, s.f. Bot. May-lily. 
ŁANNIK, a , s.m. a soldier re- 
cruted from every plough, viz.given 
by landlords, according to the extent 
of their land property, as one, two, 
three, etc., ploughs can till in a 
year. 
ŁANOWY, A, e, of one plough, 
see ŁAN. 
LANSADY, D, pl. curvetting, 
prancing. 
LANTAWA, wy, s.f. (a plant), 
plowman's spikenard, fleabane. 
LANY, a, e, cast. Żelazo lane, 
cast-iron. Świece lane, mould 
candles. 
ŁAP CAP, adv. or ŁAPES CA- 
PES, vulg. in a hurry, helter skelter. 
Potem lap cap po sobie, and then 
they fell together by the ears. ŁAP! 
onomat. now you are caught! 
ŁAPA, py, s. f. paw; 2) a large 
hmd.Fig: Dać komu w łapę (fam.), 
to grease any one in the fist, to 
grease his fist. Łapę lizać, 1) to 
flatter, to creep, 2) to be in great 
destitution, to be poor as a bear in 
winter, when compelled to lick his 
paw for food. 
ŁAPAĆ, pię , v.imp. to catch, to 
take, to apprehend. - ptaki, to 
catch birds. - złoczyńców, to ap- 
prehend malefactors. Złapali go, 
he was taken in. Psy nigdy nie 
mogły Złapać zająca, the dogs 
never could catch the hare. Musi 
biedź prędko bo złapta, he must 
run well not to be overtasen. Zła- 
pać kogo na uczynku, to catch, to 
take, to surprise one in the fact. 
Łapać myśli autora, charakter 
osoby (fam.), to catch the sense, 
to hit upon the meaning of an au- 
thor? to hit a character, to express 
it well. Złapać kogo za słowo, to 
take one at nis word, see ŁOWIĆ, 
CHWYTAĆ. 
ŁAPACZ, a,s.m. (fam.), catcher. 
ŁAS 
- cudzych majątków, one who 
cheats people out of their inheri- 
tance. 
ŁAPANINA, y, s.f. (fam.), 
wasting, spoiling, squandering. 
ŁAPCIE, ciów, pl. shoes made 
of the bark of a tree; 2) slippers. 
ŁAPIGROSZ, a, s.m. a griping, 
greedy fellow, a niggard, a scrape- 
penny, a pinch-penny. 
ŁAPIKUFEL, fla, s.m. bibber, 
toper, pot-companion. 
ŁAPIKURA, y, s. m. night-rob- 
ber, thief of the fowl. 
ŁAPKA, ki , s. f. little paw; 2) 
mouse-trap. Postawiono nań łapkę 
(fam.), a snare has been laiR for 
him. Wpadl w łapkę, he fell into 
the snare. 
ŁAPSARDAK, a, s. m. tattered 
garment. 
ŁAPSKO, a, s.n. (extens. of ŁA- 
PA). Ten człowiek ma wielkie 
łapsko (fam.), he has a shoulder of 
mutton hand. 
LARWA, wy, s.f. mask. 
LAS, u , s. m. wood, forest; 2) 
Fig: labyrinth, confusion. Im da- 
Ićj w las tern więcej drew (prov.), 
the nearer the church the farther 
from God. Natura ciągnie wilka 
do lasu (prov.), a profligate fellow 
will die in his shoes. Nie wywołuj 
wilka z lasu (prov.), when sorrow 
is asleep, wake it not. Wszystko 
jak w lesie, all is in a great confu- 
sion , disorderly. 
LAS, y, s.m. (fam.),see ŁASY. 
LASA, sy, s.f. wattle, hurdle; 2) 
LASY, sów, pl. malt-kiln. 
LASECZEK, czka, s. m. dim.- 
LASEK, sku,s.m. little wood, grove. 
LASECZKA, ki , s. f. little cane. 
LASEROWAĆ, v. a. term of 
pict. to glaze, to give a gloss. 
ŁASIC SIĘ, szę się, v.n. to be 
lickerish, to covet; 2) to cringe, to 
fawn. Ten pies łasi się do każde- 
go, that dog fawns upon every body. 
Fig: Łasić się komu, to crawl and 
cringe, to crouch to one, to fawn 
upon one. ŁASIĆ SIĘ, ZŁASIĆ SIĘ, 
(na co), to covet, to lust after, to 
hanker after. Nie łatwo mnie zla- 
sisz, fam. I am not so apt to han- 
ker or not so easy for temptation. 
ŁASICA, cy, s. f. ŁASICZKA, ki, 
dim. weasel. 
LASKA, ki , s. f. cane, walking- 
staff.-marszałkowska, marshal's 
staff. - laku, stick of sealing-wax. 
- merkurego, caduceus, Mercury's 
wand. Sejm pod laską..., the diet 
under the presidency of... (Polish 
hist.). 
ŁASKA, ki , s. f. favour, boon, 
grace. Z łaski Bożej, through God's 
grace. Mieć u kogo łaskę to be in 
favour with one, to be a favourite 
with him. Wypaść z łaski, to fall 
in disgrace. Żaać się na łaskę, to 
surrender at discretion. Powiedź 
mi z łaski swojej, pray, be so 
kind as to tell me. 
ŁASKAW = ŁASKAWY, A, E, 
kind, favourable, benevolent Być 
łaskaw, to deign, to please, to be 
ŁAT 
so kind as; 2) tame, not wild 
(SWOJSKI). Chleb łaskawy, gra- 
tuitous bread, living at another's 
charge. Jeszcze Bóg łaskaw że 
się tak skończyło,God be thanked 
it happened not worse. Proszę 
ciebie bądź tak łaskaw, etc., thus 
much let me beg of you. Koń ła- 
skawy, a mild, gentle horse. 
ŁAŚKAWCA, cy,s. m. favourer, 
patron, benefactor. 
ŁASKAWIĆ, wię, v.imp. to make 
tame; ŁASKA WIEC, wieję, v. n. to 
become tame; 2) UŁASKAWIĆ, to 
soften a punishment, to pardon. 
ŁASKAWOŚĆ, i, s.f. kindness, 
favour, benevolence. 
LASKONOGI, a, E, long-legged, 
long-shanked, spindle-shanked. 
ŁASKOTAĆ, ocze, v. imp. to 
tickle, see ŁECHTAĆ, to titillate. 
Łaskotać podeszwy nóg, to tickle 
one on the soles of the feet. - pod 
pachy, to tickle one's sides. - ko- 
nia ostrogą, to touch a horse 
slightly with the spur, to tickle 
him. 
ŁASKOTLIWOŚĆ, i, s.f. ticklish- 
ness. 
ŁASKOTLIWY, a , e , ticklish ; 
unable to bear the slightest tickling. 
LASKOWANY, A, E or LASKO- 
WATY, a, e, channeled, fluted; 2) 
Bot. striated. 
LASKOWY, a, e, of hazel. - 
orzech, hazel-nut, filbert. 
LASOWAĆ, suję, v.n. to eat 
sweetmeats, tit-bits, dainties. 
ŁASY, A, e , lickerish. Łasy or 
łas na przysmaki, he is fond of 
tit-bits, both in material and moral 
senses; a dainty man or woman. 
Łasy kawałek, a delicate morsel, a 
tit-bit. 
ŁASZENIE SIĘ, nia się, s.n. 
adulation, picking of thanks. 
ŁASZT, u, s. m. (sixty bushels of 
corn); 2) last (cargo). 
LĄT, see LONT. 
LATA, t, pl. years, of LATO. 
ŁATA, ty, s. f. patch; 2) lath. 
Łatami pobijać, to fit up with 
laths, to lath. Suknia w łatach, 
old, tattered clothes, rags. 
LATAĆ, tam, v. n. freq. LECIEĆ, 
cę, v. imp. to fly; 2) to run. Ten 
ptak lata bardzo wysoko, a bird 
that flies very high. Dokąd lecisz 
tak prędko? whither do you run so 
fast? Lecieć komu na pomoc or 
w pomoc, to run to the assistance 
of one's friend. Przed wiatrem pyl 
leciał, the wind made the dust fly 
about. Strzały latały, the arrows 
flew about. Lata po mieście, po 
ulicach, he is continually rambling 
about the town, and never at home. 
Latać za interesami-, to jaunt, to 
do business. 
ŁATAĆ, tam, v. imp. to cover a 
hole with a piece, to patch, to 
botch, to mend; 2) to cover with 
laths. 
LATACZ, a, s. m. see LATA- 
WIEC. 
LATACZ, a , s.m. patcher, bot- 
cher, cobbler. 
111 112 
ŁAW 
LATANIE, ia, s.n. flying; 2) run- 
ning. 
ŁATANIE, ia, s. n. patching, 
botching. 
LATANINA, 1,8. f. (fam.), much 
ado, going to and fro, going back- 
ward and forward. 
ŁATANINA, NY, s.f. patch work, 
patchcry. 
LATARNIA, 1, s.f. lantern, lan- 
thern. 
LATAWIEC, wca, s. m. flyer;2) 
runner; 3) paper-kite. 
LATEM or W LECIE, adv. in the 
summer. 
ŁATKA, ki , s. f. small patch. 
LATO, ta, 8. n. summer; 2) LA- 
TO, year. Lata Pańskiego 1847, in 
the year of our Lord J. Christ 1847. 
Przed laty, many years ago, in 
times of old, of yore. Używać świa- 
ta póki służą lata (prov.),to enjoy 
the pleasures of youth, while 
one is young. Babie lato, the latter 
part of autumn. Wśród lata, in 
mid-summer. Przed trzema la- 
ty , three years ago. Mieć lata, 
to be full grown; of age, major. 
Nie mieć lat, to be minor, under 
age. 
LATOPIS, u, s.m. chronicle, 
history; 2) a chronicler. = LATO- 
PISIEC, ŁATOPISARZ. 
LATOROŚL, i,8.f. young shoot, 
sprig, twig, scion. Latorośl do sa- 
dzenia,^, twig. Chcialbym mieć 
kilka latorośli tego drzewa, I 
should like to have a set, twig, slip 
of that tree. Winna latorośl, slip 
of vine. - do szczepienia. = 
ZRAZ, layer, branch, bud, graft. 
LATOROSTKA, dim. young shoot, 
sprout 
LATOSI, ia , re, of this year, of 
the present year. 
LATOWAĆ, tuję , v. n. to pass 
the summer (little used). 
ŁATWO, adv. easily. -ŚC, i,«. 
f. easiness, facility. -WIERNOŚĆ, 
i, s. f. credulity. -WIERNY, a, e, 
credulous. 
ŁATWY, A, e , easy. Łatwy do 
pożycia, condescending, sociable, 
(accommodating. 
LAUR,xj, s.m. laurel. 
LAUROWY, a, e, of laurel. - 
liście, laurel-leaves. - wieniec, 
(laurel crown, laurel-wreath. 
LAWA, wy, s.f. lava. 
ŁAWA, wy, s. f. dim. ŁAWKA, 
'ŁAWECZKA, ki, bench. Ławki 
w kościele, pews. Ławy w korde- 
gardzie, the benches of a guard- 
room.- w sali obrad, the seats 
or benches furnishing a room where 
a political assembly meets.- szkol- 
ne, the forms of a school. Ława 
ministrów, the ministerial bench. 
Na wczorajszym zebraniu ławki 
były pus te, at yesterday's assembly 
the benches were thinly attended. 
Pójść pod ławkę (fig.), to be 
thrown aside or away. Wrzucić 
pod-ę, to put among the rubbish, 
to throw aside. Byl na ławie i pod 
ławą (prov.), he has seen the 
frowns and smiles of fortune. Wy- 
ŁEC 
dobyć kogo z pod lawy, to raise 
one from the dirt or dust. 
ŁAWĄ, adv. in one line, in one 
compact body. 
LAWENDA, dy, 8. f. lavender. 
LAWETA, ty, s.f. carriage of a 
gun. 
ŁAWIAĆ, v. freq, from ŁOWIĆ. 
LAWIROWAĆ, ruję, v. n. to 
laveer, to tack, to sail with a side- 
wind ; 2) (said of a bird), to hover; 
3) to plot, to intrigue (fig.). 
ŁAWKA, i, dim. of ŁAWA. 
ŁAWNIK, A, s.m. eschevin, ai- 
derman. 
ŁAWRA, y, s. f. monastery. 
ŁAŻA, v, s. f. agio, interest, the 
price of exchange. 
ŁAZANKI, nek, pl. a kind of 
boiled paste (cook.). 
LAZARET, u, s. m. lazaretto, 
hospital. 
ŁAZARZ, A, s. m. Lazar. 
ŁAZIĆ, żę , v.n. to crawl, to 
creep; to climb. Łazić na drzewa 
or po drzewach, to climb to the 
top of a tree; 2) to walk with dif- 
ficulty; to go on all fours; as 
children do; 3) to dangle, to im- 
portune with frequent visits. Wszę- 
dzie za nim or za nią łazi (fam.), 
he is always dangling after him or 
her; he is always at his or her heels; 
he follows him wherever he goes. 
ŁAZICIEL, n,s.m. fem. LhZI- 
CIELKA, i, s.f. climber, dangler. 
ŁAZIEBNIK, A,s.m. bath-keeper. 
ŁAZIENKI, ska, pl. baths, 
therme. 
ŁAŹNIA, i,S.f. vapour-bath, a 
sweating place or room. Sprawię 
tobie łaźnię (fam,), I shall whip 
you: I shall thrash you soundly. 
LAZUR, u, S. m. azure-stone, la- 
pis-lazuli ; azure; sky-colour. 
LAZUREK, rka, s. m. indigo 
used by laundresses; 2) Bot. laser- 
wort, laserpitium. 
ŁEB,łba , s.m. forehead, pate, cos- 
tard, noddle.ZcU6y się wodzić, to 
fall together by the ears. Na łeb 
na szyję, headlong, helter-skelter. 
Niepodobną łbem muru przebić 
(prov.), there is no struggling with 
impossibility. Dać komu po łbie 
(fam.), to give one a rap, a knock, 
a cuff. Mieć we łbie, to be tipsy; to 
be elevated, somewhat elevated; to 
have a drop, a small drop of wine in 
one's head. Śpieszyć się z czćm na 
łeb na szyję, to be in a hurry, or 
in great haste to do something. ŁE- 
BEK, bka, dimin. 
LEBIODKA, ki, s.f. (aplant), 
origan, wild marjoram. 
ŁECHCIWOŚC, t, s.f. ticklish- 
ness. = ŁECHCZYWOŚĆ, ŁECH- 
TLIWOŚĆ. 
ŁECHCIWY, A, e, ticklish. 
ŁECHTAĆ, cucę, tam, v.imp. to 
tickle, to cause a pleasant sensation. 
Wino łechta podniebienie a mu- 
zyka uszy, wine pleases the palate, 
music the ear. Chwaląc jego dzieci 
łechtasz jego miłośćwlasną, when 
you praise his children, he is affec- 
ted in the most sensible part. 
LEK 
ŁECHTACZKA, ki , S. f. S. f. ctt- 
toris. 
ŁECHTANIE, u, s. n. ticŁllng, 
titillation, pleasure, delight. 
LECIĆ, v. a. ZLECIĆ. - LE- 
TNIĆ, to warm. 
LECIEĆ, see LATAĆ. 
LECIUCHNY, a, e, very ligfat.=s 
LECtUTEŃKI, LEGIUTEŃNKI. 
LECZ, conj. but. = ALE. 
LECZENIE, ia, n. healing, 
curing. 
LECZYĆ, czę, v.imp. to heal, 
to cure. 
LEDWIE=LEDWO,adv. scarce- 
ly, hardly, no sooner. - nie, 
nearly, well nigh. Ledwie że umie 
czytać, he can hardly read. Le- 
dwie że przyjechał jużci odjeż- 
dża, he sets out the moment he 
gets there or almost as soon as he 
arrives. Ledwie że go nie zabito, 
he was very near being killed; he 
was within a hair's breadth of being 
killed. Nieprzyjemne Zdarzenie 
ledwie co nie zniszczyło }ćj na- 
dziei , a disagreeable accident had 
well nigh balked her expectation, 
see OMAL, BEZ MAŁA, TYLKO 
CO NIE. Ledwie za ledwie or le- 
dwie prztledwie (fam.), with ut- 
most difficulty. 
LEDZ = LEGNĄĆ, GNĘ, V.n. 
prf. to sink, to fall or drop down, 
to succomb. Legi na pobojowisku, 
he hy dead on the field. 
LĘDŹWIE, Wi, pL loins, reins. 
ŁĘG, u, s.m. a marsh, bog, 
swamp; dale. = LUG. 
LEGAĆ, cam , v. n. freq, to use 
to lie, to lie down frequently. 
LEG AC YA, vi, s. f. legation. 
LEGAR, u, s. m. stand fin a cel- 
lar), gauntree. 
LEGAT, a, s.m. legate; 2)-, 
u, legacy, bequest. 
LEGAWY, A, e, (pies), setter, 
setting dog, pointer. Legawe pole, 
fine hunting or sporting country, 
shooting with a pointer and a fowl- 
ing-piece. Nie podejmuj się sza- 
szku legawego pola (prov.), don't 
undertake a business surpassing 
your strength or capacity. 
LEGENDA, nv, s. f. legend. 
LĘGNĄĆ SIĘ, nę się , v, imp. to 
hatch, to creep out of the egg. - 
LĄDZ, WYKLUĆ SIĘ. 
LEGOWISKO, KA, s.n. lair. 
LEGUMINA, nv, s. f. pulse, 
greens, herbage, vegetables.-JA- 
RZYNA. 
LEJ, u, s. m. see LEJEK. 
LEJBGWARDYA, vi, s.f. life- 
guard. 
LEJC, A, pl. LEJCE, CÓW, reins. 
- WODZE. 
LEJCOWY, a, e, of reins. Koń 
lejcowy, splinter horse; -e, the 
fore horses of a coach. 
LEJEK, jka, s.m. funnel, tun- 
nel. 
LEJKOWATY, a, e, funnei-sba- 
ped. 
LEK, u, s. m. more used in pL 
LEKI, ów, remedy, simples, sail® 
medicament, specific; 2) cure, tree. LEK 
tement of a disease, treating.=LE- 
CZENIE. 
ŁĘK, u, s. m. saddle-bow. 
LĘKAĆ SIĘ, kam się,v.n. to 
fear, to be afraid. Bardzo się lę- 
kać, to be in great fear, to stand 
in fear. Lękać się własnego cie- 
nia , to be afraid of one's shade. 
Lękam się o nieqo, I fear for him. 
= BAĆ SIĘ, TRWOŻYĆ SIĘ. 
LĘKANIE SIĘ, nia się, s. n. act 
of fearing; fear, fright. 
LEKARSKI, a, e, of a physician; 
medicinal. 
LEKARSTWO, WA,$.n. medica- 
ment, medicine, remedy, physic. 
Lekkie, silne lekarstwo, a mild, a 
violent remedy. Niechybne -, a 
sovereign remedy or cure. Sekretne 
-, nostrum. - na zęby, cure for 
the toothache. Lżyć -a, to make 
use of a remedy. Zażyć-a, to take 
phisic, a remedy. Na to już nie 
masz -a, past recovery, past re- 
medy, incurable, irremediable; an 
incurable disease. Lekarstwo gor- 
sze choroby, the remedy is worse 
than the disease. Na śmierć nie 
masz lekarstwa (prov.), there is 
a cure for every thing but death. 
Chwytać się ostatniego lekarstwa 
(fig.), to be put to one's last shifts. 
LEKARZ, a, s.m. physician, 
doctor. - jarmarkowy, mounte- 
bank, quack. 
LEKCE, adv. lightly, superfi- 
cially.-WAŻYĆ,to esteem lightly, 
to slight or disregard. Lekce wazą 
słowa jego, one makes no account 
of what he says, they don't mind 
him much. 
LEKCYA, yi, s. f. lesson. Brać 
lekcye tańców, muzyki, to take 
lessons of a dancing-master, of a 
music-master. Brał lekcye u N., 
he has learned of such a one, he 
took lessons of such a one, such a 
one has been his master. Dawać 
publiczne -e, to read public lec- 
tures. Dać komu-ę(fam. and fig.), 
to give one his cue, to school 
him. 
LEKKI., a, e, light, nimble; 
(comp. LŻEJSZY, sup. NAJLŻEJ- 
SZY). Lekki jak pióro, light as a 
feather. -i dukat, a crown too 
light, or not of full weight. Grunt 
-i, rosseL Chrystus powiada że 
jego jarzmo jest lekkie, Christ 
says that his yoke is easy and light. 
-i pokarm, light, easy of diges- 
tion , easy to be digested. Wino -e, 
herbata-a, a light wine, a very 
weak tea. Dzisiaj czuję się lżej- 
szym-niż zwykle, I feel myself 
lighter to-day than usual. -i styl, 
light, easy style. -a budowa, a 
light building. Lekki człowiek, u- 
mysł, fickle, light; full of levity, 
giddy, unsteady, unstaid, light- 
headed. Chee mi się lekkiego chie- 
fa (fig.), I would I rub comfortably 
through the world. 
LEKKO, adv. lightly, nimbly. 
Być - ubranym, uzbrojonym, to 
be lightly dressed or to have light 
clothes; to be lightly armed: 2) 
LEN 
comp. LŻEJ. Rozmaite mięsa Iźój 
lub ciężej leżą na żołądku, some 
meats are much lighter upon the 
stomach than others. Nie lekko do- 
rabia się chleba, he makes a shift 
to live; he keeps life and soul to- 
gether. 
LEKKOMÓWNOŚĆ, i, s. f. the 
levity of one's language, chattering, 
talk, prate. 
LEKKOMYŚLNIE, adv. tought- 
lessly. 
LEKKOMYŚLNOŚĆ, i, s. f. 
toughtlessness, levity. 
LEKKOMYŚLNY, a , e, tought- 
less, light-headed. 
LEKKONOGI, a, e, light-footed, 
nimble-footed. 
LEKKOŚĆ, i, Ś. f. lightness, le- 
vity, see LEKKI. 
LEKKO WIERNOŚĆ, i, s. f. cre- 
dulity. 
LEKKO WIERNY, a, e, credu- 
lous. 
LĘKLIWIE, adv. timidly shyly. 
LĘKLIWOŚĆ, i, s.f. timidity, 
shyness. 
LĘKLIWY, A, e, timid, timorous, 
shy. 
ŁĘKO WATY, a, e, archwise, 
arcuate. 
LEKTYKA, ki, S.f. litter, sedan- 
chair. 
LEKTYKARZ, a, s.m. chair- 
man. 
LEKUCHNY, see LECIUCHNY. 
LELEK, łka , s. m. black owl, 
wood-owl. 
LEMIESZ, a, s.m. ploughshare. 
LEN, lnu, s. rn. flax. 
LEŃ, ia, s.m. lazy fellow; 2) 
sloth; 3) slough. 
LENIĆ SIĘ, ię się , v. n. to grow 
lazy, to be idle, slothful. Dotych- 
czas wstać leniłeś się, how lazy, 
sluggish, wbat a sluggard you are, 
to be still in bed. Lent się służyć, 
pisać, he is lazy for serving, wri- 
ting. Leni się myśleć, he has a 
sluggish, a dull intellect, mind. 
LENIEĆ or LINIEĆ, nieję , v. n. 
to mue, to moult, to cast the skin. 
Wąż lenieje na wiosnę, the snake 
casts off her skin (slough) in spring. 
Ptaki lenieją, birds mue or moult, 
- ZLENIEĆ, WYLENIEĆ. 
LENISTWO, wa, s. n. laziness, 
idleness, sloth. Jednym z siedmiu 
grzechów śmiertelnych jest leni- 
stwo, idleness is one of the seven 
capital sins. Przez-o nigdy nie 
wychodzi na przechadzkę, it is 
from laziness., sheer laziness, that 
he never takes a walk. - ma swoje 
przyjemności, indolence has its 
charms. Lenistwo ducha, sluggish- 
ness of intellect, slowness of appre- 
hension , disgust for every moral 
labour. 
LENIWIE =LENIWO, adv. lazi- 
ly, idly. 
LENIWIEC, WCA , 8.m. = LE- 
NIUCH, a, a lazy bohes, a slug- 
gard, a drone; 2) Leniwiec (an ani- 
mal), sloth. 
LENIWY, a, e, lazy, idle, sloth- 
ful. 
LEP 
LENNICZY, a,e, fdodal, feudal. 
Sy sternal -y, prawa-e, feudal 
system, feudal right, matters. 
W rządzie lenniczym król jest 
naczelnikiem szlachty, in the feu- 
dal system the king is only the first 
of the nobles. 
LENNIK, a , 3. tn. vassal, liege- 
mah, feudatory. 
LENNO, adv. in fief. Dobra trzy- 
mane lenno, an estate held in fief. 
LENNODAWCA, cv, s.m. feudal 
lord. 
LENNOŚĆ, i, s. f. feudal tenure, 
fief. ' 
LENNY, a, e, feudal, beholding 
to a fief. Lenny pan, lenna pani, 
lord or lady paramount. 
LEODYJCZYK, a, s.m. native 
of Liege. 
LEP, p, s.m. bird-lime. 
LEPAK, a, s.m. a good head, a 
sound mind; 2) adv. - ZAŚ, but 
{old}. 
LEPCZYCA, cy, s.f. (a plant), 
carline thistle. 
ŁEPEK, pea,or ŁEBEK, bka, 
dim. of ŁEB. Łepek od szpilki, 
head of a pin, pin-head. 
LEPIANKA, ki, s.f. mud hovel, 
hut, cot. 
LEPIARZ, a, s.m. a kneader, 
mouider. 
LEPIĆ, ię, v.imp. to glue, to 
paste, to mould; 2) Fig: to build. 
Lepić co z wosku, to mould, to 
shape a form in wax. Wszyscyśmy 
z jednćj gliny lepieni, we areaU 
formed from the same dust. Sądzi 
że ulepiony z innej gliny jak na- 
sza , he thinks himself made of a 
different clay, mould, from other 
mortals. Lepi sobie chatkę (fam.), 
he builds a cottage for himself. 
LEPIEJ, (compar.of DOBRZE), 
better. Lepićj od ciebie pisze, he 
writes better than' you. Dziś ma się 
lepiej niż przedtem, he Is now 
belter than he was. Lepiej z nim 
jestem niż kiedykolwiek, I am 
more in favour or upon better terms 
with him, than ever. Którą z nich 
lepićj kochasz? which of these 
women do you like best? Wołał- 
bym lepiój, I had rather. Coms 
lepićj i lepiej, better and better. 
Lepiej nie umiem, I cannot better; 
it is done to the best of my power. 
Idź lepiej sam, you should go there 
yourself. Czśm prędzćj tern lepnśj, 
the soon ner the better. 
LEPNICA, cy, s.f. (aplant), 
catchliy or campion. 
ŁEPSKI, a, e, good, esee"eel, 
brave. 
LEPSKO,adv. well, bravely. 
LEPSZOŚĆ, i, s.f. bettei stat®, 
better condition. 
LEPSZY, a, e, better, (comp, of 
DOBRY). Kto pierwszy ten lepszy 
(prov.), first come, first served; 
fore-warned, fore-armed, jeden le- 
pszy niż drugi, this is as good as 
that Ci dwaj idą o lepsze, tliese 
two men rival each other in glory 
or vie in glory. Cóżeś najlepszego 
uczynił ? alas! what have you done ? 
113 LEŹ 
LEPSZYĆ, v. a. imp. or ULE- 
PSZYĆ, POLEPSZYĆ, to better, 
to ameliorate, to improve. 
ŁEPTAĆ, pcę, v. imp. to lap as 
a dog does. 
LESISTY, a, e, woody, abound- 
ing with wood. 
LEŚNICTWO, A, s. n. manage- 
ment of the forests; 2) science of 
forest-matters; 3) forest-district. 
LEŚNICZY, czego, s.m. forester, 
wood-keeper. Urząd leśniczy, a 
verderer's jurisdiction. 
LEŚNIÓWKA, ki, 8. f. crab, wild 
apple. 
LEŚNY, a,e,dwelling or growing 
in a wood; sylvan. Kodex leśny, 
prawa -e, the forest code, forest 
Jaw. Cztery miasta leśne, the four 
forest towns. 
LESZCZYNA, ny, s.f. hazelnut 
LESZCZYNOWY, a, e, of hazel 
shrub. 
LETARG, v, s.m. lethargy. 
LETNI, A, E, of summer; estival; 
?) tepid; 3) elderly, stricken in 
years. 
LETKIEC, nieję , v. n. to grow 
tepid. 
LETNIK, A, s. m. woman's sum- 
mer dress; 2) summer arbour, sum- 
mer bower, dim. LETNICZEK. 
LETNIO, adv.tepidly, lukewarm- 
ly. Letnio ubierać się, to be clad 
jin. a summer dress. 
LETNIOŚĆ, i, s. f. tepidity, luke- 
warmness. 
LEW, lwa, s. m. Ilon. Ryk Iwa, 
the roar, roaring of a lion. On ma 
serce Iwa or lwie, he is a lion, he 
has a heart of a lion. Nie łapie lew 
muchy (jprov.), great man for great 
deeds. Lwa znać z pazura, the 
Sion is known by his paw. Nietrze- 
ba śpiącego lwa budzić, when 
sorrow is asleep wake it not. 
LEWAR, A, s. m. lever, draw- 
beam. 
LEWATYWA, wy, s. f. glyster, 
clyster. 
LEWICA, cy, s. f. left hand. Nie- 
chaj niewie lewica twoja co pra- 
wica twoja czyni, let not thy left 
hand know, what thy right hand 
doeth. 
LEWKONIA, i, s.p stock-gilli- 
fiower. 
LEWKOWY, A, E, of a lion's 
whelp, of a young lion. Lewkowy 
talar, a silver coin stamped with a 
lion. 
LEWO, W LEWO = NA LEWO, 
adv. to the left hand. Weź w lewo, 
take to the left hand. Bic w pra- 
wo iw lewo, to strike right and 
left, to hit all round, to hit on all 
sides* 
LEWORĘKI, A, e, left-handed. 
- MAŃKUT. 
LEWY, a, E, left Po lewćj ręce, 
on the left hand or side. 
LEŻA, ży,s. f. nrlitary quarters. 
-e zimowe, winter quarters. 
LEŻAK, a, s.m. log of wood 
Hying in a forest, without being 
made use of 2) lying hive. 
114 
Lf 
ŁEŻĆ , łażę , v. n. to crawl, to 
creep; to climb. Włosy mi lazą, 
all my hair comes off, I lose ail my 
hair. Leźć komu w oczy, to annoy; 
to importune, to be troublesome 
with questions, presence, etc. Leźć 
komu w drogę, to cross, to thwart 
one in his designs. Nie lezie mi to 
do głowy, I cannot understand it. 
(Familiar in all acceptions). 
LEŻEĆ, źę , v. n. to lie; 2) to lie, 
to be situated or placed. Leżeliśmy 
oba chorzy i bez dozoru na po- 
dłodze więzienia, we both lay ex- 
tended on the floor of a dungeon, 
ill and without succour.-na febrę, 
to lie sick of a fever. - w łóżku, to 
lie abed. Suknia dobrze leży, a 
coat that sits well. Praga leży na 
wschód Warszawy, Praga lies or 
is situated to the east of Warsaw. 
Stosy ksiąg leżą na stolach, na 
półkach, piles of huge books are 
lying on tables, shelves. Jeszcze 
leży, he is in bed, still abed. Od 
kilku dni leży, of late he has been 
forced to keep his bed, or he is 
bedrid. Pozwolić ziemi leżeć od- 
łogiem , to let a piece of ground lie 
fallow, to leave a piece of ground 
untilled. Leży w grobie, he is dead 
and hurried, he lies in his tomb. Tu 
leży..., here lies... Zwaliska leżą- 
ce io pyle, ruined monuments lying 
in the dust. Mieć leżące pieniądze, 
to have ready money in cash. 
LEŻENIE, ia , s. n. act of lying. 
LĘŻENIE, ia, s. n. the act of sit- 
ting upon the eggs, incubation. 
LEZIWO, A, s. n. a ladder made 
bl bark and used by Jbee-masters, 
when their hives are placed on the 
high trees, as it is common in the 
forests of Poland. 
ŁEZKA, ki, s.f.dim. little tear, 
drop.. 
LEŻUCH, A, s.m. Her, lazy fel- 
low, sluggard. 
LEŻYSKO, ka, s. n.lair. = ŁO- 
ŻYSKO. 
ŁGA, i, s.f. falsehood, a lie (little 
used). 
ŁGAĆ, łgę , v. n. to lie, to tell 
lies, see KŁAMAĆ, ZMYŚLAĆ. 
Łże na czem świat stoi (fam.), he 
lies in his throat. Łgać przeciw su- 
mieniu swemu, przeciw Bogu, to 
lie to his own conscience, to lie un- 
to God. Przysłowie kłamie, the 
proverb lies, is false. 
ŁGARKA, ki, S. f. a she liar. 
ŁGARSKI, a, e, lying, false, 
mendacious. 
ŁGARSTWO, wa, S. n. lie, false- 
hood. 
ŁGARZ, a, s.m. liar. 
LGNĄĆ, lgnę, v.n. to cleave, to 
cling, to stick, to adhere. - do ko- 
go (fig.), to be attached to a person, 
to feel a sympathy for one. 
LI, adv. only, solely, exclusively. 
Li do tegom wziął go, I took him 
but for that. Li do ostatecznego wy- 
roku, to the pronouncing of the final 
sentence exclusively, no farther; 2) 
interr, enclit. Bylli albo nie^ was 
he or was he not? Takii czy nie? 
MC A 
yes or noP Maszli dać to daj za- 
raz , If you give don't loiter, give it 
soon. 
LIBERTYN, A, s.m. rake, rake- 
hell. 
LIBERYA, yi, s.f. Every. Nosić 
liberyą, to wear the livery. 
LIBRA, ry, s. f. quire.-papie- 
ru , a quire of paper. 
LICE, ca, S. n. cheek, face, coun- 
tenance; 2)- przestępstwa (in 
law), proof or evidence of a crime; 
3) right side opposite to NICE or 
wrong side of a stuff. Wypogodzić 
lice, to smotb, to clear up one's 
bfow, one's face. Wstyd jćj lica 
zdrumienily she blushed, her 
cheeks became crimson for shame. 
Nice i lice tej materyi zgoła się 
nie różnią, that stuff has both si- 
des alike. 
LICHO, cha, s.n. an odd numb jr; 
2) ill luck, mishap, misfortune. Nie 
budź licha póki śpi, when sorrow 
is asleep, wake it not Celno licho, 
eros? or pile; head or arms, see 
CETNO. Będzie jemu kiedyś licho, 
he does Ctot go on well or he goes' 
down the wind. Co, u licha? how, 
the deuce? Niech go licho! the 
deuce take the fool! 
LICHO or LICHOTNIE, adv. 
sorrily, meanly, shabbily. 
LICHOTA, ty, or LICHOŚĆ, i, 
s. f. misery, shabbiness, paltriness. 
LICHTARZ, a, s. m. candlestick. 
LICHWA, wy, s.f. usury. Da- 
wać na lichwę, to lend upon usu- 
ry. Bawić się -ą, to practise usu- 
ry. Wrócić co komu z lichwą, to 
return with interest Dożyłeś się 
dnia w którym wszystkie prace i 
cierpienia Zapłacisz sobie z li- 
chwą, you are now on the eve ot 
seeing all your toils and troubles^ 
repaid with interest. 
L1CHWIAR KA, ki, s. f.a woman 
practising usury. -SKI, a, e, usu- 
rious. -STWO, wa, s. n. practice 
of usury. -Z, A, s. m. usurer. 
L1CHWIĆ, wię , v. n. to practise 
usury. 
LICHY, a, e, sad, sorry, mean, 
shabby, paltry. Człowiek -y, a 
poor wight, a poor wretch.-e 
zdrowie, broken health. 
LICOWAĆ, owal, uje,v. a. (co), 
to acknowledge a theft. Licować 
rzecz kradzioną u kogo, to sum- 
mon one before a judge, in order to 
prove that the theft was done. Li- 
cowany złodziej,zu averred thief,, 
a notorious thief. < 
LICYTACYA, yi, S.f. auction, 
public sale. Przedaż Z -yi, sale 
by public auction. Biega po wszy- 
stkich licytacych,he runs to all the 
auctions. 
LICYTOWAĆ, tuję, v. n. to sell 
by auction. 
LICZ BA, v,s.f. number. Parzy- 
sta -, even number. Nieparzysta 
-, odd number. Liczby jednostki, 
cardinal numbers, from one to ten 
exclusively.-zbiorowa, collective 
number. - kwadratowa, square 
number. Pojedyncza, mnoga-a,, LIG 
the singular or plural number.Ltcz- 
by, or Numeri, the book of Num- 
bers. Pomieść mnie w liczbie 
twoich przyjaciół, pray, reckon 
me among your friends. Ci co są 
w liczbie ivy branych, those who 
are numbered with the elect. Nie 
jesteś z ich - y, you are not one. 
Zdać liczbę (biblie style), to give 
an account, to bring in one's ac- 
counts. 
LICZEBNIE, adv. numerally, 
numerically. 
LICZENIE, ia, s.n. numeration, 
counting. Sztuka -a, the art of 
reckoning. 
LICZKO, A, s.n. dim. of LICE. 
LICZMAN, A,$. in. counter, base 
money. 
LICZNIE = LICZNO, adv. in 
great number. 
LICZNIK, a, s.m. (arith), nu- 
merator. 
LICZNOŚć, ści, s. f. great num- 
ber, multitude. 
LICZNY, a, e, numerous.-e 
zgromadzenie, numerous assem- 
bly. 
LICZONY or POLICZONY, a, e, 
counted, reckoned. Dni nasze po- 
liczone, our days are numbered. 
Bierze wilk i liczone (prov ), you 
may count your sheep, but you can- 
not keep off the wolf; though you 
take all possible care, you may be 
mistaken in the end. Liczone pie- 
niądze (better gotowe), cash, 
ready money. 
LICZYĆ, czę , v.imp. to number, 
to count. - na him, to rely on, to 
reckon on or upon one. Liezylem 
ich pojedynczo, I counted them 
one by one. Liczyć godziny, to 
count the hours. Licząc wszystko, 
or policzywszy wszystko, when 
all is done, when all comes to all, 
all things considered. Lata pano- 
wania jego Uezono zwycięztwa- 
mt (fig.), the years of his reign 
were counted by his triumphs. By- 
ło nas dwunastu, Ucząc w to ko- 
biety, nie Ucząc dzieci, we were 
twelve counting'the women, without 
counting the childern. Nie Ucząc 
ciebie, without counting you. Li- 
czyć, zaliczyć po na czyj rachu- 
nek , to charge, to put in a bill. 
Liczy za nic wyrządzone jemu 
usługi , he considers all the services 
that are done him as nothing. Li- 
czę na korzyści mogące się ztąd 
wyciągnąć, I estimate as conside- 
rable the benefits which will arise 
from thence. Nie licz najego obie- 
tnice, do not count upon his pro- 
mises. Liczy na swój wpływ, na 
swoich przyjaciół, he relies upon 
his interest; he depends or relies 
upon his friends. Wcześnie Uczyć 
na przyjemność,etc., to anticipate 
much pleasure of, etc. Liczyć mi- 
Uonami dyabłów (fam.), to swear 
like a heathen. 
LIGA, Gt, 6. f. league, confede- 
racy. 
LIGUSTR, u, 8. tn. common pri- 
ret, evergreen. 
LIS 
LIK, BEZ LIKU, adv. innume- 
rably; 2) u, s.m. count, account. 
LIKWOR, u, s.m. liqueur, strong- 
water. 
LILIA, u, s.f.lily. 
LILIOWY, a, e, of a lily. 
LIMIT A, ty, s. f. adjournment, 
prorogation. 
LIMITOWAĆ, tuję, u. imp. to 
adjourn, to prorogue. 
LIMONADA, dy, s. f. lemonade. 
LIN, a , s. m. tench. 
LINA, y, s.f. (mar.), cable. V- 
ciąć linę, to cut the cable in the 
hawse. = rope. Skoczek na linie, 
rope-dancer. 
LINBA, y, s. f. conocarp (a plant 
of Antilles and its nut).' 
LINIA, u, s. f. line. = line of pa- 
rentage, pedigree. Starsza Unia, 
młodsza linia, the elder branch, 
the younger branch of a family. = 
rule, ruler. Iść wjednćj linii, to 
walk or to move abreast, to hold 
the same rank. Wyjść z po za -ii 
(fig.), to be beyond the usual crite- 
rion, above the usual standard. Nie 
trzyma się prostej -ii, he does 
not keep his line straight. Wojsko 
było uszykowane we trzy linije, 
the army was drawn up in three 
lines, see SZEREG. 
LINIEĆ, see LENIEĆ. 
LINIJOWAĆ, juję , v. a. and n. 
to draw lines by the rule. 
LINIJOWY. a, e, of the line. 
Wojsko linijowe, regular troops. 
Okręt linijowy, a ship of the 
line. 
LINKA, Ki, s.f. dim. a little 
cable. 
LIPA, py, s.f. LIPKA, ki,dim. 
linden, lime-tree. 
LIPCOWY, a, e, of July. 
LIPIEC, pca , s. m. July. = ho- 
ney gathered in the month of July. 
= mead made of that honey. 
LIPINA, ny,s.f. lime-tree wood. 
LIPKI, a, e, gluy, clammy, vis- 
cous, glutinous. 
LIPKOŚĆ, ści, s. f. clamminess, 
viscosity. 
LIPNĄĆ, nę , v. n. to stick to, to 
adhere. 
LIPAWA, Y, s.f. Libau. (Geogr.) 
LIPOWY, A, Ei of lime-tree; 
made of linden-wood. -y kwiat, 
blossom of a linden-tree. -a deska, 
lime-deal, lime-plank. 
LIPSK, K,s.m. Leipsic. 
LIRA, ry, s.f. lyre. Grać na li- 
rze , to play on the lyre. 
LIRYCZNY, A, e, lyric, lyrical. 
LIRZYSTA, ty, s. m. lyrist, 
lyre-man. 
LIS, k,s.m. fox. LISY, pl. fox- 
skin, fur. Farbowane lisy (fig.), 
trick, cheat, imposture. Znam się 
na farbowanych lisach, I am not 
easy to be imposed upon. Lisa zła- 
pać , to burn one's coat, in warm- 
ing one's self by the fire. To Us, 
stary Us or Us szczwany, that 
man is a cunning fox, a sly cur, or 
he is a sly cunning man. Lisa tarn 
Zażyć gdzie kto lwem nie podoła 
(prov.), to add cunning to force. 
LIT 
LISA WY, a, e, fox-coloured, 
red-haired, carotty. 
LIŚĆ, ciA, s. m.- LIŚCIE, ia, a. 
n. leaf, leaves. Gdy liść opada, at 
the fall of the leaf, in autumn. 
LIŚCIASTY. a,e, leafy.=LIŚCI- 
STY. 
LIŚCIK, A, s.m. dim.- LISTEK, 
tka, a small leaf.= LIŚCIK, a short 
letter, love-letter. 
LIŚCIOWATY, A, e, resembling 
the leaves of a tree. - LIŚCIOWY. 
LISI, a, E, of the fox, vulpine. 
-a jama, fox's hole. -i ogon, - 
KITA, fox's tail, fox's brush. Łotr 
w lisićj skórze, a rogue, a rascal. 
Lisie jajka (a plant), fool's stones, 
orchis. 
LISIĄTKO, ka, s.n.dim. a young 
fox. 
LISICA, cy, s. f. a she fox. 
LISOWATY, A, e , fox-like, fox- 
coloured. 
LISOWCZYK, a, s,m. (Hist, of 
Poland) ,a soldier of the light horse. 
= a robber, a vagabond, a vagrant. 
LIST, u, s. m. letter, epistie, 
missive. Będziesz miał często mo- 
je listy, you will hear frequently 
from me. - okólny, circular letter. 
-miłosny, love-letter. -o intere- 
sie, a letter of business, a business 
letter. Przejęte listy, intercepted 
letters. Pieczętować listy, to seal 
letters. List wierzytelny, letter of 
credit. List żelazny, save-conduct, 
pass.-cyfrowany, ciphered letter. 
List Pawła apostoła do Bzy mian, 
the Epistle of Paul the apostle to 
the Romans. 
LISTA, tv, s.f. list, roll. Czytać 
listę imienną, to call over the'na- 
mes of an assembly. 
LISTEK, see LIŚCIK. Drżał jak 
listek, he trembled, he shook like 
a leaf. - różowy, a rose leaf. 
LISTOPAD, a, s. m. November. 
LISTOPADOWY, A, E, of No- 
vember. Bewolucya Listopadowa. 
the Polish Revolution of the 29 of 
November 18.30. 
LISTOWNIE, adv. by letters,in 
writing. 
LISTOWNY = LISTOWY, a, e, 
of a letter; epistolary. -e doniesie- 
nie, intelligence sent by a letter. 
Listowy papier, letter-paper, post- 
paper. Sty l listowy, epistolary style, 
Poczta -a, the post-office. 
LISTWA, wy, s.f.LISTEWKA, 
ki , s. f. dimi list, edge, border. 
archit. listel, list, cincture, filet, 
= (of cloth) the selvage of linen- 
cloth. = mann. sheer-rails, drift- 
rails , riband. 
LISZAJ, a, s.m. lentigo, tetter, 
dry scab, morphew, ringworm. 
LISZAJOWATY, a, e, full of tet- 
ters or dry scabs. 
LISZKA, ki, s.f. caterpillar." 
or LISICA, a bitch fox, vixen. - 
odd number (oppos. to CETNO). 
Każda liszka swój ogon chwali 
(prov.), every one commends his 
own work, every body sounds his 
own praises. 
LITANIA, ii, s. f. litany. Mówić 
115 116 
LIT 
odmawiał litanie, to say, to re- 
cite , to chant the litany. Uraczył 
nas dluqq o sobie litaniją (fam.), 
he has given us a long-winged story 
of his achievements. 
LITERA, RY,s.f. letter, character, 
print, type. Pisze drobne, niewy- 
raźne litery or brzydko, drobno 
pisze, he writes a very bad run- 
ning-hand. Trzymać się litery or 
być niewolnikiem litery, to take a 
thing iitterally or in a litteral sense. 
Cztćry litery (very fam.), the four 
tetters (that is to say KIEP, a block- 
head). Co do litery, exactly, word 
by word, literally.=DOSLOWNIE. 
LITERACKI, a, e, literary. No- 
wości -ie, literary news. Dzien- 
nik-i, towarzystwo-e, literary 
journal, society. Po literacku, os 
the literary men usually do. 
LITERALNIE, adv. literally. 
LITERALNY, a, e, literal. 
LITERAT, A, s. m. literary man, 
man of letters. 
LITERATURA, rt, s. f. litera- 
ture. = PIŚMIENNICTWO. Odda- 
wać się, poświęcać się literatu- 
rze, to dedicate, to devote one's 
self to literature. Poezya jest świe- 
cącym punktem literatury, poetry 
is the bright part of literature. Li- 
znąć literatury (fam.), to have a 
slight, a superficial acquaintance 
with literature. 
LITEWKA, i,s.f. see LITWIN. 
LITEWSKI, a,e, Lithuanian. 
LITOŚĆ, ści, s. f. pity, mercy, 
compassion. = POLITOWANIE, 
MIŁOSIERDZIE, ŻAL. Mieć litość 
nad bliźnim, to have, to take pity 
upon one's neighbour, upon a poor 
fellow-creature. Stan jego pobudza 
do -i, his condition excites one's 
pity. Patrzeć na co okiem -i, to 
look upon one with an eye of pity. 
Nie ma litości ani nad psem ani 
nad człowiekiem, he has no more 
pity upon, he no more pities, a man 
than a dog. Serce bez -i, a piti- 
less, merciless, ruthless heart. Być 
zdjętym litością, to take pity upon 
one. Twojakrzywdzi mię, you 
look, you speak, or treat me with 
offensive, insulting pity. 
LITOŚCIWIE, adv. mercifully, 
compassionately. 
LITOŚCIWY, a, E, merciful, 
compassionate. 
LITOWAĆ SIĘ, tuję się , o. n. 
to pity, te take or have pity, to 
compassionate. = ZLITOWAĆ, U- 
LITOWAĆ, UŻALIĆ SIĘ (czego, 
*°?JTOWANIE SIĘ , nia się (nad 
czćm, nad kim), compassion, pity. 
LITURGIA, ii, s. f. liturgy. 
LITWA, wv, s.f. Lithuania. Li- 
two, ojczyzno moja, gdzie są 
twoje wody, etc. Lithuania, my fa- 
therland, where are thy pure 
streams, etc. 
LITWIN or LITWAK , A, s. m. 
Lithuanian? fem : LITWINKA or 
LITEWKA. 
LITY, a, E, molten, made of 
massive gold. 
LOK 
LIWERANT, A, 8. m. contractor 
for supplying an army with provi- 
sions. 
LI WEROWAĆ, owaa, WE, V. a. 
{said of provisions), to furnish, to 
provide, to supply. - zboże, etc. 
dla wojska, to supply the army 
with all the provisions necessary for 
its subsistence. = DOSTAWIAĆ. 
LIWERUNEK, nku, S.m. deli- 
very, supply. 
LIZAĆ, żę, v. imp. LIZNĄĆ, 
VĘ,v.inst. to lick. Liznąć jakićj 
wiadomości, to acquire a smat- 
tering knowledge of a thing. Lizać 
się homu, to fawn upon one, to 
cringe to him. Liznąć kogo po 
grzbiecie,' po karku {fam.), to 
strike a blow upon one's shoulders, 
neck. 
LIZACZ, a, s.m. {disp.), flat- 
terer, fawner. 
LIZANIE SIĘ, ia suę, s.n.{disp.), 
adulation, mean flattery, picking of 
thanks. 
ŁKAĆ, łkam , v. n. to sob. Łkać 
zaczęła, she began to sob. 
ŁKANIE, ia, s. n. sobbing, 
sob. 
LNIANY, a, E, of flax, linen. -e 
nasienie, linseed, seed of flax. -y 
olćj, linseed oil. - e płótno, linen 
cloth, linen. 
LOBODA, dy, 8. f. {a plant), 
orache, golden herb, artiplex. 
LOCH, v, s. m. cellar, vault = 
cavern, a subterranean prison. 
LÓD, lodu, s.m. Ice. Lód się ści- 
na,it has frozen till there is ice.Sople 
lodu, the icicles. Pić wodę, wino 
z lodem, to drink iced water, wine. 
Lody śmietankowe, waniliowe, 
ice-cream, ice vanilla. Zimny jak 
lód, a man frozen to death; {fig.) 
to have a frozen or stony heart. 
Podkuć konie na lód, to rough 
shoe horses. Pićrwszy lód złamał 
{fig.), he has broken the ice. viz. 
he has surmounted or got the better 
of every obstacle. Stoimy tujakna 
lodzie, kołem na lodzie {prov.), it 
is a slippery step, perilous enter- 
prise. Budować zamki na lodzie 
(prop.), to build castles in the air. 
ŁÓDKA, si,s.f. little boat,skiff. 
LODOWACIEĆ, cieję , v. n. to 
turn into ice. 
LODOWATY, a, e,icy, facial. 
-e morse,Frozen ocean, Northern 
ocean, y cukier, candy sugar. -e 
przyjęcie {fig.), a very cold re- 
ception. 
LODOWNIA, i, s. f. ice-house. 
LODOWY, a, e, of ice. 
ŁODYGA, gi, s.f. stem, stalk. 
ŁÓDŹ, łodzi , s. f. boat, canoe. 
LOFTKA, ki , s. f. deer-shot. = 
grankulki. 
ŁÓJ, łoju, s. m. tallow, suet., 
ŁOIĆ, ię, v. imp. te besmear 
with tallow. 
ŁOJOWATY, a, e, tallow-like, 
suety. Kamień -y, talc. 
ŁOJOWY, A, E, made of tallow, 
-e świece, tallow candles. 
LOK, u, s. m. curl, ringlet, lock. 
Zawijać loki, to put in' curb, to 
ŁON 
curl;pL LOKI, LOCZKI, locks, 
curls. 
LOKAJ, a, «.m. lackey, foot- 
man ; fem. LOKAJKA. 
LOKAJSTWO,a,s.h. office, duty 
of a servant, drudgery. =» dispar. 
a pack of men-servants, footmen. 
LOKAL, u, s.m. lodging, room. 
LOKALNY, a, e, see MIEJSCO- 
WY. Pamięć lokalna, local me- 
mory. 
LOKATOR, A, s.tn. lodger, te- 
nant. 
ŁOKCIOWY, a, e, an ell long. 
Muszkul łokciowy, cubital muscle1. 
Prowadzić handel -y, to buy or 
sell by the ell. 
ŁOKIEĆ, kcia, s.m. e!bow.*=ell, 
ellwand. Łokciem kogo szturchnąć, 
to elbow one. Świeci łokciami 
{fam.), his coat is out at elbows. 
Łokciem się podparł or wsparł się 
na łokciaeh, he was leaning upon 
his table, bolster,etc. he was leaned 
on his elbow. Na łokcie sprzeda- 
wać, to sell by the elL Ludzie od 
łokcia {fam.), merchants, trades- 
men. Ludzie nie mierzą się łok- 
ciem, one must not Judge of a 
man's merit by his stature. 
ŁOKITEK, tka , s. m. the sur- 
name of a Polish king. = pl. dim. 
ŁOKIETKI, little elbows, {by ex- 
tension, hands, arms}. 
LOKOWAĆ, EWE, v.imp. to 
place , to deposit, to lodge.- ka- 
pitał , to place or put out a sum of 
money. 
ŁOM, u,s. m. fracture, fragment. 
= better ŁAMANIE w stawach, 
gout- . 
ŁOMAĆ, see ŁAMAĆ. 
ŁOMICIEL (in composist ŁOM- 
CA), a , s. m. breaker, infringer, 
violator. Łomtciel praw or prawo- 
lomca, infringer of the laws. 
ŁOMIGNAT, a, s. m. break- 
bone, ossifrage or ospray, the sea- 
eagle. 
LOMISTY,a,e, anfractuose, full 
of turnings and windings. 
LOMKI,a,ie, brittle, apt to 
break. Szkoda że porcelana i 
kryształ tak łomkie, it is a pity 
that china and crystal are so brittle, 
so apt to break. Jest gatunek żela- 
za bardzo lomkiego, there is some' 
iron very brittle. 
ŁOMIKAMIEŃ, nia, s. m. {a 
plant), stone-break, saxifrage. 
ŁOMOT, u, s. m. crack, crasn. 
LON, u, s. m. axle-pin, linchpin. 
LONDYN, u, s. m. London. 
ŁONI, adv. last year {old.). 
ŁONO, na , 8. n. bosom, breast 
Łono Abrahama, Abraham's bo- 
som. Utopił mu nóż wionie, ho 
plunged , struck a dagger into his 
breast. Łono kościoła, the bosom 
or the pale of the church. - wie- 
czności, the womb of eternity. 
Zloż yć tajemnicę na - bratnie, 
to trust one's secret to a bosom- 
friend. Jei dziecko spało na jej 
-ie, her child slept on her bosom. 
Owoc skryty w jej -ie, the child 
that a woman has in her womb. LOT 
LONT, u, s. m. the match with 
which a gunner fires his gun. 
LONTOWNIK, a, s. m. linstock. 
ŁOPATA, ty , S. f. shovel. Fig: 
Wyłożyć jak na łopacie (fam/), 
to explain a thing clearly, to speak 
clearly, plainly. Kładłem mu to-ą 
do głowy (fam.), it was hard to 
beat it into his brains, to explain it 
over and over. Łopata or łopatka 
u wiosła, the blade or wash of an 
oar. - do chleba, ovenTpeel. 
ŁOPATKA, ki, s. f. little shovel. 
= shoulder-bone, blade-bone. 
ŁOPIAN or ŁOPUCH, u, s.m. (a 
plant), bur, burdock. 
LORNETKA, ki, s.f. spying- 
glass. 
LOS, u, s. m. lot, fate, fortune; 
= a lottery ticket. Tak losy kazały, 
fate will have it so. Los twój po- 
dzielę, I wish to share your fate. 
Będziemy szczęśliwi mimo losu, 
we shall be happy in spite of .fate. 
Smutny los go spotkał, he met 
with a deplorable fate. Taki los 
świaloburców, such is the fate of 
conqueros. Ubezpieczyć los dzie- 
ciom, to secure an existence for 
one's children, to provide for them. 
Troszczy się o zapewnienie sobie 
losu or przyszłości, he is anxious 
about his future fate. Próbować 
losu, to take one's chance, to run 
the risk. Na los, szczęście! at all 
hazards, at all events or risks! Los 
bitwy, the chance of battle. Losy 
miotać, to cast, to draw lots. 
Przypadło na mnie losem, it fell 
to my lot, see TRAF, PRZEZNA- 
CZENIE, SZCZĘŚCIE, PRZYPA- 
DEK. 
ŁOŚ, łosia •, s. m. elk. 
ŁOSI, ia , ie , of an elk. Łosia 
skóra, elk skin. 
ŁOSKOT,v, s.m. crack, crash, 
peal, rattle, clatter.- piorunu, a 
peal of thunder. 
ŁOSKOTAĆ, ocę , v. n. to re- 
sound , to rustle, to rattle. 
ŁOSOŚ, sia , s. m. salmon. 
ŁOSOSINA, ny, s. f. salmon's 
flesh. 
ŁOSOSIOPSTRĄG, A, s.m. sal- 
mon-trout. 
LOSOWAĆ, suję, v.n. to draw 
or cast lots. 
LOT, u, s. m. flight. - ptaka, 
the flight of a bird. Strzelać 
w lot, to shoot flying. Lot myśli, 
wyobraźni, (fig.), the soar, the 
flight of genius, fancy, imagination. 
- wzniosły, górny, a sublime, a 
towering flight -WLOT, adv. swft- 
ly, rapidly. 
LOT, a , s.m. half an ounce. 
LOTEK, tka, s. m. Zool. a kind 
of flitter mouse, American bat. 
LOTERYA, yi , s. f. lottery. 
LOTKA, ki, s.f. bone of the 
wing. = qirili-feather, wing-quill. 
LOTNOŚĆ, śct,s. f. swiftness, 
fleetness, velocity. = volatility. 
LOTNY or LOTOWY, a , E, 
winged, fleeting, swift. = of a 
flight, volatile, -a zwierzyna, 
volatiles, wild fowl. Pióra- e (so- 
ŁOZ 
kole, etc.), beam-feather of a hawk, 
etc. Pęd lotny, the rapid course. 
Sieć lotowa, a draw uet, a net for 
partridges, etc. 
ŁOTR, a , s. m. rogue, knave, 
miscreant. Ukrzyżowali Chrystu- 
sa i dwóch łotrów, they crucified 
Jesus and two malefactors. Łotr na 
łotrze (fam), they are all scoun- 
drels. On wyjdzie na łotra, he 
takes the right course of a rake; he 
follows ill courses; he is a good for 
nothing fellow'. 
ŁOTROSTWO, wa , s. n. rogue- 
ry, knavery. = HULTAJSTWO, 
ŁAJDACTWO. 
ŁOTROWAĆ, ruję, v. n. to lead 
a loose, disorderly life. 
ŁOTROWSKI, A, E, roguish, 
knavish. 
ŁÓW,ŁOWU,s.m.= ŁOWIENIE, 
iA, s.n. catching. Iść, jechac na 
łów, to go hunting. - ryb, catch- 
ing of fishes, fishing. - ptaków, 
catching of birds. = POLOWANIE. 
Łów pereł, pearl-fishery. 
ŁOWCA, cy, s.m. hunter, hunts- 
man. 
ŁOWCZANKA, I, «. \ daughter 
of a ŁOWCZY. 
ŁOWCZY, czego , s. m. master 
of the hunt, master of the chase. 
ŁOWIĆ, wię , v. imp. to catch. 
- ryby, ptaki, to catch fishes, to 
fish; to catsh birds. - Polować, 
to hunt. -perły, korale, to fish 
pearls, corals. - pchły, to catch 
fleas. Fig. Łowi grosze w cu- 
dzej kieszeni or wyłowił mu gro- 
sze z kieszeni (fam.), that man 
has drained, bas drawn from him, 
a considerable sum of money. Spo- 
dziewa się tu co złowić, obłowić 
u ciebie, he hopes to trick you out 
ofyourmoney.Łowićwiatrywpolu 
(prov.),to make useless endeavours, 
to run after chimeras. 
ŁOWIEC, wca, s.m. hunter, 
huntsman. 
ŁOWIECKI, A, e, belonging to 
hunting or to a hunter. 
ŁOWIECTWO, wa , s. n. hun- 
ting , sport. - art and science of 
the chase, huntsmanship, venery. 
ŁOWKA,i,,s.(.seizure, capture. 
ŁOWNY, A, e , (said of a dog), 
good for hunting. 
ŁOWY, wów, pl. hunt, hunting, 
chase. 
ŁOZA, zy, s,(. long-leaved wil- 
low, osier. Dać komu łozy, to whip, 
to lash one. 
LOŻA,źy, s. f. box (in a theatre); 
2) - masońska, wolnomularska, 
freemasons' lodge. 
ŁOŻE, źa, s. n. bed, (elev. style), 
couch. = stock of a gun. - bed of 
a river. Twarde, miękkie łoże, a 
hard bed, a soft bed. - małżeń- 
skie , nuptial bed. Umarł na łożu 
mężnych (fig.), he died upon the 
bed of honour. Dzieci z pierwsze- 
go loża, the children of the 
first bed. Ma dzieci z drugiego 
łoża, he has children by his 
second wife. Nie jesteśmy z jedne 
go łoża, we were not by the same, 
LUB 
mother. Dziecko z nieprawego 
-a, an illegitimate child. Łoże rze- 
ki , the bed of a river. = KORY- 
TO.- działowe (artil.), the car- 
riage of a cannon. - strzelby, the 
stock of a gun or musket 
ŁOZINA, nv, s.f. sweet, bay- 
leaved willow, osier. 
ŁÓŻKO, ka , s. n. ŁÓŻECZKO, 
ka, dim. bed, bedstead, bedding. 
Łóżko siać, rozrzucić, to make, 
to unmake a bed. Być to-u, to be 
in bed. - orzechowe, a walnut 
tree bedstead. Leżeć w -u, or ob- 
łożnie , to keep one's bed , to be 
confined to bed. Śpią w osobnych 
-ach, they lie in separate beds. 
Śpią to jednem -u, they lie in the 
same bed. Byby iv łóżku łowi 
(fam.), he or she is a piss-a-bed. 
ŁOŻNICA,cy, s.f. bed-chambc'., 
bed-room; the marriage-bed of new 
married poeple. 
ŁOŻYĆ, żę, v. imp, to lay out 
upon; to bestow upon, to employ 
in, to spend in. Łożyć czas na co, 
to bestow one's time upon a thing, 
to employ or spend it in a thing. 
- pieniądze, to lay out money. 
-staranie, to bestow or use one's 
endeavours. - życie, to lay down 
one's life. -pieniądze na fraszki . 
to bestow one's money upon idle 
things. - wiele pracy około ja- 
kiego dzieła, to bestow a great 
deal of pains upon a work. -część 
swego dochodu na budowle, to 
bestow part of one's revenue upon 
building. Życiebym łozyl za nie- 
go, I would give my life for him. 
ŁOŻYSKO, LEGOWISKO, ka, 
s.f. lair, den. = ŁOŻYSKO, bed of 
a river. 
LSKNĄC SIĘ LSKNIĆ SIĘ, 
lskni się , v. n. to twinkle, to glit- 
ter , to sparkle. 
LSKNIĄCY = LŚNIĄCY, A, E, 
glittering, sparkling, glossy, glis- 
tening, bright, refulgent. Lskniący 
rynsztunek, glittring, refulgent, 
bright, shining arms. 
LSKNIENIE = LŚNIENIE, a, 
s. n. glitter, twinkle, gloss. = PO- 
ŁYSK. 
LUB, con), or. Lub-tub, either- 
or. = ALBO, LUB, CZYLI. 
ŁUB, u, s. m. rind or bark of a 
tree; dim. ŁUBEK, bka. Przykła- 
dać łubki na miejsce złamane, to 
splint, to secure by splints, to bind 
up a fracture with splints. ŁUBKA, 
a basket made of rind. 
LUBASZKA, Ki, s.ft a kind of 
plum. 
LUBASZCZYK, LUBCZYK, a, s. 
m. (a plant), lovage , sweet-heart, 
ligusticum. 
ŁUBIANY, A , e , made of the 
bark of a tree. 
LUBIĆ, bię, v.imp. to like, to 
be fond of, to have a fancy for, to 
have an inclination for. Kobiety nie 
lubią przymusu, women don't like 
restraint. Lubi jazdę konno i po- 
lowanie, he delights in riding, and 
hunting. Sam siebie lubi or zako- 
chany w sobie, he loves his dear 
117 LUD 
self. Lepiej wieś lubię niż miasto, 
J prefer the country to the town. 
Lepiej lubię czytać niż grać, I like 
better, or x choose rather to read 
than to play. Ty lubisz świeżego 
łososia, ja niebardzo, you like 
fresh salmon,! am not very fond of 
it. Lubić kotlety baranie, cielęce, 
świnie, to like chops, veal cutlets, 
pork chops. Cd kto lubi (prov.), 
there's no disputing tastes. Nie lu- 
bię tego sposobu, I don't relish the 
expedient. = PODOBAĆ, WOLEĆ, 
PRZENOSIĆ. Lubimi się, I like 
it (old.). _ 
LUBIEŻNIE, adv. voluptuously, 
lustfully, lewdly. 
LUBIEŻNIK,a,s.m. voluptuary, 
LUBIEŹNOŚĆ, ści, «. f. volup- 
tuousness, lustfulness, lascivious- 
ness , lewdness, lechery. 
LUBIEŻNY, a, e, voluptuous, 
lustful, lascivious, lewd, lecherous, 
libidinous. 
LUBO, conj. though, although; 
2) adv. lovely, pleasantly. 
LUBOŚĆ, &ci,s.f. loveliness, char- 
mingness, sweetness, deliciousness. 
LUBOWAĆ, uję, v. a. and n. 
(w czem) to be fond of, to relish. 
Lubować sobie w samotności, to 
like loneliness, to be fond of 
solitude. Lubować sobie gdzie, to 
be pleased with a sojourn, to like 
to remain in such a place. 
LUBOWNIK,a, s.m. and fem. 
LUTOWNICA, v, s. f. lover, an 
amateur, an admirer. 
LUBY, A, e , lovely, charming, 
sweet, delicious. = MIŁY. 
LUCYFER, A, S.m. Lucifer. 
ŁUCZASTY, a , e , crooked like 
a bow, 
ŁUCZEK, czka, s. m. dim. little 
bow. 
ŁUCZNIK, a , s. m. archer. 
ŁUCZNY, A, e , belonging to a 
bow. tuczny strzelec, archer. 
ŁUCZYWO, w a , s. n. resinous 
wood, pine-wood; chip; shaving. 
LUD, u, s. m. people, nation, 
(dim. LUDEK.) Lud wojenny, go- 
ścinny, barbarzyński, a warlike, 
hospitable, barbarous people. Lu- 
dy wschodnie, eastern nations, the 
nations of the East. Ten panujący 
uszczęśliwił lud swój, that prince 
rendered his people happy. Lud 
mieszka w tym kwartale miasta, 
mat quarter of the town is inha- 
bited by the people, common 
people. Lud prosty, the mob, the 
meaner or lower sort of people. 
Władza ludu, sovereignty, su- 
preme power of people. Poezya 
ludu, the popnlar poetry. Lud 
wiejski, the peasants, villagers, 
countrymen. Lud miejski, the bur- 
gessess, citizens, burgers. 
LUDNO; adv. populously. Tam 
ludno, it is crowdod, there is a 
great crowd. Wczoraj było lu- 
dnićj, the crowd was still greater 
yesterday. Jeidzi ludno, he drags 
a pack of servants after him when 
travelling. 
118 
LUN 
LUDNOŚĆ , ści, s. f population. 
LUDNY, A, E, populous. 
LUDORZĄDZTWO, wa, S. n. 
self-government, democracy. 
LUDOŻERCA, cy, s. m. andro- 
phagus, cannibal. = LUDOJAD. 
LUDWIK, a, s. m. Lewis. 
LUDWISARNIA, l,s. (. casting- 
house , foundery. 
LUDWISARSTWO, wa , s. n. 
the art of casting bells or guns. 
LUDWISARZ, a, s. m. caster, 
founder, 
ŁUDZENIE, a , s. n. act of de- 
luding, deception. 
ŁUDZIĆ, dzę, v. imp. to delude, 
to deceive, to beguile. 
LUDZIE, i, pl. men, people, 
folks, mankind. 
LUDZKI, A, e , human. = hu- 
mane, benevolent, kind. Rzeczy 
ludzkie, human things, worldly 
things or affairs. Sposoby- e, hu- 
man means or endeavours. Czło- 
wiek- i, humane, kind, good na- 
tured man. To człowiek nieludzki 
or nieużyty, that man has no hu- 
manity. Słabości ludzkie, the 
weakness of humanity or human 
nature. 
LUDZKO, adv. kindly, affectio- 
nately, in a friendly manner. 
LUDZKOŚĆ, ści, s. f. mankind, 
humankind. = humanity, benevo- 
lence, kindness. Dia dobra ludzko- 
ści, for the good of humanity or 
mankind. Ludzkość każę go przy- 
jąć dobrze, the sense of benevo- 
lence commands to receive him 
kindly. 
LUFA, fy, s. f. barrel of a gun. 
LUFT, v, s.m. air-hole, vent. 
ŁUG, u, s. m. lie, buck. = a 
pool of water. Wymyć kogo bez 
ługu (fam), to rate one, to give 
him a rating. 
ŁUGOWAĆ, guję, v. imp. to 
buck, to soak (cloth) in lie. 
ŁUGOWANIE, a, s. n. act of 
bucking; washing. 
ŁUGOWNIK , a, 8. m. bucking- 
tub. 
ŁUK, A, s. m. bow. = arch of a 
circle. Łuk napiąć, spuścić, to 
bend or unbend a bow. Strzelać 
z - u, to draw the bow, 
LUKRECYA, yi, s. f. licorice. 
LULAĆ, lam, v. imp. to lull asleep 
by singing lullaby. 
LULEK, lka, s. m. (a plant), 
henbane, roadwort. 
LULKA, ki, s. f. smoking pipe. 
= FAJKA. 
ŁUNA, ky, 8. f. flame, blaze, 
reflected light of a blazing fire. 
LUNĄĆ, nę, v. inst. to pour 
down in a stream; to gush in a 
stream. Krew lunęła potokiem, 
the blood gushed in a stream. 
Deszcz lunął, the rain fell in a 
shower. 
LUNACYA, yi, s. f. lunation. 
LUNATYCTW\ wa, s. n. lu- 
nacy ; the action of one who walks 
in his sleep. 
LUNATYK, A, 8. m. lunatic, 
somnambulist. 
ŁUP 
LUNETA , ty, s. f. (forttf), dal 
moon. = perspective-glass, teles* 
cope. 
ŁUP, v, s. m. spoil, booty; more 
used in pl. ŁUPY, spoils, prey. 
Zabrać, przynieść bogate, za- 
szczytne łupy, to bring back rich 
and glorious spoils or booty. Lew 
rzucił się na łup swój, the lion 
rushed upon his prey. Bogactwa 
miasta stały się łupem zwy- 
cięzcy, all the riches of the 
town became the prey of the con- 
queror. Niezgody szlachty wysta- 
wiły kra] na łup sąsiadów, the 
divisions among the nobility expos- 
ed the country, or made it a prey to 
the neighbouring nations. Być chci- 
wym łupu, to be eager upon prey 
or booty. = ZDOBYCZ, PASTWA. 
ŁUPAĆ, Pam , v. imp. to cleave, 
to split, ta chink as the slate natu- 
rally does, to slit. Łupać drwa, to 
cleave wood. = SZCZEPAĆ. Ka- 
mień łupa się od mrozu, frost 
splits the stones. = PĘKAĆ SIĘ. 
Łupie mi w głowie, po kościach, 
I feel the shooting or twitch of sud- 
den pain in my head, in my bones; 
it gives me violent twitches. Usta 
się łupią (pękają), the lips chap. 
Łupać oczyma, to wink, to twin- 
kle ; to have twinkling eyes. 
ŁUPANIE, la, $. n. cleaving, 
spliting. - w stawach, violent 
pain in the joints, the shooting or 
twitch of sudden pain. 
ŁUPEK, pka , s. m. slate. 
ŁUPIĆ, pię, c. imp. to flay, to 
strip off the skin. = to rob, to 
plunder, to pillage. = OBŁUPIĆ, 
OBEDRZEĆ. Łupić króliKa, zają- 
ca, to unease a hare, a rabbit. 
Złupić konta, wolu ze skóry, to 
skin a horse, an ox. - korę drze- 
wa , to bark, to peel, to take off 
the bark or rind. Ten sprawnik 
złupił obywateli (fig.), that attor- 
ney fleeced his clients. Łupić kogo 
ze skóry or do koszuli, to strip 
one of his clothes, to pull off one's 
clothes, to fleece him dreadfully. 
Łupać or wyłupać komu oczy, to 
Eut out one's eyes. Łupić or łupnąć 
ogo kijem, to bang one soundly, 
to thrash or maul him unmercifully. 
= ŁUPIĆ SIĘ v. pr. Is said of a 
tree losing naturally its bark as the 
oak, etc.. 
ŁUPIEŻ, y, 8. f. robbery, plun- 
der, pillage. 
ŁUPIEŻCA, cy. 8. m. robber, 
plunderer, pillager. 
ŁUPIEŻENIE, A, s. n. spolia- 
tion , plunder. 
ŁUPIEŻNY, a,e, addicted to 
pillaging, rapacious, predatory. 
Okręp łupieżny, a privateer. 
LUPIEZSTV^O, wa , s. n. rapa- 
ciousness , rapacity; exaction, ex- 
tortion. = ŁUPIEŻNOŚĆ. Zbogo- 
cić się łupieżstwem, to get riches 
by rapine. 
ŁUPINA, my, s.f. ŁUPINKA, 
ki , dim. shell, cod, hull, husk. 
Łupiny z jaj, egg shell. - orze- 
chowa , walnut shell. - gruszki* LUZ 
Jabka, paring, peeling, the peel 
of a pear, apple. - kartofel, ce- 
buli, the peel of potatoes, of onions. 
ŁUPINIASTY, a, E, shelly, 
husky. 
ŁUPISKÓRA, ry, s. m. flayer, 
exactor, extortioner. 
ŁUPKI, A, E,chinky, scissible. 
ŁUPKOŚć, ści, s. f. capability of 
being easily cleft or split. 
LUPOWY, a , E, belonging to 
booty. 
LURA, ry , s. f. bad wine, small 
wine, paltry wine, pickette. 
ŁUSKA, ki , s. f. hull, husk, 
shell. - scales of fish; dim : ŁU- 
SZCZKA. 
ŁUSKAĆ, kam , v. imp. to husk, 
to shell. 
ŁUSKATY=ŁUSKAWY, a, e, 
squamous, scaly. 
ŁUSK1EWNIK, a, s. m. (a 
plant), toothwort. 
ŁUSKOWATY, a, e, like the 
scales of fish. 
LUSTR, u, s. m. lustre, gloss. To 
sukno ma piękny lustr, this cloth 
has a fine gloss. ' 
ŁUSTRACYA, yi, s. f. revise, re- 
visal, revision. = muster, review 
of troops. 
LUSTRO, ra , ,s. m. looking- 
glass , mirror. = ZWIERCIADŁO. 
LUSTROWAĆ, ruję v. imp. to 
revise. = to review a body of 
troops. 
ŁUSZCZASTY, a,e, scaly, squa- 
mous. 
ŁUSZCZKA, i, dim. ofŁUSKA, 
husk. - w oku, pin, film, or web 
in the eye. 
ŁUSZCZYBOCHENEK, nka , s. 
m. (fam.), spunger, shark, a 
hanger on, trencher-fly pr.trencher 
friend. 
ŁUSZCZYĆ,czę, v. imp. to husk, 
to shell, to take out of the husk. 
LUSZTYK, u, s. m. merry-ma- 
king, merry-meeting. 
LUT, u, s. m. solder. 
LUTER, tra , s. m. Luther; fem. 
LUTERKA. 
LUTERANIZM, u, s. m. Luthe- 
ranism. 
LUTERSKI, a, e, Lutheran. 
LUTNIA, i, s. f. lute. 
LUTNISTA, ty , s. m. lutanist, 
lute-player; fem. LUTNISTKA. 
LUTÓWAĆ, tuję, v. imp. to 
solder. * 
LUTROWAĆ, ruję v. imp. to 
clarify, to depurate, to refine , to 
filter. 
LUTROWANIE, ia, s.n. clarifi- 
cation, depuration, refining. 
ŁUTRZEĆ, or ZLUTZEC, v. n. 
to become a Lutheran. 
LUTY, tego s. m. February; 2) 
LUTY, a, e,awful, dreadful, for- 
midable. 
LUZ, s.m. used only adverbially 
LUZEM, and said of a hound that 
is not coupled with another, or of 
a horse led behind a waggon or by 
the side of another horse. 
LUZACYA, yi,«. f. (Geogr.), 
Lusacia. Górna Lazacya i Dolna 
ŁYS 
Luzacya, the Upper Lusacia and 
the Lower Lusacia. 
LUZAK, a. s. m. a soldier's boy, 
black-guard. 
LUŻN Y, a , e loose, unengaged, 
out of service; spare.=LOZNY.' 
LUZOWAĆ, zuję, v. imp. (war- 
tę), to relieve a guard , a sentinel. 
Zmęczony jestem, zluzuj mnie, I 
am tired, relieve me. Lutowaliśmy 
się co godzinę, our guard was re- 
lieved every hour (milit.). 
ŁUŻYĆseeŁUGOWAĆ.= to tin, 
to tin over. 
ŁUŻYNĄ, y, s. f^ŁUGOWI- 
SKO, ŁUŻA, a pond of standing 
water, a pool covered with blue 
and red spots, stagnant waters. 
LWI, a , e , of a lion, leonine. 
LWICA, cy, s. f. lioness. 
LWIĄTKO, ka, s. n. dim.- 
LWIĘ, ęcia , pt LWIĘTA, cub, 
lion's whelp. 
LWÓW, owa, s. m. a town .in 
Poland, (called Lemberg by the 
Germans). 
ŁYCZAK, a, s. f. cord made of 
the rind of a tree. = shoes made of 
the same material. 
ŁYCZANY, a, e, made of the 
bark of a tree. Lepszy lyczany ży- 
wot niż jedwabna śmierć (prov.), 
one alive is preferable to two dead. 
ŁYCZKO,a,s.n. dim. o/ŁYKO, 
a small strip of bark or rind of a 
tree. Od łyczka do rzemyczka, od 
rzemyczka do stryczka (prov.), 
one fault unpunished may bring a 
man to the gallows. 
ŁYK, u, s. m. draught, dram, 
gulp. Jednym łykiem, all at a 
draught. 
ŁYKAĆ, kam, v. imp. ŁYKNĄĆ, 
nę,v. inst. (vulg.), to gulp, to 
swallow down; to tope, to tipple, 
to fuddle. Łyknąć szklankę wina, 
to toss off a glass of wine, to gulp it 
down. 
ŁYKACZ, a, s. m.=ŁYKAJŁO, 
ła, quaffer, tippler, toper, fuddler, 
fuddle-cap.=LYKUT. 
ŁYKO, ka, s. n. bark or rind of 
a tree. Wilcze łyko (a plant), me- 
zereon, spurge-laurel. Drzeć łyka 
póki się drą (prov.), to strike 
iron while it is hot, to make hay 
while the sun shines. 
ŁYKOWATY, a, e, resembling 
the bark of a tree. = tough. 
ŁYŁA , ly, 5. m. (vulg.), looby, 
lubber, hardy drone, booby. 
ŁYS, A, s. m.=ŁYSIEC, sca.= 
ŁYSEK, ska, bald-head, bald-pate. 
Nie jednemu psu łysek na imię 
(prov.), there are many others as 
clever as you. 
ŁYSIEĆ, sieję, v. n. to get bald. 
ŁYSIĆ, or OŁYSIĆ, v. a. to make 
his hair fall off. Łysieje, his hair 
begins to fall off. 
ŁYSINA, NY, s. f. bald-pate, 
baldness. - a. white streak in a 
horse's forehead. 
ŁYSK=BŁYSK, u, s. m. Dash, 
transient blaze. 
ŁYSKA, ki, s. f. (an aquatic 
bird), coot. 
ŁYSOŃ, nia , .5. m. bald-head, 
baldpate. 
ŁYSOŚĆ, ści, 5. f. baldness. 
ŁYSO WATY, a, e, somewhat 
bald. 
ŁYSY, a, e, bald. -y koń, a 
horse with a white streak on his 
forehead. Góra, skaia -a a naked 
rock, mountain. Znają się jak ly- 
se konie (prov.), birds of a feather 
will flock together; they are hand 
and glove one with another. ŁYSA 
GORA, is the name of a mountain 
in Poland, where, according to a 
popular tradition, witches keep 
their nocturnal meetings and evil 
spirits their favourite haunts, ever 
night of Sabbath. Many nations, 
ballads allude to it. Wrzask ja*, 
na Łysej Górze, a racket, a de- 
vilish noise! Chwytaj okazyę 
z czoła bo z • tyłu łysa (prov.), 
time is bald behind; seize the op- 
portunity, occasion, take time by 
the forelock. Co się łyse urodzi, 
łyse zginie (prov.), a profligate 
fellow will die in his shoes. 
ŁYSZCZAK , a , s. f. (a flower), 
auricula, bear's ear. = spoonbill, 
pelican. = Miner, mica. 
ŁYSZKA or ŁYŻKA, ki, 3. f. 
spoon; dim. ŁYŻECZKA. = a 
spoonful, ladle-full. Łyżka stoło- 
wa, spoon, table-spoon. -wazo- 
wa, a soup ladle. - kuchenna, a 
pot ladle. Herbatnia do kawy ły- 
żeczka, tea spoon. Daleko od łyż- 
ki do gęby (prov.), to taste is not 
to drink. Kadbym cię w łyżce wo 
dy utopić.(prov,), fie upon you, I 
would the deuce take you. Łyżktt 
po obiedzie (prov.), after meat 
comes mustard; too late. 
ŁYTA , ty, 3. f. =LYTKA, ki, 
the calf (of the leg). 
ŁYŻCZYCA, cy, s.f. spoonwort, 
scuvry-grass. 
ŁYŻKA, ki, s. f. spoon,seeŁY- 
SZKA.. 
ŁYŻWA, wy, s. f. skate. Biegać 
po lodzie na łyżwach, to skate. 
= a sort of raft used on the na- 
vigable rivers in Poland. Most na 
łyżwach, floating-bridge. 
ŁZA, łzy s. f. tear. Wylewać 
Izy, to shed tears. Zalać się łza- 
mi, to burst into a flood of tears. 
Łzy osuszać or ocierać, to wipe 
away one's tears. Płakać gorzkie- 
mi-mi, to shed bitter tears, to 
weep bitterly. Od wielkiej radości 
łzy mu stanęły w oczach, he was 
so overjoyed that tears stood in his 
eyes. Wylać łez potoki (poet.), to 
shed tears, a torrent of tears. Uro- 
nił łez kilka, he shed only one or 
two tears. Łzy bazyliszka (impo- 
sture), crocodile's tear. Zalany 
łzami, drowned in tears. Śmiać 
się aż do łez, to laugh till the 
tears come. Woda jak łza, a fresh 
transparent water. 
ŁZAWICA, y, 3, f. lacrymaryu 
ŁZAWIĘ or ŁZAWO, adv. full 
of tears, bedewed with tears. 
ŁZAWY, a,e, of tears, lacrymal, 
drowned in tears. 
119 120 
MĄC 
LŻĆJ, compar. o/LEKKO. Lżi] 
mi (of the sick), I am better, I feel 
not so much pain as before. 
LŻENIE, ia, s. n. railing, abuse, 
opprobrious language. 
LŻYĆ, lżę, v. imp. to'rail, to 
abuse, to revile. Lżące słowa or 
obelżywe, outrageous language. 
Lżący postępek, outrageous pro- 
ceeding. (Said of things only). 
LŻYCIEL, a,s. m. railer, reviler. 
M 
M. abbrev. from MOŚĆ or MI- 
ŁOŚCIWY {see it). 
MA, pron. fem. contr, ofMOJA, 
see MOJ. 
MAĆ, cr, s.f. {vulg.) mother. 
MACA,y, s.f. unleavened bread, 
azimus. 
MACAĆ, cam, v. imp. to feed, to 
touch.-pociemku, to grope about 
in the dark. - puls, to feel the 
pulse. - kogo żeby się czego do- 
wiedzieć, to feel one's pulseabout 
a business, to sound him by distant 
hints. 
MACANIE, ia, s.n. and MACA- 
NINA {fam.), y s. f. act of touching 
or feeling. MACANKA, I s. f. used 
in this expression only : Macanką 
or na macankę {fam.), better o- 
maćkiem, groping. Tu nic nie wi- 
dać. musimy szukać 'drogi ma- 
canką, one can't see at all here, 
we must grope our way. 
MACEROWAĆ, v. a. imp. to ma- 
cerate, to mortify. 
MACH, u, s. m.or MACHNIĘCIE, 
MACHANIE , a , s. n. the act of 
waving with the hand, gesture; 
a blow. 
MACHAĆ, cham, v. n. MACHNĄĆ 
nę, v. insL to brandish, to wave.- 
chustką, to wave a handkerchief. 
-pałaszem, to wave or brandish 
a sword. - ręką, to wave one's 
hand. - ogonem to wag one's tail. 
MACHANIE, ia, s. n. the act of 
waving, brandishing, swinging. 
MACHINA, NY, s.f. machine, 
engine. 
MACHINACYA, yi, s. f. machi- 
nation , malicious contrivance. 
MACHINOWAĆ, NUJĘ, V. n. to 
plot, to lay down a plan. 
MĄCIĆ, cę, v. imp. to make thick 
or muddy, to trouble. = to em- 
broil, to confound. -SIĘ, to grow 
muddy. Mąci mu się w głowie, his 
ideas are not quite clear, he is a 
little crazy-brained. Mąci tylko, he 
embroils, confonds all. Baranie! 
nie mąć mi wody (prov.), lamb! 
don't make my water muddy. Mą- 
cić porządek publiczny {fig.), to 
disturb the public peace. Przy- 
szedł, zamącił nasz pokój, we 
were quiet and he came to disturb 
us or to make us uneasy. Niewi- 
niątko, wody nie zmąci {prov.), 
he looks as if butter would not melt 
ra his mouth. Piorun wino mąci; 
mleko mamki mąci się od prze- 
MAD 
lęknienia, thunder thickens wine 
or makes the wine muddy; a fright 
turns the nurse's milk. 
MACICA, cv, s.f. matrice, womb, 
uterus. -winna, vine.- perłowa, 
mother of pearl. - śruby, box of 
a screw. 
MĄCICIEL, a, s.m. one that 
troubles or makes muddy. Fig. dis- 
turber , perturbator. 
MACIEK, gen. MAĆKA, s.m. 
dim. Mathew. Maciek zebrał, 
Maciek zjadł (prov.), he lives from 
hand to mouth. = a clown, a boor; 
personification of the Polish people, 
not unlike the English John Bull. = 
big paunch. = Maciek nadziewa- 
ny, chiterlings; a kind of pudding 
made of swards or rinds of bacon; 
= a gib-cat, a he-cat. 
MACIERZANKA, ei, s.f, (a 
plant), wild thyme. 
MACIERZYŃSKI, A, e, mother- 
ly, maternal. PO MACIERZYŃSKU, 
adv. as a mother would do. 
MACIERZYŃSTWO, wa, s.n. 
maternity. 
MACIORA, ry, s.f. mother or 
dam of young animals. = mother- 
bee. = brood-sow. 
MACIUPKI, a, e, very small, 
diminutive, see MALUCHNY. 
MACKA, Ki, s.f. feeler, horns 
or antennae of insects (Entomol.). 
MACOCHA, chy, s. f. step-mo- 
ther. 
MACOSZY=MACOSZYN =MA- 
COSZYŃSKI, A, e, of a step-mo- 
ther. 
MACZAĆ, czam , v. imp. to dip, 
to steep, to soak, to drench, to 
water, to wet. Maczać chleb, cia- 
sta w winie, to soak bread, biscuit 
in wine..- ręce we krwi (fig.), to 
imbrue one's hand in another's 
blood.-żelazo, stal, to temper 
iron or steel. Swićce -, to dip 
candles. Maczane świece, dipt 
candles. 
MĄCZASTY, a, e, mealy, farina- 
cious. 
MACZEK,czka,s.m. dim. field- 
poppy. = a fine small hand writing. 
MĄCZNY, A, e, made of meal, 
mealy. Płody mączne, mealy sub- 
stances. Booy są mączne, beans 
arp mpalv 
MACZUGA, gi, s.f. mace, club. 
MĄCZYĆ, czę, y, v.a. imp. U- 
MĄCZYĆ, POMĄCZYĆ, to bemeal, 
to make white with meal or powder 
MĄCZYNIEC, ńca, s.m. (a 
plant), goose-foot. 
MĄDROŚĆ, ści,s.f. wisdom. Czy- 
ni ze zwykłą sobie mądrością, 
he behaves with his usual wisdom, 
sageness. Słynie -ą, he has great 
reputation for wisdom. Księga mą- 
drości, the book of wisdom. Przed- 
wieczna mądrość, eternal, un- 
created wisdom. 
MĄDRUSZKA, I, s.f. a cunning, 
sharp, sly woman. 
MĄDRY, A, e , wise, sage. Mą- 
dry Polakpo szkodzie (prov.), the 
Pole becomes not wise but after he 
has sustained a loss; it is too late, 
MAl 
when the steed is stolen, to think 
of locking the stable door. Bardziej 
szczęśliwy niż mądry, more lucky* 
than wise. -a polityka, -e pra- 
wa, a wise policy, wise laws. Jaki 
mądry! (iron.), you are too clever, 
indeed. 
MĄDRZE, adv. wisely. 
MĄDRZEĆ, rzeję, v.n. to be- 
come wise, = MĘDRZEĆ. 
MĄDRZENIEC, hca, s.n. (a 
plant) j larkspur. 
MADŻARKI or MADZIARSKI, 
A , IE, belonging tb the Magyar na- 
tion ; Hungarian. 
MAGAZYN, u, s. m. magazine, 
ware-house, store-house. 
MAGIA, n, s.f. magic,see CZAR- 
NOKSIĘSTWO. 
MAGICZNY, a, e, magic. 
MAGIEL, gla, s.m. mangle, a 
rolling-press to smooth linen. 
MAGISTER, tra, s.m. -sztuk 
wyzwolonych, master of arts. 
MAGISTRAT, u, s.m. municipal 
council, town-council. 
MAGLOWAĆ, luję, v.imp. to 
mangle, to calender, to smooth 
linen. 
MAGLOWNIK, A, s.m. cloth in 
which linen is wrapped to be 
mangled. 
MAGNAT, a, s.m. grandee. = 
a Hungarian nobleman. Magnaci 
węgierscy, the magnates of Hun- 
gary. 
MAGNES, u, s. m. magnet, load- 
stone. 
MAGNESOWY, a, e, magnetic, 
magnetical. - MAGNETYCZNY. 
MAGNETYZM, u , s. m. magne- 
tism. Magnetyzm zwierzęcy, ani- 
mal magnetism. Skutki -u, the 
effects of magnetism. 
MAGNIFIKA,i,s.f. (fam.ordis- 
parag.), a woman that plays the 
princess. - raczy kaprysić się, 
the dear creature thinks proper to 
be capricious. Przechadza się ze 
swoją -ą, he walks with his kept 
mistress. 
MAHOMETAN = MAHOMETA- 
NIN, a. s. m. Mahometan: fem. 
MAHOMETANKA. 
MAHOMETAŃSKI, a, ie, be- 
longing to a Mahometan or Mussul- 
man, islamie. Ludy, obrzędy -ie, 
the mussulman nation, the maho- 
metan rites. 
MAHOŃ, Niu, s.m. mahogany. 
MAJ, a, s. m. the month of 
May. = boughs or branches with 
their leaves, the verdure of the 
fields, of the woods. Leżeć w maju 
zieloności, to lie upon the green, 
upon the green turf, in a green 
arbour. Pierwszego maja, the 
first of May, May-day^ 
MAJACZYĆ, czę, v.n. to flam, 
to juggle, to use cunning shifts. = 
to loiter, to be lazy. 
MAJAKI, ków, pl. flim-flam, jug- 
gle, cunning shift. 
MAJĄTEK,tku, 5.m. fortune, 
estate, property. 
MA1C, ję , v. imp. to adorn with 
boughs or green leaves. MAK 
MAJERAN, u, s.m. = MAJE- 
RANEK, nku, marjoram. 
MAJDAN, u, s. m. (from persian: 
meidaun) arena, square. - place 
of arms, stronghold. - workshop. 
Majdan potażowy, potash bake- 
house. = farm, farm-house (little 
used in all acceptions). 
MAJESTAT, u, s.m. majesty, 
grandeur. Boży majestat, the di- 
vine majesty. - ludu rzymskiego, 
the majesty of the Roman people. 
-jego czoła (fig.), the majesty of 
his brow. Siedzieć na majestacie, 
to sit on the throne, in great pomp. 
MAJESTATYCZNY, a, e, majes- 
tic-, majestical, grand, stately. 
MAJĘTNOŚĆ, set, s.f. property, 
substance, estate, wealth. - ziem- 
ska, tand property.- szlachecka, 
land property held by noblemen. 
- chłopska, tenements of peasants 
liable to land-taxes, husbandry ser- 
vices etc* 
MAJĘTNY, a, e, wealthy, rich, 
substantial. 
MAJOR, A, s. m. major. 
MAJORAT, u, s.m. right of pri- 
mogeniture, eldership. 
MAJOROWA, wy, s.f. wife of a 
major. 
MAJOROWSTWO = -ST WO 
wa , s. n. majority or the office ot 
a major. 
MAJÓWKA, Ki,s.f. may-bug. 
= (a plant), marsh-marigold. = 
play-hours of the scholars in May. 
MAJOWY, A, e, of May. 
MAJSTER, tra, s.m. master, 
tradesman. - krawiecki, mular- 
ski , a master tailor, a master ma 
son. To majster! (fam.), he is a 
cunning rogue. Majster baba, she 
is an artful, sly woman. 
MAJSTROWSKI, a, e, of a 
master tradesman. 
MAJTEK, tka, S. m. sailor, ma- 
riner, jack. 
MAIŻ, a,s.m. (Falc.), nias,a 
nias-hawk. = maize, Indian wheat. 
MAK, v, S.m. poppy. Mak pol- 
ity, or mączek, red-weed, wild 
poppy. Było ich jak maku, they 
were numberless, countless. Jak 
mak zasiał, perfectly still and 
silent; that falls on earth as mute 
as snow. 
MĄKA,n,S.f. meal, flour, grist. 
Nie będzie z tej mąki chleba, 
(prov.), that cannot succeed; I am 
afraid that will miscarry or miss. 
MAKARON, a, s. m. macaroni, 
vermicelli. 
MĄKARZ, A, s.m. mealman. 
MAKOLĄGWA, wy, s.f. linnet. 
MAKÓWKA, ki, s.f. poppy- 
head. Główka jak makówka 
(prov.), a good piece of head. 
MAKÓWY, a, e, of poppy. - e 
ziarno, seed of poppy, -y sok, 
juice of poppy, opium. 
MAKRELA, li, s. f, mackerel. 
MAKUCH, A, s. m. poppy seed- 
cake; linseed-cake. 
MAKULATURA, ry, s.f. wrap- 
ping and packing paper. 
MAKSYMA, my, s. f. maxim. 
MAŁ 
MALARCZYK, a, s. m. prentice 
to a painter; a novice in the art of 
painting, a dawber, low painter. 
MALARKA, ki, s.f. paintress, 
a female painter. 
MALARSKI, A, e , of a painter. 
MALARSTWO , a , s.n. the art 
of painting. 
MALARZ, a, s.m, painter. - 
widoków, landscape - painter. - 
portretów, limner or portrait pain- 
ter. Homer jest wielkim mala- 
rzem (fig.), Homer is a great 
painter. 
MALEC, lca, s.m. little boy, 
youngster, stripling. 
MALEŃKI, a, E, very small. PO- 
MALEŃKU, adv. slowly, by de- 
grees, by little and little. Od ma- 
leńka , z maleńka, od maleńkie- 
go , from his tender years, from 
his infancy. 
MALIGNA, ny, s. f. malignant 
fever. Gadać jak w malignie, to 
rave, to wander. 
MALINA , ny, s.f. raspberry. 
MALINIAK ,v, s.m. raspberry- 
juice. 
MAŁO, adv. little, few, but little, 
but few; 2) MAŁO,A, s.n. Malo 
pieniędzy, little money. Mało lu- 
dzi, few people, ZAMAŁO, too 
little, too few. Malo co. - OMAL, 
nearly, well nigh. Malo co nie uto- 
nęła, she very nearly escaped being 
drowned. Malo co mnie nic zabili, 
I had like to have been killed. Ma- 
lo się nie poezubili, they had like 
to have gone all by the ears toge- 
ther. Malo nie oszalał, he had 
almost run stark mad, he had well 
nigh lost his senses. Matom co nie 
zapomniał o tym, I had like to 
have forgot that. 0 małom nie był 
zabity, I was within a hair's breadth 
of being killed. Je mało, he eats 
but little. Mato po matu, by little 
and little, by degrees, leisurely, 
insensibly, gradually. Przestawać 
na małem, to be contented with 
little or with a small matter. Mało 
mam, alem spokojny, a small in- 
come but enjoyed peaceably. Malo 
lecz dobrze, a little but good. Ani 
wiele ani mało, neither little nor 
much. O mało ciebie nie dorasta, 
he wants very little of your height, 
he (s almost as tall as you. Mato 
gdzie, mało kiedy, very seldom. 
Mało dziesięć razy czytałem tę 
książkę, I have read that book at 
least ten times. Malo mu na tern że 
chce być pierwszym, chciałby być 
anym, to be first of all is not 
cient to his ambition, he would 
be the only one. 
MAŁOBACZNY, A, e , mindless, 
unmindful, inattentive, reckless. 
MAŁODUSZNY, A , e , pusilla- 
ftimus, a base soul. - MAŁO- 
SERCY. 
MAŁOLETNOŚĆ, ści, S. f. mino- 
rity, nonage.Za małoletności ksią- 
żęcia, during the prince's minority. 
MAŁOLETNY, a, z, minor, one 
under age. 
MAŁOMÓWNOŚĆ, ści, s. f. 
MAL 
custom of using few words, taci- 
turnity. 
MAŁOMÓWNY, a, e , using few 
words. 
MAŁOPOLANIN, a, s.m. one 
native of Little Poland. Fem: MA- 
ŁOPOLANKA. 
MAŁOPOLSKA, ki, s. f. Little 
Poland. 
MAŁOPOLSKI, a,e, of Little 
Poland. 
MAŁOŚĆ, ści, s. f. littleness, 
smallness. = MAŁOSTKA. Małość 
wzrostu czyjego , the smallnes of 
one's size. Małość ór mala war- 
tość tego daru spowoduje przyję- 
cie jego, the littleness of the gift 
may induce you to accept it Jaka 
małość (nizkość) tak myśleć, 
that's thinking very meanly. Małość 
duszy, serca, umysłu, littleness, 
meanness, lowness of soul, of spi- 
rit ; narrowness of mind. Od mało- 
ści , from tender infancy. 
MAŁOLFNY, a. e, mistrustful, 
distrustful, diffident. 
MALOWAĆ, luję, v.imp. to 
paint, to draw, to portray. - z na- 
tury, to paint, to draw from natu- 
re. Malować na płótnie, drzewie, 
miedzi, to paint on cloth, wood, 
copper. - na szkle, to anneal or 
paint upon glass. - olejno, [resko, 
akwarellą, miniatury, to paint 
in oil, in fresco, in water-colours, 
in miniature. -człowieka, bitwę, 
architektoniczne przedmioty, to 
paint, to draw, to portray a human 
figure; to paint a battle, a piece of 
architecture. -historyczne obra- 
zy, to paint historical subjects. 
Kazał malować ojca swojego, he 
has had his father's picture or 
portrait drawn. Kazać się-, to 
have or get one's picture drawn ; 
to sit for one's picture. Chłopak, 
dziewczyna choć -, he or she is 
a model for a painter, is very 
handsome. Dzicy malują sobie 
(barwią) twarz t ciało, there are 
savages who paint their bodies and 
faces. Fig: Nikt lepićj odeń nie 
maluje namiętności, no man bas 
drawn a truer picture of the pas- 
sions. Odmalowano go nam naj- 
czarniej, they painted him to us 
in the blackest colours. Ten auler 
maluje tylko siebie w pismach 
swoich, that author draws his 
portrait, may be seen in his works. 
Boleść i rozpacz malowały sip 
na jego twarzy, his face was the 
picture of grief, of despair. 
MALOWANIE, ia, s.n. pain- 
ting. 
MALOWANY, a,e, painted; 
variegated. Siedzi jak-y (prov.)* 
he won't stir a jot. Król malowa- 
ny (prov.), he is but a shadow of a 
prince, a king with no autority or 
influene. 
MALOWAŹENIE, A, s.n. see 
LEKCEWAŻENIE. 
MAŁO WAŻNOŚĆ, śa,s.f. insi- 
gnificance. 
MAŁO WAŻNY, a,e, insignifi- 
cant, unimportant. 
121 122 
MAN 
MAŁOWIERNOŚĆ, ^s.f.little, 
faith, incredulity. 
MAŁOWIERNY, A, E, of little 
faith, incredulous. 
MALOWIDŁO, ła, s.n. picture. 
MALOWNICZY, a, e, pictures- 
que. = MALOWNY. 
MAŁPA, py, s.f. MAŁPECZKA, 
Ki, dim. ape, monkey, baboon. - 
mimic, imitator. Małpy rade na- 
śladować, apes are very imitative, 
are great imitators. Szpetny jak-, 
he is as ugly as a monkey. Zręcz- 
ny, złośliwy jak -, he is as dex- 
terous as an ape, as malicious as a 
monkey. 
MAŁPI, a , e , of a monkey. 
MAŁPIARSKI, a . e , apish. 
MAŁPIARSTWO, wa , s.n. 
apishness, mimicry. 
MALPICA,cy,s./. a she monkey. 
MALUCHNY, - MALUCZKI = 
M ALUŚKI - MALUSIEŃKI = M A- 
LUSIENIECZKI, a, e, very small, 
diminutive; petty, puny. 
MALUCZKO, adv. (old}, little 
time. Dziatki, jeszcze ciem malu- 
czko jest z wami, little chldern, 
yet a little while I am with you. 
MAŁY, a, e, little, small. PO 
MAŁU, slowly, by little and little. 
Pójdź tu mały I (fam.}, come near 
my boy. 
MAŁŻEŃSKI, a, e, matrimonial, 
connubial, conjugal. Po matżeń- 
sku, like married people. Wezel 
-i, conjugal tie. 
MAŁŻEŃSTWO, wa , 8. n. ma- 
trimony, marriage, wedlock; mar- 
ried people. 
MAŁŻONEK, ne A, s. m. hits 
band. 
MAŁŻONKA, ki, s.f. wife, 
spouse. 
MAMAC, v. a. to call mamma, 
to pronounce the word mother 
MAMCZYC, czę, v. n. to nurse, 
to give suck. 
MAMIĆ, ię, v.imp. to dazzle; 
to delude, to beguile. 
MAMICIEL,a, s. m. deluder, 
heguiler. Fem: MAMICIELKA. 
MAMIDŁO,ła, s.n. delusion, 
illusion , guile. = MAMIENIE. 
MAMKA, ki, s. f. wet nurse. Od- 
dać dziecko na mamki, to put out 
a child to nurse. 
MAMLAĆ, lam; v.n, (fam.} to 
mumble; to drawl. 
MAMONA, ny, s. f. mammon. 
MAMUNIA,ni,s. f. dear mother, 
mamma. 
MANATKI, ków , pl. (fam.}, 
clothes, chatties. 
MAŃCZASTY, a,e, a left-hand- 
ed man, woman or child. 
MANEŻ, u, s.m. riding-academy, 
riding-house. 
MANIA, n, s.f. madness,frenzy. 
Cierpieć manią, to be afflicted or 
troubled with frenzy. 
MANIAK, a , s. m. maniac, mad- 
man. 
MANIERA, ry, s.f. manner, fa- 
shion, good grace. 
MANIERKA, ki, s.f. soldier's 
flask. 
MAR 
MANIERNOŚĆ, ści,«. f. quaint- 
ness , affectation. Autor ten wpa- 
da w-, the style of that author is 
affected; that is a quaint author. 
see PRZYSADA. Zbytnia - tćj- 
kobićty, she is full of affectation in 
every thing. - w stroju, affected 
nicety in dress, 
MANIFEST, u, s. m. manifesto. 
MAŃKA, ki, s. f. left hand. Za- 
żyć kogo z mańki, to come cun- 
ningly atone, to take him unawares. 
MANKIET, v, s. m. cuff. dim. 
MANKIETEK, tka, ruffle. 
MAŃKUT, a, s.m. a left-handed 
person. 
MANNA, ny, s. f. manna. 
MANOWIEC, wca, s. m. round 
about way, side-way, by-way; un- 
trodden path, maze, labyrinth. 
MAŃSTWO, a, s.n, fee, fief, 
feodal tenure. 
MAŃSKI a. re, feudal, feodal 
(right, matters). 
MANTELZAK, a, 8. m. cloak- 
bag, portmanteau. 
MAPA, py , s. f. map, chart. 
Zrobić mapę kraju, to map a 
country. Mapa or karta morska, 
sea-chart, mariner's chart, nauti- 
cal chart. - astronomiczna, as- 
tronomical chart. 
MARA, ry, s. f. vision, dream, 
nightmare. Sen mara Pan Bóg 
wiara (prov.), God only is to be 
believed not the dreams and visions. 
Mara szczęścia, the chimera of 
happiness. Goni za własnemi ma- 
rami , he pursues or runs after a 
phantom of his own creation. Wy- 
gląda jak mara, be looks like a 
ghost 
MARCHEW, chwi , s. f. carrot. 
MARCHWIANY, A, E, of carrot. 
MARCIN, a, s. m. Martin. Dzień 
Ś. Marcina, Martinmas. Uczył 
Marcin Marcina (prov.), John 
teaches Paul , and both are igno- 
rant. Wie Ń. Marcin dla czego 
płaszcz dał, or dla czego sobie 
dał połę uciąć (prov.), he presents 
you with a penny, in order to gain 
a crown. Starszy Pan Bóg niż 
Ś. Marcin or niż Pan Rymsza 
Sirov.), honour to whom honour is 
ue. Ma^in na białym koniu 
jedzie (prom), the first snow falls 
towards Martinmas. 
MARCOWY, a, e, of March; 
Kawaler marcowy, an old ba- 
chelor. Piwo-e, strong beer 
brewed in March. Zając-y, see 
MARCZAK. 
MARCYPAN, A, s. n. marchpane. 
Obejdzie się cygańskie wesele bez 
marcypanów (prov.), that person 
or thing is far from being so im- 
portant as you pretend, we can 
dispense with him or it. 
MARCZAK A, s. m. march-hare. 
MAREK, rka,s. m. Mark. Ewan- 
gelia S. Marka, the gospel accord- 
ing to saint Mark. Tłucze się jak 
Marek po piekle (prov.), he blus- 
ters, he makes a dreadful noise, he 
raises a frightful uproar. 
MARGIEL, glu, s. m. marl. 
b MAR 
MARGINES, u, s. in margin, 
edge of a page. Napisz to, wydru- 
kuj na marginesie, these words 
must be written, put, printed in, on 
the Margin. - książki, margin of 
a book. 
MARGRABIA , iego, s.rn. mar- 
quis. 
MARGRABIANKA, ki, s. f. 
daughter of a n arquis. 
MARGRABINA, ny, 8. f. mar- 
chioness. 
MARGRABSTWO, wa, s.n. mar- 
quisate. 
MARIONETKA, ki, s.f. puppet- 
show. 
MARKIETAN, a, s. m. sutler. 
MARKOTAĆ, kocę v. n. to 
grumble, to mutter. 
MARKOTLIWY, a, e, grum- 
bling, muttering. 
MARKOTNIE or MARKOTNO, 
adv. discontentedly, ill humoured- 
ly, irksomely. 
MARKOTNOŚĆ, ści,*./". discon- 
tent, ill humour, vexation, trouble, 
irksomeness. 
MARKOTNA', a,e, sorry, dis- 
pleased, ill humoured, Irksome. 
MARMELADA, dy, s. f. marma- 
lade. 
MARMUR, u, s. m. marble. Pa- 
roski, karraski-, Parian marble, 
Carara marble. Cętkowany, w po- 
sy-, streaked or variegated mar- 
ble. 
MARMUREK , ma, 8. m. whet- 
stone for penknives. = painter's 
stone for grinding colours. = mar- 
bled paper. = black fox of Si- 
beria. 
MARMURNIK, a, 8. m. marble- 
cutter. 
MARMUROWAĆ, uję, v.n. to 
incrust or inlav with marble. 
MARMUR0WAN1E, u, 8. n, 
marmoration. 
MARMUROWY', a, e, made of 
marble, marmorean. 
MARNIE,adv.to no purpose,in 
vain, vainly; pitifully. Mamie zgi- 
nąć, to come to a pitiful end. 
Tracić marnie pieniądze, to be a 
spendthrift. CzaS marnie ucieka, 
we lose our time to no purpose. 
MARNIEĆ , nieję, v. n. to dwin- 
dle, to come to nothing. Dal woj- 
sku zmarnieć, he allowed the 
army to dwindle away. Jego po- 
siadłości coraz marnieją, his 
estate daily moulders away or is 
dwindling away; he is a man that 
allows every thing to run to waste 
on his property. 
MARNOŚĆ, ści, s. f. emptiness, 
vanity, naught /itothingness, folly. 
MARNOTRAWCA, cy, 8. m. 
squanderer, spendthrift 
MARNOTRAWIĆ , wię, v. imp: 
to waste, to squander, to lavish, 
to dissipate.-czas, to throw away 
one's time, - czas na fraszkach, 
to trifle one's time away, to squan- 
der it away in frivolous employ- 
ments. 
MARNOTRAWNY, a, e, waste- 
ful , prodigal, lavish. MAR 
MARNOTRAWSTWO, wa, s.n. 
prodigality, lavishness. 
MARNOWAĆ, vję, v. a. imp. to 
dissipate, to waste, to squander 
away, see MARNOTRAWIĆ. Mar- 
nować majątek, to dissipate or 
squander away one's wealth. Mar- 
nujesz pieniądze, your expenses 
are a dead loss. 
MARNY, a, E, vain, empty; 
useless, fruitless. Nadzieje mar- 
ne, vain hopes.-starania, labour 
lost, vain endeavours. - zdro- 
wie , a health declining every day. 
Trud twój marny, you take great 
pains and all to no purpose. 
MARODER, a , s. m. marauder, 
straggler. 
MARS, a, s. m. Mars (Myth.). 
Rzemiosło, trudy Marsa or mar- 
sowe , the profession of Mars, the 
labour of war. - a warlike mien; 
frowning, a bending or knitting of 
one's brow; a sour, sullen look or 
countenance. Marsem patrzeć, to 
throw or cast proud, terrible, dis- 
pleased looks. = Astron, planet of 
Mars. 
MARSOWY, a, E, martial. = 
MARSOWATY. 
MARSZ, u, s. m. march, march- 
ing. Ztąd o trzy godziny marszu, 
it is three hours walk from this. Po 
dwóch dniach marszu, after a 
march of, after marching two days. 
Zyskać marsz jeden, to steal a 
march upon the enemy. - przy- 
spieszony, forced march. Bębnić, 
trąbić-, to beat, to sound the 
march. 
MARSZAŁEK , łka , s. m. mar- 
shal.- sejmu, president or speaker 
of the chamber of deputies.--dwo- 
ru , house-steward. Wielki - ko- 
ronny, the great marshal of Po- 
land (old). 
MARSZAŁKOSTWO , A, 8. n. 
marshalship. 
MARSZAŁKOWA, wej s. f. wife 
of a marshal. 
MARSZAŁKOWAĆ, kuję, v. n. 
to fill the office of a marshal. 
MARSZAŁKOWSKI, A, e , be- 
longing to the office of a marshal. 
MARSZCZENIE , ia , s. n. con- 
traction Into wrinkles, corrugation. 
MARSZCZKA, KI, s. f. wrinkle ; 
rumple. 
MARSZCZYĆ, czę , v. imp. to 
corrugate, to rumple, to pucker.- 
czoło, to knit the brows. - SIĘ 
to shrive!; fig. to frown.« ZMAR- 
SZCZYĆ, POMARSZCZYĆ. 
MARTWIĆ, wię,v,imp. to mor- 
tify. - ciało, to mortify or subdue 
one's flesh; fig. to give pain, to grie- 
ve, to afflict,"to distress.- SIĘ, to 
grieve, to be afflicted or sorrowful. 
Martwi mię bardzo że ci zabro- 
niony wstęp do dworu, I am very 
much mortified that you are prohi- 
bited from going to court 
MARTWIEĆ, ieję, v. n. imp. 
ZMARTWIEĆ, to become like a 
dead body, to grow stiff. Ręce mar- 
twieją od zimna, cold benumbs 
one's hands. Żyioe ruchy mło- 
MAR 
dzieńca martwieją z wiekiem, the 
motions of a youth full of life and 
nimbleness, become stiff and torpid 
with age. 
MARTWIENIE. A, s. f. mortifi- 
cation. 
MARTWOŚĆ, ści, s.f. deadness, 
numbedness, stiffnes, torpor. 
MARTWY, a , E, dead, lifeless. 
- plod, stilborn child. - kosztka, 
wen, splent. Kto nie pracuje jest 
martwym członkiem społeczeń- 
stwa, he who does not work is an 
useless member of society. Jęknęła 
i padła martwa na ziemię, she 
groaned and fell lifeless on the 
ground. Poiostać z martwych , to 
rise from the dead. Gałąź-a, 
seared branch. Morze-e the Dead 
sea. 
MARUDA, dy, s.m. dull, tedious 
fellow. 
MARUDNIE, adv with delay, te- 
diously. 
MARUDNY, A , E, dull, tedious, 
tiresome. 
MARUDZIĆ, dxę, v. n. to go 
about the bush, to stand still, to 
tarry. 
MARUNA , ny, s. f. (a plant), 
wild-chamomile, motherwort. 
MARY, r, pl. hearse, bier. 
MARYA, Yi, s.f. Mary. (MARY- 
NIA=MARYSIA, i, dim. Moll, 
Molly). Panna Marya, the Holy 
Virgin. Obraz, statua Panny Ma- 
ryi, the image, the statue of the 
Virgin Mary; 2) Bot: Len P. M., 
linaria, purging flax. Dzwonki P. 
M., hypercum, fuga daemonum, 
St. John's wort. Różyczka P. M., 
the easter-dalsy, the great daisy. 
Mięta P. M., spear-mint. 
MARYNARKA, ki, s. f. marine, 
navy. 
MARYNARSKI, a , e , marine, 
nautical. 
MARYNARSTWO, wa, s. n. 
nautical knowledge, marine affairs. 
MARYNARZ, a , s. m. mariner, 
seaman. 
MARYNATA, ty, s.f. pickled 
fish. 
MARYNOWAĆ, nuję , v. imp. to 
pickle. Ostrygi, węgorze, thon-, 
to pickle oysters, eels, tunny. 
MARZANA, ny, s. f. (a plant), 
madder. MARZANKA, woodroof. 
MARZEC, rca , s. m. march. Su- 
chy marzec mokry ma], czynią 
żyto jako gaj (prov.), after a dry 
March and a rainy May, the harvest 
is plentiful. 
MARZENIE, ia, s. n. dream, re- 
very, fancy, fantasy. 
MARZNĄĆ, nę, v. n. to freeze. 
(ZMARZNĄĆ, ZAMARZNĄĆ,) to 
chill. Zmarzłem! I am quite frozen 
with cold. Któżby nie marznął 
od tak chłodnego przyjęcia (fig.), 
his cold reception is enough to 
freeze those that accost him. Paice 
mu zmarzły, his fingers were 
frozen or mortified with cold. Tak 
zimno że wino w kieliszku marz- 
nie , it is so very cold that the wine 
freezes in the glass. Marznie', bar- 
MAS 
dzo marznie, it freezes; it hes 
frozen very hard. 
MARZNIEN1E, A, s. n. the act of 
freezing. 
MARZYĆ, rzę, v. n. to dream, 
to rave, to imagine , to fancy. Całą 
noc marzyłem, I have done no- 
thing but dream all night. Paro- 
xyzm wraca, zaczął marzyć 
the fit is coining on , he begins to 
be lightheaded. Jak możesz na- 
wet marzyć o podobnych wanin' 
kach ? do" you dream' of making 
such proposals ? Jestto stary ba- 
jarz, tylko marzy, he is an old 
dotard, who does nothing but rave. 
On nie słucha ciebie, lecz marzy, 
he does not listen to you, his mind 
is wandering. Marzy na jawie, he 
dreams wide awake. Marzy tylko 
o bogact/wach; o kapeluszu czer- 
wonym , he dreams of nothing but 
riches, his head is filled with ideas 
of wealth ; a cardinal's hat is run- 
ning in his head. Zawsze marzy i 
dla tego nie odpowiada na zapy- 
tania , he. is always musing, and 
never replies to what is said to 
him. 
MARZYCIEL, A, s. m. visionary, 
fancy-monger. 
MASA, sv, s. f. mass, bulk. 
MAŚĆ, ści, s. f. ointment, salve. 
- colour of horses.= suit at cards, 
as clubs, hearts, diamonds, spades. 
MAŚCIĆ, czf, , v. imp. to salve, 
to anoint, to embalm. 
MASKA, xi,s./. mask (in pro- 
per and figurative senses). 
MASKARADA, dy s. f. masque- 
rade. 
MAŚLANKA , ki , s. f. butter- 
milk, churn-milk. 
MAŚLANY, A, e, buttery.- czło- 
wiek, milksop. 
MAŚLARKA, ki, s. f. butterwo- 
man. 
MAŚLIĆ, lę, v. imp. to butter. 
MAŚLNICA, cy, s. f. churn. 
MASŁO, ła, s. n. butter.-wro- 
nie = ROZCHODNIK (a plant), 
orpine or livelong. Jak masło, he 
is a weak indolent creature. Pój- 
dzie jak pomaśle, it shall go 
smoothly, glibly. Pływa jak pą- 
czek w maśle (prov.), he lives in 
clover. Świeżo ubite masło, newly 
made butter. - topione, melted 
batter. - w faskach, salt butter, 
potted butter. Chleb masłem sma- 
rować, to spread butter upon 
bread, to butter it. Jelkie -, 
strong butter, rank butter. 
MASŁOWATY, A, e, butterlike. 
- koń, a yellow dun horse. 
MAŚLUK, a, s. m. a kind of 
mushroom. 
MASTKI=MASTNY, A, e, unc- 
tuous. 
MASTYK, u, s. m. mastich, 
lentisck. 
MASZEROWAĆ, ruję, v. n. to 
march. Wojska maszerowały dziś 
długo, to-day the troops performed 
along march. 
MASZKARA, RY, s. f. monkey's 
face, scarecrow ; monster. 
123 124 
MAT 
MASZT, u,s. m. mast Maszt 
podnieść, spuścić, to lower, to 
strike the mast - postawić, to 
hoist up, to sway up, to raise the 
mast 
MASZTALERZ, a , s. m. master 
of the horse, equerry. 
MASZTALN1A, I, s. f. stable, 
mews. 
MASZTOWY, A, e , of the mast 
Masztowy drąg (or reje), sail- 
yard. Masztowy odziemek, heel 
of a mast Drzewo-e, timber for 
masts, masting timber. Las masz- 
towy, forest trees of full growth, of 
which masts are made. 
MAT, o, s. m. pale, dim colour- 
ing. = mate fat the game of chess). 
Szach i -, checkmate. 
MATA, tt, s. f. mat 
MATACTWO, wa, s. n. cheat, 
fraud, deceit 
MATACZ, a, s.m. sharper, cheat, 
Impostor, shuffler. 
MATCZYN=MATECZNY,A,E, 
motherly, maternal. 
MATECZNIK, A, s^m. queen- 
bee's cell in a hive. = ovary, ova- 
rium. = (a plant) motherwort = 
the thickest part of a forest. 
MATEMATYCZNY, A, E, mathe- 
matical. 
MATEMATYK ,L, s.m. mathe- 
matician. 
MATEMATYKA, at, S. f. mathe- 
matics. Matematyka czysta, pure 
or speculative mathematics. Cho- 
dzić na-ę, to study mathematics 
in a school. Umieć, uczyć-i, to 
know, to teach mathematics. 
MATERAC, a , s. m. mattress. 
MATERYA, vj, s. (. stuff, silk- 
stuff, cotton-stuff. = matter, sub- 
{ect. - matter, pus. Robota więcej 
tosztuje niż malerya, the making 
clothes costs more than the stuff. 
A, to inna matcrya (fam.), that's 
quite another thing. Duch i mate- 
rya, the spirit and the matter. Ryć 
pogrążonym w-yi; wznieść się 
nad-yą, to be immersed in mat- 
ter ; to soar above matter. Ropie- 
jąca-a, purulent matter. 
* MATERYAŁ, u, s. m. materials, 
stuff.-j/ do historyi, the materials 
of a historv. 
MATERYALISTA , ty, s. f. ma- 
terialist 
MATERYALIZM , v, S. m. ma- 
teriality. 
MATERYALNY, a, e, made of 
silk-stuff. = material, corporeal. 
MATKA, ki, s. f. mother. = 
queen-bee. Nasza pierwsza mat- 
ka, Ewa, our first mother, Eve. 
Nasza wspólna matka, ziemia, 
our common mother, our mother- 
earth. Danie^k bieży za-ą, a 
fawn follows its dam. Fig:Próżno- 
wanie jest matką wszystkich wy- 
stępków, idleness is the mother, 
the parent of all vices. Kościół jest 
-ą wiernych, the church is the 
mother of the faithful. Matka (mni- 
szka) , a professed nun; mother 
abbess, mother prioress. Królowa 
matka, the queen mother, the 
MAZ 
queen dowager. Za panią matką 
pacierz (prov.) not to have one's 
own opinion; to repeat what such a 
one says and .does. 
MATKOBÓJCA, cy, s. m. mur- 
derer of his own- mother, ma- 
tricide. 
MATKOBÓJSTWO, WA, 8. n. 
murder of a mother. 
MATNIA, i, s. f. poke In a fish- 
ing net = pitfall, snare. Wpadl 
w matnią (Jam)., he fell into the 
snare. Mamy go w matni, he 
cannot escape, we have him in our 
hands. 
MATOWY, A, e, unpolished. 
Złoto, srebro-e, unpolished gold, 
silver. Koloryt-y, pale, dim co- 
louring. =MATO WAN Y. 
MATRONA, ny, s.f. matron. 
MATRYKUŁA, ły, s. f. matri- 
cular book, roll, register. 
MATULA = MATUNIA = MA- 
TULKA-MATULEŃKA. Terms of 
endearment for a mother. 
MAWIAĆ, wiam, v. n. freq, to 
use to say, to say often. 
MAXYMA, my, s, f. maxim. 
MĄŻ, męża , s. m. man, male of 
humankid.=husband.=an eminent 
man. Zamąż iść, to get a husband, 
to marry. Bądź mężem, speak out 
and be like a man. Mąż wielki, 
a great man. Mąż polityczny, 
uczony, a statesman, a learned 
man. Już jćj czas zamąż, she 
is a marriageable girl, she ought 
to be married. 
MAŹ, z!, s. f. tar or grease for 
carriages. 
MAZAĆ, żę, v. imp. to smear, 
to daub; to anoint; to blot, to 
obliterate. Mazać ścianę wapnem, 
to do a wall over with plaster, to 
coat a wall, to give it a coat. - 
okręt smolą, to pitch a ship, to do 
a ship over with pitch.' Mazać oli- 
wą, to anoint, see NAMAŚCIĆ, 
POMAZANIEC. Mazać suknie, 
ręce, książki, to dirty one's clothes, 
one's hands, books. Zmazać się 
złym czynem, to defile, pollute or 
stain one's conscience or honour, 
Zmaż to , strike or blot it out 
MAZGAĆ , gam , v. n. to soil, to 
foul, to daub, to dirty. 
MAZGAJ, or MAZGAL, A, 8. m. 
dauber, nasty fellow; a regular 
booby; moping, drowsy fellow. = 
PŁAKŚA. To mazgaj, he is a nasty 
squalling brat. 
MAZGAJSTWO,a, s.n. mopipg, 
fondling, silliness, laziness. 
MAZ1ARNIA, i, s.f. house or 
any other place where the tar is 
prepared; where the cordage of a 
vessel or the axle-trees are tarred. 
MAZIDŁO, A, s.n. black and 
oily grease of a cart-wheel. 
MAŹNICA, cy, s. f. tar-box. To 
pachnie mażnicą, that smells of 
gome. 
MAZOWIECKI, a , E, Masovian. 
MAZOWSZE, sza , s.n. Masovia 
(a province in Poland). 
M AZUR, A, s. m. Masovian. 
MAZUREK, era, s.m. a kind of 
NĘC 
dance. ~ a kind of pastry with 
sweetmeats. 
MCHOWATY, A, b, mosslike. 
MDŁAWO6Ć. ści, s.f. faintness. 
MDŁAWY, a, e, somewhat faint, 
weak, languid = MDŁY. 
MDLEĆ, leję t v n. to faint, to 
fall into a swoon; fig: to slacken, 
to relax. Na tę wieść zemdlała, 
these news made her swoon , faint. 
Wstaje z miejsca t mdleje, as she 
got up, she fell into a swoon. Mdle- 
je na silach, he grows weaker and 
weaker, his faculties are impaired. 
MDŁO, adv. faintly, weakly, lan- 
guidly. Mdło się jćj zrobiło, she 
fainted, she finds herself ill. Mdło 
mi, I have a bad or squeamish sto- 
mach , I have my stomach cloyed. 
MDŁOŚĆ, ści, s.f. fainting fit, 
swoon; weakness, languidness. 
MDŁY, v, e, faint, feeble, weak, 
languid. Sos mdły, an insipid or 
unsavoury sauce. Mdła mowa, an 
insipid, silly speech. Mdły chwal- 
ca, a loathsome praiser. 
MEBEL, bla , s. m. house furni- 
ture. 
MEBLOWAĆ, luję, v.imp. to 
furnish (a house). 
MECENAS, k, s. m. an eminent 
lawyer, an eminent barrister.» a 
promoter of learning and sciences. 
MECH,mchu,s.m. moss.=down, 
downy beard, soft hair. -morski, 
sea-wrack. - drzewny, muscus 
arboreus. Mech ma jeszcze na 
brodzie, a light down still covers 
hic fhppkę. 
MECHANICZNIE, adv. mechani- 
cally. 
MECHANICZNY, A, E , mecha- 
nical. 
MECHANIK, A, s.m. mecha- 
nician , engineer. 
MECHANIKA , ki , s.f. mecha- 
nics. 
MĘCINY, r , MĘTY, ów, pl. se- 
diment, grounds, dregs, lees. 
MĘCZARNIA, i, s. f. rack, tor- 
ture , pang. 
MĘCZENIE, ia , s.n. torturing, 
tormenting. 
MĘCZENNICA, cy, s.f. a female 
martyr. = passionflower. 
MĘCZENNIK, a, s.m. martyr. 
Nietylko prawda ale i fałsz ma 
swoich męczenników, error has 
its martyrs as well as truth. Być 
czyim męczennikiem (Jam.), to be 
a slave, a martyr to the domineer- 
ing temper of another. 
MĘCZEŃSKI, a , e, of a martyr. 
Śmierć męczeńska, death of a 
martyr, martyr-death. Korona mę- 
czeńska, crown of martyrdom. 
MĘCZEŃSTWO, wa , s. n. mar- 
tyrdom. 
MECZET, u, s. m. mosque. 
MĘCZYĆ, czę, v. imp. UMĘ-. 
CZYĆ, DRĘCZYĆ , to martyr, to 
rack, to torture, to torment; to 
fatigue, to tire, to weary. Umęczon 
pod Pontskim Piłatem, he suffer- 
Ied under Pontius Pilate. Męczyć 
konia, to fatigue, to weary out a 
horse. Jestto praca bardzo mę- MEL 
czqca, that labour fatigues exces- 
sively, is excessively fatiguing. Czy- 
tanie wzrok męczy, reading fati- 
gues the sight. Męczy się nad tem, 
he tires himself out by that work ; 
he is overspent with it. 
MĘCZYCIEL, a, s.m. torturer, 
tormentor. 
MEDAL , u, s.m. medal. Medal 
bity, lany, a struck medal, a cast 
medal. Na ostatniej wystawie do- 
stał medal złoty, srebrny, bron- 
zowy, he obtained a gold , silver, 
bronze medal at the last exhibition. 
MEDALIK, a , s. m. dim. a little 
medal struck or cast for religious 
purposes. 
MĘDOWESZKA,ki, 8.f. crab- 
louse , craw-louse. 
MĘDREK, rka, 8. m. pretender 
to wisdom,wiseacre,philosophaster, 
sophist. = MĘDRAL. 
MĘDRKOSTWO, wa , s.n. pre- 
tended wisdom, sophistry. 
MĘDRKOWAĆ, kuję, v.n. to 
affect wisdom, to philosophize, to 
subtilise. 
MĘDRZEC, rca, s.m. sage, phi- 
losopher , wise man. Mędrcowie 
Grecyi, the Sages, the wise men of 
Greece. Mówi mędrzec w przy- 
słowiach, as saith the wise man in* 
the proverbs. Mędrzec panuje nad 
sobą, the wise man is master of 
his passions. 
MĘDRZEĆ, rzeję, v.n. to be- 
come wise. 
MEDYCYNA, ny, s. f. science 
of medicine. 
MEDYCZNY, a, e, medical. 
MEDYK, A, s.m. physician, 
doctor. 
MEDYOLAN, u, s. m. Milan. 
MEDYOLAŃCZYK, A, s.m. 
Milanese. 
MĘKA, ki , 8. f. rack, pang, tor- 
ment, torture. - Pańska, the Pas- 
sion of our Lord Jesus Christ. Męki 
wieczne, the eternal or everlasting 
sufferings. Być jak na mękach 
(fam.), to be upon the rack, to 
suffer much. Pleść jak na mękach, 
to tell idle stories,- to speak at 
random, to talk nonsense. Kazno- 
dzieja plecie jak na -ch, that 
preacher wanders, rambles from his 
subject. 
MELANKOLIA, ii, s.f. melan- 
choly.Czarna melankolia, brown- 
study. 
MELANKOLICZNY, A, e , me- 
lancholy,- gloomy, low-spirited. 
MELANKOLIK, A, s.m. melan- 
cholic , melancholist. 
MEŁCIE, ia, s.n. grinding of 
corn. 
MELDOWAĆ, duję , v. imp. to 
announce, to report; to usher in, 
to send in, to carry in one'e name. 
Kaź się meldować, send in your 
name. Meldowałem or zameldo- 
wałem ciebie jenerałowi, i have 
told the general that you are here. 
Ten oficer dobrze się melduje, 
that officer has a genteel, a warlike 
address. Meldował mi się, he 
presented himself before me. 
MĘT 
MELODY A, yi, 8. f. melody. 
MELODYJNY, A, E, melodious, 
tuneful. 
MELON, A, s. m. melon. Grzęda 
melonów, a bed of melons. 
MELSZPAIZ,u, 8,m. meal-meat. 
MEŁTY, a, e, ground, bruised. 
MENDEL, dla, s. m. fifteen shea- 
ves of corn. 
MENDOWESZKA, see MĘDO- 
WESZKA. 
MENNICA, cy, s.f, mint. Men- 
nica medalowa, the mint for me- 
dals , the place where medals are 
struck. 
MERKURYUSZ, u, 8. m. mercu- 
ry, quicksilver.= ŻYWE SREBRO. 
MĘSKI, a, e, manly, virile, male; 
of a man. Płeć męska, the male sex. 
Członek -i, a man's privy member. 
Wiek -i, the age of manhood. 
(Terms of gram.). Rodzaj-i, mas- 
culine gender. Rymy -ie, mascu- 
line rhymes. Imionarodzaju-ego, 
the masculine nouns.=Przebrana 
po męsku, she is disguised like a 
man; in a man's dress. Postać, 
twarz -a, manly, masculine figu- 
re, air, features. Rysy -ie, mas- 
culine outlines. Styl -i, poezya 
-a, masculine style, poetry. 
MĘSKOŚĆ, ści, s. f. manhood , 
virility. 
MĘSTWO, wa , s. n. courage, 
bravery, galantry. 
MESSYASZ, A, S.m. Messiah. 
Przyjście Messyasza, the coming 
of the Messiah. Wyglądać kogo 
jak żydzi-a (fam?), to expect 
one as the Saviour, as the Jews 
expect the Messiah. 
MĘSZCZYZNA, ny, s. m. man 
(in opposition to woman). 
MĘT, or MĄT, u, 8. 8. m. mud, 
filth, mire. Męty winne, what re- 
mains of wine in a vessel next to the 
lees or dregs. Ten bulion pełen 
mętów, that broth is full of dregs. 
Jak męty w wodzie osiądą, or 
jak się woda ostoi, when that 
water shall deposit its mud or its 
sand. Spijać czyje or cudze or po 
kim męty, to have one's leavings, 
to come too late. 
META, ty, s. f. goal, see KRES. 
Meta konnych przegonów, the 
goal of a horse rące. Dobiega mety 
(fig.), he has nearly run his race, 
he is drawing near his end, he is at 
his last moment. 
METAFIZYCZNY, A, E, meta- 
physical. ' 
METAFIZYK, A, 8. m. metaphy- 
sician. 
METAFIZYKA, ki, s.f. meta- 
physics. 
METAL, u, 8. m. metal. 
METALICZNY, a, e, metallic, 
metallical. 
METALURGIA, u, s.f. metal- 
lurgy. 
MĘTNIE = MĘTNO, adv. mud- 
dily, turbidly. 
MĘTNOŚĆ, ści, s. f. muddiness, 
turbidness. 
1MĘTNY, A, e, muddy, turbid, 
troubled. W mętnej wodzie ryby 
MIA 
łowić (prov.), to fish In troubled 
water. 
METODA, dv, s. f. method. Roz~ 
biorowa, zbiorowa -, analytical, 
synthetical method. 
METODYCZNIE, adv. methodi- 
cally. 
METODYCZNY, a,e, methodi- 
cal. 
METR, a, s. m. master. - bicia 
się na pałasze, fencing-master.- 
tańców, dancing-master. To mi 
metr! (fam.), that's what I call a 
clever man; (disp.) a sly cur, a sly- 
boots. 
METROPOLIA, it, s. f. metropo- 
litan church. = mother country. 
METROPOLITA, ty, s. m. me- 
tropolitan, archbishop. 
METROPOLITANSKI, a, e, me- 
tropolitan. 
METRYKA, kt, 5. f. records, ar- 
chives. - certificate of bantism. 
MĘŻATA better MĘŻATKA, Ki, 
s. f. a married woman. 
MĘŻNIE, adv. stoutly, manly, 
courageously, bravely, gallantly. 
MĘŻNIEĆ , nieję, v. n. to grow 
stout.. 
MĘŻNOŚĆ , ści, s. f. manhood, 
stoutness. 
MĘŻNY, A, E, stout, strong, 
portly. = brave, courageous, gal- 
lant. 
MĘZOBÓJCA, cy, s. m. man- 
slayer, murderer. 
MĘŻOBÓJSKI, A, E, murderous, 
guilty of murder. 
MĘŻOBÓJSTWO, wa, s.n. man- 
slaughter, murder. 
MĘŻULEK, lka, s. m. dim. dear 
husband. 
MGŁA, ły, s.f. fog, mist,haze. 
Mala gęsta, a dense fog.-rzadka, 
lekka, a thin mist, a haze. Patrzeć 
przeze mgłę, to see dimly, as if it 
were through a mist. Widzę to jak 
przeze mgłę, I recollect it imper- 
fectly. Mgła! it is foggy. 
MGLISTO, adv. dimly, obscure- 
ly. 
MGLISTOŚĆ, ści, s.f. haziness. 
MGLISTY, a , e , foggy, misty, 
hazy. -umysł, a confused head; 
a man of gloomy thoughts. 
MGNĄĆ, ne, v. n. mst. (czćm), 
to make a rapid motion , to move 
briskly. Mgnąć oczyma, to give 
one a wink, to tip one a wink. 
Zając mgnąl przed nami, we saw 
the hare running full speed, but it 
was for a while. 
MGNIENIE, ia, s.n. (oka), the 
twinkling of an eye. W jednem 
mgnieniu, in the twinkling of an 
eye, in a trice. 
MIĄĆ, mnę, v. imp. ZMIĄĆ, 
POMIĄĆ, to rumple, to crumple. 
Pomiąć suknię y to rumple a coat. 
Miąć papier, to crumple paper. 
Zmiąć materyą,to crease,to rumple 
or ruffle a stuff. 
MIAŁKI, a , E, finely ground, 
soft, crummy.-piasek, quicksand. 
-shallow. Człowiek miałkiego ro- 
zumu, a shallow wit, a shallow- 
brained fellow. 
125 MIA 
MIAŁKOŚĆ, ści, s. f. looseness, 
softness. = shallowness. 
MIANOWAĆ, kuję, v. imp. to 
name, to appoint. Na tę godność 
król mianuje, to jego przywilej i 
dar, that dignity or post is the 
king's nomination, is in the king's 
privilege and gift. Nie widziałem 
go jeszcze odkąd mianowany mi- 
nistrem , I have not yet seen him 
since his nomination, since his 
being named,-.appointed to the 
ministry. 
MIANOWANIE, ia, s.n. nomi- 
nation, appointment. 
MIANOWICIE, adv. namely; 
especially, chiefly. 
MIANOWNIK, a, 5.m. (arith.}, 
denominator. 
MIARA, ry, s.f. measure. Ża- 
dną miarą, by no means. Z innych 
miar, in other respects. W miarę 
iak, in proportion as. W tćj mie- 
rze, in this respect. Miara z czu- 
bem, z górą, overmeasure, heap- 
ed measure. Przebrał miarę, (of 
a great sinner) he has heaped up 
the measure. Pod miarą i wagą, 
to do all by weight and measure. 
Brać komu miarę na suknią, to 
lake a man's measure in order to 
make' him a coat. Brać miarę na 
trzewiki, to take the measure of 
the foot in order to make him shoes. 
iść zawsze miarą, stać zawsze 
w mierze (fig.}, to possess great 
decorum, to know how, to observe 
the golden mean, a medium, a just 
medium in every thing. 
MIARKA, ki, s.f. = MIARE- 
CZKA, little measure. Jaką miar- 
ką, mierzycie, taką wam będzie 
odmierzono {prov.), with what 
measure you mete, it shall be mea- 
sured to you again or as we mea- 
sure others, we shall be measured. 
Miara owsa, a measure of oats. 
MIARKOWAĆ, kuję, v. imp. to 
temper, to mitigate; ZMIARKO- 
WAĆ, POMIARKOWAĆ, v.perf. 
to surmise, to conjecture. Zaraz 
pomiarkowałem, I guessed it the 
very moment. Miarkuj gniew swój, 
zapał, you must moderate, rule, 
or curb your anger, your ardour. 
Miarkować się z wydatkami, to 
retrench one's expenses, to live 
sparingly or according to one's in- 
come. 
MIAROWY, a, e, metric. Mia- 
rowe wiersze, metrical verses. 
MIASTECZKO, ka, $. n. market- 
town, borough. 
MIASTO, ta, s.n. town, city. 
Stołeczne miasto, the capital city, 
the. capital.- przymorskie, oto- 
czone murem, a sea-port town, a 
walled town. Fig: Cale miasto wu* 
szło na jego spotkanie, the whole 
town went to meet him, the city 
went to compliment him. Cale mia- 
sto o 'em mówi, the whole town 
talks of these news. 
* MIASTO, prep. = ZAMIAST, 
instead. 
MIACCZYĆ, czĘ,*t'.'n. to mew, 
to caterwaul.. 
126 
MIE 
MIĄŻ, y, s.f. = MIĄŻSZOŚĆ, 
{little used), depth , thickness. Ka- 
mień ten ma 4 stopy w zdłuż a 
ihw miąż, that stone is four feet 
long and fourteen feet deep. 
MIAZGA, gi, s.f. pulp, sap. Fig: 
Zbić kogo na miazgę {fam.), to 
beat one to a mummy. Strzaskał 
mu głowę na miazgę, he split his 
head in pieces, shattered it in rags. 
MIAZMO, ma, s. n. miasm. 
MIĄŻSZOŚĆ,set,s.f. thickness, 
solidity, density, compactness. 
MICHAŁ, a , s. tn. Michael. Na 
Ś. Michal, at Michaelmas; fem: 
MICHALINA. 
MIEĆ, mam, v.imp. MIEWAĆ, 
wam, v. freq. to have, to possess. 
= to consider, to look upon, to 
hold, to regard. = to be going to 
do. Mam dla niego wielki szacu- 
nek, I have a great regard for him. 
Mieć udział w czćm, to have or 
bear a part in a thing. Mam go za 
uczciwego człowieka, I look upon 
him as a man of honour. Mam to 
za największą hańbę, I look upon 
it as a great disgrace. Mieć kogo 
w podejrzeniu, to entertain a sus- 
picion of one. Mieć się na ostro- 
żności, to guard against, to beware. 
Mam dziś z nim być na obiedzie, 
I am to dine with him to-day. Miał 
być zabity, he was to be murdered. 
Óni mają tu być, they are to be 
here. Miałem ci póioiedzieć, I was 
going to tell you. Tylko com ci miał 
to dać, I was just going to give it 
you. Mieć co na oku, to keep an 
eye upon a thing. Mieć mowę, to 
make a speech, to deliver an ora- 
tion. Mieć na kogo chrapkę, to 
bear one a grudge, a spite or an ill 
will. Nie masz wątpliwości, there 
is no doubt. Nie masz nic dobre- 
go czegoby nie można nadużyć, 
there is nothing so good but what 
may be abused. Nie masz tu co ro- 
bić, there is nothing to do here. 
Nie masz tu miejsca dla ciebie, 
there is no room for you. MIEĆ 
SIĘ, to be or do (in point of 
health). Jak się masz? how do 
you do? Mam się dobrze, I am 
well. Dowiaduje się jak się masz, 
he sent to ask after your health. 
Mieć za co, mieć za swoje, to atone 
for, to be punished for, to expiate. 
Będziesz ty miał za twoje zu- 
chwalstwo ! you shall pay dear for 
your rashness. Miec muio na czem, 
not to be satisfied with a thing, to 
be displeased with. Mieć się dobrze, 
to have Competence. Mieć się do... 
{math.j, to refer to, to relate to. 
Tak się ma 0 do 12, jak 3 do 6, 
there is the same ratio or propor- 
tion between six and twelve as that 
between three and six. Mieć się do 
kogo, to Have inclination , propen- 
sity towards one, .to sympathize 
with. Mieć się do pokoju, to be dis- 
posed to peace. Mieć się na ostro- 
żności or na pieczy-, to take heed, 
to beware. Gdy się rzecz tak ma, 
in such a case, it being so, since it 
is.so. Ma się na wojnę, very like- 
MIE 
ly we shall have a war. Ma się na 
deszcz, the weather looks rainy, 
it looks rainy. Otóż masz, or masz 
tobie, or otóż macie! there you 
have it, or there it is! or we are in 
a fine pickle! Masz, or Na, masz! 
take it, that's for you ! 
MIECH, a, s. m. bag. = smith's 
bellows. 
MIECZ, a, s.m. sword. Władca 
jest panem miecza or ma prawo 
miecza, the sovereign has the 
power of the sword or of life and 
death. Miecz zemsty, the sword of 
vengeance, the avenging sword. 
Miecz duchowny, spiritual sword. 
Krewni po mieczu, related or akin 
by the father's side, the agnats. Dać 
szalonemu miecz w rękę {prov.), 
to give arms to a madman. Kto mie- 
czem wojuje od miecza zginie, 
all they that take the sword shall 
perish with the sword. 
MIECZNIK, a, s. m. sword-bear- 
er. - swordfish, sawfish. 
MIECZOWY, a, e, of a sword. 
Zakon mieczowy, Teutonic order 
of Livonia. Plac -y, the place of 
execution. Linia-a, the agnatic 
line, the male descendants from the 
same father. 
MIĘDLIĆ, lę, v. imp. to break 
hemp or flax. 
MIĘDLICA, ct, s.f. flax-brake. 
MIEDNICA, cy, s.f. wash-hand- 
bason, basin. 
MIEDŹ, dzi, s. f. copper. 
MIEDZA, dzy, s. f. balk, green 
ridge between two fields. 
MIEDZIAK, a, s.m. coppercoin. 
MIEDZIANY, a, e, made of cop- 
per. 
MIEDZISTY, A, E, coppery, con- 
taining copper. 
MIĘDZY, prep, (with the instr, 
and accusative cases), between, a- 
mong. Czy zaszło co jeszcze in- 
nego między wami? has there 
been any thing else between you 
and him ? Nie są lubieni między 
gminem, they are not fikedamomg 
the common people, Rzucił się 
między gołe miecze, he ran aonong 
the naked swords. Uradzili mię- 
dzy sobą, they resolved, among 
them. Niech to będzie między na- 
mi, between ourselvesbe it said, do 
not tell it to others. Wybrano go 
z pomiędzy innych, he was cho- 
sen among all the others, see PO- 
MIĘDZY. 
MIĘDZYMORSKI, A, E, situated 
between two seas. 
MIĘDZYMORZE, uza, s. n 
isthmus. 
MIĘDZYRZECZE , cza , s. n. a 
country or land situated between 
two rivers. 
MIĘDZYRZECZNY, A, E, situa- 
ted between two rivers. 
MIEJSCAMT, adv. in several 
places, here and there. 
MIEJSCE, ca, s. w. place, spot, 
room. = place, employment, situa- 
tion , preferment, rank. Qzy jest 
tam dla mnie miejsce? Is there 
I room for meP Zrobić komu miej- MIE 
see, to make room for one. Zabie- 
rać przed kim starsze miejsce, 
to keep the upper hand of one. 
Został zabity na miejscu, he was 
killed upon the spot. Co za lube 
miejsce! what a lovely spot! Gdy- 
bym był na twoiem miejscu, if I 
were in your place, if I were you, 
were I in your case. Dostał bardzo 
dobre miejsce, he has got a very 
good employment or situation. Jest 
tu miejsce na 20 osob, (at dinner) 
there is place, space, room for 
twenty covers. - zajęte, the place 
is filled, taken, taken up. Zachowaj 
dla mnie - przy sobie, keep a 
place, a seat for me near you. Za- 
mówić sobie miejsce (w dyliżan- 
sie), to secure or to take places, 
seats in a stage coach. Ten wyraz, 
ta uwaga nie na swojem-cu, that 
word, that reflection is not in its 
place. Odebrali mu-e, he has lost 
his place or he is turned out of his 
place. Jak to nieM) miejscu! that 
is unseasonable, ill-timed ! 
MIEJSCOWOŚĆ, ści, s.f. lo- 
cality. 
MIEJSCOWY, a, e, local. Oby- 
czaje , okoliczności-e, the local 
customs, circumstances. Pamięć 
-a, local memory. 
MIEJSKI, a, e, of a town. Miej- 
skie przywileje, prawa, munici- 
pal rights, laws. Urzędnicy miej- 
scy,the municipal officers. Rada 
mtej'ska, the municipal council. PO- 
MIEJSKU, adv. according to the 
fashion of great towns. 
MIĘKCZEĆ, czeję, v. n. imp. to 
grow soft or tender. 
MIĘKCZYĆ, czę , v. a. imp. to 
soften, to make tender, to mollify; 
fig. to move, to touch, to affect. 
Słońce miękczy i topi wosk, the 
sun both softens and melts wax. 
Samotność utwierdza w cnocie, 
życie świeckie miękczy ją, retire- 
ment strengthens virtue, dissipa- 
tion enervates it Rozkosz mięk- 
czy or osłabia męztwo, volup- 
tuousnessdamps courage. Jego łzy 
miękczą moje serce, his tears 
move, touch or soften my heart. 
MIĘKKI, A, IE, soft, tender, 
mellow. 
MIĘKKO adv. softly, tenderly. 
MIĘKKOŚĆ ści, s. f. softness, 
tenderness; fig. effeminacy. 
MIĘKNĄC, see MIĘKCZEĆ. Zie- 
mia zaczyna mięknąć, the ground 
begins to soften. Ta skóra od 
dwóch dni mięknie w wodzie, 
that leather has been soaking in the 
water for these two days. 
MIĘKUCHNY=MIĘKUSIENKI, 
A, E, very soft 
MIĘKUSZ, a. s. m. crumb, the 
soft part of bread. 
MIELENIE, ia . s. n. the act of 
grinding corn.=MELCIE. 
MIELIZNA, ny, s. f. shallow 
place, shallow, shelves, sands. 
MIELONY, a , E, ground, tritu- 
rated. =MELTY. 
MIENCARSKI, A, ie, of mint, 
belonging to the mint. 
MIE 
MIENIAĆ, num , v. imp. to 
change, to exchange, ZAMIENIAĆ, 
HANDLOWAĆ. Lubi się mieniąc, 
he is fond of bartering, exchan- 
ging. Zamieniał konia na obraz, 
he has changed his horse for a 
picture. Mieniąc pieniądze , to 
change a piece of money, to give 
small money or change for it 
MIENIĆ SIĘ, nię się , v. n. to 
change colours, to grow red and 
pale, to vary colours. Zaczęło mi 
się mienić w oczach tak żem nic 
nie widział, I felt such a dimness 
that I could no longer see. Mieni 
się, it changes colour according to 
the different aspects. 
MIENIE, ia, s.n. substance, pro- 
perty, goods, fortune, competence. 
Dobre-, the comforts or conve- 
niences of life. Uczciwe-, a good 
reputation, an honest name. 
MIENTUS, a, s. m. eel-pout, 
barbot. 
MIERNICTWO, wa, s. n. sur- 
veying or measuring of land. 
MIERNICZY, czego , s. m. sur- 
veyer or measurer of land; adj. y, 
A, e, geometrical. Nauka-a, Geo- 
metry; land surveying,'measure- 
ment, survey. 
MIERNIE, adv. middlingly, in- 
differently. „ 
MIERNOŚĆ, ści, S) f. medio- 
crity. = moderateness. Mierność 
jego talentów, the mediocrity of 
his talents, his indifferent parts, ac- 
complishments. Winniśmy zacho- 
wać mierność w używaniu roz- 
koszy, we must indulge in the 
pleasures of life with sobriety. - 
ceny, lowness of price. Przesta- 
wać na mierności, to be satisfied 
with mediocrity of pne's condition. 
0, złota mierności! oh, golden 
mediocrity 1 happiness of a modest 
competence! 
MIERNY, A, e , middling, indif- 
ferent. - moderate. 
MIERZIĆ, żę , v. imp. to create 
a disgust, to render disagreeable, 
to raise an aversion. - sobie, to 
loath, to disgust, to distaste. Mier- 
zi sobie życiem, he is disgusted 
with life. Mierzi się or brzydzi 
się rybą której jadł za wiele, 
they have disgusted him with fish 
by making him eat of it so often.' 
MIERZWA, wv, s.f. short-straw, 
C t FU W - 1111P I* 
MIERZWIĆ, wię, v. imp. to co- 
ver with short-straw. 
MIERZYĆ, rzę v. imp. to mea- 
sure, to proportion. - na co lub do 
czego, to aim at a thing. - się 
z kim, to cope with one.- się pię- 
dzią (prov.), to cut one's coat ac- 
cording to one's cloth. = ZMIE- 
RZYĆ. Mierzyć, zmierzyć kogo 
oczyma, to measure one with one's 
looks, to look down upon one with 
contempt. Mierzyć się orężem, to 
measure one's sword with another, 
to measure swords with one. 
MIEŚCIĆ, czę, v. imp. to place, 
to lodge. - w sobie, to contain, to 
comprise, to hold, to comprehend. 
MIE 
Dzieło jego mieści w sobie całą 
naukę Platona, his work compre- 
hends, includes the whole doc- 
trine of Plato. We wnętrznościach 
ziemi mieści się wiele skarbów, 
the earth contains many treasures 
in its bowels. Nie mieści się to 
w mojśj głowie, that is beyond my 
compass, comprehension; that is a 
flight beyond me. 
MIEŚCINA, y, s. f. a little paltry 
town. 
MIESIĄC, K, s. m. month. = 
moon. - słoneczny, księżycowy, 
solar, lunar month. Już półtora 
miesiąca jak wyjechał, he has 
been gone a month and a half. Od 
czterech miesięcy, four months or 
moons have rolled on. Na miesiąc 
by the month. Popamiętasz to ru- 
ski miesiąc (prov.), you'll have 
reason to remember it long. 
MIESIĄCOWY, a, e, of the 
moon. 
MIESIĄCZEK,czka, s. m. dim, 
crescent. 
MIESIĄCZKA, Kt, s. f. monthly 
courses. 
MIESIĄCZKOWATY, A, E, cres- 
cent-shaped. 
MIESIĆ, szę, v. imp. to knead. 
MIESIĘCZNIE, adv. monthly, a 
month, per month. Nająć mieszka- 
nie -, to take a room by the 
month. 
MIESIĘCZNY, a, e, monthly. 
MIĘSISTOŚu, ści, s. f. fleshiness, 
pulpousness. - thickness, close- 
ness , compactness. 
MIĘSISTY, a, e, fleshy, pulpous. 
= thick, close, compact. 
MIĘSIWO, wa, s. n. flesh, meat, 
viands. 
MIĘSNICA, y, s. f. a butcher's 
stall. 
MIĘSNICZEK, czka, s. m. flesh- 
fly, blue-bottle, blow-fly. 
MIĘSNY, a, e, of flesh. - dzień, 
fleshday. - jatki, butcher's mar- 
ket, shambles. 
MIĘSO, sa, s. n. flesh, meat. 
Dzikie mięso, dead flesh, proud 
flesh. Jeść z mięsem, to eat flesh 
or meat. To kwiat mięsa (dispar.), 
a great lump of flesh, a dull heavy 
body. Ni ryba ni mięso (fam.), 
he is neither fish nor fowl; he is 
between hawk and buzzard. Ant 
z pierza ani z mięsa (prov.), he 
or she has nothing to recommend 
him, nor talents, nor wealth, nor 
beauty. 
MIĘSOPUST, u, s. m. Shrove- 
tide , shrove-tuesday, carnival. 
MIĘSOŻERNY, a, e, carni- 
vorous. 
MIESZAĆ, szam. v. imp. to stir, 
to agitate. = to mix, to blend, to 
mingle. = to embroil, to confound. 
= to puzzle, to disconcert.=ZMIE- 
SZAC, POMIESZAĆ.=SIĘ, to be 
puzzled or embarrassed, to be dis- 
concerted.- się do czego or w nie- 
swoje, to meddle or interfere with 
a thing, to intermeddle. Miesza, 
stf,|he hesitates, he wavers or hums 
and'haws, or he falters and blushes. 
127 128 
MIG 
Miesza mu się w głowie or język, 
bis head is confused, giddy, his 
tongue falters. Prowadź tak in- 
trygę abyś sam do niej się nie 
mieszał, order your intrigues in 
such a manner, that you may not 
appear, or be concerned in them. 
Wmieszał kilka słów śmiesznych 
do mowy swojej, he interspersed 
his discourse with some pleasant 
jests. 
MIESZANIEC, ńca, s. m. half- 
breed, mongrel, bastard. 
MIESZANINA, ny, s. f. mixtion, 
mixture. = medley, mingle mangle, 
confusion, complication. Ta kobieta 
jest mieszaniną zbytniej skrom- 
ności i przytćm kokieteryi, that 
woman is a composition or medley 
of prudery and coquetry. 
MIESZCZANIN, A. s. m. towns- 
man , denizen, burgher, citizen, 
commoner. 
MIESZCZANKA^ MIESZCZKA, 
ki, s. f. female citizen, citess, 
burgess. 
MIESZCZAŃSKI, a , e, of a bur- 
gher. 
MIESZCZAŃSTO, wa, s. n. com- 
monalty of citizens. = burghership. 
MIESZEK, szKA,s.m. little purse. 
== bellows. Mieszek pan (prov.), 
money makes the mare to go; God 
creates and apparels shapes, but 
money makes the man. 
MIESZKAĆ, kam, v. n. to dwell, 
to abide, to live. Mieszkam przy- 
takiej ulicy, I live in such a street. 
Trzy lata mieszkał w Madrycie, 
he lived three years at Madrid. 
Mieszka na wsi, w mieście, he 
lives in the country, in the town. 
Dobrze, źle z kim mieszkać, to be 
on good terms or on bad terms 
with one. 
MIESZKALNY, a, e , habitable. 
MIESZKANIE, ia, s. n. dwellng 
abode, habitation, residence. 
MIESZKANIEC, ńca, s.m. dwel- 
ler, inhabitant 
MIĘTA, Tv,s.f. (a plant.), mint. 
MIETELNICA,cy, s.f. bentgrass. 
MIĘTOSIĆ, szę, v. imp. to 
rumple, to crumple, to ruffle. 
MIEWAĆ, freq, (see MIEĆ), to 
use to have, to have frequently. 
MIG, u, s. m. pl. MIGI, gów, 
wink with the eye; language of the 
eyes; signs used instead of words, 
mimicry, pantomime. Gadać na 
migi, to speak by signs. Umizga- 
łem się do niej na migi, I made 
love to her in dumb show. 
MIGAĆ, gam. v.imp. MIGNĄĆ 
nę, v. inst. to wink with the eye. 
Mignąć na kogo, to tip one a wink. 
MIGAĆ SIĘ, GA, się, v. impers. 
MIGNĄĆ SIĘ, mignie się , v. inst. 
to glitter by flashes, to flit, to 
twinkle; to move ninthly. 
MIGANIE, MIGNIENIE, ia, s. 
n. winking, blinking, twinkling. 
Miganie się światła, corruscation 
of light. 
MIGDAŁ, u, s. m. almond. Nie- 
bieskie migdały (fig.), the blissful 
regions, the joys of paradise. My- 
MIL 
śleć o niebieskich migdałach, to 
dreain,' to muse ; to go a wool-ga- 
thering, to be wool-gathering. = 
Anat. MIGDAŁY = GRUCZOŁY, 
little glands on each side oi the 
throat; tonsil, amygdale. 
MIGDŁOWY, a, e, of almond. 
- drzewo, almond-tree. - olejek 
oil of sweet almonds. 
MIGOT, see MIGANIE. 
MIGOTAĆ SIĘ, v. freq, see MI- 
GAĆ SIĘ. 
MIGOTLIWY, a, e, glittering, 
twinkling, flitting. 
MIJAĆ, jam v. imp. MINĄĆ, nę, 
v. perf. to go or pass by.= to pass 
over in silence. = to pass, to 
elapse. = to outstrip, to outrun, to 
outwalk. Dlaczego mnie mijasz? 
why do you keep aloof from me? 
Wiele lat minęło, many years 
elapsed or passed away. Minąć się 
z kirn, to pass one another. -się 
z prawdą, to swerve or depart 
from truth. Okręt nas minął, the 
ship went beyond us, shot a-head 
of us. Mijać dane rozkazy (figi), 
to go beyond the orders received. 
Nie minie cię zasłużona kara, you 
cannot fly from justice, there is no 
escape from the punishment you de- 
serve. Proszę nas nie mijać, don't 
pass by our house without coming 
in; call upon us as often as you 
can. Minęliśmy niebezpieczeń- 
stwo, we are past the danger, the 
danger is over. Mijać się z rozu- 
mem (fam.), to depart from under- 
standing, from sober sense; to talk 
nonsense. Czas mija, śmierć nad- 
chodzi, time passes away, and death 
comes forward. 
MILA, li, 9. f. mile. Robić tyle 
mil w godzinę, to perform so ma- 
ny miles an hour. Włoska, angiel- 
ska, niemiecka-, Italian, English, 
German mile. Półtora mili, a mile 
and a half. Na milę w około, for 
miles round. Czuć go o milę ło- 
trem, one may know he is a rogue 
a mile off. Kocham go ale o milę, 
(fam.), I would be his friend, but 
a hundred miles off. viz. I dislike 
him. Mila z ogonem (fam.), a good 
long league. 
MILCZĄCY, a, e, silent. 
MILCZEĆ, czę, v. n. to be silent, 
to hold one's tongue, to hold one's 
peace. Kazać milczeć, to com- 
mand or impose silence, to make 
one hold his tongue. Nie mogę 
milczeć or zamilczeć, I cannot 
give over, or ferbear speaking, 
talking of it. Słyszano tylko szczęk 
broni, prawa milczały (fig.), 
the noise of arms only was heard, 
laws were silent. Kto milczy i zga- 
dza się, silence gives consent. Na 
glos Chrystusa morze t wiatry 
umilkły ', at the voice of Jesus the 
sea and the wind were silent. 
MILCZENIE, ia, s.n. silence. 
MILCZKIEM, adv. silently, se- 
cretly, privately. - kąsać, to bite 
without barking. 
MILE =* MIŁO, adv. lovelily, 
deliciously, sweetly, charmingly. 
MIL 
Mile kogo przyjąć, to receive ono 
friendly, kindly. - kogo wspomi- 
nać, to remember one with kind- 
ness , to call to remembrance with 
pleasure. 
MILICYA, vi, s.f. militia. 
MILION, a, s. m. milion. Cóż 
u miliona dyabłów! what the 
deuce! damnation! Idź do milion 
dyabłów! the deuce or devil take 
you! 
MILIONOWY-, a, e, of a milion. 
Bogactwa milionowe, riches a- 
mounting to milions. Pan milio- 
nowy, an extremely rich person, a 
Croesus. 
MIŁO, see MILE. Milo mi jest 
słyszeć żeś jest w dobrem zdro- 
wiu, I am delighted to hear you 
are in good healtlk Miło go sły- 
szeć, I enjoy very much in hearing 
him. 
MIŁOŚĆ, śa, s. 4 love,affection. 
- chrześciańska lub miłość Bo- 
ga, bliźniego, stworzenia, wol- 
ności , ojczyzny, the love of God, 
of our neighbours, of our fellow- 
creatures, of liberty, of country. 
- własna, self-love. Na miłość 
Boga! for God's sake. Uczyń to 
dla mojćj miłości, do it for my 
friendship's sake. Miłość zmysło- 
wa j carnal, lustful, sensual love. 
On, ona pełna -i wlasnćj, a self 
conceited man or woman. Oddać 
miłość za miłość, to render love 
for love. Macierzyńska, ojcowska 
-, motherly, fatherly love. Dzie- 
ło to robione z miłością, this 
work was executed with a fond 
enthusiasm. Wasza Miłość, Jego 
Miłość (and by abbridgmcnt), Wa- 
sza Mość, Jego Mość, is prefixed 
to the title of several dignities, viz, 
Jego Książęca Mość, bis Grace 
the Duke, etc. 
MIŁOŚCIWIE, adv. kindly, gra- 
ciously. 
MIŁOŚCIWOŚĆ, śa, s.f. grace, 
loving kindness. 
MIŁOŚCIWY, a, e, kind, gra- 
cious. Król Pan -, the king my 
gracious Sovereign. , 
MIŁOSIERDZIE, ia,s.n. mercy, 
compassion, pity, charity, tender- 
ness, bowels. == LITOŚĆ. Miłosier- 
dzia wołać, wzywać, to cry for 
mercy, to cry out for help; to cry 
Lord God of mercy. Spuścić się na 
miłosierdzie, to throw one's self 
on the mercy of one. Łźe bez mi- 
łosierdzia (fam.), be lies in his 
throat. 
MIŁOSIERNIE, adv. mercifully, 
compassionately, charitably. 
MIŁOSIERNY, A, E. merciful, 
compassionate, charitable. Błogo- 
sławieni miłosierni, blessed are 
the merciful. Osoba -a, merciful 
to the poor and unhappy. 
MIŁOŚNICA, cvj s.f. a famale 
amateur. 
MIŁOŚNIE, adv. lovingly, af- 
fectionately. 
MIŁOŚNIK, a , s. m. lover , 
amateur. 
MIŁOSNY, a, e, enamoured9 MIK 
amorous, amatory. - list, love- 
letter. 
MIŁOSTKA, ki, s.f. love-affair, 
amour. 
MIŁOWAĆ, łuję, v. imp. to 
love through charity. 
MILSZY, or MILEJSZY, comp. 
Of MIŁY. 
MILUCHNO, adv. very lovelily. 
MiLUCHNY, a, e, very lovely, 
exceedingly charming. 
MIŁY, a , e , dear, lovely, amia- 
ble , charming, delightful. Ka- 
żdemu życic mile, life is dear to 
every one. Miły Boże! good God 1 
Miłe okolice, the charming pictu- 
resque sites. 
MIMO, adv. by, passing, beside. 
Iśc mimo, to go or pass by. = MI- 
MO = POMIMO, prep, (with the 
gen. or acc.), notwithstanding, in 
despite of. Mimo to jednak, ne- 
vertheless , notwithstanding. Mimo 
puścić, to skip, to leave out; to 
pass a thing over in silence. Mimo 
or pomimo jego gniewu, in spite 
of him , in spite of his teeth. 
MIMOCHODEM, or MIMOJAZ- 
DEM, adv, in passing or going by; 
by the by, by the way. 
MIMOWOLNIE, adv. involun- 
tarily. 
MIMOWOLNY, a. e, involun- 
tary. 
MINA, ny, s. f. mien, air, look. 
Dobra, zła-, good, bad look. 
Nadstawiać or nadrabiać -ą, to 
set a good face on a bad affair. Ro- 
bić miny, to make mouths, faces, 
grimaces. Sądzić po -ie, to judge 
one by his appearance. = Fortij. 
mine. Minę wysadzić, to spring a 
mine, (see PODKOP). Minę od- 
kryć, to discover, to fall in the 
enemy's mine , to countermine. 
MIN A , see MIJAĆ. 
MINCARSKI, a, ie, of mint, -a 
forma, a stamp, die to stamp mo- 
ney. -a waga, weight, gold 
weights, scales to weigh money, 
see MENNICZNY. 
MINERAŁ, v , s. m. mineral , 
fossil body. 
MINERALNY, a, e , mineral. 
MINERALOG, k, s.m. minera- 
logist 
MINERALOGIA, ii, s. f. minera- 
logy. 
MINIA, n, s.f. minium,red lead. 
MINISTER, tra, s,m. minister. 
Starszy, najstarszy minister, the 
prime minister, the premier. - 
spraw wewnętrznych, minister 
secretary of state for the home de- 
partment. Wojna, zaraza, głód 
są ministrami gniewu niebieskie- 
go (fig.), war, plague, famine, are 
the ministers of the wrath of heav- 
en. - protestancki, minister. 
MINISTERYALNY, A, e, mi- 
nisterial. 
MINISTERIUM, s.n. indecl. mi- 
nistry. Ministerium zagraniczne, 
wewnętrzne, wojny, the foreign, 
the home, the war department. 
= minister's office, board. 
MINISTROWSTWO, WA, S.n. 
MIS 
the office of a minister. = MINI- 
STERSTWO. Za ministerstwa 
kardynała Mazarina , under , 
during the ministry of cardinal Ma- 
zarin. 
MINKA, ki, s.f, dim. of MINA, 
which see. 
MINOG, a , s. m. river-lamprey. 
MINUTA, ty, s.f. minute. =the 
original of a sentence. 
MIÓD,odu, s.m. honey.=mead. 
dim. MIODEK, dku , s. m. Miodek 
fiołkowy, różany, merkuryalny 
(Pharm.), honey of violets, roses , 
mercury. 
MIODOSOK , u, s.m. honey- 
flower. 
MIODOWY, a, e, made of ho- 
ney, honeyed, honied. 
MIODUNKA, ki, s.f. (a plant.). 
lungwort. 
MIOTAĆ, tam, v. imp. to throw, 
to cast, to fling, to dart. - poci- 
ski , to shoot darts; fig. to inveigh 
against. -obelgi, to cast an as- 
persion , to slander, to abuse. 
Okręt miotany burzą, a ship 
tossed by the tempest. - SI Ę , to 
toss, to fret. - się na kogo, to 
rush or fall foul upon one. 
MIOTEŁKA, ki, s.f. clothes- 
broom, whisk. 
MIOTŁA , ły, s. f. broom, be- 
som. = the tail of a comet. Sa- 
memu na siebie miotłę przynieść, 
to fetch rods for one's own back , 
to undergo a voluntary punishment. 
MIOTLARZ, a, s.m. broom- 
maker. 
MIOTLASTY, A, e , resembling 
a broom. 
MIOTLISKO, ka, s. n. broom- 
staff, broom-stick. 
MIR, u, s. m. peace (not so much 
used in Polish as in other Slavo- 
nian diaiecu). 
MIRA , ry, s. f. myrrh. 
MIRT, u, s.m. myrtle. 
MISA, sy, s. f. MISKa, ki, dish, 
platter, porringer, large wooden 
bowl. Misy or talerzyki szalne, 
the scales of a balance. Miska 
do umywania. = MIEDNICA, a 
wash-basin. Jeść z jednij misy 
(fam.), to eat out of the same dish, 
to be ot the same mess. 
MISECZKA, ki , s.f. saucer. Mi- 
seczka balbierska, a barber's 
basin. Miseczka do krwi puszcza- 
nia, pallet basin. Puszczono mu 
dwie miseczki krwi, they have 
drawn two basins of blood from 
him. 
MISIORKA, ki , s. f. morion , 
steel-cap. 
MISSYA, yi, s.f. mission. 
MISSYONARZ, a, s.m. missio- 
nary. 
MISTERNIE, adv. artfully, cu- 
riously. 
MISTERNOŚĆ, śd, s.f. a cu- 
rious workmanship. = KUNSZTO- 
WNOŚĆ, SZTUCZNOŚĆ, WY- 
KWINTNOŚC. 
MISTERNY, a,e, artful, curious, 
neat, delicate. 
MISTRZ, a, s. m. (one skilled in 
MLE 
any art), master. = Mistrz spra- 
wiedliwości, executioner. - KAT. 
Mistrz swego kunsztu, he is 
master of the matter he treats of. 
Mistrzowie szkoły weneckiej, the 
masters of the Venetian school. Mi- 
strzowie flamandzcy, włoscy,, 
the Flemish, the Italian masters. 
Malowidło to jest dziełem wiel- 
kiego mistrza, that picture is by 
a great master. Wielki Mistrz Ka- 
walerów Maltańskich, the Grand 
Master of Malta. 
MISTRZOWSKI, a, e, master- 
y. -a ręka, masterly hand. PO- 
MISTRZOWSKU, adv. masterly. 
MITRA, ry, s.f. mitre. -ksią- 
żęca , coronet of a duke. 
MITRĘGA, Gt, s. f. waste or toss 
of time.=lingerer, loiterer, delayer, 
tarryer. Nudny mitręga, a tedious, 
wearisome man, a bore. 
MITRĘŻNY, A, e, lingering, 
delatory, tardy, tedious, tiresome. 
MITRĘŻYC, żę, v. imp. czas, 
to waste or trifle time away. Zmi- 
trężył mi cały ranek, he took all 
my morning time; I did nothing all 
the morning but hear him. Nie mi- 
tręż dłużej, (fam.), don't tarry 
more. 
MIZERACTWO, wa , s.f. mise- 
ry, poverty, wretchedness. 
MIZERAK, a, s.th. poor, star- 
ving fellow. 
MIZERNIE, adv. poorly, mise- 
rably, wretchedly. =paltrily, shab- 
bily. Mizernie wyglądać, to look 
mean.=not to look well, to lo ok ill. 
MIZERNIEĆ, nieję , v. n. to be 
wasting, to fall away. Codzień mi- 
zernieje, he falls away every .day. 
MIZERNY, A, e, poor, misera- 
ble , wretched. = paltry, shabby. 
= lean, meagre, sickly. Mizerny 
'obiad (fam.), a sorry entertainment. 
-e żniwo, zbiory, a every bad 
harvest, the harvest or crop has 
failed, -a glowa, a dull head. 
MIZEROTA, ty, 8. f. = MIZE- 
RYA, misery, wretchedness. 
MIZEROWAĆ, ruję, v.n. to 
lead a poor, wretched life. Zmize- 
rował się, his debaucheries have 
soon worn him out. 
MKNĄĆ , nę, v. a. perf. see 
POMYKAĆ, (familiar in all mean- 
ings). Mknąć się zkąd, to fly from 
a place. Mknąć się dokąd, to set 
forward, to start, to rush. ZE- 
MKNAĆ, POMKNĄĆ, UMKNĄĆ. 
MLEĆ, mielę , v. imp. to grind 
(corn). Ten młyn niedosyć miałko 
miele, that mill does not grind fine 
enough. Kto wprzód do młyna 
przyjedzie ten pierwszy zmiele , 
(prov.) , first come first served. 
Miele językiem (fam.), his tongue 
runs like a mill-clapper. Miele mu 
się (fig.), all thrives with him; 
every thing has prospered with 
him. Na tobie się zmiele (fam.), 
you shall pay dear for it. 
MLECZ, a , s.m. (rybi),milt. =■ 
Mlecz pacierzowa, marrow con- 
tained in the spine. = (a plant) v 
nipple-wort. 
129 MLO 
MLECZAK, a, m. milter. 
MLECZARKA, Ki, s.f. milk- 
woman. 
MLECZARNIA, I, s.f. milkcellar. 
MLECZKO, A, s. n. dim. see 
PILEKO. = Mleczko cielęce, pan- 
creas of the calf, sweetbread. 
. MLECZNICA, cy, s.f. = KRZY- 
ŻOWNICA, (a flower), milkwort. 
MLECZNO^ adv. with much 
milk. 
MLECZNY, a, e, milky, lacteous. 
-a droga, milky-way , galaxy. 
MLECZYSTY,a, e, milky, yield- 
ing much milk. 
MLECZYWO, wa, s.n. milk- 
meat. 
MLEKO, ka, 8. n. milk.-ko- 
zie, goat's milk. -czartowe or 
wilcze (a plant), wolf's milk, 
spurge. Jeszcze z ust nie otarl 
miśka, or mlśko ma jeszcze pod 
nosem (prov.), he Is still so young 
that if you were to wring his nose, 
the milk would ooze out. Jedliśmy 
kwaśne mlśko, we eat curds or 
curded milk. Wygląda jak krew 
z mlekiem i he or she has a lively 
rosy complexion. Wyssać co z miś- 
kiem, to suck in an error or a 
passion with one's mother's milk. 
Wyssała go do samego miśka 
(fig.), that wretched woman lias 
sucked his very marrow. Ptasiego 
miśka mu tylko brakuje (prow), 
he lives in clover. Panieńskie mlś- 
ko, nun's cream. 
MLEWO or MLIWO, wa , A. n. 
grinding of com; grist. Ten mły- 
narz łnerze tyle za mliwo, that 
miller takes so much for grinding 
or for his grist. Oplata od mliwa, 
the miller's fee, toll for grinding. 
MŁOĆBA, by, s.f. thrashing; 
thrashing-time; thrashed corn. - 
MŁOCKA. Wczorajsza młoćba, 
the corn thrashed yesterday. 
MŁOCEK, cka , s. m. thrasher. 
MŁÓCIĆ, cę, v. imp. to thrash. 
Próżno słomę młócić, or darmo 
wodę młócić (prov.) , it is beating 
the air; these are fruitless endea- 
vours ; it is lost labour. Wym/ociH 
mu grzbiet, they beat him to a 
mummy or thrashed him soundly. 
MŁOCISKO, a , s. n. a large 
hammer; mallet's handle. 
MŁOCKARNIAMI,®./-, thrashing- 
machine. 
MŁÓDKA, Ki, S.f. a yonng fe- 
male animal, especially a fowl. pl. 
MŁÓDKI (card play), the small 
cards. 
MŁODNIEĆ, dnieję, v. n. imp. 
to grow yo'mg again. 
MŁODO, adv. youthfully, young- 
ly. Za miodu, in one's youthful 
days, in youth. Hulał za młodu, 
(fam.), he bas played many a mad 
prank in his youth. 
MŁODOCIANY, A,E, juvenile, 
youthful, tender. 
MŁODOŚĆ, ści, s.f. youth,young 
age. W pierwszśj swojśj młodo- 
ści, in his early years, in early 
youth. Szal -i, folly of youth, 
mad prank, frolic. Młodość pło- 
130 
MŁY 
chość (prov.), young people must 
be excused, youth must have Its 
time. 
MŁODY, a, f, young. Pan mło- 
dy, bridegroom. Panna młoda, 
bride. Młoda panna,a young lady. 
Młody człowiek, a young man. 
Te kolory za młode (fig.), that 
colour is too young (gay). On nie 
starzeje, zawsze młody, he does 
not grow old, he is always brisk 
and youthful. Młode piwko szumi 
(prov.), youth is hard to pass or to 
overcome. Państwo młodzi, the 
bridegroom and the bride. Młoda 
para, the new married couple. 
MŁODŹ, «, S. f. = MŁODZIEŻ, 
y, young people, young folk, young 
persons, the youth. 
MŁODZIAN, a, s. m. young man 
youth, dim. MŁODZIANEK, pl. 
MŁODZIANKI , ków, innocent, 
harmless children. Święto Mło- 
dzianków, the Innocents' day. 
MŁODZIEŃCZY, a, e, young, 
tender, juvenile. 
MŁODZIENIASZEK, szka. X m. 
youngster , stripling. 
MŁODZIENIEC, ńca,s.m. young 
man, the youth. Nieszczęśliwy 
- umarł, the unhappy youth died. 
Pelen nddziei-, a hopeful youth. 
MŁODZIEŻ see MŁODŻ. Wy- 
chowywać - , to bring up youth. 
Na balu było wiele młodzieży, 
there were a great many young 
men and women at this ball. 
MŁODZIK, a, s.m. a young, 
unexperienced man. 
MLOZIUCHNY,a,e, very young. 
MŁODZIZNA, y, s. f. a litter, a 
brood, a covey; fry, young fish 
and other young animals or plants. 
MŁOKOS, a, s.m. callow-bird, 
a raw beardless young man, an un- 
fledged boy. 
MŁOT, a, s. m. hammer, mallet, 
beetle. Być między młotem a ko- 
wadłem (prov.), to be between the 
hammer and the anvil, (to be in a 
sad dilemma). 
MŁOTEK, tka , s. m. dim. = 
MŁOTECZEK, czka , little ham- 
mer. 
MŁYN, A, s.m. mill. - koński, 
horse-milL -wietrzny, wind-mill. 
Kto pierwszy do młyna, pierwej 
zmiele (prov.), first come, first 
served. Młyn ręczny or żarna, 
hand-mill, a quern.-prochowy, 
powder-mill. Na swój młyn wodę 
ciągnąć, (said of a man who is 
greedy to derive profit from others' 
loss). to make the best of a thing. 
W głowie jak toe młynie, he has 
an ill-contrived or cross-grained 
genius. Język mu lata jak we 
młynie, his tongue runs like a 
miil-clapper. 
MŁYNARCZYK,a, s.m. miller's 
boy. 
MŁYNARKA, ki, s.f. miller's 
wife. dim. MŁYNARECZKA. 
MŁYNARSTWO, wa , s. n. mil- 
ler's trade. 
MŁYNARZ, A, miller. 
MŁYNEK, nka, s.m. little miil.= 
MNO 
an engine to winnow corn. - do 
kawy, coffee-mill. Młynkiem się 
bronić, to twirl about a sword or 
quarter-staff so as to ward off any 
blow. Młynka zrobić or dać, to 
turn a summerset, to turn head 
over heels, and fig : to wind one's 
self out, to get off, to get clear of 
an affair, to extricate one's self 
from an embarrassment 
MŁYNIEC, ńca, s. m. (used 
only in the instr, case). Obracać 
się młyńcem, to whirl about, to go 
turning and winding, to swing. Ze 
schodów stoczył się młyńcem 
(fam.), he fell and rolled from the 
top of the stairs to the bottom. 
MŁYNKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to winnow corn. 
MŁYŃSKI, a , e , of a mill - ka- 
mień, millstone. - kosz, hop- 
per. 
MNICH , a . $. m. monk, friar. 
MNICHOWSKI, a , e , monkish. 
MNISKI, MNISI. 
MNIEJ, adv. less. Ani mnićj 
cni iccćj, neither more nor less. 
Mnićj abac o co, to make light of 
a thing, to be careless of it, not to 
care for it. Mów mniej, speak less. 
Mów co chcesz, nie będzie ni 
mniej ni więcćj, you may say what 
you will, it will be just so. By naj- 
mniej , o to nie idzie, the question 
is any thing but that 
MNIEJSZY, a,e, less. Mniejsza 
o to, no matter, it matters not, it 
is of little consequence. 
MNIEMAĆ, mam , v. n. to mean, 
to think, to believe, to presume. 
MNIEMANIE , ia , s. n. opinion, 
sentiment. Dobre mniemanie, fa- 
vourable opinion, repute. Wysokie 
o sobie mniemanie, self-conceit. 
Zawzięte mniemanie, prejudice. 
Oparty na mniemaniu, conjectu- 
ral. 
MNIEMANY, a , e , pretended, 
supposed, fancied. Mniemany król, 
pretender. - szlachcic, a self- 
dubbed gentleman. 
MNISZKA,ki, s.f. nun. 
MNISZYĆ, szij , v. imp. to geld, 
(swine or sheep). 
MNOGI, a, e. numerous. Li- 
czba mnoga (gram.), the plural 
number. 
MNOGO, adv. in great num- 
ber. 
MNOGOŚĆ, ści, s.f. multitude. 
MNÓSTWp, wa, s. n. vast num- 
bers. - ludzi, zwierząt, książek, 
multitude of men, animals, books. 
MNOŻENIE, ia, s.n. (arith.), 
multiplication. 
MNOŻNIK, A. s.m. multiplica- 
tor. 
MNOŻNY, A, E, multipHcable, 
prolific. ' 
MNOŻYĆ, żę, v. imp. to multi- 
ply, to increase; aritH. to multiply. 
- SIĘ, to increase, to multiply. 
Izraelskie dzieci bardzo namno- 
żyły się w Egipcie, the children 
of Israel multiplied exceedingly in 
Egypt. Króliki prędko się mnożą, 
rabbits multiply exceedingly. MOC 
MNOŻYCIEL, a, s.m. multi- 
plier, increaser. 
MOC, y, s.f. might, strength , 
power.-right,power, authority. 0- 
gromna moc, plenty, abundance, 
see SIŁA, PÓTĘGA. Mieć kogo, 
co w swojej mocy {ręku), to have 
a person, a thing in one's power, 
at one's mercy. Na mocy czego te- 
go żądasz? by virtue of what or 
upon what ground or account, do 
you demand that? Na mocy pra- 
wa, by virtue of the law. Poseł 
ma moc zawrzeć pokój, an am- 
bassador is empowered or autho- 
rized to conclude a peace. To 
jest zupełnie w twój mocy, it lies 
all in your power. Jeżeli kiedy bę- 
dzie w mojej mocy usłużyć ci, if 
it ever lies in my power to serve 
you. Mieć moc przyjaciół, to have 
many friends. Mieć moc na śmierć 
i życie, to have the power of life 
and death. Moc duszy, moc ciała, 
the power of soul, or energy; the 
strength of body. Mieć moc nad 
sobą, to have the command, the 
government ozone's own possions, 
to have the gift of self-possession. 
M0GARKĄ, ki, S.f. famale po- 
tentate. 
MOCARSTWO, WA, s.n. do- 
minion, empire, power. 
MOCARZ, a, s.m. potentate. 
MOCNIĆ SIĘ, see WZMACNIAĆ 
SIĘ. 
MOCNO, adv. strongly, stoutly, 
mightily; very much, , exceedingly, 
extremely. Siedzieć mocno na ko- 
niu , to sit firm in the saddle. Mo- 
cno bić , to strike hard. Wierzyć 
mocno, to have a strong belief. 
Okręt mocno uszkodzony, a ship 
very much damaged with tempest, 
cannon-balls, etc. Mocno się temu 
dziwił, he was very much asto- 
nished. Mocno stać przy swojem, 
to maintain ordeny a thing stoutly, 
resolutely. Mocno się zasmucił, 
he was deeply afflicted. 
MOCNY = MOCEN, a, e , {com. 
MOCNIEJSZY, superl. NAJMO- 
CNIEJSZY), strong, stout, mighty 
powerful. = empowered , autho- 
rized, invested with power. - na- 
pój, strong liquor, spirit. On 
w tym nie mocny, his talent does 
not lie that way. Ma mocną duszę, 
he has a steady soul in danger. Mo- 
cny w muzyce, he is quite master 
of music, a capital musician. Pra- 
wo mocniejszego, the reason or 
argument of the strongest. Nie mo- 
gę grać z tobą, za nadtoś mocny 
dla, mnie, I cannot play against 
you, you are an overmatch for me. 
MOCOWAĆ SIĘ, cuję się , v. n. 
to struggle,to wrestle.Mocować się 
z burzą, przeciwnościami, ze 
śmiercią, z losem, to struggle with 
or against the storm, with difficul- 
ties , with death, destiny or fate. 
- z pokusami, to strive against 
temptation. 
M0CZ,n, s.m. piss, urine. 
MOCZARY, Rów, pl. marshy 
grounds. 
MOD 
MOCZENIE, u, s.n. dipping, 
steeping, soaking.^ pissing. 
MOCZYĆ, czę , v. imp. to dip, 
to steep, to soak.-to piss, to make 
water. Deszcz moczy łąki i drogi, 
the rain makes the meadows and 
roads wet. Moczyć chusty, to soak 
foul linen before' washing. Moczyć 
len, konopie, to soak hemp, flax. 
Moczyć skórę, to soak a skin in 
water. Moczy się {[am.), that child 
pisses a-bed. 
MOCZYDŁO, ła, s.n. raiting- 
pool, (a place wherein hemp etc. is 
laid to soak). 
MOCZYWĄS,a, s.m. swiller, 
tippler, soaker, fuddle-cap. = MO- 
CZYMORDA. 
MODA, dy, s.f. fashion. Wpro- 
wadzić w modę, to bring a thing 
into fashion. Nowa nastała moda, 
there is a new fashion come up. 
Wyjść z mody, to grow cut of fa- 
shion. Podług teraźniejszej mo- 
dy, after the fashion of the day. 
Być w modzie, to be in fashion. 
Ten męzczyzna, ta kobieta jest 
bardzo w modzie, that man, wo- 
man is greatly in vogue, is in great 
request. Prawdomówstwo nigdy 
nie będzie w modzie, to speak 
truth will never be in fashion. 
MODEL, u, s.m. model, pat- 
tern. = WZÓR. 
MODŁA, y , 8. f. (more used in 
pl. MODŁY, ów), ardent prayers, 
supplications. Zasyłać modły do 
Boga, to offer up prayers to God. 
MODLIĆ SIĘ, lę się , v.n. to 
pray to God, to say one's prayers. 
Módl się za twoich nieprzyjaciół, 
pray for your enemies. Proszę Bo- 
ga or modlę się aby cię Bóg miał 
w swojćj świętej opiece, I pray 
God to have you in his holy keep- 
ing. 
MODLITWA, wy, s. f. MODLI- 
TEWLA, ki , dim. prayer. Modli- 
twa ustna, duchowna, audible, 
mental prayer. Gorąca modlitwa, 
fervent prayer. Odprawiać -ę, to 
say one's prayer. Być na -ie, to 
stand or kneel for prayer. -poran- 
na, wieczorna, evening, morning 
prayer. W domu tym co wieczór 
odmawiają modlitwę, prayers are 
read in that family every evening. 
Najkrótsza -a najprędzej doj- 
dzie do nieba, the shortest prayer 
goes soonest to heaven. 
MODNIE, adv. fashionably.- 
się ubierać to dress in the fashion. 
MODNIEĆ, nieję, V. n. to grow 
fashionable. 
MODNIŚ, ia , s. m. dandy, beau, 
fop. 
MODNY, A, e , fashionable. 
MODRAWY, a, e, blueisn. 
MODROOKI, a,e, blue-eyed. 
MODRY, A, e, blue-coloured, 
azure-coloured, sky-coloured. Mo- 
dre płaszczyzny (poet.), the azure 
main, the dark blue sea. -e skle- 
pienie, the azure skies. 
MODRZEW, ia,s.m. larch-tree. 
MODRZEWNICA, cy, s. f. (a 
plant), andromeda. 
MOL 
MODRZEWOVVY, a,e, of larch- 
tree. - gąbka, agaric. 
MODZ, mogę , v. n. can, may, to 
be able, to have it in one's power. 
Nie mogę nic uczynić to tym inte- 
resie, I can do nothing in that bu- 
siness. To być bardzo może, that 
may be. To być nie może, that can- 
not be. Uczynię to jeżeli będę 
mógł, I will do it, if I can. Nie 
mogę go nigdzie znaleść, I can 
find him nowhere. Abyś to mógł 
uczynić, that you may'do it.. Mo- 
żesz teraz spać jak długo ci się 
podoba, you may now sleep as long 
as you please. Jeżeli tak mogę po- 
wiedzieć, if I may say so. Czy mo- 
gę podać rękę? may I offer you 
my arm ? Wiele można było uczy- 
nić, i można jeszcze uczynią, 
much might have been done, and 
may yet be done. Nie mogę cho- 
dzić, I am not able to walk. Roz- 
daje więcej niżeli może, he gives 
more than be is well able. Zaledwie 
może otworzyć oczy, he is hardly 
able to hold his eyes open. Wiele 
bardzo może u króla, he hasa 
great interest with the king. Znieść 
tego nie mogę, I cannot hold outer 
bear it longer. Nie mogę temu 
zaradzić, I cannot help it. Twój 
projekt może się udać, your pro- 
ject may possibly succeed. Może 
umrze, he may possibly die. Póki 
mogę i jak mogę, as long as I can 
and as well as I can. Wszystko 
chce i wszystko może, to will is 
with him to can. 
MOGIŁA, ły s. f, tomb-hill, tu- 
mulus. 
MOGIŁKA, I, s. f. a small rising 
ground on the grave, whence by 
extension MOGIŁKI, pl. tombs , 
churchyard, cemetery. 
MÓJ, A, e, pron. my, mine. Mój 
ojciec, my father. Jeszcze moja 
godzina nie przyszła, my hour 
is not come yet. Książka którą 
trzymasz jest moją, the book you 
hold is mine. Domagam się tylko 
mojego or co moje, I only ask for 
my own. Moje ,i twoje, thine and 
mine. MOI, pl. (fam.) my friends, 
my relations. Pewien wnuk mó], 
jakiś brat mój (fam.), a nephew of 
mine, a brother ot mine. Ja tu ry- 
zykuję więcej mojego niż ty two- 
jego, I hasard more on my side 
than you on yours. Po mojemu, in 
my judgment, in my opinion. 
MOJŻESZ, a, s. m. Moses. 
MOJŻESZOWY, a, e, of Moses, 
mosaic, mosaical.-prawo , law 
of Moses. 
MOKNĄĆ, nę, v,n. imp. to soak, 
to be steeped; to be drenched, to 
be wet. 
MOKRO, adv. Mokro na dwo- 
rze, it is wet abroad, the streets 
are dirty or damp. 
MOKROŚĆ, śct, s.f. wetness, 
moisture. 
MOKRY, a, e, wet, moist. Mo- 
kra śmierć death by drowning. 
MÓL, ola, s. m. nioth, mite; /»?- 
worm of conscience, sorrow, trail- 
131 MOR 
blc, affliction. Każdy ma swego 
mola co go gryzie (prov.), every 
one knows where his sore lies. Sie- 
dzi jak mól w książkach, he pores 
upon his books. 
MOLESTOWAĆ, w*, v. a. (ko- 
go'), to molest, to trouble, to vex, see 
DRĘCZYĆ, DOKUCZYĆ. 
MOMENT, u,8. m. moment, in- 
stant, while. 
MOMENTALNE, adv. momen- 
tally, for a little while. 
MOMENTALNY, a, e , momen- 
tary. 
MOMOT, a, s.m. stutterer, stam- 
merer. 
MOMOTAĆ, nonocę, v. n. to 
stutter, to stammer. 
MOMOTL1 WY, a , E, stuttering, 
stammering. 
MONARCHA, chy,s.m. monarch. 
MONARCHICZNY, a, e, mo- 
narchical. 
MON ARCHIJA, !!,«./■. monarchy. 
MONARCHINI, i, s. f. queen. 
MONASTER, u,s.m. monastery. 
MONETA, ty, s. f. money, coin. 
Brzęcząca moneta, ready money, 
cash. Odpłacił jemu takąż mone- 
ta, he paid him in kind, be paid 
him in the same coin. 
MONSTRANCYA, yi, s. f. case 
in which the host is kept. 
MONTWA, wy, s.f.=TRZMIE- 
NINA, spindle-tree. 
MOPS, a, s. m. pug-dog. Brzyd- 
ki jak mops, an ugly baboon, an 
ugly cur; ugly as sin, as the devil, 
as a demon. 
MOPSI, ia,ie, of a pug-dog. Nos 
mopsi, a flat nose. To mi twarz 
mopsial there's a droll phiz in- 
deed. 
MOR, u, s.m. plague, pestilence. 
- na bydło, murrain. 
MORĄG, a , s. m. an animal 
speckled, spotted (as leopard). = 
speckle, spot, dot, streak. 
MORĄGOWATY, a, E, spotted, 
dotted, streaked. 
MORAL, u, s. m. moral precept, 
lecture. Prawic komu morały, to 
lecture one. 
MORALISTA, ty,s. m. moralist, 
moraliser. 
MORALIZOWAĆ, zuję, v. n. to 
moralise, to talk morals. 
MORALNIE, adv. morally. 
MORALNOŚĆ, śct, s. f. morals. 
= good behaviour, unimpeachable 
conduct. 
MORALNY, a, e, moral. = well 
behaved, unimpeachable. 
MORD u, s. in. murder, slaugh- 
ter, havoc. Popełnić mord, to com- 
mit murder. Być oskarżonym o 
mord, to be charged with murder. 
MORDA, dy, s. f. chaps, snout, 
muzzle, dim. MORDKA, and MOR- 
DECZKA. 
MORDERCA, cy, 8. m. murder- 
er. 
MORDERCZY, A, e, murderous. 
MORDERKA, Kt,s.f. murderess. 
MORDERSTWO, wa , 8. n. 
murder, slaughter. 
MORDOWAĆ, duję, v. imp. to 
132 
MOR 
murder, to slaughter, to massacre. 
= to tire, to weary, to harass. - 
SIĘ, to take a great deal of pains, 
to work hard, to plod; to weary 
one's self. Zamordował brata 
własnego, ge murdered his own 
brother. To praca bardzo mordu- 
jąca , that labour is excessively fa- 
tiguing or fatigues excessively. Czy- 
tanie morduje (męczy) oczy, read- 
ing fatigues the sight. Pisanie mię 
morduje, I am tired with writing. 
MORDOWNIK , a , s. m. TO- 
JAD (a plant),wolf's bane, monk's 
hood. 
MORELA, li, s. f. morel, morel- 
cherry. 
MORES, indecl. (fam.), morals, 
conduct. Nauezę ja cię mores, I 
will teach you better manners. 
MORG, u, s. m. acre. 
MORÓWKA, i, s. f. botch , pes- 
tilential sore, bubo. 
MOROWY, a, e, pestilential.-e 
powietrze, or-a zaraza, plague, 
pest, pestilence. Strzeż się go jak 
worowfy zarazy, he is a pestife- 
rous or a dangerous man. 
MORSKI, a, E, of the sea; ma- 
ritime ; naval.-a bitwa, sea-fight. 
- a kąpiel, sea-bath. - a cisza, 
calm, calmness, dead calm at sea. 
-ie bałwany, billows, waves.-ie 
ptactwo, sea-fowl. a choroba, 
sea-sickness. Rozbójnik-, a ranger 
or corsair, one who scours the 
seas, pirate , sea-robber, sea-rover. 
MORWA, wv, s.f. mulberry-tree, 
mulberry. 
MORŹĄCY, A, E, mortiferous, 
deadly. 
MORZE, rza, s. n. the sea, the 
deep, the main. Odnoga morza, 
an arm of the sea, gulf, bay. Pełne, 
wysokie,głębokie-, the main sea, 
the main,'the deep. Pan potężny 
na morzu, a powerful prince at 
sea. To kropla w morzu (fam.), 
that's a drop of water thrown into 
the sea. Morzu wody przylewać 
(prov.), to carry coals to Newcastle. 
- Martwe, the Dead-Sea.- Czar- 
ne, the Black-Sea. - Czerwone, 
the Red-Sea. Morze ryczy, the sea 
roars. 
MORZENIE, a, s. n. the act of 
starving or killing slowly. 
MORZYĆ, rzę, v. imp. głodem, 
to starve, to kill with hunger. 
- SIĘ, to starve, to perish with 
hunger. Sen zaczynał mię mo- 
rzyć, sleep, was beginning to come 
over me. Snem zmorzony, over- 
whelmed with sleep , borne down 
by sleep. Morzyć się, to die vo- 
luntarily (with cold , with hunger, 
etc.) bv refusing food and other 
necessities of life. Morzy mnie, 
(impers.) I am starving. Ty go 
morzysz głodem i nudą, you 
starve him by pinching him in his 
meals, and by annoying him with 
your wearisome society. 
MORZYCIEL, A , s. m. one who 
slarves, who kills. 
MORZYMORD, u, s. m. (a 
plant), anthora, helmet-flower. 
MOT 
MOŚĆ, ści s. m. added to JEGO, 
JŚJ, ICH, (viz. JEGOMOŚĆ, JEJ- 
MOŚĆ, ICHMOŚĆ), is sometimes 
prefixed to the nouns of per- 
sons, and used in speaking of or 
to them. This mode of address 
is now growing out of use, but 
it still obtains in the following 
phrases : Jego Królewska Mość, 
His Majesty. Wasza Królewska 
Mość, Your Majestyz Jćj Królew- 
ska Mo^ć, Her Majesty. Jego Ksią- 
żęca Mość, His Grace. Wasza 
Książęcia Mość, Your Grace Mo- 
ści panowie, gentlemen. Mościa 
dobrodziejko, my dear lady, your 
ladyship. 
MOŚCIĆ, szcze, v. imp. POMO- 
ŚC1Ć, NAMOŚC1Ć, (rzeki), to cast 
brigdes over rivers and marshy 
grounds, to board, with planks. 
Mościć zepsutą groblę, to cover 
a ruined dike or dam with planks 
and timber. Mościć łóżko, fam. 
to put up a bed, to make it ready 
for sleeping. 
MOSIĄDZ, ędzu, S. m. brass, 
latten. 
MOSIĘŻNIK, a, s. m. brazier, 
brass-founder. 
MOSIĘŻNY, A , E , of latten , 
brazen. 
MOSKAL, A, s. m. Moscovite. 
M0SK1EWKA, ki, s. f. a Mosco- 
vite woman. 
MOSKIEWSKI, A, E, Moscovite. 
MOSKIEWSZCZYZNA, v, s. f. 
Moscovite language and manners. 
MOSKWA , wy , s. f. (a town in 
Russia) Moscow; Moscovy, Russian 
empire. 
MOSKWICIN, a, 5. m. Mosco- 
vite. 
MOST, u, s. m. bridge. - zwo- 
dzony, draw-bridge. - na łyż- 
wach, floating bridge, bridge of 
boats. Szkoła dróg i inflow, 
school where pupils are prepared 
for the making and repairing of 
roads, bridges, canals , etc. Ucie- 
kającemu wrogowi buduj złote 
mosty, build a bridge of gold to a 
retreating enemy. Mostem kłaść, 
słać nieprzyjaciela, to stretch 
down whole battalions of the ene- 
my, to make havoc among them, to 
throw them flat on the ground. 
Siać się mostem (przed kim), to 
flatter, to cringe to, to adulate. 
MOSTEK, tka, s. m. dim. little 
bridge. = breast-bone, sternon, 
brisket. 
MOSTOWE, ego, s. n. bridge- 
toll, bridge-bote. 
MOSTOWY, a, E, of a bridge. 
MOSZCZ, u, s. m. must, new 
wine not fermented. 
MOT or MOTEK, tka, s. m. 
skein. 
MOTAĆ, tam, v. imp. to reel or 
wind on a ree\.- fig. to embroil, to 
entagle, to implicate. 
MOTLOCH,u,s. m. mob, rabble, 
populace. 
MOTOWIDŁO, ŁA, s. n. yarr.- 
windlass, reel, yarn-windle. 
MOTYKA, ki, s. f. mattock. a MOW 
pickaxe. Targnąćsię or porwać się 
z motyką nd słońce {prov.}, to at- 
tempt leaping to the moon , to try 
impossibilities. Zwać figi figami, 
motykę motyką {prov.}, let us call 
every one by his real name. 
MOTYL, a, s. m. butterfly. 
MOTYLEK, lka, s. m. dim. a 
liltte butterfly. 
MOTYLICA, cy, $. f. (a distem- 
per among sheep, owing to vast 
numbers of worms, which are found 
in the liver and gall-bladder), rot. 
MOTYLKOWAĆ, uje,v. n. to 
flutter about, to be never at rest 
MOWA, wy, s. f. speech, lan- 
guage.= speech, discourse, oration. 
Mieć mowę, to hold or make a 
speech, to deliver or pronounce an 
oration. Mieć-ę do kogo, to ad- 
dress one.- przygotowana, a set 
speech. Mowę stracić, to lose one's 
speech. - ojczysta, the mother- 
tongue.- ptaków, the language of 
birds. - oczu, the language of 
the eyes.-perska, barbarzyńska, 
the persian language,.a barbarous 
language. Mowa ustna i pisana, 
the oral conversation or speech and 
the written language. - potoczna, 
wzniosła, kwiecista; próżna, fa- 
miliar, lofty, florid discourse; idle 
talking. 
MOWCA, cy, s. m. speaker, 
orator. 
MÓWIĆ, wię, v. n. to say, to 
speak, to talk. - pacierz to say 
one's prayer. - różaniec , to say 
over one's beads. Niemasz co -, 
that is true, there is no doubt of 
it. ■- o czem, to speak of a thing. 
- z kim, to speak to or with one. 
Dziwacznie mówi,he talks strange- 
ly. - co się myśli, to speak one's 
mind.Zle okim-, to speak ill of one. 
Głośno o tym mówią , it is a thing 
much talked of. Już o tern prze- 
stano -, there is no more talk ol 
it. Publicznie -, to hold forth.- 
z przysadą, pompatycznie, to 
flourish, to talk fustian, to rant. 
Czy mówisz po angielsku ? do you 
speak English? W całej Europie 
mówią po francuzku , the French 
language is spoken all over Europe. 
Mówmy o roślinach, let us speak 
about vegetables. Mótoił o mnie 
z moim panem, jak o człowieku 
zdolnym wesprzeć jego zamiary, 
he gave my master a character of 
me, as one capable of pursuing his 
schemes. Mówi o tempo mistrzow- 
sku, nie jak dziecko, he is very 
conversant in it or he speaks of it 
in a masterly manner, not like a 
boy, a novice, a tyro. Usta mówią 
z obfitości serca, out of the a- 
bundance of the heart the mouth 
speaks; what the heart thinks the 
mouth speaks. Mówić wręcz, bez 
przygotowania, to speak on the 
spur of the moment, to speak ex- 
tempore. Mów co chcesz, ale. say 
what you will, but, etc. for all you 
can say; whatsoever yon can say. 
Tomi mówi że, that makes me 
think that. Serce mi mówi, my 
MRO 
heart tells me. Mówi żeś go skrzy- 
wdził, he says you have used him 
ill. Jej oczy piękne, ale nic nie 
mówią, she has fine eyes, but they 
want expression. 
MÓWNICA, cy, s. f. pulpit, 
rostrum, hustings. 
MOWNY, A, e, copious, fluent, 
well-spoken, eloquent. 
MOZAIKA, ki, s. f. mosaic work. 
MÓŻDŻEK, dżka , s. m. {anat.} 
cerebellum, the hinder part of the 
, brain; pl. MÓŻDŻKI, lamb's brains, 
calf's brains. 
MOŹDZIERZ, A, s. m. mortar; 
mortar for bombs. 
MOŻE, adv. perhaps, likely, it 
may be. 
MÓZG, u, s. m. brain. Nie mieć 
mózgu, (fam.}, to have one's brain 
turned. Suszyć sobie mózg, to 
torment, to rack one's brain. 
MOZGOWNIA, i, s.f.or MÓ- 
ZGOWNICA, cy, s. f. brain-pan, 
skull. 
MOZGOWY, A, e , of the brain. 
MOŻNIEĆ, nieję , v. n. to grow 
powerful. 
MOŻNORZĄDZTWO, see MOŻ- 
NOWŁADZTWO. 
MOŻNOŚĆ, ści, s. f. power, 
might.=possibility. Każdy według 
swojej możności, every one accord- 
ing as he is able. 
MOŻNO WŁADCA, cy, s.f. ari- 
stocrate. 
MOŻNO WŁADNY, A, E, oli- 
garchical. 
MOŻNOWŁADZTWO, WA, S. n. 
oligarchy, aristocracy. 
MOŻNY, a, e, powerful, mighty. 
pl. MOŻNI, the powerful, rich and 
influent men. 
MOZOŁ, u, s. m. toil, hardship, 
labour, trouble. Kosztuje mię to 
wiele mozołu or mozołów, it costs 
me a great deal of pain and trouble. 
MÓZOLIĆ SIĘ, lę się, v. n. to 
toil, to plod; to toil and moil; to 
take a great deal of pain. Mozolić 
sobie gloicę or mozolić się nad 
czem, to beat one's brains about 
a thing. 
MOZOLNY, A, e, toilsome, pain- 
ful, troublesome. 
MROCZNY, a, e, dark, dusky, 
murky. 
MROCZYĆ, czę, v. imp. to dim, 
to darken, to obscure. Mroczy się 
or zamroczyło się, it grows dark 
it is raw weather. 
MROK, u, s. m. darkness, dusk, 
murk. W mroku dni dawnych 
{poet.}, in the obscurity or darkness 
of olden times. Mrok śmiertelny 
{fig.}, the darkness of death. 
MRÓWCZY, a, e, of an ant. 
MROWIE, ia, s.n.collect, ants, 
ant-hill; fig. a feeling that makes 
one's nerves shrink, as if some ants 
were crawling upon the body; a 
shudder ot terror; shivering, cold 
fit, chiliinesss. Aż mrowie mnie 
przeszło, the cold fit, the shiver- 
ing fit is upon me. Aż mrowie cię 
przehieży, that will make you 
shudder. 
MSC 
MROWISKO, KA,«.n. ant-hill. 
MROWISTY, A, e, full of ants. 
MRÓWKA, ki,s. f. ant, emmet, 
pismire. Tubićdnych iak mrówek, 
or jak mrowia (fig.), there is a 
swarm, a crowd, a host of poor 
people here. 
MRÓWKOJAD, A, S.m. ant- 
eater, ant-bear. 
MROWKOLEW, lwa, s. m. lion- 
pismire. 
MRÓZ, ozu, s. m. frost. Biały 
mróz, hoar frost. Tęgi -, a severe 
frost. - chwycił, the frost set in. 
- puścił, the frost broke up. Tęgi 
- bierze or ścisnął, it freezes 
extremely hard. Na tę wieść - mię 
przeszedł (fig.), on hearing that 
news I felt a dreadful shivering. 
MROZIĆ, żę, v.imp. to freeze, 
to congeal with cold. 
MROŹNO, adv. frostily. 
MROŻNOŚĆ, ści, s.f. frostiness, 
frosty weather. 
MROŹNY, a, e, frosty. 
M ROZO WATY, a, e, (koń), a 
grey horse. 
MRUCZEĆ, czę, v.n. to mur- 
mur, to mutter, to grumble; to 
murmur, to purl, to gurgle. Za- 
wsze coś sobie mruczy pod nosem 
(fam.), he is always muttering. Ani 
mrumru! or ani mruknij! mum is 
the word, is the order of the day I 
MRUCZENIE, ia, s.n. mur- 
muring , muttering, grumbling. 
MRUGAĆ, gam, v. n. MRUGNĄĆ, 
nę , v. Inst, to wink with the eyes. 
Mrugnąć na kogo, to tip one a 
wink or to give one a wink. 
MRUGANIE, ia, s.n. frequent 
winking with the eyes. 
MRUGNIEN1E, a , s.n. wink of 
an eye. 
MRUK,A. s.m. grumbler,growl- 
er, snarler; peevish or surly fellow. 
dim. MRUCZEK, (a play of chil- 
dren) blindman's buff. Grać w mru- 
czka , to play at blindman's buff. 
MRUKLIWOŚĆ,ści, s.f. grumbl- 
ing disposition, moroseness, pee- 
vishness, surliness. 
MRUKLIWY, a, e, muttering, 
grumbling; surly, peevish, morose. 
MRUKNĄĆ, nę , v. inst. to mut- 
ter or grumble but once. - MRU- 
CZEĆ. . 
MRUŻEK, żka, s. m. one who is 
always winking, who has twinkling, 
eyes. - pl. MRUŻKI, ek, blind- 
man's-buff. 
MRUŻYĆ, żę , v. imp. (oczy), to 
close half the eyes. 
MRUŻENIE, a, s.n. winking. 
Ma mrużenie oczu, he has a con- 
tinual winking ot the eyes. 
MRZEĆ, mrę , v. n. to die, to 
periś). W kraju tym ludzie mrą. 
bardzo, the mortality is great in 
that country. Mrzeć głód (old), to 
die for want of food; to starve, to 
perish with hunger. - PRZYMIE- 
RAĆ. Przymierając z głodu, chło- 
du czasem, often times greatly 
suffering, from hunger and cold. 
MŚCIĆ SIĘ, mszczę się, v.imp. 
to revenge, to take revenge, to re- 
133 MUL 
venge one's self.- się nad fam za 
co, to take vengeance on some body 
for- (of).- się za uczynioną 
zniewagę, to revfenge an Sffront, 
to take vengeance of an affront. 
MŚCICIEL, a, s.m. avenger, re- 
venger; fem. MŚCICIELKA. 
MŚCIWOŚĆ, śct, s. f. desire of 
revenge. 
MŚCIWY, A, e, revengeful, vin- 
dictive. 
MSZA , mszy, s. f. mass. Wielka 
msza, high mass. -ząduszna, 
soul mass, requiem. Mszą mieć lub 
odprawiać, to say mass. Służyć 
do mszy, to serve at mass. 
MSZAŁ, łu, s.m. missal, mass- 
book. 
MSZALNY, A, e, of the mass. - 
ksiądz, mass-priest. 
MSZCZENIE, NiA,$.n. see POM- 
STA, ZEMSTA. 
MSZEĆ, eję , v. n. imp. OM- 
SZEĆ, to grow covered with moss, 
to become overgrown with moss. 
MSZYC, ył, y, v. a. imp. = PO- 
MSZYĆ, to cover with moss, to 
make mossy. 
MSZYCA , Y, s. f. a catterpillar 
gnawing the leaves of cabbages. = 
aphis, vine-fretter, plant-louse. = a 
distemper of cattle and horses. 
MSZYSTY, a, e, mossy, over- 
grown with moss. 
MU, abbr. from JEMU, dat.sing. 
o/ON. 
MUC, A, s.m. cur, shepherd's 
dog; dim : MUCYK, yka, s. m. 
(disp.), a homely puss, ugly puss. 
MUCHA, Chy, s.f. fly, dim: MU- 
SZKA , i, s. f. Zginiesz jak mucha 
(fam.), you shall perish wretchedly. 
Kule latały kolo nas jak muchy, 
the balls, bullets whistled about us 
as thick as hall. Na miód więcćj 
much złowisz niż na ocet{prov j, 
there are more flies caught with 
honey than with vinegar. Z muchy 
zrobić wolu (prov.}, to make a 
mountain of a mole-hill. Mieć mu- 
chy w nosie (fam. fig.}, to be ca- 
pricious , to be apt to take a pet, 
to take a huff, to have a head full 
of whims. Mucha hiszpańska, Spa- 
nish flv, cantharis. 
MUĆHOJADKA, = MUCHO- 
ŁÓWKA, ki, s.f. (a bird}, fly- 
catcher, gnat-snapper. 
MUCHOLÓWKA, ki , s. f. Bot. 
muscipula, catch-fly. 
MUCHOMOR, a, s. m. fly-mush- 
room, toad-stool. 
MUŁ, a, s,m. mule. - u,slime, 
mu4. Na niego wszystko walą 
jak na muła (fam.}, that man is 
the drudge Of the family, or is the 
butt of his companions. 
MU LAĆ, am, v. imp. fam. to 
pinch, to wound, to fret, to gall. 
Nowe siadł mula kark koński, 
new saddler generally gall horses. 
Ten ciasny trzewik mula or na- 
mulal mi nogę, that tight shoe 
hurts my foot, pinches me. 
MULARKA, Ki, s.f. mason's wife. 
= masonry, the art or occupation 
of a meson. 
134 
MUS 
MULARSKI, a, e, of a mason.-a 
robota, mason's work, stone or 
brick-work. 
MULARZ, a, s. m. mason, brick- 
layer. Wolny mularz, freemason. 
MULĘ , ęcia , s. n. a mule's foal. 
MULIĆ, lę, v. imp. to cover 
with slime. 
MULICA, cv, s. f. a she mule. 
MULISTY, a, e, slimy. 
MULNIK, a, s.m. driver of mu- 
les , muleteer. 
MUŁOWATY, A, E, resembling 
a mule. = slimy. 
MULTANKA, i, s. f. a kind of 
bag-pipe. 
MULTANY, N, pf. Moldavia. 
MUMIA, n, s.f. mummy. 
MUNDUR, u, s. m. uniform, re- 
gimentals. 
MUNDUROWAĆ, ruję, v.imp. 
to clothe soldiers, to clothe in re- 
gimentals. 
MUR, u, s. m. wall. Mury mia- 
sta, the walls of a town. Mur na 2 
stopy gruby, a na 30 stóp wysoki, 
a wall two feet thick and thirty feet 
high. Za murem, out of the walls. 
Mury or ściany mają uszy (fig.), 
walls have ears. Głową muru nie 
rozbijesz (prov.), that's knocking 
one's head against a wail. Stać mu- 
rem or jak mur, to stand like a 
wall before the ennemy, to resist 
firmly. Gadać jak do muru, it 
would be full as well to speak to a 
post. 
MURAWA, wy, 8. f. grass-plot, 
green-plot, turf. 
MUREK, rka, 8. m. dim. of 
MUR, the edge, border, projection 
of a wall. - komina, the ledge of 
a mantle-piece. 
MURGRABIA, iego, s. m. stew- 
ard. 
MUROWAĆ, ruję, v. imp. to 
build with stone or brick. 
MUROWANY,a,e, buittof stone 
or brick. Karta -a, see KARTA. 
MURZYN, A,s.m. moor, negro. 
Handel -ami, the slave-trade. 
MURZYNKA, ki, s.f. negress. 
MURZYŃSKI, a, e, belonging to 
a negro or to his country. 
MUS , v, s.m. constraint, com- 
pulsion. = PRZYMUS. Bobić rze- 
czy z musu, to do a thing con- 
strainedly, with no freedom. Nie 
cierpię musu, I cannot suffer that 
constraint. Z musu to uczyniłem, 
I did it by compulsion, the necessi- 
ty compelled me to do it. 
MUSIĆ, szę , v. imp. to force, to 
constrain, to compel, see ZMU- 
SZAĆ, PRZYMUSIĆ. Nie trzeba 
go musić or zmuszać, don't com- 
pel him to it, let him do as he likes. 
MUSIEĆ, szę, v. n. to must, to be 
obliged, to be necessary. Musisz 
to uczynić, you must do it. Musisz 
siębic, you must fight. Musiaiem 
to uczynić, I must have done it. 
Musiaiem wszystko powiedzieć, 
I was obliged to tell all or it was 
necessary that I should tell all. Wie- 
le ten czyni co musi (prov.), one 
must yield to necessity; necessity 
MUZ 
Is the mother of invention. Musią 
lem zapłacie wydatki, I was com- 
pelled to pay tl$ costs. Wszyscy 
musimy umrzeć, we must all die. 
Ta namiętność musiala go opano- 
wać za moje grzechy, it must 
needs happen, for iny sins, that 
this passion should have got into 
his head. Musiaiem go wybić, I 
was obliged to bang him soundly; 
I belaboured him handsomely. Słu- 
dzy moi musieli się porozumieć 
z sobą, I suspect my servants of 
having a fellow feeling the one 
with the other. Bądź co bądź mu- 
szę się o tćm wywiedzieć, how- 
ever the matter may be, I must 
be informed of it. 
MUSKAĆ, KAM,v.tmp. to smooth, 
to stroke, to fondle; 2) MUSNĄĆ, 
v. inst. to graze, to brush, to touch 
slightly. - SIĘ, to set off (forth) 
one's beauty, to dress one's self 
with affected nicety. Już wstążkę 
pawilonu wiatr zaledwie musnie, 
the breeze scarcely grazes the flag's 
riband. Czy zechcesz, niby ja- 
skółka chybka, oblicze tylko wód 
muskać, or wilt thou, like a fleet- 
winged swallow, skim but the sur- 
face of tl»e waters. Kula musnęła 
mu włosy, the ball grazed his hair. 
Musnąć kogo (fam.), to strike one 
a blow. Muskać sobie włosy, to 
smooth or gloss the hair; to comb 
one's hair carefully. Na bal się 
wymuskała, she has adorned her- 
self for a dancing party; she is at- 
tired in her ball-toilette. 
MUSTROWAĆ, ruję, v. imp. to 
drill, to teach recruits their exer- 
cise. 
MUSOWAĆ, suję, v.n. to froth, 
to foam. 
MUSZKA, kt, s.f. little fly. = a 
patch to put on the face, beauty- 
spot. 
MUSZKAT, u, s.m.=MUSZKA- 
TOŁOWA GAŁKA, nutmeg. 
MUSZKATELA, i, s. f. muscadel 
wine. 
MUSZKATOWY, a, e, (kwiat), 
mace. 
MUSZKIET, u, s. m. musket 
MUSZKIETYR, a,s. m. musket- 
eer. 
MUSZKUŁ, u, S. m. muscle. 
MUSZLA, u, s.f. MUSZELKA, 
ki, dim. muscle-fish, shell-fish; 
shell, cockle. 
MUSZTARDA, dy, s.f. mustard. 
MUSZTARDNICA, cv, «. f. mu- 
stard-pot. 
MUSZTRA, RY, S. f. drilling, mi- 
litary exercise. Plac musztry, place 
of muster, place of review. 
MUSZTROWAĆ, ruję , v. imp. 
to drill soldiers. 
MUSZTUK, a, s.m. mouth-piece", 
bit. = mouth-piece in wind instru- 
ments. = pipe-tip. 
MUSZY, a, E, of a fly. 
MUZA, zy, s. f. Muse. Dziewięć 
Muz, the nine Sisters. Wzywać 
Muzy, to invoke the Muse. Syno- 
wie, kochankowie Muz, the sons, 
favourites of the Muses. Oto owoce MYL 
jego muzy, they are the fruits of 
his muse. Muzy słodziły mu nie- 
dolę, the Muses have consoled him 
for his misfortunes. 
MUZUŁMAN, A, s. m. Mussul- 
man. 
MUZYCZNY, A, e, musical. 
MUZYK, A, s. m. musician. 
MUZYKA, ki , s.f. music. Pod- 
łożyć wiersze pod -ę, to set ver- 
ses to music. Głos tij kobićty jest 
najmilszą muzyką, that woman's 
voice makes delicious music, or 
it is music to hear that woman 
speak. 
MUZYKALNY, A, E, musical. 
MUZYKANT, a, s. m. musician. 
MY, pron. (the plural of JA), we. 
MYĆ, ję, v. imp. to wash. Ręka 
rękę myje (prov.), we must help 
each other. Rzeka myje or podmy- 
wa brzegi, the waters of a river 
sap or undermine the shores. Myć 
się, to wash one's self. Zmył mu 
głowę (fam.), he reprimanded him 
severely. 
MYCKA, ki, s.f. leather-cap, 
velvet-cap. 
MYDELNICA, cv, s.f. MYDEL- 
NICZKA, ki, dim. shaving-box. 
MYDELNIK, A, S. m. MYDLNI- 
CA (a plant), soapwort. 
MYDLANY, a, e, of soap. 
MYDLARKA, ki, s.f. a soap- 
boiler's wife. 
MYDLARNIA, i,s.f. soap-house. 
MYDLARSTWO, WA,s.n.a soap- 
boiler's trade. 
MYDLARZ, a, s.m. soap-boiler. 
MYDLASTY, a, e, soapy, sapo- 
naceous. 
MYDLIĆ, lę , v. imp. to soap, to 
lather. - or zamydlić komu oczy 
(fig.), to cast a mist before one's 
eyes. - pończochy, to wash sto- 
ckings with soap, in suds. Mydlą 
mu brodę, będą golić, he has just 
been lathered, he is now going to 
be shaved. Zmydlić, to escape by 
subterfuge, to find a loophole. 
MYDLINY, n, pl. soap-water, 
suds. 
MYDŁO, ła, s. n. MYDEŁKO, 
ka, dim. soap. Mydło do golenia, 
soap for shaving. ' Mydło w oczy 
puszczać (fam.), to cast dust in 
one's eyes. Golić bez mydła, see 
GOLIĆ. Nie pomoże krukowi my- 
dło, bray a fool in a mortar, he'll be 
never the wiser. Zarobić or wyjść 
jak Zabłocki na mydle (prov.), 
that affair has miscarried; hts at- 
tempt. was a complete failure. Jak 
po mydle, that goes smoothly. 
MYLIĆ, LE, v. imp. to involve in 
error, to mislead, to lead astray. 
Jeżeli mnie pamięć nie myli, if 
my memory fails me not. - SIĘ, to 
err. to mistake, to lie under a mis- 
take. = ZMYLIĆ, OMYLIĆ, ZA- 
WIEŚĆ , OSZUKAĆ. I przebiegli 
mylą się, the most cunning are de- 
ceived. Omylił nasze nadzieje, he 
has deceived our expectatlon.Pr^y- 
Tjemnie się pomyliłem, I have been 
agreeably deceived, mistaken. Jeżeli 
się nie mylę, if I am not deceived, 
MYS 
if I am not mistaken. Jeżeli tak 
jest, bardzo się mylę, I am much 
deceived, very much mistaken if 
such be the case. Mylą się którzy 
myślą że, they are mistaken who 
think that etc. Zmylił pogonie, the 
vigilance of his pursuers was de- 
luded or deceived by him. 
MYŁKA, Ki, S. f. error, mistake, 
fault, blunder. = POMYŁKA, 
BŁĄD. 
MYLNIE, adv. erroneously, fal- 
laciously. 
MYLNOŚĆ, ści, s.f. erroneous- 
ness, fallibility, fallaciousness. 
MYLNY, a, e, erroneous, falli- 
ble, fallacious. -e zdanie, erro- 
neous opinion. 
MYSI, a, e, of a mouse. 
MYŚL, i, s.f. thought, idea. 
- mind, purpose, intention. Myśl 
dowcipna, świetna; powszednia; 
okropna,ingenious, bright thought; 
common-place, vulgar thought; hor- 
rid thought. Przyszło mi na myśl, 
that came into my thoughts, my 
mind. Nigdy mi to przez myśl nie 
przeszło, such a thing never once 
entered my thoughts, my head. 
Pogrążony w myślach., buried in 
thought. Wchodzę to myśl twoją, 
I conceive what you mean, I enter 
into your thought. Radzić się wła- 
snych -i, to hold converse with 
one's own thoughts. To jeszcze nie 
obraz, tylko myśl, that is not a 
drawing, it is only a sketch. Precz 
z oczu, precz z myśli (prov.), the 
absent are soon forgotten; out of 
sight out of mind. Zrobić co bez 
myśli, or nieumyślnie, to do a 
thing with no after thought, with 
no by-view or by-end. Bądź dobrej 
myśli, no more of gloomy thoughts; 
cheer up my friend. Wszystko mu 
idzie po myśli, all thrives with 
him ; all happens according to his 
wish. 
MYŚLĄCY,a,e, thinking, reason- 
ing. 
MYŚLEĆ, lę , v. n. to think, to 
reflect, to consider. = to mean, to 
purpose, to intend. Pomyśl sam o 
tćm, I leave you to judge of it. 
Nigdy nie mówi tego o czćm my- 
śli, he never speaks his thoughts 
or what he thinks. -- o swojem 
zbawieniu, to regard one's own 
salvation. Ktoby to pomyślał? who 
would have thought it? Myślał że 
mnie zadziwi, he thought to take 
me by surprise. Nie myślalbym 
ażeby to lak było jak mówią, I 
cannot think it is as they relate it. 
MYŚLENIE, ia, s. n. thinking, 
reflecting. 
MYŚLIWIEC, WCA,s.tn. = MY- 
ŚLIWY, wego, hunter, huntsman, 
sportsman. 
MYŚLIWSKI, A, e, cf a hunts- 
man -a trąba, bugle-horn, hunt- 
ing horn. -a torba, sportsman's 
bag or pouch.-a strzelba, fowling 
piece. 
MYŚLISTWO, wa, s.n. hunting, 
sport. 
MYSZ, Y, s.f. MYSZKA, ki, dim. 
NA 
mouse. = pl. MYSZY, vive (a dis- 
temper among horses). 
MYSZASTY = MYSZATY, a, e, 
mouse-coloured, mouse-grey. 
MYSZKOWAĆ, kuję, v.n. to 
ferret, to rummage ; to filch, to 
pilfer. 
MYSZOŁÓWKA, ki, s.f. mouse- 
trap. 
MYSZOŁOWNY, A, e, good for 
catching mice. 
MYSZY, a , e , of a mouse. -y 
ber (a plant), canary-grass, pha- 
laris. -y ogon (an herb), mouse- 
tail. -e uszko, orange mouse-ear, 
hawkweed. 
MYTO, ta , s. n. toll. - płaci 
się na mostach, gościńcach i rze- 
kach , toll is paid for the previlege 
of passing over a bridge, on a 
highway or crossing a river. 
MYTNIK, A, s. m. see CELNIK. 
MŻYĆ, mźy, v. impers. to drizzle. 
Mży, it drizzles. 
N and Ń. There are two different 
sounds for N in the Polish language, 
viz. N pronounced like the English 
N in the word NOUN; and N soft- 
ened, corresponding to the French 
GN in the word BOURGOGNE, or 
the Italian GN, in OGNI. 
N, stands for a proper name un- 
known , or which we do not care 
should be known, viz. Pan N, 
przez całe życie swoje robił tyl- 
ko dwie rzeczy: rano jadł obiad, 
wieczorem wieczerzał, Mr. N 
never had but two occupations in 
his life : dining in the morning, and 
supping at night. Ń, enclit. fol- 
lowing the prepositions,.na, nad, 
do,po,za,w,z,as abbridgment of 
NIEGO , or NIĆ J, gen. andacc. of 
ON, ONA, see NAŃ, NADEŃ, DOŃ, 
POŃ,ZAŃ, WEŃ, ZEŃ. 
NA! interj. here. Na, weź co ci 
się należy, here, take what I owe 
you. 
NA, prep, which governs the loc. 
case when rest is expressed, and 
the acc. when motion is signified. 
On, upon; at, by, etc. Siedzi na 
stole, he sits upon the table. Na 
prawćj ręce, on the right hand. 
Grać na harfie, na skrzypcach, 
to play on the harp , on the violin. 
Opierać się na łokciu, to lean 
upon the elbow. Stać na warcie, 
to be upon duty. Miałem kapelusz 
na głowie, I had my hat on. Zdrów 
na ciele, ale chory na umyśle,we\\ 
in body but sick in mind. Został 
schwytany na uczynku, he was 
taken in the fact. Jest trzecia na 
moim zegarku, it is three by my 
watch. Byćna morzu, to be at sea. 
Na okręcie, on board a ship. Pole- 
galiśmy na waszych obietnicach, 
we relied upon your promises. Na 
dniu ósmym, on the eighth day. 
Na słońcu, in the sun. Jechac na 
łowy, to go a hunting. Nałożyć 
135 NAB 
podatek na towary, to lay a tax 
upon commodities. Na wiadomość 
° jego przybycia, upon the news 
of h'is coming. Wystawić na prze- 
daż, to expose to sale. Wieść na 
drzewo, to get upon a tree. Na 
znak błogosławieństwa, In token 
of benediction. Dwa razy na 
dzień, twice a day. Na pierwszy 
widok, at the first stght. Wyłożył 
wiele pieniędzy na to dzieło, he 
spent a great deal of money upon 
that work. Na dwa cale od ziemi, 
within two inches of the ground. Na 
strzał armatni, within cannon- 
shot. To się przedaje na wagę, it 
is sold by weight. Nauczyłem się 
tego na pamięć, I got. it by heart. 
Zaklinam cię na przyjaźń, I con- 
jure you by onr friendship. Uczy- 
niłem to na jego prośbę, I did it 
at his request. Spalić na węgiel, 
na popioł, to burn to a coal, to 
ashes. Bóg stworzył człowieka 
na obraz i podobieństwo swoje, 
God created man in his own image. 
Oprzeć się na łokciu, to lean on 
or upon the elbow. Ten dom wy- 
chodzi na dwie ulice, that house 
opens into two streets. Jest na 
wsiadaniu or na wyjezdnem, he 
is about to depart, he is on the eve 
of departure. Kląć się or przysię- 
gać na Ewangielią, to swear upon 
the Gospel. Na tę wieść wyjechał, 
upon the advice given him, he set 
out. Brać co na siebie, to take 
upon one's self the event of a thing. 
Na prawo, na lewo, on the right 
hand, on the left. Wędka na ry- 
by, an angling rod (for fishing). Iść 
na ryby, na ostrygi, to go a 
fishing for oysters, fish (that means 
also to go somewhere in order to 
eat oysters, fish). Nie ma na co 
spojrzeć, that is unworthy to be 
looked at. Cóż ty na to ? what is 
*your opinion of that? Spij na to 
dobrze, that must not take up 
your thoughts so much; you may 
sleep upon. 
The preposition NA converts 
the imperfect verbs into perfect 
ones , and the verbs to which it is 
joined, convey an idea of sufficien- 
cy, plenty or abundance. 
NABABRAĆ, bzę, v.perf. to 
daub, to scribble, to besmear. Ta- 
keś tu nababrał że ani dojść ła- 
du , one can make nothing of your 
rigmarole. 
NABAJAĆ, ję, v.perf. to tell a 
great deal of lies. 
NABARŁOŻYĆ, tą, v. n. perf. 
to scatter filth, dust, straw. 
NABAWIĆ, ję , v. perf, NABA- 
WIAĆ, włam, v.imp. to cause, to 
occasion, to bring upon. - kogo 
kłopotu, to bring one into trouble. 
- kogo wielkiego strachu, to 
frighten one out of his wits. - 
śmiechu, to make one laugh. - 
smutkiem, to give much pain, to 
grieve, to afflict. - SIĘ, to incur, 
to run into. - st? kłopotu, to get 
into a scrape; 2) - SIĘ, to amuse 
one's self to one's heart's desire. 
136 
NAB 
NABAZGRAĆ,rzę, v.perf. to 
scrawl, to scribble, to draw rough. 
NABĘBN1Ć, nię, v. perf. to stun 
with drumming. Nabębnił, mi w u- 
szy, he has quite astounded me, or 
filled my ears with noise, empty 
words, etc. NABĘBNIĆ SIĘ, v.pr. 
to drum to satiety. Dzieci bębnią 
przez cały dzień i nie nabębnią 
się, the children keep drumming 
away the whole day, and that is not 
enough for them. 
NABECHTAĆ, tam , v. perf. to 
incite, to set on, to stir up, to in- 
stigate. - kogo przeciw komu, to 
set one against the other. 
NABIAŁ, u, s.m. milk-meat. 
NABIĆ, ję, v.perf. NABIJAĆ, 
jam , v. imp. to kill a great deal of. 
- ćwieków, to drive a great deal 
of nails, to fasten or stud with 
nails. - broń, to load or charge 
a gun. - jaj, to beat eggs. - NA- 
PCHAĆ, to stuff or cram full; to 
obstruct, ter encumber. Ludzi by- 
ło w teatrze jak nabił (fam.), the 
play-house was overcrowded with 
people. Nabić się kogo, to beat 
one hard and repeatedly. Nabi- 
jać się dokąd, to intrnde one's 
self into a company. Nabijać się 
komu z czćm, to be troublesome, 
to importune one with a thing, to 
pester. Nabijać komu czemuszy, 
to buzz a thlrig in one's ears, to 
dun or to din one with it. Nabił 
sobie głowę urojeniami, his head 
is full of chimeras. 
NABIEC, biegę, v.perf. NABIE- 
GAĆ, gam, v.imp. = NASKO- 
CZYĆ, NATKNĄĆ SIĘ (na co), to 
run up, to come up running. = to 
grow big, to swell, to rise into blis- 
ters. Guz mu nabiegi na twarzy, 
a pimple rose in his face. Nabiegać 
się, to be tired with running. Na- 
biegi na szpadę nieprzyjaciela, 
he ran upon his adversary's sword. 
Nabiegli go niespodzianie, they 
came upon him unawares. 
NABIEDAĆ SIĘ, NA BIEDZIĆ 
SIĘ,dzę się, v.perf. to suffer much, 
to pass through many vicissitudes 
of fortune. Nabiedziłem się z tćm 
dzieckiem, that child gave me a 
great deal of trouble. 
NABIERAĆ, ham, v.imp. NA- 
BRAĆ, biorę, v. perf. to take much; 
to take upon, to assume; to gather 
together. - sil po słabości, to 
revive, to gather strength after a 
fit of sickness. - ciała, to gather 
flesh, grow in flesh, to grow big 
or corpulent. Nabrać sukna na 
portki, to purchase cloth for a pair 
of trowsers. Nabrać odwagi, to 
take courage again, to recover one's 
self.- NABIERAĆ, NABRAĆ, v. n. 
(said of a tumour, blister), to draw 
to a head, to swell or grow big. 
NABIJAĆ, see NABIĆ. 
NABIJANY, a,e, studded. 
NABIODRKI, ków, pl. (armour 
for the thighs), cuish. 
NABITY, a, e, killed in great 
number, - crammed full; studded. 
Kościoł był nabity ludem, the 
NAB 
church was full tf poeple. 
ba nabita kulą , prochem, a gut 
ioaded with ball, with powder 
only. 
NABŁĄKAĆ SIĘ, kam się, v. 
perf. to wander, stroll or ramble, 
till one is tired. 
NABLAZGONIĆ, kię , v. n. perf. 
to hold bawdy discourses till people 
are quite disgusted with them. 
NABŁAZNOWAĆ SIĘ, nuję się, 
v. perf. to play the buffoon, to 
crack great many jokes. 
NABŁOCIĆ,cę, v.perf. tosoil 
with dirt. Nabłociłeś mi w poko- 
jach, , you have besmeared my 
rooms with the dirt of your shoes. 
NABŁOTNIK, a, s. n. (a bird), 
greenshank. 
NABÓJ , oju, s. m. a gun's load, 
cartridge. Wykręcać-, to unload 
a gun, to draw the charge. 
NABOLEĆ SIĘ, leję się, v.perf. 
to suffer long and often, both mo- 
rally an, bodily. 
NABÓR,ORU,s.m.levv of soldiers. 
NABOŻEŃSTWO, wa, s.n. de- 
votion. = divine service, worship, 
public worship. Nabożeństwo za 
umarłych, mass or prayers for the 
dead. Odprawiać -o, to perform 
the devine service, to say one's 
prayers. Człowiek dziwnego -a 
(fam.), a singular man. Nie mieć 
-a do kogo, not to feel in one's 
self any peculiar attraction to a 
person, to be rather displeased with 
one. Niebezpieczeństwa uczą na- 
obżeńs twa (proof, dangers teach 
to think of God. 
NABOŻNICA , cy, s.f. a devout 
woman. 
NABOŻNIE , adv. devoutly, 
piously, religiously. 
NABOŻN1Ś, su, s. m. NABŹNI- 
CZKA , ki , s. f. bigot, devotee. 
NABOŻNOŚĆ, ści, s.f. devotion, 
religious zeal, godliness. 
NABOŻNY, A, E, devout, pious, 
religious, godly, 
NABRAĆ, see NABIERAĆ. 
NABRODŻIĆ, dzę, v.n. and 
NABRODZIĆ SIĘ, to wade long 
through water, mire etc. 
NABRO1Ć, ię, v.perf. to do 
much mischief. 
NABRZĘKŁOŚĆ,-NABRZMIA- 
ŁOŚć , ści, s. f. swelling, tumour. 
NABRZĘKŁY = NABRZMIAŁY, 
A, e, swoln, swollen. 
NABRZĘKNĄĆ nę, or NABRZ- 
MIEĆ, mieję , v. perf. to swell, to 
bloate, to rise in blisters. 
' NABUDOWAĆ, duję , v. perf. to 
erect many buildings. Nabudowal 
się do woli, he has erected so ma- 
ny buildings as to satisfy his pas- 
sion for building. 
NABYĆ, będę, v.perf. NABY- 
WAĆ, wam, v. imp. to get, to ac- 
quire, to buy, topurchase. Na- 
byłem tego prawa, I have acquir- 
ed this right, it is indisputably my 
right. Codzień coś nabędzie, he 
purchases every day. Nabyć dosta- 
tków, chwały, sławy, to get or 
acquire riches, glory, a name. Bez NAG 
wielkich trudów nie można na- 
być nauki,^learning is not to be 
attained wimout great pains. Na- 
byłem się w Paryżu, I remained 
so long in Paris that I am tired 
of it. 
NABYCIE, ia, s.n. = NABY- 
TEK , tku , s. m. acquisition. 
NABYTY, A, e, got; acquired. 
Źle nabyte bogactwa, ill gotten 
wealth. 
NABYWALNY, A, E, acquirable, 
attainable. 
NABYWCA, cy,5. m. acquirer, 
buyer, purchaser. ' 
NAĆ, ci, s.f. leaves of vege- 
tables. 
NACACKAĆ SIĘ, kam się, v. 
perf. to fondle or caress to one's 
heart's desire. 
NACAŁOWAĆ SIĘ, łuję się, 
V. perf. to kiss one's fill, to be sa- 
tiated with kissing. Nie mogę się 
go nacałować, I cannot be satiat- 
ed with kissing him. 
NACECHOWAĆ, chuję , v. perf. 
to stamp, to mark. 
NACEDZIĆ, dzę, v.perf. (cze- 
go) , to filter or strain as much of 
a liquid as is required. 
NACHAPAĆ, am, v.perf. see 
NACHWYTAĆ, Io gripe, to clutch, 
to grasp eagerly. 
NACHEŁPIĆ SIĘ, pię się, v. 
perf. to brag or boast sufficiently, 
to indulge in much boasting. Niech, 
się nachelpi, let him brag to his 
hparHę pusp 
NACHLIPAC SIĘ, see NASZLO- 
CHAĆ SIĘ. 
NACHODZIĆ, dzę, v. n. imp. 
NAJŚĆ, najdę, v.perf. to break 
in upon, to intrude. = to light 
upon, to meet with. NACHODZIĆ 
SIĘ, to grow weary with walking. 
NACHOWAĆ, wam, v.perf. to 
hide or conceal many things. = to 
lay up large stores of provisions. 
NACHWAL1Ć SIĘ, lęsię, v. 
perf. (kogo , czego), to bestow 
great many praises, commenda; 
tions upon one. see ODCHWALIĆ 
SIĘ. Niemożna się jego nachwa- 
lić fam.), his merit cannot be too 
hicly commended. 
NACHWYTAĆ, tam , v. perf. to 
eatch up many things. 
NACHYCHOTAĆ SIĘ, tam się, 
v.perf. to titter or giggle one's fill. 
NACHYLENIE, ia, s. n. ben- 
ding down , inflection. - się do 
upadku, decline, decay. 
NACHYLIĆ, lę , v.perf. NA- 
CHYLAĆ, lam, v. imp. to bend 
down , to bow; to incline., to bias. 
- SIĘ, to bend or bow down, to 
stoop, to be submissive. - się do 
upadku, to decline, to decay. Sta- 
rość go nachyliła, old age has 
bent him double or has made him 
crooked. 
NACIĄĆ, tnę , v.perf. NACI- 
NAĆ, nam, v. imp. to notch, to in- 
dent. = to cut down. = to cut or 
shred into a great number of smail 
pieces. 
NACIĄGAC, gam, v.imp. NA- 
NAG 
CIĄGNĄĆ, nę , v. perf. to draw or 
pull on. = to stretch, to bend, to 
strain. - łuk, to bend a bow. - 
zegar, to wind up a clock. -stru- 
ny, to string an instrument. - wo- 
dę (ze studni), or wina (z be- 
czki), to draw water, to draw wine. 
- porównanie, to force or drag 
in an interpretation or comparison 
by the head and shoulders. Nacią- 
gnąć kość, to set a bone again. Su- 
stawa naciągnęła się sama przez 
się, the bone fell into its place 
again, of itself. 
NACIĄGANIE, NACIĄGNIENIE, 
ia, s.n. stretching, bending. = 
dragging in by the head and shoul- 
ders. = the setting (of a bone). 
NACIĄGANY, NACIĄGNIĘTY, 
NACIĄGNIONY, a,e, stretched, 
bent, strained. - dragged in, far 
fetched. 
NACIEC, ciekę, v. perf. NACIE- 
KAĆ , kam . v. imp. to run or leak 
into in great abundance. 
NACIĘCIE, ia, s. n. notch, score, 
incision. 
NACIEK, u, s.m. = ŚCIEK, 
confluence (of liquids). 
NACIERAĆ, ram, V. imp, NA- 
TRZEĆ, trę, v.perf. (kogo), to 
rub one, to chafe, to embrocate. 
Nacierali mu rękę oliwą, they 
rubbed his arm with oil. Natrę ja 
tobie uszu (fam.), I shall give it 
you about your ears. = Nacierac. 
natrzyć (na kogo) , to attack , 
assail, assault or charge one, to 
rush on him. Natarł koniem na 
nieprzyjaciela, he darted his horse 
among the enemy. 
NACIERANIE, = NATARCIE, 
ciA, s.n. rubbing, chafing, embro- 
cation. = attack, assanlt, charge. 
NACIERPIEĆ SIĘ, pię się , v. 
perf. to suffer too much and too 
long, to pass through many mis- 
fortunes. 
NACIESZYĆ SIĘ, szę się, v.perf. 
to rejoice greatly, to take a great 
deal of delight. Nacieszył się za- 
bawami i muzyką, he was cloyed 
with feasts, sated with music. Na- 
cieszyli się już sobą, they are 
tired of each other. Niemogę się 
nacieszyć tą książką, I have read 
that work over and over again, and 
I still take delight in reading it. 
NACISK, u, s. m. pressure, op- 
pression. = throng, crowd, con- 
course. = corns , callosity, a hard 
skin.=NAGNIOTKA. -okoliczno- 
ści , pressure of circumstances. - 
zatrudnień, the hurry of business. 
Obrzynaj naciski póki miękkie, 
corns must be cut off before they 
grow callous. 
NACISKAĆ, kam, V.imp. NACI- 
SNĄĆ , nę , v. perf. to bear hard 
upon ; to urge, to insist upon. = 
to throw in. Kto tu naciskał tyle 
kamieni? who has thrown in so 
many stones here ? Nacisnęło się 
doń ludu, people flocked to him. 
NACZEKAĆ SIĘ, kam się, V. 
per/, to wait long; to be tired with 
1 long waiting. Naczekałem się 
NAD 
(fam.), I am quite tired wtth wait- 
ing for you. Naczekał się jenerał 
przed bramami naszej twierdzy, 
that general spent a great deal of 
time to no purpose before our 
fortress. 
NACZELNICTWO, A, s. n. su- 
preme auhority, sway, command. 
Objąć naczelnistwo nad krajem; 
wojskiem, to be invested with su- 
preme authority over a country; 
to command an army in chief. 
NACZELNIK, ka , s. m. chief, 
chieftain, leader. Król jest naczel- 
nikiem państwa, the king is the 
head of the state. 
NACZELNY, a , e , adj. chief, 
principal. -wódz, commander in 
chief. 
NACZEPIAĆ, am , v. perf. cze- 
go, to suspend many tilings at once. 
Naczepiał na siebie orderów, he 
is all covered with ribands and de- 
corations. 
NACZERNIĆ, nię, v. perf. to do 
over with black. 
NACZERPAĆ, pię , v. perf. wo- 
dy, to draw up a great deal of wa- 
ter; to fill a vessel with liquids. 
NACZYNIE, ia , vessel. - krwi- 
ste, blood vessels. = tool, utensil. 
- kuchenne, kitchen-utensils, kit- 
chen-furniture. 
NACZYTAĆ SIĘ, tam się, V. 
perf. to read one's fill, to over-read 
one's self. 
NAD, and before a consonant 
NADE, prep, which governs the 
acc. when motion to a place is signi- 
fied ; and the instr, case when mo- 
tion or rest in a place is implied. 
Above, over, beyond, upon. Nade- 
wszystko, above all things. Nad 
moje oczekiwanie, beyond niy ex- 
pectation. Nie byłem w Londynie 
nad dwa miesiące, I was not in 
London above two months. Prze- 
kładać lub przenosić co nad co, 
to prefer one thing before another. 
Nad miarę, beyond measure. Ko- 
cham go nad własne życie, I love 
him more than my own life. Niebo 
jest nad nami, heaven is above us. 
Jeden siedział nademną, a drugi 
podemną, the one sat above, and 
the other below me. Trzymając 
broń nad głowami swemi, holding 
their arms over their heads. Nie- 
szczęścia wiszące nad głowami 
naszemi, the evils that hang over 
our heads. Cesi lecą nad stodołą, 
the geese fly over the barn. Nad 
świtem, about the dawning of 
the day. Nad książkami zawsze 
ślęczy, he always pores upon the 
books. Warszawa leży nad Wi- 
słą, Warsaw is situated upon the 
Vistula. Zlituj się nademną, take 
pity on me. On mieszka na pier- 
wszym piętrze, a ja nad nim, he 
' occupies the first floor, and I lodge 
above or overhead. Nade drzwia- 
mi był ten napis, above the doors 
were written these words. To nad 
jego siły, that is beyond his 
strength. Ubierać się nad moż- 
ność, to be dressed beyond one's 
137 NAD 
rank or condition. Możesz go cze- 
kać nadczekać, nieprzyjdzie, 
(fam.), you may stay long enough 
(or him , ho will not come. ° 
NADAĆ , dam, v. perf. NADA- 
WAĆ, daię v. imp. to give plenty 
of things. = to grant, to bestow, to 
confer, to endow. - komu władzę, 
to invest one with power or to vest 
power in him. Na mocy nadanej 
mi władzy, in virtue of the power 
vested in me.-przywilej, to con- 
fer a privilege.- szpital, kościoł, 
to endow an hospital, a church. 
Król nadałmiastuprzywileje, the 
king has granted such an exemption 
to that city. Obrząd ten nadaje 
księżom coś świętobliwego, this 
ceremony imprints the priests with 
a sacred character. = to be of use, 
to avail. Porywczość tu nienada, 
it is of no use here to fly into a 
passion. To nic nienada, that 
avails nothing; 'tis tono purpose. 
= Kaei or dyabli go tam nadali! 
why the deuce came he there! 
Dyabli mi nadali tę sprawę! It is 
a devilish bad affair, it is a con- 
fonded troublesome piece of work! 
Dobrze mu się nadało, he may 
thank his star for the success. 
NADĄĆ, dmę, v. perf. NADY- 
MAĆ, mam, v. imp. to blow or puff 
up, to swell, to inflate.-cielęcinę to 
blow a calf, to swell itwith blowing. 
-pęcherz, to blow up a bladder. 
Nadąć pucki, twarz, to swell, to 
puff one's cheeks. Ta nomylność 
tak go nadęła że odtąa niepodo- 
bna żyć z nim, that prosperous 
turn has so puffed him up, that 
there is no living with him. - SIĘ, 
to look big, to grow arrogant. 
NADANIE, NADAWANIE, IA,S. 
n. grant, endowment, free gift, do- 
nation. 
NADANY, A, e, bestowed, given 
as a free gift, granted. 
NADARAMNIE, adv. vainly, in 
vain, to no purpose. 
NADAREMNY, a, E, ineffectual, 
fruitless. 
NADARZYĆ SIĘ , rzę się. V. 
perf. NADARZAĆ SIĘ, rzam się, 
v.imp. to happen, to occur, to offer 
or present itsM.Kiedykolwiek na- 
darzy się zręczność, whenever an 
opportunity offers or presents itself. 
Pierwszy przedmiot jaki się 
oczom moim nadarzył, the first 
object that presented itself to my 
eyes. Sam mi się nadarzył ze 
swoją pomocą, kieską , he offered, 
proffered, tendered me his assi- 
stance, service, purse, see NASTRĘ- 
CZYĆ SIĘ, OFIAROWAĆ SIĘ. 
NADĄSAĆ SIĘ, sam się, t. pr. 
to pout, to frown. 
NADAWCA, cy, S. m. granter, 
bestower. 
NADUŻYĆ, żę, v. perf. to keep 
pace with one, to overtake him. 
NADBABKA, i, s. f. (better PRA- 
BABKA) great-grandmother. 
NADBIEC, biegę, v. perf. NAD- 
BIEGAĆ, gam, v. imp. to come up 
running* Nadbiegli gdy to czynił, 
138 
NAD 
they surprised him , caught him In 
the very act. Nadbiegli nas nie- 
spodzianie, they came upon us by 
surprise. 
NADBŁOTNY, a, e, found on 
marshy grounds, growing in swam- 
py countries. 
NADBÓR,onu,s.m.what is taken 
as a surplus. 
NADBRZEŻE, źa, s. n. strand, 
coast, shore. 
NADRUTWIEĆ, wieję, v. n. 
perf. to begin to grow putrid or 
rotten. Ten melon już nadbu- 
wial or nadgnił, that melon be- 
gins to grow rotten. 
NADCHODZIĆ, dzę, v. imp. NA- 
DEJŚĆ, ejdę v. perf. to come in 
unlooked for or unexpectedly. Nad- 
szedł gdy byli u stołu, he came in 
when they were at table. = to draw 
near, to be near at hand. A gdy 
nadchodził wieczór, and when it 
was evęning. Noc nadchodzi, it is 
getting late, the night grow's on 
a p^ce. Zima nadchodzi, winter is 
drawing near or setting in. 
NADCIĄGAĆ, am, v. n. imp. 
NADCIĄGNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
arrive at (as the battalions of an ar- 
my or the coveys of birds do); to 
reach. 
NADDAĆ, dam , v. perf. NADA- 
WAĆ , daję , v. imp. to give more 
than is due, to give into the bar- 
gain. 
NADDATEK, tku, 8, m. what is 
given as a surplus. 
NADDUNAJSKI, a , ie, situated 
upon the banks of the Danube. 
NADDZIADY,Dów,pł. ancestors, 
ancestry, see PRADZIADY. 
NADĘCIE , ia , s. 7i. swelling, 
bloatedness. 
NADEJŚCIE, ia, s. n. unexpec- 
ted arrival. 
NADEŃ, abbr. from Nad niego, 
upon him, above him, see ON. 
NADEPTAĆ, czę , v. perf. to 
tread upon, to trample.-SIĘ, to be 
wearied with walking. 
NADER, adv. very, passing, ex- 
ceedingly, extremely. 
NADESŁAĆ, szlę v. perf. NAD- 
SYŁAĆ , syłam , v. imp. to send 
unexpectedly. 
NADĘTOSĆ, ści, S. f. swelling, 
inflation; fig. bombast, fustian, 
flatulency. 
NADĘTY, A, E, puffed up, swol- 
len ; fig. proud, haughty, elated.- 
poivoazeniem, elated with success. 
- styl, bombast style, inflated 
style, bombast, fustian. 
NADGIĄĆ, nadegnę , v. perf. to 
curb slightly, to begin bending. 
NADGNIĆ, nuę, v.n. perf., see 
NADBUTWIEĆ. Ten owoc nad- 
gnił, it is a tainted fruit. 
NADGRANICZNY, a, E, border- 
ing upon. 
NADGROBEK, fka , s. m. tomb- 
stone, see NAGROBEK. 
NADGRODA, see NAGRODA. 
NADJECHAĆ, jadę, v. n. perf. 
NADJEŻDŻAĆ, dżam,v. imp. to 
come up (in a carriage or on horse- 
NAD 
back). Kiedy się bawimy, nad- 
jeżdża posłaniec konny, we en- 
tertained our time with playing, 
when, Io, arrives a horseman. 
NADŁAMAĆ, mię, v. perf. not 
to break entirely, to break but 
partly. Z nadłamaną lancą, with 
half-broken spear. 
NADLECIEĆ , lecę, v. n. perf. 
NADLATYWAĆ, tuję, V. imp. to 
come up flying. 
NADLEŚNICZY, czego, s. m. 
chief-forester, chief keeper of the 
woods. 
NADLICZYĆ, czę, v. perf. to 
count more than is due, to over- 
count. 
NADŁOM, u, s. m. cut, break, 
crack, flaw; the part broken from. 
NADŁUBAĆ, bię. v. perf. see. 
DŁUBAĆ. 
NADLUDZKI, a, e, superhu- 
man. 
NADMIAR, u, 8. m. superabun- 
dance, superfluity, overplus. 
NADMIENIAĆ, am, v. imp. 
NADMIENIĆ, nię v. pref, to throw 
out or drop a hint, to mention. 
NADMIERZYĆ, rzę, v. perf. to 
measure more than is due. 
NADMORSKI, a, e, near the sea. 
bordering on the sea, maritime. 
NADMUCHAĆ, see DMUCHAĆ. 
NADOBNOŚĆ, ści, s. f. beauty, 
grace, charm. Nadobność stylu, 
the charm of expressions, the pe- 
culiar graces of style. 
NADOBNY, a, e, neat, fine, 
handsome , beautiful. -e sztuki, 
the fine arts. Nie ma w sobie nic 
nadobnego, he has nothing of gra- 
ceful in him. 
NADODRZAŃSKI, a,le, situated 
on the banks of the Oder. 
NADOIĆ, ję, v. perf. to milk 
abundantly. - mleka, to milk so 
much as to fill a vessel. Nadoić się 
krów, to be tired with milking. 
NADOKUCZAĆ.seeDOKUCZAĆ. 
NADÓL, adv. down, downwards. 
Nadole, below, down stairs. 
NADORĘCZU, NADORĘDZIU, 
adv. near at hand. 
NADPALONY, a, E, partly burn- 
ed ..blackened with fire. 
NADPISAĆ, szę, v. perf. to su- 
perscribe.- list, to put the super- 
scription or address of a letter. 
NADPŁACIĆ, cę, v. perf. to pay 
more than its value, to overpay. 
NADPOTRZEBNY, A, e, more 
than is necessary, superfluous. 
NADPOWIETRZNY, a, E,tbat is 
beyond our atmosphere. Świat 
nadpowietrzny, tire upper world, 
where the stars, planets, etc., are 
situated. 
NADPRZYRODZONY, A, E, su- 
pernatural. 
NADPSUĆ, JĘ r. perf. to spoil 
a little, to hurt, harm or damage a 
little. 
NADPSUCIE, ia, 8. n. deteriora- 
tion. 
NADRAŻNIĆ, nię, v. perf. kogo, 
to satisfy one's self with teasing or 
vexing one. Niemogą się nadra- NAD 
źntc, they are continually teasing 
'each other. 
NADRO, A, s. n. bosom, breast; 
that part of a garment which co- 
vers the breast. Schował za nadro, 
he hid or concealed it in his bosom. 
Włóż to za nadro, put it into thy 
bosom. 
NADROBIĆ, robię, v. perf. 
NADRABIAĆ, bum , v. imp. to. put 
in by little bits, to crumble, mince. 
or break into śmall pieces. = to 
work more than is due.= Nadrobić 
miną, to set a good face upon a bad 
matter. Nadrobić śmiałością, bez- 
czelnością, to stand it out, to 
brązen it out; to put an impudent 
face upon a bad matter. 
NADROŚL, i, s.f.=NADROST, 
C, s. m. sprout, shoot, excrescence. 
NADROŹNY, a, e, lying by the 
side of the way. 
NADRUKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to print very much, to publish many 
works. 
NADRZECZE, cza , s. n. a tract 
of land extending on the banks of 
a river. 
NADSKAKIWAĆ, kuję, v. n. 
imp. komu, to fawn or cringe upon 
one. 
NADSKOCZYĆ, czę , v. n. perf. 
to come bounding, to hasten (to 
one's assistance). 
NĄDSPODZIANIE, NADSPO- 
DZIEWANIE , adv. unexpectedly. 
NADSPODZIANY , NADSPO- 
DZIEWANY, a, e, unhoped for, 
unexpected, see NIESPODZIANY. 
NADSTAWIAĆ, am,r. imp. NAD- 
STAWIĆ, wię, v. perf. to hold out, 
ti> hold up, to extend. Nadstaw 
rękę, nogę, hold out your arm , 
your leg. = Nadstawić czego, to 
lengthen by patching, to clap a 
piece to, see NADSZTUKOWAĆ.= 
Nadstawiać co czcm, to fill up or 
make up (what is wanting or defi- 
cient). = Nadstawiać się komu, to 
come in one's way, to force one's 
self on a person's notice. Nadsta- 
wia się dowcipem, nauką, he 
makes a parade, a show of his wit, 
learning. Nadstawiać się czem, to 
fill up or make up (what is wanting 
or deficient). Język turecki ubogi 
przez się, nadstawia się perskim 
i arabskim, the turkish language, 
poor by itself, makes up or fills up 
the deficiency by borrowing from 
persian and arabian. 
NADSZARGAĆ, am, v. perf. su- 
knię, to soil, stain or dirty a little 
a suit of clothes. - imienia, sła- 
wy, fig.-to sully or tarnish a little 
one's own reputation. 
NADSYŁAĆ, see NADESŁAĆ. 
NADSZANIEC, ńca, s. m. (fort.) 
a caval ipr 
NADSZTUKOWAĆ, kuję, v. 
pref, to lengthen by patching, to 
clap a piece to. 
NADTO, adv. too much, too 
many. Pobić nadto, to do too much, 
to overdo. Dosyć aż nadto dosyć, 
that will do, it is more than suffi- 
cient. Co nadto to niezdrowo, 
NAD 
prov. every excess is hurtful, inju- 
rious to health. Już tego nadto ! 
that his too much 1. Am za nadto 
ani zamało, there must be neither 
too much nor too little. Nas tu za 
nadto, we are too many here. = 
besides, moreover. Nadto muszę 
ci powiedzieć że nie możesz na 
nim polegać, I must tell you, besi- 
.des, that you cannot rely upon him. 
Nadto, powinieneś zważyć ze... 
moreover, you must consider that... 
NADUMAĆ SIĘ, v. perf. to muse 
and dream to one's heart's delight. 
W tak pieknej okolicy możesz się 
nadumać dowoli, in such a pictu- 
resque country you can dream and 
muse according to your own wish. 
NADUŻYCIE, ia, s. n. abuse. 
NADUŻYWAĆ, wam, V. imp. 
NADUŻYĆ, żyię, v. perf.to abuse, 
to misuse, to put to a wrong use. 
- czyjej cierpliwości, to wear out 
a man's patience. Nadużywa two- 
jej dobroci, he abuses your good- 
ness. Nadużyć zaufania dziew- 
czyny, to seduce, to debauch a 
girt. , 
NADWĄTLIĆ, see NADWE- 
RĘŻYĆ. 
NADWERĘŻAĆ, źam, v. imp. 
NADWERĘŻYĆ, żę, v. perf. to 
hurt, to damage, to infringe. = to 
enfeeble, te weaken. - zdrowie, 
to impair one's health. - majątek 
to diminish one's fortune, to spend 
a great deal of it.-czyj honor, to 
offend, wrong or Injure one's ho- 
nour. - prawo, to infringe the 
law. 
NADWERĘŻENIE, nia , s. n. 
hurt, damage, offence, infringe- 
ment; prejudice. 
NADWIĘDŁY, a,.e, half wither- 
ed. Te liście już nadwiędłe, the 
leaves are beginning to wither, to 
grow yellow. 
NADWIĘDNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to wither a little , to begin to fade 
away. 
NADWIŚLE, la , s. n. tract of 
land situated on the banks of the 
Vistula. 
NADWORNY, a,e, belonging to 
the household of a Lord. - radca, 
the Aulic counsellor. 
NADWORZE, adv. out of doors, 
without, abroad. Czy na dworze 
czy we dworze, at home and 
abroad. 
NADYBAĆ, bię, v. perf. to fall 
in with, to light upon, to meet. 
NADYMAĆ, see NADĄĆ. Wiatr 
nadymał żagle, the wind swelled 
the sails. 
NADYMIĆ, mii?, v. perf. to 
smoke, to fill with smoke. Nady- 
miło się w pokoju, that room is 
filled with smoke. 
NADZIEJA, i, s. f. hope, ex- 
pectation. Bóg jest moją jedyną 
nadzieją, God is my only hope. 
Stracie nadzieję, to lose, to give 
up all hope. Powziąść nadzieję, 
to entertain hopes. Niemasz na- 
dziei aby wyzdrowiał, he is-past 
hopes of recovery. Próżną karmić 
NAG 
się nadzieją, to flatter one's self 
with vain hopes. Poić się łzami 
i karmić nadzieją, to drink tears, 
and to feed on hope. W Bogu po- 
kładać-ę, to put one's hope in 
God. To dziecko wielkich nadziei, 
that child gives great hopes; a very 
hopeful child ; a child of great pro- 
mise or of whom great expectations 
are entertained. Nie mam żadnej 
nadziei, I have no further hopes. 
Być przy nadziei, (of a woman) to 
be pregnant, to be big with child, to 
be in the family way. 
NADZIEWAĆ, wam, v. imp. NA- 
DZIAĆ, dzieję, v. perf. to stuff, to 
cram.-gęś jabłkami, to stuff a 
goose with apples.- kury, gołębie, 
to stuff a fowl, pigeons. 
NADZIEWANIE, NADZIANIE, 
IA , s.n. stuffing, farce-meat. 
NADZIEWANKA, !,$./■. stuffing, 
cramming. 
NADZÓR, oru, s.m. inspection, 
superintendence, watch. Być pod 
nadzorem policyi, to be placed 
under the inspection of police. 
NADZWYCZAJNIE, adv. extra- 
ordinarily. 
NADZWYCZAJNY, A, E, extra- 
ordinary. 
NAFTA, y, s. f. naphta. 
NAGABAĆ, bam, v. imp. NA- 
GABNĄ.Ć, nę , v.perf. NAGABY- 
WAĆ , buję , v. [req. to tempt. = 
to vex, to tease, to annoy, to pro- 
voke, (familiar in all acceptations). 
NAGABANIE, u, s.m. tempta- 
tion = vexation, annoyance. 
NAGADAĆ, dam , v. perf. to talk 
a great deal. Niedbam o to co ci 
nagadali na mnie, I put myself 
above their tittle-tattle, o? I don't 
care about all these tittle-tattle sto- 
ries. - SIĘ, to talk and prattle 
one's fill. Nie mogłem się nagadać 
z nim, I talked and listened to him 
with insatiable delight. 
NAGANA, nv, s.f. blame, cen- 
sure. Ściągnąć na siebie naganę, 
to incur blame; to draw upon on.e's 
self the blame. Wart bardzo -w, 
he deserves much the blame. Każdy 
pochlebca godzien -y, every flat- 
terer ought, deserves to be blamed. 
Bez nagany, irreproachable, unex- 
.ceptionable. 
NAGANIAĆ, iam, v. imp. NAGA- 
NIĆ, nię, v. perf. to blame, to cen- 
sure , to reprehend. Wszyscy na- 
ganiali jego postępek, every body 
blamed his conduct. 
NAGANNY, a, e, blamable, ob- 
jectionable, reprehensible. 
NAGARNĄĆ, nę,v. perf. to ga- 
ther together, to hoard or heap up. 
NAGĘBEK, bka, s.m.a muzzle, 
nose-band. 
NAGĘŚCIĆ SIĘ, see ZAGĘŚCIĆ 
SIĘ, to grow thick. 
NAGI, A, E, bare, naked, unco- 
vered, see GOŁY. Być nagim, 
w jednćj koszuli, to have nothing 
but one's shirt on. Zupełnie-i, he 
is quite naked. Z nagą or odkrytą 
głową, be is bare headed or without 
a cap on his head. Miecz naqi, a 
139 ( nag 
naked or drawn sword. - e ściany, 
barć walls. Patrzeć na co nagićm 
okiem, to observe any thing with 
the naked eye. Pokażę ci nagą du- 
szę, I will show you my naked 
soul. Nagiego przyodziać, to 
clothe the naked. Wzór, model 
nagi, (piet, and sculp.), the naked 
part, the naked form of the body. 
NAGIĄĆ, gnę, u.perf.NAGINAĆ, 
nam, v. imp. to bend down. Nagi- 
nać gałęzie drzew dla zrobienia 
altany, to bend the branches of a 
tree in order to make an arbour. 
) Nagnij tego młodzieńca do kar- 
ności (figi}, that young man must 
be broken into the rules of a strict 
obedience. - SIĘ, to stoop. Nie 
mogę się nagiąć do tego, I cannot 
stoop to, bring myself to that. 
NAGIĘCIE, ut s.n. bend, 
bending, flexure. 
NAGLĄDAĆ, dam , v. imp. NA- 
GLĄDNĄĆ,nę,v.perf. NAZIERAĆ, 
to peep in, to look in. =to oversee, 
to inspect, to superintend. 
NAGŁASKAĆ SIĘ (kogo}, see 
GŁASKAĆ. 
NAGLĄCY, A, E, urgent, cogent, 
pressing, instant. -e interesa, ur- 
gent business. 
NAGLE, adv. suddenly, on a 
sudden. 
NAGLIĆ, łę, o. tmp. to urge, to 
insist, to press hard, to hurry. 
NAGŁOŚĆ, ści,s. f. hurry, haste, 
precipitancy, urgency. 
NAGŁY, A, e, sudden, pressing, 
Urgent; abrupt.-a śmierć, sud- 
den death. - e listy, pressing or 
urgent letters. -e niebezpieczeń- 
stwo, imminent danger. -y wy- 
jazd, sudden or abrupt departure. 
Bieg, ucieczka -a, precipitate, 
hurried, hasty flight. 
NAGNIEWAĆ SIĘ, wam się, o. 
perf. na kogo o co, to be angry 
with one for a thing. Nagniewac 
się, to be very angry, to get into a 
passion. 
NAGNIOTEK, tka, s. m. corn 
(on the feet). 
NAGO, adv. nakedly. Wysze- 
dłem nago z łona matki ziemi, i 
nago doń powrócę, naked came 1 
out of my mother's womb, and 
naked shall I return thither. Roze- 
brać kogo do naga, to strip one 
naked. 
NAGOŚĆ, śct, s. f. nakedness. 
Dzicy nie wstydzą się nagości, 
the savages are not ashemed of their 
nakedness, nudity. Ten artysta 
rad maluje nagości, this painter is 
fond of making nudities. 
NAGOTOWAĆ, tuję , v. perf. to 
dress or cook much meat. = to 
make ready, to prepare. 
NAGRADZAĆ, dzam,v. imp. NA- 
GRODZIĆ, dzę,v.perf. to reward, 
to recompense, to requite. - szko- 
dę , to make up or compensate a 
damage.- stratę, to make amends 
for a loss, to indemnify. - krzy- 
wdy, to redress wrongs or grievan- 
ces. - pilnością brak zdolności, 
to make up one's want of parts by 
140 
NAJ 
diligence. Wiem żeś teraz stracił, 
za to ci póżnićj nagrodzę, I know 
well you are a loser this time, but 
I will make you amends on another 
occasion. Zły obiad jedliśmy, na- 
grodzim sobie wieczerzą, we have 
made a bad dinner, but we'll make 
it up at supper. Sprawiedliwie na- 
grodzony za zdradę, he has been 
justly requited for his perfidies. 
Szubienica mu nagrodzi, the gal- 
lows will be his reward or the re- 
quital of his crimes. 
NAGROBEK, bka, 4. m. tomb- 
stone. 
NAGROBNY, NAGROBKOWY, 
A, e, sepulchral. Napis nagrobny, 
an Inscription on a tombstone, an 
epitaph. 
NAGRODA, dy, s. f. reward, re- 
compense. 
NAGRODZICIEL, a, s.m. re- 
wąrder. 
NAGROMADZIĆ, dzę , dzam , v. 
perf. to form into heaps, to heap 
up, to amass, to accumulate; to 
hoard up, to lay up (provisions). 
NAGRÓZIĆ, żę, v.perf. to threat- 
en much. 
NAGRYZAĆ, am, v.imp. to begin 
gnawing; to make a bite. = NA- 
GRYŻC ko^o, fig.' to tease, vex or 
trouble one exceedingly. 
NAGRYZMOLIĆ, lę , v. perf. to 
scrawl, to scribble much. 
NAGRZAĆ, grzeję , v. perf. to 
warm, to make warm. - S1Ę, to 
warm one's self enough. 
N AG RZESZ YĆ, szę , v. perf. to 
commit many sins. 
NAGUCHNY, NAGUSIEŃKI, A, 
E, quite naked, stark naked. 
NAGWAZDAĆ, dam, v. perf. a. 
and n. to daub; to besmear. 
NAHAŁASOWAĆ, suję, v. perf. 
to bawl a great deal, to make much 
noise, to raise a frightful uproar, 
to kick up a rout, a dust. 
NAHAJ, a, s.m. = NAHAJKA, 
Ki, S.f. whip. 
NAJ, particle prefixed to the 
adjectives and adverbs in order to 
form the superlative degree, viz. 
JASNY, bright, NAJJAŚNIEJSZY, 
the brightest. LEPIEJ, better, NAJ- 
LEPIEJ, the best. 
NAJĄĆ, mę , v.perf. NAJMO- 
WAĆ , MUJE, v. imp. to hire. 
NAJADAĆ SIĘ, dam się, v. imp. 
NAJEŚĆ SIĘ, jem się, v. perf. to 
eat one's fill, to eat one's belly full. 
Najeść się strachu (fig. fam.), to 
be frightened to death. 
NAJAZD, v, s.m. invasion, in- 
cursion, inroad. 
NAJECHAĆ, jadę, v.perf. NA- 
JEŻDŻAĆ, dżam, v.imp. kraj,to 
invade or overrun a country, to 
break into a country. 
NAJĘCIE, ia, s.n. hiring. 
NAJEM, jmu, 4. m. hire ; rent. 
NAJEMNICA, cv, s.f. a hired 
woman, char-woman. 
NAJEMNICTWO, WA, 4. n. mer- 
cenary service. 
NAJEMNICZY, A, e, hireling, 
serving for hire, mercenary. 
v NAK 
NAJEMNIE, adv. for hire, mer- 
cenarily. 
NAJEMNIK, a, «. m. day-labour- 
er, journeyman. = hireling, mer- 
cenary. 
NAJEMNOŚć, ści, s. f. merce- 
nariness. 
NAJEMNY, a, e, hired, merce- 
nary. 
NAJEZDNIK, a, 4. m. invader.' 
NAJEZDNICZY, a,.e, of inroad, 
of invasion. 
NA JEŻONY, a, e, rough, shaggy, 
bristling; whose hair or bristles 
stand on end. Koń-y, (kosmaty), 
a rough-coated or shaggy horse. 
Pedant -y greczyzną i łaciną 
(fam.), a peaant bristling with 
Greek and Latin. 
NAJEŻYĆ, tr„ v. perf. to bristle, 
to ruffle. - SIĘ, to bristle, to stand 
erect in bristles, to ruffle. Włosy 
mu się najeżyły, his hair stood on 
end. Lada za co najeża się (fam.), 
he is always touchy and snarling. 
NAJGRAWAĆ SIĘ, wam się , V. 
imp. z kogo, to banter, to jeer, to 
rally, to scoff, to mock or laugh at. 
NAJGRAWANIE, ia, 4. n. scoff, 
mockery, derision, jeering, banter- 
ing, raillery. 
NAJJAŚNIEJSZY, A, e, the 
brightest, the clearest. - Pan, his 
majesty. - Pani, her majesty. 
NAJMNIEJ, super!, of MALO, 
the least. 
NAJMOWAĆ, see NAJĄĆ, to 
hire, to let. 
NAJPIERWĆJ, adv. first, at first, 
for the first. 
NAJPIERWSZY, A, e, the first," 
the foremost. Super!, of PIER- 
WSZY. 
NAJPRZÓD, NAPRZÓD, adv. 
firstly, in the first place. 
NAJŚĆ, see NACHODZIĆ, to in- 
vade, to overrun. 
NARADZIĆ, dzę , v. perf. to in- 
cense sufficiently, to fumigate quite 
enough; (/am.), to fizzle. 
NAKAPAĆ, pię, v. perf. n. to 
drop or fall in drops upon. 
NAKARAĆ, rzę, v. perf. to pu- 
nish severely and many culprits, 
one after another, see KARAĆ. 
NAKARBOWAĆ, buję, v. perf. 
to notch, to mark with- scores or 
notches. 
NAKARMIĆ, mię, v. perf. to feed 
full. Taki żarłok że am nakar- 
mić, he is such a greedy eater that 
he can never be satisfied. Nakar- 
mić kogo strachem, to fill one with 
terror. - goryczą, to make one 
drink of bitterness. - kogo wsty- 
dem, to make one ashamed. -S1Ę, 
to sate one's self, to eat one's bel- 
lyful) ; to have enough. 
NAKARMIENIE, a, s.n. the act 
of supplying with food. Po nakar- 
mieniu dziecka wyszła, after hav- 
ing suckled her child, she went 
out. 
NAKĄSAĆ, am, v.perf. to bite 
much. Pies wściekły wiele ludzi 
nakąsał, the mad dog has bitten a 
great many people. NAKĄSIĆ, co • NAK 
pr czego, see NADKĄSIĆ, to make 
a cut with the teeth. 
NAKASZLAĆ SIĘ, lę się, v. 
perf. to cough much. 
NAKAZ, u, s.m. order, com- 
mand, behest,see ROZKAZ.. 
NAKAZAĆ, żę, v. perf. NAKA- 
ZYWAĆ , zuję , v. imp. to bid, to 
order, to command. - milczenie, 
to bid one to be silent. - sejm, 
zjazd, to convoke the states; to 
call a council; to summon or con- 
vene the parliament. 
NAKAZNY, a, e, imperative, pe- 
remptory, imperious. 
NAKIEROWAĆ, ruję,v. perf. to 
turn, to direct towards, to give a 
direction to. 
NAKŁAD, u, s. m. outlay, costs, 
charges, expenses. Wielkim nakła- 
dem , very expensively. Małym - 
em, with little expense,see KOSZT, 
WYDATEK. Nakładem biblioteki 
królewskiej w Warszawie, prin- 
ted for the royal library in Warsaw. 
। NAKŁADAĆ, dam , v. imp. NA- 
ŁOŻYĆ, źę, v. perf. to lay or put 
upon. Nakładać na lud podatek, 
to lay taxes upon the people, to 
make them liable to the land-taxe. 
- konłrybucyą na miasto, to put 
a town under contribution. - far- 
bę, to lay the colour, in painting. 
Nakładać fajkę, to fill one's pipe. 
Nałożyć łuk, to put the bowstring 
Into the notch of an arrow. Nakła- 
dać na kogo obowiązek, to lay 
something down to others as a law. 
Nakładać, nałożyć drogi, to take 
a round-about way, to go a great 
way about. Nałożyć głową, zdro- 
wiem, życiem, majątkiem, to lay 
down one's life, health and fortune 
for one; to sacrifice every thing to 
one's country, interest. 
' NAKŁAMAĆ, mię, v.perf.to tell 
many lies. - na kogo, to impute 
falsely a bad action to one. 
NAKŁANIAĆ, NIAM, v.imp. NA- 
KŁONIĆ, nię, v.perf. to bend, to in- 
cline^ to bring to, to prevail upon 
(with). Nie mogłem go do tego na- 
kłonić, I could not bring him or 
prevail upon him to do it. - kogo 
prośbami, to prevail upon one by 
entreaties. - SIĘ, to incline, to be 
inclined, to be prevailed or brought 
to. Nie mogłem się do tego nakło- 
nić, I could not bring myself to 
do it. 
NAKLEIĆ, ję, v.perf. to stick 
to, to paste up, to paste upon. 
NAKLEKTAĆ, am, v.perf. komu, 
to break one's head with idle talk. 
NAKŁÓĆ, kolę, v.perf. to prick 
in many places. = to kill many men 
or beasts with a spear. 
NAKŁÓCIG SIĘ, cę się , v. perf. 
to bicker, to skirmish, to tilt. Na- 
kłócili się po uszy, they wrangled 
to their hearts' ease. 
NAKŁOPOTAĆ SIĘ, pocę się,v. 
perf. to have a great deal of 
trouble. 
NAKOCHAĆ SIĘ, am się, v.perf. 
to love enough. Nie mogą się na- 
kochać^lhey love one another more 
NAK 
and more or every day better; they 
love one another with insatiable de- 
light. 
NAKOLANKI, nek, s.f. pl. ar- 
mour for the legs, greaves. 
NAKONIEC, adv. at last, at 
length. 
NAKOPCIĆ, cę, v. perf. to stain 
with smut; to fill with smoke. 
NAKOSIĆ, szę, v.perf. siana, 
trawy, to mow a great deal of grass 
or corn. - SIĘ, to be tired with 
mowing. 
NAKOWAĆ = NAKUĆ, kuję, v. 
perf. to fasten upon by forging; to 
forge a great number of. 
NAKRAJAĆ, ję , v. perf. to cut 
into a great number af small pieces. 
- chleba do rosołu, to cut slices 
of bread for soup. 
NAKRAPIAĆ, piam, v. imp. NA- 
KROPIĆ, P1Ę, v.perf. to besprinkle, 
to sprinkle with, see SKRAPLAĆ, 
POKROPIĆ. = to spot, to dot, to 
speckle. 
NAKRAPIANY, A, E, spotted, 
dotted, speckled. 
NAKRAŚć, adnę , v. perf. pie- 
niędzy, sukien, i t. d., to steal a 
great deal of money, clothes, etc. 
Nakradł skarbowych pieniędzy, 
he embezzled a large sum of the 
public money. 
NAKRĘCAĆ, cam, v. imp. NA- 
KRĘCIĆ, cę, v.perf. to wind up. 
- zegarek, to wind up a watch.= 
to twist or wrest to. Nakręcać sens, 
to wrest the sense of a passage. 
Nakręcić rozmowę do czego, na 
co, to bring a thing into conversa- 
tion, to turn the discourse to a 
thing. 
NAKRĘCANIE, NAKRĘCENIE, 
iA, $. n. the act of winding or 
wresting. 
NAKREŚLIĆ, lę, v.perf. NA- 
KREŚLAĆ , lam , v. imp. to draw, 
to delineate, to sketch. - koło, to 
draw a circle. - plan, to make a 
draught or plan. 
NAKREŚLANIE, ia, s.n. the act 
of drawing. 
NAKREŚLENIE,A,s.n.a draught, 
a delineation. 
NAKROCHMALIĆ, lę , v. perf. 
to starch, to stiffen with starch. 
NAKRUSZYĆ, szę , v. perf. to 
crumble, to mince. 
NAKRYĆ, ję, v. perf. NAKRY- 
WAĆ , wam , v. imp. to cover. - 
stół, to spread or lay the table- 
cloth. Nakryjcie dla pana! a knife 
and fork for the gentleman! Nakry- 
to stół na 50 osób, they prepared 
a table for fifty covers or laid for 
fifty persons. Nakryć dom, to tile 
a house. - cieplćj śpiącego, to put 
more blankets upon a sleeping per- 
son. Nakryj głowę, put on your 
hat. - SIĘ, to cover one's self, to 
get covered. 
NAKRYCIE, ia, s.n. cover, 
shelter, roof. 
NAKRYWA, wv, s. f. NAKRY- 
WKA, ki , dim. cover, lid, pot-lid. 
NAKRZESAĆ, szę, v.perf. ognia, 
to strike fire, see KRZESAĆ. 
NAL 
NAKRZYCZEĆ, czę, v. perf, to 
cry or bawj one's fill. - SIĘ , to 
weary one's self with crying. 
NAKRZYWIAĆ, AM, v.imp. NA- 
KRZYWIĆ, wię,v. perf. to crook, 
to bend. 
NAKSZTAŁT, adv. in the shape 
of, like. Coś nakształl tego,some- 
thing like that. Naksztalt fran- 
cuz kiej mody, after the french fa- 
shion. 
NAKUPIĆ, pię, v. perf. NAKU- 
POWAĆ, poję , v. imp. towarów, 
to buy or purchase large quantities 
of goods.- sprawunków, to make 
many purchases. 
NAKURZAĆ, rzam, V. imp. NA- 
KURZYĆ, rzę, v.perf. to fumigate. 
- Nakurzyć w pokoju, to fill a 
room with smoke; to raise much 
dust in it. = Nakurzyć gdzie, to 
give a stink, to fizzle. Nakurzyć 
się tytuniu, to enjoy one's self with 
smoking tobacco. 
NAKWASIĆ, szę , v. perf. to 
comfit in vinegar. Nakwasić ogór- 
ków, to pickle a great deal of cu- 
cumbers. 
NALAĆ, leję, v.perf. NALE- 
WAĆ , wam , v. imp. to pour in, 
to fill up. Nalać wina w kieliszek, 
do kieliszka, to pour wine into a 
glass. - naczynie wodą, to fill a 
vessel with water. - wody do mie- 
dnicy, to pour water into a basin, 
see NAPEŁNIAu. = to infuse, to 
steep. Nalałem ziółka, daj im 
naciągnąć, I have infused that 
herb, let it draw a little longer. 
Nalać komu za kołnierz {fam.), 
to touch one, to nettle or to sting 
him to the quick. Nalać w czub 
(fam.), to have a drop, a small 
drop of wine in one's head. 
NAŁADOWAĆ, duję, v.perf. 
to load upon, to burden, to freight. 
NAŁAJAĆ, ję, v.perf. to chide, 
to scold, to reprove, to rebuke, to 
reprimand. 
NAŁAMAĆ,mię, v.perf. to break 
many things. - sobie głowy, to 
rack much one's brain.- Nałamać 
kości, żebra, to break one's bones, 
to break many bones. Nałamał się 
z bojami i z trudami, he has un- 
dergone hard fatigues through 
many years. Wiatr nałamał drzew 
ogromnych, the wind has thrown 
down the tallest trees. 
NALANY, a,e, filled, filled up. 
Nalany spirytusem, a thing pre- 
served in the spirit of wine, Rubar- 
barum nalane winem, rhubarb 
infused in wine. 
NAŁAPAĆ, pię, v.perf. to catch 
a great number of... 
NALATAĆ SIĘ, am się, v.perf. 
to fly or run a great deal; to be 
tired with flying, running. Jeszcze 
się nalatasz, you have time 
enough to run about. 
NAŁATAĆ, tam, v.perf. to patch 
up, to clap a patch on. 
NAŁAZIĆ SIĘ, żę się , v. perf. 
to weary one's self with much walk- 
ing. , 
NALECIEĆ, ciało, a, v. imper*. 
141 NAL 
to fly in swarms, coveys. Nalecia- 
ło komarów do pokoju, swarms of 
gnats flew into the chamber. Na- 
leciało kuropatw do naszego o- 
grodu, we have many coveys of 
partridges in our garden. 
NALEDZ, legnę, v.n. perf. to 
fall upon a thing. Nalegl na żela- 
zo swego przeciwnika, he ran 
himself through or upon his adver- 
sary's sword. 
NALEGAĆ, gam, v. imp. (na 
"kogo), to press or urge one, to 
insist upon him, to hurry him on. 
NALEGANIE, nia, s. n. instance, 
solicitation, eager suit, urgent 
demand. 
NALEPIĆ, pię , v.perf. to glue, 
or paste upon. 
NALEŚC, najdę, v. perf. to light 
upon, to find. 
NALEŚNIK, a, s.m. thin pan- 
cake. 
NALEWAĆ, see NALAĆ. 
NALEWKA, ki, s. f. watering- 
pot. = a strong liquor in whieh 
some fruits or drugs are steeped. 
Wiszniowa naleioka, cherry wine. 
NALEŻĄCY, a,e, belonging, 
appertaining. = due. 
NALEŹĆ, lazę, v.n. perf. (na 
co, na kogo), to creep or crawl 
upon a thing, to light upon one. 
= NALEŹĆ, najdę , v. a. perf. to 
find, see ZNALEŹĆ. 
NALEŻEĆ, żę , v.n. to belong. 
To należy do mnie, it belongs 
to me, it is mine. Nie ma prawa 
zatrzymywać co należy do nas, 
he has no title to keep back what 
belongs to us. Ta roślina należy 
do takiego rzędu, that plant be- 
longs to such or such a family. = 
to be owing or due. Oddać każde- 
mu co mu się należy, to give every 
one his due. Tyle mi się należy, 
.there is so much due or owing to 
me. Jestto uchybiać uszanowa- 
niu jakie mu sią należy, it is 
failing in the ęespeet which is due to 
him. Należy mi się wiele pienię- 
dzy, a great deal of money is owing 
to me. Należy mi się ginea, you 
owe me a guinea orl want a guinea. 
To mu się należy prawnie, that 
falls to him lawfully. To grze się 
należy, that is the law of the 
game. = Należeć do czego, to 
have a share or band in a busi- 
ness , to be accessory to it. Nale- 
żał do spisku, be bad a hand in 
the plot, he was accessory to It; he 
was concerned in the plot. = NA- 
LEŻY, it behoves, it becomes. Na- 
tęży lub potrzeba to uczynić, it 
is necessary to do it. Należałoby 
przyjść prędzćj, you should have 
cojne sooner; you ought to have 
come sooner. Czy sądzisz że na- 
leży wierzyć wszystkiemu co on 
mówi? do you think that one must 
believe all that he says. 
NALEŻNOŚĆ, ści, S.f. due, 
what is owed. 
NALEŻNY, A, e,' due, owed. 
NALEŻYCIE, adv. duly, pro- 
perly, fitly, suitably. 
142 
NAM 
NALEŻYTOŚĆ, ści, 8. f. due, a 
sum due. ■=» right, claim. 
NALEŻYTY, A, e , due, proper, 
lit, suitable. Z należytćm usza- 
nowaniem, with due reverence. 
W należytym czasie, in due or 
proper time, In due or proper 
season. 
NAŁGAĆ, gę , v. perf. to tell 
many lies. 
NALICHWIĆ, wię , v.perf. pie- 
niędzy, to scrape up or to hoard 
up money by usury. 
NALICZYĆ, czę, v.perf. to 
number large quantities. = to find 
out by reckoning. 
NAŁÓG, ogu, s.m. bad custom, 
bad habit. Nabrać złego nałogu, 
to get or contract an ill habit. Po- 
zbyć się złego nałogu, to get rid 
of an ill habit Nałóg iest druga 
naturą, habit is a second nature. To 
mój - zastarzały, I have already 
grown old in that habit. Robi to 
z nałogu, it is his use or custom , 
he has the habit of that. 
N AŁOIĆ, ję, v. perf. to besmear 
with tallow. 
NAŁOWIĆ,wię, v.perf. ryb, 
ptaków, to catch a great number 
of fish, birds. 
NAŁOŻNICA, cy, s.f. concubine. 
NAŁOŻNICTWO, WA, s. n. con- 
cubinage. 
NAŁOŻYĆ, see NAKŁAKAĆ. 
NAŁUPAĆ , pię , v. perf. drew 
na komin, to cleave a great deal of 
fire-wood. - orzechów, to crack 
many nuts. 
' NAŁUPIĆ, pię , v. perf. to make 
a great booty; to plunder, to pil- 
lage. Nałupił miast i kościołów, 
he pillaged many towns and 
Churches. 
NALUTOWAĆ, tuję, v. perf. 
to solder upon, to fasten upon by 
soldering. 
NAMACAĆ, cam, v.perf. to 
learn by feeling; to find by groping. 
To można namacać, that is pal- 
pable, most plain, manifest. I pod 
ziemią cię namacają {fam.), 
should you hide yourself under the 
earth, they will find you. Kula go 
namacała (fam.), a ball hit him. 
Namacać kogo kijem, batem, bi- 
czem , to strike one with a stick, 
whip. 
NAMACHAĆ, am , v. perf. (fa- 
miliar in all meanings) to do a great 
deal of business; to do things in a 
hurry. Namachalem mu trzy 
wielkie ćwiartki (fam.), I wrote 
him a letter of three long pages. 
NAMACZAĆ, czam\ o. imp. NA- 
MOCZYĆ, czę * v.perf. to dip in , 
to steep, to soak.- konopie, len, 
to- soak hemp, flax. - płótno, 
chusty f bieliznę, to soak the linen. 
- skóry, to soak the skins. - to 
infuse. Namoczyć senes, rubar- 
barum w winie, to infuse senna 
or rhubarb in wine. 
NAMACZANIE, ia, 8. n. (med.), 
fomentation, fomenting. - kata- 
plazmowe, the act of fomenting a 
part with poultices. 
NAM 
NAMAKAĆ, kam, o.n. imp. NA-1 
MOKNĄĆ, nę, v.perf. to soakt. 
to lie steeped or soaked in to be 
saturated with moisture. 
NAMARSZCZYĆ, czę, v.perf. 
to make many folds. - brwi, to 
frown, to knit or contract one's 
brow. Ta koszula nie dosyć na- 
marszczona przy kołnierzu, that 
shirt is not gathered enough in the 
neck. 
NAMARTWIĆ, wię, v.perf. 
kogo, to cause sorrow to one, be 
the cause of grief. 
NAMAŚLIC, lę, v.perf. to lay 
on with butter, to grease. 
NAMAŚCIĆ, czę, v.perf. NA- 
MASZCZAĆ , czam , v. imp. to 
anoint or consecrate by unction. 
Samuel namaścił Saula na króla, 
Samuel anointed Saul. Starożytni 
kazali się namaszczać wycho- 
dząc z łaźni, the ancients used 
to have themselves anointed on 
leaving the bath. - ciało, to 
embalm a dead body. - chorego, 
to give the extreme unction. 
NAMASZCZENIE,iA,s.n. anoint- 
ment, unction. Ostatnie nama- 
szczenie, the extreme unction, 
the holy oil. 
NAMAWIAĆ, wiam, v.imp. NA- 
. MÓWIĆ, wię, v. perf. to persuade, 
to bring to. - kogo na co złego, 
to betray or Inveigle one into, to 
tamper with him. - do złego u- 
czynku, to solicit one to do evil, 
to instigate him to evil. Dać się na 
co namówić, to suffer one's self, to 
be persuaded to do a thing or to 
be prevailed upon. 
NAMAWIAĆZ, a , s. m. instiga- 
tor, inciter, enticer. 
NAMAZAĆ, żę, v. perf. ZAMA- 
ZYWAĆ, zuję, v.freq. to besmear, 
to bedaub; to anoint. 
NAMAZANIE, ia , 8. n. besmea- 
ring; anointement. 
NAMIĘKAĆ, kam, V. n. imp. 
NAMIĘKNĄĆ, nę, v.perf. to be- 
come soft with lying steeped or 
soaked. 
NAMIENIAĆ, num , v.imp. NA- 
M1ENIĆ, nię, v.perf. pieniędzy, 
to change a great deal of money. = 
to throw out or drop a hint, to 
mention, to allude. Namienić o 
czćm w ciggu mowy, to introduce 
something into a discourse. Nie za- 
głębiaj się w tym przedmiocie , 
lecz lylko namień o nim, this 
subject must not be examined to 
the bottom, and is only to be tou- 
ched lightly upon. Namienić kogo 
Piotrem, Pawłem, to name, to 
call Peter, Paul. 
NAMIEŚNICTWO, WA , 8. n. 
Viceroyalty. 
NAMIESTNIK, a, s. m. viceroy, 
Lieutenant of the king. Papież zo- 
wie się namiestnikiem Chrystusa 
na ziemi, the pope is styled 
Christ's vicar upon earth. 
NAMIESTNIKÓW A, wy, 8. f. 
lady of a viceroy. 
NAMIESZAĆ, szam, v. perf. to 
mix many things together. NAM 
NAMIESZKAĆ SIĘ, kam się , v. 
perf. to dwell or stay long in a 
place. 
NAMIĘTNIE, adv. passionately. 
NAMIĘTNOŚĆ, ści, s. f. pas- 
sion, ardour, vehemence. Pano- 
wać nad swemi namiętnościami, 
to bring one's passions under sub- 
jection. Mędrzec nie ma namię- 
tności, a wise man is never actua- 
ted by passion. Panujące namię- 
tności jego są gra i polowanie, 
gaming and hunting are his predo- 
minating passions. W tern malowi- 
dle wiele namiętności or wyrazu, 
there is a great deal of passion in 
that picture. 
NAMIĘTNY, a, E, passionate, 
ardent, vehement, eager. Kocha- 
nek namiętny, a passionate lover. 
Mówi tonemnamiętnym, he speaks 
with an Impassioned, passionate 
air, look. Pisarz namiętny or 
stronny, a prejudiced, a passionate 
writer. • 
NAMIOT, p, s. m. tent. 
NAMKNĄĆ, see NAMYKAĆ. 
NAMLEĆ , mielę, v. perf. zboża, 
to grind much corn. 
NAMŁÓCIC, łócę , v. perf. zbo- 
ża, to thrash a great quantity of 
corn. 
NAMNOŻYĆ , żę. v. perf. to in- 
crease, to multiply. W Egipcie na- 
mnożyło się dzieci Izraela, the 
children of Israel multiplied excee- 
ding in Egypt Przed nim co krok 
mnożyły ly się trudności, the diffi- 
culties multiplied in proportion as 
he proceeded in his undertaking. 
NAMOCZYĆ, see NAMACZAĆ. 
NAMODLIĆ ŚIĘ, lę sIę, v. perf. 
to pray much to God. 
NAMOKŁY, a,e, wet, drenched, 
steeped, soaked. 
NAMOKNĄĆ, see NAMAKAĆ. 
NAMORDOWAĆ, duję, v. perf. 
ludzi, to murder a great deal of 
people. = SIĘ (z kim, z czem), to 
take great pains. Dobrze się na- 
mordował nim dopiął swojego, 
he had much ado to bring it about 
or to pass. Ileż to trzeba się na- 
mordować ■ aby zapewnić sobie 
przyzwoite utrzymanie, what a 
deal of trouble in scraping together 
a decent competence. 
NAMOTAĆ, tam, v. perf. to reel 
on, to wind up. 
NAMOWA, wv, s. f. persuasion, 
suggestion, instigation. 
NAMOWCA, cy, s. m. abettor, 
instigator, inciter to ill. 
NAMÓWIĆ, see NAMAWIAĆ. 
NAMOWŃY, a, e , persuasive. 
Mowa namowna, persuasive lan- 
guage. 
NAMOZOLIĆ SIĘ, lęsię,v.perf. 
nadczem, to take a great deal of 
pains. Namozolilem się nad wy- 
nalezieniem środka, I long puz- 
zled my brain in search of an ex- 
pedient. 
NAMRZEĆ SIĘ, rę się, v. perf. 
głodu, to suffer hunger, to die of 
starvation. 
ŃAMULAĆ, am , v. perf. skórę, 
NAP 
to gall or hurt the skin by fretting. 
NAMULIĆ, lę, v. perf. to fill 
with slime. 
NAMUROWAĆ, ruję, v. perf. 
to erect many brick-buildings. 
NAMYĆ , yję, v. perf. to wash 
long time, and many things one 
after another. 
NAMYDLIĆ, lę, v. perf. to soap, 
to lather. 
NAMYKAĆ, kam, v. imp. NA- 
MKNĄĆ, nę , v. perf. to bring or 
draw near to. = to mention slight- 
ly, to hint at, to touch upon, to al- 
lude to. 
NAMYSŁ, u,s. m. reflection. = 
resolve, resolution, determination. 
Z namysłu, on purpose, purposed- 
ly. Wszystko robi bez namysłu, 
he does every thing without reflec- 
tion , instinctively. Daję mu czas 
do namysłu, I leave him time to 
his reflections. 
NAMYŚLAĆ SIĘ, lam się, v. 
imp. NAMYŚLIĆ, lę się, v. perf. 
to reflect, to consider, to bethink 
one's self, to make up one's mind. 
Namyśliwszy się, all things consi- 
dered. 
NAMYŚLANIE SIĘ, u się, s. n. 
long reflection, cogitation, contem- 
plation. Namyślenie się, fixed re- 
solve, determination. Dano mu 
trzy dni czasu do namyślenia 
się, three days were allowed him to 
make up his mind. 
NAMYŚLNY, a, e, who gives 
himself up to reflection. Człowiek 
-y, a considerate, thinking man. 
NAŃ, (abbr. of NA NIEGO, see 
ON), upon him. 
NANISZCZYĆ, czę v. perf. to 
ruin, to lay waste. Naniszczył 
miast i krajóio, he ruined many 
towns and countries. 
NANIZAĆ, źę, v. perf. to string 
or file on a string. 
NANOSIĆ, szę, u.tmp.NANIEŚĆ, 
niosę, v. perf. to bring in many 
things, to gather, to heap up, to 
cumulate. 
NAOBIECYWAĆ, cuję, v. perf. 
to make mamy promises, to promise 
many valuable things, to promise 
wonders or mountains of gold. 
NAOCZNIE, adv. ocularly, face 
to face. Stawić kogo z kim naocz- 
nie, to bring one face to face with 
another person. 
NAOCZNY, a, e, ocular.-świa- 
dek , an eye-witness, ocular evi- 
dence. 
NAOKOŁO,NAOKOLUSIEŃKO, 
adv. round, round about. • 
NAOPAK,= OPAK, adv. awray 
amiss, athwart. Wszystko na opak 
tłumaczy, he misunderstands every 
thing; he takes up every thing the 
wrong way. Wszystko mu na opak 
idzie, all happens to him amiss. 
NAOPOWIADAĆ, dam , v. perf. 
to relate many stories. 
NAOSTATEK, adv. lastly, final- 
ly, at length, at last. 
NAOSTRZYĆ rzę , v. perf. to 
whet, to sharpen. 
NAPAD, u, s. m. sudden and 
NAP 
unexpected attack , first brunt, on- 
set, see NATARCIE, UDERZENIE. 
Napady barbarzyńców na Cal- 
lią, the incursions of the bar- 
barians in Gaul. Robić napady, to 
overrun. 
NAPADAĆ, dam, v. imp. NA- 
PAŚĆ, dnę , v. perf. to fall upon 
one , to attack, to charge. Napa- 
dliśmy na nieprzyjaciela, we fell 
or rushed upon the enemy. - na 
tylną straż, we fell upon the rear. 
Napaść, napadać na kogo, to fall 
upon one, to fall foul on him. Na- 
paść na kogo niespodzianie, na- 
paść go samego to jego pokoju, to 
break in upon one, to break in upon 
his privacy, to surprise him una- 
wares. = Napaść na co, to light 
upon a thing. Ledwie otworzył 
książkę napadł na takie a takie 
słowa, at the opening of the book, 
he fell, he lighted upon such a 
passage. Napadt na sioojego 
(fam.), he has met with his match 
or he has encountered one who is 
above his match. Czasami szaleń- 
stwo go napada, he is subject to 
fits of madness at certain times. = 
NAPADAĆ, v. n. Napadać na 
nogę, to halt, to limp, to hobble. 
Napada na prawą, he limps with 
the right foot, on the right side. 
Napadało śniegu, a great deal of 
snow has fallen ; the earth is cover- 
ed with snow. 
NAPADANIE, ia , s. n. the act 
of falling upon. - na nogę, hob- 
bling, halting. 
NAPADNIĘCIE,NAPADNIENIE, 
a, s. n. a sudden or unexpected 
3 ttack 
NAPAJAĆ = NAPAWAĆ, AM. v. 
imp. NAPOIĆ, ję, v. perf. to give 
to drink. Nakarmiono go i napo- 
jono , they gave him to eat and to 
drink. Napawać, napoić konia, 
ta water a horse. Napawają konie 
dwa razy na dzień, the horses 
are watered twice a day. Napoić 
się czem, to imbibe a thing. 
NAPAKOWAĆ, kuję, v. perf. to 
cram or stuff full , to pack full.- 
kufer bielizną, biehzny do kufra, 
to fill a trunk with linen. Napako- 
wać się, to cram or stuff one's 
stomach full. Napakowało się lu- 
dzi do kościoła na jego kazanie 
(fam.'), poeple flock to that prea 
cher, they crowd to hear him 
preach. N opakowany złotem, fil- 
led with gold. Napakowano (ad- 
verbially) full, fully. 
NAPALIĆ, lę, v. perf. w piecu, 
to heat a room. -na kominie, to 
light a fire. - pokoje, to warm 
one's apartments. = to smoke. 
Napaliłem się wybornego tytu- 
niu, I have .smoked an excellent 
tobacco at my heart's ease. - to 
burn. Napaliłem się tych świec, 
I have burned some pounds .of 
these candles. 
° NAPAPLAĆ, am, v. perf. to blab 
a great deal; to talk nonsense, stuff, 
humbug. Napaplał głupstw przed 
tobą, he talks nonsense, stuff, 
143 NAP 
humbug to you. Napaplać się, to 
have blabbed, prattled, talked non- 
sense to one's heart's delight. 
NAPARSTEK, tka,s. m. thimble. 
NAPARSTNICA,cv,s. f. (aplant) 
fox-gloves. 
NAPARTACZYĆ, czę, v. perf. 
to bungle, patch up or perform 
clumsily a great deal of things, see 
PARTACZ. 
NAPARZAĆ, rzam, v. imp. 
NAPARZYĆ, rzę, v. perf. to steep 
in boiling water. = to foment, to 
bathe with warm lotions. 
NAPAŚĆ, ści, s. f. aggression, 
outrage, open violence. To napaść, 
czysta napaść, a drunken quarrel. 
NAPAŚĆ see NAPADAĆ. 
NAPAŚĆ , sę, v. perf. to feed, 
to fill with food, to glut. - konia, 
to have given food enough to a 
horse. - się, to fill one's belly full, 
to cloy one's self, to have enough. 
Napasł się, he has eaten his belly 
full.- się, fig. to sate one'sself, to 
be cloyed with. Lubieżnicy nie 
mogą się napaść rozkoszami, 
voluptuous persons are never cloyed 
with pleasures. Napaść oczy, to 
satiate one's eyes with the sight 
of a pleasing object. 
NAPASTLIWY, a, e, aggressive. 
=NAPASTNICZY. 
NAPASTNIK, a,s. m. aggressor, 
aSNAPASTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to commit the first act of violence, 
to assault. = to pick a quarrel with 
one. 
NAPATRZYĆ SIĘ, trzę, się, v. 
perf. to satisfy one's self with look- 
ing at. Nie mogę się na to dość 
napatrzyć, I cannot look enough 
at (on) it. Przykładów takich na- 
patrzyć się można, you can see 
many examples of it; similar facts 
are obvious. 
NAPAWAĆ, see NAPOIĆ. Na- 
pawać łzami, goryczą, krwią, to 
make one drink of tears, of bitter- 
ness, to steep in blood. - się łza- 
mi, to be steeped in tears. 
NAPAWANIE, ia, s. n. the act 
of making to drink. 
NAPCHAĆ, cham , v. perf. NA- 
PYCHAĆ, cham, v. imp. to cram 
or stuff full, to thrust in by force. 
Napchał sobie brzuszek, (fam.) 
he has well stuffed his craw. 
NAPĘCNIEĆ, nieję, v. n. perf. 
to swell, to grow big. 
NAPĘDZIĆ, mę, v. perf. NA- 
PĘDZAĆ dzam, v. imp. to drive 
on (to). - wielką ilość bydła, to 
drive in a great deal of cattle. Na- 
pędził co znalazł żołnierzy, he 
assembled or collected all the 
soldiers he could. = fig. to drive 
no, to urge, to impel, to incite.- 
kogo do roboty, to put or set one 
to work.- komu strachu, to fright- 
en one out of his wits. 
NAPĘKNĄĆ or NADPĘKNĄĆ, 
nę, v. n. perf. to begin to split or 
crack. 
NAPEŁNIAĆ,num, v. imp. NA- 
PEŁNIĆ, nię, v. perf. to fill up.... 
144 
NAP 
Butelka już nadpita, albo ją na- 
pełń albo wyprożń do reszty, the 
bottle is only half-full, you must 
either fill it up, or empty it. Chwa- 
łą swego imienia świat napełnił 
fig., he filled the whole world with 
the report of his name. - wszy- 
stkich podziwieniem, te fill every 
body with admiration. 
NAPEŁNIANIE,NAPEŁNIENIE, 
iA, s. n. the filling up. 
NAPIĄĆ, pnę, v. perf. NAPI- 
NAĆ , nam, v. imp. to bend, to 
stretch, to strain. Napiąć luk, to 
bend a bow. - struny arfy, to 
string a harp, to tune the lyre. - 
swoje siły (fig.), to make aneffort, 
of moral or bodily powers, tespur, 
to goad, to egg one's self to action. 
To nie wymaga wielkiego napię- 
cia się or wysilenia się, that 
requires no great effort, no great 
exertion, or that may be done 
without intense application of mind 
or strength. Napiąć co (fig.), to 
contrive, to lay down a plan; to 
concert a design, an enterprise. 
Ich zamiar napięty, all their mea- 
sures are well concerted. Małżeń- 
stwo napięte, it remains but the 
execution of that wedding. 
NAPIĄTNOWAĆ or NAPIĘTNO- 
WAĆ, uję, v.perf. to stigmatize, to 
brand. Początki jego panowa- 
nia napiętnowane były okrucień- 
stwem, the beginning of his reign 
was marked, branded with cruelty. 
To dzieło napiętnowane cechami 
rzetelnego geniuszu, that work 
has the stamps of genius upon it. 
Wyrażenia jego napiętnowała 
prawda, these expressions are of a 
proper stamp, of the right kind. 
NAPIĆ SIĘ, ję się, v. perf. to 
drink one's full. Napijać się, to be 
given to drink. 
NAPIEC, kę, v. perf. chleba, 
to bake a great deal of bread. 
NAPIEPRZYĆ, rzę,v. perf. to 
pepper, to put sufficient quantity 
of pepper. 
NAPIERAĆ, ram, v. imp. NA- 
PRZEĆ, rĘ, v. perf. to press hard 
upon; to insist, to urge - się cze- 
go, to desire to get possesion of a 
thing, to set one's heart upon it, 
to long for it. 
NAPIERANIE, ia,s. n. pressure, 
pushing forward. - się, importu- 
nate longing for a thing. 
NAPIERSIEŃ, śnia , NAPIER- 
ŚNIK, a, s. m. breast-plate. 
NAPIERŚNY, a, e, lying on the 
breast. 
NAPIERZYĆ, rzę, v. perf. to 
cover with feathers, to scatter a 
great deal of feathers. - strzałę, 
to feather an arrow. Dobrze na- 
pierzona strzała, a well feathered 
arrow. 
NAPIEŚCIĆ SIĘ,czę się, v. perf. 
to dally, fondle or caress to one's 
heart's desire. Napieścił się już, 
ha is now tired of a thing he che- 
rished before. 
NAPIĘTEK, tka, s.m. the quar- 
ter-piece or the hind-quarter of a 
NAP 
shoe. Zajrzeć komu pod napiętki, 
or wlać komu waru za napiętki 
(prov.), to urge or press one hart, 
to be close upon one's heels, to 
frighten him out of his wits. 
NAPIĘTNOWAĆ, kuję, v. perf. 
to stamp, to brand, see NAPIĄT- 
NOWAĆ. 
NAPIS, u, s. m. inscription. 
NAPISAĆ, szę, v. perf. to write. 
- lisi, to write a letter.-prośbę, 
to draw up a petion. Napisano, 
it is written, or we read. Napisać 
się, to be weary of writing; to 
write too much. 
NAPITEK, tku, s. m. drink, be- 
verage, potation. Jadło i napitek, 
the eating and the drinking. Go- 
rące napitki, the strong liquors. 
Nic nie mieć do napitku, to have 
nothing to drink. 
NAPIŁY, a, e, drunk, tipsy. 
NAPŁAKAĆ SIĘ, czę się, v. perf. 
to weep one's fill, to shed abun- 
dance of tears. 
NAPŁATAC, see PŁATAĆ. 
NAPLĄTAĆ, czę, v. perf. (co, 
czego), to entangle, to embroil. 
NAPLEŚĆ, plotę, v. perf. to 
braid or plait. = fig. fam. to babble 
or prattle much, to talk a great 
deal of nonsense. 
NAPŁODZIĆ, dzę, v.perf. dzie- 
ci, to beget or procreate a great 
number of children. 
NAPLUĆ, pluję, v. perf. to spit 
upon (into). 
NAPLUGAWIĆ, wię, v. perf. to 
dirty, to stain, to sully, to conta- 
minate. 
NAPŁYW, u, s. nt. afflux, af- 
fluence ; concourse, great crowd.- 
barbarzyńców, invasion of barba- 
rians. 
NAPŁYWAĆ, wam, v. n. imp.NA- 
PLYNĄĆ, nę, v. perf. to flow in 
fig. to flock to ; to overrun, to in- 
vade. Zewsząd napłynęło ludu, 
people flocked thither from all 
quarters. 
NAPOCZĄĆ, nę, v.perf. NAPO- 
CZYNAĆ, nam, v. imp. to begin.- 
beczkę, to tap, broach or pierce a 
cask.|- chleb, to make the first cut 
in a loaf. - jaki przedmiot, to 
broach a subject, to enter upon it. 
NAPOCZĘCIE, a, s. n. the act of 
beginning. 
NAPODZIW, adv. to admiration. 
NAPOGOTOWIU, adv. in rea- 
diness, near at hand. 
NAPÓJ, oju, s.m. drink, draught, 
beverage, potation, liquor. 
NAPOIĆ, ję, v. perf. to make 
drink, to give drink. Napojono go 
i nakarmiono, they made him 
drink and eat his full. Napoić kogo 
czem, fig. to inculcate on or into 
the mind, to enforce by constant 
repetition. '- się czem, fig. to 
imbibe a thing, to be imbued 
with it. 
. NAPÓŁ, adv. by halves.- nagi, 
half-naked. - umarły, half-dead. 
Napól wary at, he is half a mad- 
man. Robić co -, to do things by 
halves or Imperfectly. Napól uczo- NAP 
ny, a pragmatical smatterer in any 
knowledge, half-scholar. 
NAPOMINAĆ, nam, v. imp. NA- 
POMNIEĆ , nę , v. perf. to admo- 
nish, to exhort. 
NAPOMINACZ, a, 8. m. admo- 
nisher, exhorter. 
NAPOMINANIE a, s. n. frequent 
exhortation. 
NAPOMKNĄĆ, nę, v. perf. NA- 
POMYKAĆ, kam , v, imp. to hint, 
to mention slightly, to touch upon, 
to allude to. 
Napomknienie, a, s. n. hint, 
mention, allusion. 
NAPOMNIENIE , a, s. n. admo- 
nition, exhortation. 
NAPOSYŁAĆ, am, v. perf. to 
send many persons or many things, 
to send one after another. 
NAPOTKAĆ, kam, u. perf. NA- 
POTYKAĆ, kam, v. imp. to fall in 
with, to light upon, to meet. 
NAPOTYM, adv. for the future, 
Tor another time. 
N APO WIEDZIEĆ, or NAPO- 
WIADAĆ, to tell many stories, to 
speak over and over, see OPO- 
WIADAĆ. Wróciwszy z podró- 
ży nie mógł się napowiadać o 
nich, on his return from his travels 
he was incessantly talking of them. 
NAPOWIETRZNY, a, e, aerial. 
NAPOW'TARZAĆ, rzam,v.perf. 
to repeat many times (over again). 
NAPOŻYCZAĆ, czę, v. perf. 
pieniędzy, to borrow a great quan- 
tity of money. - komu, see PO- 
JROZPOŻYCZAĆ. 
NAPRAĆ, piorę, v. perf. to 
whiten, to bleach many things at 
once. Naprała koszul, she washed 
lots of shirts and shifts. Naprać się 
kogo, to thrash one to the utmost. 
NAPRACOWAĆ SIĘ,cuję się,v. 
perf. to overwork, to overlabour, 
to plod, to toil. 
NAPRAWA, wy, s.f. mending, 
repair, reparation. - (old) instiga- 
tion. Zrobił to za jego naprawą, 
he did that at the instigation of 
him. 
NAPRAWCA, Y, s. m. or NA- 
PRAWIACZ, a, s. m. ąmender, 
restorer. Naprawca karności, po- 
rządku, praw, etc., the restorer 
of discipline, the reviver of laws. 
NAPRAWIAĆ, wiam, v.imp. 
NAPRAWIĆ,wię,v.perf. tomend, 
to repair. - suknię, bieliznę, to 
mend a coat, linen. Kazać co na- 
prawić, to have a thing mended, 
to get it mended. = pg. to make 
good again, to amend, to set to 
rights, to reform. Naprawić oby- 
czaje , to reform one's manners.- 
błąd, to repair a fault, to make 
amend for one's fault, see POPRA- 
WIAĆ. = Naprawić kogo na ko- 
go , to set one on or upon a per- 
son , to instigate or incite against, 
to suborn. Tyś naprawił szpie- 
gów, zbójców na nwgo, thou nast 
set (hired) spies, murderers on or 
against him, see NASADZIĆ. = 
Naprawić się, tomend, to grow 
better. Mamy nadzieję że się na- 
NAP 
prawi, we must hope that he will 
amend. 
NAPRAWKA, Ki, S. f. mending, 
repair (of clothes, boots, etc.). 
NAPRĘŻYĆ, zę , v.perf. NA- 
PRĘŻAĆ , żam , v. imp. to stretch, 
to bend, to strain to the utmost. 
NAPROŚCIĆ, czę, v.perf. and 
NAPRASZCZAĆ, am, v. imp. to 
make straight , to straighten. - to 
rectify.- sąd, sposób widzenia, 
to correct the judgment, the opi- 
nions of any one. 
NAPROSIĆ, szę , v. perf. gości, 
to bid or invite many persons. = 
SIĘ kogo o co, to be tired with 
much entreating. 
NAPROSTOWAĆ, tuję, v.perf. 
to straighten, to make straight. 
NAPRÓSZYĆ, szę, v.perf. to 
powder or sprinkle with dust. 
NAPROWADZIĆ, dzę, v.perf. 
NAPROWADZAĆ, dzam , v. imp. 
to lead upon; to lead or bring io. 
- na dobrą drogę, to show the 
right way, to set to rights. - nie- 
przyjaciela na kraj, to conduct 
the enemy to the very heart of a 
country. Naprowadziłem na to 
rozmowę, I introduced the subject 
into my speech, or I have brought 
it to my speech. Naprowadzić co 
woskiem, wapnem, to do a surface 
over with wax, plaster, to give it a 
coating of wax or piaster. Napro- 
wadziliśmy koni z Anglii, we 
have brought many horses from 
England., , 
NAPRÓŻNO, adv. in vain, vain- 
ly, to no purpose. 
NAPRYSKAĆ, kam , v. perf. to 
squirt or spout upon (into). 
NAPRZĄŚĆ, ędę , v. perf. to 
spin a great deal (of thread, wool, 
etc.). . , 
NAPRZEĆ, see NAPIERAĆ. 
NAPRZECIW,NAPRZECIWKO, 
adv. and prep, opposite, over 
against. Siadłem-niego, I sat over 
against him. Mieszka - moich 
okien, he is lodged right opposite 
my windows. Wyjść-kogo , to go 
or come to meet one. Świadczyć 
- komu, to give evidence against 
one. Płynąć - wiatru, to go 
against the wind. 
NAPRZECIWLEGŁY, e,e, lying 
oposite to. 
NAPRZEK, POPRZEK, adv. 
athwart, across. 
NAPRZEMIANY, adv. alter- 
nately. 
NAPRZÓD, adv. firstly, in the 
first place. = on, onward, forward. 
Iść na przód, to go forward, to go 
on. Naprzód I (milit. com.), for- 
ward , marsh ! Zapłacić-, to ad- 
vance, give or pay before-hand. 
Cieszyłem się - , I was enjoying 
by anticipation the pleasure that, 
etc. Był to człowiek widzący -, 
he was a farsighted man. - dają 
rosoł i sztukamięs, the soup and 
tne boiled beef are served up first. 
Wyuczyłem go aby to-robił co 
mu każą, I have used > him to -do 
immediately or at once, what he 
NAR 
Is bid. Nikomu nie daję w tim na- 
przód (old), in that science I am 
inferior to no one; I give in to no- 
body in that. Nic mu naprzód nie 
daje, he is behind him in nothing. 
NAPRZYKRZAĆ SIĘ, beam sir, 
v.imp. NAPRZYKRZYĆ SIĘ, axq 
się. v.perf. to trouble, to molest, 
to vex, to annoy, to plague, pester; 
to intrude upon. 
NAPRZYKRZENIE, ia , 8.n. 
troubiesomeness, molestation , an- 
noyance , importunity. 
NAPRZYKRZONY, a, E, trouble- 
some , imoortunatei 
NAPRŻYRZEKAĆ, kam, v. perf. 
see NAOBIECYWAĆ, to make 
many promises. 
NAPRZYWOZIĆ, źę, v.perf. to 
bring many things or persons (in a 
carriage). 
NAPSOWAĆ, NAPSUĆ, sun?, v. 
perf. to spoil many things. Napsui 
ludzi i koni (fam.), he has ruined 
or killed many men and horses. 
NAPUCRAĆ, cram , v. n. imp, 
NAPUCHNĄĆ, hę,v.perf. to swell. 
NAPUCHŁOŚĆ, ści, s.f. NA- 
PUCHNIENIE, swelling, tumor. 
NAPUŚCIĆ, czę, v.perf. NA- 
PUSZCZAĆ , czam , v. imp. to let 
in or admit a great number of. - 
Napuścić czśm, to impregnate 
with a thing, to do over with it. - 
strzały jadem, to poison arrows. 
NAPUSZAĆ SIE, szam się, v. 
imp. NAPUSZYĆ SIĘ, szę SIĘ, V. 
perf. to swell, to puff, to be swelled 
(puffed up), see NADĄĆ. 
NAPUSZYSTOŚĆ, ści, 5. f. swel- 
ling, inflation; bombast, fustian. 
NAPUSZYSTY, a, e, swoln, in- 
flated; haughty, proud, elated, puf- 
fed up, = NAPUSZONY, a, e, Styl 
napuszony, bombastic,pompous or 
high-sounding style. Ptak napu- 
szony, a bird whose feathers stand 
erect, or are bristling on account 
of foui weather, cold, etc. 
NAPYCHAĆ, see NAPCHAC. 
NAPYLIĆ, lę, v.perf. to raise 
much dust. 
NAPYTAĆ SIĘ, tam się, v.perf. 
to make many inquiries, to be tired 
with inquiring. 
NARĄBAĆ, bię, v.perf. dr sew, 
to cut or hew down (large quantities 
of trees). - SIĘ, to be tired with 
cutting, hewing or sabring. 
NARABIAĆ, see NAROBIĆ. 
NARACHOWAĆ , see NALI- 
CZYĆ. 
NARADA,dy, s.f. consultation, 
deliberation. Narady o pokój, a 
conference held in order to know 
whether peace is to be concluded 
or the war protracted. Należeć do 
or być członkiem narad, obrad, 
to be one of a debating society, to 
be a member of it. - Po długity na- 
radzie lekarze zdecydowali, the 
physicians held a long cosuitaticn 
about his illness and then decided. 
NARADZAĆ SIĘ, beam się , v. 
imp. NARADZIĆ SIĘ, dzę się , v. 
perf. te consult, to take advice, to 
deliberate; to lay heads together. 
145 146 
NAR 
Naradzał się ot dm z moim oj- 
cem i moją matką, he consul- 
ted about it with my father and 
my mother. - z poduszką, to ad- 
vise with one's pillow, to deliberate 
with one's self when alone and a 
bed. Naradzali się wspólnie, 
they laid their heads together. 
NA RAIĆ, ję , v.perf. co komu, 
to help one to a thing, to procure. 
- komu dobrego, wiernego słu- 
gę, to get or procure one a good, 
faithful servant, see RAIĆ. 
NARAMIENNICA , NARAMNI- 
CA, cy, s.f, armlet. 
NARAMNIK, a , s.m. shoulder- 
belt , shoulder-band. 
NARASTAĆ, tam, v. n. imp. NA- 
ROSNĄĆ, nę , v.perf. to grow 
upon; to increase, to multiply. 
NARAŻAĆ, żam, v.imp. NARA- 
ZIĆ , żę , v. perf. to expose. -ko- 
go na niebezpieczeństwo, to ex- 
pose to or bring one into danger. 
- na koszta, to put one to ex- 
pense. - się, to expose one's self. 
- się na niebezpieczeństwo, to 
expose one's life , to come into 
danger, to run a hazard. Narazić 
się komu, to offend one, to give him 
offence. Niechceniu się narazić, 
he is unwilling to give him any 
offence or to incur his displeasure. 
NARDA, y, s.f. (a plant), nard, 
spikenard. NARDUSZEK, szka, s. 
m. nardus montana, tuberosa. 
NARDOWY, a, e, of nard. Ole- 
jek-y, spikenard oil. 
NARDZEWIEĆ, wieję, v.n.perf. 
to begin to be covered with rust, to 
rust slightly. 
NARĘCZE, a, s.n. armful (of 
straw, hay, etc.). 
NARĘCZNY, A, E, near at hand. 
- koń, the off-horse in a team. 
NAROBIĆ, bię, v. perf. to make 
or to perform many things. - bu- 
tów, trzewików, kapcluszów, to 
make a great deal of boots, shoes, 
hats. Fig. - sobie nieprzyjaciół, 
to raise one's self enemies, to bring 
enemies upon one's back. Narobić 
komu nieprzyjemności, to cause 
or create one a great deal of trou- 
ble. Narobić sobie kłopotu, to 
bring one's self into trouble, to get 
into or bring one's self into a 
scrape. Narobił długów i codzień 
głębiej w nich grzęźnie, he is in 
debt, and runs deeper and deeper 
every day. 
NARÓD, odu , s. m.nation, 
people. Prawo narodów, the law 
of nations. Co tam ndrodul there 
is a great crowd, it is crowded. - 
ludzki, the human species, the 
human race or kind, mankind. 
NARODOWOŚĆ, set, s. f. natio- 
nality. Narodowość może prze- 
chować się długo po utracie nie- 
podległości, the nationality of a 
people may long survive their in- 
dependence. 
NARODOWY, A, e, national, 
Duch, honor, przesąd -y, natio- 
nal spirit, honour, prejudice. Straż 
- a,national guard. Piśmiennictwo 
NAR 
-e, national literature. (Gram.) 
imiona -e, the nouns of different 
nations. 
NARODZENIE, ia, s.n. birth, 
nativity. Boże Narodzenie, Christ- 
mas. 
NARODZIĆ, dzę , v.perf. to bear 
a child , to give birth to , to bring 
forth. -- SIĘ, to be born, to come 
into the world. Narodziło się tego 
roku loiele dzieci ślepych, large 
numbers of blind children were 
born in this year.^Narodzić się, 
fig. to spring or proceed from , to 
rise, to arise. Narodziło się stąd 
tyle procesów, thence sprung, pro- 
ceeded or arose so many law-suits. 
Narodziło się stąd zamieszek, it 
gave birth to, bred new distur- 
bances. 
NARODZINY, n, pl. birth-day, 
see URODZINY. 
NAROSIĆ, szę , v. perf. to be- 
dew. 
NAROŚL, i, s.f. excrescence. 
NAROSNĄĆ, see NARASTAĆ. 
NARÓW, owu, s.m. bad custom, 
ill habit. 
NAROWIĆ, wię,v. imp. to spoil 
by bad habits. - SIĘ , to contract 
an ill habit, to grow restive or stub- 
born. 
NAROWISTY, a, e, full of ill 
habits. - koń, a restive horse. 
NAROŻNIK, a, s. m. corner- 
house. =.corner-stone. = bastion. 
NAROŻNY, A, e, situated at the 
corner. - dom, corner-house. - 
kamień, corner-stone. 
NARUSZAĆ, szam , v. imp. NA- 
RUSZYĆ, szę, v.perf. to injure, to 
hurt, to damage. Mózg został na- 
ruszony, the brain has been hurt, 
injured, laid open or bare. = fig. 
to break, to violate, to infringe. - 
prawo, to break or infringe thclaw. 
- czyją spokojność, to break in 
upon one's privacy, to disturb his 
peace. Naruszyć tajemnicę, to be- 
tray, to discover one's secret. - 
przysięgę, to betray one's oath, to 
act or speak contrary to one's oath. 
Paraliż go naruszył (vulg.), he 
was struck with palsy. Niech cię 
paraliż naruszy, (curse), the de- 
vil take you!. 
NARUSZALNOŚĆ, ści, s.f. vio- 
lability. 
NARUSZALNY, a, e, violable. 
NARUSZENIE, ia, s. n. hurt, da- 
mage , injury. = breach, violation, 
infringement. 
NARUSZYCIEL, a, s.m. violator, 
infringer. 
NARWAĆ, wę , v. perf. kwia- 
tów, to pluck or gather a great deal 
of flowers. 
NARYCHTOWAĆ, tuję , v.perf. 
to direct, to aim at, to level, to 
point. - działo, to point or level 
a cannon. 
NARYS, u, s. m. sketch, outline, 
first draught. 
NARYSOWAĆ, suję , v. perf. to 
draw, sketch or delineate, see NA- 
KREŚLIĆ. 
NARZĄDZAĆ, dzam, u. imp. NA- 
NAS 
RZĄDZIĆ, dzę , v. perf. to adjust, 
to mend, to set In order. - wojnę, 
to prepare all what is necessary for 
a war, to make preparations for 
war. - wyprawę, to get or make 
ready for a military expedition. Na- 
rządzać komu co, to procure, to 
help to. 
NARZECZE, A,s.n. dialect. 
NARZECZONA, ut],s.f. intend- 
ed wife, bride. 
NARZECZONY, nego, s.m. in- 
tended husband, bride-groom. 
NARZĘDZIE, ia, s. n. tool, in- 
strument , implement, utensil. - 
chirurgiczne, surgical instruments. 
- mularskie, stolarskie, mason's 
or carpenter's tools. Ręka jest naj- 
lepszem -m, the hand is the in- 
strument of all. instruments. Być 
-m czyjej zguby, zemsty, to be 
the instrument of one's ruin, of 
revenge. Chciał mnie uczynić 
-m swojej chuci, he wished me 
to serve as the tool of his passion. 
NARZEKAĆ, kam , v. n. to com- 
plain; to lament, to wail, to grow 
querulous. Wiecznie narzeka, he 
is always complaining, moaning. - 
na ubóstwo, to complain of pover- 
ty. Narzeka na złe przyjęcie, he 
complains of being badly received. 
NARZEKANIE, ia , s. n. com- 
plaint; lamentation, wail,, queru- 
lousness. 
NARZEZAĆ, see NARZNĄĆ. - 
wołów, to slaughter a great deal of 
oxen. 
NARZNĄĆ, nę , v. perf. NARZY- 
NAĆ,am,v. imp. to notch, to make 
an incision; to cut. Narznąc ró- 
zeg , to cut rods, switches, twigs. 
= Narznąć bydła, owiec, to kill 
or slaughter a great deal of cattle, 
sheep. 
NARZNIĘCIE, ia , s. n. incision, 
incisure. 
NARZUCAĆ, am, v. imp. NA- 
RZUCIĆ, cę, v. perf. kamieni 
gdzie, to throw in a great deal of 
stones. = Narzucać ścianę gliną, 
to roughcast, to coat a wall. = 
komu co, fig. to thrust or obtrude 
a thing upon one, to burden or 
clog him with it; to impose, to lay 
on or upon. -warunki, prawa, 
to impose or prescribe conditions, 
laws. Nieznośnego tobie ciężaru 
nie narzucaj bliźniemu, we must 
not lay upon others a burthen that 
we cannot bear ourselves. Nie na- 
rzucam wam zdania mojego, I 
don't pretend to force my opinion 
upon you. Narzucić na siebie su- 
knią naprędce, to slip or huddle 
on one's clothes in a hurry'. -SIĘ 
komu, to obtrude one's self upon 
one. 
NASAD, u, s. m. see RĘKOJEŚĆ, 
handle, beam, a piece ol timber; 
shaft, spindle.- pługowy, plough- 
handles. 
NASADA, Y, s. f. bottom, foun- 
dation of any thing, ground work, 
shaft, stock, see OSADA, dim. NA- 
SADKA, i, s.f. a snare, a trap, a 
gin. NAS 
NASADZAĆ, dzam , v. imp. NA- 
SADZIĆ, dzę, v. perf. to set or put 
upon; to set, to plant - drzew, 
to plant a great deal of trees.- ka- 
pelusz na głowę, to put on one's 
nat. Nasadzać staw, to stock a 
pond with fry. Siekierę, nóz -, to 
haft, to set in a haft or handle an 
axe, knife. - tabakierkę diamen- 
tami, zlotem, emalią, i t. d., to 
set a snuff-box with diamonds, gold, 
enamel, etc.-kogo na kogo, to 
set one on a man. Nasadził go aby 
miał oko na jego żonę, he set him 
to watch his wife. 
NAŚCIEŁAĆ, łam , v. imp. NA- 
SŁAĆ, ścielę , v. perf. to spread, 
to strew; to make a bed. 
NASIAĆ, sieję, v. perf. NASIE- 
WAĆ, am , v. imp. zboża, to sow 
large quantities of corn. Ludzi, wi- 
dzów jak nasiano, jakby nasiał, 
there was a great crowd of people, 
of spectators, beholders. 
NĄSIADAĆ, dam, v.imp. NA- 
SIĄŚĆ, siędę, v. perf. to seat one's 
self upon, to press by sitting upon. 
Jestto pora w której ptaki nasia- 
dają, it is the season when birds 
sit or brood. Żółwie nie nasiada- 
ją na swoich jajach, tortoises 
don't incubate or don't hatch their 
«ggs. 
NASIADŁOŚĆ, ści, s. f. great 
population, the state of a populous 
country. 
NASIADŁY, la , le , well inha- 
bited, populous, see LUDNY. 
NASIARCZYĆ, czę, v. perf. to 
do over with brimstone, to dip in 
brimstone, to sulphur. 
NASIĄŚĆ, NASIEŚĆ, siądę, v.n. 
and a. perf. na co, co, to sit down 
or to seat one's self upon a thing. 
Nasiadłeś mi nogę, you sat upon 
my leg. Nasiąść na kogo, fig. to 
fall hard upon one, to tail foul of 
him, to sit upon his skirts. 
NASIEC, siekę, v. perf. czego, 
=. NACIĄĆ, NASIEKAĆ. - siana, 
to mow a great deal of hay. Nasie- 
kać mięsa, to chop, to hash much 
meat. 
NAS1EDLIĆ, lę , v. perf. kraj, 
to colonize, to fill with inhabi- 
tants. 
NASIEDZIEĆ SIĘ, dzę się , v. 
perf. to sit long, to be tired with 
long sitting. 
NASIEK, a, s.m. axe, hatchet. 
NASIENIE, ia, NASIONO, NA, s. 
n. seed, seedcorn. Nasiona nie- 
zgody, wojny (fig.), the seeds, the 
cause of discord, of war. = sperm. 
= issue, posterity. - Abrahama, 
posterity, issue of Abraham. 
NASIENNIK, a, s.m. seed cu- 
cumber , seedling. Fig : Nasien- 
nik dzielnych żołnierzy, a nur- 
sery of gallant soldiers. Nasiennik 
wszech rzeczy, the principle, the 
first principle of all things. 
NASIENNY, A, e, NASIEN10- 
WY, seminal, spermatic; bearing 
or producing seeds. Nasieniowa 
pochewka (Bot.), capsule , pod, 
pericarpium. 
NAS 
NASIEZRZAŁ, ału, 8.m. (a 
plant), adder's tongue. 
NAŚKAKAĆ SIĘ, czę się, v.perf. 
to have jumped, skipt, gambolled, 
danced enough. 
NASKŁADAĆ, dam , v. perf. to . 
lay up, to heap or pile up. - wy- 
razów, to form great numbers of 
compound words. 
NASKROBAĆ, bię , v. perf. to 
scrape a great deal of. 
NASKUPOWAĆ, puję , v.perf. 
to purchase large quantities of. 
NASŁAĆ, see NASYŁAĆ. 
NASŁAĆ, ścielę, v.perf. NA- 
ŚCIEŁAĆ, am, v.imp. poduszek, 
to lay or put many pillows in a 
bed. Nasłać łóżek, to make a 
great deal of beds. 
NAŚLADOWAĆ, duję, v. imp. ' 
to follow one's lootsteps; to imitate, I 
to copy, to mimic, to counterfeit, i 
to emulate. - starożytnych, to : 
imitate the ancients. Naśladuj go, 
follow that person's example, do 
that thing in his example, in imi- 
tation oi him. 
NAŚLADOWANIE, ia , 8. n. imi-' 
tation. -Chrystusa, the imitation 
of Jesus Christ. To do nienaśla- I 
dowania, it is inimitable, it is 
above imitation. 
NAŚLADOWCA, cv, [s.m. imi- 
tator. 
NAŚLADOWNICWO, wa , s. n. 
imitation, servile or slavish imita- 
tion. 
NAŚLADOWNICZY or NAŚLA- 
DOWCZY, A, e, imitative. Sztuki 
naśladowcze , the imitative arts. 
NASŁANIE, ia , s.n. - ludzi na 
kogo, the act of sendiiig some 
hirelings in order to persecute one. 
NASŁANIEC, ńca, s.m. emis- 
sary, spy, mirmidon. 
NAŚLEDN1CTWO, a , 5. n, see 
NASTĘPSTWO, succession; in- 
heritance. 
NAŚLEDNIK, a, s.m. czyj, 
who iollows an example ora doctrine 
of others,follower.EpiAur ijego na- 
slednjcy, Epicurus and his follow- 
ers. = successor. Prawi naśle- 
dnicy, legitimate, rightful heirs. 
NAŚLEDNIO, adv. in the right 
successive line, by an uninterrupted 
succession. 
NAŚLINIC , nię , v. perf. to 
moisten with saliva, to slabber, to 
slaver. 
NASŁODZIC, dzę, v.perf. to 
edulcorate, to sweeten sufficiently. 
NASŁUCHAĆ SIĘ, cham się, v. 
perf. to gratify one's self with lis- 
tening, to be tired of listening. Nie 
mogłem się go nasłuchać, I listen- 
ed to him with insatiable delight. 
- od kogo, to meet with a rebuke 
from one. 
NASŁUCHIWAĆ, uję , v. n. imp. 
to be upon the watch, to be an 
eavesdropper. 
NASŁUŻYĆ SIĘ, żę się, v.perf. 
to be weary of service, to be tired 
of a long service. 
NASMAROWAĆ, ruję, v.perf. 
to smear upon to spread upon, to 
NAS 
grease. - komu rękę (fam.), to 
grease any one in the fist, to grease 
his fist. Nasmarować boty, po- 
wóz , tu grease shoes or boots, to 
grease a wheel. 
NASMAŻYĆ, żę, t>. pcrf. to 
fry a great deal of. 
NASMIAĆ SIĘ, mieję się, u. 
perf. to laugh one's fill.-się z ko- 
go , to laugh one to scorn, to put 
or pass a joke upon him, to rally, 
to banter. - do rozpuku, to burst 
with laughter, to split one's sides 
with laughing. 
NAŚMIESZYĆ, szę, v. perf. ko- 
go , to make one laugh. 
NAŚMIEWAĆ SIĘ, am się, v. 
imp. z kogo, z czego, to laugh at 
one. Wszyscy się z niego naśmie- 
wają , he is a laughing-stock to 
others, overy one makes sport of 
him. 
NAŚMIEWACZ, a, s.m. (better 
NAŚMIEWCA, cy, s. m.), ajeerer, 
a banterer, derider, scoffer. „ 
NAŚMIEWISKO, A, & n. (fetter 
POŚMIEWISKO), a laughing-stock. 
NASMOLIĆ, lę, v.perf. to smear 
with pitch. 
NASMRODZIĆ, dzę , v. perf. to 
fill with stench. 
NAŚNIĆ SIĘ, v. perf. impers. 
to have many dreams. Tej nocy na- 
śniło mi się dziwnych rzeczy, 
last night I had many wonderful 
dreams. 
NASNOWAĆ, nuję, v.perf. to 
reel or wind much yarn into a skein. 
NASOLIĆ,lę, v.perf. to salt, 
to pickle. 
NASPA, y, s. f. a pillow without 
Its case, see NASYPKA, which 
is more generally used. 
NASPAĆ SIĘ, pię się , v. perf. 
to sleep sufficiently long, to sleep 
one's fill. 
NAŚPIAĆ, pieję , v. n. perf. NA- 
ŚPIEWAĆ,am, v.imp. to hasten 
to arrive, to gain upon , to arrive 
in time. 
NAŚPIEWAĆ, wam, v.perf. to 
sing much. - się, to be tired with 
singing. 
NASPÓŁ, adv. see POSPOŁU, 
together. 
NASPORZYĆ, rzę, v.perf. cze- 
go , to increase, to add to. 
NASPRAWOWAĆ, WUJĘ , v. 
perf. or NASPRAWIAĆ, to make 
many purchases; to get or cause 
many suits of clothes to be made. 
Nasprawiać interesów, to finish 
a great deal of business. • 
NASPROWADZAĆ,am, v.perf. 
to bring in many persons or things. 
NASR0M0CIĆ , cę , v. perf.n. 
komu, to load one with obloquy, 
infamy, opprobrium. 
NASROŻYĆ SIĘ, żę się, v.perf. 
to put on or assume a dreadful 
countenance, to look daggers, to 
look big. 
NASSAĆ SIĘ, sę się, v.perf. to 
suck one's fill. 
NASTAĆ, nę, v.perf. NASTA- 
WAĆ, staję, v. imp. to happen , 
to occur. to rise up, to c<Jme up. 
147 148 
NAS 
Wiosna nastajepo zimie, spring 
tomes after winter or follows the 
winter. Zima nastaie, winter is 
selling in. Nastała chwila milcze- 
nia, there ensued a pause, a mo- 
ment of silence, see NASTĄPIĆ. 
= to come up, to come into vogue. 
Nowa nasłała moda, there is a 
new fashion come up. v= Nastać 
do kogo, to enter into one's ser- 
vice, see PRZYSTAĆ. = Nastawać 
na kogo, to press, urge or insist 
upon one. - na co, to stand or 
instist upon a thing, to lay a stress 
upon it. Nastawać na czyje życie, 
to seek or attempt a man's life. 
Nastać się, to grow tired with 
long standing. 
NASTANIE, ia , s. n. beginning, 
origin, spring, rise. 
NASTĄPIĆ, pif,, v.perf. NA- 
STĘPOWAĆ, puję, v. imp. to tread 
upon. Nastąpić komu na nogę, to 
tread upon one's foot. = Następo- 
wać na nieprzyjaciela, to march 
oradvance against the enemy. Zbli- 
ska na koyo następować, to be 
at one's heels, to follow or pursue 
hhu close. =to follow, to succeed. 
Noc następuje po dniu, a dzień 
po nocy, night follows day and day 
follows night. Syn jego nastąpił 
po nim, his son succeeded him. = 
to happen, to occur, to come to 
pass; to follow, to ensue. Gdy to 
nastąpiło, when it came topass. 
Ważne wypadki nastąpiły w Pol- 
sce, important events happened or 
occurred in Poland. Nikt się nie 
spodziewał aby to nastąpiło, 
nobody thought this would have 
come to pass. Idowi l jak nastę- 
puje, he spoke the following words 
or as follows. 
NASTARCZAĆ, czam, .v. imp. 
NASTARCZYĆ, czę , v.perf. to 
afford, to supply. Nie mogę się mu 
nastarczyć, I cannot supply all 
his wants. Z kim krótko niech 
nadstarczy pracą, when one falls 
short of money let him work. = 
Nastarczyć komu, to keep pace 
with one. Nie mogę mu nastar- 
czyć to kroku, I cannot keep pace 
with him, he walks faster than I. 
NASTAWAĆ, see NASTAĆ. 
NASTAWIAĆ, am, v.imp. NA- 
STAWIĆ, wuj, v.perf. to set up, 
to raise, to rear, to erect. Nasta- 
wiać domów, zamków, to build 
many houses, castles. - kości, 
Chir. to set a bone, to put it into 
joint again. Nastawiono mu zwi- 
chniętą rękę, his sprained or dis- 
located arm has been put into joint 
again. = to set, to lay; to prepare. 
Nastawić sidło na ptaka, zają- 
ca, to lay snares in order to catch 
a bird, a hare. Nastawić rzeczy 
or nastawić tak wszystko aby 
.się rzecz udała (fig.), to raise a 
battery, to prepare skilfully the 
success oi a plot, to pave the way 
for the success. 
NASTAWIENIE,k,s.n. the act 
Of setting. 
NASTĘP, ut s. m. att'.ck. = sue- 
NAS 
cession , turn. Następ wieków, 
process of time, of ages. 
NASTĘPCA, cy , s. m. successor. 
Fem. NASTĘPCZYNI. 
NASTĘPNIE, adv. consequently, 
therefore. = afterwards, then. 
NASTĘPNY, A, e, subsequent, 
consequent, following. 
NASTĘPSTWO, WA, s. n. suc- 
cession, consequence, issue, result. 
NASTĘPUJĄCY, a, E, following, 
ensuing. 
NASTKA or NASTECZKA, dim. 
Of ANASTAZYA. 
NASTOPERCZYĆ, NASTOR- 
CZYĆ, czę, v. perf. to set up, to 
erect, to bristle (familiar in all 
meanings).-uszy, to prick up the 
ears. NASTOPERCZYĆ SIĘ, NA- 
STROŻYĆ SIĘ , to bristle, to look 
big, sec NASROŻYĆ SIĘ. 
NASTRĄCAĆ, am, v. perf. to 
throw down many peopleorthings, 
to hurl them down. - głów, to 
hew down or cut off many heads. 
NASTRASZYĆ, szę, v. perf. to 
frighten, to terrify. - się, to be 
frightened. 
NASTRĘCZAĆ, czam, v. imp. 
NASTRĘCZYĆ,czę,v. perf. to help 
one to a thing, to afford, to pro- 
cure. Kto ci nastręczył to miej- 
sce? who helped you to that em- 
ployment ? - zręczność, to afford 
an opportunity. Jak tylko nastrę- 
czy się po temu zręczność, as 
soon as opportunity offers. 
NASTROIĆ, ję, v. perf. to tune 
an instrument. = fig. fam. Na- 
stroić minę, to put on a counte- 
nance. = kogo do czego, to en- 
courage one, to spur or incite one 
to evil. 
NASTROJENIE, ia , s. n. the 
act of tuning an instrument. 
NASTRUGAĆ see STRUGAĆ. 
NASTZELAĆ, am, v. perf. to 
shoot many things. Nastrzelali- 
śmy bekasów, we shot several 
braces of snipes. Nastrzelaliśmy 
się dzisiaj, to-day we had capital 
shooting. 
NASTRZĘPIONY, A, E, see NA- 
JEŻONY, shaggy, bristling. = fig. 
bristling with. Styl nastrzępiony 
lacing, a style bristling with Latin. 
NASTRZYDZ, vgę, v. perf. see 
STRZYDZ, to shear. 
NASTRZYKAĆ, am, V. perf. to 
spout out, to gush out. Z piersi 
nastrzykaćmleka do filiżanki, w 
to fill a cup with milk, squirting it 
out ol the breasts of a nurse. 
NASTURCYA, yi,s. f. (a plant), 
Indian cress, nasturtium indicum. 
NASUNĄĆ, nę, v. perf. NASU- 
WAĆ, wam, v. imp. to shove or 
push on; to put on. - kapelusz 
na uszy, to pull down one's hat 
close to one's head. = Nasuwać, 
nasunąć co komu, fig. to suggest, 
to hint, to insinuate a thing to one. 
-się, to offer or present one's 
self. Nasunąć się komu pod rękę, 
na oczy,to fall under one s hand un- 
expectedly, to present ones' self 
unawares 
NAS 
NASU SZYĆ, szę, v. perf. owo- 
ców, to dry a great deal of fruits. 
- Naszuszyć sobie głowy, to 
rack one's brains. 
NASWARZYĆ, rzę , v. perf. to 
scold, to rebuke. 
NASYCENIE, ia s. n. the act of 
satiating; saturation. 
NASYCIĆ, cę, u.perf. NASYCAĆ, 
am,v. imp. to satiate, to fill, to glut, 
to cloy; to saturate. Nasycić czyją 
chciwość, to satiate one's cupidity. 
- głód to satisfy one's hunger. - 
zemstę, to glut one's revenge.-cie- 
kawość, to satisfy or gratify one's 
curiosity. = Nasycić się, to sate 
one's self, to have enough, to be 
cloyed with. Nigdy się nie nasyct 
pieniędzmi, he can never have 
money enough. Nasycać się krwią 
i mordem, to glut upon blood and 
slaughter. Publiczność już nasy- 
ciła się twojemi dziełami, the 
public is surfeited with, is sick of 
your works. 
NASYŁAĆ, łam, v. imp. NA- 
SŁAĆ , szlę v. perf. to send upon. 
Nasłać na czyj aom, nasłać lu- 
dzi na kogo, to send people to 
one's house in order to offer him 
some violence. 
NASYPAĆ, pię, v. perf. NASY- 
PYWAĆ,PUJĘ,v./reo. czego gdzie, 
na co, (said only of dry substan- 
ces, as corn, sand and the like), to 
pour or put in, to heap up, to lay 
up, to throw upon. - zboża 
w kosz, to put corn into the hop- 
per. - poduszkę pierzem, to fill 
a pillow-case with feathers. - po- 
piołu na głowę, to sprinkle the 
ashes upon one's head. Młynarz 
nie pozwolił mu nasypać kosza, 
the miller would not let him put 
his corn into the hopper. 
NASYPKA, si, 5. f. a pillow 
without its case. 
NASYT, u, s. m. satiety. Jeść do 
nasytu, to eat to statiety,lo loath- 
ing, to eat to a surfeit. 
NASZ, a, E,pron. our. Nasz 
przyjaciel i wasz, 'tis your friend 
and ours. Polegaj na nim, on 
nasz, z naszych, you may rely 
upon him, he is ours, one of 
ourselves. Nasz czy nie nasz ? is 
he our friend or our foe? Dobra 
naszal all's well, all right. Po na- 
szemu , after our fashion; that's 
our way. 
NASZALEĆ, SIĘ, leję się, v, 
perf. to riot or wanton sufficiently, 
to gratify one's self with playing 
wild pranks. Naszalal się za mio- 
du , in his youth he played many a 
mad prank. 
NASZARPAĆ, pię, v. perf. to 
touse, pull or tear a great deal. 
NASZASTAĆ SIĘ, am się, v. 
perf, to ramble, to gad abroad, to 
run up and down. Cały dzień pa 
tćm się nas zasiał, (fam.) he bas 
run about all day on that business. 
Rzuciwszy ojczyznę naszastał 
się po świecie, (fam.) he quitted 
his country, and went and roamed 
about the world. NAT 
NASZATKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to cut a great deal (of cabbage) in 
small pieces. 
NASZCZAĆ see SZCZAĆ. 
NASZCZEKAĆ SIĘ, kam się,V. 
perf. to be tired with barking. • 
NASZCZEPAĆ, pię , u. perf. to 
cleave or split a great deal (of 
wood). 
NASZCZEPIĆ pię, v. perf. to 
graft a great number of trees. 
NASZCZERBIĆ, bię, v. perf. to 
break a piece out of a knife or 
sword, to make a notch in it. Fig : 
Zbytkowym życiem naszczerbił 
majątku, his extravagant living has 
made a hole, a gap in his fortune. 
Toby mogło naszczerbić swobód 
krajowych, that strikes at the li- 
berties of the province. Naszczer- 
bić swój sławy, poczciwości, to 
cast a blemish upon one's own re- 
putation. 
NASZCZYPAĆ, pię, v. perf. to 
pinch a greatdeal, see SZCZYPAĆ. 
NASZPILKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to prick with a pin. 
NASZRUBOWAĆ, buję, v. perf. 
to screw up. 
NASZTYCHOWAĆ, chuję, v. 
perf. to engrave a great many pi- 
ctures in copper. 
NASZUKAĆ SIĘ, kam się, V. 
perf. to grow weary with searching. 
NASZYĆ, ję, v. perf. to sew on; 
to sew a great deal of. 
NASZYDZIĆ SIĘ, dxę się,u. perf. 
z kogo, to have jeered, scoffed or 
laughed at one more than once , to 
have,made a mock of him many a 
time. 
NASZYJNIK, a, s. m. necklace. 
NASZYJNY, A , e, of the neck. 
Klejnoty naszyjne, jewels of the 
neck. 
NASZYNIEC, ńca , s. m. one of 
ours; our fellow-countryman. 
NATAŃCOWAĆ SIĘ, cuję się, 
v. perf. to dance one's fill. 
NATARCIE, ias. n. onset, brunt, 
charge, attak. 
NATARCZYWOŚĆ, ści, s. f. im- 
petuosity, violent attack. = urgent 
solicitation, importunity. = vehe- 
mence , eagerness. - wiatrów, 
bałwanów, the impetuosity or fury 
of the wind of the waves. Z-ścią 
na nieprzyjaciela uderzyć, to lali 
or rush upon the enemy with great 
impetuosity. 
NATARCZYWY, a, e, impe- 
tuous, violent, vehement. - pres- 
sing, urgent, importunate. 
NATARGAĆ, gam, v. perf. to 
touse, pull or tear.-komuwlosów 
z głowy, to puli one's hair off. 
NATARGOWAĆ, guję, v. perf. 
towarów, to cheapen or bargain 
a great deal of goods. - SIĘ, to 
stand haggling. Nalargował się 
koni, sukna, pszenicy i nic nic 
kupił, he stood haggling for the 
horses, cloth,wheat, and finally 
bought nothing. 
NATARTY, a, e, rubbed, fric- 
tioned, embrocated. - pressed 
hard upon, chained, attacked. 
NAT 
NATCHNĄĆ, nę, v. perf. to in- 
spire, to inspire with, to suggest, 
to prompt. 
NATCHNIENIE , ia , s. n. inspi- 
ration. suggestion. 
NATCHNIONY, A, e, inspired. 
. NATĘŻAĆ, ŻAM, v. imp. NATĘ- 
ŻYĆ, żę, v. perf. to stretch, to 
bend, to strain to the utmost; to 
exert. - stronę, to strain or bend 
a string too high. - gios to strain 
one's voice. - wszytkie siły, to 
exert one'sutmost power, to strain 
every nerve.- uwagę,to redouble, 
to increase one's attention. 
NATĘŻENIE, ia, s. n. tension, 
exertion, effort. - umysłu, intense 
application of mind. 
NATRAĆ, kam, v. perf. to stick 
upon , to plant upon, to stud.- 
aleję drzewami, to plant an ave- 
nue with trees.-włosy kwiatami, 
wstążkami, to braid the hair with 
Howers, ribands. Niebo natkane 
gwiazdami, the sky is studded 
with stars. = to cram or stuff full. 
Natkała dziecku dużych kawa- 
łów mięsa do gęby, she thrust in 
the mouth of her child some big 
morsels of meat. Natkać kieszenie 
zlotem, to fill one's pockets with 
gold. - brzuch, to cram or stuff 
one's self with meat. = to weave 
a great deal of. Natkal płócien i 
sukien, he has woven a great deal 
of linen-cloth and woollen dra- 
pery. Natkalo się ludu do sali, a 
crowd of people thrust themselves 
or intruded into the hall. 
NATŁACZAĆ, AM, V. imp. NA- 
TŁOCZYĆ , czę, v. perf. to thrust 
upon (intr^, to obtrude. = to stuff 
or cram full. - SIĘ, to crowd in , 
to intrude. Natłoczyło się ludzi, 
see NATKAŁO SIĘ. 
NATŁOCZNIE, adv. in crowds, 
NATŁOK, u, s.m. crowd, throng, 
see TŁOK, TŁUM. 
NATŁUC, kę, v. perf. to break a 
great deal óf; to pound a great deal 
of. Pałką natlukl okien i głów 
(fam.), he broke lots of windows, 
he fractured many skulls of the by- 
standers with a bludgeon, knocking 
the people on the head with a 
bludgeon. Nadtluczonego garnka 
dłużej stanie (prov.), tender peo- 
ple live longestj; an ailing wife never 
dies. 
NATŁUŚCIĆ, szczę , v.perf. to 
smear with grease. 
NATOCZYĆ, czę, v. perf. to 
roll on. = to form on a lathe. - 
to grind or whet enough. - to 
draw a great deal of liquor (out of 
a vessel). 
NATONAĆ, tonje , v. perf. im- 
pers. to be drowned in great num- 
bers. W przepraivie przez rzekę 
natonęło żołnierzy, in crossing 
the river, a great number of soldiers 
were drowned. 
NATOPIĆ, pię, v. perf. to drown 
great numbers of. Natopil ludzi i 
psów, he drowned crowds of men 
and dogs. = to melt down or dis- 
solve a great deal of. Natopić olo- 
NAT 
wiu, to melt a great deal of lead. 
NATRĄCAĆ, cam, v. imp. NA- 
TRACIĆ, cę, v. perf. to hurt a little 
by thrusting or knocking. = Na- 
trącać, natrącić o czem, to hint, 
to mention slightly, to touch upon, 
to allude.= Natrącić się na szpa- 
dę, to run one's self through. Sam 
się natrącił na szpadę swego 
przeciwnika, he ran upon his ad- 
versary's sword. 
NATRAFIAĆ, fiam, v. imp. NA- 
TRAFIĆ, fię, v. perf. to light upon, 
to fall in with, to meet, to find by. 
chance, to encounter. Natrafił na 
swojego, he met with his match.. 
Szczęściem natrafił na niego, he 
met with him very opportunely.- 
Szliśmy na los szczęścia pier- 
wszą scieszką co się natrafiła, 
or nadarzyła, we went along the 
first path we found, at all hazards. 
Szukaj cierpliwie aż na coś lep- 
szego natrafisz, search well and 
long till you meet with something 
better. 
NATRĘT, a , s.m. and fem. - 
NICA, cy, s.f. a troublesome ot 
importunate man or woman, a bore. 
Lęka się być natrętem,he is afraid 
of being troublesome to you, ot 
being intrusive. 
NATRĘTNIE, adv. importuna- 
tely. 
NATRĘTNOSC, ści, s.f. impor- 
tunity, troublesomeness. 
NATRĘTNY, a, e, importunate, 
troublesome, intruding. -y wie- 
rzyciel , a dun. Wspomnienie na- 
trętne, a troublesome remembrance. 
Lękam się być panu-m, I am 
afraid I intrude. 
NATROSZCZYĆ SIĘ, v. pr. 0 co, 
o kogo, to be very anxious or 
greatly concerned about one or 
about a thing. Natroszczył się o 
to, that business caused him a great 
deal of anxiety and solicitude. 
NATRUDZIĆ, Dzv,, v.perf. kogo, 
to give one much trouble, to dis- 
turb one. - SIĘ, to lake pains, a 
great deal of pains, to be at much 
pains. 
NATRZĄSAĆ, sam, v. imp. NA- 
TRZĄŚĆ,ęsę, v. perf. to make fall 
by shaking. Na trząść gruszek,yg- 
blek, to bring down a great deal of 
pears, apples by shaking the tree. 
= to strew over, upon. Nu trząść 
słomą, sianem, to strew with 
straw, with hay. = Natrząsać się 
z kogo, to scoff, to laugh, to scorn, 
to deride, to mock. Niech się z oj- 
czystych sioobód natrząsa, let 
him laugh at the freedom of his 
country. 
NATRZEĆ, trę, v. perf. NACIE- 
RAĆ, ram, v. imp. to rub, friction 
or embrocate. = to gall or hurt by 
fretting the skin. = to fall upon, to 
charge, to assault, to attack. - 
z boku, to attack in the flank. -. 
z tylu, to.assail in the rear. Na- 
trzeć komu uszu, to snub, rattle, 
chide or reprimand one. Dobrze 
mu grzbiet natarli (fam.), he was 
handsomely drubbed, rubbed down. 
149 150 
NAU 
NATRZEPAĆ, pię, v. perf. to 
clean many things by shaking off 
the dust. 
NATULIĆ, lę , v. perf. to puli 
down. - kapelusz na oczy, to 
bring one's hat over one's eyes. 
NATUPAĆ SIĘ, v. pr. to stamp 
with the feet, to trample. Natupa- 
lem się po mieście (fam.'), I walk- 
ed very long up and down the 
streets, I am tired of rambling in 
the town. 
NATURA, ry, s.f. nature, see 
PRZYRODA, PRZYRODZENIE. 
Malować z -y, to paint, to draw 
from nature. Postaci większe, 
mniejsze od natury, figures larger, 
smaller than life. Przeciwko-rze, 
contrary to nature. Wypłacić dlug 
-rze, to pay one's debt to nature, 
viz. to die. Glos -y, the cry, the 
voice, the feeling of nature. Przy- 
tłumić głos -y, to stifle the voice 
of nature. Wilcza natura, like a 
wolf; a perverse, depraved nature. 
NATURALISTA, ty, s. m. natu- 
ral philosopher. 
NATURALIZACYA, CYt, s. f. na- 
turalisation. 
NATURALNIE, adv. naturally, 
of course. 
NATURALNOŚĆ, ści, S. f. natu- 
ralness. 
NATURALNY, a, e, natural, ac- 
cording to nature. Umrzeć śmier- 
cią naturalną, to die a natural 
death. 
NATURBOWAĆ, buję, v. perf. 
to put to a great deal of trouble. - 
SIĘ, to take great pains, to toil 
and moil. 
; NATWORZYĆ, rzę, v. perf. to 
create, to invent, to bring in use. 
NATYCHMIAST, adv. directly, 
Immediatly, instantly, forthwith. 
NATYCHMIASTOWY, a, e, im- 
mediate, instant, instantaneous 
(little used). 
NATYKAĆ, see NATRAĆ. 
NAUCZAĆ, czam, v. imp. NAU- 
CZYĆ, czę, v. perf. kogo czego, to 
teach, to instruct, to inform. NAU- 
CZYĆ SIĘ, to learn. Naucz się 
lekeyi zadanćj, learn your lesson. 
Nauczył mnie algebry, he taught 
me algebra. Nauczę ja go (fam.), 
he shall know who I am; he shall 
be kept to his good behaviour; we 
will keep him to his good beha- 
viour. 
NAUCZYCIEL, a , s.m. teacher, 
tutor, professor. 
NAUCZYCIELKA, KI, s.f. go- 
verness. 
NAUCZYCIELSKI, A , e , of a 
teacher. 
NAUCZYCIELSTWO, wa,s. n. 
professorship. 
NAUKA, ki, s.f. study; science, 
learning. = doctrine, dogma, lore, 
tenet. Książka pełna -i, that 
book is full of learning. Człowiek 
wielkićj-i, a deeply learned man, 
a man of erudition. - Ewangielii, 
Ojców Świętych, Platona, the 
doctrine of the Gospel, of the 
lathers, of Plato. Nauki ścisłe, the 
NAW 
exact sciences. - wymowy, wo- 
jenna, the art of eloquence, the 
military art. -i piękne, or wy- 
zwolone, the fine arts. Uczeni do- 
tad nie zdecydowali czy logika 
jest nauką, czy sztuką piękną, 
it is a query among schoolmen, 
whether logic be a science or an 
art. Gruntownie posiadać -ę, to 
be thoroughly master of a science. 
Dobrze, źle odbyt-i, he is a 
good, a bad scholar. Skończył 
nauki we Włoszech, he has finished 
his studies or his course of studies 
in Italy. Dałem mu dobrą naukę 
(fam.), I have rated or rattled him 
to some purpose. Oddać kogo na 
naukę do krawca, złotnika,? t.d., 
to bind one apprentice to a tailor, 
goldsmith, etc. 
NAUKOWOŚĆ, ści, s.f. learning, 
erudition, scholarship. 
NAUKOWY, a, e, scientific. 
NAUMIZGAĆ SIĘ, am się, V. 
perf. Naumizgał się w swem ży- 
ciu, he has courted a great many 
ladies in his life. 
NAUMYŚLNIE, adv. on purpose, 
by design, designedly. 
NAUZDAĆ, dam, v. perf. to 
bridle. . 
NAUŻYWAĆ, wam, v. perf. to 
enjoy to one's heart's desire. 
NAWA, v, s.f. ship, vessel. = 
the nave or body of a church. 
NA WĄCHAĆ SIĘ, cham się, V. 
perf. to smell one's fill. 
NAWAŁ, u, s.m. heap, multi- 
tude, crowd. Przytłacza go nawał 
interesów, he is overwhelmed with 
business. Pod nawałem długów, 
over head and ears in debt. 
NAWALIĆ, lę, v. perf. to throw 
together in heaps, to pile up. 
NAWAŁNICA, cy, s. f. NAWAŁ- 
NOŚĆ, ści, f. storm, tempest; 
shower. 
NAWALNY, A, e, boisterous, 
tempestuous; showery; violent, 
impetuous. 
NAWARA, Y, s.f. what is boi- 
led at once, viz. a brewing. - dla 
psów, oat-meal boiled for hounds. 
NAWARZYĆ, rzę, v.perf. to 
brew or cook a plenty of. - komu 
piwa fam.), to create one a great 
deal of trouble, to cut work for 
him. Pij piwo jakiegoś nawa- 
rzył (prov.), you must drink as 
you have brewed. Czego panowie 
nawarzą tern się poddani popa- 
rzą (prov.), the good and poor 
suffer for the wicked and rich. 
NAWĘDZIĆ, dzę, v.perf. to 
smoke dry. Nawędził szynek i o- 
zorów, he smoked a great deal of 
hams and tongues. 
NAWET, adv. even; not so 
much as. Podejrzenie padło - 
na niego, suspicion fell even upon 
him. Mówić - o tern zakazano, 
it is prohibited so much as to speak 
of it. Robią to - najmędrsi, even 
the wisest people do it. Oddał mu 
wszystko, -swoje odzienie, he 
has given him every thing, even his 
clothes. Przedał wszystko,- o- 
NAW 
statnią koszulę, he has sold the 
very shirt off his back. Ani - za 
sto ludwików, no, not even for a 
hundred guineas. 
NAWIAĆ, wieję, v.perf. to 
blow upon , to drift or drive upon. 
Wiatr nawiał śniegu, the wind 
blew drifts of snow. = to winnow. 
- zboża, te winnow a great deal 
of corn. 
NAWIAS, My S.m. parenthesis, 
crotchet. Zamknąć nawias, to 
shut, to close the parenthesis. Do- 
tknąć czego nawiasem, to touch 
upon a subject, to mention it slight- 
ly, to speak of it by the way. Mu- 
szę cię ostrzedz nawiasem że... 
(fam.) , I must inform you by the 
way, by the bye that... Alemówiąc 
nawiasem, but to speak by way of 
parenthesis. 
NAWIASOWY, a,e, incidental, 
occasional; slightly touched or 
mentioned. 
NAWIĄZAĆ, źę, v.perf. NA- 
WIĄZYWAĆ, zuję, v. imp. to bind 
or tie upon. - struny na skrzyp- 
cach , to string a violin. 
NAWIĄZKA, ki, s.f. (old), 
smart-money. 
NAWIEDZAĆ , AM, v. imp. NA- 
WIEDZIĆ, dzę, v.perf. to call 
upon one, to pay him a visit. Na- 
wiedzać chorych, biednych, to 
visit the sick and the poor. = to 
visit, to afflict. Bóg nawiedza wy- 
branych, God visits or afflicts the 
elect. Bóg nawiedził nas wojną, 
powietrzem, God punished us 
with sending war, pestilence. Na- 
wiedziło go (fam.), he is posses- 
sed with the devil. 
NAWIEDZENIE, ia, s.n. visita- 
tion, call. Nawiedzenie N. Pan- 
ny, the Visitation of th Virgin Ma- 
ry. - od Boga, od ręki bożej, the 
visitation of God, God's visitation. 
NAWIEDZINY, N, pl. f. call, 
visit. 
NAWIEŚĆ , wiodę, v.perf- NA- 
WODZIĆ, wodzę, v. imp. to lead 
upon, to guide, to direct. = Na- 
wieść kogo do czego, to bring one 
to do a thing, see PRZYWIESĆ.= 
to bring great numbers of. 
NAWIEŹĆ, wiozę, v.perf. NA- 
WOZIĆ, wożę, v. hnp. to bring a 
great deal of, (in a carriage or in 
a ship). Nawozić rolą, to dung or 
manure a Held. 
NAWIJAĆ, JAM, v.imp. NA WIĆ, 
NAWINĄĆ,hę, v.perf. to wind up, 
to wind into a skein or bottom, to 
roll up. - Nawinąć się, to come 
unexpectedly; to come to hand. 
Uchwycić co się nawinie do rąk, 
to take what next comes to hand. 
Właśnie mi się nawinął, 1 saw 
him the very moment J thought of. 
NAWKRŻYŻ, adv. cross-ways, 
across, athwart. 
NAWLEKAĆ, kam , o. imp. NA- 
WLEC , NAWŁOCZYĆ, wlokę, o. 
per/, to drag in (upon). = to draw 
over something, to cover with so- 
mething.- perły, to string pearls. 
- igłę, to thread a needle. - po- NAW 
duszkę, to cover a pillow with a 
case. Nawłóczyć się, to grow wea- 
ry with walking. 
NA WŁÓCZKA or NAWLECZ- 
KA, ki, s. f. pillow-case, tick ol a 
pillow. 
NAWŁÓCZYĆ, see NAWLE- 
KAĆ , to drag along. Nigdyż się 
nie nawłóczy. tych sług za sobą? 
Will he never be tired of carrying 
along with him such a long retinue 
ot servants? Nawłóczy ł się po świę- 
cie (fam.), he travelled every 
where. 
NAWŁOKA, ki, s.f. a sort o* 
fishing-net. 
NAWÓJ, oiu, s.m. tkacki, a 
weaver's beam , yarn-beam. ' 
NA WOŁAĆ, łam, v.perf. to call 
together. Nawoływać , nawołać 
psy, to put the hounds upon the 
scent, when they were at fault. Na- 
wołać się, to grow weary with 
calling. 
NAWOSKOWAC, kuję, v. perf. 
to do over with wax. 
NAWÓZ, ozu, s. m. dung, ma- 
nure. 
NAWOZIĆ, see NAWIEŚĆ. 
NAWRACAĆ, cam , v. imp. NA- 
WRÓCIĆ, cę ,v.perf. to turnabout, 
to direct to. - fig. to convert, to 
reform, to reclaim. -grzesznika, 
to convert or reclaim a sinner. - 
na drogę powinności, to bring 
one back to his duty. - SIĘ, to 
become a convert. 
NAWRACANIE, s.n. freq. NA- 
WRÓCENIE, ia, conversion. - 
niewiernych na katolicyzm, the 
conversion of infidels to the ca- 
tholic religion. 
NAWRÓT, otu, s.m. turn, turn- 
ing, inversion. - słońca, solstice. 
Ścianę tę murowano kilku nawro- 
tami, that wall was built at several 
times. Książka drukowała się 
wielu nawrotami, this book was 
printed by fits and starts, by bits 
and snatches. 
NAWROTNY, A, E, coming back, 
returning. 
NA WSTECZ, cvdv. backwards. 
NAWYBIERAĆ, ram, v.perf. to 
choose or cull large quantities of. 
NAWYCIĄGA.Ć , am, v.perf. 
czego , skąd', to extract from, to 
draw out of plenty of things. Na- 
wyciągał kamieni ze studni, he 
extracted a great number of stones 
from the well. Nawyciągał od nie- 
go pieniędzy (fam.), that man 
has drained, has drawn from him 
a considerable sum of money. 
NA WYDZIERAĆ, ram, v.perf. 
to snatch or wrest a great deal of; 
to extort a great deal. 
NAWYK, u, s.m. see NAŁÓG. 
NAWYKŁY, A, e, used, wonted, 
accustomed. 
NAWYKNĄĆ, nę , v. n. perf. NA- 
WY KAĆ, kam , v. imp. to be used, 
to use, to wont,'to get accustomed, 
see PRZYWYKNĄĆ. 
NAWYKNIENIE, ia, s.n. use, 
custom, wont, habit. 
NA WYLICZAĆ, czam, v.perf. 
NAZ 
to enumerate great many things. 
NAWYMYŚLAĆ, lam, v.perf. 
to contrive or devise a great deal 
of. = Nawy my ślać komu, to rail 
at one, to abuse him. 
NAWYNOSIĆ, noszę, v.perf. to 
carry out or export large quantities. 
NAWZAJEM, adv. reciprocally. 
Kochać się -, to love each other. 
NAŻĄĆ, żnę, v.per/. zboża, 
to cut down a great deal of corn 
with a sickle. 
NAZAD, adv. back, backwards. 
- wracać, to come backwards, to 
go back, to turn back. -zanieść, 
to bring back, to carry back. - 
odebrać, to retake, to take again. 
NAZAJUTRZ, adv. on the follow- 
ing day, next day. 
NAŻALIĆ SIĘ, lę się, v.perf. to 
complain much. 
NAŻAŁOWAĆ, łuję, v.perf. to 
pity much. - się czego, to have 
regretted or grieved for a thing 
long. . 
NAŻARTO WAĆ SIĘ, tuję się, 
v.perf. to jest or laugh a great deal. 
NAZBIERAĆ, ram, v.perf. to 
gather, cull or pick up a great 
deal of. 
NAZBIJAĆ, am , v. perf. pienię- 
dzy, to hoard up a great deal of 
money. 
NAZBYT, adv. too much, over. 
-długo, over long, too long. - 
pieniędzy, too much money. Nie 
postąpił sobie - grzecznie, he 
did not behave over galantly. Nie 
masz człowieka co by był - 
szczęśliwy, there is no man over 
happy. Dosyć, aż - dosyć, that's 
enough and more than enough. 
NAZDOBYWAĆ, wam, v.perf. 
to make many conquests. 
NAZDRADZAĆ, dzam, v.perf. 
to betray many people. 
NAZIERAĆ, ram. v. imp. NAJ- 
RZEĆ, rzę, v. perf. to look over, 
to survey, to inspect, to super- 
intend. 
NAZJEŻDZAĆ SIĘ, dża się, v. 
n. perf. to come in great numbers 
(in carriages or on horseback). 
NAŻŁOPAĆ SIĘ, pam się, v.perl. 
to gulp, quaff or swallow down 
large quantities of liquor. 
NAZŁORZECZYĆ, czę, v,perf. 
komu, to bestow a thousand curses 
on one. 
NAZŁOŚCIĆ SIĘ, szczę się, v. 
perf. to have been very angry, to 
have had violent fits of wrath. 
NAZMYŚLAĆ, lam , v.perf: to 
tell a great many lies. 
NAZNACZAĆ, (see ZNACZYĆ), 
am, v. imp. NAZNACZYĆ, czę, v. 
perf. to mark. - talerze, bieli- 
znę, to stamp plate, to mark linen. 
Naznaczyłem mu to miejsce o- 
łówkiem, I marked that passage 
for him with the pencil. - miejsce 
gdzie się przestało czytać, to 
leave a mark in a book at the place, 
to mark the place where one has 
left off reading. Naznaczono ko- 
nia gorącem żelazem, the horse 
has been marked, branded with a 
NĘD 
hot Iron. Naznaczyć or znaczyć 
grę, to set up one's game. = to set, 
to fix, to appoint, to assign. Bóg 
naznaczył był dzień ich upadku, 
God had appointed the day of their 
fall. - koniec, cel, to assign a cer- 
tain aim. Ojciec naznaczył mu 
tyle na rok, his father has settled 
so much a year upon him. Nie mo- 
żna zawsze naznaczyć prawdzi- 
wą przyczynę wypadków, one 
cannot always ascertain the true 
cause of events. August naznaczył 
swoim następcą Tiberiusza, Au- 
gustus named Tiberius as his suc- 
cessor. Naznaczyć zebranie na 
pewną godzinę, to fix a meeting 
at the appointed hour. Naznacz 
czas i miejsce a przyjdę niechy- 
bnie , fix a time and place, and 1 
will keep the appointment without 
fail. 
NAZNACZONY, A, e , marked , 
stamped, branded. - set, fixed, 
appointed, assigned. 
NAZRZEĆ SIĘ, zrzę się, v. perf. 
to eat one's fill, to eat one's belly- 
full, to eat till one is ready to burst. 
NAZWAĆ, wę, v.perf. NAZY- 
WAĆ , wam , v. imp. to name, to 
give a name, to call. Jak się ona 
nazywa? what is her name? Jak 
się to nazywa? what do you call 
it? Ojciec chrzestny nazwał go 
Janem, his god-lather named him, 
gave him the name of John. Są 
rzeczy których nie godzi się na- 
zytoać po imieniu, there are things 
which cannot be called by their 
name, nazwał go kpem, he called 
him a fop. Tak nazwany, pre- 
tended, sek-dubbed. Pan N. tak 
nazwany dziedzic, such a one , 
pretended heir. Tak nazwani lu- 
dzie dowcipu, the would-be wits 
or pretenders to wit. 
NAZWANIE, a, s.n. the act of 
naming. Nie mamy wyrazu do 
nazwania tej rzeczy, we have no 
word to name such a thing. 
NAZWISKO, ka, s.n. name; 
family;name, surname. 
NAŻYĆ SIĘ, ję się, v. per/, to 
live long , to be tired of life. 
NEAPOL, u, s.m. Naples. 
NEAPOLITAŃCZYK, a, S. m. 
Neapolitan. 
NEAPOLITAŃSKI, A, ie, Neapo- 
litan. 
NĘCIĆ, cę, v. imp. to bait, to 
allure, to decoy,see ZNĘCIĆ,PRZY- 
NĘCIĆ. 
NĘDZA, dzy, s.f. misery, wretch- 
edness, indigence. Jest w okro- 
pnej nędzy, he is in the greatest, 
the utmost misery, distress , want. 
Nędzę klepać, see BIEDA. 
NĘDZARZ, a , s. m. a poor, 
miserable fellow, a beggar. 
NĘDZNICA, GY, s.f. a poor, mi- 
serable woman. 
NĘDZNIE, adv. miserably, piti- 
fully, meanly, shabbily. Żyć, u- 
mrzeć -, to live, to die miserably. 
-pisać, to write miserably, wretch- 
edly, woefully. 
NĘDZNIEĆ, nieję, v.n. togrotf 
151 NIB 
miserable. = to pine, waste or wear 
away. 
NĘDZNIK, a , s. m. a wretch, a 
villain. 
NĘDZNY, A, e, miserable, poor, 
wretched, indigent. = sorry, piti- 
ful, mean , shabby, paltry. 
NEGLIŻ, u, s. m. undress. Była 
to -u 5 she was in her undress. 
NEGOGYAGYA, yi , s.f. nego- 
tiation. 
NEGOCYATOR, A, s. m. nego- 
tiator. 
NEGOCYOWAĆ, cyuję, v. n. to 
negociate. 
NĘKAĆ, kam, v. imp. to bear 
down, to oppress, to harass, to 
overwhelm. Tak podróżny nęka- 
ny nieznośnym upałem, as a tra- 
veller drooping under the heat of 
the sun. Nędza i podagra go nę- 
kaja, he is ready to sink under 
the weight of distress-and crippled 
with gout, see ZNĘKAĆ. 1 
NEKTAR, u, s.m. nectar. 
NERCZANY, A, e, see NERKO- 
WY. 
NERKA, ki, s.f. kidney, reins. 
NERKO WATY, a , e , Bol. kid- 
ney-shaped. 
NERKOWY, a , e , of the kid- 
neys. Kamień nerkowy, renal 
glands. 
NERW, u, s. m. nerve. 
NERW1STY, a,e, nervy, strong, 
vigorous. 
NERWOWY, a , e , nervous. - 
febra, nervous fever. 
NĘT., u, s. m. or NĘTA, ty, s. 
f. bait, lure. 
NEUTRALIZOWAĆ, zuję , v. 
tmp. te allay, to abate, to qualify. 
NEUTRALNOŚĆ, sei, s.f. neu- 
trality. 
NEUTRALNY, A, e, neuter,, 
neutral. Być lub zostawać -m, to 
stand neuter, to take neither part. 
NI, ANI, conj. neither, nor. Ni 
.... ni, neither.... nor. Ni mnidj ni 
więcój, neither more nor less. Nie 
mam ni grosza, I have not a pen- 
ny. Ni wtyl ni wprzód, impossi- 
ble to go backward or forward. Ni 
to ni owo, he is neither fish, flesh, 
nor fowl; he is between hawk and 
buzzard. Powiedział mi ni to ni 
owo, I did not guess the meaning 
of what he said to me; I don't know 
what he means. Ni ztąd ni z o- 
-to^d, without any reason whatever. 
Ni oez nie dba, he does not care 
about any thing. Ni z kim się me 
widziałem , 1 saw no body. Ni o 
kim dobrze nie wspomnisz, no- 
ebody escapes your tongue; you 
slander every body. Ni zacz sobie 
co ważyć (old), to make light of, 
to slight. 
NIAŃCZYĆ, czę, v. n. and a. to 
tend a child. 
NIAŃKA, ki, s.f. children's 
nurse, nursery-maid. 
, NIBY, adv. as it were, as if. 
Śmiały - lew, he is as bold as 
a lion. Słowa jego przyjęto-wy- 
rocznią , his words were received 
like an oracle, see JAK. ~ to ja 
152 
NIC 
jego lokaj, one would say I am his 
servant. - też to o niczem nie । 
wiedzą, as if they were thoroughly 
ignorant of the matter. - to śpi, 
he makes as if he were asleep. - 
to ona jego nie widzi, she makes 
as if she did not see him. - to nie 
domyślałem się czego ona chcia- 
ła, I at first seemed not-to perceive 
her design. 
NIC, niczego, s. n. nothing, 
nought, naught. Bóg stworzył 
świat z niczego i może go w nic 
obrócić, God made all things out or 
nothing, He can reduce them to 
nothing. Nic o tem nie iviem, I 
know nothing of it. Wcale nic, mc 
a nic, nothing at all. Lepiej coś 
niż nic, better aught (something) 
than nought (nothing). Za nic 
mieć, to set at nought, to slight. 
Ten człowiek do niczego, that 
man is fit for nothing at all. Za nic, 
for nothing, gratis. Nic już nie ro- 
bi, he has left off business. Nic 
piękniejszego, nothing finer. Z ni- 
czego nic, nothing can be done 01 
nothing. Za nic, nic, nothing for 
nothing. Nic nie przeszkadza, 
there is nothig to prevent it. To 'się 
skończyło na niczćm, that came 
to nothing, that is come to nothing. 
Kupił tę ziemię, dom za nic, he 
bought that house, that estate for 
an old song. Jakby się mc nie 
zdarzyło, as it nothing was the 
matter. Kto nie ma zdrowia, nie 
ma niczego, health is all in all; he 
who wants health wants wealth. To 
ci się na nic nie zda, that is of no 
use to you. Ślepemu okulary na 
nieby się nie przydały, glasses 
would be of no use to a blind man. 
Nie będzie nic z tego, that won't 
do, that won't take. To nic złe-, 
go, there is no harm in it. To wszy- 
stko za nic or na nic, all that is 
of no use. Prawić nic do rzeczy, 
to talk at random. Nigdy nie przy- 
szedł Ao nos zniczem, he never 
comes empty-handed; he always 
brings us something. 
NIĆ, ci, s. f. thread. Nici weł- 
niane, yarn, see NITKA. 
'NICA, v, s. f. pl. NICE, the 
wrong side. Lice i nice tego su- 
kna -są podobne do siebię, that 
cloth has both sides alike. 
NICEST WO, wa, s. n. non-enti- 
ty, nought, nothingness, nullity. 
NICIANY, a, E, made of thread, 
threaden. 
NICIASTY, a,e, fibrous, stringy, 
filamentous. 
NICOŚĆ, ści, s. f. nothingness, 
nullity. -wielkości ludzkiej, the 
nothingness of human grandeur. 
NICOWAĆ, cuję, v.imp. suknią, 
to turn a coat. = fig. to criticise, to 
< censure, to traduce. 
NICPOŃ, ma, s. tn. a good-for- 
nothing wretch, a rogue. 
NICPOTEM, (adject, indeclina- 
ble ana used adverbially'), good- 
for-nothing. - zrobił, he did it 
badly. Człowiek, baba -, a worth- 
less man or wpman. 
NIE 
NICZEGO, adv. pretty well, well 
enough. - kobieta, this lady is 
not unhandsome, she is pretty fair. 
NICZYJ, a , e, no body's, be- 
longing to nobody. 
NIE, adv. not, no. Wcale nie, 
not at all, by no means, in no man- 
ner. Jeszcze nie, not yet, not as 
yet. Mówię że nie, no do I say, no, 
indeed not. 
NIEBACZNIE, adv. inadvertent- 
ly; heedlessly, recklessly. 
NIEBACZŃOŚĆ, set, s. f. inat- 
tention, inadvertence; heedlessness, 
recklessness. 
NIEBACZNY, a, e, inattentive; 
heedless, reckless. 
NIEBAWEM, NIEBAWNIE, adv. 
directly, without delay, immediate- 
ly; by and by. 
NIEBEZPIECZEŃSTWO, wa, s. 
n. danger, peril, hazard, jeopardy. 
NIEBEZPIECZNIE, adv. dange- 
rously. 
NIEBEZPIECZNY, a, e, dange- 
rous, perilous; hazardous. 
NIEBIANIN, a , s.m. inhabitant 
of heaven. 
NIEBIANKA, Kt, s.f. a female 
inhabitant of heaven, a goddess. 
NIEBIAŃSKI, a, e, heavenly, ce- 
lestial, angelic. 
NIEBIESKI, a, e, heavenly, ce- 
lestial. = sky-blue. Królestwo 
niebieskie, kingdom of heaven. 
NIEBO, ba, s. n. heaven,pl. NIE- 
BA and NIEBIOSA, sky, canopy 
of heaven, firmament, the heavens, 
the firmament Podnieść oczy ku 
niebu, to lift one's eyes to heaven. 
Wszystko co pod niebem, all be- 
neath the sky. Któryś jest w nie- 
biosach, who art in heaven. Życie 
podlug Ewangelii jest drogą do 
nieba, the practice of the Gospel is 
the roaH to heaven. Zbawiciel 
wstąpił na niebiosa, our Saviour 
ascended up Into heaven. Dzięki 
Niebu, Boau, thanks be to heaven, 
to God. O nieba! o heavens! - 
głuche (na prożby), unrelenting 
heaven. Żyć pod cudzim niebem, 
to live in a foreign clime. Pogodne 
-, a serene sky ..Różne jak niebo 
od ziemi (prov.), as different as 
heaven and earth, as day and night. 
Wynosić kogo pod -, to praise 
one, to exalt one to the skies. Ten 
malarz celuje w malowaniu nie- 
ba , that painter excels in repre 
sen ting skies. 
NIEBOGA, gi, s.f. NIEBORA- 
CZKA, Kt, poor helpless woman, 
poor thing. 
NIEBORAK, A, s.m. poor hapless 
man, poor body., 
NIEBOSZCZYK, a, s.m. late, 
deceased, defunct. 
NIEBOSZKA, ki, S. f. late, de- 
ceased woman. Moja - matka, 
my late mother. 
NIEBOTYCZNY, A, E, reaching 
• the heavens, as high as the heavens, 
NIEBOŻĘ, cia, NIEBOŻĄTKO, 
A, s. n. poor child, poor thing. 
NIEBYLICA, v, s. f. a thing that, 
never existed, falsehood, lie. NIE 
N1EBYTN0ŚĆ, ści,«. f. absence. 
- Philcs. nonexistence. 
NIEBYWALEC, lca, s. m. a no- 
vice, a probationer, raw, unexpe- 
rienced. = NIEBYWAŁY. 
. NIECAŁY, A, e, incomplete , im- 
perfect. 
NIECH, NIECHAJ, particle of 
command, imprecation, consent: 
let. - czyta, let him read. -wej- 
dą, let them come in. - umrę 
jeżeli to nieprawda, let me die, il 
it be not true. - tylko ojciec przy- 
jedzie a wszystko się urządzi, 
let the father arrive and all will be 
settled. Pozwól mu - wejdzie , 
allow him to come in. Przystąp - 
ci coś powiem, pray come hither, 
that I may speak to you. Jeżeli źle 
się prowadzi to - że się spo- 
dziewa kijów, if he is not good 
I'll flog him soundly. - ci Bóg 
błogosławi, God bless you. - u- 
mrę jeżeli wiem o tern cokolwiek, 
may I die if I know any thing on't. 
A niechże ją, jaka wysoka! good 
heaven, how tall she is! 
NIECHAĆ, see ZANIECH AĆ. 
N1ECHCĄC or NIECHCĄCY, 
adv.unintentionally,without design. 
NIECHCENIE,ia,s.?i. listlessness. 
Od niechcenia, carelessly, negli- 
gently, listlessly. 
NIECHĘĆ, ci, s.f. disinclination, 
dislike, unwillingness, estrange- 
ment; ill-will, displeasure. Czuje 
- do tego, he feels an aversion. 
Mieć - do pracy, to have an aver- 
sion to working, to labour. Pozna- 
łem jego - ku mnie, now I know 
his ill-will towards me. 
NIECHĘTNY, a, e, disinclined, 
unwilling; bearing ill-will, dis- 
pleased, disaffected, dissatisfied. 
NIECHLUJ, a, s.m. nasty fel- 
low , slovenly / sluttish man; a 
sloven. 
NIECHLUJNY, a, e, nasty, slo- 
venly, dirty, sluttish. 
NIECHLUJSTWO, wa, s. n. nas- 
tiness, slovenliness, sluttishness. 
. NIECHNO,NIECHNOBY,NIECH- 
ŻE, see NIECH , with the addition 
of partici. NO, BY, ŻE, etc. Niech- 
no przyjdzie or niechnoby przy- 
szedł, let him come if he fearsnot. 
Niechże cię, coś uczynił? what 
the devil have you done ? 
NIECHYBNIE, NIECHYBNY, see 
NTEOCHYBNIE, etc. 
NIECIĆ, cę, v. imp. to stir up, 
to rouse. - ogień, to stir up or 
blow the fire. - rozruchy w kra- 
ju, to stir up dissensions in a state, 
see PODNIECAĆ. 
NIECIERPIEĆ, pię , v. imp. ko- 
go, czego, to detest, to abominate. 
Nie cierpię zimy, I hate the winter. 
Nie cierpi komplemencistów, he 
loathes these dealers in compli- 
ments. Niecierpię go, I cannot suf- 
fer him. 
NIECIERPLIWIĆ, wię , v. imp. 
to make impatient, to tire one's 
patience. Niecierpliwi mię jego 
rozlazłość, he tires out my pa- 
tience by his tardiness. Niecierpli- 
NIE 
wisz mię gadaniną twoją, you 
make me impatient by your dis- 
courses. - SIĘ, to lose one's pa- 
tience, to grow impatient. 
NIECIERPLIWIE, adv. impa- 
tiently. 
NIECIERPLIWOŚĆ, ści, s. f. 
impatience. 
NIECIERPLIWY, a, e, impa- 
tient. 
NIECKA or NECKA , ki, s. f. 
kneading-trough. 
NIECNIE, adv. dishonestly.- 
postąpił, that is the action of a 
dishonest man. 
NIECNOŚĆ, ści, s.f. indignity, 
baseness. - tego postępku wszy- 
stkich oburzyła, every soul re- 
volted at the baseness of that ac- 
tion. 
NIECNOTA, ty, s. f. vice. = 
rogue, knave. 
NIECNOTNIK, a, s. m. and [em. 
NIECNOTNICA, y, s. f. an idle 
rascal, a rogue, a good-for-nothing 
wretch. 
NIECO, adv. a little; some; 
rather. Daj mi - chleba, give me 
some bread. - wcześniej, a little 
sooner. - więcej, a little more. 
Jest - chłodno , it is rather cold. 
Jest - rozwlekły, he is rather 
prolix. 
NIECOFNIONY, a, e , not to be 
brought back, irrevocable. 
NIECZEŚć, ści, s. [. dishonour, 
disgrace, shame. 
NIECZYSTOŚĆ, set, s.f. unclean- 
liness, nastiness. = impurity, in- 
continence. 
NIECZYSTY, A, e, unclean, un- 
cleanly, loul, nasty. = impure, 
unchaste. 
NIEDAWNO, adv. not long ago, 
lately,, ol late. 
NIEDBALĘ, adv. negligently, 
carelessly, remissly. 
NIEDBALEC, lca, s. m. a negli- 
gent fellow. 
NIEDBAŁOŚĆ, set, s. f. negli- 
gence, carelessness, idleness. 
NIEDBAŁY, a, e, negligent, 
careless, idle. 
NIEDBAN1E, A,s.n. carelessness, 
thoughtlessness, listlessness. 
NIEDOBITEK, A, s.m. NIEDO- 
BITKI, tków, pl. wrecks or re- 
mains oi a routed army. 
NIEDOBITY, a, e, that was but 
hah beaten or but hall killed; that 
was not killed at once. 
NIEDOBÓR, oru, s.m. want of 
choice. To wojsko grzeszy niedo- 
borem ludzi, that army is hot com- 
posed ol well chosen men. = what 
is in arrear or left behind. 
NIEDOBRY, a, e, not good, bad, 
ill. 
NIEDOBRZE, adv. not well, ill. 
NIEDOCHODEK, dka, s. m. an 
abortive, untimely creature. 
NIEDOCIECZONY, a, e, inscru- 
table, unsearchable, unfathomable. 
Wyroki boże -e, the decrees, the 
judgments oi God are inscrutable. 
NIEDOGODNIE, adv. inconve- 
niently, incommodiously. 
NIE 
NIEDOGODNOŚĆ, ści, s. f. in- 
convenience. 
NIEDOGODNY, a, e, inconve- 
nient, unfit, incommodious. 
NIEDOJADKI, ków, pl. offals. 
NIEDOJRZAŁOŚĆ, ści, s. f. un- 
ripeness, immaturity. 
NIEDOJRZAŁY, A, E, unripe, 
immature. 
NIEDOKŁADNIE, adv. inaccu- 
rately. 
NIEDOKŁADNOŚĆ, ści, S- f. 
inaccuracy. 
NIEDOKŁADNY, a, e, inaccu- 
rate. 
NIEDOKONANY, a , e, what is 
not yet achieved, unfinished. = 
Gram. Czas-y, imperfect tense. 
N1ED0KWAS, u, s. m. Chim. 
oxyd. Zamienić w -, to oxy- 
date. 
NIEDOKWASZAĆ, am, v. imp. 
to oxydate. 
NIEDOLA, li, s.f. woe, distress, 
misery, misfortune. 
NIEDOŁĘGA, gi , s. m. cripple. 
= drheller, idiot, ninny, nincom- 
poop- . ., 
NIEDOŁĘZNOŚĆ , ści, s. f. in- 
firmity, impotency. = imbecility. 
NIEDOŁĘŻNY, a, e, infirm, im- 
potent. = imbecile. 
NIEDOMAGAĆ , am, v. n. to be 
unwell, not to be in good health. 
Więcej niedomaga na duchu niż 
na ciele, he is more diseased or 
distempered in mind than in body. 
NIEDOMAWIANIE, a, s. n. wy- 
razów, a vice ot pronunciation 
consisting in clipping the final syl- 
lables of words. 
NIEDONOSEK, ska, s. m. see 
NIEDOCHODEK. Niedonoszony 
plod, an abortive or stillborn 
child. 
NIEDORZECZNIE, adv. absurd- 
ly, unreasonably, inconsistently. 
NIEDORZECZNOŚĆ, ści, s.j. ab- 
surdity, unreasonableness, incon- 
sistency. 
NIEDORZECZNY, A, E, absurd, 
unreasonable, inconsistent. 
NIEDOŚCIGŁY , a, e, that can- 
not be overtaken; unattainable, 
impenetrable, inscrutable, unsear- 
chable. - okiem, imperceptible, 
not to be perceived. 
NIEDOSIĘGŁY, a, e, or NIE- 
DOSIĘŻNY, a, e, unattainable, 
which cannot be reached. 
NIEDOSKONALE, adv. imper- 
fectly. 
NIEDOSKONAŁOŚĆ, ści, s. f. 
imperfection, defect. 
NIEDOSKONAŁY, a , e, imper- 
fect, deficient. 
NIEDOSŁUCH, A, s. m. one dull 
or hard of hearing. 
NIEDOSŁYSZEĆ , się, v. perf. 
not to hear well, to hear but half; 
to be deafish. 
NIEDOSPAĆ , pię, v. n. to sleep 
but a part of one's usual sleep. 
NIEDOSPANIE or NIEDOSY- 
PIANIE, A, s. n. privation of sleep; 
vigil, watch, waking. Niedosypia- 
nie nadwątla zdrowie, frequent 
153 NIE 
watching or sitting up impairs 
one's health. 
NIEDOSTAŁY, A, E, NTEDO- 
ŚPIAŁY, see NIEDOJRZAŁY. 
NIEDOSTATECZNIE, adv. in- 
sufficiently, inadequately. 
NIEDOSTATECZNOŚĆ, ści, s.f. 
insufficiency. 
NIEDOSTATECZNY, A, E, in- 
sufficient, inadequate. 
NIEDOSTATEK, tku, s.m. want, 
need, penury; scarcity, dearth. 
NIEDOSTATNI, ia, ie, wanting, 
needy, poor, indigent. 
NIEDOSTAWAĆ, staje, v. n. 
impers. to be wanting, to fall short 
of. 
NIEDOSTĘPNOŚĆ, ści, S. f. in- 
accessibility. 
NIEDOSTĘPNY, a, e, inacces- 
sible. 
N1ED0ŚWIADCZENIE, A, s. n. 
want 01 experience. 
NIEDOŚWIADCZONY, A, e, 
unexperienced, inexpert, unskilled. 
NIEDOSZŁY, a,e, unripe, abor- 
tive. 
NIEDOUCZONY, a, e, half- 
taught. 
N1EDOWARZONY, a, e, half- 
boiled, parboiled; fig. indigested. 
-e plany, indigested schemes. - 
a głowa., he is a giddy-brained or 
hare-brained fellow. 
NIEDOWIAREK, rka, s. m. un- 
believer, infidel. 
NIEDOWIARSTWO, wa, s. n. 
disbelief, mistrust; incredulity, in- 
fidelity. 
NIEDOWIDZIEĆ, dzę , v.n. and 
a.to be short-sighted ; to overlook, 
to pass over unnoticed. 
NIEDOWIERZAĆ, rzam, V. imp. 
to mistrust, to regard with diffi- 
dence. 
NIEDOWIERZANIE, ia, s. n. 
mistrust, distrust.-sobie samemu, 
self-distrust. 
NIEDOZÓR, oru, s. m. want ol 
care or inspection. 
NIEDOŹRZAŁY, a, e, unripe. 
NIEDOZWOLONY, a, e, illicit, 
unlawlul. t 
NIEDUŻO, adv. not very much. 
NIEDZIELA, li, s. f. Sunday, 
sabbath , the Lord's day. - wie'l- 
kanocna, Easter-sunday. - Wierz- 
bna , Palm-sunday. - zapustna, 
shrove sunday. = a week. Za dwie 
lub trzy niedziele, in two or three 
weeks. 
NIEDZIELNY, a , e , of sunday, 
dominical. 
NIEDŹWIADEK, dka, s. m. the 
cub of a bear. = scorpion ; grillo 
talpa. 
NIEDŹWIEDNIK, A, s. m. bear- 
herd, bearward., 
NIEDŹWIEDŹ, zia, s. m. bear. 
Biały, czarny, morski-,the white 
bear, the black bear, sea-bear. To 
niedźwiedź {fig.), he is an ill- 
licked cub; he is a bear. - może 
siać i chodzić na tylnych łapach, 
bears can stand and walk on their 
ind legs. Na niedwźiedzia skórę 
ije, a niedźwiedź jeszcze w le- 
154 
NIE 
sie (prov.), one must not sell the 
bear's skin before he is caught. 
NIEDŹWIEDZI, a, e, of a bear. 
-e futro, bear's fur. 
NIEDŹWIEDZICA, cv, s.f. a sbe- 
bcar. = Astr. Wielka niedźwie- 
dzica, the Greater Bear or Chai les- 
wain. Mniejsza niedźwiedzica, 
the Lesser Biear. 
N1EFOREMNY, a , E, irregular; 
ill-shaped, uncouth. 
NIEGASZONY, a, e, unquen- 
ched, unextinguished. - e wapno, 
quick or unpacked Iime^_ 
NIEFRASOBLIWOŚĆ, set, s. {. 
carelessness thoughtlessness. 
NIEGDYŚ, adv. lormcrly, of old, 
01 yore , whilom, erst, afore time. 
Rył to - pierwszy myśliwy, in 
days of yore all hunting-business 
was under his guidance. - bylo to 
wielkie wspaniałe miasto, for- 
merly, it was a great and magnifi- 
cent town. 
NIEGŁADKI, a, e, uneven, rug- 
ged, rough. - unhandsome. Styl 
-, a rough and uncouth style. 
Kobiela - (poel.) an ugly woman. 
N1EGŁADK0 , adv. unevenly, 
ruggedly, roughly.- 
NIEGŁADKOŚĆ, ści, 4. f. une- 
venness. - stylu , roughness, rug- 
gedness of style. -pęzla, stiffness 
01 one's pencil. 
NIEGŁAŹNO, adv. awkwardly, 
uncouthly, clumsily.- żartuje , he 
cuts clumsy jokes. 
N1EGN010NY, A, E, not well 
dunged. 
NIEGODNIE, adv. in an un- 
worthy manner, unworthily, scur- 
vily, shamefully. - z nim postą- 
piono, he was unworthy or scur- 
vily treated. 
NIEGODNY or NIEGODZIEN, 
a, e, nnworthy. Niegodzien prze- 
baczenia; życia, unworthy of 
pardon ; he is nnworthy to live. To 
rzecz niegodna uwagi, that is a 
thing below attention or unworthy 
of a serious attention. To niegodne 
obejście się oburzyło wszystkich, 
every soul revolted at the indignity 
of such a conduct. 
NIEGODZIWIE, adv. wickedly. 
A to niegodziwie! that is scanda- 
lous, an unworthy action ! what in- 
dignity ! Niegodziwie pisać, śpie- 
wać i I. d. to sing, to write wretch- 
edly. 
NIEGODZIWIEC, wca, s. m. a 
worthless, abject tellów. 
NIEG0DZ1WOŚĆ, ści, s. f. wick - 
edness, iniquity. Wyrządziłeś mu 
tysiące niegodziwości, have 
used him unworthily a thousand 
times. 
NIEGODZIWY, a. e, wicked, 
iniquitous , reprobate , nefarious. 
Nabyć bogactw -wemi drogami, 
to get or acquire riches by unfair 
ways, means. -a poezya, -e wi- 
no , wretched poetry, wine. -a 
droga ! confounded, detestable 
road! Rozkosz, miłość-a, an 
unlawful love. Czas niegodziwy ! 
nasty weather! 
NIE 
NIEGOLONY, a, e, unshaved. 
NIEGOŚCINNIE, adv. inhospi- 
tably. 
NIEGOŚCINNOŚĆ, ści, 5. f. in- 
hospitalily. 
NIEGOŚCINNY, a, e, Inhospita- 
ble, unfriendly. 
NIEGOSPODARNOŚĆ, śa, 5. /. 
want of economy, unskilfuluess in 
house-keeping. 
NIEGOSPODARNY, a, e, uneco- 
nomical, unsaving,unthnfty, thrift- 
less. Ma -ą żonę, his wife Is not 
a skilful house-keeper. 
NIEGOTOWOSĆ, ści,s.f unrea- 
diness. 
N1EGRUNT0WNIE, adv. super- 
ficially. 
NIEGRUNTOWNOŚĆ, ści, 4. f. 
want of solidity, superficial know- 
ledge. 
N1EGRUNT0WNY, a , e, want- 
ing solidity, superficial, ground- 
less. 
NIEGRZECZNIE, adv. unkindly, 
uncivilly, unpolitely. 
NIEGRZECZNOSĆ, so, 4. f. un- 
kindness, impoliteness, incivility, 
discourtesy. 
NIEGRZECZNY, a, e, unkind, 
ill-bred , ill-mannered , uncivil, 
discourteous. 
NIEJAKI or with the endit. NIE- 
JAKIŚ, A , e, one, some. Od nieja- 
kiego czasu, for some time past. 
Niejakiś Piotr, one Peter by name. 
Czyj to dom? Niejakiegoś Jana, 
whose house is this ? 'tis one John's. 
= Niejaki, Gram, neuter. 
NIEJAKO, adv. in a manner, in 
some measure. 
N1EJAŚN1E or NIEJASNO, adv. 
not clearly, obscurely, dimly, con- 
fusedly. 
NIEJASNOŚĆ, ści, 4. f. want of 
clearness, obscurity. 
NIEJASNY, a, e, not dear or 
distinct, dim, dark, obscure. 
NIEJAWNY, a, e, not manifest, 
hidden, occult. 
NIEJ EDEN,dna,dno, many a one. 
NIEJEDNAKI, a, e, not of the 
same kind or shape, distinct, diffe- 
rent. 
NIEINACZfiJ, adv. not other- 
wise , precisely, even so. 
NIEKARNÓŚĆ, ści, s. f. want of 
discipline, licentiousness, insubor- 
dination. 
NIEKARNY, a, e, wanting disci- 
pline, untractable, mutinous, licen- 
tious. 
NIEKIEDY, adv. sometimes. 
Kiedy niekiedy, nowand then,ever 
and anon, occasionally. 
NIEKONTENT, A, e, displeased, 
dissatisfied. 
NIEKSZTAŁTNIE, adv. in an 
uncouth, awkward manner. 
NTEKSZTALTNOŚĆ, śc^s.f. dil- 
formity. 
NIEKSZTAŁTNY, a , e, ill-sha- 
ped , uncouth. 
NIEKTÓRY, a, e, pl. NIEKTÓ- 
RZY. some people, some. 
NIEŁACNO, adv. uneasily, = 
1 NIEŁATWO. NIE 
NIEŁAD, u, s.m. disorder, con- 
fusion , disturbance. 
NIELADA, adj. undecl. uncom- 
mon, rather great To człowiek-, 
he is far from being an ordinary 
man. 
NIELADAJAKI, a, e, not the 
worst, passable, supportable. 
NIELADAJAKO, adv. not bad- 
ly, passably, tolerably. 
NIEŁADNIE, adv. unhandsome- 
ly ; without elegance or grace. - 
wyglądać, to have a bad appea- 
rance, to look ugly. - sobie po- 
stąpić, to behave unhandsomely. 
NIEŁADNY, A, e , unhandsome. 
NIEŁAKOMY, a, e, not greedy, 
not eager. = inattractive, by no 
means charming, unengaging.-e 
to dla mnie kąski, these are not 
inviting bits for me. 
NIEŁASKA, ki, s.f. disgrace, 
displeasure. Popaść w -ę, to fall 
into disgrace, to be out of favour, 
to incur one's displeasure. On 
w niełasce u króla, the king with- 
drew his favour from him. 
NIEŁASKAW or. NIEŁASKA- 
WY, a,e, unkind, unfavourable. 
Dla czego jesteś tak na mnie nie- 
łaskaw? why are you so unkind to 
me? - inclement, rigorous. Bogo- 
wie -i, the inclement Gods. 
NIEŁASKAWOŚĆ, ści, s.f. un- 
kindness. = inclemency, rigour. - 
losu, the rigour of fate. 
NIELETNI, a , e , minor, under 
age. 
NIELICZNY, a, e, not nume- 
rous, small in number. 
NIELITOŚC1WIE, adv. unmer- 
cifully. 
NIELITOŚCIWOŚC, ści, s. f. 
unmercifulness, cruelty. 
NIELITOŚCIWY, a, e, merci- 
less , relentless. 
NIELOTNOŚĆ, ści, f. f. want of 
fleetness; weight, heaviness, un- 
wieldiness, slowness. - umylu, 
dulness of mind. 
NIELUBO, adv. uncheerfully, 
disagreeably. 
NIELUDZKI, A, e, inhuman, 
cruel, barbarous. 
NIELUDZKO, adv. inhumanly, 
barbarously, cruelly. 
NIELUDZKOŚĆ, ści, s.f. inhu- 
manity, cruelty, barbarity. 
NIEMA, NTEMASZ, (a negative 
and impersonal form of the verb 
MIEĆ) , there is not; that is want- 
ing. Ńiemasznic do picia, there 
is nothing for drinking. Niema 
rady, I cannot help it, etc., see 
MIEĆ. 
NIEMĄDRY, A , e, fetish, un- 
skilful. 
NIEMAL, adv. almost, nearly, 
well nigh. 
NIEMCY, miec, S.f. Germany. 
2 - CÓW, pl. Of NIEMIEC, the 
Germans. 
NIEMCZEĆ, czeję, v.n. to adopt 
German manners, to become a Ger- 
man. 
NIEMCZYZNA, ny, s. f. German 
njanngrs and language. 
NIE 
NIEMIEC , mca , s. m. German , 
pl. NIEMCY, ców, the Germans. 
NIEMIEĆ, mieję, v. n. to grow 
dumb. 
NIEMIECKI, a, e, German. Sie- 
dzieć jak na-ćm kazaniu(prov.), 
not to understand a word of what is 
said. PO NIEMIECKU, (adverb.), 
after the German fashion, German 
like. Mówić poniemiecka, to speak 
german. 
NIEMKA, ki, NIEMK1NI, ni, 
s.f. a German woman. 
NIEMIŁO or NIEMILE, adv. un- 
pleasantly. 
NIEMIŁOSIERNIE , adv. un- 
mercifully, without mercy. Śpie- 
wać -, to sing badly, to grate 
one's ears with singing. Lie -, he 
lies egregiously, confoundedly. - 
głupi, brzydki, a very stupid fel- 
low, an ugly baboon. 
NIEMIŁOSIERNY, a,e, pitiless, 
unmerciful. -y gaduła, a merci- 
less babbler, prattler. 
NIEMOC, y, s.f. illness, weak- 
ness, sickness; faintness. Wpaść 
w -, to fall sick, to be taken ill. 
żółta - , bilious fever. - pada- 
jąca, the falling sickness, epilepsy. 
NIEMOTA, tv, s.f. dumbness. 
NIEMOWIATKO, NIEMOWLĄ- 
TKO, ka , NIEMOWLĘ , ęcia, s.n. 
an infant that cannot yet speak. 
NIEMOWLĘCY,a,e, of an infant. 
NIEMY, a, e, dumb, mute, 
snppchlpSG. 
PN1EMYLNIE, NIEMYLNY, see 
NIEOMYLNIE, etc. 
NIENACKO, A, s. n. (now used 
but adverbially) unawares,suddenly. 
Wpaść znienacka na nieprzyja- 
ciela, to fall upon an enemy unex- 
pectedly. 
NIENAJGORSZY, a, e, not the 
worst, tolerable, passable. 
NIENAJGORZEJ, adv. not in 
the worst manner, tolerably, pas- 
sably. 
NIENAKAZANY, a , e , uncom- 
manded; voluntary, acting by his 
own good will. 
NIENAKRĘCONY, A, E, utwist- 
ed, unstrung; not wound up (as a 
clock, a watch). = fig. not wrested 
or misinterpreted (as the sense of 
a passage). 
NIENARUSZONY, A , e, invio- 
lable. 
NIENASYCONY, a, e, insatia- 
ble , covetous. 
NIENAWIDZIĆ, dzę, v.imp. to 
hate, to abhor, to detest. Śmier- 
telnie kogo or co-, to bear a 
deadly hatred to, to hate mortally. 
Każdy nienawidzi klólniarza, 
quarrellous people are hated by 
every body. 
NIENAWIŚĆ, ści, S.f. hate, 
hatred, abhorrence, detestation. Za- 
starzała, śmiertelna,nieprzebla- 
gana -, deep-rooted hate, mortal 
hate, eternal hate. Nosić, po- 
wziąść do kogo -, to bear or 
harbour, to conceive hatred against 
one. -bliźniego, hatred to one's 
neighbour. Jest celem powszech- 
NIE 
nej -i, he is hated by every body. 
NIENAWISTNIE, \,s.m. hater. 
NIENAWISTNOŚĆ , sci, s.f. 
hatefulness, odiousness. 
NIENAWISTNY, a, e, full of 
hate, malignant, envious. 
NIEOBECNOŚĆ,set, s./-. absence. 
NIEOBECNY, a, e, absent. 
NIEOBŁUDNY, a, e, sincere, 
without dissimulation. 
NIEOBRAŻL1WY, a, e, able to 
endure, not taking offence too easi- 
ly, not susceptible of anger. 
NIEOBRZESKA,si, s.f. prepuce, 
foreskin. 
NIEOBRZEZANY, a, e, uncir- 
cumcised. 
NIEOB YCZAJNIE, adv. impolite- 
ly, uncivilly. 
NIEOBYĆZAJNOŚĆ, ści, s.f. 
impoliteness, ill-breeding, bad 
manners. 
NIEOBYCZAJNY, A, e , ill-bred, 
ill-mannered, rude, impolite. 
NIEOCHĘDÓSTWO, a, s.n. 
slovenliness, sluttishness, dirtiness. 
NIEOCHĘDÓŻNIE, adv. un- 
cleanly, dirtily. 
NIEOCHĘDÓŻNY, a,e, unclean, 
dirty, nasty, slovenly, sluttish. 
NIEOCHOTNIE, adv. unwil- 
lingly. 
NIEOCHYBNTE, adv. infallibly, 
without fail. 
NIEOCHYBNY, a, e, infallible, 
certain, sure , that cannot fail. 
NIEODBIC1E, adv. indispensa- 
bly, unavoidably, necessarily. 
NIEODBITY,a, e, indispensable, 
needful, requisite.-a konieczność, 
a great and extreme necessity. 
NIEODGADNIONY, a, e , impe- 
netrable , insrcutable, unfathoma- 
ble. Zamiary boże -e, the de- 
signs of God are unfathomable. 
Człowiek -y, a very close man. 
NIEODŁĄCZNY, a,*e, insepara- 
ble, not to be parted. Cień jest -y 
od ciala, the shadow is insepa- 
rable from the body. NIEROZŁĄ- 
CZNY, NIEROZDZIELNY. 
NIEODMIENNIE, NIEODMIEN- 
NY, see NIEZMIENNIE, etc. 
NIEODMIENNOŚĆ, set, s.f. un- 
changeableness , invariableness , 
steadfastness. -wyroków bożych, 
the immutability of the decrees of 
God. 
NIEODMYTY, a , e , impossible 
to be washed off, uncleanable. 
NIEODPŁACONY, or NIEOD- 
PŁATNY, a, e, invaluable, above 
all price. 
NIEODPORNY, NIEODPARTY, 
A , e , unobjectionable, undeniable, 
irrefragable, unexceptionable. 
NIEODPOWIEDNIO, adv. in a 
manner ill suited to , unsuitably. 
NIEODPOWIEDNIOŚĆ, ści, s. 
f. incongruity, want of harmony or 
conformity, difference, dispropor- 
tion. ( 
NIEODPOWIEDNY, NIEODPO- 
WIEDNI, a, e, ill suited, unsui- 
table, unproportionate. 
NIEODPOWIEDZIALNIE, adv. 
irresponsably. 
155 156 
NIE 
NIEODPOWIEDZIALNOŚĆ, ści, 
S.f. irresponsability. 
NIEODPOWIEDZIALNY, A, E, 
irresponsable. 
NIEODRODNY, A, E, who does 
not degenerate. -y od przodków, 
he has not degenerated from his 
ancestors. 
NIEODSTĘPNY, a , e, not to be 
parted, bivaj nieodstępni przyja- 
ciele, two inseparable friends. 
NIEODWŁOCZNIE, adv. wi- 
thout delay, immediately, forth- 
with. 
NIEODWŁOCZNY, A, E, imme- 
diate, instant. 
NIEODWOŁALNOŚĆ, ści, S. f. 
irrevocability, irrevocableness. 
NIEODWOŁALNY, a, e, irrevo- 
cable. 
NIEODŻAŁOWANY, a, e, never- 
to-be-enough regretted. 
NIEODZOWNIE, adv. irrevo- 
cably, inevitably. 
NIEODZOWNOŚĆ, ści, s. f. ir- 
revocability. 
NIEODZOWNY, a, E, irrevo- 
cable, fatal, inevitable, unavoi- 
dable. 
NIEOGARNIONY, a,e, which 
cannot be comprised, contained or 
included; infinite, beyond the com- 
prehension ol the human mind. 
NIEOGRANICZONOŚĆ, set, s.f. 
boundlessness, unlimitedness. 
NIEOGRANICZONY, a, k, un- 
bounded, boundless. Władza, prze- 
strzeń-a, unlimited authority, 
boundless space. 
NIEOKREŚLNY,a, e, indefinite, 
undetermined. Przedimek -y, 
Gram, the indefinite article. 
NIEOKREŚLONY, a , e , indefi- 
nite, Indeterminate, unlimited. 
NIEOKRZESANY, A, E, unhewn, 
uncouth, awkward. 
NIEOMYLNIE, adv. without fail, 
infallibly. 
NIEOMYLNOŚĆ, ści, s. infal- 
libility, inerrability. 
NIEOMYLNY, a, e, infallible, 
innerrable. Tylko Bóg-y, God 
alone is infallible. 
NIEOPATRZNIE, adv. improvi- 
dently, without foresight. 
NIEOPATRZNY, a , e , improvi- 
dent, without foresight. 
NIEOPATRZONY, A, e, (ofa 
wound) not dressed. = not well 
secured, not well protected against. 
= unprovided for, not supplied 
with. 
NIEOPŁACONY or NIEZAPŁA- 
CONY, a', e, unpaid. - Nieopła- 
cony, unvaluable, above all price. 
NIEOSIADŁY, A, E, having no 
fixed abode. = having no landed 
property. = uninhabited, desert. 
NIEOSOBISTY, a, e, Gram, im- 
personal. 
NIEOSTROŻNIE, adv. unwarily. 
NIEOSTROŻNOŚĆ, ści, s. f. 
want of caution, unwariness. 
NIEOSTROŻNY, a, e, wanting 
caution, unwary. 
NIEOŚWIECENIE, A, s.n. want 
of light, ignorance. 
NIE 
NIEOŚWIECONY, A, E, un- 
lighted, unenlightened. 
NIEOSZACOWANY, a , e, inva- 
luable, of uncommon value. -y 
człowiek , dowcip, he is the best 
of men; he is the pink of our wits. 
NIEOSZCZĘDNIE, adv. unspa- 
ringly. 
NIEOZDOBNY, a,e, unadorned. 
NIEPALNOŚĆ, ści, s. [. incum- 
bustibilily. 
NIEPALNY, A, e, incumbustible. 
NIEPAMIĘĆ, ci, s. f. forgetful- 
ness , oblivion. Puścić w-, to for- 
get, to let fall into neglect. Ten 
obyczaj poszedł w-, that custom 
is forgotten. Pogrześć w -ci, to 
bury in oblivion. - krzywdy, ura- 
zy, the forgetting of offences, of 
injuries, see ZAPOMNIENIE. 
NIEPAMIĘTNY, a,e, forgetful, 
unmindful. -e czasy, times out of 
mind. 
NIEPARZYSTY, A, e , odd. -a 
liczba, an odd number. 
NIEPEWNOŚĆ, ści, s. f. uncer- 
tainty, incertitude, doubt. Dręczy 
mię - o skutku tego, I am in a 
great perplexity about the conse- 
quences. - czy to się uda, the un- 
certainty of the success of an affair. 
Nie byłem długa w - ności, 1 did 
not long remain in suspense. 
NIEPEWNY, A, e, uncertain, 
dubious. 
NIEPIŚMIENNOŚĆ, ści, s. f. 
want of literary-knowledge. 
NIEPIŚMIENNY, A, E, illiterate, 
unlettered. 
NIEPŁATNY, A, e, insolvable, 
unable to pay. = unpaid, gratui- 
tous. 
NIEPŁODNOŚĆ, ści, s. f. bar- 
renness, unfruitfulness, sterility. 
NIEPŁODNY, a, E, barren, un- 
fruitful, sterile. 
NIEPŁONNY, A, e, fruitful, 
teeming. = well grounded, well 
founded. Twoje nadzieje są nie 
płonne, your hopes are well 
founded. 
NIEPOCHYBNIE, adv. without 
fail. 
NIEPOCZCIWIE, adv. wicked- 
ly, maliciously, mischievously. 
NIEPOCZCIWIEC, wca , s. m. a 
wicked fellow. 
NIEPOCZCIWOŚĆ, ści, s. f. 
wickedness, maliciousness, mischie- 
vousness. 
NIEPOCZCIWY, a, e, wicked, 
malicious, mischievous. 
NIEPOCZESNOŚĆ , ŚCI, s. f. 
want of dignity, meanness, shabbi- 
ness, paltriness. 
N1EPOCZESNY, a , e , insignifi- 
cant. = shabby, mean-looking.-a 
[igurka, [am., a mean-looking 
fellow. 
NIEPODLEGŁE, adv. in a state 
of independence. 
NIEPODLEGŁOŚĆ, ści, s. f. in- 
dependence, freedom. Żyć w-ści, 
to depend upon nobody, to be in- 
dependent , to be one's master. 
NIEPODLEGŁY, a , e, indepen- 
dent. 
NIE 
NIEPODOBIEŃSTWO, wa,s. n. 
unlikeness, dissimilitude, = im- 
possibility. 
NIEPODOBNY, a, e,unlike, dis- 
similar. Ci dwaj bracia-i do sie- 
bie, these two brothers are very 
unlike each other. - ny do siebie, 
he is different front himself, he is 
dissimilar to what he was once. 
-na do lego czem by la, she is 
very unlike what she was. = impos- 
sible. . 
NIEPODZIELNY, A, E, indivi- 
sible. 
NIEPOGODA, .dy, s. f. foul 
weather, bad weather, see SŁOTA. 
NIEPOGODNY, a, e, (said of 
weather), foul, bad. 
NIEPOHAMOWANY, A, e, un- 
restrained, immoderate, excessive, 
violent 
NIEPOJĘTNOŚĆ, ŚCI, S. f. want 
of intelligence, of intellectual parts. 
NIEPOJĘTNY, a , e , dull of ap- 
prehension, dull-witted, dull-pated, 
indocile, unteachable. 
NIEPOJĘTY, a , e , unconceiva- 
ble, incomprehensible. 
NIEPOKALANY, A,E,undcfiled, 
unstained, stainless, spotless, im- 
maculate. 
NIEPOKAZNY, A, E, insignifi- 
cant; mean-looking, uncomely. 
NIEPOKÓJ oju, s. m. trouble, 
disturbance. 
NIEPOKOIĆ, ię, v. imp. to 
trouble , to alarm, to make uneasy, 
to disquiet, to disturb; to harass, 
to annoy. Niepokoiła nas cho- 
roba jego, his illness has made us 
uneasy. Niepokoić nieprzyjaciela, 
to harass or annoy the enemy by 
skirmishes or repeated attacks. 
NIEPOLICZONY, a, e, number- 
less, countless, innumerable. 
NIEPOMAŁU, adv. not slowly. 
=much, considerably. - zdziwio- 
ny zostałem, I was greatly sur- 
prised. 
NIEPOMIARKOWANY, A, b, 
immoderate, excessive. - a żąda 
sławy, his immoderate thirst for 
giory. xx 
NIEPOMIERNOŚĆ, ści, S. [. in- 
commensurability. 
NIEPOMNY, a, E, unmindful. 
NIEPOMYŚLNIE, adv. unsuc- 
cessfully, unfortunately. 
NIEPOMYŚLNOŚĆ, ści, s. f. 
mishap, miscarriage, failure, ad- 
versity. 
NIEPOMYŚLNY, A, e, unsuc- 
cessful , unfortunate. = contrary, 
unfavourable. Los mu -y, fortune 
does not smile upon him or does 
not favour him. Bitwa -a, unfor- 
tunate battle. -e panowanie, un- 
fortunate reign.-y wiatr, contra- 
ry wind, foul wind. 
NIEPOPŁATNY, a, E,that sells 
not well , that yields not a quick 
return. Te rztKzy dziś już -e, 
those things are no longer current, 
will no longer pass, won't go any 
more. 
NIEPOPRAWNIE, adv. incor- 
rectly, inaccurately. = incorrigibly. NIE 
NIĘPOPRAWNOSĆ, ścr, i. f. 
Incorrectness, innaccuracy. - in- 
corrigibleness. 
NIEPOPRAWNY, a, e, incor- 
rect, inaccurate, faulty. Styl-y, 
incorrect style. = incorrigible. 
NIEPORÓWNANIE, adv. in 
comparably. 
NIEPORÓWNANY, a, e, incom- 
parable. 
NIEPOROZUMIENIE, a, s. n. 
misunderstanding. 
NIEPORUSZENIE , adv. immo- 
veably, fixedly, firmly. 
NIEPORUSZONY, a , e , unmo- 
ved, motionless, firm, steadfast. 
NIEPORZĄDEK, dku, s.m. dis- 
order. W nieporządku, disor- 
derly, in confusion. 
NIEPORZĄDNIE, adv. disor- 
derly, out of order. 
NIEPORZĄDNY, A, E, disor- 
derly, disordered, inordinate, irre- 
gular. -e prowadzenie się, a 
disorderly conduct. Życie-e, irre- 
gular life. 
NIEPOSKROMIONY, a, e , un- 
tamed, unsubdued. 
NIEPOŚLAKOWANIE, adv. ir- 
reproachably, without reproach. 
NIEPOŚLAKOWANY, a, e, un- 
blemished , unimpeachable, free 
from reproach. 
NIEPOŚLEDNI, A, E, not the 
last, not the worst. = eminent, re- 
mark ahlp 
NIEPOSŁUSZEŃSTWO, WA, s. 
n. disobedience. 
NIEPOSŁUSZNIE, adv. diso- 
bediently, undutifully. 
NIEPOSŁUSZNY, A, e, disobe- 
dient, undutiful. 
NIEPOSPOLICIE, adv. uncom- 
monly, in a high degree. 
NIEPOSPOLITOŚĆ, śct, s. f. 
uncommonness, eminence, an emi- 
nent quality. 
NIEPOSPOLITY, A, e, uncom- 
mon, eminent. 
NIEPOSTAĆ, nę, v. n. perf. not 
to set one's foot in a place. Już ni- 
gdy w domu jego niepostanę, I 
shall never more set my foot in his 
house. Jakże nie było tam dłużej 
nie postać, why did you not remain 
or stay there longer? Niepostoi na 
miejscu, he cannot stay but a while. 
NIEPOSTRZEŻENIE, ia, s.P. 
oversight, mistake, inadvertence. 
NIEPOSTRZEŻONY, a, e, un- 
perceived , overlooked, unnoticed. 
NIEPOTRZEBNIE, adv.'unne- 
cessarily, needlessly. 
NIEPOTRZEBNY, A, e, unneces- 
sary, needless. 
NIEPOWETOWANY, a, e, ir- 
retrievable. 
NIEPOWROTNIE, adv. irreco- 
verably. 
NIEPOWROTNY, a, e, irreco- 
verable, irretrievable. 
NIEPOWŚCIĄGLIWIE, adv. in- 
continently. 
NIEPOWŚCIĄGLIWOŚĆ, ścr, S. 
f. incontinence, intemperance. 
NIEPOWŚCIĄGLIWY, a, e , in- 
continent, intemperate. 
NIE 
NIEPOZNAC, am, v. perf. kogo, 
not to recognize one. Tak się prze- 
brał że go niepoznałem, he had 
so changed his dress that I did not 
know him again. = NIEPOZNAC 
SIĘ na kim, to slight, to overlook, 
not to appreciate one's merits. 
Współcześni niepoznali się na 
tym wielkim człowieku, that man 
of genius was slighted, overlooked 
by his contemporaries. 
NIEPOZNAKA, i, s.f. {old'), now 
used only in the following expres- 
sion : dla niepoznaki, in order 
not to be recognized. 
NIEPOZNANIE, ia, s. n. act of 
not recognizing one. Bliźnięta po- 
dobne do siebie do niepoznania, 
those twins are so like, so much 
alike, that any body might mistake 
them. Ten cudzoziemiec mówi po 
angielsku do niepoznania, that 
stranger speaks so good english 
that one would take him for an En- 
glishman. 
N1EPOZNANY, A, e , unknown, 
not easy to be known again. = not 
duly appreciated, misunderstood. 
NIEPOZORNY, a, e, insignifi- 
cant, plain, mean-looking. 
NIEPOZWALAĆ, lam, v.imp. 
not to consent, not tocomply^ to 
disagree. - Hist, of Poland, to 
protest against the decision of the 
majority. 
NIEPOZWALAM, indecl. libe- 
rum veto. 
NIEPOŻYTECZNIE , adv. un- 
profitably, uselessly. 
NIEPÓŹYTECZNOŚĆ, ścr, s.f. 
inutility, uselessness, unprofitable- 
ness. 
NIEPOŻYTECZNY, A, e, unpro- 
fitable , useless. 
NIEPOŹYTY, a, e, indestruc- 
tible, ever-lasting. 
NIEPRAKTYKOWANY, a, e, 
impracticable; unprecedented, un- 
heard of. 
NIEPRAWDA, dy, s.f. untruth. 
Nieprawdę mówi, he says untruth, 
he lies. Nieprawda! that's false! 
you mistake! 
NIEPRAWDZIWIE, adv. in a 
manner contrary to truth , falsly; 
NIEPRAWDZIWOŚĆ, ści, s.f. 
falsity, falseness. 
NIEPRAWDZIWY, a, e, not 
true, not genuine, not real, false. 
NIEPRAWNIE, adv. unlawfully. 
NIEPRAWNOŚĆ, ści, s.f. ille- 
gality. = illegitimacy, unlawful- 
ness. 
NIEPRAWNY, A, e, illegal, 
contrary to law. = illegitimate, un- 
lawful. 
NIEPRAWOŚĆ, ścr, s.f. iniquity, 
wickedness, sin, crime. 
NIEPRAWY, A, E, iniquitous, 
wrong, wicked. = illegitimate , 
unlawful. Dzieci z -zvego łoża, 
illegitimate children. 
NIEPROSZONY, a, e, uninvited, 
unbidden. Gość -y ani dziękowa- 
ny, an unwelcome guest. Przyszli 
nieproszeni, they came without 
being invited. 
NIE 
NIEPRZEBIERAJĄCY,A,e. easy 
to be pleased. 
NIEPRZEBŁAGANY, a , e , in- 
exorable. 
NIEPRZEBRANY, a , e, inex- 
haustible. 
NIEPRZEBRNIONY, a, e, un- 
fordable , that cannot be forded. 
NTEPRZEBUDZONY, A, E, who 
cannot be awaken. Sen -y, pro- 
found sleep; death. 
NIEPRZEBYTY, a . e , impassa- 
ble, impervious. -e trudności, 
insuperable obstacles. 
NIEPRZEDAJNY, a,e, who can- 
not be bought; fig, incorruptible, 
virtuous. Urzędnik-y, an incor- 
rupt magistrate. 
NIEPRZEJEDNANY, a, e, irre- 
concilable. 
NIEPRZEJRZANY, a,e, imper- 
vious, impenetrable. = (poet.) 
wide, very extensive. Płaszczyzna 
-a, morze-e, avast plain, a 
plain of a large or vast extent; the 
broad, the spacious sea, the vast 
ocean that is beyond the reach of 
the eyes. 
NIĘPRZEJRZYSTOŚĆ, śct, s.f. 
opacity, opaqueness. - tego ciała, 
the opacity of this body, see NIE- 
PRZEZROCZYSTOŚĆ. 
NIEPRZELICZONY, A , e, innu- 
merable. 
NIEPRZEPŁACONY, a, e, that 
is above all price, inappreciable, 
inestimable. 
NIEPRZERWANIE, adv. unin- 
terruptedly. 
NIEPRZERWANY, A, e, uniter- 
rupted. 
NIEPRZESPANY, A, e, which is 
one eternal sleep. Noc -a, ever- 
lasting night; the darkness of the 
tomb; death. 
NIEPRZESTANNIE, adv. inces- 
santly, continually. 
NIEPRZESTANNOŚĆ, śct, s.f. 
unceasing duration, continuance. 
NTEPRZESTANNY, a, e, in- 
cessant, unceasing, unintermitted. 
NIEPRZESTRZEGANIE,ia, s.n. 
the not observing or keeping; in- 
observance , infringing. - prawa, 
the non-observance of laws. 
NIEPRZETO, conj. not because, 
not that. - nieuczciwy że nie bo- 
gaty, although he is a poor man he 
is honest. 
NIEPRZEZROCZYSTOŚĆ, śct, 
s. f. want of transparency, opa- 
city. 
NIEPRZEZROCZYSTY, a, e, un- 
transparent, opaque. 
NIEPRZEZWYCIĘŻONY, A, e , 
invincible, undonquerable. 
NIEPRZEŻYTY,a,e, not to be 
outlived, eternal. 
NIEPRZYCHYLNIE, adv. unfa- 
vourably, unkindly, without any 
friendship. 
NIEPRZYCHYLNOŚĆ, ści, s. f. 
disaffection, disinclination. 
NIEPRZYCHYLNY, A, E, disaf- 
fected, disinclined, unfavourable. 
NIEPRZYGOTOWANY, a, 
unprepared. 
157 ' NIE 
NIEPRZYJACIEL, A,«. m. ene- 
my, foe. 
NIEPRZYJACIELSKI, A, e, in- 
imical , hostile. 
NIEPRZYJACIOŁKA, ki, s.f. 
a female enemy. 
NIEPRZYJAŻŃ, ni, s.f. enmity, 
hostility; antipathy, aversion. 
NIEPRZYJEMNIE, adv. unplea- 
santly, disagreeably. 
NIEPRZYJEMNOŚĆ, ści, s.f. 
unpleasantness, disagreeableness. 
NIEPRZYJEMNY, A, e, unplea- 
sant , disagreeable, unacceptable. 
NIEPRZYSTĘPNOŚĆ, ści, s. f. 
difficulty of access. 
NIEPRZYSTĘPNY, A, e , inac- 
cessiblc. 
NIEPRZYSTOJNIE, adv. inde- 
cently. 
N1EPZYSTOJNOŚĆ, ści, s.f. 
indecency, indecorum, impropriety. 
NIEPRZYSTOJNY, A, e. Inde- 
cent , indecorous. 
NIEPRZYTOMNOŚĆ, ści, s.f. 
absence. - umysłu, absence or ab- 
straction of mind. 
NIEPRZYTOMNY, A, e, absent. 
NIEPRZYWROTNY, A, E, that 
cannot be had again; irreparable. 
NIEPRZYWYKŁY, a, e, unac- 
customed , not used to. 
NIEPRZYZWOICIE, adv. unbe- 
comingly, with want of decency. 
Jak to - I how very improper. 
N1EPRZYZWOITOŚĆ, ści, s. f. 
want of decency, of decorum, im- 
propriety. 
NIEPRZYZWOITY, A, e, inde - 
cent , indecorous, unbecoming, un- 
seemly. 
NIEPRZYZWYCZAJONY, A, E, 
unaccustomed, not used to. 
NIEPYSZNY, a, e, humble, low- 
spirited. Odszedł jak niepyszny 
(fam.), he came off pitifully; he 
was laughed at or derided. Cofnął 
się jak niepyszny, he withdrew 
shamefully. 
N1EPYTANY, a, E, unasked. 
Niepytany nieproszony (fam.), 
a busy-body, meddler. 
NIERAD, A, e, unwilling, disin- 
clined. Nierad to słyszę, I learn 
it with regret. Rad nierad, whe- 
ther one will or no, will he nill he. 
NIEROBOCZY, a , e , (said of a 
day on which there is a cessation 
from labour). Boże narodzenie jest 
dniem nieroboczym, Christmas is 
a holyday. 
NIEREGULARNY, a, e, irre- 
gular. 
NIEROGACIZNA, ny, s.f. beasts 
without horns; swine. 
NIERÓWNIE or NIERÓWNO, 
adv. unequally. = (followed by the 
comparative), far, much.-lepiój, 
much or far better. - gorzej, 
snuch worsei - piękniejsza od 
siostry, she is by far handsomer 
than her sister. 
NIERÓWNOŚĆ, ści,xf. une- 
venness, roughness. -• fig. ine- 
quality. - stanów, - pomiędzy 
ludźmi, the inequalities of rank, 
of auen in society. 
158 
NIE 
NIERÓWNY, a, e, unequal, un- 
even , rough. Droga -a, a rugged 
or up and down road. Styl, krok 
-y, unequal style, pace. Podłoga 
-a, uneven Soor. Puls -y, irre- 
gular pulse. 
NIEROZDZIELNIE, adv. inse- 
parably, indivisibly. 
NIEROZDZIELNOŚĆ, śa, s.f. 
Inseparableness, indivisibility. 
NIEROZDZIELNY, a, e, insepa- 
rable, indivisible. 
NIEROZERWANIE, adv. indis- 
solubly. 
NIEROZERWANOŚĆ, ści, S.f. 
indissolubility. - związku mał- 
żeńskiego, the indissolubility of 
the marriage tie.- 
NIEROZERWANY, A, e, indis- 
soluble. 
N1ER0ZEZNANIE,.ia, s. n. want 
of discernment = NIEROZGAR- 
NIENIE. 
NIEROZGARNIONY, A, e, dull, 
stupid, moping, drowsy. 
NIEROZŁĄCZNIE, NIEROZŁA- 
CZNOŚĆ, NIEROZŁĄCZNY; see 
NIEROZDZIELNJE, etc. 
NIEROZMYŚLNIE, adv. incon-, 
sideteraly, thoughtlessly, rashly. 
NIEROZMYŚLNOŚĆ, ści, s.f. 
want of.premeditation.=inconside- 
rateness, thoughtlessness, rash- 
ness. 
NIEROZMYŚLNY, A, e, incon- 
siderate , thoughtless, rash. = un- 
premeditated. To postępek nieroz- 
myślny, he did it without preme- 
ditation or without malice pro- 
pense. 
NIEROZSTRZYGNIONY, A, E,. 
not settled, undecided, undetermi- 
ned.Zdanie-e, an undecided ques- 
tion. Zwyćięztwo -e, the victory 
is doubtful. 
NIEROZTROPNIE, adv. impru- 
dently. 
NIEROZTROPNOŚĆ, ści, s.f. 
imprudence, indiscretion. 
NIERZOTROPNY, A, e , impru- 
dent, indiscreet. 
NIEROZUM, mu, s. m. want of 
reason, of judgment, of sense; 
absurdity. 
NIEROZUMNY, A , e , destitute 
of reason, irrational, unreasonable; 
unintelligent, foolish; absurd. - 
zwierze, unreasonable animal. 
NIEROZWAGA, gi, s.f. incon- 
sideration, imprudence, unadvised- 
ness. 
NIEROZWAŻNIE, adv. inconsi- 
derately, thoughtlessly, rashly. 
NIEROZWAŻNOŚĆ, ści, s. f. 
thoughtlessness, rashness, want of 
reflection. 
NIEROZWAŻNY, A, E, inconsi- 
derate , thoughtless, rash, done or 
said without reflection. 
NIEROZWIĄZANY, a,e, untied. 
= unsolvable, insolvable. Trudność 
-a, an insolvable difficulty. 
NIEROZWIKŁANY, a, e, inex- 
tricable. W tym labiryncie -m, 
in that inextricable maze. Chaos 
-ch trudności, a chaos of inextri- 
cable difficulties. 
NIF 
NIEROZ WINIONY. A, e, not un- 
folded, not displayed, not open. 
Jego władze umysłowe jeszcze 
-e, his intellectual powers are not 
yet displayed. Pączek róży -y , 
a rose-bud not yet beginning to 
biow. 
NIERUCH, u, s.m. want of mo- 
tion. 
NIERUCHAWOŚć, śa, s.f. want 
of agility, slowness, slackness. 
NIERUCHAWY, a , b, slow, slack, 
unwieldy, unmanageable, awkward. 
NIERUCHOMO or NIERUCHO- 
MIE, adv. without motion. 
NIERUCHOMOŚĆ, ści, s. f. im- 
mobility. 
NIERUCHOMOŚCI, i, pl. im- 
moveables. 
NIERUCHOMY, a, e, motion- 
less , unmoveable. Dobra nieru- 
chome , immoveables. Zastawił 
swoje ruchome i nieruchome do- 
bra, he has mortgaged all his estate 
moveable, and immoveable. Woj- 
sko nieruchome, standing army. 
N1ERYCHŁO, adv. late. 
NIERYCHŁOŚĆ, śa, s. f. late- 
ness, backwardness; stay, slowness, 
delav. 
NiERYCHŁY, a, b, late, back- 
ward; slow, staying behind, lin- 
gering; fig. distant, remote. - 
żal, a late, a too late repentance 
-e ruchy, kroki, a slow motion; 
a slow, a tardy pace. -e drzewa 
najlepiej rodzą, trees of slow 
growth are those which bear the 
best fruit. W -e lata, -a poto- 
mność, in the latest, the remotest 
posterity. 
NIER YMOWY, a, e, not rhymed. 
Wiersze -e i niesmaczne, there 
is neither rhyme nor reason in that 
poetry. 
NIERZĄD, u, s. m. misgovern- 
ment, anarchy. = harlotry, whore- 
dom, fornication, prostitution. Na 
- się puścic, -owi się oddać, to 
prostitute one's self. 
NIERZĄDNICA, cv, s.f. harlot, 
strumpet, whore, trull. 
NIERZĄDNIE, adv. disorderly, 
in an anarchical state. - in har- 
lotry, in fornication. 
NIERZĄDNY, A, e, disorderly, 
anarchical. = loose, lewd, disso- 
lute. 
NIERZESKO, adv. slowly, slug- 
gishly. 
NIERZETELNIE, adv. disho- 
nestly, unfairly. 
NIERZETELNOŚĆ, śa, s.f. want 
of faith, dishonesty, want oi keep- 
ing one's word, double dealing. 
NIERZETELNY, a, e, dishonest, 
unfair^ not exact in keeping his 
word. 
MEŚĆ, niosę, v. imp. NOSIĆ, 
szę , v. freq, to carry, to bear, to 
wear. Nie noszę pieniędzy przy 
sobie, I carry no money about me.. 
Nieść ciężar, to bear a burden. 
Nosić koronę, to wear a crown. - 
oręż, to bear arms, to be a soldier. 
- pałasz, to wear a sword. - rę- 
kę na temblaku,to carry one's arm NIE 
n a sling. - po kim żałobę, to 
wear mourning for one. Nieść jaja, 
to lay eggs. Klacz nosi jedenaście 
miesięcy, a mare goes eleven 
months with foal. Jak staropolskie 
niesie przysłowie, as the old Po- 
lish saying is. Pięknie się zawsze 
nosi, he always goes in very good 
clothes, he is always elegantly 
dressed. Strzelba niesie sto kro- 
ków, a gun that carries a hundred 
paces. Nieść życie w ofierze, to 
make sacrifice of one's life. Powsze- 
chna wieść niesie, according to 
common report. Dokąd niesiesz 
twe kroki? where are you going? 
For other meanings, see PONIEŚĆ, 
ODNIEŚĆ, DONOSIĆ. 
NIESCHLUDNOŚĆ, see NIE- 
CHLUJSTWO. 
NIESFORNIE, adv. without rule, 
without subordination. 
NIESFORNOŚĆ, ści, s. f. unruli- 
ness, untractabieness, disobedience, 
insubordination. 
NIESFORNY, a , e, unruly, un- 
tractable, unmanageable, dissolute, 
licentious. 
NIESKAZITELNIE, adv. free 
from corruption; without ble- 
mish. 
NIESKAZITELNOŚĆ, ści, S. f. 
incorruptibility; fig. purity of man- 
ners , integrity. 
NIESKAZITELNY, a, e, incor- 
ruptible, taintless; fig. unblemish- 
ed, unimpeachable. 
NIESKAŻENIE, adv. free from 
corruption. 
NIESKAŻONOŚĆ, ści, s. f. in- 
corruption; fig. see NIESKAZI- 
TELNOŚĆ. 
NIESKAŻONY, a, e, scathless, 
untainted; fig. see NIESKAZITEL- 
NY. 
NIESKOŃCZENIE, adv. infinite- 
ly. Być - obowiązanym komu, to 
be infinitely obliged to one. - do- 
wcipny, he has a great deal of wit. 
Toby się wlekło -, that would be 
endless. 
NIESKOŃCZONOŚĆ, ści, s. f. in- 
finiteness, endlessness, eternity. 
Kozum nasz nie zdoła objąć-ści 
Boga, the human mind is unable to 
comprehend the infinitude of God. 
Człowiek nie może zrozumieć co 
jest -, man cannot well conceive 
what is infinite. To się daje dzielić 
na -ści, that is divisible ad infi- 
nitum or infinitely divisible. 
NIESKOŃCZONY, a, e, infinite, 
endless, eternal. 
NIESKORO, adv. slowly. 
NIESKROMNIE, adv. immo- 
destly, indecently, wantonly, im- 
pudently. 
NIESKROMNOŚĆ, ści, s. f. im- 
modesty, idecency, wantonness. 
NIESKROMNY, a, e, immodest, 
Wanton. 
NIESKUTECZNIE, adv. ineffec- 
tually. , 
NIESKUTECZNOŚĆ, ści, S. f. 
Inefficacy. - lekarstwa, the ineffi- 
cacy of a medicine. - pomocy, 
ineffectual succour. 
NIE 
NIESKUTECZNY, a, e, ineffec- 
tual , inefficacious, inefficient. 
NIESKWAPLIWOŚĆ, ści, s. f. 
want of eagerness. Jego - służe- 
nia tobie, he is by no means ear- 
nest, eager or anxious to serve 
you. 
NIESŁAWA, wv, s. f. shame, 
disgrace, discredit, disrepute. 
NIESŁAWNY, a, e, unglorious; 
disgraceful. 
N1ESŁONO, adv. without salt. 
NIESŁOWNIE, adv. against 
one's word. 
NIESLOWNOŚĆ, ŚCI, s. [. failure 
of or in a promise. 
NIESŁOWNY, a, e, that does 
not keep his word, failing in his 
promise. 
NIEŚLUBNY, A, E, unmarried, 
illigitimate. -a żona, illigitimate 
wife. -e dzieci, illigitimate or na- 
tural children. 
NIESŁUCHANY, a, e, unheard, 
not listened to. Ścięto niesłucha- 
nego, he was beheaded without 
being allowed to speak on his 
behalf. 
NIESŁUSZNIE, adv. unequitab- 
ly, unjustly, unfairly. 
NIESŁUSZNOŚĆ, ści, s. f. unrea- 
sonableness, unfairness. 
NIESŁUSZNY, a, e, unequitable, 
unreasonable, unjust, unfair. 
NIESMACZNIE, NIESMACZNO, 
adv. unsavourily, insipidly. Ten 
kucharz - gotuje, that cook does 
not dress victuals well, or does not 
season victuals in an agreeable man- 
ner. Pisze-, that writer has no 
taste. -o mu (fam.), he does not 
like it. 
NIESMACZNY, A, E, unsavoury, 
insipid, tasteless, unpalatable. Ja- 
każ to -a potrawa, that dish has 
neither taste nor relish. 
NIESMAK, vs, s.m. unsavouri- 
ness, insipidity, tastelessness; fig. 
displeasure, dislike, disgust, vexa- 
tion, trouble, sorrow, chagrin. / 
rozkosze mają swój -, pleasures 
have their stings, sweets are not 
without their bitters. Złe wino zo- 
stawia po sobie -, bad wine 
leaves a twang in the mouth. Zno- 
sił wiele -ków, he has received a 
great manv mortifications. 
NIEŚMIAŁO, NIEŚMIELE, adv. 
without courage; bashfully, shyly. 
NIEŚMIAŁOŚĆ, ści, s. f. want 
of boldness, of spirit; bashfulness, 
shamefacedness, shyness, coyness. 
NIEŚMIAŁY, a, e, wanting bold- 
ness; bashful, shamefaced, shy, 
coy. , 
NIEŚMIERTELNIE, adv. im- 
mortally. 
NIEŚMIERTELNOŚĆ, ści, s. f. 
immortality. 
NIEŚMIERTELNY, A, e, im- 
mortal. 
NIEŚNA, (adj. fem. from NIEŚĆ). 
- kura,layer; a hen that is a good 
layer. Żonka nieśna (fam.), a good 
breeder. 
NIESNADNIE, adv. hardly, with 
much ado 
NIE 
NIESNASKA, ki, s. f. quarrel, 
brawl, dispute, squabble, feud, dis- 
sension. 
NIESPEŁNA, adv. nearly, about. 
Kosztuje mię to - sto franków, 
I paid it about a hundred franks, a 
little less than that sum. - ma ro- 
zumu, he is a little cracked, crack- 
brained. 
NIESPLAWNY,a, e, innavigable. 
NIESPLIK, u, s. m. medlar. = 
medlar-tree. 
NIESPODZIANIE,NIESPODZIE- 
WANIE , adv. unexpectedly, una- 
wares. 
NIESPODZIANY, NIESPODZIE- 
WANY, a, e, unexpected, unhoped 
for; sudden, inopinate. 
NIESPOKÓJ, NIEPOKÓJ, oju, 
s. m. want of peace, trouble. 
NIESPOKOJNIE, adv. .unquiet- 
ly, restlessly; anxiously. 
NIESPOKOJNOŚĆ, ścr, s.f. dis- 
quietude, disturbance; restlessness; 
uneasiness, anxiety. 
NIESPOKOJNY, a , e , unquiet; 
restless; uneasy, anxious. Nocmiał 
-ą, he has passed a very restless 
or disturbed night. To mię -m 
czyni, I am uneasy or greatly 
vexed by that. Bardzom -y że 
nie mam wiadomości, I am uneasy 
or it makes me uneasy to receive 
no news. Duch -y, restless mind. 
NIESPORO, adv. slowly. 
NIESPORY, a,e, (of bread), not 
much nourishing. = yielding no 
great profit. = slow, slack, remiss. 
NIESPOSÓB, adv. that is utter- 
ly impossible, (adverbial locution 
abridged from NIE MASZ SPOSO- 
BU).- aby dziś przybył, it is 
impossible for him to arrive to-day. 
NIESPOSOBNOŚĆ, ści, s. f. ina- 
bility, unfitness. 
NIESPOSOBNY, a, e, unable, 
unfit. 
NIESPRAWIEDLIWIE, adv. un- 
justly. 
NIESPRAWIEDLIWOŚĆ, ści,ł. 
f. injustice. 
NIESPRAWIEDLIWY,*, e, un- 
just, unfair, iniquitous, wrongful. 
NIESTALE, NIESTATECZNIE, 
adv. unsteadily, inconstantly. 
NIESTAŁOŚĆ, ści, NIESTATE- 
CZNOŚć, ści, s. f. unsteadiness, 
inconstancy, fickleness. Niestałość 
losu, rzeczy ludzkich, serca, the 
instability of fortune, of human af- 
fairs , of the human heart. < 
NIESTAŁY, NIESTATECZNY, 
A, e, unsteady, Inconstant, fickle, 
unsettled. Niestateczny umysł, a 
wavering or unsteady mind. 'Nie- 
stateczny w postanowieniach, in- 
constant in hi$ resolutions. 
NIESTATEK, tku , s. m. insta- 
bility, fickleness. - dissipated life. 
NIESTETY, interj. alas! oh.' 
well a-day! 
NIESTOSOWNIE, adv. Impro- 
perly, unsuitably, unseasonably. 
NIESTOSOWNOŚĆ, ści, s.f. 
incongruity, want of harmony or 
conformity, discrepancy. - impro- 
priety ; unsuitableness. 
159 MIE 
NIESTOSOWNY, a , E, unsuita- 
ble, improper, unbecoming, un- 
seemly. 
NIESTRACONY, a, e , which Is 
cot lost, which can be found. 
N1ESTRAWIONY, a, e, indigest, 
indigested.-e pokarmy, indigested 
food. Ta książka jest -ą kom- 
pilącym, that book is but an in- 
digest compilation. 
NIESTRAWNOŚĆ, ści, s. f. in- 
digestion. 
NIESTRAWNY, a,e,indigestible. 
NIESTRĘTEK, tka, s. m. wood- 
anemone. 
NIESTRZEŻONY, a, e, un- 
guarded. 
NIESTWORZONY, a, e, uncrea- 
ted. Pleść rzeczy - ne, to utter 
lies, to speak at random , to tell 
incredible things, past all belief. 
NIESUMIENNIE, adv. uncon- 
scionably, against one's own convic- 
tion. 
NIEŚWIADOM =» NIEŚWIADO- 
MY, a, e', not knowing, not infor- 
med, ignorant, unacquainted with. 
NIEŚWIADOMOŚĆ, see NIE- 
WIADOMOŚĆ. 
N1EŚWIĘCIĆ, eg, v. a. not to 
consecrate. = not to keep for holy. 
-niedzieli, not to observe the day 
of rest, to break Sabbath. Nieświę- 
cona woda, unconsecrated water 
(when opposed to holy water). 
NIESWÓJ, OJA, OJE, which is 
out of his usual state. Dziś jestem 
-, to-day I am not my own man, I 
feel a slight uneasiness. 
NJESWORNOŚĆ.see NIESFOR- 
NOŚĆ. 
NIESZCZEROŚĆ, ści, 8. f. insin- 
cerity, dissimulation. 
NIESZCZERY, a, e, insincere, 
dissembling. 
NIESZCZERZE, adv. insincere- 
ly, dissemblingly. 
NIESZCZĘŚCIE, u, s. n. ill- 
luck, mishap, misfortune, wretched- 
ness, distress. Ścigany przez-, 
misfortune persecutes, overwhelms 
him. Niepohamowany -m, no 
misfortune, no ill fortune, can tame 
him. Znosić-, to bear up under 
the pressure of or against fortune. 
Na moje -, to add to my misfor- 
tune. Przynio.sl mi -, that man 
has brought me ill luck. / - po- 
trzebne, misfortunes prove useful. 
Nieszczęściem! unhappily, un- 
luckily, as ill luck would have it. 
NIESZCZĘŚLIWIE, adv. unfor- 
tunately, unhappily. 
NIESZCZĘŚLIWOŚĆ, ści, $. f. 
infelicity, misfortune. 
NIESZCZĘŚLIWY, A, E, unfor- 
tunate, unhappy. 
NIESZCZĘSNY, a, e, ill-fated, 
fatal. 
NIESZCZODRY, a, e, ungene- 
rous, mean, niggardly. 
NIESZLACHECTWO, A, s. n. 
the state of not being noble by 
one's birth and descent. - wa ko- 
mu dowodzić, to dispute one's 
nobility, to pretend that one is of 
ignoble birth. 
160 
NIE 
NIESZLACHETNY, A, E, unge- 
nerous, mean-minded. 
NIESZPETNY, a, e, not un- 
handosme, pretty well looking. 
NIESZPOR, RU, s. m. vespers, 
evening service. 
NIESZPULKA,ki,»/.NIESPLIK, 
medlar (both tree and fruit). 
NIESZYTY, a, 2, not sewed, un- 
stitched. 
NIETĘGI, a, e, slackened, 
loose; fig. of a middling, ordinary 
capacity or understanding. 
NIETKNIĘTY, a, e, unhurt, safe. 
NIETOPERZ, a, s. m. bat. 
NIETYKAŁEK, łka, s. m. (a 
plant), touch-me-not. 
NIETYKALNOŚĆ, ści, s. f. in- 
violability. 
NIETYKALNY, a, e , inviolable. 
NIEUBŁAGANY, A, E, inexora- 
ble. 
NIEUCHRONNIE, adv. unavoi- 
dably, inevitably. 
NIEUCHRONNOŚĆ, to, 8. f. 
Inevitability. 
NIEUCHRONNY, A, e, unavoi- 
dable. 
NIEUCZCIWIE, adv. dishonest- 
ly, dishonourably. 
NIEUCZCIWOŚĆ, ści, s.f. dis- 
honesty, dishonourableness, dis- 
grace. 
NIEUCZCIWY, A, e, dishonest, 
dishonourable, disgraceful. 
NIEUCZCZONY, a, e, not hon- 
oured duly.Niebytem-y, I was not 
treated according to my real worth 
or rank. 
NIEUCZONY a, e, unlettered, 
untaught, ignorant. 
N1EUCZYNNOŚĆ, to, 8. f. inof- 
ficiousness, disobligingness. 
NIEUCZYNNY, a , e, inofficious, 
disobliging, unfriendly. 
N1EUDAĆ SIĘ, v. n. impers. to 
miss, to fail. Nieudalo mu się, he 
has missed his aim , he met with a 
complete failure. 
NIEUDANY, A, E, unfeigned, 
true, real. 
NIEUDATNOŚĆ , to, s. f. ill 
grace, ungenteel appearance, ways 
or manners; difformity. 
NIEUDOLNOŚĆ, to , s.f. inabi- 
lity, incapacity, impotency. 
NIEUDOLNY, a, e, unable, un- 
apt , incapable, impotent.-y gios 
mój , my powerless speech, my 
humble words. 
NIEUDZ1ELNY, a, E, subordi- 
nate to, depending on. 
NIEUFNIE, adv. distrustfully. 
NIEUFNOŚĆ, ści, s. f. mistrust, 
distrust, diffidence. 
NIEUFNY, a, e,mistrustful, dif- 
fident, distrustful. 
N1EUGASZONY, A, E, inexting- 
uishable, unquenchable. -e pra- 
gnienie , quenchless thirst. 
N1EUG1ĘTOŚĆ, to, 8. f. inflex- 
ibleness; stubbornness, stiffness.- 
charakteru, the inflexibility of the 
heart, an unyielding temper. 
NIEUGIĘTY, a, E, inflexible, 
unyielding, unbending, stiff, stub- 
born, obstinate. 
NIE 
NIEUJEŻDZONY, A, e, koń, an 
unbroken horse. 
NIEUK, a, s. m. dunce, ignorant 
fellow. 
NIEUKŁADNOŚĆ , ści, 8. f. ill 
grace, ungenteel manners, awk- 
wa rd ness 
NIEUKŁADNY, a,e, ungraceful, 
uncouth, awkward. 
MEUKOJONY, A, E, not to be 
comforted. -a w żalu po jego 
śmierci, she is inconsolable for his 
death, or after his death nothing 
could soothe or mitigate her grief. 
NIEUKONTENTOWANIE, ia, S. 
n. displeasure, dissatisfaction. 
NIEUKONTENTOWANY, A, E, 
displeased, dissatisfied. 
NIEUKR0CONY,a, e, uncurbed, 
tameless, unbridled. 
NIEULECZONY, a, e, incurable. 
NIEUŁOMEK, mka, «. m. a tall, 
stout man or woman. 
N1EUŁOMNY, a, e, (of a man) 
who has the'use of all his limbs. 
NIEUMIEJĘTNIE, adv. unskil- 
fully. 
NIEUMIEJĘTNOŚĆ, to, s, A 
ignorance, unskilfulness. 
NIEUMIEJĘTNY, a, e, ignorant, 
unskilful. 
NIEUMYŚLNIE, adv. uninten- 
tionally. 
NIEUMYTY, a,e, whose face 
and hands are unwashed. 
NIEUPROSZONY, a , e, inexo- 
rable. 
NIEURODZAJ, u, s. m. failure 
of crops, scarcity, dearth. 
NIEURODZAJNOŚĆ, ści, S. f. 
barrenness, sterility, unfruitfulness. 
NIEURODZAJNY, a, e, barren, 
steril, unfruitful. 
NIEUSKROMIONY, A, e, un- 
curbed, untameable, unruly, ungov- 
ernable. 
NIEUSTAJĄCY, NIEUSTANNY, 
A, e, incessant, unceasing, uninter- 
milted. 
NIEUSTANNIE, adv. incessantly, 
continually. 
NIE0STANNOŚĆ, to, s. (. con- 
tinual or incessant duration. 
NIEUSTRASZONY, a, e , daunt- 
less, intrepid. 
N1EUSZANOWANIE, ia, s. n. 
disrespect, disregard, irreverence. 
NIEUSZKODZONY, a, e, un- 
hurt, unharmed, undamaged, safe. 
NIEUTOROWANY, a, e, unbea- 
ten, untrodden, rough, rugged. 
NIEUTULONY, a, e, not to be 
comforted, inconsolable, see NIE- 
UKOJONY. 
NIEUWAGA, ci, s.f. inattention, 
inadvertence. Przez -gę, inad- 
vertently, by oversight, heedlessly. 
NIEUWAŻNIE,adv. inattentive- 
ly, inadvertently. 
NIEUWAŻNY, a , e, inattentive 
NIEUŻYTECZNIE, adv. unpro- 
fitably, uselessly. 
NIEUŻYTECZNOŚĆ, to, 8. f. 
inutility, uselessness, unprofita- 
bleness. 
NIEUŻYTECZNY, a, E, unpro- 
fitable, useless. NIE 
NIECŻYTOŚĆ, śct, s. f. Inoffi- 
ciousness, disobligingness, hard- 
heartedness, unkindaess; unre- 
lenting spirit. 
NIEUŻYTY, A, e, hard to be 
moved or prevailed upon, hard- 
hearted ; Inofficious, unfriendly. 
NIEUŻYWANIE, ia, s. n. want 
of practice, disuse. 
NIEWAROWNY, a, e, unfor- 
tified. 
NIEWĄTPLIWIE, adv. un- 
doubtedly, without doubt, beyond 
doubt. 
NIEWĄTPLIWOŚĆ, ści, 8. f. 
indubitableness , unquestionable- 
ness. 
NIEWĄTPLIWY, A, e, undoubt- 
ed, unquestionale, indubitable. 
NIEWAŻNOŚĆ, ści s.f. invali- 
dity, nullity, voidness. 
NIEWAŻNY, A, e, ligth of weight, 
not of full weight. Ten dukat -y, 
this piece of gold is light. = fig. 
of no weight, invalid, not good in 
law. Donacya -a, a donation null 
and invalid. 
NIEWCZAS, u, s.m. unseasona- 
blcness, improper time. = fatigue, 
hardship, toil. = fatigue, weari- 
nessproceeding from night-watches 
or sitting up at night. -y nadwe- 
rężyły mu zdrowie, frequent 
watchings or sittings up impaired 
his health. PONIEWCZASIE, adv. 
too late. 
NIEWCZEŚNIE, adv. unseason- 
ably, out of time; late. 
NIEWCZESNY,. A, e, unseason- 
able , untimely. Żarty twoje -e, 
your jests are out of season. Żale 
-e, a late, a too late repentance; 
tardy regrets. -a śmierć, prema- 
ture , untimely death. Ten wasz 
postępek bodaj że -y, I fear this 
step of yours will appear prema- 
ture. -y płód, abortion; an abor- 
tive, untimely creature. 
NIEWDZIĘCZNIE, adv. ungrate- 
fully* . . 
NIEWDZIĘCZNOŚĆ, ści, S.f. 
ungratefulness, ingratitude. 
NIEWDZIĘCZNY, a, E, un- 
grateful,unthankful.=unprofitable, 
unfruitful. -y Bogu, dobroczyń- 
cy, ungrateful towards God, one's 
benefactor. Trud-y, rola -a, 
ungrateful work, land. 
NIEWIADOMO, adv. it is not 
known. 
NIEWIADOMOŚĆ , ŚCI, 8. f. 
ignorance. Książka ta grzeszy 
niedarowaną -ścią, this book 
is full of unpardonable blunders. 
>- praw, the ignorance of laws. 
Aby nikt się niezasłaniał -ścią, 
that none may plead ignorance. 
NIEWIADOMY, a, E, not know- 
ing, unacquainted with, ignorant. 
- unknown. - ym sposobem, by 
unknown expedients, means. 
NIEWIARA, ry, s.f. unbelief, 
Incredulity, infidelity. 
NIEWIASTA, ty, s.f. woman, 
female. 
MEWIASTKA, i, s.f. see SY- 
NOWA. 
NIE 
NIEWID, V, 8. m. a thing which 
was never seen. 
NIEWIDNO, adv. it is getting 
dark, one cannot see. 
NIEWIDOMY, A, E, blind. = 
invisible. 
NIEWIDZIALNIE, adv. Invisibly. 
NIE WIDZIALNOŚĆ, ści, s.f. 
invisibility. 
NIEWIDZIALNY, a, e, invisible. 
NIEWIEDZ1EĆ , v. n. not to 
know, to be ignorant. = adv. one 
does not know; it is unknown. - 
co prawi (fam.), he speaks at ran- 
dom. 
NIEWIELE, adv. little, few. 
- -mi trzeba, I am satisfied with 
little. Z niewielą ludźmi, with a few 
men. - mu trzeba (fam.), he is 
hotheaded, he takes fire presently. 
NB. It is said also of a man who 
cannot drink much, who is easily 
made drunk. 
. NIEWIERNIE, adv. unfaithful- 
ly, treacherously. 
NIEWIERNOŚĆ, ści, s.f. un- 
faithfulness , breach of trust, trea- 
chery, perfidy. 
NIEWIERNY, a, e, unbelieving, 
infidel. = disbelieving, distrustful, 
treacherous, perfidious. 
NIEWIEŚCI, a , e , womanish, 
womanly, female, feminine. 
NIEWIEŚCIEĆ, cieję, v.n. to 
grow effeminate. 
NIEWIEŚCIUCH, A, s.m. an 
effeminate man. = one that hangs 
about women. 
NIEWINIĄTKO, ea , 8. n. an 
innocent, inoffensive person; child, 
babe. Żyć jak -, to lead an inof- 
fensive life. Święto -tek, the Inno- 
cents'day. Czyż ty takie - abyś 
temu dał wiarę, you are very 
simple to believe that. 
NIEWINNIE, adv. innocently, 
guiltlessly, harmlessly. 
NIEWINNOŚĆ, ści, S.f. inno- 
cence, guiltlessness, harmlessness. 
NIEWINNY, a, e, innocent, guilt- 
less, harmless, inoffensive. -y 
człowiek, an innocent, harmless 
man. -e lekarstwo, a harmless 
remedy. 
NIEWŁAŚCIWIE, adv. Impro- 
perly. 
NIEWŁAŚCIWOŚĆ, ści, s.f. 
wyrazu, wyrażenia, the impro- 
per use of a word, of an expression. 
sądu, the incompeteney of a 
court. 
NIEWŁAŚCIWY, A, E, Impro- 
per. Użyć -wego wyrazu, to 
make use of an improper word. - 
unbecoming. = incompetent. 
NIEWÓD, u, s. m. dragnet 
Przed \niewodem ryby łowi, 
(prov.), he sells the bear's skin, 
before he is caught. 
NIEWOLA, li, s.f. bondage, 
slavery, thraldom, captivity. Wołał 
umrzeć niż żyć w -li, he pre- 
ferred death to falling into slavery, 
to becoming a slave. Dostać się do 
-li, to become a prisoner of 
war. Co mi tego za niewola? 
(fam.), I have no reason for doing 
NIE 
that , why should I do it P Ponie- 
woli, zaniewolą, zniewolą (ad- 
verbially') , -on compulsion, not 
freely. 
NIEWOLIĆ, lę, v.imp. to force, 
to constrain, to compel. Chee not 
- do osobliwszych warunków, 
he wishes to tie us down to strange 
conditions. - siebie do czego, to 
subject one's self, to tie one s self 
up to a thing. 
NIEWOLNICA, er, s.f. female 
NIEWOLNICZY, A, 3, slavish, 
servile. 
NIEWOLNIK, a, s.m. bonds- 
man , slave; captive, prisoner. 
NIEWOLNO, adv. it is not per- 
mitted , it is not allowed, it is for- 
bidden. 
NIEWOLNOŚĆ, śa, s.f. want 
of freedom. 
NIEWOLNY, A, e, wanting free- 
dom , debarred, precluded. 
NIEWPRAWNIE, adv. in a 
manner that shows want of prac- 
tice. 
NIEWPRAWNOŚĆ, ści, s.f. want 
of practice, uhskilfulness. 
NIEWPRAWNY, a,e, unprac- 
tised, unskilful. 
N1EWSTYD, u, s.m. shameless- 
ness, impudence, effrontery. 
NIEWSTYDLIWY, a, e, shame- 
less, impudent, barefaced. 
NIEWSTYDNIK, a , s. m. a 
shameless, impudent fellow. 
NIEWYCZERPANY, a, e, Inex- 
haustible. 
NIEWYDATNOŚĆ^CM.f. want 
of projection (in a vault, arch,etc.). 
Znajduję że róg tćj twierdzy 
grzeszy -ścią, I find the angle 
of this fortification not salient 
enough. 
NIEWYGODA, dy, s.f. inconve- 
nience , incommodiousness. -dy 
wojny, the hardships of the war. 
- podróży, the weariness ol the 
road. Przyzwyczaić się do -gód, 
to inure one's self to fatigue and 
privations. Brakuje mu na wszel- 
kich -dach, he is a man in want, 
destitute of every thing; he leads a 
life ol privation. 
NIEWYGODNIE, adv. incon- 
veniently, incommodiously. 
NIEWYGODNY, a , e, inconve- 
nient, incommodious. 
NIEWYMOWNIE, NIEWYPO- 
WIEDZIANIE , adv. ineffably, un- 
P NIEWYMOWNY, NIEWYPO- 
WIEDZIANY, a , e , ineffable, un- 
speakable, inexpressible. 
NIEWYMUSZONOŚĆ, śa, 3. f. 
a freedom, an ease in doing every 
thing, unaffectedness, simplicity, 
artlessness, plainness. 
NIEWYMUSZONY, A, E, free 
from restraint, artless, easy, un- 
affected. 
NIEWYMYŚLNY, A, E, easy to 
be contented; by no means squea- 
mish , not fastidious. 
NIEWYPŁATNY, a, e, insolvent, 
unable to pay. 
161 NIE 
NIEWyPRAWNY, A, e, raw, un- 
dressed, untanned. 
NIEWYRAŹNIE, adv. indistinct- 
ly. 
NIEWYRAŹNOŚĆ, ści, «. f. in- 
distinctness. 
NIEWYRAŹNY, a, e, indistinct. 
NIE WYROZUMIAŁOŚĆ, ści,s.f. 
want of indulgence or forbearance. 
NIEWYROZUMIAŁY,a,e. want- 
ing indulgence or forbearance. 
NIEWYSŁOWIONY, see NIE- 
WYMOWNY, 
NIEWYSTAŁY, a , e , muddy, 
thick, mingled with dregs or lees 
(as beer, wine). 
NTEWYSTAWNIE, adv, without 
pomp or show. 
NIEWYSTAWNOŚĆ, ŚCI, 8. ft 
want of any pomp or show, want of 
ostentation, simplicity. 
N1EWYSTAWNY, a, E, averse 
to any pomp, show or ostentation, 
plain, simple. 
NIEWYTRAWNOŚĆ, set, s.f. 
want oi experience, want ol the 
knowledge of the world. 
NIE WYTRAWNY, A, e, (o! 
wine), tart. = fig. raw, unskilled, 
unexperienced. 
NIEWYTRWAŁOŚĆ, set, s./. 
want of perseverance or constancy, 
unsteadiness. 
NIEWYTWORNIE, adv. plain- 
ly, without ornament. 
NIEWYTWORNY, a,e, plain, 
unadorned. 
NIEWYWIKŁANY, A, E, inex- 
tricable. 
NIEWYWROTNY, a,e, which 
cannot be overset or overturned. 
NIEWZRUSZENIE, adv. in an 
Immoveable manner, steadily , 
firmly. 
NIEWZRUSZONY, a, e, im- 
moveable, unmoved, steady, firm. 
. NIEZABA WEM_NIEZADLUGO, 
adv. by and by, in a short time, 
soon. 
NIEZABUDKA, ki , s.f. forget 
me not (a flower). 
NIEZACHWIANY, A, e , unsha- 
ken. 
NIEZADŁUGO, adv. soon, 
shortly. 
NIEZALEŻNIE, adv. indepen- 
dently. - od mogących zajść wy- 
padków, independent of all that 
can happen. 
NIEZALEŻNOŚĆ, ści, s.f. in- 
dependence. . 
NIEZALEŻNY, a, e, indepen- 
dent. 
NIEZAMĘŻNA, nej, s.f. an un- 
married woman. 
NIEZAPAMIĘTANY, A, E, past 
time of memory, immemorial. 
NIEZAPISANY, a, e, not inscri- 
bed, not put down, not entered 
on the list, unrecorded. 
NIEZAPOMINAJKI, see NIEZA- 
BUDKA. 
NIEZAPRZECZENIE, adv. in- 
disoutably, unquestionably. 
NIEZAPRZECZONY, a', e , in- 
disputable , unquestionable , in- | 
contestable. I 
162 
NIE 
NIEŻART or NIEŻARTY, adv. 
in good earnest, in downright 
earnest. To nieżarty, it is no jest- 
ing matter. 
NIEZASŁUŻONY, A, e, undeser- 
ved , not merited. 
NIEZASZCZYTNIE, adv. inglo- 
riouslv. 
NIEZASZCZYTNY, A, e, in- 
glorious. 
NIEZATRWOŻONY, a, e, un- 
daunted. 
NIEZAWISŁOŚĆ , NIEZAWI- 
SŁY, see NIEZALEŻNOŚĆ, etc. 
NIEZAWODNIE, adv. without 
tail, infallibly. 
NIEZAWODNOŚĆ, ści, s. f. in- 
fallibility. 
NIEZAWODNY, A, e, infallible. 
NIEZBĘDNIE adv. indispen- 
sably. 
NIEZBĘDNOŚĆ, ści, s, f. in- 
dispensable necessity. 
NIEZBĘDNY, a, e,indispensable. 
NIEZBITY,a,e, irrefragable, ir- 
refutable. 
NIEZBOŻNIK, a , 8. m. a god- 
less, impious man. 
NIEZBOŻNY, a, e, godless, im- 
pious. 
NIEZBROJNY, A, e, unarmed. 
NIEZBYTY, A, e , indispensably 
necessary; unavoidable, inevitable. 
NIEZDATNOŚĆ , NIEZDOL- 
NOŚĆ, ści, s.f, inability, incapaci- 
ty, unfitness. 
NIEZDATNY, NIEZDOLNY, A, 
e, unable, incapable, unfit, unapt. 
NIEZDOBYTY, a, e, inexpugna- 
ble, inpregnable. 
NIEZDRÓW, a, e, (ofpersons), 
notwell in health,unhealthy,sickly. 
NIEZDROWO, adv. mi. I feel 
unwell. To-, that is not good for 
health. 
NIEZDROWY, a,E, (of things), 
unhealthy, insalubrious, unwhole- 
some. 
NIEZGASŁY, a, e, inextinguish- 
able , unquenchable; eternal. 
NIEZGŁĘBIONY, a. e, unfatlio- 
med, fathomless. 
NIEZGODA, dy, s.f. discord, 
disagreement, dissension, variance. 
Być, żyć 3 kim w -dzie, to live 
at variance with one. Chcialby że- 
by śmy żyli w -dzte, he has a 
mind to make us fall out; he wants 
to set us together by the ears. Kość, 
jabłko -dy, bone of contention, 
apple ol discord. Podniecać, siac 
-dę, to foster, to keep up, to lo- 
ment, to sow discord. 
NIEZGODNIE, adv. discordant- 
ly, at variance. 
NIEZGODNOŚĆ, ści, s.f. dis- 
cordance, discrepancy. - incom- 
patibility, inconsistency. 
NIEZGODNY, a , e , living in 
discord, dissentious, disagreeing. = 
discordant, dissonant. -dne glo- 
sy, discordant voices, harsh, out 
of tune. 
NIEZGOJONY, a, e, incurable, 
unable to cicatrize or to scar. 
' NIEZGORSZY, A, e, not bad, 
I good enough, tolerable, passable. 
NIE 
NIEZGORZEJ, adv. pretty well, 
tolerably well, so so. 
NIEZGRABNIE, adv. awkward- 
ly, clumsily. 
NIEZGRABNIE, ka, s.m. an 
awkward fellow. 
NIEZGRABNOŚĆ , ści , s. f. 
awkwardness, clumsiness. . 
NIEZGRABNY, A, e, awkward, 
clumsy. 
NIEZGWAŁCONY, a,e, inviola- 
ble , not to be broken, inviolate. 
NIEZLICZONY, a,e, innume- 
rable. 
NIEZŁOMNIE, adv. inflexibly. 
- fig. faithfully. 
NIEZŁOMNOŚĆ, ści, s.f. tbe 
quality oi a thing which cannot be 
broken. = fig. inflexibility. - 
w dotrzymaniu komu przysiężo- 
nej wiary, an unshaken resolution 
to keep one's pledged faith. 
NIEZŁOMNY, a, e, not to be 
broken. - fig. inflexible, unsha- 
ken; faithful. Więmość -a, in- 
violable fidelity. 
NIEZMIENNIE, adv. immutably, 
constantly. 
NIEZMIENNOŚĆ, ści, s.f. im- 
mutability , unchangeableness. - 
NIEZMIENNY, a, E, immutable, 
constant 
NIEZMIERNIE, adv. Immense- 
ly, vastly, exceedingly. 
N1EZMIERNOŚC , to, s.f. im- 
mensity, vastness. 
NIEZMIERNY, a , e , immense 
vast, exceeding. 
NIEZMIERZONY, incommensu- 
rable. 
NIEZMIESZANY, a, e, unmixed, 
unadulterated. = (fig.) not to be 
put out of countenance, not at all 
disconcerted. 
NIEZMORDOWANIE, adv. in- 
defatigably, unweariedly. 
NIEZMORDOWANY, a, E, in- 
defatigable, unwearied. 
NIEZMOŻONY, a, e, invincible, 
insuperable. 
NIEZMRUŻONY,a,e, (used only 
in the tollowing expression). Nie- 
zmrużonem okiem, without wink- 
ing, twinklng; fig. without flinching, 
shrinking (from danger). 
NIEZMYŚLNY, a, e, unfit for 
any mental exertion, stupid, un- 
intelligent. 
NIEZMYŚLONY, a, e, unfeigned, 
not hipocritical, true. 
NIEZNACZNIE, adv. imper- 
ceptibly, insensibly, by slow de- 
grees. 
NIEZNACZNY, a, e, impercepti- 
ble , insensible, slow, gradual. 
NIEZNACZONY, a, e, not mark- 
ed, unmarked, unstamped. 
NIEZNAJOMOŚĆ, śct, s.f. want 
of knowledge, unacquaintance. 
NIEZNAJOMY, a, e, unknown. 
= s. an unknown person, a Stran- 
ger. 
NIEZNANIE, kia , s. n. ignoran- 
ce , want of knowledge. 
NIEZNANY, a, e, unknown, the 
unknown. Najlepiej jest uczyć, 
idąc od rzeczy znanych do-ch. NIK 
the best mode of instruction is to 
proceed from the known to the un- 
known. 
NIEZNOŚNIE, adv. insupportab- 
ly, past bearing, beyond endurance. 
NIEZNOŚNY,a,e, insupportable, 
Eot to be borne or endured. 
NIEZNUŻENIE, adv. unwearied- 
iy- 
NIEZRACHOWANY, a, e, see 
NIEZLICZONY. 
NIEZRĘCZNIE, adv. awkwardly. 
NIEZRĘCZNOŚĆ , ści , s. f. 
awkwardness. 
NIEZRĘCZNY, a, e, unhandy, 
awkward 
NIEZROZUMIALE, adv. unin- 
telligibly. 
NIEZROZUMIAŁOŚĆ, ści, s. f. 
unintelligibility. 
NIEZROZUMIAŁY, A, e , unin- 
telligible. . 
NIEZRÓWNANY, a, e, unequal- 
led, matchless. 
NIEZUPEŁNIE, adv. not whol- 
ly, incompletely. 
NIEZUPEŁNOŚĆ, ści, s.f. what 
Isincomplet; imperfection, defect. 
NIEZUPEŁNY, a, e, incomplete, 
imperfect, defective. 
NIEZUŻYTY, a, e, not to be 
worn out, everlasting. 
NIEZWADLIWY, a,e, who is 
not quarrelsome, pacific, gentle. 
NIEZWALCZONY , ' NIEZWY- 
CIĘŻONY, a, e, invincible. 
ŃIEZWLĘDŁY, a, e , unfaded, 
unfading. 
NIEZWROTNY, a, e, who has 
no nimbleness; weighty body; dull, 
heavy. 
NIEZWYCZAJNIE, NIEZWY- 
KLE, adv. uncommonly. 
NIEZWYCZAJNOŚĆ, ści, s.f. 
unusualness, strangeness, singula- 
rity. 
NIEZWYCZAJNY, NIEZWY- 
KŁY a , e , uncommon, unusual, 
unwonted. 
NIEŻYCZLIWIE, adv. disaffec- 
tionately, unfavourably. 
NIEŻYCZLIWOŚĆ, ści, s.f. 
disaffection , unfriendliness, ill- 
will. 
NIEŻYCZLIWY, a , e , disaffec- 
ted , unfriendly, bearing ill-will. 
NIEŻYWOTNY, a,e, inanimate, 
lifeless. Imię-e, Gram, anoun 
signifying an inanimate thing. 
-NIEŻYWY, A, e, inanimate, life- 
less , dead. 
N1ĘŻYZNOŚĆ, NIEZYZNY, see 
NIEURODZAJNOŚĆ, etc. 
NIGDY, adv. never/ Nigdy jej 
niewidzę, I never see her. Na 
święto nigdy (fam.), that will be 
when two sundays come together; 
to-morrow come never in the after- 
noon. 
NIGDZIE, adv. nowhere. 
NIJAKI, a , e, (gram.), neuter. 
NIJAKO or NUAK, adv. by no 
means; nothing at all. 
NIKCZEMNIE, adv. vilely, base- 
ly, meanly. 
NIKCZEMNIEĆ, nieję, v.n. to 
grow worthless or contemptible, to 
NIT 
degenerate. Od długiej niewoli 
nikczemnieją narody ■ long slave- 
ry makes a whole nation degene- 
rate. 
NIKCZEMNIK, A, 5. m. villain, 
abject wretch. 
NIKCZEMNOŚĆ, ści, s.f. vil- 
lany, baseness, meanness, abjection. 
NIKCZEMNY, a , e , vile, base, 
mean, abject. 
NIKNĄĆ, nę , v. n. to vanish, to 
disappear. Ten kolor prędko ni- 
knie , that colour fades very much. 
NIKT, NIKOGO, nobody, no 
one, no man. Nie rób krzywdy ni- 
komu, don't wrong any body. Niema 
w domu nikogo, there is nobody 
at home. Taki śmiałek nie boi się 
nikoqo, he is too bold to fear any 
body. 
NIM, adv. ere, before. Nim 
umrę, before I die. Nim zeszło 
s/ońce, before the sun was up. Mm 
się rok skończy, before the end of 
the year. 
NIMFA, v, s. f. nymph. 
NINIEJSZY, a, e, present, actual. 
NIOSĘ, pres, of NIEŚĆ. 
NISKĄD, adv. from nowhere. 
NISKI, a , e , low, nether. = 
small, short. Niski pułap, a low 
ceiling. Człowiek niskiego wzro- 
stu, pochodzenia, a little or short 
man; a man of mean extraction. 
Sprzedać co za niską cenę, to sell 
ai a low price. Niskie tony (music), 
low tones. 
NISKO, adv. low, in alow place. 
- się kłaniać, to bow very low. 
NISKOŚĆ , set, s. f. lowness. 
NISZCZEĆ, czeję , v. n. imp. to 
grow weak, to waste away, to de- 
cay. To dziecko widocznie ni- 
szczeje , that child is visibly de- 
clining. Zdrowie jego niszczeje co 
dzień , his health is declining 
every day. To drzewo niszczeje, 
thSt tree withers, shrinks, dwindles 
away. Wszystkie meble niszczały, 
all the furniture was mouldering. 
Dozwolił wojsku swojemu ni- 
szczeć, he allowed his army to 
dwindle away. 
NISZCZYĆ, czę, v.imp. to waste, 
to lay waste, to destroy, to deso- 
late. Ta choroba niszczy go, that 
disease wastes him away. Smutek 
niszczy władze umysłowe, grief 
pr^ys upon the mind. Wiek niszczy 
piękność, age spoils beauty, time 
makes beauty fade. Niszczyć zdro- 
wie, to ruin the health. 
NISZCZYCIEL,, a, s. m. de- 
stroyer. 
NISZCZYCIELKA, ki , s. f. a fe- 
male- destroyer. 
NIT, v, s. m. rivet. 
NITKA, ki, NIĆ, Cl, s.f. NITE- 
CZKA, dim. little thread. - pereł, 
a string of pearls. Nić życia (fig.), 
the thread of life. Po nitce do 
kłębka (prov.), to pass insensibly 
from one thing to another, till the 
truth be discovered. Ta prawda 
była nicią Ariadny do odkrycia 
reszty, (fig.), that truth once dis- 
covered became a clue to all tne 
M2 
rest. Przerwać nić mowy, (fig.), 
to break the thread of the dis- 
course. Trzymać się nici rozumo- 
wania, (fig.), to follow the chain 
of ideas. Zmokłem co do nitki, the 
rain soaked or drenched me to the 
very bone. 
NITKARKA, NICIARKA, i,8.f. 
a female mercer or haberdasher. 
NITKARSTWO, NICIARSTWO, 
A, s. n. a mercer's trade. 
NITKARZ, NICIARZ, a, 8. m. 
mercer, haberdasher; pedlar. 
NITOWAĆ, tuję, v. imp, to 
rivet. 
NIUCH, u, 8. m. a pinch of 
snuff. 
NIUCHAĆ, cham , v. imp. NIU- 
CHNĄĆ, nę, v. inst. to take a pinch 
of snuff. 
NIWA, wy, 8. f. field, plain. - 
zboża, a corn-field. Buina-, a 
fertile, productive soil. Uprawiać 
niwę historyczną, (fig.), to culti- 
vate the field of history. 
NIWECZ or W NIWECZ, adv, 
to nothing, at nought. W niwecz 
go obrócił, he has ruined or un- 
done him to all intents and pur- 
poses. Z czasem wszystek mają- 
tek poszedł w niwecz, his wealth 
is come to nothing at last. Pójść, 
obrócić się w niwecz, to come to 
nothing. 
NIWECZYĆ, czę, v.imp. to an- 
nihilate, to annul; to defeat, to 
frustrate, to baffle, to disappoint. 
NIZ or NIŻ, u, s. m. (Geog.), the 
country down the river Dnieper in- 
habited by the Cossacks. = em- 
ployed in the accus. it signifies: 
down, downwards. Łodzie płynęły 
w niż rzeki, the boats were going 
down the river. 
NIŻ, NIŻELI, NIŻLI, conj. than. 
Mniój niż trzydzieści, less than 
thirty. Złoto jest droższe niż sre- 
bro, gold is more precious than 
silver. Wprzód niż się spodzie- 
wał , before he had expected. Oj- 
ciec rozumniejszy niż dziecko, 
the father is more reasonable than 
the child. On wcale inny niż ty 
mówiłeś, he is quite another man 
than you said. Znalazłem tam 
więcej kłopotu niż przyjemności, 
I found there more trouble than 
pleasure. Lepiśj umrzeć niż żyć 
po waszemu, better to die than 
to live like you. Więcśj niż dwte- 
stu zostało na polu bitzvy, above 
two hundred men were left on the 
field of battle. 
NIZAĆ, żę, v. imp. to string, to 
put on a string. 
NIŻBY, adv. rather, than. Niż- 
by się na tę niskość zgodził, da 
się zabić, he would rather die 
than do such a dishonourable thing. 
Wolę oddać połowę niżby mi 
miano odebrać wszystko, 1'11 
rather yield the half than lose all 
my property. Lepiej się znalazł 
niżby się można było po nim spo- 
dziewać, he has behaved better 
than one would have thought. 
NIŻEJ (comp, of NISKO), lower. 
163 NOG 
NIZINA, kt, 8.f. low ground, 
bottom, dale. 
NIZIUCHNO, NIZIUTEMO, 
adv. very low. 
NIZIUCHN Y, NIZIUTKI, NIZIU- 
TEŃKI, a, e, very low; very (small, 
v^ry short (of stature). 
NIZKI, see NISKI. 
NIŻNIK, a, s. m. a knave (at 
NIŻSZOŚĆ, ści, s. f. inferiority. 
NIŻSZY, a , e , inferior. = smal- 
ler, shorter. 
NO, particle of excl. well, now 
then, go on! No i jakże, więc isto- 
tnie temu zaprzeczasz ? well then, 
would you really have the assurance 
to deny H? No, wiele ostryg zjeść 
możesz I say, how many oysters 
could you eat? No, spójrz mi w o- 
czy, pray look at me steadfastly. 
No no, nie płacz już, well well, 
don't cry more. No dosyć już tego, 
that will do, but no more of iL 
NOBILITACYA, yi, 8. f. enno- 
blement. 
NOBILITOWAĆ, TUfĘ, v. imp. 
to ennoble, to make one noble, a 
nobleman; to knight, to nobilitate. 
NOC, y, 8.J. night. Noc się zbli- 
ża, nadchodzi, it grows night, 
night comes on. Noc mnie zasko- 
czyła, I was benighted. We dniei 
tO nocy, by day and night. Późno 
w noc, late in the night. W głębo- 
kiej nocy, in the dead lime of the 
night. Życzyc komu dobrej nocy, 
to wish or bid one good night. 
Wielka noc, Easter. W nocy wszy- 
stkie koty bure, (prov.j, when 
candles are out all cats are grey. 
Przelańcować, przepić, prze- 
siedzieć noc całą, to dance, to 
drink away the night, to sit up all 
night.JecAać nocą,wyjecnać w no- 
cy, to go by night, to set out in the 
night-time. Ten chory nie przeży- 
je nocy, the patient will not see the 
night over, will not live through the 
night. 
NÓCIĆ, ce, v. imp. to trill, to 
quaver, to carol, to warble. 
NOCLEG, u, s.m. a night's lodg- 
ing, the inn where one lies by the 
way, night-quarter. Dwadzieścia 
mil mamy stąd do-u, it is twenty 
miles from thence to the inn where 
we stop. - tyle nas kosztuje, it 
costs us so much for our bed or our 
night's lodging. 
NOCNICA, cy, s. f. nightmare. = 
night-fly. 
NOCNY, A, e, nightly, nocturnal. 
NOCOWAĆ, cuję, v. n. to pass 
the night, to sleep, to night. 
NOGA, gi, s. f. foot, leg. Upa- 
dam do nóg, I fall at your feet (a 
compliment now growing out of 
use). Dać komu w tył nogą, to 
kick one. Suchą nogą, dry-shod. 
Przejść rzekę suchą nogą, to pass 
over a river dry-shod. Uszedł su- 
chą nogą, he came off unhurt, he 
saved his bacon. Wziął nogi za 
nas, he took his foot in his hand, 
ne scampered away. Rzuć go jak 
chcesz padnie na nogi, throw him 
164 
NOS 
as you will, he cannot but fall upon 
his feet; viz. he cannot fail of suc- 
cess. Mieć jedną nogę w strzemie- 
niu, to be going to take horse, to 
have one foot in the stirrup. Chcia- 
łaby mieć wszystkich u nóg swo- 
ich, she would see every body at 
hef feet. Nogą nastąpić na czyje 
gardło, to use one with the utmost 
rigour, to keep him under, to keep 
him like a toad under a borrow. 
Nogę komu podstawić or przez 
nogę kogo przewinąć, to trip up, 
one's heels , to give him a trip, to 
supplant him. 1. w nogi! (fam.), 
and they fled. Dbam o to tak pies 
o piątą nogę (vulg.), I don't care 
a rush or a pin for It. Wszystko 
do góry nogami przewrócić, to 
turn every thing upside down,topsj - 
turvy. Nogi przednie, tylne, fore 
legs, hind legs. Iść noga za nogą, 
to go step by step, slowly. 
NOGIETEK or NAGIETEK, tka, 
3. m. (a plant), marygold, calen- 
dula. 
NOMINACYA, yi , 8. f. commis- 
sion of an officer, diploma. 
NOMINOWAĆ, owal, uję, v. a. 
to appoint one to an employ, office, 
dignity; to name, to nominate. 
NORA, ry, s.f. fox-hole, kennel; 
cony-burrow. 
NOS, a, 3. m. nose, snout, noz- 
zle. - dzbanka, tne gullet or 
spout of an ewer. - okrętowy, the 
beak, bow or fore-part oi a ship. 
- wklęsły, szeroki, snub-nose, 
flat nose.- orli, aquiline nose. A'os 
w co wścibić, to thrust one's nose 
into a business, to meddle with it. 
Pilnuj swego nosa, meddle with 
your own business, sweep before 
your own door. Gadać przez nos, 
to speak through the nose, to 
snuffle. Zamknąć drzwi przed 
czyim nosem, to shut the door in 
one's face. Onnie da sobie brzdą- 
kać po nosie, he is not one that will 
pocket an affront. Przytrzec komu 
nosa^lo clip one's wings, to hum- 
ble one's pride. Kręcić za nos, to 
tweak one's nose. Nos utrzeć, to 
blow or wipe one's nose. Utrzeć 
nos świecy, to snuff the candle. 
Wodzić kogo za nos, to lead one 
by the nose. Spuścić nos na kwin- 
tę , to hang down one's nose, to 
grow dejected, to be disappointed. 
Zadzierać nosa, to cock up the 
nose, to carry it high. Odszedł 
z nosem, he went away like a dog 
with his tail betwixt his legs. Ten 
pies ma dobry nos, that dog has 
a good nose or scent. Spotkaliśmy 
się nos w nos, we met face to face. 
Podobne jak pięść do nosa, there 
is a very great difference between 
one and the other; they are quite 
dissimilar. Zawsze mruczy pod 
nosem, he is always muttering, 
grumbling. Masz to pod nosem, 
you have it within the reach of your 
hands, close to your bands. Chu- 
stka do nosa, handkerchief. 
NOSACIZNA, ny, s. [. (a disease 
. in horses), glanders. 
NOW 
NOSAL, a, a bo:Ue nose, a man 
with a long nose. 
NOSATY, a, e, long-nosed. =* 
snotty. - /coń, a horse infected 
with glanders. 
NOSEK, ska, 8. m. little nose. 
{a plant), storksbill. 
NOSIĆ, see NIEŚĆ. 
NOSOROŻEC, żca, s. m. rhino- 
ceros. 
NOSOWY, a, e, nasal. 
NOSZE, szów, pl. hand-barrow. 
= litter, sedan-chair. 
NOTA, y, s. f. note, remark, an- 
notation. = blur, blot, disgrace. 
NÓTA, y, s. f. (in Music), note. 
Nóty muzyczne, music-book, note- 
book. Śpiewać, grać z not, to 
sing , to sound the note. = tune , 
air. Dorobić notę do piosenki, to 
set words to music. 
NOTARYUSZ, a, s.m. notary. 
NOTATKA, i, s. f. little note^ 
bill, reckoning. 
NOTOWAĆ, tuję, v. imp. to 
note., to write down. 
NÓW, nowiu, s. m. new-moon. 
NOWALIA, ii, 3. f. ■ new-fruits 
or vegetables. 
NOWICYAT, u, s. m. noviciate, 
probation time. 
NOWICYUSZ, a, s.m. novice, 
new-beginner. 
NOWINA, ny, s. f. news, tidings, 
intelligence. Rozsiewać, roznosić 
-y, to spread news. To dla mnie 
-, that is quite new to me, I never 
heard such a thing. Nie - to, that 
is of frequent occurrence; trite, 
usual. = fresh land, ploughed for 
the first time. 
NOWINIARKA, ki, s.[. a female 
newsmonger. 
NOWINIARSTWO , wa , s. n. 
hunting after news, tale bearing. 
NOWIN1ARZ, a, s.m. news- 
monger, tale-bearer. 
NOWIUCHNY, NOWIUTKI, NO- 
WIUSIEŃK1, a, E, quite new, fire- 
new. 
NOWO, adv. new, newly. 
NOWOCHRZCZEN1EC, ŃCA, f. 
m. neophite. 
NOWOCZESNOŚĆ, NOWOCZE- 
SNY, see NOWOŻYTNOŚĆ, etc. 
NOWOMODNIE, adv. after the 
new fashion. 
NOWOMODNY, a, e, new-fa- 
shioned. 
NOWONARODZONY, a, e, new- 
born. 
NOWONAWROCONY, A , E , 
newly converted. 
NOWOPRZYBYŁY, a, e , newly 
come. 
NOWOROCZNIE, a, s. m. new- 
year's book, keepsake. 
NOWOROCZNY, a, e, of the new 
year. 
NOWOŚĆ, ści, 3. f. newness, 
novelty. 
NOWOTNOŚĆ, ŚCJ, 3. f. a new 
invention, innovation. 
NOWOTNY, a, E, newly come 
up, newly come into fashion, new- 
fangled. 
NOWOWIERCA, r, s. m. one- WUD 
professing the reformed religion. 
N0W0ZACIĘŻNY, a, e, newly 
levied or raised. Żołnierz -y,, a 
newly levied soldier, a recruit. 
NOWOZAKONNY, a, e, (in op- 
position to STAROZAKONNY), of 
the new covenant. 
N0W0ZAMĘŻNA, if, s. f. 3 
newly married woman. 
NOWOŻENIEC, ńca, s. m. newly 
married man. 
NOWOŻYJNOŚĆ, śqi,s. f. the 
modern times. 
NOWOŻYTNY, A, E, modern. 
NOWY, a, R, new, recent, mo- 
d£tn.Frak nowy, a coat of the.new 
fashion or a new coat. Nie ma tarn 
co nowego? is there no news 
abroad? no news stirring? Styl no- 
wy, new style, viz. new Gregorian 
calendar. Dawniejsi pisarze i no- 
wsi , the ancient and modern 
writers. 
NÓŻ, noża, s. m. knife. Nóż do 
szatkowania, chopping-knife.- do 
krajania mięs, carving-knife.- 
myslitvski, a hanger. 
NOZDRZE, rza ,. s. n. nostril. 
Nozdrza końskie, bycze, etc., the 
nostrils of a horse, of a bull, etc. 
Gniew mu wzdął nozdrza, pas- 
sion swells, distends his nostrils. 
NÓŻKA, NÓŻECZKA,!, s.f.dim. 
of NOGA. Jćj malutkie nóżki, her 
beautiful, small or diminutive feet. 
NOŻOWNIK, A,s.m. cutler. 
NOŻYCE , życ, s. f. pl. shears. 
Uderz w stół, nożyce się odezwą, 
prov. if any fool finds the cap nt 
him, let him put it on. 
NOŻYCZKI, czek , s. f. pl, scis- 
sors, 
NOŻYK, a, s. m. whittle. 
NU! NUŻL NUŻE! interj. on! 
onward! forward 1 
NUDA, py, NUDOTA, ty, s. f. 
tediousness, ennui, spleen. Myśla- 
łem że umrę z nudy, I thought I 
should have died of perfect, of 
downright weariness, ennui. Pró- 
żnowanie, rodzi nudę, idleness is 
the mother of spleen. Jakież to 
nudy I what a mortal tediousness, 
weariness, tedium! 
NUDNIE, NUDNO, adv. tedious- 
ly- 
NUDNIK, NUDZIARZ, A, s. m. 
a tedious fellow, a bore. 
NUDNO, adv. Nudno mi się ro- 
bi , I am sick at the stomach. Nu- 
dno mi się od tego zrobiło, that 
made my stomach rise. = Nudno 
tu jest, nudno mi tu, the place is 
dull, I grow weary here, I feel the 
time lie heavy on my hands. 
NUDNOŚĆ, ści, s. f. nausea, 
fulsomeness, qualm. 
NUDNY, A, e, nauseous, ful- 
some. = longsome, tedious, tire- 
some, dull. 
NUDZIĆ, dzę, v.imp. to cause 
nausea. Nudzi mię, I am sick at 
the stomach, it gives me nausea, 
qualms, that makes my stomach 
rise. = to weary, to tire, to bore. 
Nudzi wszystkich swojćm ckli- 
wćm opowiadaniem, that man 
o 
tires every body by his dry tales. 
Kto innych nudzi powinien sie- 
dzieć w domu., those who tire others 
ought to stay at home. Nudzisz 
mię! you annoy me, you bore me! 
Wszystko go nudzi, every thing is 
tedious to him. Nudzi mię rozma- 
wiać z ludźmi których nie rozu- 
miem, I am quite weary of con- 
versing with people I can make 
nothing of. - SIĘ, to be weary, 
to be tired, to want pastime. Kto 
czeka, nudzi się, he that waits has 
a weary time of it. 
NUKAĆ, kam , v. imp. to drive 
on, to impel, to set to work. 
NUKACZ, a, s. m. and NUKAR- 
KA, i, s. f. a man or woman 
impelling or setting people to 
work. 
NUKANIE, ANIA, S.f. the act of 
impelling. 
NUMEROWAĆ, ruję, v. imp. to 
number, to mark with a cipher. 
NUNCYUSZ, a, s.m. nuncio. 
NUR, A, s.m. plungeon. 
NUREK, rka, s.m. {a bird), 
diver, sea-mew. Dać nurka, to dive, 
to duck. 
NURKIEM, adv. diving under 
water, ducking. - płynąć, to swim 
under water. 
NURKOWAĆ, KUJĘ,v.n. to dive, 
to plunge, to duck. 
NUROGĘŚ, si, s. f. merganser, 
goosander, harle. 
NURT, u, s.m. current, running 
stream; surge, flood, whirlpool. 
Nurty Wisły, the waves of the 
Vistula. 
NURTOWAĆ, tuję, v. n. to wash 
away as the running water does. - 
fig. to dive into. Jego oko nurtuje 
w ciemnćm łonie przyszłości, his 
eye dives into the dark womb of 
futurity. 
NURZAĆ, rzam,v.imp.to plunge, 
to immerse. -SIĘ, to welter, to 
wallow. 
NUŻ, (the use of this particle 
must be learnt by^practice). Nuż 
chłopcy, żwawićj! cheer up my 
boys, cheer up! A nuż przyjdzie? 
but when he comes, what shall we 
do? A nuż się inaczćj pokaże? 
what, if it prove otherwise? A nuż 
się uda? fet us take our chance , 
perhaps we shall succeed. Nuż 
w płacz nad królem Janem, and 
they fell a crying for king John. 
NUŻYĆ, żę, v. imp. to tire, to 
weary, to harass. 
NUŻYK, a, s.m. (an aquatic 
bird), guillemot. 
o 
O. stands for OJCIEC, father, 
and O.O. for OJCOWIE fathers, 
when speaking of priests, viz. 0.0. 
Kapucyni, the Ćapuchin fathers, 
or the Capuchin friars. = O. for 
OŚWIECONY, a title put before 
the name of princes, dukes, etc. 
OBA 
J. O.X., his Highness the prince 
such a one. O. P. D., for OBOJGA. 
PRAW DOKTOR, the doctor in 
divinity and in law, (Doctor utrius- 
que juris). 
O! interj. o! oh! O czasy, o 
obyczaje! o times and manners! 
to what a corruption are our man- 
ners come! 
O, prep. (with the acc. and local 
cases), of, at, by, tor. Idzie tu o 
twój honor, your'honour is at stake. 
Starszy o dwa lata, older by two 
years. Wyższy o głowę, taller by 
the head. Prosił o miłosierdzie, 
he sued for mercy. Posłowie pro- 
sili o pokój, the ambassadors sued 
for peace. Walka o niepodległość, 
struggle for independence. Cała ta 
wrzawa była o to, all the bus,tle 
was about it. Gdyśmy stanęli o 
dwie mile od Warszawy, when 
we got within two miles of Warsaw. 
O włos, within a hair's breadth. 
Dbać o co, to care for a thing or 
about a thing. Uderzyć łbem o 
slup, to knock or hit one's head 
against a post. O świcie, by break 
of day. O zmroku, at dark. O za- 
chodzie słońca, zi the going down 
of the sun. O dziesiątej, at ten 
o'clock. Myślałem o tobie, I 
thought of you. Traktować o czdm, 
to treat of a matter. Człowiek o 
którym źle mówią, a man ill 
spoken of. Wóz o dwóch kołach, 
a two-wheeled chariot. Dom o 
dwóch niętrach, a two-storied 
house. O chlebie i wodzie, on 
bread and water. O swojej mocy, 
with no help, by his own strength. 
This preposition prefixed to 
verbs signifies round about, and 
is often translated into English by 
these words, and Sometimes by the 
syllable be. 
OBA, OBADWA, OBYDWA, 
fem. OBIE OBYDWIE, OBIE- 
DWIE, both. - Genit. for both 
genders : OBU, OBUDWUCH , 
OBUDWU. Widziałem obu or 
oboje or obojga or obudwu, I saw 
them both, or both of them. Oboje 
młodzi, both young, viz. the 
young man and the young woman, 
the young married people. Sły- 
szałem to od obojga, both have 
said it unto me. 
OBACZENIE, a , 8. n. the act of 
seeing. Do obaczenia, good by, till 
I see you again. 
OBACZNIE , adv. providently, 
with great circumspection. 
OBACZNOŚĆ, ści, s. f- provi- 
dence, foresight, circumspection. 
OBACZNY, a, e, foreseeing, 
forecasting, circumspect. 
OBACZYĆ, czę, v. perf. to see, 
to perceive. Obaczyć po kim, to 
read in one' eyes; to judge people 
by their looks, appearance. - SIĘ, 
to meet with, to see again one, 
another; to perceive, to remark, to 
guess. Nie obyczylem się {nie po- 
strzegłem się), I paid no attention 
to, I have not seen or remarked 
the error. Nigdy już nie obaczymy 
165 166 
OBC 
się, we shall nevfer see one another 
agóln. 
OBACZYSKO, A, 8. n. used only 
in the following expression : Do 
obaczyska or do zobaczyska, 
adieu, till I see you again. 
OBADWA, see OBA. 
OBALAĆ, am, v. imp. OBALIĆ, 
lę, v. perf. to bring to the ground, 
to pull down, to subvert, to over- 
throw. Obalić roboty oblegają- 
cego nieprzyjaciela, to destroy 
or throw down the works of the 
besiegers. Obalił stół z butelkami, 
he has upset the table with the 
bottles.- SIĘ, to fall down, to 
tumble. 
OBALACZ, A, 8. m. subverter, 
overthrower, destroyer. 
OBALENIE, a , 8. n. the act of 
throwing or pulling down. «■ fig. 
overthrow, subversion, destruction. 
- Państwa rzymskiego, the 
overthrow of the Roman empire. 
OBALINY, N, s. f. pl. a heap 
of ruins. 
OBAŁUSZYĆ, 8ZĘ, v.a. kogo, to 
stun, to astound one. 
OBARCZAĆ am , v. imp. OBAR- 
CZYĆ, czę, v. perf. to clog, to 
load, to encumber, to burden. Obar- 
czać pamięć, to burden the me- 
mory. Obarczony ciężarem tylko 
co nie padł, he carried a burden 
under which he was ready to sink. 
Fig. Obarczony beleścią, over- 
whelmed with sorrow, borne down 
by grief. Obarczony interesami, 
overwhelmed with business. Obar- 
czywszy Aus try jaków obrócili 
broń przeciw Prusom, after having 
thrown down the Austrians, they 
directed the attack against Prussia. 
= Obarczyć ptaka, to cut the 
feathers of one wing, to prevent a 
fowl from flying away. - Obar- 
czyć się pracą, interesami, to 
burden one's self, to be overbur- 
dened with work, business. All the 
meanings of this verb come origin- 
ally from BARKI, shoulders. 
OBARCZYCIEL, a, a. m. oppres- 
sor of the people. 
OBAWA, wy, s.f. apprehension, 
fear. W obawie podejścia, przy- 
padku, in his fear of being decei- 
ved; for fear of an accident. Obawa 
śmierci, the fear of death. On 
w wiecznćj obawie, he is always 
fearful. Trzymać kogo w obawie, 
to keep one in awe. Bez obawy, 
safely, surely, fearlessly. Zobawy, 
for fearol. Być w obawie o kogo, o 
co, to be anxious for (about) one 
ora thing. 
QBAWIAĆ SIĘ, wiam się, v. 
imp. to apprehend, to fear, to be 
afraid.-złego,to apprehend evil.- 
niebezpieczeństwa, śmierci, to 
fear danger, death. - kogo, to 
stand in fear of one. 
OBCAS, a, 8. m. the heel (of a 
shoe or boot). 
OBCĘGI, gów, s. pl. tongs. 
OBCES, adv. headlong, outright. 
Bzucić się obces or obcesem, to 
ding one's self headlong and fear- 
OBC 
lessly in the midst of danger. Rzu- 
cić się obces na kogo, to fall head- 
long upon one. Obces do lada 
kobiety, he makes love to every 
woman he meets with. 
OBCESOWY, A, y, brisk, over- 
hasty, impetuous. 
OBCHÓD, odu, s. m. solemniza- 
tion, celebration, - pogrzebowy, 
funeral ceremony. - rocznicy, ce- 
lebration of the anniversary. - 
święta, keeping or celebration 
of a holyday.- weselny, wedding- 
feast. - imienin, the anniversary 
of one's saint's day. 
OBCHODZENIE, A, s. n. the 
act of going round. = uroczysto- 
ści, the act of celebrating a feast. 
Obchodzenie szpitalów, więzień 
miasta, act of visiting the hopitals 
and the prisons of a town. = Ob- 
chodzenie się, obejście się z kim, 
dealing, use, usage, treatment. = 
Obchodzenie się bez czego, the 
act of doing without, voluntary 
privation. 
OBCHODZIĆ, dzę, v. imp. 
OBEJŚĆ, obejdę , v. perf. tó go 
round. - miasto to walk round a 
town. - kościoły, szpitale, to 
visit churches, hospitals. Obcho- 
dzić processyę, to walk in proces- 
sions, to attend them. Obchodzić 
chorych, ubogich, to visit the poor 
and the sick. = Obchodzić, to 
keep, to celebrate. - święto, to 
hold or keep a feast. - imieniny, 
to keep one's birth-day. = Obcho- 
dzić prawo, to elude the law.^= to 
concern. To mnie obchodzi, that 
concerns me, that is of importance 
to me. To mnie wcale nie obcho- 
dzi , it is nothing to me, I have 
nothing to do with it. Co go ma 
obchodzić? what is that to him? 
Bardzo ao to obeszło, he was sen- 
sibly, feelingly, affected by that. ■= 
Obchodzić się, obejść się z kim, 
to deal, to treat. - się z kim grze- 
cznie, to deal kindly with one. 
Obchodźcie się z ludźmi jak by- 
ście chcieli aby się z wami obcho- 
dzono , do to people as you would 
be done by. = się bez czego, to 
dispense with a thing, to do without 
it. Obchodzi się małem, he is con- 
tented with the little he has. Ob- 
chodzi się jednym służącym, a 
single servant Is sufficient for him. 
Nie obejdzie się bez bójki, it must 
come to blows at last. Obejdę się 
jedną suknią, I will be contented 
with one coat only. Mogę się obejść 
bez twij usługi, pomocy, I can 
dispense with your services, assis- 
OBCIĄĆ, etnę, v. perf. OBCI- 
NAĆ, nam, v. imp. to cut off. - 
drzewo, to lop or prune a tree.- 
uszy, to crop the ears. - skrzy- 
dła, to cut or clip the wings. - 
paznokcie, to pare the nails. - 
karty, to pare the cards. 
OBCIĄGAĆ, am, v. imp. OBCIĄ- 
GNĄĆ, nę, v.perf. to make tight 
and close. Obciągnąć suknię, to 
pull down a gown in order to make 
OBD 
it sit close, to the body. Gładko ob- 
ciągnąć stół suknem, to cover a 
table with the cloth so as not to 
leave a plait or fold. Obiągać pokój 
kirem, to hang a room, a chamber, 
with mourning-cloth. 
OBCIĄŻAĆ, ŻAM, V. imp. OB- 
CIĄŻYĆ, żę, v.perf. to burden, 
to load, to encumber. Nie obcią- 
żajmy pamięci dziecinnej, we 
must not overburden youug people's 
memories Obciążać statek, konia, 
to overfreight a vessel, to overload 
a horse. To mięso obciąża brzuch, 
that meat clogs one's stomach, 
lies heavy upon it. Architekt za- 
nadto obciążył tę ścianę, the ar- 
chitect has loaded this wall too 
much. Dwakroć prawica boża 
obciążyła się nad synami Zako- 
nu (biol. style), twice hath the 
hand of God been heavy on the 
children of the law. Sen mu obią- 
żył powieki, his eye-Ilds are weigh- 
ed down by sleep. 
OBCIĄŻANIE , OBCIĄŻ3NIE , 
nią , s. n. the act of overloading. 
OBCIĘCIE, ia, s. n. cutting, lop- 
ping, cropping, curtailment. 
OBCIERAĆ, see OBETRZEĆ. 
OBCINAĆ , see OBCIĄĆ. 
OBCISKAĆ, am , v. imp. OBCI- 
SNĄĆ, nę, v.perf. to tie tighter, 
to fasten. Obcisnąć pas, podwiąz- 
kę, to tie a girdle, a garter, 
tighter. 
OBCISŁY, A, e, tight, close. 
OBCOWAĆ, cuję, v.n. to con- 
verse with one, to hold intercour- 
se , to keep company, to associate. 
- z dobrymi, to keep company 
with honest people. Powiedz mi 
z kim obcujesz? tell me with whom 
thou goest? Obcuj z dobrymi a 
będziesz jak oni, keep good com- 
pany, and you shall be of the num- 
ber. - z kobićtą, to lie with a 
woman. 
OBCOWANIE, ia, s.n. inter- 
course, conversation. 
OBCY, A, e, strange, foreign. 
Język, obyczaj obey, foreign lan- 
guage, customs. Bydż obcym u 
siebie or we własnym kraju, to 
be a stranger in one's own country. 
Nigdzie nie bydż obcym, to be no- 
where a stranger, to be every where 
at home. Jest to rzecz obca przed- 
miotowi naszemu (fig.), that thing i 
is foreign to, is unconnected with 
our case or irrelevant to the sub- 
ject Uwagi te uważam za obce 
dla siebie, such considerations are 
no concern of mine whatever. Ma 
twarz , postać obcą, he has a fo- 
reign, an outlandish look. Obce 
ciało (Med. Chir.), an extraneous 
body. 
OBDARCIE, ia, s. n. tearing off, 
pulling down. = ODARCIE. 
OBDARNIĆ, nię, v.perf. to lay 
over with green sods. 
OBDAROWAĆ, ruję, v. perf. to 
bestow a present upon, see OBDA- 
RZYĆ. 
OBDARTUS, a , S.m. ragamuf- 
fin , tatterdemalion. OBE 
OBDARTY, a, e, ragged, tatter- 
ed , stript naked. 
OBDARZENIE, nia, s.n. dona- 
tion , gift. 
OBDARZONY, a, e, gifted, en- 
dowed. = presented with, bestowed 
upon. 
OBDARZYĆ, rzę, rzam, v.perf. 
to present with, to bestow upon, 
to endow. Obdarzyć kogo łaska- 
mi, dobrodziejstwy, darami, za- 
szczytami , to load one with kind- 
ness; to heap up benefits, presents, 
honours upon him. Nieraczyla 
obdarzyć mię spojrzeniem, she 
would not favour me but with a 
single kind look. Przyrodzenie 
hojnie go obdarzyło, nature has 
favoured him with her gifts; na- 
ture has not been sparing in her 
favours to him. 
OBDARZYCIEL, A, s.m. and 
OBDARZYCIELKA, ki, s. f. a 
bestower of favours, etc. 
OBDUKCYA, vi, s. f. postmor- 
tem examination. 
OBDZIELAĆ, am, v.imp. OB- 
DZIELIĆ , lę , v. perf. to give 
every one his share, to distribute. 
Jednym bochenkiem obdzieliłem 
wszystkich, I divided the loaf so 
that every one had his share. Ob- 
dzielmy się po bratersku, let us 
divide it equally, like brothers. 
Obdzielać się łupami, to divide 
the spoil, to share the booty, see 
PODZIELIĆ SIĘ. 
OBDZIELANIE , OBDZIELE- 
NIE, A, s.n. the act of giving 
every one his share. 
OBDZIERAĆ, ram, v, imp. OBE- 
DRZEĆ, rę, v.perf. to tear off, 
to pull down. = to strip naked, 
to rifle, to plunder, see ŁUPIĆ. 
- korę z drzewa, to bark, to 
peel, to take off the bark or rind 
of a tree. - wołu, konia, to flay, 
to skin an ox, a horse. Krzy- 
czy jakby go obdzierano ze skó- 
ry, he makes as much noise as If 
he was flayed alive. Adwokat ob- 
dziera or łupi swych klientów, 
that barrister fleeces his clients. 
OBEC, WOBEC, adv. in one's 
presence. Wszem wobec i każde- 
mu z osobna (Chancery), to all 
that are and shall be. Wobec pana 
AT.*in the presence of such a one. 
OBECNIE, adv. at present, now. 
OBECNOŚĆ , set, s. f. presence. 
OBECNY, A, e, present, standing 
by. Być-m, to bo present, to 
stand by. Byłem -y poczqtkoivi 
ich zwady, I was present, stood by 
when they began to quarrel. Świa- 
dek'-y, a witness present at the 
deed. Bóg jest toszędzie -y, God 
is every where. Zawsze to jest -e 
myślom moim, I have it always 
present in my thoughts. 
OBEGNAC, gonię, v.perf. to 
surround, to encompass (little 
used). 
0'BEJMOWAĆ, muję, v. imp. 
OBJĄĆ, ejmę, v. perf. to embrace, 
to clasp, to hug. = to hold, to 
contain, to comprise. 
OBE 
OBEJRZEĆ, rzę, v.perf. OB- 
ZIERAĆ, ram, v. imp. to łook or 
view on all sides, to examine. - 
SIĘ, to look back or behind. Nie 
rychło się obejrzał {and ironical- 
ly), rychło w czas się obejrzał, 
fig. he bethought himself when it 
was too late. 
OBEJŚĆ, see OBCHODZIĆ. 
OBEJŚCIE, ścia, s.n. the act 
of going round, circumambulation. 
= Obejście (się), obchodzenie 
(się) z kim, use, usage, treat- 
met ; intercourse, commerce. Ła- 
godne obejście się, a kind conduct 
towards one. 
OBELGA, gi, s.f. contumely, 
reproach, opprobrium, see ZNIE- 
WAGA. 
OBEŁGAĆ, gę , v. perf. to de- 
ceive with a lie. 
OBELISK, v, 8. m. obelisk. 
OBELŻYWIE, adv. contume- 
iiously, reproachfully, opprobridus- 
ly. 
OBELŻYWOŚć, ści, s.f. con- 
tumeliousness, opprobriousness. 
OBELŻYWY,a, e contumelious, 
opprobrious, reproachful, scurri- 
lous. 
OBERTAS, A, s. m. a kind of 
waltz, a dance. - pl. OBERTASY, 
(fam.), perplexities, see TARA- 
PATA. 
OBERWAĆ, wę, V. perf. OBRY- 
WAĆ , wam , v. imp. to tear or 
pluck off. Obrywać owoce, kwia- 
ty, to gather, pluck or pick fruit; 
to gather flowers. Oberwać komu 
połę, to tear off the skirts of one's 
coat. Oberwać co (fig.), to get, to 
acquire. Oberwał po łbie, he got 
a knock upon his pate. Oberwał 
kijem po grzbiecie, he got a good 
drubbing. Oberwał za swoje, he 
is well enough served v they served 
him well. = OBERWAĆ SIĘ, to 
hurt one's self by lifting heavy 
burdens, see PODERWAĆ SIĘ. 
OBERWANIEC, ńca, s.m. ra- 
gamuffin , a fellow all in rags. 
OBERZNĄĆ, nę , v.perf. OB- 
RZYNAĆ, NAM, v. imp. to cut 
round, to pare, clip, to circumcise. 
Oberznąć nos, uszy, to cut the 
nose, the ears. - kieskę, kieszeń, 
to cut one's purse, to pick one's 
pocket. - karty, książkę, to pare 
the cards, to cut a book. Obrzy- 
nać pazury, pieniądze, to pare 
one's nails, to clip the coin. - 
winnicę, to prune the vine. 
OBESCHNĄĆ, nę, v. n. perf. 
OBSYCHAĆ, cham, v. imp. to be- 
come dry. 
OBESŁAĆ, szlę. v.perf. OBSY- 
ŁAĆ, syłam, v. imp. to send to se- 
veral persons or places. Obesłać 
całe miasto, to send everywhere 
in the town. Obesłał wszystkich 
przyjaciół swoich, he sent to eve- 
ry one of his friends. Obesłać or 
obsyłać kogo podarunkami, to 
send frequently gifts to one, to 
make many presents. 
OBESŁAĆ, ścielę , v. perf. OB- 
ŚCIEŁAĆ, am , v. imp. to lay over 
OBJ 
as with a bedcloth, to strew round, 
to make a litter. Obściełać papie- 
rem, słomą, to wrap up in paper, 
straw, to envelope with. 
OBETKAĆ, tykam, tknę, v. perf. 
OBTYKAĆ, am , v. imp. to stick 
round, to bestick. Obetkać kołka- 
mi, to surround with pegs. Obe- 
tkać drzwi, okna, to stop the 
chinks of a door or window. 
OBETRZEĆ, OTRZEĆ, trę, 
v.perf. OBCIERAĆ, am, v. imp. 
to rub off; to wipe away, to clean. 
Obetrzeć dziecku gębę, to wipe 
the mouth of a child. Mlćka z ust 
nie obtarł (prov.), he is too young, 
he is but a stripling. Obetrzeć ręce 
serwetą, to wipe one's hands on a 
napkin. Obetrzeć or otrzeć łzy ko- 
mu (jig.), to wipe away, to dry up 
a person's tears, to comfort, to 
give or administer coin fort. Ocierać 
zpylu, to wipe off the dust. Obtar- 
łem sobie nogę, I have skinned my 
leg. OBETRZEĆ SIĘ, to wipe one's 
hands, face. = się, to gall or hurt 
one's self by fretting the skin. Ob- 
tarłem się jeżdżąc konno, I have 
lost leather in riding; I have been 
chafed or galled on horseback. 
OBEZNAĆ, nam , v. perf. OBE- 
ZNAWAĆ, ję, v.imp. kogo z czem, 
to acquaint one with a thing. - 
SIĘ z czćm, to make one's self 
acquainted with, to acquire know- 
ledge. Obeznać się z jaką spra- 
wą , to be even with one's busi- 
ness , be acquainted with it, to be 
master of it. 
OBEZNANIE, nia , s. n. know- 
ledge , acquaintance. 
OBEZNANY, a, e, acquainted. 
OBEZRZEĆ SIĘ, źrę się, v.perf. 
OBŻERAĆ SIĘ , am się , v. imp. 
to fill one's belly, to eat one's bel- 
lyfui, to overeat, to glut one's self, 
to gorge, to surfeit. 
OBFICIE, adv, abundantly, plen- 
tifully. 
OBFITOŚĆ, śct, S.f. abundance, 
plenty. Z -ści serca mówią usta, 
out of the abundance of the heart 
the mouth speaks ; what the heart 
thinks, the mouth speaks. - nie 
zawadzi, store is no sore, plenty 
makes dainty. Wszystkiego tam 
- , every thing is plenty there. 
OBFITOWAĆ, tuję, v.n. w CO, 
to abound in (with), to have an 
abundance of. 
OBFITY, a , e , abundant, plen- 
tiful. 
OBJĄĆ, see OBEJMOWAĆ, to 
embrace, to hug, to clasp. Upadl 
do nóg i objął kolana, he has 
fallen at his feet and clasped his 
knees. Objąć kogo za szyję obie- 
ma rękami, to throw one's arms 
about a person's neck, to hug him 
in one's arms. To drzewo lak gru- 
be, że dwóch ludzi nie potrafi 
go objąć, that tree is so thick that 
two people cannot span it. - to 
encompass, tó surround. Morze 
obejmuje ziemię, the sea encom- 
passes the earth. = fig. to under- 
stand. Jednym rzutem oka ob^ąć 
167 OS! 
system we wszystkich jego czę- 
ściach, to embrace, to compre- 
hend or understand at a glance a!! 
the parts of a system. Od razu 
wszystko objął, at once he under- 
stood all. = to contain, to com- 
prise, to include. Jego książka 
obejmuje całą naukę Platona, 
bis .work comprehends, includes 
all the doctrine of Plato. - Objął 
dowództwo nan wojskiem, he en- 
tered upon the office of general in 
chief. Objąć spadek, to enter upon 
an inheritance. 
OBIAD, u, s.m. dinner. Prosić 
na -, to engage to dine. Mieliśmy 
wyborną cielęcinę na -, we bad 
a fine loin of veal tor dinner. 
OBJADAĆ, dam, v.imp. OBJEŚĆ, 
jem, v. perf. to gnaw at, to nibble; 
to eat up. -SIĘ, to overeat, to 
gorge, to surfeit. 
OBIADEK, dku, s.m, a spare 
or frugal dinner. 
OBIADOWAĆ, duję , v. n. to 
dine. 
OBIADOWY, a, B, of dinner. 
-a godzina, dinner-time. 
OBJAŚNIAĆ, num, v. imp. OB- 
JAŚNIĆ, kuj, v.perf. fig. to throw 
light upon, to enlighten; to ex- 
plain, to clear, to elucidate. - text, 
to explain the text, to add expla- 
natory notes to it. Objaśnić kogo 
w czem, to enlighten, inform or 
instruct one; to remove all his 
doubts. = Objaśnić świecę, to 
snuff the candle. 
OBJAŚNIENIE, ia, s.n. expla- 
nation , elucidation, illustration. 
OBJAWIAĆ , wiam , v. imp. 
OBJAWIĆ , wię, v. perf. to make 
known, to disclose, to bring to 
light, to maniiest, to reveal. Pra- 
wdy które Bóg objawił kościoło- 
wi swemu, the truthts God has 
discovered to his church. Bóg obja- 
wił moc swoją, God has mani- 
fested his power. Objawić swoje 
myśli, uczucia, to make known 
one's thoughts, sentiments. Jezus 
objawił się uczniom, Jesus mani- 
fested , showed himsell to his dis- 
ciples. 
OBJAWIENIE, a , s.n. mani- 
festation , revelation. - Jana , 
the Revelation of St. John, the 
Apocalypse. 
OBJAWIONY, a , e , revealed. 
OBJAZD, u, s.m. OBJECHA- 
NIE , a , s.n. OBJAŻDŻKA, i, s.f. 
the act of driving or riding round, 
patrol. Pobić objazdorobjażdżkę, 
to go the rounds, to walk the 
rounds, to patrol. Droga w objazd, 
the road taken by the round, a 
round about way or road. To mia- 
sto ma 1 mil w objazd, that city 
is seven miles in circumference, or 
compass. 
OBIĆ, iję, v.perf.to beat Obić 
kogo, to cudgel, bang, maul or 
belabour one, see OBIJAĆ. 
OBICIARZ, a, s.m. upholst- 
erer , tapestry-maker. 
OBICIE, ia, s. n. the act of bea- 
ting. - a set of hangings, tapestry. 
168 
OEI 
OBIECAC, CAM, v. per'. OBIE- 
CYWAĆ, cuję, v.freq. to promise, 
to engage, to give one's word. Wio- 
le obiecywać, to make larga pro- 
misse. to bid fair. Ten młodzie- 
niec wiele obiecuje, he is a hope- 
ful , promising youth. Łatuńćj o- 
biecać niż dotrzymać, promising 
is one thing,, performing another. 
Obiecał mi przyjść, he promised 
me that he would come. Ranek 
obiecuje ciepło, zimno, deszcz, 
the morning the weather forbodes 
heat, cold, rain. Nie obiecuję Sa- 
bie tyle zaszczytu, I dare not 
hope that you will do me that ho- 
nour. Obiecywać zamki na lodzie 
(prov.), to promise wonders or 
mountains of gold. 
OBIECANIE, OBIECYWANIE, 
iA, s. n. the act of promising. 
OBIECANKA, ki , s. f. fam., 
promise. Obiecanka cacanka a 
głupiemu radość, fools are taken 
with fine promises. 
OBJECHAĆ, jadę, v.perf. OB- 
JEŻDŻAĆ , dżam , v. freq, to drive 
or ride round. Objeżdżać konia, 
to break, to train a horse. Obje- 
chał świat, he travelled very much, 
hesawallthe countries ofourglobe. 
OBJĘCIE, ia, s. n. embrace, 
clasp; arms. Rzucić się w czyje 
objęcie, to throw one's self into 
one's arms. = apprehension, con- 
ception. Ma bystre objęcie, he has 
a quick, easy apprehension. To 
dziecko nie ma objęcia, that child 
has no apprehension. 
0B1EC0WNIK, a, s.m. OBIE- 
CYWACZ, a , s.m. promiser. 
OBIEDNI, ia,ie, belonging to 
a dinner. 
OBIEG, u, s. m. circulation, dr- 
cumrotation, circumvolution. Obieg 
planet, wieków, the revolution of 
the planets, of ages. Puścić pie- 
niądze, bilety w obieg, to give 
currency to the money, to put bills, 
notes in circulation. Pieniądze i 
wexle są w obiegu, money and 
commercial bills circulate, pass 
from hand to hand. Puścić w obieg 
plotkę, powiastkę, to circulate dr 
give currency to a story, an anec- 
dote. 
OBIEGAĆ, gam, v. imp. OBIEC, 
OBIEDZ, gnę, v.perf. to run round, 
to circulate ; to rove, to range, to 
ramble. Obiegiem wszystkie kąty, 
I was every where, I left no stone 
unturned. 
OBIELIĆ, lam, lę, v. perf. to 
whiten all over, to white-wash. = 
- zająca, królika, to flay or skin 
a hare, a rabbit. 
OBIERAĆ, ram, v. imp. OBRAĆ, 
obiorę , v.perf. to choose, to elect. 
Obrali z pomiędzy siebie króla, 
they chose a king from among their 
countrymen. Obrano go pier- 
wszym konsulem, he was elected 
first consul. Obierz or wybierz 
jedno z dwojga, choose one of the 
two, see WYBIERAĆ. = z łupiny, 
to peel, to pare, to take oil the 
skin. Obierać drzewo z gąsienic. 
ORŁ 
to rid a tree from, caterpillars. = 
Obrać kogo z czego, fig. to rob or 
deprive one of a ihlng. Być obra- 
nym z rozumu, to be deprived of 
reason, of good sense, to be a man 
vokl of sense. Obrał się ze wszy- 
stkiego dla swych dzieci, he has 
stript himself of every thing tn 
favour of his children. 
OBIERALNIE, adv. electively, 
by choice. 
OBIERALNOŚĆ, to, s.f. eligi- 
bility. 
OBIERALNY, A, K, capable of 
being elected; elective. Polska co- 
la obi&ralnćm państwem, Poland 
was an elective kingdom. 
OBIERANIE, OBRANIE, A, 8. 
n. the act of choosing, etecti' 'g. =■ 
the act of peeling, paring. Ob tera- 
nie z gąsienic, clearing, ridding of 
caterpillars. 
OBJ ESĆ, jem, V.perf. OBJADAĆ, 
am, v. imp. to eat all around; to 
pick. Ten pieczeniarz objada swo- 
ich sąsiadów, that smen-fezsc dees 
but eat the dinners of all b:s ac- 
quaintances of the neighbourhaodall 
around. Gąsienice objadają liście 
i kwiaty ziół i drzew, the cater- 
pillars gnaw the leaves and flowers 
of plants and trees. - SIĘ, to eat 
one's belly full, to cram or stuff 
one's self with meat. Objadł się 
ziemniaków, he stuffed himself 
with patatoes. 
OBIETNICA, ct, s.f. promise. 
Dotrzymać -y, to be as goad as 
one's word. -ce próżne, zwodne, 
deceitful promises. Po obietnice na 
rączym koniu jachać trzeba, 
(prov.), if one promises to give you 
a thing, take it as soon as possible. 
OBJĘTOŚĆ, to, s. f. circuit,' 
compass, circumference. 
OBIĘTY, a, e, held, contained, 
comprised. Wszyscy tym dekre- 
tem nie objęci, all the persons that 
are not included in that verdict. 
OBIJAĆ, am, v. imp. see OBIĆ. 
- co palami, to surround or en- 
close with stakes, piles. - beczkę, 
to hoop, to new-hoop a vessel. - 
gontami, to cover with shingles or 
tiles of cleft wood. Pieśń jego obi- 
jała się o sklepienia, the vaults 
resounded or re-echoed the sound 
of his song. Obiło się to o moje 
uszy, that news has reached my 
ears, see ODBIJAĆ SIĘ. 
OBIÓR, oav, s.m. choice, elec- 
tion. 
OBLAĆ, leję, v.perf. OBLE- 
WAĆ, wam, v. imp. to throw water- 
upon, to besprinkle, to bedew; to 
suffuse. Skromny rumieniec oblał 
jćj lica (fig.), a modest blush suf- 
fused her face. Rzeka oblewająca 
to miasto, the river which washes 
that town. Rad krwią się oblewa 
(fig.), he revels or delights in 
bloodshed. 
OBŁĄCZYSTO, adv. archways. 
OBŁĄCZYSTOŚĆ, set, s. f. the 
form of an arch. 
OBŁĄCZYSTY, a, e, like an 
arch, arcuate* OBL 
OBŁĄD, łędu, s.m. an erroneous 
opinion. 
OBŁADOWAĆ, duję, v.perf. to 
load, to burden. - żołądek, to 
cram one's belly full, to surfeit. 
OBŁĄK, u, s. m. a crooked, 
curved piece of timber. Sklep 
muroioany w obłąk, that cellar is 
built archways. 
OBŁĄKAĆ, kam, v. perf. to mis- 
lead, to lead astray, to bewilder. 
Złe przykłady obłąkały go, bad 
examples have led him astray. 
- SIĘ, to go astray, to lose one's 
way. 
OBŁĄKANIE, ia, s. n. deviation 
from the right way, bewilderment. 
- umysłu, aberration of mind. 
OBŁĄKANY, a,e, bewildered, 
mad, crazy. 
OBŁAM, u, s. m. fragment. 
OBŁAMAĆ, mię, v.perf. and freq. 
OBŁAMYWAĆ, to break off. Obła- 
mać or obłamywać drzewo, to 
divest a tree from superfluous bran- 
ches by breaking them. 
OBLAMOWAĆ, seeLAMOWAĆ. 
OBLANY, a, e, poured upon, 
besprinkled. = surrounded with a 
river, sea, etc. = (said of snipes), 
fat. 
OBŁASKAWIAĆ, am, v. imp. 
OBŁASKAWIĆ, wię, v. perf. to 
tame, to make gentle or tractable. 
Z trudnością dał się obłaskawić, 
it was not easy to make bim tame 
or tractable. 
OBLATA, v, s. f. registering or 
entry of a deed. 
OBLATAĆ, OBLATYWAĆ, tuję, 
v. freq. OBLECIEĆ, cę, v. perf. to 
fly round. - to go round, to run 
about, to ramble, to range, to 
wander. 
OBLATOWAĆ, tuję , v. perf. to 
lodge, enter or register a deed in a 
record. 
OBŁAWA, wy, s.f. a chase where 
the game is started and driven by 
people instead 01 hounds. Trzeba 
wiele ludzi do zrobienia tu obła- 
wy, we want a great many people 
to beat that wood (in Oder to start 
the game). - OBŁAWĄ or OBŁA- 
WEM, .adv. in crowds, in a body. 
OBŁAWIAĆ, see OBŁOWIĆ. 
OBŁAWNY, a, e, of a beating. 
OBŁAZIĆ, żę, v.n. to crawl or 
creep round. = (said of hair), to 
come off, to peel off. Obtażą mi 
włosy, all my hair comes off, I lose 
all my hair. 
OBLAZŁY, a, e, peeled off, bald- 
pa ted. 
OBLEC, okę, v. perf. OBŁÓ- 
CZYĆ, lękam, v. imp. to clothe, to 
invest. Dwóch biskupów oblekło 
tego prałata w kapłańskie szaty, 
two bishops dressed that prelate in 
his pontificals. - SIĘ, to clothe 
one's self, to put on a dress. Po- 
staci w które się myśł obleka, the 
forms that thought takes. Oblec się 
w pokorę, to assume, to put on 
an humble appearance. Oblec się 
w kogo, to put on the air of some 
one. 
OBŁ 
OBLECZENIE, OBŁÓCZENIE, 
A, s.n. the act of clothing, in- 
vesting. 
OBLECZYNY, see OBŁÓCZY- 
NY. 
OBŁĘD, see ÓBŁĄD. 
OBLEDZ, legę , v. perf. OBLE- 
GAĆ , gam , v. imp. to besiege, to 
lay siege to. - miasto, twierdzę, 
to besiege or lay siege to a town, 
fortress; to sit down before a town. 
Co ranek wierzyciele oblegają go 
we własnym domu, (fig.), his cre- 
ditors surround or beset him every 
morning in his house; he is beset 
by duns every morning. 
OBLEPIĆ, pię, v.perf. OBLE- 
PIAĆ, am, v.imp. to paste or plaster 
over. 
OBLĘŻENIE, ia, S. n. siege. 
OBLĘŻNICZY, a, e, belonging 
to a siege. 
OBLĘŻONY, A, e, OBLĘŻENIEC, 
eńca, s. m. besieged. 
OBLĘŻYCIEL, a, s. m. besieger. 
OBLICZE, A, s. n. face, visage; 
sight. Przed -em Pana, before 
the face of the Lord; in the sight 
of God. W -u całego świata, 
miasta, in the face of the whole 
world, the whole town. - wód, 
the surface of the waters. (When 
speaking of men, this word is used 
only in poetry and elev. style). 
OBLICZANIE, ia, OBLICZENIE, 
nią , s. n. the act of counting. 
OBLICZAĆ, czam, v. imp. OBLI- 
CZYĆ, czę, v. perf. to count over, 
to tell over, to calculate. 
OBLICZNIE, adv. face to face. 
OBLICZNOŚć, ści s. f. presence. 
OBLIG, u, s. m. OBLIGACYA, 
vi, s. f. writing of obligation , a let- 
ter of credit, bond, a note of hand, 
a promissory note. Wydałem na to 
oblig, I gave my note for it. Obli- 
gi bankowe, bank-notes. 
OBLIGOWAĆ, guję, v. imp. 
to bind to, to oblige by stipula- 
tion, etc. 
OBLIZYWAĆ, zuję, v. imp. 
and freq. OBLIZAĆ, żę, v. per/. 
OBLIZNĄĆ, nę, v. inst. to lick up. 
Taki daliśmy bigos że aż palce 
oblizywał, he found our ragout so 
good that he licked his fingers 
after it. - SIĘ, to lick one's lips. 
Może się oblizywać ale nie ugry- 
zie, (prov.), his teeth may water 
at it, but be shall not have a taste 
of it. 
OBŁOCIĆ,cę, v. perf. to bedirt, 
to cover with mud. 
OBŁOCZEK , czka, s. m. dim. 
of OBŁOK. 
OBŁÓCZYĆ, see OBLEC. Nie- 
bo się obloczy, the sky grows 
cloudy. 
OBŁÓCZYCIEL, a, s. m. and 
fem. OBŁÓCZYCIELKA, \,s.f. one 
who invests. 
OBŁÓCZYNY, n, s. f. pl. the 
ceremony of taking the robe ; in- 
vestiture; ordination of a priest. 
OBŁOCZYSTY, a, e, cloudy, 
nebulous, hazy. 
i OBŁOK, u,s. m. cloud. Wyno- 
OBM 
sić pod obłoki, (fig.), to raise 
one, to cry up, or to extol to the 
skies. 
OBŁOKOWY, A, e, belonging 
to the clouds. 
OBŁOMEK, mku, s.m. fragment. 
OBŁOŃ, ni, s. f. (the softer part 
of the wood in trees, between the 
bark and the centre), albumen, 
sap. 
OBŁÓW, owu, s. m. booty, 
spoil. Wrócili z wielkim oblowem, 
they returned laden with spoils or 
they returned with considerable 
profit. = perquisites. 
OBŁOWIĆ SIĘ, wię się, v. perf. 
to enrich one's seif by unlawful 
means. 
OBŁOŻNY, a , e , keeping the 
bed, bedrid, bedridden. Być zło- 
żonym obłożną chorobą, to iie 
bedrid. 
OBŁOŻONY, a, e, laid over, co- 
vered, lined. 
OBŁOŻYĆ, żę, v. perf. to ląy 
over, to overlay; to cover, to line. 
OBLUBIENIEC, ńca,s. m. bride- 
groom. 
OBLUBIENICA, cv, S. f. bride. 
OBLUĆ, uję, v. perf., to cover 
with vomits, to spew upon. 
OBŁUDA, dy, OBŁUDNOŚĆ, 
ści, s. f. dissimulation, hypocrisy, 
cant. 
OBŁUDNIE, adv. dissembling- 
ly, hypocritically. 
OBŁUDNIK, a, s.m. dissembler, 
hypocrite. 
OBŁUDNY, a,e, dissembling, 
hypocritical. 
OBŁUPAĆ, pię v.perf. OBŁUPY- 
WAĆ, puję, v. imp. and freq, to 
pare, to peel, to shell. Obłupać 
drzewo, to strip off the bark of a 
tree. - jajo, orzechy, to shell an 
egg, walnuts.- Obłupywać się, to 
come off, to lose its skin. 
OBŁUPIĆ, pię, v. perf. wolu, 
barana, to flay or skin an ox, a 
sheep. - kogo ze skóry, to flay 
one alive; fig. to fleece one. 
OBLUZ, u, s. m. warty, the act 
of relieving the guard. 
OBMACAĆ, cam, v. perf. to feel 
or touch round. 
OBMACZAĆ, see MACZAĆ, to 
dip, to soak. 
OBMARZŁY, a,e, covered all 
around with ice, frozen. 
OBMARZNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
freeze over. 
OBMAWIAĆ, wiam, v. imp. 
OBMÓWIĆ, wię, v. perf. to back- 
bite , to calumniate, to slander , to 
cast an aspersion upon. 
OBMAZAĆ, żę, v. perf. OBMA- 
ZYWAĆ, zuję, v. imp. and freq. 
to besmear, to bedaub. 
OBMIATAĆ, tam, v. imp. OB- 
MIEŚĆ, miotę, v. perf. to sweep or 
brush away. 
OBMIERZIĆ, zę, v. perf. co ko- 
mu, to make one to loath, to raise 
a disgust in him. - co sobie, to 
loath a thing, to abhor. - życie, 
to be disgusted with life, to be sick 
of it, to be out of conceit with it. 
169 170 
OBN 
OBMIERZIENIE, ia, 5,771. loath- 
someness, disgust, distaste. 
OBMIERZŁOŚĆ, ści, s. f. dis- 
gust. Fig. Zna, wszystkie -ści te- 
go rzemiosła, ha 'knows all the 
bitters of the profession. Napoili 
go -ści ami, they made him swal- 
low many a bitter pill, many a bit- 
ter draught. 
OBMIERZŁY, a, e , loahtsome, 
abominable, detestable; odious, 
hateful. 
OBMOWA, wr, s. f. obloquy, 
calumny, slander, aspersion, To 
niesłuszne-a, mere slander, evil- 
speaking , backbiting. 
OBMOWCA, cy, s. m. back- 
biter, calumniator, slanderer. 
OBMOWNY, a, e, backbiting, 
Calumniating, slanderous. 
OBMUROWAĆ ruję , v. perf. to 
surround with a wall. 
OBMUROWANIE, nia, s. n. the 
act ol surrounding with a wall. = 
an enclosure of bricks or stones. 
OBMYĆ, ję, v. perf. OBMY- 
WAĆ, wam, v. freq, to wash away 
(off). Deszcz obmył ulice, the rain 
has well washed the streets. Ob- 
mył grzech łzami, (fig.), he wiped 
his sin with his tears. 
OBMYCIE, cia, 3. n. the act of 
washing away. 
OBMYSŁ, p, 3. m. or OBMY- 
ŚLENIE, ia, s.n. providing for, 
provision. = derice, contrivance. 
OBMYŚLAĆ, am, v. imp. OB- 
MYŚLIĆ, lę , v. perf. to provide 
for. Obmyślić wyżywienie dla sie- 
bie i dla rodziny, to provide for 
one's support and that of one's 
family. Obmyślono jak zaradzić 
niezupełności prawa, the insuf- 
ficiency of the law has thereby been 
provided against. Obmyślić komu 
miejsce, sposób do życia, to pre- 
fer one to a living, to find an office 
or employment for him. = to de- 
vise, to contrive. Obmyślić plan 
obrony, to devise a plan of defen- 
ce. - środki, to devise or con- 
trive means. 
OBMYŚLICIEL, a, 3. m. pro- 
vider. = contriver. 
OBMYŚLNIE, adv. prudently, 
wisely. 
ORMYŚLNY, A,e, provident, 
forecasting. 
OBNAŻAĆ, am, v. imp. OBNA- 
ŻYĆ, żę, v. perf. to strip naked, 
to bare, to lay bare. Zbyt obnaża 
piersi swoje, that woman unco- 
vers, shows her bosom, too much. 
Obnażyć dom, pokój z meblów, to 
disgarnish or strip a house, a 
room of the furniture it contained. 
= to bereave, to deprive, to de- 
spoil. Fortuna go obnażyła ze 
wszystkiego, fortune has bereft, 
has stripped him of every thing. 
Obnażony z rozumu, void or de- 
void of understanding, of good 
sense. OBNAŻYĆ SIĘ, io strip off 
one's clothes, to strip one's self 
naked; fig. to bereave one's self, 
to leave one's self bare. 
OBNOSIĆ # się, v. imp. OB- 
OBO 
NIEŚĆ, niosę , v. perf. to bear or 
carry about, to carry in different 
places. Obnosić półmiski u stołu, 
to present a dish to every person 
at table (as a servant does). Kaz.ap 
się obnosić w krześle po całym 
obozie, to get one's self carried in 
a chair throughout the camp. Ob- 
nosić noiviny, plotki, bajki, to 
tell tales, to be a tale-oearer. Ob- 
nosić towary, to carry small com- 
modities about the country, see 
ROŹNOS1Ć. 
OBNOSZENIE, a , s. n. the act 
Of carrying about. 
OBOD, u, s. m. feloe of awheel. 
OBÓJ, oju, s. m. hautboy. 
OBÓJ, oja , oje , both* (the mas- 
cul. is now out of use). Obójd dola, 
bofh the good and the ill luck. 
Oboje, both husband and wife. 
Osoby obojćj pici, the persons of 
both sexeS. Królestwo obojej Sy- 
cylii, the kingdom of both Sicilies. 
(Pl. ÓBA, OBU, etc. for masculin 
and OBIE for fem. gend.). OBOJE, 
is said only of both sexes. 
OBOJCZYK , a , e , «. m. sboul- 
der-blade, omoplate. 
OBOJĘTNIE, adv. indifferently. 
OBOJĘTNIEĆ, nieję, V. n. imp. 
to grow indifferent, insensible, 
cold. Jej serce obojętnieje, her 
heart becomes not susceptible of 
love. Obojętnieję na wszystko , I 
am unconcerned about every thing; 
now it is all one to me. 
OBOJĘTNOŚĆ, ści, s. f. indiffe- 
rence. 
OBOJĘTNY, a, e, indifferent. 
Mówiliśmy tylko o rzeczach-ch, 
we were speaking only of indiffe- 
rent things. Iść tam lub indziej, 
rzecz dla mnie -a, it is indifte- 
rent to take this way or the other; 
it is all one to me if I go thither or 
somewhere else. Udawać -nego, 
to appear indifferent, to feign in- 
difference. 
OBOK, adv. and prep, by the 
side, beside, abreast. Siedziałem 
obok niej, I sat by or near her. 
Zwięzłość i głębokość tego pisa- 
rza stawi go obok Tacyta (fig.), 
for depth and conciseness, this wri- 
ter may be put on a level with 
Tacitus. 
OBOPÓLNIE, adv. on both si- 
des, mutually, reciprocally. 
OBOPÓLNÓŚĆ, ści, s.f. mutua- 
lity, reciprocation. 
OBOPÓLNY, a, E, mutual, reci- 
procal, 
OB0R,oru, a.tn. = OBIÓR, 
choice, election. 
OBORA, ry, s. f. cow-house, 
stable for cattle. 
OBORAĆ, rzę, v.perf. to plough 
up. 
OBORĘCZNIE, adv. with both 
hands. 
OBORĘCZNY, a,e, two-handed; 
ambidexter. 
OBOSIECZNY, A, E, two-edged. 
Miecz -y, a two-edged sword. 
OBOSTRONNIE, adv. on both 
sides. 
OBR 
OBOSTRONNOŚĆ, ści, 8.f. con- 
sideration of the interest of both 
sides, impartiality. 
OBOSTRONNY, a, e, of both 
sides , impartial. = flattering both 
parties, false, double-dealing. = 
ambiguous, equivocal. 
OBOSTRZAĆ, am , v. imp. OBO- 
STRZYĆ , rzę , v. perf. to whet or 
sharpen on all sides. = fig. Obo- 
strzyć praux) y karę, to increase 
the rigour of a law, to aggravate a 
punishment. Obostrzyć co pra- 
wem, karą, to decree a thing 
under a certain penally. 
OBOSTRZENIE, a, s. n. prawa, 
the enactment of a more rigorous 
law. - kary, an aggravation of 
penalty. 
OBÓWIĄZAĆ, źę, v. perf. OBO- 
WIĄZYWAĆ, zuję, v. imp. to 
bind , oblige, to lay under an ob- 
ligation. - kogo przysięgą, to 
bind one with an oath. Być bardzo 
obowiązanym, to be obliged , to 
be much bound , to be greatly be- 
holden , to lie under an obligation. 
To prawo przestało obowiązy- 
wać , that law is not now in force. 
- SIĘ , to bind , pledge or engage 
one's self. - się przysięgą, to 
bind one's self by an oath. Obo- 
wiązuje się uczynić to, he binds, 
obligates himself to do it. 
OBOWIĄZANY, a, e, obliged, 
bound to. Bardzom ci obowiąza- 
ny za tę przysługę, I am very 
much beholden to you for your 
trouble. 
OBOWIĄZEK , zxu, 8. m. duty, 
obligation. Dopełniać obowiązku 
obywatela i chrześcianina , to 
fulfil or perform the obligations, 
the bounden duties of a good citi- 
zen and a good Christian. = service , 
place. Zostawać bez obowiąz- 
ku, to have no employment, tp 
be out of place or service. 
OBOWIĄZKOWY, a, e, con- 
formable to duty. = professional. 
OBOWIĄZUJĄCY, A, e , oblig- 
ing, binding, incumbent upon. 
Kontrakt bez pieczęci nie jest 
-m, a bond is not obligatory 
unless, sealed. 
OBÓZ, ozu, s.m. camp. Obo- 
zem leżeć, to lie encamped. Obo- 
zem stanąć, to encamp , to pitch 
tents. Obóz warowny, an intrench- 
ed , fortified camp. Zyć w obozie , 
to live in camps. Położyć się obo- 
zem, to pitch or to fix one's camp 
in a place. Wychowany w obo- 
zach, he was brought up in camps. 
Zwinąć, ruszyć obóz, to decamp, 
to strike the tents. 
OBOŹNY, nego, s. m. quarter- 
master. 
OBOZOWAĆ, zuję, v. n. to lie 
encamped. Obozowaliśmy na la- 
kiem miejscu, we encamped in 
such a place. 
OBOZOWISKO, A, S.n. en- 
campment 
OBOZOWY, a , e , of a camp. 
OBRĄB, OBRĘB, ębu, s.m, 
compass, precinct, bounds. OBR 
OBRĄBAĆ, bię , v. perf. to hew, 
or cut off the grosser parts, to 
square. 
OBRĄBEK, bka, s.m. hem, 
border, edge. 
OBRABIAĆ, biam , v. imp. OB- 
ROBIĆ, bię, v. perf. to work upon, 
to bestow one's pains upon a work, 
to elaborate it. 
OBRĄBIANIE , OBRĄBIENIE, 
A, s. n. the act of hemming. 
OBRĄBIĆ, się, v.perf. to hem, 
to border. - chustki, to hem 
handkerchiefs. 1 
OBRACAĆ, am, v. imp. OBRÓ- 
CIĆ, cę , v. perf. to turn round, 
to turn to (towards). Obracać ko- 
ło , to turn a wheel. - rożen, to 
turn a spit. - oczy, to turn One's 
eyes. - co w ręku, to handle a 
thing. -- serce do Boga, to turn 
one's heart to God. -w> śmiech, 
to turn into ridicule. - co w żart, 
to turn a thing into jest, to make 
a jest of it. Obrócić działo, lune- 
tę ku..., to level, plant or point a 
cannon, to point a telescope. - na 
co, to bestow or spend upon. Ob- 
racać czas na naukę, to bestow 
one's time upon study. Obrócić na 
korzyść, to turn to account, to 
make the best of. Obracać pienią- 
dze na fraszki, to bestow one's 
money upon idle things. Na coś 
obrócił tyle pieniędzy ? how did 
you spend or bestow (what use 
have you made of), such a conside- 
rable sum of money. - w co, na 
co , to convert or reduce into, to 
turn into. Obrócić w popiół, to re- 
duce to ashes. Obrócić miasto 
w perzynę, to reduce a town into 
a heap of ashes, to lay it in ashes. 
Obrócono pogańskie świątynie 
na kościoły, the pagan temples 
have been converted into churches. 
Obrócił go na kucharza, he made 
a cook of him. Obrócić w niwecz, 
see NIWECZ. - SIĘ, to turn, to 
turn round (about), to wheel, to 
revolve. Ziemia obraca się około 
słońca, the earth turns round the 
sun. Wiatr się obrócił, the wind 
has turned, has shifted about. Ko- 
lo fortuny obróciło się, the tables 
are turned. Obracać się na pra- 
wo,*na lewo, to turn to the right, 
to the left. Obrócić się tyłem 
do kogo, to turn one's back upon 
(to) one. Fortuna tyłem się do 
niego obróciła, fortune has desert- 
ed nim. Obrócić się na nieprzy- 
jaciela , to turn, head to the ene- 
my, to turn upon the enemy, to 
face the enemy. Obrócił się ku 
miastu,. he directed his way to- 
wards the town. Nie wie gdzie się 
obrócić, he knows not which way 
to turn himself; he is put to his 
last shift. « się w co, to turn, 
change or be converted into a 
thing. Wszystko co je obraca mu 
się w żółć, all that he eats turns 
to bile. Woda obraca się w lód 
przez działanie zimna, water is 
changed or converted into ice by 
the action of the cold. «• Obrócić 
OBR 
się w co, to become. W co się 
ybróca wszystkie twoje nadzie- 
je? what will become of all your 
hopes? Nie wiem gdzie się obra- 
ca, I don't know what is become 
'of him. Gdzie się obracasz i co 
porabiasz? where are you and 
what are you doing? 
OBRACHOWAG, cnpję, v.perf. 
to cast up an account, to calculate. 
- SIĘ z kim, to settle accounts 
with one. 
OBRACHUNEK, nku, s.m. cal- 
culation , computation, account. - 
OBRACHOWAN1E. 
OBRĄCZ, see OBRĘCZ. 
OBRĄCZKA, ki, s. f. circlet, 
ferule, band. = finger-ring. - 
ślubna, wedding-ring. 
OBRĄCZKOWY, a, e, resem- 
bling a ring; provided with an edge 
orborder. -y dukat, ring-ducat. 
QBRADA, y, s. m. mostly used 
in plur. OBRADY, obrad, delibera- 
tions, discussions. -y parlamen- 
tu angielskiego, the debates of the 
English parliament. Byłem na 
-ach, I was present at the de- 
Dates. 
OBRADOWAĆ, duję, v. n. to 
deliberate, to hold council. 
OBRADZAĆ, am , v. n. imp. OB- 
RODZIĆ , dzę , v. n. perf. to be 
fruitful, to thrive, to produce plen- 
ty of fruits (said generally of fruit- 
trees). Tego roku jabłka obrodziły, 
there is plenty of apples this year. 
OBRANIE, ia, s. n. choice, elec- 
tion. 
OBRASTAĆ, stam, v.n. imp. 
OBROSNĄĆ, nę, v.perf. to over- 
grow. Obrosły trawą, zielskiem, 
overgrown with grass, weeds. 
OBRAZ, u, s. m. image, picture, 
effigy. Mąż sprawiedliwy jest 
-em Boga na ziemi, a righteous 
man is the image of God upon 
earth. Pisma jego są -em jego 
duszy, his writings are the symbol 
or type of his mind. Cześć dla 
-ów , image-worship , idolatry. 
Malarz-ów, a portrait painter.= 
picture, description. Historyk ten 
ma wiele trafnych -ów (fig.), 
there are many well drawn portraits 
in that historian. Dobra komedya 
jest -em życia ludzkiego, a good 
comedy is but a true picture of 
human life. 
OBRAZA, zy, 8. f. offence, in- 
jury, wrong. - prawa, violation 
or breach of the law.-majestatu, 
high treason. Kamień -zy, a 
stumbling-block. 
OBRAŻAĆ, żam, v. imp. OBRA- 
ZIĆ, żę, v. perf. to hurt, to wound, 
to offend, to give offence. Obra- 
żać skromność, przyzwoitość, 
uszy skromne, cześć, honor, to 
offend against propriety, deco- 
rum , to offend chaste ears; to 
wound one's honour or reputation. 
Ta uwaga obraziła go do żywe- 
go , that remark cut, galled, wrung, 
him to the quick. - SIĘ, to take 
offence. Człowiek niski lada czem 
się obraża, a man of narrow mind 
OBR 
takes exception or offence at every 
thing. . 
OBRAŻAJĄCY, A, E, offending, 
giving offence. 
OBRAZEK , zka , 8. m. small 
image of a saint. 
OBRAZLIWIE,adv. in an offen- 
sive manner. 
OBRAŹL1WOŚĆ, ści, s.f. touch- 
iness, irascibility, irritability. 
OBRAŹLIWY, a , e , apt to take 
offence, touchy. 
OBRAZOBÓRCA, cv, s.m. brea- 
ker of images, iconoclast. 
OBRAŻONY, a,e, offended. Do- 
żywego -y twoją niegrztczno- 
ścią, he is much offended at your 
unkindness. Obrażca i -y, the of- 
fender and the offended. 
OBRAZOWO, adv. in a pictu- 
resque manner. 
OBRAZOWY, A, E, rich in im- 
ages, full of images, picturesque. 
OBRĘB, u, s. m. circle, sphere; 
limits. Nigdy ńie wyszedł z cia- 
snego obrębu dziennych zatru- 
dnień swoich, that man never was 
beyond the narrow circle, the nar- 
row sphere of his dally occupa- 
tions. 
OBRĘCZ, a, s.m. hoop. -żela- 
zny, an iron hoop, - e tej beczki 
pękły, that cask has burst its hoops. 
Obić kadź - ami, to hoop a tub. 
Dzieci lubią grać z -em, toczyć 
-,the children are fond of playing 
with a hoop, they like to trundle a 
hoop. 
OBRÓCIĆ, see OBRACAĆ. 
OBRODZENIE, ia, s. n. plenti- 
ful crops. 
OBRODZIĆ, see OBRADZAĆ. 
OBROK, u, s. m. food, pittance, 
provender, a peck of oats. Daj ko- 
niom -u, give the horses a peek 
of oats. Ująć komu -u, to reduce 
one to small allowance. Być na 
czyim -te, to live at the charge of 
such a one, to eat his bread. - 
duchowny, the food of the soul, 
the spiritual ailment. 
OBRONA, he , s. f. defence. 
Uzbroić się na-nę kraju, religii, 
to take up arms in defence of one's 
country, of religion, =* protection, 
patronage. Weź go pod lwoją-ę9 
take him under your protection, 
tuition. Nie ma z niskąd -y, he 
meets with no patronage, no sup- 
port, no countenance. - plea, the 
defendant's reply; pleading, advo- 
cacy. Co masz powiedzieć na swo 
ję --ę, what nave you to say, to 
allege in your defence? 
OBROŃCA, cy, s. m. defender, 
protector. = advocate, barrister. 
OBROŃCZY, a, e, defending, 
protecting. 
OBRONIĆ , kię, v. perf. to de- 
fend, to protect. = to plead, to 
advocate. Nie obronisz mu się, 
you cannot cope with him, he la 
stronger than you. 
OBRONNIE or OBRONNO, adv. 
defensively. 
OBRONNOŚĆ, ści, 3. [. possibi- 
lity of defense. 
171 , OBR 
OBRONNY, a, e, defensive. 
-e przymierze, defensive alliance, 
-a wojna, defensive war.=strong, 
fortified. -e miasto, a fortified 
town. 
OBROŚĆ, OBROSNĄĆ, see OB- 
RASTAĆ. 
OBROŚNIĘTY, OBROSŁY, A, E, 
czem, overgrown with. 
OBROT, u, 8. m. turn; rotation, 
revolution, circumrotation. -y 
wojskowe, military evolutions or 
manoeuvres. - ziemi około słoń- 
ca, the revolution of the earth 
round the sun. -y życia, the 
vicissitudes of life. Nadaje każ- 
1 dej rzeczy taki-jaki mu się po- 
doba , he gives every thing what 
turn he pleases. Być w wielkich 
-ach, to be in great straits or 
trouble. Zręczny dał temu -, he 
has put a favourable construction 
upon that affair. Rzecz wzięła in- 
ny - niż się spodziewano, the 
thing has taken a different turn 
from what was expected. 
OBROTNOŚĆ, sei, s. f. activity, 
dexterity. 
OBROTNY, a, e, active, push- 
ing, enterprising. - a głowa, a 
pushing , enterprising fellow'. 
OB RÓŻ, Y, s. f. OBRÓŻKA, ki, 
dim. a dog's collar. 
OBRUDZ1Ć, OBRUKAĆ, see 
ZBRUDZ1Ć, ZBRUKAĆ. 
OBRUS, a , s. m. table-cloth. 
OBRUŚNIK, a , 8. in. table-cloth 
weaver. 
OBRUSZAĆ, am, v. imp. 
OBRUSZYĆ, szg, v. per[. to 
stir, to move; to excite to passion, 
to make angry, to provoke. - SIĘ, 
to grow angry, to fly into a passion, 
to burst into a fit of anger. 
OBRYWAĆ, see OBERWAĆ. 
OBRYWACZ, a, s. m. (em. OB- 
RYW ACZKA, i, gatherer. 
OBRYWANIE, a, s. n. the act 
ot gathering. 
OBRYWKA, ki, s. f. apiece torn 
off. = perquisites, by-profits. 
OBRYZGAĆ, gam, v. perf. to be- 
spatter. Kłusujący na koniu obry- 
zgał mię, a man who was galloping 
on horseback splashed me all over. 
OBRYZGANY, a, e, bespattered. 
Twój płaszcz -y, your cloak is 
bespattered with dirt, is covered 
with splashes. 
OBRZĄD, ędu , OBRZĄDEK, 
dku, 8. m. rite, ceremony. Mistrz 
obrządków, grand master of the 
ceremonies. 
OBRZĄDEK, dku, 8. m. rite. - 
łaciński różni się od obrządku 
greckiego, the rite of the Roman 
church is different from that of the 
Greek church. 
OBRZĄDKOWY, A, E, ritual. 
OBRZASK or OBRZAZG, u, 8. 
m. sweetish taste of wine which is 
not yet ready for drinking; a twang 
or tang, after-taste. To wino ma 
jeszcze-,this wine leaves a twang 
in the mouth. 
OBRZEDNI, a, e, thin, thinly 
sown, scanty. Zboże na tern polu 
172 
OBS 
fest bardzo -e, the corn is but 
thin in that Held. 
OBRZĘKŁOŚĆ, śct, s. f. swel- 
ling, tumour. 
OBRZĘKŁY, A,E,swoln, swelled. 
OBRZEZAĆ, żę, v. perf. to cut 
round, to circumcise. 
OBRZEZANIE, ia, s. n. circum- 
cision. 
OBRZEZANIEC, ńca, s. m. a 
circumcised man. 
OBRZEZEK, zka , s. m. pl. 0- 
BRZEZKI, ków, shreds, parings, 
clippings. = fore-skin, prepuce. 
OBRZMIEĆ, mieje, v.n. impers. 
to swell, to bloat, see NABRZMIEĆ. 
OBRZUCAĆ, cam, v. imp. OB- 
RZUCIĆ, cę, v. perf. to throw 
upon. - wapnem, to plaster a 
wall. - darami, łaskami, to heap 
presents on one, to load him with 
caresses. - okiem zebranie, to 
look round on an assembly, to 
glance one's eye over an assembly. 
- kogo obelgami, to load a per- 
son with foul language. 
OBRZYD, u, s. m. (little used) 
aversion. 
OBRZYDLIWIE, adv. abomi- 
nably, detestably. 
OBRZYDLIWIEC, wca,s. m. an 
abominable man, a filthy, dirty 
fellow. 
OBRZYDLIWOŚĆ, ści, s. f. 
abominableness, loathsomeness. = 
squeamishness, nauseousness. 
OBRZYDLIWY, a, e, abomi- 
nable , loathsome, detestable. = 
squeamish, mawkish, fastidious, 
nauseating. 
OBRZYDŁOŚĆ, set, s. f. abomi- 
nableness, loathsomeness. 
OBRZYDŁY, a, e, abominable, 
loathsome, detestable. 
OBRZYDNĄĆ, nę, r, n. to be- 
come loathsome, odious, hateful. 
OBRZYDZENIE, ia, s.n. aver- 
sion, abhorrence, detestation. Mieć 
co w -iu, to abhor a thing. 
OBRZYDZIĆ, dzę , v. perf. co ' 
komu, to render loathsome, to 
raise a disgust of a thing, to turn 
one's stomach. - komu kogo, to 
make one odious or hateful to one. 
- sobie co, to loath, to abhor, to 
abominate. 
OBRZYNAĆ, see OBERZNĄĆ. 
OBRZYN ACZ, a, s. m. clipper. 
OBRZYNEK , nka , s. m. a small 
piece cut off, a shred. 
OBSACZYĆ, czę , v. perf. to in- 
vest, to surround as with toils, to 
hem in. Obsaczył twierdzę 3,000 
jazdy, he invested the place with 
three, thousand horse, see OSA- 
CZYĆ. 
OBSADZAĆ, am, v. imp. OBSA- 
DZIĆ, dzę, v. perf. to plant or 
set round. - plac drzewami, to 
plant trees round a square. Obsa- 
dzić zwierzyniec żywym płotem, 
to enclose a park with quickset 
hedge. - wszystkie przesmyki, 
to occupy all passes. 
OBSADZANIE, OBSADZENIE, 
A, s.n. the act of planting or setting 
round. 
OBS 
OBŚCIELAĆ or OBŚCIELAĆ r 
ścięłam, v. imp. to lay over as 
with a bedcloth, see OBESŁAĆ. 
OBSERWACYA, yi, s. f. obser- 
vation, remark, POSTZEŻENIE , 
UWAGA. 
OBSERWACYJNY, A, e , obser- 
vatory. Wojsko, korpus -y, army, 
corps of observation. Umysł, ge- 
niusz-y, an observing mind. 
OBSERWANT, a, s. m. ob- 
servant, observantin (religious 
order). 
OBSERWATORYUM, s. n. in- 
deci, observatory. Griniczskie 
obserwatoryum, the Greenwich 
observatory. 
OBSERWOWAĆ^ fruję, v. imp. 
to observe, to watch, - bieg pla- 
net, zmiany powiel ria, przy lew 
i odlew morza, i t. p. to observe 
the coursa of the planets; to observe 
the change of the weather, the ebb 
and flow of the sea, etc. 
OBSIAĆ, sieję, v. perf. OBSIE- 
WAĆ, am, v. imp. pole, rolą, to 
sow a field, a piece of ground. Ob- 
siać, to finish sowing. 
OBSIADAĆ, am, v. imp. OB- 
SIĄŚĆ, OBSIEŚĆ , siądę, v. perf. 
stół, to sit down round a table (of 
many persons). = to fill or occupy 
many places. Cudzoziemcy obsie- 
dli wszystkie przedniejsze urzę- 
dy, the foreigners filled all the 
principal places. Obsiąść wzgó- 
rza, brzegi rzeki, to occupy the 
heights, the banks of a river. = to 
beset. Obsiedli ją pochlebcy, she 
his beset with flatterers.Tak go ob- 
siedli że nie ma jednej swobo- 
dnej chwili, they never leave him 
an instant alone; I never saw a man 
so completely beset. Wierzyciele 
go obsiedli, he is beset with, pes- 
tered by a crowd of creditors. 
OBSIEWANIE, a, s.n. OBSIEW, 
u, s. m. the act of finishing to sow, 
the end of sowing-time. 
OBSKAKIWAC, kuję, v. imp. 
OBSkOCZYĆ, czę, v. perf. to 
surround by leaping from every 
side, see OSKOCZYĆ. 
OBSTAĆ, see OBSTAWAĆ. 
OBSTAŁOWAĆ, luję, v.perf. 
to bespeak, to order, to hire. Oo- 
stalowali obiad i 20 tuzinów 
szampana, they have ordered a 
dinner and twenty dozen of cham- 
paign. Obstalowoć powóz, miej- 
sce, lożę, to take a coach, to 
secure a carriage , to take a place, 
a box. 
OBSTALOWANIE, ia , s. n. OB- 
STALUNEK, nku , s.m. bespeak- 
ing, order, commission. 
OBSTĄPIĆ , pit; , v. perf. to 
compass "round about, to encom- 
pass , to surround, to hem in, to 
beset. 
OBSTANIĆ, v. n. impers. to be 
long enough to gird one's waist 
STAN (now out of use except in 
some few expressions). Pas, wstąż- 
ka nie obstanie, that girdle, that 
riband is not long enough for your 
I waist; you cannot gird your loins OBT 
with that scarf on account of Its 
shortness. 
OBSTAWAĆ, JĘ, v.imp. OB- 
STAĆ, nę, v.perf. przy czem, 
xa czem, to stand or insist upon, 
to abide by. -zaswajemi przy- 
wilejami, to stand upon ones 
privileges. - przykim, to stand 
by one, to back or assist him, to 
stand upon one's defence or guard. 
- przy swojej opinii, to abide by 
one's opinion. - przy swych żą- 
daniach , to Insist upon one's de- 
mands. 
OBSTAWANIE, A, s.n. przy 
czem, za czem, the act of standing 
or insisting upon with energy. 
OBSTAWIAĆ , wiam , v. imp. 
ORSTAWIĆ, wię , v. perf. to set, 
put or place round (about). 
OBSTRUKCYA, yi, s.f. consti- 
pation , costivencss. 
OBSTRZYDZ, seeOSTRZYDZ. 
OBSYGILACYA, yi, s.f. the 
act of applying the seal (by the 
officer of justice). 
OBSYŁAĆ, see OBESŁAĆ. 
OBSYPAĆ, pię , v. perf. OBSY- 
PYWAĆ , poję , v. imp. (said only 
of dry substances), to strew, 
sprinkle or powder with, to cast 
or throw on. - kogo dobrodziej- 
stwy (fig.), to load one with be- 
nefits , to heap up benefits on him. 
OBSZAR, u, s. m. extent, ex- 
panse , tract, area. = a large piece 
of ground. 
OBSZARPAĆ, pię , v. perf. OB- 
SZARPYWAĆ, puję , v. imp. to 
pull, touse or tear from all sides; 
io wear off clothes. 
OBSZARPANIEC, ŃCA, s.m. a 
ragged fellow, a ragamuffin. = OB- 
SZARPANY. 
OBSZERNIE, adv. extensively, 
widely, amply. -co opowiadać, 
io tell the particulars of a ousiness, 
to give a fuli account of it. Mie- 
szka -, he has a large, roomy 
apartment. Napisałem do niego 
-, I have written to him at large. 
OBSZERNOŚĆ, set, s. f. exten- 
sion , wideness. 
OBSZERNY, a , e , extensive , 
spacious, wide, ample, roomy. Su- 
knia -a, a very large or wide 
gown. Miejsce -e, a wide, spa- 
cious place, a place of great com- 
pass. Wydanie obszerniejsze od 
pierwszego, an edition larger than 
the first. 
OBSZLEGI, g6w, s. pl. facing 
of a sleeve. 
OBSZYĆ, J?, v. perf. OBSZY- 
WAĆ , wam , v. imp. to sew round 
(about). Obszyć kogo, to serve one 
as a seamstress. Obszyje cię i opie- 
rzę , she will mend and wash your 
linen. Obszył się w lisią skórę 
(fig.), that man has put on the 
fox's skin, be is a cunning fox, a 
sly cur or he is a sly cunning man. 
Obszyć fałsz prawdą, to clothe 
or invest falsehood , error with the 
snearance of thruth. 
* OBTARGAĆ, see OBSZARPAĆ. 
OBTARTY, A, a, rubbed off; 
OBW 
wiped away. =* galled or hurt by 
fretting the skin. 
OBTYKAĆ, am, v.imp. OBE- 
TKAĆ, tknę, v. perf. to drive in, to 
thrust in, to stick. Obtykać drzwi, 
okna, to stop the chinks of a door, 
window. - okręt, to calk a ship. 
OBTYKANIE, A, s. n. the stop- 
ping of chinks. 
OBUĆ,ję, v.perf. OBUWAĆ, 
wam , v. imp. to put on boots or 
shoes. Obuj się, put on your shoes 
or boots and stokings. 
OBUCH, a , s.m. the back side 
of an axe or hatchet. Być pod obu- 
chem u kogo (fig.), to be kept 
short or to be tyrannised over by 
one. Trzymać kogo pod obuchem, 
to keep one short or to tyrannise 
over him. 
OBUCIE, A, s.n. the act of put- 
ting one's shoes or boots. = shoes 
and boots, see OBUWIE. 
OBUDZAĆ , dzam , v. imp. OBU- 
DZIĆ , dzę , v. perf. to awaken, to 
rouse, to excite. - SIĘ, to awake 
out of sleep, to break from sleep. 
OBUDZICIEL, a, s. m. awaker. 
OBUMARŁY, A, e, half-dead. 
-e członki, torpid limbs. Mieć 
-ą rękę, to have a numbness, a 
deadness in the arm. -e oczy, 
dim, dull or deadened eyes. -y 
gios, dying voice. 
OBUMIERAĆ, ram , v. n. to die 
away, to droop, to be in a state of 
insensibility. 
OBUMIERANIE, a, s.n. the act 
of dying away. 
OBURĄCZ,adv.with both hands. 
OBURĘGZNY, a,e, two-handed. 
OBURZAĆ , rzam , v.imp. OBU 
RZYĆ, rzę, v. perf. to provoke , 
to incense, to exasperate. Ten po- 
stępek oburzył wszystkich na 
niego, that action has exasperated 
every body against him or has rais- 
ed a general clamour against him. 
Oburza go niesprawiedliwość lu- 
dzka, he is filled with indignation 
beholding the iniquities of men. - 
SIĘ, to be moved with indigna- 
tion, to burst into a fit of anger. - 
się na niesprawiedliwość, to re- 
volt at injustice. Któżby się nie 
oburzył na taką niesprawiedli- 
wość ? what mind would not revolt 
against such injustice? 
OBURZAJĄĆY, a, e, exciting 
anger orindignation, exasperating, 
revolting. 
OBURZENIE, ia , s.n. exaspe- 
ration , inSignation. 
OBUSTRONNY,seeOBOSTRON- 
NY. 
OBUTY, A, e, shod, wearing 
shoes or boots. Szewc najgorzej 
obuty (prov.), nobody is so apt to 
go without shoes as the shoemaker's 
wife. 
OBUWIE, ia, s.n. shoes and 
boots. Chodzić bez obuwia, to go 
barefoot. 
OBUWIE, a , 8. m. (a plant), 
lotus, sweet-trefoil. 
OB WĄCHAĆ, cham, v.perf. to 
smeli at,to smell on all sides. 
O 3 W 
OBWAROWAĆ, ruję, v.perf, 
to strengthen, to fortify. - mia- 
sto, to fortify a town. - co sobie* 
to keep, to reserve to one's self. 
Przedał majątek obwarowawszy 
sobie tyle na rok, he has sold his 
domain, reserving to himself such 
a sum of annual income.-SIĘ prze- 
ciw czemu, to guard against-się* 
przeciw zimnu, to provide against 
the cold weather, to keep off the 
cold. 
OBWAROWANIE, A, s.n. for- 
tification. = the act of reserving. 
OBWARZAĆ, am , v. imp. OB- 
WARZYĆ, nzĘ, v.perf. to parboil. 
OBWARZANEK , nka , s. m. 
twisted and boiled cake. 
OBWIĄZAĆ, żę, v.perf. OB- 
WIĄZYWAĆ, zuję , v. imp. to 
bind about, to tie upon. 
OBWIĄZANIE, a , s.n. the act 
of binding about. 
OBWICIE, ia , s.n. the act of 
wrapping up , see 0BWIJAN1E. 
OBWIEDZENIE, a , s. n. the act 
of sorrounding or fencing. Dia-a 
miasta murem, In order to sur- 
round the town with a wall. 
OBWIEŚ, sia, s.m. hangdog. 
OBWIEŚĆ, wiodę, v.perf. OB- 
WODZIĆ, dzę , v. imp. to lead or 
conduct about. Obwiódł mnie po 
calem mieście, he led or conduct- 
ed me all over the town, see OPRO- 
WADZAĆ. = to enclose, to sur- 
round. Obwieść miasto murem* 
rowem, to enclose, encompass a 
town with walls, with a ditch. Ob- 
wieść głowę lawami, to. wreath 
one's brow with laurels. Niebo ob- 
wodzi się chmurami, the sky cov- 
ers itself with clouds. 
OBWIEŚCIĆ,, szczę , v. perf. 
OBWIESZCZAĆ, am , v. imp. to 
announce, to publish, proclaim. 
OBWIEŚCICIEL, a, s.m. an- 
nouncer, proclaimer. 
OBWIESIĆ, szę, v.perf. OB- 
WIESZAĆ, am, v. imp. to hang, 
to suspend. OBWIESIĆ SIĘ, to 
hang one's self. 
OBWIESZANIE , OBWIESZE- 
NIE , a , s. n. the act of hanging or 
suspending. 
OBWIESZCZENIE, ia , s. n. an-] 
nouncement, notification, publica-* 
tion, proclamation. 
OBWIEŻĆ, wiozę , v. perf. OB-] 
WOZIĆ, żę, v. imp. to bring or 
convey to several places, (in a car- 
riage , on horseback or in a ship). 
OBWIJAĆ, see OBWINĄĆ. 
OBWIJANIE, a , s. n. the act of 
wrapping up. -w bawełnę (fig.)* 
the act of disguising the truth, ą 
round of words, round about way. 
OBWIJKA, Ki, s. f. wrapper, inf 
tegument, sheath, case. 
OBWINĄĆ, nę , v. perf. OBWI- 
JAĆ, jam , v. imp. to roll about, to 
wind about, to wrap round with 
something, to entwine, to envelop1. 
Obwinąć towary płótnem, to co- 
ver, to envelop a piece of goods 
with the canvass. Obwijał słowa* 
myśli w bawełnę (fam.)* he dis* 
173 174 
OBY 
gulsed, veiled his thought intentio- 
nally ; he has wrapt the truth in 
fables; he contrived to use such 
language as gave a veil of decency 
to the recital. Obwinąć sztukę 
maleryi około walca, to roll a 
piece of sluff on the cylinder. Ob- 
winąć dziecko w pieluszki, to 
swaddle, to swathe, to bind or wrap 
up a child in swaddling clothes. 
Małpy wieszają się na drzewach 
obwinąwszy gałąź ogonem, the 
monkeys roll their tails round the 
brancli to hang by it. Obwinąć się 
w płaszcz, to wrap one's self up 
jn one's cloak. 
OBWINIAĆ, am, v.imp. OBWI- 
NIĆ, kię, v.perf. kogo o co, or 
w czem, to inculpate, to lay a 
thing to one's charge. 
OBWINIĘCIE, a, s.n. wrap- 
ping up, folding up. 
OBWINIENIE, ia, s.n. incul- 
pation , charge. 
OBWINIĘTY, a, e, wrapped up, 
wound up, entwined, enveloped. 
OBWINIONY, a, e, inculpated, 
charged with. 
OBWISŁY, a, e, hanging loose, 
flaggy, flabby, flaccid. 
OBWISNĄĆ, nę, v.n.perf. to 
hang loose, to droop, to flag, to 
swag down. 
OBWÓD, odu, s.m. circumfe- 
rence , perimeter. - kola (Geom.), 
the circumference of a circle. = 
circuit, part of a province, see 
OKRĄG., 
OBWÓDKA, ki, s.f. border, 
edge. 
ÓBWODNY, a,e, of circumfe- 
rence. Mur -y, the walls forming 
the circuit or circumference of a 
town. 
OBWODZENIE, A, s.n. the act 
of surrounding. 
OBWOŁAĆ, łam, v.perf.OBWO- 
ŁYWAĆ, łoję, v.imp. to pro- 
claim , to promulgate. Obwołać 
kogo królem, to proclaim one king. 
Co to obwołują po mieście? what 
are they crying in the streets? Wła- 
żę na dach i obwołam że mnie 
oszukali, they have deceived me, 
I will publish it upon tire house- 
tops. 
OBWOŁANIE,a , s. n. promul- 
gation , cry, publication. 
OBY, interj. would to God, may. 
Obym ich ujrzał w dobrem zdro- 
wiu ! may I see them in good 
health iObyśmy doczekali lepszych 
czasowi may we live to see better 
times! 
OBYCZxlJ, u, s.m. custom, use, 
usage , practice; mode, way. Sta- 
ry, dawny-, old custom. Miał 
tow-ju, he had that custom, 
he used or he was wont to do it. 
Co kraj to -, every country has 
its custom. To niejest w-ach te- 
go ludu, that is not in accordance 
or in keeping with the manners of 
that people. = OBYCZAJE, pl. 
manners, morals. Dobre -e, good 
manners. Złe -e , ill manners. 
W mieście dziwne -e, strange 
occ 
are the customs of the great towns. 
Człowiek zepsutych obyczajów, 3 
man of no morals, of no principles, 
an unprincipled man. v 
OBYCZAJNIE, adv. decently, 
civilly, politely. 
OBYCZAJNOŚĆ, śct, 8. f. pro- 
per behaviour, decency, decorum, 
civility, politeness. 
OBYCZAJNY, a,e, well-bred, 
well-behaved, decent, civil, polite. 
OBYCZAJOWY, a, e, relating 
to morals or manners, ethical. 
OBYWAĆ SIĘ , am się , v. imp. 
OBYĆ SIĘ, obędę się, v.perf. 
gdzie, to accustom one's self to a 
place by long residence. - bez 
czego, to do without a thing, to 
dispense with it. 
OBYWATEL, a, s.m. citizen; 
landed proprietor. 
OBYWATELKA, kt, s.f. a fe- 
male citizen. 
OBYWATELSKI, A, e , of a ci- 
tizen. = patriotic, patriot. Wieniec 
obywatelski, civic crown. Po oby- 
watelsku , as becomes a true 
patriot. 
OBYWATELSTWO, wa , s. n. 
citizenship.= patriotisms collect. 
citizens. 
OBŻĄĆ, obeżnę, v.perf. OBŹY- 
NAĆ, am, v. imp. to finish the 
harvest, to get in or gather in the 
harvest. 
OBŻARCIE, adv. gluttonously. 
OBŻARCIE, a , s. n. OBŻARCIE 
SIĘ, the act of eating one's belly 
full, of overeating one's self. 
OBŻARSTWO, a, s. n. gluttony. 
OBŻARTUCH, a , s.m. glutton, 
greedy eater, cormorant, a greedy 
gut, belly-god. 
OBŻARTY, a, e, gluttonous, 
greedy , voracious, ravenous. 
OBŻERAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
to eat one's belly full, to overeat 
one's self, see OBEŹRZEĆ SIĘ. 
OBŻERANIE SIĘ, s.n. the cus- 
tom of overeating one's self. 
OBZIERAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
to use to look back, to look back 
ever and anon , see OBEJRZEĆ 
SIĘ, OGLĄDAĆ SIĘ. 
OBŻYNKI,nek, s.pl. harvest- 
feast, harvest-home. 
OCALĄC,am, v.imp. OCA- 
LIĆ, lę , v. perf. to preserve from 
danger, to save, to deliver. Ocalić 
ojczyznę, to save one's country. 
Ocaliłeś mi życie, you have saved 
my life. Ocaliłem mu honor, I 
brought him oft with honour. 
OCALEĆ, leję , v. n. perf. to 
come off unhurt, to escape from 
danger. 
OCALENIE , a, s.n. safety, pre- 
servation, deliverance. Szukać ci- 
ca lenia, to fly for safety, to fly for 
one's life. 
OCAPIEĆ, pieje , v.n.perf. to 
become stupid (like a goat, CAP). 
OCCIAN, u, s.m. (Chern.), ace- 
tate, acetite. Occian sody, acetite 
of soda. 
OCCIARZ, a, s.m. a vinegar 
merchant. 
OCH 
OCEAN, o, s. m. oceant the 
great sea, the main. 
OCEAŃSKI, a, e, of the ocean. 
OCEDZIĆ, dzę, v. perf. to drain, 
to drain dry. Ocedzać szpinak, to 
set spinage to drain. Ten ser po- 
woli ocedzi się, that cheese will 
dry by degrees. 
OCENIAĆ, num , v. imp. OCE- 
NIĆ , nię, v. perf. to put a price, 
to appraise, to value, to appreciate. 
Wiele oceniono jego dom, sprzę- 
ty, bibliotekę? at how much was 
bis house, furniture, library va- 
lued? what estimate did they make 
of them ? at how much did they 
value them? Oceniono je 4,000 
funtów, it was valued or estimat- 
ed at four thousand pounds. 
OCET, octu , s. m. vinegar. Kie- 
dy ma być kwaśno niechże będzie 
jak ocet {prov.), if you beat one , 
beat him as strong as you can. Łyż- 
ką miodu więcej much złowisz 
niż beczką octu, a spoonful of ho- 
ney will catch more flies than a 
hogshead of vinegar. 
OCETNICA, cy, s.f. cruet. 
OCHĘDÓSTWO, wa, s. n. clean- 
liness , cleanness. 
OCHĘDÓŻNIE, adv. cleanly, 
cleanlily. 
OCHĘDÓŻNY, a, e, clean, 
cleanly, see CHĘDOGI. On, ona 
bardzo ochędożni, he is very 
clean; she is very neat, very tidy. 
OCHĘDOŻYĆ, żę, v.perf. to 
clean. - ze rdzy, to take away the 
rust. - z biota, to rid or free 
from dirt. 
OCHĘŁZNAĆ, nam, v.perf. to 
put ot the bridle, to bridle. 
OCHŁADZAĆ, seeOCHLODZIĆ. 
OCHŁANIAĆ, see OCHŁONĄĆ. 
OCHŁODA, DY, s.f. cooling, 
refrigeration. = fig. comfort, 
relief, solace. 
OCHŁODNĄĆ, nę, v. n. to grow 
cool. 
OCHŁODZIĆ, dzę, v.perf. O- 
CHŁADZAĆ, am , v. imp. to cool, 
to lay or allay the heat. 
OCHŁONĄĆ , nę , v. perf. O- 
CHŁANIAĆ,am, v. imp. (said of 
flames), to involve, to invade. 0- 
gien wkrótce ochłonął cale mia- 
sto, the whole town was soon in- 
volved in a general conflagration. 
Bojaźń go ochłonęła, fear has sei- 
zed upon him. -Ochłonąć, to cool 
one's self, to recover or come to 
one's self again. - z gniewu, to 
cool, to become calm. - z prze- 
strachu , to recover from fright. = 
to abate, to subside. Gdy ogień 
ochłonął, when the flames sub- 
sided. 
OCHŁOSTAĆ, tam, v.perf. to 
whip soundly. 
OCHMISTRZYNI, Nt, s.f. nur- 
sery-governess ; house-keeper. 
OCHMURZYĆ, rzę, v.perf. to 
overcloud, to overcast. 
OCHOCIĆ SIĘ, cęsię, v.imp, 
to revel, to feast, to banquet. 
OCHOCZO, adv. willingly, ea- 
gerly, readily. OCH 
OCHOCZY, a,e, willing, eager, 
ready, forward. 
OCHOTA, ty, S. f. willingness, 
ready compliance , ready mind, 
eagerness, readiness. Wielką mam 
ochotę odwiedzić ją, I have a 
great mind to pay her a'visit. Nie 
mieli ochoty śmiać się, they had 
no great inclination to laugh. Mi- 
nęła mu, przeszła ochota, his 
longing is over. Odjął mi ochotę, 
he has put me out of conceit with 
it Wzięła go ochota or przyszła 
mu ochota jechać do Rzymu, the 
fancy or humour took him to go to 
Rome. Poszedł lam z własnej 
ochoty, he went of his own accord. 
Z największą ochotą, most will- 
ingly. = merry-making, carouse, 
revelry, banquetting, feasting. 
OCHOTNIK, ka, s.m. volun- 
teer. 
OCHOTNY, a, s, see OCHO- 
CZY. 
OCHRAMIEĆ, mieję, v.n. perf. 
to become lame. 
OCHRANIAĆ , niam , v. imp. 
OCHRONIĆ , nię , v.perf. to shel- 
ter, to defend, to protect. = to 
spare, to use tenderly; to take great 
care of. Ochraniać zdrowia, cza- 
su, to take special care of one's 
health, to husband or spare one's 
time. OCHRANIAĆ SIĘ , to spare 
one's self, to take great care of 
one's self. Ochronić się od czego, 
to preserve one's self, to guard 
against. 
OCHROMIĆ, mię , v. perf. to 
lame, to maim, to cripple, to dis- 
able. 
OCHRONA, v, s. f. shelter, pro- 
tection; shield, buckler. On jest 
moją ochroną, he is my shield, 
my buckler. = the act of sparing, 
of taking great care of. Dla ochro- 
ny bólów chodzi boso, in order 
to spare his boots he goes bare- 
foot. 
OCHRONICIEL, a, s.m. shel- 
terer, protector. 
OCHRONICIELKA, ki, s. f. pro- 
tectress. 
OCHRONNY, a,e, sheltering, 
protecting. 
OCHRYPNĄĆ, nę, v.n. to grow 
hoarse, to get a hoarse throat. 
OCHRZCIĆ, czę, v.perf. to 
christen , to baptise. 
OCHRZYPNĄĆ, see OCHRYP- 
NĄĆ. 
OCHRZYPŁY, ła , łe , with a 
hoarse throat. Ochrzypły od dłu- 
giego mówienia; od mgły, his pro- 
longated speech made him hoarse; 
the fog made him hoarse. 
OCHWACIĆ, cę, v.perf. konia, 
to founder a horse. 
OCHWAT, u, s. m. the founder- 
ing of a horse, founder. 
OCHWATNY, a, e, or OCHWA- 
CONY, foundered. Rozkuć ochwa- 
conego or ochwatnego konia, to 
tmshbe a foundered horse. 
OCHYBIAĆ, am, v. imp. OCHY- 
Blć, si?, v.perf. to deceive, to 
baffle, to disappoint. Nadzieja mię 
OCI 
ochybiła, my hopes deceived me, 
my hopes have been baffled or 
disappointed. Urząd mię ochybił, 
the place, office I longed for, was 
given to another. 
OCHYBNIE, adv. uncertainly. 
OCHYBNY, A, e , uncertain, 
which cannot be relied upon. 
OCHYDA, see OHYDA. 
OCIĄĆ, otnę , v. perf. OCINAĆ, 
am,v.imp.seeOBClNAC.- to flog, 
to whip. Trzeba go ociąć,he must 
me flogged, whipped. Ej otnę I you 
shall have the rod, take care then! 
Beware of the strap! = Ociąć kogo, 
to cheat one, to beat one al play, 
to win all his money. 
OCIĄGAĆ SIĘ, gam, się, v. n. 
to stay behind, to tarry, to linger, 
to lag. - z czem odednia do dnia, 
to delay, to postpone or put off a 
business from day to day. 
OCIEC, see OJCIEC. 
OCIEC, knę , v. n. perf. OCIE- 
KAĆ, kam, v. imp. to flow down, to 
run off, to drop, to trickle, to drip, 
to dribble. 
OCIEKŁY, a, e, wet, soaked 
through, dripping with. Miecz 
krwią ociekły, the sword imbrued 
with blood. 
OCIELIĆ SIĘ, lę się, v. perf. to 
calve, to bring forth a calf. 
OCIEMNIAŁY, A, e, grown 
blind. 
OCIEMNIEĆ, nieję , v. n. perf. 
to grow or become blind. 
OCIENIĄĆ, niam, v. imp. OCIE- 
NIĆ , nię , v. perf. to over- 
shadow. 
OCIEPLAĆ, lam, v. imp. OCIE- 
PLIĆ, lę, v. perf. to warm, to 
heat. - SIĘ, to grow warm. Po- 
wietrze ociepliło or ociepliło się 
na dworze, the weather is grown 
mild. 
OCIERAĆ, am, v. imp. OTRZEv., 
rę, v. perf. to rub oft ; to wipe 
away, to wipe dry. Ocierać łzy 
czyje, to wipe aw ay a person's tears, 
to comfort him. = OCIERAĆ SIĘ 
o co, to rub one's selt against a 
thing. Ocierać się o uczonych, to 
keep company with the learned, to 
associate with them. Otrzeć się o 
naukę, to acquire a slight but ge- 
neral knowledge of a thing. Długo 
Szwed ocierał się o polskie gra- 
nice, long have the Swedes been 
infesting the frontiers of Polapd. 
Otrzeć się o uszy, to reach one's 
ears,. 
OCIERNIĆ, nię, v. perf. to en- 
close with thorns, with a hedge of 
thorns. 
OCIESAĆ, OCIESYWAĆ, see 
OCIOSAĆ. 
OCIĘŻALE, adv. heavily, un- 
wieldily.. 
OCIĘŻAŁOŚĆ, ści, s. f. heavi- 
ness, unwieldiness, dulness. 
OCIĘŻAŁY, a,e, heavy, unwiel- 
dy, dull. 
ÓC1ĘŹEĆ, ŻBJĘ, v. n. to grow 
heavy. Jego umysł nie ociążał 
z wiekiem, age has not dulled 
his understanding. 
ocz 
OCIOSAĆ, szę, u. perf. OCIO- 
SYWAĆ, uję , imp. and (req. to 
square timber. = fig. Ociosac ko- 
go , to polish one's manners, to rub 
off the rust, to brush him up, see 
OKRZESAĆ. 
OC1SK, u, s. m. gall, sore; cal- 
losity. 
OCISKAĆ, am, v. imp. OCI- 
SNĄĆ, nę,v. perf. to bind tight« 
to press upon = to fret, to gall. 
OCKNĄĆ SIĘ, nę się, v. perf. to 
start out of sleep. 
OCT ARKA, ki, S. f. wife of a 
merchant of vinegar. 
OCTOWY, a, e, of vinegar. 
Kwas-y, the sourness or acidity 
of vinegar; Chern, acetic acid. : 
OCUCIĆ, cę, v. perf. to rouse, 
to recover from a swoon. - SIE, 
to recover one's senses or recol- 
lection. 
OCUKROWAĆ, ruję, v.perf. to 
•sweeten with sugar. 
OĆWICZYĆ, czę, v. perf. to 
whip soundly, to flog, to scourge. 
OCYGANIĆ, nię,v. perf. to bub- 
ble, to gull, to cozen, to bam- 
boozle. 
OCZAROWAĆ, ruję, v. perf. to 
bewitch, to enchant. 
OCZAROWANIE, IA, s. n. be- 
witching, enchantment. 
OCZEKIWAĆ, kuję , v. imp. to 
expect, to look forward,to hope 
for. - czyjego powrotu, to be in 
expectation of one's return. Cała 
Europa oczekuje pokoju, all Eu- 
rope expects peace. Król mial 
przejeżdżać przez nasze mia- 
sto, oczekiwaliśmy go przez trzy 
dni, the king was to pass through 
our town, we have been looking 
for him these three days. Oczekują 
go jak deszczu kania (prov.), 
they stay for him as one horse does 
for another. Rzecz obróciła się 
inaczej niż oczekiwano, the event 
proved otherwise than one could 
expect it, see CZEKAĆ, WYGLĄ 
DAĆ, SPODZIEWAĆ SIĘ. 
OCZEKIWANIE , ia , s. n. ex- 
pectation. Długie, nudne -, long 
expectation, tedious longing or 
waiting. Skutek niezawiódł po^ 
wszechnego -a, the event has 
answered, or made good the hopes 
that were entertained of. Prze- 
szedł nasze -a, he has surpassed 
our expectations. 
OCZEPIĆ, v. a. to hang about; 
to put on that part of female dress 
which covers the head (whence 
CZEPIEC, cap). 
OCZEPINY, in , s. f. pL a wed- 
ding ceremony in Poland, when 
the bride is presented with the 
cap. 
OCZERET, u, s. m. reed, reed- 
bank, a reed-plot. 
OCZERNIAĆ, am , v. imp. 
OCZERNIĆ, nię, v.perf. to blacken. 
= fig. to cast an aspersion. Bar- 
dzo go oczernili w tej sprawie, 
they have greatly blackened him in 
that affair. 
OCZERNIAŁY, A, e, blackened. 
175 ocz 
«= sunburnt; of a swarthy, tawny 
complexion. 
OCZERNIAM IE,OCZERNIENIE, 
A, s. n. denigration, slander. 
OCZESAĆ , szę , v. perf. to take 
away with a comb, to clean well 
with a comb. 
OCZĘTA, ąt, s. n. pl. pretty- 
little eyes. 
OCZKO, a, s.n. dim. of OKO, a 
little eye , pl. OCZKA and OCZKI, 
little eyes, small eyes. Strzelać 
oczkami, to ogle, to cast an am- 
orous glance. Oczki jćj biegają, 
her little eyes sparkle. = (pl. 
OCZKA), Bot. bud, eye. = Oczka 
w serze, the eyes or cavities in 
cheese. = Oczko w pończosze, 
the stitch in a stocking. Oczko 
w sieci, the mesh of a net. = Ocz- 
ko wulu, the opening in a hive. 
OCZKOWAĆ, kuję, v. n. to 
ogle. 
OCZKOWE, go, s. n. a tax paid 
by the peasants for each hive. 
OCZNY, A, E, of the eye. 
OCZY, u, pl. eyes. Mów śmiało 
w oczy, speak out and like a man! 
see OKO. 
OCZYŚCIĆ, szczę, v. perf. 0- 
CZYSZCZAĆ, am , v. imp. to 
cleanse, to clean, to purify, to 
clear.- drogi ze zbójców, to clear 
the highways of robbers. - ranę, 
to deterge, to cleanse a wound. - 
metal, to refine a metal, to clear it 
from dross. Boże oczyść usta mo- 
je! o Lord, deign to purify my 
lips. -język, to refine the lan- 
guage. - suknię, boty, to clean a 
coat, boots. - majątek z długów, 
to clear an estate. - studnię, to 
cleanse a well. - krew, to cleanse 
the blood. - SIĘ, to clean one's 
face, one's dress, etc. = to become 
clean , purged, refined , purified. 
Złoto oczyszcza się w tyglu, gold 
is purified in the crucible. - fig. 
Oczyścić się od zarzutów, to 
clear one's self from reproaches or 
from a charge laid to one. - się 
w obec prawa, to clear one's self 
from an accusation. 
OCZYSZCZANIE, OCZYSZCZE- 
NIE, a, 8. n. cleaning, cleansing, 
clearing. Oczyszczenie ulic, the 
cleaning of the streets. Oczyszcza- 
nie kruszców, the refining or re- 
finement of metals. - fig. Oczy- 
szczenie języka, o bycz ajów, re- 
finement of a language, of manners. 
Oczyszczenie się z zarzutów, the 
act of clearing one's self from re- 
proaches, from an accusation or 
from a charge laid to one. 
OCZYSZCZENIE, a , 8. n. puri- 
fication. Oczyszczenie Panny Ma- 
rui, the Purification of the Virgin 
Mary, called Candlemas-day. 
OCZYTAĆ SIĘ, am się, v. perf. 
to'be well read. - romansów, to 
have read a great many novels. 
OCZYTANIE, a, 8. n. deep 
reading, instruction or information 
derived from reading. 
OCZYTANY, a, B, well-read, 
deep-read. Człowiek - y, a well- 
176 
OD 
read ęian. -y w historyi, w fi- 
lozofii Epikura, he is well-read in 
history, in the philosophy of Epi- 
curus. 
OCZYWIŚCIE, adv. evidently, 
plainly, manifesty. 
OCZYWISTOŚĆ, ści, s. f. evi- 
dence, obviousness, manifest truth. 
OCZYWISTY, a, e, evident, 
plain,obvious, apparent, manifest. 
OD, ODE, prep, (with the genit. 
case), from, since. Od dzieciństwa, 
from his childhood. Znam go od lat 
dziesięciu, I have known him these 
ten years. Od śmierci jego ojca 
since his father's death. Od począ- 
tku świata, from the beginning of 
The world, or since the creation of 
the world. Od kilku dni, some 
days since. Wstać od stołu, to rise 
from table. Od trzecićj do szóstej, 
from three o'clock fo six. Paryż 
leży o trzydzieści mil francuz kich 
od Orleanu, Paris is thirty French 
leagues distant from Orleans. Idę 
od księgarza, I come from the 
bookseller's. Od stóp do głowy, 
from top to toe. Być kochanym od 
kogo, to bo loved by one. Od ro- 
zbójników zabity, killed by the 
robbers. Nie był od nikogo wi- 
dziany, he was not seen by any 
body. Poległ od strzału karabi- 
nowego, he lost his life by a mus- 
ket-shot. Miał nogę zgruchotaną 
od kuli armatniej, his leg was 
shattered by a cannon-ball. Zale- 
żeć od kogo, to depend upon one. 
Nie mógł słowa wymówić od ża- 
lu, he could not utter a word for 
grief. Nie mogę pisać od łez, I can- 
not write for tears. Nie mogła doj- 
rzeć od Starości, she could not see 
for age. Szczoteczka od zębów, 
a tooth-brush. Łyżeczka od her- 
baty, a tea spoon. Obiór od po- 
lowania, a hunting dness. Cza- 
pka od podroży, a travelling cap. 
Francya rozciąga się od Renu 
do oceanu, France extends from 
the Rhine to the ocean. Od dwóch 
lat, these two years. Od miesiąca 
byliśmy już w tern mieście, we 
have been in that town for a 
month past. Od śmierci niemasz 
lekarstwa, there is a cure for 
every thing but death. Znajo- 
mość siebie jest skutecznem le- 
karstwem od pychy, the know- 
ledge of one's self is a powerful 
remedy against pride. Armia od 
100,000 głów, an army of a hun- 
dred thousand men. Ochrzypły od 
mówienia, he has got a hoarse 
throat by dint of speaking. Bielszy 
od śniegu, whiter than snow. Ró- 
żne jak czarno od białego, it is as 
different as black from white. Od 
tego nie dam, I cannot sell it un- 
der... or for less than... Nie jestem 
od tego, I don't say no; I am, willing 
to do it. Od czegóż poeci? what 
then the- poets are for? (that is 
their business). Od czegóż języka 
why don't you speak then? have 
you no tongue? Człowiek od bole- 
nia zębów (fam.), he is a man 
ODB 
slack in serving his friends; a 
feeble, weak temper; a nerveless 
soul. 
Prefixed to simple verbs, this pre- 
position denotes : i) a return , and 
is rendered into English by back. 
Odesłać, to send back. 2) a sepa- 
ration , and is translated by away, 
off. Odciąć, to cut off. 3) a depar- 
ture , and is rendered by out, off, 
away. Odejść, to go away. 4) a 
renewal or reiteration, and is trans- 
lated by again or by the syllable 
re. Odbudować, to build again, to 
rebuild. 5) from the beginning to 
the end, and is sometimes rendered 
by over. Odczytać, to read over. 
6) an undoing of what was done, 
and is rendered by the syllable un. 
Odpieczętować, to unseal. 
ODA, Dv, s. f. ode. Ody Hora- 
cego, the odes of Horace. 
ODĄĆ, mę, v. perf. ODYMAĆ, 
mam , v. imp. to blow up, puff up, 
to swell. 
ODARCIE, a, s. n. bereavement, 
stripping. 
ODARTY, a, e, stript naked. 
Kość odarta z mięsiwa, the bone 
is quite bare. Odarty ze wszy- 
stkiego co miał, he is stript of all 
his property. » 
ODBIĆ, ję, v. perf. ODBIJAĆ, 
am, v. imp. to beat back, to bandy; 
to repel, to ward off. Odbić piłkę, 
to throw or send back the ball. - 
cios lub pocisk, to ward off a blow. 
= to break open. Odbić drzivi, 
kufer, to break open a door, a 
trunk. - beczkę, to stave a cask, 
to knock out the head of a cask. = 
Odbić łupy nieprzyjacielowi, to 
recover the spoil taken by the 
enemy. - jeńców, to rescue the 
prisoners. = to reflect, repercuss 
or reverberate (light and heat); to 
repeat or send back (a sound). 
Zwierciadła odbijaią przedmio- 
ty , looking-glasses reflect the rays 
of all objects. Są echa które od- 
bijają głos szesć, siedm, ośm t 
więcej razy, there are echoes that 
repeat six , seven, eight times and 
more.= Odbijać arkusze, to draw, 
to print, to work off. - ryciny, 
to pull prints. Odbito tylko sto 
exemplarzy lej książki, they hate 
only worked off a hundred copies 
of that book. Odbić arkusz na 
czysto, to •pull the last proof. = 
v. n. Odbić, odbijać od lą- 
du, od brzegu, to shove from the 
shore, to set sail. = ODBIĆ SIĘ, 
ODBIJAĆ SIĘ, to rebound, to recoil. 
Kamień odbił się od muru na który 
był rzuczony, the stone rebounded 
from the wall against which it was 
thrown.=to be reflected or thrown 
back. Światło odbija się od me- 
talów, the light is reflected by 
metals. Głos odbija się, the voice 
resounds or is reverberated. = to 
be set off; to stand out, to be pro- 
minent. Ten haft niebieski dobrźe 
się odbija na tle zóttem, this blue 
embroidery is well set off by the 
yellow ground. W lyin obrazie, ODB 
Sen rycerz odbija się najwyraż- 
niej., In this picture that warrior 
stands out as the most prominent 
figure. -• OdAśc się cd brzegu, to 
get fr ;m the shore. Odbić się od ka- 
rawany, ed etaęla, to break «& 
pnny ^th a ęamane, with a Sock. 
=« ODBIJAĆ SDg,rtJ. impers. Czo- 
snek mi zię odbija, garlic rises in 
my stomach. 
ODBICIE, A, S, n. nieprzyja- 
ciela, the act of beating back or 
repelling the enemy.- drzwi, ku- 
fra, więzienia, the act of breaking 
open a door, a chest, a prison. - 
jcAcdw, the rescuing of prisoners. 
- arkusza druku, the presswork 
of a sheet. = Odbicie (się), od- 
bijanie (się) światła, reflection or 
refraction of the light - głosu, 
reverberation or repercussion of 
the sound. 
.ODBIEC, 0D3IEDZ, ODBIE- 
ŹEĆ , biegę, GKĘ, v. n. perf. OD- 
BIEGAĆ, am , ». n. imp. to run off 
(away). Odbiedz od kogo, od cze- 
go, to run away from one or from 
a thing. Odbiedz odmateryi,fig. 
to run away from one's matter or 
subject = 2). o. a. Odbiedz kogo, 
czego, to forsake, to leave, to 
abandon. - chorągwi, to desert 
one's colours. 
ODBIEGANIE, CDBIEZENIE, A, 
s.n.the act of running away, leaving, 
forsaking. Odbieganie od materyi, 
od rzeczy, od treści, the running 
away from one's subject, digression. 
Cdbieżenie chorągwi, desertion. 
ODBIEGŁY, ODBIEZONY, a,b, 
left, forsaken, deserted. 
ODBIERAĆ, bam, v. imp. ODE- 
BRAĆ, biorę, v. perf. to take back 
again, to retake; to receive. Ode- 
brać miasto, to retake a town. - 
list, pieniądze, to receive a letter, 
to receive money. - komu życie, 
to take away ones's life, to put him 
to death. Chcieh mu życie ode- 
brać, they wanted to take away his 
life. -.sobie życie, to lay violent 
hands upon one's self, to make 
away with one's self. - od kogo 
przysięgę, to swear one, to tender 
the oaths to one, to put him to his 
oaths. Pożyczyłem mu książkę, 
trzeba ją odebrać, I have lent him 
a book, I wish to get it back. 
Chcialbym od niego odebrać pie- 
niądze , które mu pożyczyłem, 
I wish 1 could get back the money 
which I lent him. Dai mi i potem 
odebrał, he gave me it and then 
took again. Odebrano podarunki, 
the gifts were retaken. Odebrano 
mu miejsce, they have taken his 
situation from him. Odbierając 
komu zdrowie i pokój duszy po- 
zbawiasz go wszystkich rozko- 
szy życia, take away health and 
peace of mind, and you take away 
all the pleasures of life. Prawuje 
się aby odebrać swoją własność, 
he is pleading to recover his pro- 
perty. Odebrano mu najdroższą 
nadzieję, he has been robbed of 
bis dearest hope. Odebrałem moje 
ODB 
sprzęty, I have got my effects 
bach. Odebrać, or odbierać roz- 
kazy, to receive one's orders. = 
Odbierać dzieci, to perform the 
office of a midwife. * Odebrać ro- 
sół, to skim the poL 
ODBIERANIE, a , 8. n. the act 
of taking back again. - dzieci, the 
act of helping a woman In childbed. 
Odebranie, reception. Po odebra- 
niu tej wiadomości, after having 
received this news. - privation. 
Odebranie wzroku, słuchu, priva- 
tion, loss of sight, hearing. Ode- 
branie urzędu, deprivation. 
ODBIERACZ, ODBIERALNIK, 
A, s. m. Chim. recipient. 
ODBIEŻENIE, see ODBIEGA- 
NIE. 
ODBUACZ, a, s. m. one who 
drives back, beats back. 
ODBITKA, ki , s. f. a duck and 
a drake. Podskakiwać w odbitki, 
to make ducks and drakes. Strze- 
lać z dział na odbitkę, to batter a 
place with a ricochet-battery. Na 
odbitkę, (fam.), to return like for 
like, to make a return. 
ODBITY, a, e, broken, staved, 
knocked out. = delivered, retaken. 
= parried, warded off. 
ODBOLEĆ, leję, v. n. perf. za 
co, to atone for a thing by long 
sufferings. Odbolał za błędy mło- 
dości, his long sufferings have 
atoned for the errors of his youth, 
-to become insensible by dint of 
.suffering. Odbolało mu ciało na 
bide, be has ben beaten so much 
as to lose the feeling of bodily 
pain. 
ODBUDOWAĆ, duję, v. perf. to 
build again, to rebuild. Miasto się 
odbudowało, the town was rebuit, 
or built again. 
ODBUDOWANIE, la , s. n. re- 
building , reedification. 
ODBYĆ, odbędę, v. perf. ODBY- 
WAĆ, wam, v. imp. and freq, to 
perform, to accomplish, to achieve, 
to execute; to get rid of. - swą 
powinność, to do, perform, dis- 
charge or accomplish one's duty.- 
interesa, to transact business. -< 
wszystkie formalności, to go 
through all formalities. - podróż, 
to perform a journey. - kur, to 
get rid of the measles. Odbywa 
nauki na uniwersytecie, he is 
following his studies at the univer- 
sity. Odbył wszystkie kampanije 
pod Napoleonem, he has made all 
wars or served in all wars under 
Napoleon. Odbądź go, dispatch 
soon his business and send him 
away.= ODBYĆ SIĘ z kim, zezem, 
to do, to make an end. Odbyłem 
się z niemi, I have done with them. 
= się, to take place, to happen, 
to fall out. Ich slub odbędzie się 
w Londynie, they are to be mar- 
ried in London, the marriage cere- 
mony will take place in London. 
Jakże się rzecz odbyła? inform 
me how matters go ? where is the 
business? Po twoim odjeździe 
wiele się dziwnych rzeczy od- 
one 
było, since your departure many 
strange events have fallen out. 
ODBYT, u, s.m. sale. Towar 
mający dobry a commodity 
that sells well, that goes off very 
well, that yields a quick return, 
CDBYTNY, ODBYTOWY, A, e, 
sslcsljlo 
ODCAŁOWAĆ, uję , v. a, to re- 
turn a kiss. Nie módz się kogo , 
not to be tired with kissing one,' 
ODCEDZAĆ, am, v. imp. ODCE- 
DZIĆ, dzę, v.perf. sećOCEDZIĆ. 
ODGHARKNĄĆ, hę, v. perf. to 
hawk and, spit. 
ODCHÓDjOnu, 8. m. going away; 
loss, waste,diminution. - bydła, 
a loss sustained in cattle in conse- 
quence of some disease among 
them. Wielki - drzewa, piwa, a 
vast consumption of wood, beer.= 
outlet, vent, the anus or funda- 
ment. *= evacuation, excretion. = 
excreted matter, excrement 
ODCHODOWY4 Ą, e, belonging 
to excretion. Kiszka oachodowa, 
rectum, (MgL). 
ODCHODZIĆ, dzk , «. 51. imp. 
ODEJŚĆ, bę , v. perf. to walk off, 
to go away. Odeszli, they are gone 
away. Poczta odeszła, the mail- 
coach is gone, set out. Tylko coś 
był odszedł, on przyszedł, you 
had no sooner gone or you were no 
sooner gone than he arrived. Nie 
odchodź, don't go away; don't be 
out of the way. Fig. Odchodzić od 
założenia, to go from one's sub- 
ject , from the matter in hand; to 
make a digression. Odchodzić Gd 
rozumu, to be deprived or out of 
one's senses, to lose 0113'3 wits. 
Odchodziłem prawie od siebie na 
ten widok, I was almost beside 
myself at that sight. = (of cattle), 
to die. = (of goods), to sell. = 
z kogo, to come out or issue from 
the body. Odeszło z niego wiele 
żółci, he has voided a great deal of 
bilious matter. Robaki z niego od- 
chodzące voids worms. = Dużo 
odchodzi, there is a great waste. 
2) v. a. - kogo, co, to leave one 
or a thing. = Odchodzić co, to pay 
a debt by going on one's errands. 
ODCHOROWAĆ, ruję , v. perf. 
co, za co, to fall sick in conse- 
quence of intemperance or an acci- 
dent which happened to us. 
ODCHWALIĆ SIĘ,kogo, czego, 
nie módz, not to be able to praise 
enough. 
ODCHYLAĆ, am , v. imp. OD- 
CHYLIĆ, lę , v. perf. {co nachylo- 
nego), to make straight again. = to 
draw aside, to turn off. Odchylić 
zasłonę zakrywającą widok cze- 
go, to draw aside or remove the 
veil which conceals an object from 
view. = Odchylić się od swej po- 
winności, to swerve from one's 
duty, see UCHYLAĆ SIĘ. 
ODCIĄĆ, odetnę , v. perf. OD- 
CINAĆ, am, v. imp. to cut or strike 
off. Odciąć głowę, to cut or strike 
off one's head. - linę, to cut the 
cable. Odcięto mu połowę pensyi, 
177 ODC 
they have retrenched the half of his 
pension. Odciąć kogo od społe- 
czeństwa wiernych, fig., to cut 
one off from the church. = Od- 
ciąć żywność nieprzyjacielowi, 
to cut off provisions, to prevent 
provisions being brought to the 
enemy's camp. - wodę oblężone- 
mu miastu, to cut off or intercept 
water from a besieged town.=OD- 
C1NAĆ SIĘ komu, to defend one's 
self, to parry; to retort or make a 
sharp repartee. - się nieprzyja- 
cielowi, to make a stand against 
the enemy, to make head against 
him. Zrzucony z konia, pieszo się 
Niemcem odcinał, thrown off his 
horse, he made a gallant stand 
against the Germans, and with his 
sabre fought on foot. 
ODCIĄGAĆ, am, V. imp. OD- 
CIĄGNĄĆ, nę, v. perf. to draw 
back, to draw away.(off), to with- 
draw, to turn aside.' Odciągnąć ko- 
go od zamysłu, zamiaru, to divert 
a man from his design. - co od 
czego, Arith. to substract, to de- 
duct. =■ 2) v. ń. Odciągnąć z woj- 
skiem, to march off an army, to 
withdraw one's forces. 
ODCIĄGANIE, a, s.n. Arith. 
substraction, see ODEJMOWANIE. 
ODCIĘCIE , a , s. n. the act of 
cutting off. - członka, the. ampu- 
tation of a limb. - pensyi, the re- 
trenchment of one's pay. - nie- 
przyjaciela, the act of cutting off 
the communications of the enemy. 
ODCIERAĆ, am, v.imp. ODE- 
TRZEĆ, trę, v. perf. to clean by 
rubbing. - napis, to rub a stone, 
a marble in order to discover the 
inscription. = Odetrzeć sobie no- 
gę , see OBETRZEĆ. = Odcierać 
zemdlałego, to endeavour to re- 
cover a person who has fainted, by 
rubbing his temples. 
ODCIERPIEĆ, see PRZYCIER- 
PIEĆ. 
ODCIĘTY, A, e, cut off, see OD- 
CIĄĆ. A 
ODCINAĆ, see ODCIĄĆ. 
ODCINEK, nka , s.m. a small 
piece cut off. - kola, Geom. seg- 
ment. - Gram, apostrophe. 
ODCISK, u, s. m. pieczęci na 
laku, the impression, impress or 
mark of a seal on wax. = callosity, 
a hard skin. Odcisk u nogi, corn, 
see NAGNIOTEK. 
ODCISKAĆ, kam, v. imp. ODCI- 
SNĄĆ, nę, v. perf. to hurt by 
pressing hard upon, to gall. Odci- 
snąć sobie nogę., to hurt one's foot 
walking. = Odciskać ryciny, to 
pull prints. = to throw or cast 
back, to bandy. 
ODCUMOWAC,muję, v. perf. to 
unmoor. 
ODCZAROWAĆ, ruję, v. perf. 
to break the spell. 
ODCZEPIAĆ, am, v. imp. OD- 
CZEPIĆ, ?ię , v. perf. to untie, to 
undo, to loosen. - SIĘ, to become 
loosened, unfastened or untied, to 
come undone. - fig. fam. to get 
rid of, to disentangle or extricate 
178 
ODD 
one's self. Nie mogliśmy się od- 
czepić od kozaczej pogoni, the 
Cossaks were always at our heels 
or in pursuit of us, we could not 
get rid of them. Przecież odcze- 
piła się od natrętów, at last she 
has rid herself of troublesome 
people. 
ODCZYNIAĆ, am , v. imp. OD- 
CZYNIĆ , nię , v. perf. to undo 
what has been done. Nie można 
już odczynić tego coś uczynił, you 
cannot now undo what you have 
done. Gdyby przyszło odczyniać 
nie uczyniłbym lego, if it were to 
begin again I would not do it. 
ODCZYTAĆ , tam, v. perf. OD- 
CZYTYWAĆ, tuję, v. freq, to 
read over again, to peruse. Żywoty 
Plutarcha czytać i odczytywać 
lubimy, we delight in reading over 
again the lives of Plutarch. Nie 
mógł się odczytać tych listów, he 
was never weary of reading those 
letters. = to read over, to read the 
whole. Gdy odczytano artykuły, 
the articles having been read over. 
Odczytano mu wyrok, the sen- 
tence lias been read over to him. 
ODCZYTANIE, ia, S. n. reading 
over, perusal. ODCZYTYWANIE, 
a , s. n. a frequent perusal, reading 
over and over. 
ODDAĆ, dam, v. perf. ODDA- 
WAĆ, daję, v. imp. to give back 
again, to return, to deliver, to re- 
store. - rzecz pożyczoną,, to re- 
turn a borrowed thing. hold, to 
pay homage. - list, to deliver a 
letter. - do rąk własnych, to de- 
liver into one's own hands. - ko- 
mu cześć, uszanowanie, to pay 
one's duty to one. - komu spra- 
wiedliwość, to do one justice. - 
komu przysługę, to do one a good 
office or good turn, to render him 
service. Oddać co dosłownie, to 
render or translate a passage word 
for word. Oddał swe dzieci na 
usługę ojczyżny, he has devoted 
his children to the service of his 
country. - dziecko do szkoły, to 
put a child to school. Ludwik XVII 
oddany był na naukę do szewca, 
Lewis XVII was bound apprentice 
to a shoemaker. - ducha, to give 
up the ghost, to breathe one's last. 
- komu wizytę, to pay one a visit, 
to call on him. - dług, to repay a 
debt. - lewatywę, to throw out a 
glyster. Oddał wszystko co zjadł, 
he has brought up what he has 
eaten. - komu wet za wet, to do 
or give like for like, to pay one in 
the same coin. Oddawać świade- 
ctwo prawdzie, to testify or wit- 
ness the truth. - dobro za złe, to 
return good for evil. - ukłon, to 
return a salute. Oddajcie Cezaro- 
wi co Cezara, give unto Caesar 
what belongs to Caesar; every one 
must have his due. ODDAĆ SIĘ, 
ODDAWAĆ SIĘ czemu, to give 
one's self or one's mind to a thing, 
to be addicted to it. Oddał się pijań- 
stwu, he betook to drinking. - się 
tęsknocie,io give way to melancholy. 
ODD 
- się rozpaczy, to give one's self 
up to despair. = Oddawać się cze- 
mu , to devote one's self to a thing. 
Oddać się nauce języków, filo- 
zofii, to devote one's self to the 
study of languages, of philosophy. 
ODDALAĆ, see ODDALIĆ. 
ODDALENIE , ia, s.n. distance, 
renioteness.= removal, dismission. 
- ministra, the dismissal of a mi- 
nistcr. Trzymać w oddaleniu, to 
keep at a distance, to hold off. 
ODDALIĆ, lę, v. perf. ODDA- 
LAĆ, am, v. imp. to put away, to 
remove, to dismiss. - sługę, to 
dismiss a servant. - żonę, to put 
away or dismiss one's wife. Król go 
oddalił od siebie, the king dis- 
missed, banished him from his pre- 
sence. Oddalać złe myśli, to ba- 
nish or dismiss evil thoughts. Proś- 
my Boga aby oddalił od nas to 
nieszczęście, let us pray to God 
that he may avert such a misfortune. 
- SIĘ, to go or getaway, to with- 
draw. - się z miejsca, to leave or 
quit a place.- sięod swegu przed- 
miotu, to run away from one's text, 
to make a digression, to ramble 
from one's subject. 
ODDALONY, E, E, distant, far, 
remote, see ODLEGŁY, DALEKI. 
= rimoved, dismissed. -y od 
spraw publicznych , dismissed 
from public office. -y ze służby, 
(of a servant), sent away, turned 
away, dismissed, discharged. 
ODDANIE, a, s.n. the act of 
giving back, returning; restitution, 
return. Pożyczyć na wieczne nie 
oddanie (fam.), tp_lęnd money in 
view never to get it again. Oddanie 
się czemu, the act of devoting or 
consecrating one's self to a thing. 
ODDANY, a, E, rendered, given 
back, returned. -czemu, devo- 
ted, addicted to. 
ODDARCIE , a , s.n. the act of 
tearing off a piece. 
ODDAWCA, cv, s.m. deliverer, 
bearer. - listu, the bearer of a 
letter. 
ODDECH, u, s. m. breath, respi- 
ration. 
ODDECHOWY, A, e, respiratory. 
Kanał oddechowy, Anat, trachea, 
tracheal artery, windpipe. 
ODDYCHAĆ, cham, v. n. imp. 
ODETCHNĄĆ, nf„ v.perf. to draw 
or fetch breath , to breathe, to re- 
spire.- zdrowem powietrzem, to 
breathe a good air. - zemstą, to 
breathe revenge. Wszystko co od- 
dycha, all that has life. Odetchnąć 
po pracy, to rest or repose one's 
self after work, to take breath from 
one's fatigue. Pozwólże mi odet- 
chnąć, let me take breath a mo- 
ment, give me a moment's rest. 
W tej rodzinie wszystko oddycha 
radością i pobożnością, in that 
family every thing breathes joy and 
piety. 
ODDYCHALNY, a, E, fit for res- 
piration. 
ODDY'CHANIE, ia, S. n. breath- 
ing, respiration. ODE 
ODDZIAŁ, u,s.m. division, par- 
tition ; section; detachment, party. 
-jazdy, piechoty, a detachment 
of cavalry, infantry. 
ODDZIAŁAĆ, am, v. n. perf. 
ODDZIAŁYWAĆ, łuję , v. imp. to 
counteract, to react. 
ODDZIAŁANIE, ODDZIAŁY- 
WANIE , u, s. JI. counteracting, 
reaction. 
ODDZIELAĆ, am, v. imp. OD- 
DZIELIĆ, lę , v. perf. to set apart, 
.to separate; to divide, to part. Od- 
dzielać ziarno dobre od złego, to 
part the good seed from the bad. 
Pirenejskie góry oddzielają Fran- 
cyą od Hiszpanii, the Pyrenees 
divide France from Spain. Oddzie- 
lono tysiąc ludzi dla otoczenia 
miasta, a thousand men were de- 
tached or sent off to invest the 
place. - SIĘ, to detach or separate 
one's self; to break away, to come 
off. Oddzielić się od kogo, to part 
with one, to leave hiih, see ODŁĄ- 
CZYĆ, ROZSTAĆ SIĘ. 
ODDZIELNIE, adv. apart, se- 
parately. 
ODDZIELNOŚĆ, ści, s.f. sepa- 
rateness. 
ODDZIELNY, A, K, separate, 
standing by itself. 
ODDZIERAĆ, ram, v.imp. ODE- 
DRZEĆ., drę , v. perf. to tear off. 
ODDŹWIĘK,u, s.m. resounding, 
sounding again, re-echoing, loud 
echo. 
ODEBRAĆ, see ODBIERAĆ. 
ODEBRANIE, see ODBIERA- 
NIE. 
ODECHCIEĆ SIĘ, ce się,v.perf. 
impers. to lose one's conceit of a 
thing, to be out of conceit with it. 
Chcialem spać, lecz teraz mi się 
odechciało, I felt an inclination to 
sleep, but I feel it no more. Ode- 
chciało mu się, his longing is over. 
ODĘCIE, ia, s. n. swelling, tu- 
mefaction, flatulency, puffing. 
ODEDNIEĆ, v. impers. to dawn, 
to grow light. Już odedniało, the 
dawn is no more, it is broad day. 
ODEGNAĆ, gonię , v. perf. OD- 
GANIAĆ, am,v.imp. to drive away. 
ODEGRAĆ, gram , v.perf. OD- 
GRYWAĆ, wam, V. imp. to win 
back again, to recover or retrieve 
what has been lost at play. Odegrać 
komu jego kolor (w kartacn), to 
follow suit. Nie odegrał mu w ko- 
lor, he does not follow suit. Prze- 
grał w grze pierwszej, lecz ode- 
grał się w drugiej, he lost by Iris 
first play, but lie retrieved his loss 
by the second. = to finish to play 
upon a musical instrument. = Ode- 
grać rolę, to act or perform a part. 
Dobrze odegrałswąrolę, he acted 
or performed his part well. 
ODEJMOWAĆ, see ODJAĆ. 
ODEJMOWANIE, a, s. n. Arith. 
substraction. 
ODEJŚĆ, see ODCHODZIĆ. 
ODELGA, ODLIGA, Gi, s. f. 
thaw. 
ODELGNĄĆ, gnie, v. n. perf. to 
thaw. Odelgło, it has thawed. 
ODE 
ODELŻYĆ, v. perf. a. and n. to 
thaw. Wiatr odelżył rzekę, the 
wind has thawed the river. Mróz 
odelżał, the cold is lesser and it 
thaWS, 
ODEMKNĄĆ, nę , o. perf. OD- 
MYKAĆ, kam , v. imp. to open. 
ODEMNIE, (for euphony's sake 
instead of OD MNIE), from me. 
ODEPCHNĄĆ, uę, v.perf. OD- 
PYCHAĆ, cham, v.imp. to push 
back (away); to spurn , to discard. 
Odpychać się od brzegu, to shove 
off from the shore. 
ODEPRZEĆ, rę , v. perf. OD- 
PIERAĆ , ram , v. imp. to beat 
back, to repel. - nieprzyjaciela, 
to beat back (off) the enemy. Gwałt 
gwałtem odpierać, to repel force 
by force. - czyje twierdzenie, to 
to retort one's argument. - za- 
rzut , to refute an objection. 
ODEPRZEĆ, ODEPRZAĆ, see 
PRZEĆ. 
ODERWA, y, s. f. all that is torn 
off; rag, tatter. 
ODERWAĆ, wę, v.perf. OD- 
RYWAĆ, wam, v. imp. to pull or 
tear off. Oderwać pieczątkę, to 
break the seal of a letter. - za- 
mek, to take off a lock.- coś przy- 
bitego gwoździami, to unnail. 0- 
derwać dziecko od piersi matki, 
to tear, to snatch a child from its 
mother's arm. Żadną miarą nie 
oderwiesz go od książek, one 
cannot tear him away or take him 
away from his books. Oderwać oczy 
od miłego przedmiotu, to avert, to 
turn away the sight from some 
lovely object. To mię odrywa od 
pracy, that draws me away from 
my work. = SIĘ , to break from. 
Ogromna lawina oderwała się 
od góry, an enormous avalanche 
broke or detached itself from the 
mountain. Oderwać się od kobiety, 
to break off acquaintance with a 
woman. Nie może się oderwać od 
tej kompanii, he cannot break 
from this company. Odrywa się od 
najmilszych sobie zatrudnień, he 
tears himself away or flies from his 
dearest pursuits. 
ODERWANIE, ia, s.n. pulling 
or tearing off; disruption. 
ODERWANY, a, e, torn off. = 
fig. abstruse, abstracted. Oderwa- 
ne wyobrażenia, abstruse ideas. 
ODERWISKO, a, s.n. a fragment 
broken from. 
ODERZNĄĆ , nę , v. perf. OD- 
RZYNAĆ , nam , v. imp. to cut off 
(with a knife). 
ODESPAĆ, ODSPAĆ, śpię , v. 
perf. to sleep one's usual sleep. 
Odespal swoje poobiedzie, he has 
taken his usual nap after dinner. 
Czuwaj dziś przy chorym, ode- 
śpisz jutro za swoje, sit up this 
night with the sick person, the fol- 
lowing night you shall sleep the 
double. 
ODESŁAĆ, szlę, v. perf. ODSY- 
ŁAĆ, łam , v. imp. to send back 
(away). 
ODETCHNĄĆ, see ODDYCHAĆ. 
ODG 
ODETCHNIENIE, A, 5. n. breath, 
respiration. = fig. relaxation, di- 
version, rest 
ODETKNĄĆ, nę, v.perf. ODTY- 
KAG, kam, v.imp. to unstop, to 
uncork. 
ODĘTOŚć, ści, s. f. swe I ii ng, tu- 
mefaction, swelling or flatulency of 
the stomach. 
ODĘTY, a, e, swoln; blown or 
puffed up, swelled, flatulent. 
ODEZWA, wv, S. f. proclama- 
tion, address. 
ODEZWAĆ SIĘ,OZWAĆ SIE.wę 
się , v. perf. ODZYWAĆ SIĘ, wam 
śię, v.imp. to begin to speak', to ex- 
press one's opinion, to intimate, tp 
give to understand, to say, to an- 
swer. 'Wołałem na niego a nie 
odezwał się, I called out to him 
and he did not answer. Odezwała 
się muzyka w drugim pokoju* the 
music struck up in the next room. 
Odzywają się wierzyciele ze swe- 
mi pretensyami* the creditors 
come in with their claims. Odezwać 
się ze swojem zdaniem Jo express 
or declare one's opinion. Odezwać 
się o koronę* o spadek* to claim 
or demand a crown; to claim or 
demand an inheritance. Odezwać 
się o rękę panny* to demand or 
sue for, the hand of a young lady. 
Febra mu się odezwała* he has a 
relapse of fever. Odezwały się 
w sercu głos natury* dawne 
przywiązanie, i t. p.* the voice of 
nature has spoken in his bosom, a 
remembrance of a former affection 
awoke in his heart. = to give or 
produce a sound. Uderz ws'ół* 
nożyce się odezwą* see NOŻYCE. 
= to repeat the sound, to re-echo, 
to answer. Góry i lasy odzywały 
się na jego pienia* the mountains 
and the woods answered or re- 
echoed his song. 
ODFARBOWAĆ, buję, v.perf. to 
die again, to give a fresh colour. 
ODFUKNĄĆ,NĘ,v.psrf.to retort 
sharply (gruffly), to rebuff. 
ODGADAĆ, ODGADNĄĆ, nę, V. 
perf. ODGADYWAĆ, duję, v.imp. 
to guess, to solve a riddle. Odga- 
dłeś myśl moją, you have guessed 
or hit upon my thoughts. Nasze 
serca odgadły się* our hearts had 
understood one another. Tu niema 
co odgadywać (to rzecz jasna)* 
there is nothing to guess. 
ODGADNIEN1E, a, s. n. the act 
of guessing /solution. 
ODGADYWANIE, a, s.n. a fre- 
quent solving of riddles, a frequent 
guessing at another's thoughts. 
ODGANIAĆ, see ODEGNAĆ. 
ODGARNĄĆ, nę, v. perf. t(f 
shove or draw aside. Odgarnij so-^ 
bie włosy* throw back your hair. 
ODGINAĆ), nam, v. imp. OD- 
GIĄĆ, odegnę , v. perf. to un- 
bend, to make straight what was 
crooked. 
ODGŁOS, u, s. m. echo, report, 
noise. - wystrzału* the report of 
a gun. - bębnów, the noise of 
drums. - dzwonów, the ringing 
179 ODJ 
of bells, = news; rumour, intelli- I 
gence. Na pierwszy odgłos po- 
wstania w Polsce, at the first 
intelligence of an insurrection in 
Poland. 
ODGNIĆ, niję, v. n. perf. to 
rot off, to putrify and fall off. 
ODGNIEŚĆ, gniotę, v. perf. OD- 
GNIATAĆ,gniatam,v. imp. to hurt 
bv pressing hard upon. - to gall. 
0DGN1EWAĆ SIĘ, v. perf. to 
be pacified or pleased again, to 
cool.. Sam się zagniewał, niech- 
że i sam się odgniewa, if he gets 
into a heat, he must just cool again, 
that's all, 
ODGN1OTEK, see NAGNIOTEK. 
ODGNO1Ć,ję, v. perf. to se- 
parate a thing by putrefaction. 
ODGORZEĆ, rzeję, v.n.perf. 
to be separated or fall away being 
destroyed by fire. Jedno skrzydło 
wiatraka odgorzalo, one of the 
sweeps of the windmill fell away 
destroyed by lire. 
ODGOTOWAĆ, tuję, v. perf. to 
boil, to decoct. 
ODGRABIĆ, bię, v. perf. to 
rake away. 
ODGRADZAĆ, am, v. imp. OD- 
GRODZIĆ, dzę,v. perf. to seperate 
by a hedge. 
ODGRANICZAĆ, am, v. imp. 
ODGRANICZYĆ, czę, v. perf. 
to seperate bv a boundary line. 
.ODGRAŻAĆ SIĘ, żam się, v. 
imp. to seek to frighten away by 
threatening; to denounce.- komu 
kijem, to threaten one with a stick. 
Nie jeden tchórz odgraża się, 
your swaggerers are great cowards. 
ODGRYŚĆ, zę, v. perf. OD- 
GRYZAĆ, am, v. imp. to gnaw off, 
to nibble off. Odgryść ładunek, to 
bite off the end of the cartridge. 
Odgryzać się komu, to defend 
one's self by biting. 
ODGRYZEK, zka , s. m. a piece 
bit off. 
ODGRZAĆ, grzeję, v. perf. OD- 
GRZEWAĆ, wam, v. imp. to warm 
again, to get heated. Odgrżej ten 
rosół, warm the soup again. 
ODGRZANIE, ODGRZEWANIE, 
A, s. n. warming again. Piecyk do 
odgrzewania talerzy, a plate- 
warmer. 
ODGRZEBAĆ, bię , v. perf. OD- 
GRZEBYWAĆ, buję, v. imp. to 
dig up, to rake up. Odgrzebać ciało 
dla śledztwa, to take up the body 
in order to examine it. Odgrzebał 
stary posąg, he dug up an antique 
statue* 
ODGWOŹDZIĆ, dzę, v. perf. to 
unnail. - działo, to unspike a 
piece of ordnance. 
ODJĄĆ, odejmę, v. perf. ODEJ- 
MOWAĆ , muję , v. imp. jednę 
liczbę od drugiej, to substract or 
deduct one number from another. 
- to take away, to remove; to 
deprive. - plaster, to take away 
a plaster.- komu życie, to take 
away a man's life, to put him to 
death.- sobie życie, to make away 
with one's self. - mowę, to de- 
180 
ODK 
prive of the power of utterance. 
Odejmować sen, to prevent from 
sleeping, to cause sleeplessness. 
Odjąć komu ochotę* do czego, to 
put one out of conceit with a thing. 
Odięto mu urząd, he was dismis- 
sed from his employment. Za- 
zdrość jej prawie rozum odjęła, 
jealousy has almost deprived her 
of reason. 
ODJAZD, u, s. m. ODJEZDNE, 
ego , s. n. departure. Na odje- 
zdnem, in the very moment of de- 
parture. Dał tyle dzieciom, słu- 
gom odjezdnego, he gave such a 
sum of money to the children, ser- 
vants upon the point of setting off 
or setting out. = WYJAZD. 
ODJECHAĆ, jadę, v. n. perf. 
ODJEŻDŻAĆ , dżam, v. imp. to set 
off (out), to ride off (away), to de- 
part. Oajeżdża,he is ready to depart 
or upon the point of his departure. 
ODJĘCIE, ia, *• n. taking away. 
-urzędu, deprivation. - praw 
cywilnych, deprivation, lossof civil 
rights. - wzroku, słuchu, priva- 
tion , loss of sight, hearing. 
ODJEMNY, a , e, capable of be- 
ing deducted or substracted, = 
negative. Ilości odjemne, negative 
quantities. Eleklrycznośćodjemna, 
negative electricity. 
ODJĘTY,a, e,partie. ofODJĄĆ. 
ODJEZDNE, see ODJAZD. 
ODJEŻDŻAĆ, see ODJECHAĆ. 
ODKĄD , adv. since, as soon as. 
Czuję się lepiej odkąd biorę le- 
karstwo, since I make use of this 
physic I am better. Odkąd? how 
long since? 
ODKAPTURZYĆ, rzę, v.perf. to 
make one throw off one's monkish 
habit.-sokola, to unhood a hawk. 
ODKARASKAĆ SIĘ, kam, się, v. 
perf. (fam.), to get rid of. 
ODKARMIĆ, ję, v. perf. to finish 
to nurture one. = to fatten (oxen, 
pigs). = (of a child), to wean. 
ODKASAĆ, szę , v. perf. to 
tuck up one's gown so as to show a 
portion of the leg, arm, etc. which 
was covered before. 
ODKĄSIĆ, szę , v. perf. to bite 
off, see ODGRYŹĆ. 
ODKASZLNĄĆ, nę, v. n. perf. 
to ease one's self by coughing, to 
expectorate. 
ODKAZ, u, s. m. (old.}, refusal. 
= answer. = legacy, gift by will, 
see PRZEKAZ. 
ODKAŻANIE , a, s. n. legacy. 
ODKAZICIEL, a, s. m. testator. 
fem : - ODKAZICIELKA. 
ODKAZYWAĆ SIĘ, zuję się, v. 
imp. to threaten, to denounce. 
ODKICHNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to ease one's self by sneezing. 
ODKINĄĆ, nę v. perf. ODRZU- 
CIĆ , to throw back. Odkinąć się 
od koqo, to abandon , to forsake 
one. 
ODKIPIEĆ, pię, v. n. perf. to 
cease seething or boiling. 
ODKISAĆ , ODKISNĄĆ, nę, v. 
n. perf. to ferment sufficiently. 
ODKŁAD, u, s. m. delay. 
ODK 
ODKŁADAĆ, dam, ». imp. OD- 
ŁOŻYĆ, źę, v. perf. to lay, put or 
set aside. Odkładać pieniądze na 
nieprzewidziane potrzeby, to lay 
by money for unforseen wants. = 
to put off, to delay, to postpone, 
to procrastinate. Niewczesne rady 
odłóż na później, keep your coun- 
sels for a fitter opportunity. Od 
dnia do dnia odkładać, to put off 
from day to day, to procrastinate. 
Pohulankę odłożyliśmy na jutro, 
the party has been put off, or ad- 
journed till to-morrow. 
ODKŁADACZ, a, s. m. tempo- 
rizer, procrastinator, cunctator. 
ODKŁADANIE, ia , s. n. setting 
or laying aside. = delay, postpone- 
ment, procrastination. 
ODKŁADNICA, y, s. f. that por- 
tion of a plough which throws the 
earth upon the furrow. 
ODKLEJAĆ, am, v. imp. OD- 
KLEIĆ, ję, v. perf. to unglue, to 
disjoint. ODKLEIĆ SIĘ, to un- 
glue , to come off. Okładka książ- 
ki odkleiła się, the cover of the 
book came off. 
ODKLEPAC, pię, v. perf. to 
straighten, to make straight again 
byhammenng. =• Odklepać pa- 
cierz, to make one's usual prayers 
negligently, without any feeling of 
devotion. 
ODKLINAĆ, am, v. n. imp. OD- 
KLĄĆ , ODEKLĄĆ, odeklnę,v. 
perf. to return one's anathema, 
saying : let him be accursed by all 
the world for his having condemned 
me. = to return an oath, a swear- 
ing. 
ODKŁON, d, s. m. the act of re- 
turning a bow; resalutation. 
ODKŁON1Ć SIĘ, nię się, v. perf. 
to return a bow. 
ODKOPAĆ, pię, v. perf. ODKO- 
PYWAĆ, puje, v. imp. to dig up. 
ODKOWAĆ, see ODKUĆ. 
ODKRADAĆ, am, v.imp. OD- 
KRAŚĆ, adnę , v.perf. to make a 
theft for a theft. 
ODKRAJAĆ and ODKRAWAĆ, 
see ODKROIĆ. 
ODKRĘCAĆ, am, v.imp. OD- 
KRĘCIĆ, cę, v.perf. to unwring, 
to untwist, to twist off, to separate 
by twisting.- SIĘ, to come un- 
twisted. 
ODKREŚLAĆ, am, v. imp. OD- 
KREŚLIĆ, lę , v. perf. to separate 
by drawing a line. 
ODKROCZYĆ, czę, v.n. perf. 
od czego, od kogo, to swerve 
from. 
ODKROIĆ, oję, v.perf. to cut 
off (with a knife). 
ODKRYĆ, ję , v. perf. ODKRY- 
WAĆ wam , v. imp. to uncover. 
Odkryć garczek, półmisek, czło- 
wieka leżącego w łóżku, to take 
off the lid of a pot, to uncover a 
dish, to uncover a man in his bed. 
Odkrywać gors, piersi, to uncov- 
er or show one's bosom. =-. to dis- 
cover. Harwcy odkrył cyrkulacją 
krwi, Harvey discovered the cir- 
culation of the blood. - to djs- ODŁ 
dose, to detect, to discover. Od- 
kryć złodzieja, to detect a thief. - 
tajemnicę, spisek, to disclose or 
discover a secret, a conspiracy. 
ODKRYCIE, la, s.n. discovery, 
disclosure. Pracować nad -m ko- 
palni , tajemnicy, to work for the 
finding out of, to labour in order 
to find out, a mine, a mystery. Od 
-cia Ameryki, since the discovery 
of America. - swych spólników, 
the revealing of one's accomplices 
in a plot 
ODKRYTY, A, e, uncovered. 
= discovered. = detected, disclo- 
sed , discovered. 
ODKRYWACZ, a , 8. m. discov- 
erer , finder. 
ODKRZĄKNĄĆ, nę, v.n. perf. 
to hem or hum before speaking. 
Odkrząknąwszy tak zaczął, he 
then began after two or three hems, 
in this manner. 
ODKRZYWIAĆ, see PROSTO- 
WAĆ. 
ODKUĆ, ję, v.perf. to break , 
to throw off tiie chains, to break 
what was bound with metal, to un- 
shoe a horse. Ten koń odkuł się 
w drodze, that horse's shoe is 
fallen off on the road. 
ODKULBACZYĆ, czę, v.perf. 
to unsaddle. 
ODKUP, u, 8. m. ransom. 
ODKUPIĆ, pię, v.perf. ODKU- 
PYWAu, puję, v. impf. to buy off, 
to redeem, to ransom. 
ODKUPICIEL, a, s. m. Redeem- 
er, our Saviour. 
ODKUPIENIE, A, s.n. redemp- 
tion. 
ODKWITNĄĆ, nę, v.perf. to 
blossom or bloom again. 
ODLAĆ see ODLEWAĆ. 
ODŁĄCZAĆ, see ODŁĄCZYĆ. 
ODŁĄCZALNOŚĆ, ści, s.f. se- 
parableness , separability. 
ODŁĄCZALNY, a, e, separable. 
ODŁĄCZENIE, a , s. n. separa- 
tion. Dla -nia go od złego to- 
warzystwa , in order to wean or 
detach him from bad company. Żyć 
w -niu od świata, to live in 
retirement or seclusion, to live far 
from the world. - Odłączenie 
dziecka od piersi, the weaning of 
a child. 
ODŁĄCZONY, a, e, separated, 
sundered. = weaned. 
ODŁĄCZYĆ, czę , v. perf. OD- 
ŁĄCZAĆ , am , v. imp. to disjoin, 
to separate, to sunder. - dziecko, 
to wean a child. - się od kogo, to 
part company with one, to part 
with him, to leave him. 
ODŁĄCZNIE, adv. abstracted- 
ly, abstractly. 
ODŁĄCZNOŚĆ, ści, s.f. the 
quality of being abstract, sepa- 
rated. 
ODŁĄCZNY, A, E, abstract, se- 
parated. 
ODŁAJAĆ, ję , v. perf. to retort 
a scolding, to chide in return. 
ODŁAM, u, s.m. fragment; a 
part detached from the whole. 
ODŁAMAĆ, .mię, v.perf. OD- 
ODL 
ŁAMYWAĆ, muję, v. imp., to break 
off. 
ODŁAMEK, mku, s.m. fragment, 
a part broken off. 
ODŁAZIĆ, żę, v. imp. ODLEŹĆ, 
lazę , v.perf. to creep or crawl 
away. 
ODLECIEĆ, cę, V. n. perf. OD- 
LATYWAĆ, tuję, v.imp. to fly 
off (away). 
ODLEGLE or OELEGŁO, adv. 
far, distant. 
ODLEGŁOŚĆ, śa, 8. f. distance, 
remoteness. 
ODLEGŁY, a, e, far, distant, 
remote. Najodleglejsza potom- 
ność , the latest, remotest poster!* 
ty. Najodleglejsze strony, the re- 
motest or most distant regions. 
ODLEPIAĆ, am , v. imp. ODLE- 
PIĆ , pię , v. perf. to unglue , to 
disjoint Odlepić się, to unglue, 
to come off. 
ODLEW, u, s. m. pouring off, 
decanting. - morza, ebb or eb- 
bing of the sea, ebb-tide, low water. 
Przylew i odlew, high water and 
low water. Na odlew, with the left 
hand. Palnął go na odlew, he has 
given him a back-stroke. Z jednego 
odlewu, (a figure) of one cast only 
or made at one cast. 
ODLEWAĆ, am, v. imp. OD- 
LAĆ , eję , v. perf. to pour off that 
portion of a liquor which overfills 
its vessel, to throw it away, to make 
less full. Odlać z beczki, to draw 
from a cask a part of its contents. 
Butelka by la pełna wina, lecz 
codzień ktoś z niej odlewa, that 
bottle was full of wine, but it is 
getting emptier every day. = to 
mould, to cast brass', copper, etc. 
Odlewać dzwon, posąg, to cast a 
bell or a statue. Odlewać świece, 
to mould candles. 
ODLEWACZ, a, s.m. caster, 
moulder. 
ODLEWANIE, IA, s.n. frequent 
pouring off. = casting of metals in 
a mould. 
ODLEWANY, A, E, cast, mould. 
Dałem mu odlewanego (very 
fam.), I dealt him a vigorous blow, 
or I gave him a well dealt blow. 
ODLEWISKO, s. n. lagoon. 
ODLEŻEĆ, żę , v. perf. swoje, 
czas oznaczony, to be lying till 
a certain time. Odleżałem całą 
gorączkę, I kept my bed or I was 
bedrid during my fever. Odleżeć 
sobie bok, to hurt one's side by 
lying too long upon it. Daj jabł- 
kom odleżeć się na słomie,.let 
these apples remain upon the straw, 
till they come to maturity. 
ODLICZAĆ, am , v. imp. ODLI- 
CZYĆ, czę , v. perf. to count a 
sum in order to set it aside (for 
one's own use or for another's). 
Odliczyłem dla ciebie sto duka- 
tów, I have just counted a hundred 
ducats for you. = to deduct Trze- 
ba odliczyć z tej summy twoje 
wydatki, what you have spent 
must be deducted from that sum. 
ODLICZENIE;'a, s. n. deduction. 
ODM 
Kapital dziedziczny, po odlicze- 
niu długów- i zapisów, wynosi 
4,000 f., the inheritance, making a 
deduction for debts and legacies, 
amounts to four thousand pounds. 
ODLIGA, i, s.f. thaw. 
ODLIZAĆ, żę , v. a. to take off 
by dint of licking, to lick away. 
ODŁOG, ogu, s.m. fallow, 4 
fallow field. Leżeć odłogiem, to He 
fallow, to be untilled or uncultiva- 
ted ;/tg. (of arts, sciences, ofbu- 
man understanding), to lie waste 
or uncultivated. Puścić odłogiem, 
to convert a field into a- fallow; 
to lay aside, to neglect 
ODŁOGOWAĆ, guję , u n. to 
Ue fallow. 
ODŁOMEK, mku, 8, m. ODŁOM, 
a piece broken off, fragment. 
ODLOT, u, 8.m. flying off (away). 
ODŁOŻYĆ , see ODKŁADAĆ. 
ODŁOŻYSKO,k,s.n. fallow. 
ODLUDEK, dka , 8. m. a person 
that keeps aloof from mankind, a 
misanthrope , fem. ODLUDKA, i, 
8.f. a female misanthrope. 
ODLUDNIA, mi , s. f. an unin* 
habited place, a desert 
ODLUDNOŚĆ, ści, s.f. loneli- 
ness, seclusion, solitude. 
ODLUDNY, a, e, afraid of hu- 
man beings, avoiding company. =» 
lonely, secluded, solitary. 
ODŁUPAĆ, pię, v. perf. to spMt 
off, to separate by splitting. 
ODŁUPEK, pka; s.m. splinter. 
ODLUTOWAĆ, tuję , v. perf. to 
unsolder., 
ODŁUŻYĆ, żę , v. perf. to bur- 
den with debts. - SIĘ, to run into 
debts. 
ODMACH , u, s. m. a blow given 
in return. 
ODMACHNĄĆ, nę, v.n.perf. to 
return a blow, to give a back 
stroke. 
ODMAKAĆ, am, v.n.imp. to 
lie soaked. ODMOKNĄĆ, nę, v. 
perf. to be sufficiently soaked. 
ODMALOWAĆ, luję , v. perf. 
to paint, to depict. = to picture, 
to describe. 
ODMARSZCZYĆ, czę,v. perf. to 
unwrinkle, to smooth the wrinkles. 
ODMARZNĄĆ, nę , v. n. perf. 
ODMARZAĆ, to be blasted with 
cold, to fall off by the effect of 
frost. = to thaw. 
ODMAWIAĆ, see OMÓWIĆ. . 
ODMAWIANIE, see ODMÓ- 
WIENIE. 
ODMAZAĆ, żę , v. perf. ODMA- 
ZYWAĆ, zuję, v. imp. to separate 
by striking out or blotting out. 
ODMĘT, u. s.m. chaos, confu- 
sion, embroilment Łowić ryby 
w odmęcie, to fish in troubled wa- 
ters. W odmęcie żywiołóio, in the 
disorder, the confusion of the ele- 
ments. Interesa jego w okropnym 
odmęcie, his affairs are in a fright- 
ful confusion, in a perfect chaos. 
Bóg wywiódł porządek z odmętu, 
God reduced chaos to order. 
ODMIAŁ, u, s.n. a bank or sand, 
a shallow, see MIELIZNA* 
181 GDF;1 
ODMIANA, kt, s. f. change, al- 
teration. Wszystko podlega -nie, 
every thing is subject to change. 
Wide zaszło -n, several altera- 
tions, changes have taken place. 
Zaprowadzić-nę, to bring about, 
to effect an alteration. mark, 
•spot, streak. Koń z -na na czo- 
Ie, a horse with a mark on his 
forehead. Pies biały z czarnemi 
-mi, a white dog with black spots. 
Marmur z odmianami, a marble 
sprinkled with divers colours. 
ODMIAR,u, s.m. compensation, 
remuneration , return, reward. 
ODMIATAĆ, am , v. imp. OD- 
MIEŚĆ , miotę, v. perf. to sweep 
away. 
ODMIĘCZ, y, s.f. thaw. 
ODMIĘKAĆ, am, v.n. imp. OD- 
MIĘKNĄĆ, kę, v.perf. to grow 
soft Po deszczu ziemia od- 
miękla, the earth became soft after 
the rain. Odmięka na dworze, It 
thaws* 
ODMIĘKCZAĆ, am, v. imp. OD- 
MIĘKCZYĆ, czę, v.perf. to soften, 
to mollify. - skóry, to soak the 
hides. 
ODMIENIAĆ, am , v. imp. OD- 
M1ENIĆ, mę, v.perf. to change, 
to alter. Odmienić mieszkanie, to 
change one's lodgings or to shift 
one's quarters. - zdanie, to alter 
one's mind. - suknią, koszulę, 
to change or shift one's clothes, 
one's shirt. ™ Gram. Odmieniać 
słowo, rzeczownik, to conjugate 
a verb, to decline a noun. - SIĘ, 
to change. Nic stałego na tym 
świecie, wszystko się odmienia , 
nothing is fixed In this world, all 
things change. Odmienić się na 
dobre, na złe, to change for the 
better, for the worse. = Gram. To 
słowo tak sis odmienia, this verb 
is conjugated thus. 
ODMIENNIE, adv. In a different 
manner. 
ODMIENNOŚĆ, &a,s.f. muta- 
bility, changeableness, inconstancy. 
=> diiTerence, diversity. 
ODMIENNY, a, e, mutable, 
changeable, inconstant. =■ different, 
unlike, dissimilar. 
ODMIERZAĆ, AM, V. imp. OD- 
KIERZYĆ, azę, v. perf. to meas- 
ure out (off). Jaką miarką mie- 
rzą taką odmierzają, see MIAR- 
KA. 
ODMIESZKAĆ, am, v. perf. 
gdzie czas naznaczony, to dwell 
or live in a place for given time. 
Odmieszkalem u niego pożyczone 
mu pieniądze, I have got my debt 
by dwelling in my debtor's bouse. 
ODMIGĘBA, Y, s. m. a haughty, 
supercilious man , a man puffed up 
with pride. 
ODMŁADZAĆ, AM, v. imp. OD- 
MŁODZIĆ,dzę, v.perf. to make 
younger, to make look younger. 
Odmładzać starce, to make old 
men young again. - SIĘ, (said of 
leaves, trees), to put forth leaves, 
to shoot, to sprout again. 
0DMŁODEK, DRA, s. m. young 
182 
ODM 
shoot, sucker or sprig, twig, 
sprout. 
ODMŁODNIAŁY, a, e, grown 
young again. 
ODMŁODNIEĆ, vi^,v.n.perf. 
to grow young again. 
ODMŁODNIENIE, a, s. n. grow- 
ing young again. 
ODMŁODZENIE, a, s.n. the act 
of making young again. 
ODMŁODZICIEL, K,s.m. one 
who is capable of making young 
again. 
ODMOCZYĆ, czę, v.perf. to 
steep, to soak. Deszczyk odmoczył 
ziemię, the rain has soaked the 
ground. 
ODMOKNĄĆ, see ODMAKAĆ. 
ODMOTAĆ, am , v. perf. nici, to 
unwind yarn from the reel.- wło- 
sy, to disentangle or comb out one's 
hair. = fig. to disentangle, to dis- 
embroil, to unravel, to clear up. 
- intrygę sztuki dramatycznej, 
to unravel the plot of a play. 
ODMOWA, wy, s.f. denial, re- 
fusal. 
ODMÓWIĆ, wię , v. perf. OD- 
MAWIAĆ, ku, v. imp. to recite, to 
repeat, to say over again. - pacie- 
rze, modlitwę, to say one's prayers. 
- różaniec, to tell beads. - sługę, 
robotnika, to entice away a ser- 
vant , a workman. = to deny, to 
refuse. Odmówiono mu o co pro- 
sił, he has been refused the favour 
that he asked. Niczego przyjacio- 
łom nie odmawia, he can deny his 
friends nothing. Odmówić komu 
wstępu do domu, to deny one ad- 
mittance.- komu panny, to refuse 
one's daughter in marriage. Wszy- 
stkiego sobie odmawia, he denies 
himself the necessaries of life. Ni- 
czego sobie nie odmawia, he 
grudges or denies hjmself nothing, 
he thinks nothing ' too good for 
himself. 
ODMOWNIE, adv. negatively. 
- odpowiedzieć, to answer nega- 
tively. 
QDMOWNY, A, e, negative. -a 
odpowiedź, a negative answer, 
denial. Dostać odpowiedź -ą, to 
receive a denial, to meet with a 
refusal. 
ODMRAŻAĆ, am, v. imp. OD- 
MROZIĆ , źę , v. perf. sobie jaki 
członek, to lose the use of a limb 
in consequence of a severe frost. 
ODMROŻONY, a, e, frozen, 
fallen off in consequence of a severe 
frost. 
ODMRDGAĆ , guję , v. n. imp. 
ODMRUGNĄĆ, nę, v.inst. komu, 
to return a wink. 
ODMRUKIWAĆ, kuję, v. n. imp. 
ODMROKNĄĆ, nę, v.inst. tore- 
tort a grumble, to reply with a 
grumble. 
ODMUCENAĆ , nę , v. perf. co 
z kurzu, z pylu, to blow away the 
dust from a thing. 
ODMUROWAĆ, ruję, v. perf. 
to rebuild (with bricks, stones). = 
to unwall, to open. 
ODMYĆ, ję, v.perf.ODMYWAĆ, 
ODN 
am, v. imp. to wash away (off, out). 
ODMYKAĆ, see ODEMKNĄĆ. 
ODNAWIAĆ, am, v. imp. OD- 
NOWIĆ, wię, v. perf. dom, bu- 
dynek, to build a house a new, to 
repair a house. Odnowić obraz, to 
varnish a picture. - obicie, to 
restore a Piece of tapestry. = to 
renew. Wiosna wszystko odna- 
wia , the return of the spring re- 
news or revives all nature. Odno- 
wić z kim dawną przyjaźń, to 
renew an old friendship with one. 
- dawny zwyczaj, to renew an 
old costum. - przymierze, trak- 
tat , to renew or resume a treaty, 
to set it on foot again. Odnawiać 
czyje rany, fig. to renew one's 
wound, to open the wounds of one's 
heart afresh, to renew or revive 
one's sriefs. - SIĘ, to be renewed, 
to ,,e.reviVed. Natura odnawic ^ię 
na wiosnę, nature is renewed in 
the spring. Zgromadzenie to od- 
nawia się co rok w połowie, this 
assembly is renewed every year by 
the change of half its members. 
Rany mu się odnowiły, his sores 
opened again or began to bleed) 
again. . 
ODNIEŚĆ, see ODNOSIĆ. 
ODNITOWAĆ, tuję, v.perf. to 
undo the rivets, to unrivet 
ODNOGA, i, a. f. rzeki, the arm 
of a river.-morska, an arm of the 
sea, gulf, bay, frith. 
ODNOSIĆ, szę, v. imp. OD- 
NIEŚĆ, niosę, v. perf. to bring back 
again, to return; to carry back 
again. Odnieś tę książkę swemu 
panu, carry back this book to your 
master. Proszę mi odnieść książkę 
którąm ci pożyczył, I beg you will 
bring me back the book, I lent you. 
Odnieść list na pocztę, to carry a 
letter to the post-office. Fig. Od- 
nieść zwycięztwo, to gain a victo- 
ry, to carry the day. - nagrodę, 
to bear or carry away a prize. - 
- karę, to receiveor suffer a pun- 
ishment. = Odnosić co do czego, 
fig. to direct, to refer. Prawdziwy 
chrześcianin powinien odnosić 
wszystkieswojepostępki do Boga, 
a true Christian should direct all 
his actions to the glory of God. -- 
skutek do przyczyny, to refer the' 
effect to its cause. Wszystko ooi 
siebie odnosi, he makes all things 
subservient to his own interest, he 
has nothing but his own interest in 
view. - S1Ę do czego, to refer or 
relate to, to have a reference to. 
To się odnosi do tego com ci po- 
przednio pisał, this refers to what 
I have before written to you. 
ODNOŚNIE, adv. relatively, with 
reference to. 
ODNOŚNY, ODNOSZĄCY SIĘ, 
A, e, do czego, relative, having a 
reference to. 
ODNOSZENIE, ODNIESIENIE, 
a, s. n. the act of bringing or car- 
rying back. Po odniesieniu zwy- 
cięż twa, kary, nagrody, after 
having gained the victory, carried 
away the prize, suffered the pun- ODP 
Ishment. W odniesieniu do 
with respect to, as regards, with 
reference to. - się do czego, re- 
ference, relation to. 
ODNOWA, wy, 8. f. renewal, 
reparation. =* lining of fur. 
ODNOWIĆ, see ODNAWIAĆ. 
ODNOWICIEL, A, s.m. renewer, 
restorer, fem. ODNOWICIELKA. 
ODNOWIENIE, ia , s. n. renew- 
ing, renewal, renovation, resto- 
ration. 
ODORAĆ., rzę , v. perf. ODG- 
RYWAĆ, ruję, v. imp. to separate 
by ploughing. => to finish ploughing. 
=* to pay a debt by ploughing 
one's field. 
ODOSOBNIAĆ,AM,v.tmp. ODO- 
SOBNIĆ, nię , v. perf. to isolate, to 
separate; to seclude, to sequester. 
ODOSOBNIENIE, nia , s.f. re- 
tirement, seclusion. Żyć w -niu, 
to live in retirement, to live re- 
tired. 
ODOSOBNIONY, a, e, isolated, 
insulated, detached, separated; se- 
cluded , sequestered. 
ODPAD, u, s.m. ODPADEK, 
DKU, 8. m. falling off, separation, 
defection. 
ODPADAĆ, AM,v.n. imp. OD- 
PAŚĆ , padnę, v. perf. to fall away 
(off), to fall away from. Odpaść od 
wiary, to fall away from one's reli- 
gion. Wiele narodów odpadło 
wówczas od państwa rzymskie- 
go, at that time several nations fell 
away or detached themselves from 
the Roman empire. = Odpaść od 
czego, to lose or forfeit a thing. - 
od aóbr, od lennej posiadłości, to 
forfeit one's estate, to forfeit a fief 
or feudal tenure. - od prawa, od 
przywileju, to have forfeited a 
claim, a privilege. Odpada mię sen, 
apetyt, I have lost my sleep and 
appetite. = Odpadła go odwaga, 
he was discouraged or disheartened. 
Odpadła go chęć, ochota do tego, 
be was put out of conceit with it, 
his longing is over. 
ODPADANIE, ODPADNIENIE, 
A, s. n. the act of falling away (off, 
from). Odpadnienie od posłuszeń- 
stwa, revolt, rebellion. - od dóbr, 
odprawa, forfeiture. 
ODPAROWAĆ, kuję, v. perf. to 
unpack, to open a packet 
ODPALAĆ, am , v. imp. ODPA- 
LIĆ, lę. v. perf. to make fall by 
burning. Odpalił sobie połowę 
wąsa, be burned one half of his 
mustaches. = Odpalić kogo od cze- 
go, fig. to cut the grass under one's 
feet, to supplant him. 
ODPARAĆ, AM,o.tmp.ODPRUĆ, 
porę,v. perf. to unsew, to unstitch, 
to rip. 
ODPARTY, A, e, beaten back, 
repelled, repulsed, see ODEPRZEĆ. 
' ODPARZAĆ, am, v. imp. ODPA- 
RZYĆ , rzę , v. perf. to scald, to 
steep in boding water. = Odparzyć 
sobie co, see ODCIŚKAĆ, OBE- 
TRZEĆ, ODSEDNIĆ. 
ODPASAĆ, szę , v. perf.ODPA- 
kSYWAĆ suję , v. imp. to ungird. 
ODP 
ODPAŚĆ, sę , v. perf., to fatten 
(cattle). 
ODPAŚĆ, see ODPADAĆ. 
ODPĘDZAĆ, am, v. imp. ODPĘ- 
DZIĆ , dzę , v. perf. to drive away 
(off), to repel. Odpędzić lokaja, 
to turn away (out) or to dismiss a 
footman. - nieprzyjaciela, to re- 
pulse the enemy, to push or beat 
them back. - smutki, frasunek, 
fig. to drive away or banish sor- 
row. Nie mogę go od siebie -, I 
cannot get rid of him. 
ODPĘDZANIE, ODPĘDZENIE, 
A, s. n. the act of driving away. 
ODPĘTAĆ, see ROZPĘTAĆ. 
ODPIĄĆ, see ODPINAĆ. 
ODPIĆ, piję , v. perf. ODPIJAĆ, 
am, v. imp. do kogo, to pledge one 
in drinking. = Odpić co u kogo, to 
get a debt paid by drinking at the 
debtor's expense. Nie módz się od- 
pić czego, to find a beverage so 
much to one's liking as not to be 
able to leave off drinking. 
ODPIECZĘTOWAĆ, tuję, v. 
perf. to unseal, to break the seal, 
to open a letter. 
ODPIECZĘTOWANIE, A,«. n. 
the act of breaking the seal of a 
letter. 
ODPIERAĆ, see ODEPRZEĆ. 
ODPIŁOWAĆ, łuję, v.perf. to 
file off, to saw off. 
ODPINAĆ, am, v. imp. OD- 
PIĄĆ, odepnę, v.perf. sprzążkę, 
to unbuckle. Odpiąć guzik, to un- 
button. - szpilkę, to unpin. 
ODPIS, u, s. m. an answer in 
writing. = copy, transcript, du- 
plicate. 
ODPISAĆ, szę , u. perf. ODPI- 
SYWAĆ , suję, v. imp. to answer 
by writing, to return an answer 
in writing. Odpisał mi że..., he 
answered me in his letter that.... 
= Odpisać się w zdaniu od kogo, 
to desagree in opinion with one, to 
be of a different opinion. 
ODPŁACAĆ, am , v. imp. OD- 
PŁACIĆ , cę , v. perf. to pay back, 
to repay, to requite. Odpłacę mu 
za jego przyjaźń, I will pay him 
back his friendship. Odpłacę ja mu 
za to, I will pay him off for it, be 
shall pay me off for that, I shall be 
even with him. Odpłacić się nie- 
wdzięcznością, to pay with ingra- 
titude, see WYPŁACIĆ SIĘ. 
ODPŁAKAĆ, czę , v. perf. co, 
za co, to atone for a thing by 
shedding abundant tears. 
ODPŁASZAĆ, am, v. imp. OD- 
PŁOSZYĆ, się, v.perf. to scare or 
frighten away. 
ODPŁAT,v, S.m. ODPŁATA, 
tv, s. f. requital, retribution. 
ODPŁATAĆ, am , v. imp. OD- 
PLEŚĆ, plotę, v. perf. to untwine, 
to untwist, to undo a plait. 
ODPŁATAĆ, am,v. perf. to chop 
off, to ce toff. Szablą odpłatał 
mu ucho, with his sabre he chopped 
off his adversary's ear.= Odpłatać 
komu figla, to play one a trick in 
return. 
ODPŁYW, u, s. m. reflux, ebb. 
ODP 
ODPŁYWAĆ, k.u,v.n.imp. OD- 
PŁYNĄĆ , nę , v. perf. (of water), 
to flow or run away. - to swim 
away. =» to sail away, to set sail, to 
put to sea. 
ODPOCZĄĆ, czmę, v. n. perf. 
ODPOCZYWAĆ, am, v.imp. to rest, 
to rest one's self, to repose. - po 
pracy, to rest after labour. Dai od- 
począć koniom, wojsku, to rest 
horses, to let them rest; to let sol- 
diers take rest or repose, to give 
them rest. 
ODPOCZNIENIE, a, s.n. OD- 
POCZYNEK , nku, s. m. rest, re- 
pose. Umysł potrzebuje odpo- 
cznienia, the mind requires re- 
laxation. Wieczny odpoczynek 
racz mu dać Panie, God rest his 
soul. 
ODPOCZYWANIE, a, s.n. the 
act of resting or reposing. 
ODPOKUTOWAĆ, tuję, v. perf. 
co, za co, to expiate, to atone for. 
ODPOKUTOWANIE, a , s. n. a- 
tonement, expiation, see POKUTA. 
ODPOLEROWAĆ, RUfĘ, v.perf. 
to do away the rust, to polish or 
furbish again. 
ODPÓR , oru, s. m. stand, resis- 
tance. Dać komu odpór, stanąę 
odporem, 'to make a stand, to 
withstand one, to make head a- 
gainst one, to oppose or resist him. 
ODPORNIE, adv. defensively. 
Mieć się -, działać -, to be, to 
stand orto keep upon the defensive, 
to act defensively. 
ODPORNOŚĆ, ści, s.f. possibi- 
lity of resistance. 
ODPORNY, A, e, defensive. 
Wojna odporna, a defensive war. 
Przymierze-e, defensive alliance. 
Broń -a, defensive arms. = de- 
fensible. 
ODPOŚCIĆ, szczę , v. perf. co, 
za co, to atone for by fasting. 
ODPOWIADAĆ, am, v. imp. 
ODPOWIEDZIEĆ, wiem, v.perf. 
to answer, to reply. Odpowiedzieć 
na list, na pytanie, to answer a 
letter, a question. Odpowiedział 
na wszystkie uczynione mu za- 
rzuty, he has answered all the 
objections made against him. Od- 
powiedzieć ustnie, na piśmie, to 
answer by word of mouth, to answer 
In writing. = to answer or reply to 
a cal). Wołają cię, czemu nie od- 
powiadasz, you are called, why 
don't you answer? Pukałem dwa 
razy, ale nikt nie odpowiedział, 
I knocked twice, but nobody an- 
swered. = to answer or return as 
sound reverberated. Echa tylko od- 
powiadały na jego wołania, the 
echoes alone answered to his cries. 
= to answer, to correspond with, 
to suit with, to be answerable or 
agreeable to. Ten plan nie odpo- 
wiada moim widokom, that plan 
does not answer my views. Prawe 
skrzydło tego budynku nie odpo- 
wiada lewemu, the right wing of 
the building doesnot answer to the 
left. = to answer, to satisfy. Sku- 
tek nie odpowiedział jego oczeki- 
183 184 
ODP 
waniom, the succes did not answer 
his expectations. = za co, za ko- 
?<o, to answer or to be answerable 
or a thing, for one. Odpowiesz za 
to przed Bogiem, you shall answer 
for it to God. - to answer again, 
to argue or dispute with. Nie 
przyimę służącego który odpo- 
wiada, I won't take a servant who 
answers again. 
ODPOWIADACZ, a, s. m. an- 
swcFcr* 
ODPOWIEDNI, ODPOWIE- 
DN Y, a, e, corresponding, suitable, 
agreeable, consonant. 
ODPOWIEDNIO, adv. corres- 
pondency, suitably. 
ODPOWIEDNIOŚĆ, ODPOWIE- 
DNOŚć, ści, s. f. correspondence, 
conformity, suitableness. 
ODPOWIEDŹ, dzi, s.f. answer, 
reply. 
ODPOWIEDZIALNIE, adv. be- 
ing answerable or responsible. 
ODPOWIEDZIALNOŚĆ, ści,8. 
(. responsability. 
ODPOWIEDZIALNY, A, E, an- 
swerable, responsible. 
ODPOZWAĆ, zwę, v. perf. to 
bring a contrary action. 
ODPRASOWAĆ, suję, v.perf. 
to iron or smooth (linen), see PRA- 
SOWAĆ. 
ODPRASZAĆ , am , v. imp. OD- 
PROSIĆ, szę , v. perf. to beg off, 
to deprecate. - to disinvite, to re- 
tract an invitation. - SIĘ, to make 
excuses, to ask to be excused, see 
WYPRASZAĆ SIĘ. 
ODPRAWA, wy, s. f. dispatch , 
dismission. = (in hunting), the 
hounds' fees or reward. Dać psom 
odprawę, to flesh the hounds. 
ODPRAWIAĆ, am, v.imp. OD- 
PRAWIĆ, wię, v.perf. ODPRA- 
WY WAĆ,wujĘ,v./reg. to dispatch, 
to expedite, to settle. Odprawić 
interes, to dispatch business. - to 
execute, to accomplish. Odprawić 
podróż, to take a journey, to trav- 
el , to go upon a journey. - po- 
selstwo, to go on an embassy. = 
to keep, to celebrate. Odprawiać 
nabożeństwo, to perform or cele- 
brate the divine service. - mszę, 
to say mass.- wesele, to celebrate 
or solemnize a marriage. = to dis- 
miss. Odprawić służącęgo, to send 
away, to dismiss or discharge a ser- 
vant. = Odprawiać się (of a 
servant), to ask one's discharge. - 
Msza się odprawia, mass is said. 
ODPRAWMY, a, e, of leave. Po- 
shxhanie -e, audience of leave. 
ODPROWADZAĆ, am, v.imp. 
ODPROWADZIĆ, dzę , v. perf. to 
lead or, bring back. Odprowadź 
konia do stajni, bring or lead back 
th^ horse to the stable. Odprowa- 
dzić kogo do domu, to accompany 
cue back or home, to see one home. 
- damę do pojazdu, to show or 
see a lady to her carriage. = Od- 
prowadzić kogo od czego, to dis- 
suade one from a thing. 
ODPRUĆ, see ODPARAĆ. 
ODPRZĄDZ, see ODPRZĘGAĆ. 
ODR 
ODPRZĄśĆ, przędę, v. perf. to 
finish spinning. = to pay a debt 
with spinning. 
ODPRZEDAĆ, am, v.perf. OD- 
PRZEDAWAĆ, daję, v. imp. and 
freq, to sell again. 
ODPRZĘGAĆ, am , v.imp. OD- 
PRZĄDZ, ęgę , u. perf. konie, to 
unharness horses, to take them out 
of a carriage. - woły, to unyoke 
oxen, see WYPRZĘGAĆ. 
ODPRZODKOWAĆ, kuję, v.perf. 
Artil. działo, to uniimber a can- 
non for action. 
ODPRZYS1ĄDZ, sięgnę, v. perf. 
ODPRZYSIĘGAĆ, am, v.imp. to 
abjure.- SIĘ, to forswear, to deny 
upon oath , see WYPRZYSIĘGAC 
SIĘ. 
ODPRZYSIĘZENIE, a, s.n. ab- 
juration. , 
ODPUŚCIĆ, szczę , v. perf. OD- 
PUSZCZAĆ, am, v. imp. kogo, to 
let one go, to dismiss him. = to 
relax, to slacken, to loosen.- stru- 
ny, to let down the strings of an 
instrument = to remit, to pardon. 
- grzechy, to remit or forgive sins. 
I odpuść nam nasze winy, jako 
i my odpuszczamy naszym wino- 
wajcom, and forgive us our tres- 
passes, as we forgive them that 
trespass against us. 
ODPUST, u, s. m. a festival at 
some churches where miracles are 
said to be performed, and the sins 
of those who resort to them are 
forgiven. Iść na -, to go on a 
pilgrimage to a miracle-working 
image. 
ODPUSZCZENIE, a , s. n. grze- 
chów, the remission or forgiveness 
of sins.- kary, the remission of 
punishment, pardon. 
ODPYCHAĆ, see ODEPCHNĄĆ. 
ODRA, v , s.f. Oder (a river).= 
the measles. 
ODRĄBAĆ, bię , v. perf. ODRĄ- 
BYWAĆ, buję , v. imp. to hew or 
cut off. 
ODRABIAĆ, am, v.imp. ODRO- 
BIĆ , bię, v. perf. to work out, to 
finish one's task. = Odrobić dług, 
to clear a debt by working. -pań- 
szczyznę, to perform services due 
to the lord of the manor. = to undo 
what was done. 
ODRACHOWAĆ, see ODLI- 
CZAĆ. 
ODRACZAĆ, am, v. imp. ODRO- 
CZYĆ, czę, v.perf. to adjourn. 
Odroczono posiedzenie na dwa 
ty godnie,the meeting was adjourn- 
ed to a fortnight. 
ODRADZAĆ, am, v. imp. ODRA- 
DZIĆ , dzę , v. perf. komu co, to 
advise one to the contrary, to dis- 
suade him from. Odradzali mu 
ten zamiar, tę podróż, he was 
dissuaded from that entreprise, 
from undertaking that journey. 
ODRADZAĆ, am , v. imp. OD- 
RODZIĆ, dzę, v.perf. to bring 
forth anew, to regenerate. Chrzest 
odradza,baptism regenerates man. 
- SIĘ, to be born again. Mówią 
że fenix odradza się z.popiołów. 
ODR 
the phoenix Is said to be born again 
of or to spring up (forth) again 
from its own ashes. 
ODRADZANIE, ODRADZENIE, 
a , s. n. dissuasion. 
ODRADZANIE, ODRODZENIE, 
k, s.n. the act of regenerating. - 
SIĘ, regeneration. Nasze odro- 
dzenie się w Chrystusie, our re- 
generation or new birth in Jesus 
Christ. Odrodzenie sie nauk i 
sztuk, the revival of letters and 
arts. 
ODRAPAĆ, pię , v. perf. ODRA- 
PYWAĆ, tuję, v. imp. to scratch 
or scrape off. 
ODRAPANIEC, ńca, s.m. a rag- 
ged or tattered fellow, a ragamuffin, 
see OSZARPANIEC. 
ODRASTAĆ, am , v. n. imp. OD- 
ROSNĄĆ, tn-;, v.perf. to grow again; 
to shoot or sprout again. Na tern 
drzewie odrastają nowe gałęzie, 
that tree shoots forth new branches. 
Na wiosnę trawa odrasta, rośli- 
ny odrastają, in the spring the 
grass grows again, the plants spring 
again from the earth. Włosy mu 
odrastają, his hair is beginning to 
grow again 
ODRATOWAĆ, tuję , v. perf. to 
deliver or to save from. 
ODRAZA, v, s.f. aversion , dis- 
like , detestation. Mieć -zę do ko- 
go, do czego, to have an aversion 
to one, to hold any thing in aversion. 
Ma -zę do kotów, he has an aver- 
sion to cats, see WSTRĘT. 
ODRAŻAĆ, am , v. imp. ODRA- 
ZIĆ , żę , v. perf. to raise a dislike 
or aversion, to disgust. Odrażać 
od siebie, to alienate, to estrange, 
to disaffect. Odraził od siebie 
wszystkich, he has disaffected all 
minds. 
ODRAŻAJĄCY, a , b , raising or 
causing aversion, forbidding. Po- 
stawa, mina -a, a forbidding 
aspect, forbidding ah*, manners. 
ODRAŻENIE, a, 8. n. aversion, 
dislike, disgust. 
ODRĘBNIE, adv. apart, sepa- 
rately. 
ODRĘBNOŚĆ, śa, s.f. sepa- 
rateness , seclusion. 
ODRĘBNY, A, B, set apart, put 
asunder, separate, secluded, quite 
distinct. 
ODRĘTWIAŁOŚĆ, ta, S.f. stiff- 
ness, numbedness, torpidness, 
torpor. 
ODRĘTWIAŁY, k, B, stiff, numb, 
benumbed, torpid. 
ODRĘTWIEĆ, wteję , v. n. perf. 
to grow stiff. 
ODROBIĆ, see ODRABIAĆ. 
ODROBINA,!, ODROBINKA. 
ODROBINECZKA, ki , s. f. dim. a 
small bit, whit. Ani odrobiny, 
not a whit. Nie mieliśmy w obo- 
zie ani odrobiny słomy, ant sia- 
na , we had not the least bit of 
straw or forage in the camp. Ani 
odrobiny w spiżami, there Is not 
the least crum or bit of any thing 
In the pantry. Zaczekaj odrobinę, 
wait a little ODil 
ODROCZENIE, A, s.n adjourn- 
ment, prorogation. 
ODROCZYĆ, see ODRACZAĆ. 
ODRODEK, dka , s. m. one who 
has degenerated from the virtues 
of his ancestors, see WYRODEK. 
ODRODNIE, adv. like a degene- 
rate fellow. 
ODRODNY, A , e , degenerate, 
degenerated. 
ODRODZENIE, see ODRADZA- 
NIE. 
ODRODZIĆ SIĘ, dzę się, v.perf. 
od przodków, to degenerate from 
one's ancestors. 
ODBOŚĆ, ODROSNĄĆ, see OD- 
RASTAĆ. 
ODROŚL, li, s.f. ODROSTEK, 
tka, s.m. shoot, sprout, sprig. 
ODROSŁY, A, e, grown up, 
grown again , see ODRASTAĆ. 
ODRÓŻNIAĆ , am , v. imp. 
ODRÓŻNIĆ, nię , v. perf. to dis- 
tinguish , to discriminate. - SIĘ , 
to differ, to disagree, to be diffe- 
rent, distinct. 
ODRÓŻNIANIE , ODRÓŻNIE- 
NIE , IA, s. n. discrimination, dis- 
tinction. 
ODR WIĆ , wię , v. perf. to out- 
wit , to cheat cunningly, to over- 
reach , to cozen , to bubble 
ODRWICIEL, ODRWISZ, O- 
DRWIŚWIAT, a, s.m. cheat, im- 
postor, cozener, sharper, bam- 
boozler. 
ODRYSOWAĆ, suję , v. perf. to 
draw, to sketch, to delineate. 
ODRYWAĆ, see ODERWAĆ. 
ODRYWEK, wka , s. m. a piece 
torn off. 
ODRZEC, ODRZEKNĄĆ, nę, 
v. n. perf. to answer, to rejoin. 
ODRZEĆ, see OBEDRZEĆ. 
ODRZEKAĆ,am, v.imp. OD- 
RZEC, rzeknę, v.perf. to break 
a spell, to free from the power of 
spells. -złego ducha, to exorcise, 
to drive away the evil spirit by 
certain forms of adjuration. = OD- 
RZEKAĆ SIĘ, ODRZEC SIĘ, see 
WYRZEKAĆ SIĘ. 
ODRZUCAĆ, AM, v.imp. OD- 
RZUCIĆ, cę, v.perf. to throw 
again, to throw back, to drive back. 
Odrzucić piłkę, to throw or drive 
back the ball. = to throw away, to 
reject; to spurn, to slight, tore- 
fuse. Odrzucić projekt do prawa, 
to throw out a bill.-propozycyą, 
radę, to reject a proposal, an ad- 
vice. - troski, to throw away care. 
ODRZUCANIE, ODRZUCENIE, 
A, s.n. the cat of throwing back. 
= the act of throwing away, reject- 
ing, refusing. Wotować za odrzu- 
ceniem wniosku, to vote for the 
rejection of a proposed law. 
ODRZUCONY, a , e , cast away; 
rejected; reprobate. 
ODRZUTEK, see WYRZUTEK. 
ODRZYGAĆ, am , v.imp. OD- 
RZYGNĄĆ, nę, v. inst. (low), to 
belch , to break wind upwards. 
ODRZYGANIE, a, s.n. belch, 
belching, ructation, eructation. 
OBRZYNAĆ, see ODERZNĄĆ. 
ODS 
OBRZYNEK, nka , s. m. a piece 
cut off with a knifeorwitb scissors. 
ODRZYSKÓRA, ry, s.m. flayer, 
exactor, extortioner. 
ODSĄCZYĆ, czę, v.perf. to 
remove, to supplant. 
ODSADNIĆ, see ODSEDNIĆ. 
ODSADZAĆ-, am , v. imp. OD- 
SĄDZIĆ, dzę, v. perf. to set aside 
(away), to put away, to remove; 
to wean. Odsądzić dziecię od pier- 
si, to wean a child, see ODŁĄCZYĆ. 
- jagnięta od owiec, to wean 
lambs from their mothers* breast. 
= to supersede, to supplant, to 
shift off. Odsądzono go odpanny, 
he courted that young lady, but he 
was supplanted by his rival. 
ODSĄDZAĆ, am , v. imp.ODSĄ- 
DZIĆ, dzę, v.perf. sprawę, to 
dispose of a lawsuit, to give a ver- 
dict , to pass or pronounce a final 
sentence. = to cast, dismiss or re- 
ject. Trybunał odsądził go od 
jego pretensyi, the court cast him 
off of his demand. Odsądzić kogo 
od czci i sławy, to deprive one of 
honour by a judicial sentence. 
ODSEDNIĆ, kię, v.perf. konia, 
to wound a horse in the withers. 
ODSEP, u, s.m. ODSĘPISKO, 
A, s. n. alluvion. 
ÓDSFOROWAĆ, ruję viperf. 
psy, to uncouple or unleash dogs. 
ODSFOROWANIE, a , s. n. un- 
coupling, unleashing of dogs. 
ODSIADAĆ, am, v.imp. OD- 
SIEDZIEĆ, dzę, v. perf. ODSIA- 
DYWAĆ, duję , v.freq. tositout 
a given time. - karę w więzieniu, 
to atone for a fault by sitting in 
prison. Odsiadywać dług w wię- 
zieniu, to remain in prison for 
debt. Odsiedzieć dług w więzie- 
niu , to pay a debt by sitting in 
prison. 
ODSIEC, siekę , v. perf. to cut 
off, to chop off. 
ODSIECZ, y, s. f. rescue, relief. 
Dać -oblężonemu miastu, to re- 
lieve a besieged town. Przybyć na 
-, to come to rescue. 
ODSIEDZIEĆ, see ODSIADAĆ. 
= Odsiedzieć sobie tył, to hurt 
one's backside, by long sitting. 
ODSIEKAĆ, am, v. perf. to finish 
chopping. = to chop off. 
ODSIODŁAĆ,see ROZSIODŁAĆ. 
ODSKAKAĆ, am, v. per/. to have 
done jumping, dancing. - to pay 
a debt by dancing. 
ODSKAKIWAĆ, kuję, v. n. imp. 
ODSKOCZYĆ , czę , v. perf. to 
spring, leap or jump back. = to 
rebound, to bounce up again. = 
to recoil, to shrink or start back. 
ODSKAKIWANIE, A, s.n. re- 
bounding. 
ODSKOCZENIE, A, s. n. the ac 
of jumping back. 
ODSKOK, u, s. m. leap or jump 
backwards. = Odskok działa, the 
recoil af a gun. 
ODSKROBAĆ, bię , v. perf. bło- 
to , to scrape off dirt. 
ODSKUBAĆ,bię, v.perf. to pluck 
or tear off. 
GDS 
ODSŁANIAĆ , am , t. imp. OD- 
SŁONIĆ, nię, v. perf. to draw aside 
the veil, to unveil, to discover. Od- 
słonie posąg, to open up a statue. 
- przyszłość, tajemnicę, to un- 
veil futurity, to disclose or discov- 
er a secret* 
ODSŁONECZNIK, a, s. m. Astr. 
Punkt odsloneczny, aphelion. 
ODSŁUCHAĆ, am, v.perf. czego, 
to hear to the end, see WYSŁU- 
CHAĆ. Nie módz się - czego, 
to be never tired with hearing a 
thing. 
ODSŁUGA,i,s.f. ODSŁUŻENIE, 
a , s. n. reciprocal service, return 
of ępfvirp« 
ODSŁUGIWAĆ, guję, v. imp. 
ODSŁUŻYĆ, żę, v.perf. to repay 
or return a service. Odsłużę Jet to 
na weselu {fam.'), do me that kind- 
ness , I'll repay or return it at your 
wedding-day. Odsłużyć dług, to 
pay a debt by serving. 
OBSŁUGIWANIE, a, s. n. fre- 
quent return of services. 
ODŚPIEWAĆ, am, v.perf. to 
finish or have done singing. = to 
pay a debt by singing. = v. n. imp. 
Odśpiewywać komu, to answer 
one by singing. 
ODSPODU, adv. from under, 
from beneath. 
ODŚREDNI, ODŚRODKOWY, 
a, e,.centrifugal. 
ODŚRUBOWAĆ, buję , v. perf. 
to unscrew. 
ODSTAĆ, see ODSTAWAĆ. 
ODSTAĆ SIĘ, nę się , v. perf, 
to be undone. Co się stało - nie 
może, what is done cannot be un- 
done. 
ODSTANIE, a, s.n. odpana9 
the act of leaving one's master. 
ODSTANOW1Ć, wię, v.perf. 
klacz , to horse a mare, to cover a 
mare. - się z ogierem, to be cov- 
ered by a stallion. 
ODSTĄPIĆ,see ODSTĘPOWAĆ. 
ODSTĄPIENIE, a, s.n. the act of 
stepping back, falling away (back, 
off); regression, recession,cession. 
- swych praw, the yielding up 
one's right. - od wiary, the fall- 
ing off from one's faith or religion, 
apostasy, backsliding. - od na- 
czelnika, od stronnictwa, the 
falling away from one's leader or 
party, defection. - od rzeczy * 
digression. a 
ODSTAWA, see DOSTAWA. 
ODSTAWAĆ, ię , v.n. imp. OD- 
STAĆ , nę , v. perf. to hang loose, 
to come off, to become loosened. 
Obicia odstają od ściany, the ta- 
pestry comes off. Drzwi, okna od- 
stają, a door, a window gapes. Su- 
knia odstaje, that dress does not 
sit or lie close, hangs loose. = od 
kogo, to fall off or away from one, 
to leave or forsake him. Odstać od 
pana, to leave one's master. 
ODSTAWIAĆ, am , v. imp. OD- 
STAWIĆ , wię, v.perf. to put, set 
or take away, to put, set aside. Od- 
staw ten stół, take away, remove, 
put away that table. = Odstawia 
185 ODS 
co komu, dokąd , to send, convey 
or deliver a thing to one (as goods), 
see DOSTAWIĆ. ~-kogo dokąd, 
to convoy or escort one to a 
place. 
ODSTAWKA, i, s. f. discharge, 
furlough. 
ODSTAWNY, a , e , discharged , 
dismissed (from military service). 
ODSTĘP,u,s. m. interval, space, 
distance. 
ODSTĘPCA, y , s. m. apostate, 
renegate, backslider, turn-coat. 
ODSTĘPNE, ego , s. n. money 
paid for the cession of any thing. 
ODSTĘPOWAĆ , puję , v. imp. 
ODSTĄPIĆ, pię, v. perf. to step or 
draw back, to withdraw, to retire. 
Odstąpić od oblężenia, to raise 
the siege. - zkąd, to withdraw or 
retire from a place. = to fall off 
(back , away) , to leave, to forsake. 
Odstąpić od jedności z kościołem, 
to fall away or secede from the 
communion with the church. -ic 
od kogo, to fall away from one , to 
leave or forsake him. - od wiary, 
to fall off from one's faith or reli- 
gion , to backslide, to apostatize. 
= to give over, to surrender, to 
yield, to make a cession. Odstąpić 
swych prelensyj, to give over one's 
claims or pretensions, to desist 
from them.-swych praw, to sur- 
render or yield up one's right. = 
to leave, to forsake. Lekarze go 
odstąpili, the physicians have given 
him over. Na krok go nie od- 
stępuje, he does not leave him for 
a while, he keeps always close at 
I';:' heels. Odstąpić swego zamy- 
słu, to give up one's design. - od 
rzeczy, to swerve, ramble or di- 
gress from one's subject. 
_ ODSTĘPSTWO, a, s. n. od ko- 
ścioła, od wiary, falling off 
from one's faith, apostasy, secession 
from the communion with the 
church. = defection, desertion. 
ODSTRASZAĆ, am, V. imp. OD- 
STRASZYĆ, szę, v.perf. to light- 
en away, to deter. 
ODSTRĘCZAĆ, am , v. imp. OD- 
STRĘCZYĆ, czę , v. perf. od cze- 
go , to discourage, to dissuade, to 
turn from. = kogo od siebie, to 
alienate, to estrange, to disgust 
one. Swojem obejściem się od- 
stręcza wszystkich od siebie, that 
man has ways that disgust all those 
that have any thing to do with him. 
= od kogo, to alienate, to estrange. 
To odstręczyło od niego serco 
narodu, this alienated the people's 
hearts from him. 
ODSTRĘCZENIE, a, s.n. dicour- 
agement. = estrangement. = dis- 
gust. 
ODSTROIĆ, ję, v.perf. OD- 
STRAJAĆ, am, v.imp. to put out 
of tune. - SIĘ, to go out of tune, 
see ROZSTROIĆ. 
ODSTRUGAĆ, am, v.perf. to 
kdo away by whittling. 
(ODSTRYCHNĄĆ, nę , v. perf. 
kogo od czego , to preclude or de- 
!$ar one from a thing, to shut him 
186 
ODS 
from. - SIĘ, to estrange one's self, 
to keep aloof. 
ODSTRYCHOWAĆ , chuję, v. 
perf. zboże, to strike away corn 
with the strickle. 
ODSTRZELAĆ, AM, v. imp. OD- 
STRZELIĆ, lę, v. perf. ODSTRZE- 
LIWAĆ , am , v. freq, to return a 
shot. = Odstrzelić co komu, to 
strike off by shooting at, to shoot 
off. Odstrzelono mu nogę, he had 
his leg struckoff with a shot.-SIĘ, 
to defend one's self by discharging 
one's gun. Gdy zaczęli-do nas 
strzelać, myśmy się im Odstrze- 
liwali , when they began to fire at 
us, we defended ourselves by dis- 
charging our guns. Odstrzelić się 
od założenia (fig.), to swerve, 
digress, wander or ramble from 
one' subject. 
ODSTRZYDZ,strzygnę, v. perf. 
ODSTRZYGAĆ , am, v. imp. to 
cut ofl with scissors. 
ODSUNIĘCIE, ODSUNIENIE, A, 
s. n. removal, dismission, exclu- 
sion. 
ODSUWAĆ, am , v. imp. ODSU- 
NĄĆ, nę, v. perf. to shove or push 
away, to take or put away (aside), 
to remove. Odsuń to krzeszlo od 
ognia, ten stolik od okna, remove 
that chair from the fire, that table 
from the window.Odsunąć zasłonę, 
to draw aside the veil. - firankę, 
to draw back or aside the curtain, 
to pull it back. - zaSltwe, to un- 
bolt a door. = fig. to remove, to 
dismiss. Odsunąć kogo od urzędu, 
to dismiss or turn one out of his 
office or place, to discharge, to 
deprive him of his employment 
Odsunął wszystkich którzy mu 
byli na przeszkodzie, he set aside 
or removed all those who stood 
in his way, see USUNĄĆ. 
ODŚWIEŻAĆ, am , v. imp. OD- 
ŚWIEŻYĆ, żę, v.perf to refresn, 
to renew. Odświeżyć pamięć czego, 
to refresh the memory ol a thing. 
ODSYŁAĆ, see ODESŁAĆ. 
ODSYŁACZ, a, s. m. Gram. 
asterisk; note, reference. 
ODSYŁANIE, ODESŁANIE, A, 
s. n. the act of sending back. 
ODSYPAĆ, pię, v. perf ODSY- 
PYWAĆ, puję, v. imp. (said of 
dry substance), to pour or throw 
off; to empty a little, to make it less 
full. Odsypać z worka zboża, 
pieniędzy, this bag is too full, a 
part of corn, some pieces of money 
must be taken out. = Odsypy- 
wać, (of a river), to bring down 
sand and soil, to, form an alluvion. 
ODSZCZEKAĆ , am , v. n. perf. 
ODSZCZEKIWAĆ, kuję, v. imp. 
and freq, to bark in return = 2. v. 
a. to recant, to retract. Odszczekać 
co {pod stołem), to recant a slander 
from under a table, according to an 
ancient custom in Poland, see OD- 
WOŁAĆ. 
ODSZCZEP,u, ODSZCZEPEK, 
pku, s. m. splinter. 
ODSZCZEPAĆ, pię, v. perf. to 
split, to separate by splitting. 
ODU 
ODSZCZEPIAĆ, am , v. imp* 
ODSZGZEPIĆ, pię , v. perf. to cut 
off, to separate. Odszczepić od ko- 
ścioła, to cut off from the com- 
munion with the church. - SIĘ od 
wiary, to fall off from one's faith 
or religion , to apostatize. 
ODSZCZEPIENIE, ODSZCZE- 
PIEŃSTWO, A, s. n. schism, apo- 
stasy, heresy. 
ODSZCZEPIENIEC, ńca, s. m. 
schismatic, heretic, apostate, re- 
negado. 
ODSZCZYKNĄĆ, ODSZCZY- 
PNĄĆ, nę, v.perf. pączek, listek, 
gałązkę, to pinch off or nip off a 
bud, a leaf, a shoot or twig. 
ODSZLIFOWAĆ, fuję, v. perf. 
to remove the rust by grinding, to 
smooth, to polish, to furbish. - 
marmur, to clear off the rough 
crust of a marble. - zwierciadło, 
to polish a glass. - dy ament, to 
clear off the rough of a diamond. 
ODSZNUROWAĆ, ruję,v.perf. 
to unlace, see ROZSZNUROWAĆ. 
ODSZÓROWAĆ, ruję, v. perf. 
to clear off by scouring, cleansing. 
ODSZPUNTOWAĆ, tuję, v.perf. 
to remove the bung, to unbung. 
ODSZTURCHNĄĆ, nę, v. perf. 
to push back with the elbow. 
ODSZUKAĆ,kam, v.perf. to find 
again, to find out. 
ODSZUMOWAĆ, muję , v. perf. 
to scum, to clear off the scum, to 
skim the scum. 
ODTACZAĆ, see ODTOCZYĆ. 
ODTĄD, adv. from this time 
forward. - na przyszłość, hence- 
forth, henceforward. = from or 
since that time. Niewidziałem 
go-, I have not seen him from that 
time. 
ODTAJAĆ, ODTAJEĆ, je, v. n, 
impers. to thaw. 
ODTAŃCOWAĆ, cuję, v. perf. 
to finish dancing, - co, to pay by 
dancing. 
ODTŁUC, kę, v. perf. to break. 
or knock off. 
ODTOCZYĆ, czę , v. perf. OD- 
TACZAĆ, am , v. imp. to,roll back 
taway).= na toczydle, to form by 
turning on the lathe. = na brusie, 
to whet on the grinding-stone. = 
z beczki, to tap or draw off from 
flip psęk 
ODTOPIĆ, pię, v. perf. ODTA- 
PIAĆ , am, v. imp. to make to fall 
by melting. 
ODTRĄCAĆ, am , v. imp. OD- 
TRĄCIĆ, cę, v. perf. to knock 
off. = to thrust back, to spurn, to 
discard. = Arith. to substract, to 
deduct. 
ODTRĄCENIE, A. 5. n. deduc- 
tion. Po-niu wydatków, after 
the deduction of expenses. 
ODTYKAĆ, see ODETKNĄC. 
ODUCZAĆ, am, v. imp* ODU- 
CZYĆ, czę, v. perf. to unteach, to 
disaccustom. Trzeba go oduczyć 
tego nałogu, he must be broken of 
that bad custom.-SIĘ, to unlearn, 
to forget. Oducz się tego, leave off 
that ill habit. ow 
OBUMIERAĆ, ak, v. imp. OB- 
UMRZEĆ, mrę, v. perf. to leave 
behind dying. Rodzice go odu- 
marli, his parents left him an or- 
phan. 
ODUMARŁY, A, e, left behind 
after one's death. Dziecko -e od 
ojca i matki, an orphan child, a 
fatherless and motherless child. 
ODURZAĆ, am, v. imp. ODU- 
RZYĆ , rzę , v. perf. to stun, to 
din, to astound, to deafen. Huk 
dział, bicie w dzwony i w bębny 
odurzają, the roar of cannoq, the 
ringing of bells , the beating of 
drums stuns, deafens one. - to in- 
toxicate. Dym tytuniowy odurza, 
the smoke of tobacco is intoxicat- 
ing, makes one dizzy, giddy. Piwo 
odurza równie jak wino , beer 
inebriates as well as wine. Odurzo- 
ny szczęściem, fig. intoxicated 
with prosperity. = to make a fool 
of one, see ZBURZYĆ. 
ODURZEĆ,RZEJĘ,v.n.per/'. to be 
stunned, to grow dizzy. = to be in 
a state oi trance or intoxication. = 
to run mad. 
ODURZENIE, A. s. n. dizziness, 
giddiness.= stupefaction, stupor.= 
trance, extasy, intoxication. 
ODUZDAG, am. v. perf. to take 
i ff the bridle , to unbridle. 
OBUZDNE, go, s. n. drink- 
tnoney given to the groom on his 
master's selling a horse. 
ODWABIAĆ, am, v. imp. OD- 
WABIĆ, bię, v. perf. to entice 
away. 
ODWACH, u, s.m. guard-house. 
ODWAGA, GJ, s. f. courage, 
daring spirit. Nabrać, -gi, to 
cheer up, to be of good heart, to 
pluck up courage, to take courage. 
Natchnąć -gą, to inspire courage, 
to give heart. Odjąć -gę, to dis- 
courage, to dishearten, to deject. 
Zbywa mu na -dze, he is want- 
ing in courage, he is faint-hearted. 
Prawdziwa - gardzi zemstą, a 
great mind will not stoop to ven- 
geance. Z -gą^zdrowia mojego, 
at the peril, at the hazard of my 
life. 
ODWALAĆ, am, v. imp. OD- 
WALIĆ, łę, v. perf. to remove a 
burden, to roll it away. Odwalić 
drzwi, to break open a door. Od- 
walać skiby, to break or turn up 
the ground. 
OD WARKNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
return a growl, to answer with a 
grunt. 
ODWARZAĆ, AM, v. imp. OD- 
WARZYĆ, rzę, v. perf. to boil 
again. . 
ODWAŻAĆ, am, v. imp. OD- 
WAŻYĆ, żę, v.perf. to weigh out, 
to have done weighing. Odważyć 
co złotem, fig. to pay a thing its 
weight in gold. = to risk, to ven- 
ture. Odioażyć zdrowie, gardło, 
życie, to venture one's life.- bi- 
twę,'to risk a battle.=to roll away, 
to remove; - kamień, to remove 
a stone. - SIĘ, to dare, to be 
so bold as, to venture. Odważyć 
ODW 
się na wojnę, to venture upon a 
war.- się wyjść zkąd, to venture 
out of a place. Ten człowiek od- 
loaży się na wszystko, he is one 
that will dare any thing. Nie odwa- 
żył się z nim mówić, he, durst not 
speak to him, see ŚMIEĆ. 
ODWAŻANIE, ODWAŻENIE, 
a, s. n. the act of weighing. = the 
act of venturing. Za tylekrotne 
odważanie gardła, for having 
ventured so many times his life. 
ODWAŻNIE, adv. courageously, 
daringly, bravely, gallantly. 
ODWAŻNIŚ, six, s. ip, fool- 
hardy, dare-devil, see ŚMIAŁEK. 
ODWAŻNY, a, e, courageous, 
daring, brave, gallant, resolute, 
ODWDZIĘCZAĆ (SIĘ), am, V. 
imp. ODWDZIĘCZYĆ (SIĘ), czę, 
v. perf. to return a service, to re- 
pay with gratitude, to acknowledge 
benefits or favours received. 
ODWDZIĘCZANIE, ODWDZIĘ- 
CZENIE, a, s. n. return of service, 
acknowledgment accompanied with 
gratitude. 
ODWECOWAĆ, cuję, v. perf. 
to whet, to sharpen. 
ODWET, u, s. m. retaliation. 
Prawem-m, by retaliation. Na-, 
in return, in requital, by way of re- 
taliation. Na- ugodzić, uderzyć, 
to return a blow. 
OD WETOWAĆ, tuję, v. perf. 
to give like for like, to retaliate.- 
szkodę, te retrieve a loss, see PO- 
WETOWAĆ. 
ODWETOWANIE, see POWE- 
TOWANIE. 
ODWIAĆ, see ODWIEWAĆ. 
ODWIĄZAĆ, żę, v.perf. OB- 
WIĄZYWAĆ, zuję, v. imp. to un- 
bind, to untie, to loose, to unloose. 
- SIĘ, to cpme loose, to come 
undone; to break away or off. 
ODWIĄZANIE, a , s. n. the act 
of unbinding, untying. 
ODWIECZNIE, adv. from all 
eternity. 
ODWIECZNOŚĆ, ści, s. f. time 
without beginning, eternity; time 
out of mind. 
ODWIECZNY, a, e, having no 
beginning, eternal, ' immemorial. 
ODWIEDZAĆ, am, v. imp. OD- 
WIEDZIĆ , dzę , v. perf. kogo, to 
visit, to call upon one. 
ODWIEDZANIE, ODWIEDZE- 
NIE , a, s. n. the act of visiting. 
ODWIEDZINY, dżin, s. f. pl. 
visit, call. Chodzić w-, to go a 
visiting. Cały dzień zeszedłmina 
-nach, I have called upon many 
friends to-day. 
ODWIERCIĆ, cę, v. perf. to 
bore again, to perforate. 
ODWIERŻGAĆ, am , v. n. imp. 
ODWIERŻGNĄĆ, nę, v. perf. to 
kick up behind, to fling out, to 
wince. 
ODWIEŚĆ, see ODWODZIĆ. 
ODWIEWAĆ, am, v. imp. OD- 
WIAĆ, wieję, v. perf. to blow 
away (off). - zboze, to winnow 
corn, to have done winnowing 
corn. 
ODw 
ODWIEŹĆ, see ODWOZIĆ. 
ODWIEZIENIE, a. s. n. the act 
of bringing back (in a carriage or 
in a ship). 
ODWIJAĆ, jam, v. imp. OD- 
WINĄĆ, OD WIĆ winę, v. perf. 
to unwind, to untwine, to unroll, 
to unfold. Odwinąć dziecko z pie- 
luchów, to unswathe a child. = 2. 
v. n. Odwinąć od brzegu, to sail 
off, to put to sea, to set sail. 
ODWIJANIE, ODWINIĘCIE, 
ODWICIE, a , s. 71. the act of un- 
winding, unrolling, unfolding. - 
Odwijanie od brzegu, the act of 
sailing off, putting to sea. 
ODWIKŁAĆ, łam, v. perf. to 
disentangle , to extricate, to unrav- 
el. - intrygę, to unravel, to clear 
up a plot, an intrigue.- trudność, 
to clear np a difficulty. 
ODWIKŁANIE, a, s. n. disen- 
tangling, unraveling, clearing up. 
ODWILGŁY, a. e , moist, wet, 
damp. 
ODWILGNĄĆ, nę, OD WILGO- 
TNIEĆ, nieję, v.n. perf. to become 
damp again, to thaw. Odwilglo. 
the weather is grown milder. 
ODWILŻ, y, s. f. thaw, thawing 
weather. 
ODWILŻAC, am, v. imp. OD- 
WILŻYĆ żę, v. perf. to wet, to 
moisten, to damp. Rosa odwilżą 
ziemię, the dew moistens the 
earth. 
ODWINĄĆ, ODWINIĘCIE, sea 
ODWIJAĆ, ODWIJANIE. 
ODWINSZOWAĆ, szuję,v. perf. 
to return congratulations. 
ODWŁACZAĆ, ODWLEC, OD- 
WLEKAĆ, see ODWŁÓCZYĆ. 
ODWŁACZANIE, A, & n. delay- 
ing, putting off. 
ODWŁÓCZENIE, a, s. n. re- 
tarding, differing, retardment.- 
wyjazdu, wypłaty, the retard- 
ing a departure, the differing a 
payment. , 
ODWŁOCZENIE, ODWLEKA- 
NIE , A, s. 7i. the act of differing, 
putting off, delaying. 
ODWŁÓGZYC, czę , ODWLE- 
KAĆ , AM, v. imp. ODWŁACZAĆ, 
am, v. freq. ODWLEC, lokę, v. 
perf. to drag away. = fig. to delay, 
to defer, to put off, to postpone, 
to procrastinate. - SIĘ, to be put 
off. Co stę odwlekło to nieucieklo, 
prov. what is put off is not lost; 
forbearance is no acquittance. 
ODWŁÓCZYCIEL, a, s. m. de- 
layer^ procrastinator. 
ODWŁOKA, ki, s. f. delay, post- 
ponement , Puścić co w -kę, to 
draw out things in length, to put 
off, to delay, to postpone. Pójść 
w-kę, to be lingering, to be long 
a doing, to drag, to go or get 
slowly on. Rzecz ta nie cierpi - 
ki, that business will not bear 
delay, see ZWŁOKA. 
ODWÓD, odu, s. 77i. u strzelby, 
the trigger of a gun, see SPUST. = 
retreat. Potykać się w odwodzie, 
to keep up a running fight, see OD- 
WROT. = the rear of an army. Staa 
187 ODW 
na odwodzie, to bring up the rear, 
see STRAŻ TYLNA. = reserve, 
store. Zawszenia pieniądze w od- 
wodzie, he always has some money 
in store, see ZAPAS. 
ODWODOWY, a , e , of reserve. 
Korpus - y, a body of reserve. 
ODWODZIĆ, dzę, v. imp. OD- 
WIEŚĆ, wiodę, v. nerf. to lead 
off (away). Odwieść kogo na stro- 
nę, to take one aside. = to turn 
aside, to turn from, to divert. Od- 
wieść kogo od zamiaru, celu, to 
dissuade one from his purpose. = 
Odwieść kurek u strzelby, u pi- 
stoletu, to cock a gun, a pistol. - 
rękę na kogo, to raise the hand in 
order to strike one. 
ODWOŁALNOŚĆ, ści, s. f. re- 
vocability. 
ODWOŁALNY, A, E, revocable, 
removable.- y urząd, a revocable 
appointment. 
ODWOŁANIE, !A, s. n. calling 
back (away, off); revocation, re- 
peal, recall, recalling. = recan- 
tation, retractation. 
OD WOŁY WAĆ,ŁUJĘ,n.tmp.OD- 
WOŁAĆ, am , v. perf. to call back 
(away, off), to recall. Odwołać po- 
sła, to recall an ambassador.- 
kogo na stronę, to call one aside. 
- rozkaz, ustawę, to revoke an 
order, to repeal a law. = to re- 
cant, to retract, to recall. Odwołać 
swą obietnicę, to call in (back) 
one s word. - potwarz, to recant 
a calumny.-SIĘ, to appeal, to re- 
fer. -się do czyjego sumienia, 
to call one's conscience to witness. 
-się do czyjego honoru, to appeal 
to one's honour. 
ODWOŁYWANIE SIĘ, ODWO- 
ŁANIE SIĘ, s. n. appeal, refe- 
rence. 
ODWOŹ, ozu,s. m. transport, 
carriage. 
ODWOŻENIE, ODWIEZIENIE, 
A, s. n. the act of bringing back, 
of conveying or transporting (in a 
carriage or in a ship). 
ODWOZIĆ, żę, v. imp. OD- 
WIEŹĆ, wiozę , v. perf. to bring 
back, to convey back (in a carriage 
or in a ship). 
ODWRACAĆ, AM, v. imp. OD- 
WRÓCIĆ, cę, v. perf. to turn aside 
(away, off), to avert. Odwrócić 
bieg wody, to turn off the water, 
to divert the course of the water. 
- oczy od czego, to turn away or 
avert the sight from some object.- 
rozmowę, to turn away a conver- 
sation. - grożące niebezpieczeń- 
stwo, to avert an imminent danger. 
- kogo od zamierzonego celu, to 
bring one from his purpose, to dis- 
suade him. - SIĘ, to turn away. 
Chcialem do niego mówić, ale się 
odwrócił odcmnie, I wished to 
speak to him, but he turned away 
from me. 
ODWRÓT], otu, s. m. turn, re- 
treat. - dziesięciu tysięcy Gre- 
ków, the retreat of ten thousand 
Greeks. Trąbić na-, to sound the 
retreat.=A'a-. vice versajwrong, 
188 
ODZ 
backwards. Czytać na-, to read 
wrong or backwards. 
ODWROTNIE, adv. reciprocal- 
ly, vice versa. = reversedly, in a 
reversed manner. - sobie postą- 
pić, to do the reverse. 
ODWROTNY, A, e, turning back, 
returning. = inverse, inverted. 
Stosunek -y, Math, an inverse 
ratio. 
ODWYKAĆ, am, v.n.imp. OD- 
WYKNĄĆ , nę, v. perf. od czego, 
to leaf off a custom, to break one's 
self of a habit. 
ODWYKANIE, a, s.n. slow and 
gradual foregoing of a custom. 
ODWYKŁOŚC, ści, s. f. OD- 
WYKNIENIE, a, s. n. disuse. 
ODWYKŁY, a. e, disused. 
ODWZAJEMNIAĆ, am, v. imp. 
ODWZAJEMNIĆ, nię, v.perf. 
to repay, to return, to requite, see 
ODWDZIĘCZAĆ, WYWZAJEM- 
NIAĆ SIĘ. 
ODYMAĆ , am , V. imp. ODĄĆ, 
odmę, v. perf. to swell, to fill with 
wind. Groch odyma, pease are 
flatulent. Odęło go, his stomach 
swells or is puffed out, see NADY- 
MAĆ. 
ODYMIĆ, mię , v. perf. to be- 
smoke. 
ODYNIEC, ńca , s. tn. a wild 
boar (five years old and upwards). 
ODŻĄĆ, odeżnę , v. perf. to 
finish reaping. 
ODŻAŁOWAĆ, łuję, v. perf. 
kogo, czego, to console one's self 
for the loss of a person or of a 
thing. Nie módz się kogo, czego 
-, to be inconsolable for the loss 
of.... = to venture, to risk, to 
hazard, to give up, to sacrifice. - 
życia, majątku dla ojczyzny, to 
sacrifice or lay down one's life and 
fortune for one's own country. Nie 
chcial - sta, później będzie mu- 
sial dać tysiąc, now he grudges a 
hundred, afterwards he will be 
forced,to give a thousand. 
ODŻEGLOWAĆ, luję, v. n. 
per/, to sail off (away). 
ODŻEGNAĆ SIĘ, am się, v. perf. 
od koao, od czego, to drive away 
by making the sign of the cross, to 
get rid by crossing one's self. -od 
czarta, to disown the devil and 
what is devil's. Od śmierci się nikt 
nie odżegna, it is impossible not 
to die, all men must die. 
ODZIAĆ, see ODZIEWAĆ. 
ODZIĘBIĆ, bię,v. perf. rękę, 
nogę, to get a limb chilled. 
ODZIĘBL1NA, ny, S.f. chilblain, 
kibe. 
ODZIEDZICZAĆ, AM, V. imp. 
ODZIEDZICZYĆ, czę, v.perf. to 
inherit. Odziedziczył znaczny 
majątek, dobra, he has inherited 
a great estate, he has come to a great 
estate. Cnotę tylko odziedziczył 
po Ojcu, virtue was the only wealth 
which he inherited from his father. 
ODZIEDZICZENIE, a, 3. n. in- 
heritance. 
ODZIENIE, a, s. n. clothing, 
clothes, dress, raiment, garment. 
ODZ 
ODZIERAĆ, ODRZEĆ, see OB- 
DZIERAĆ, OBEDRZEĆ. 
ODZIERŻEĆ, żę, v.perf. co, to 
get possession of a thing. 
ODZIEWAĆ, am , v. imp. O- 
DZIAĆ, odzieję, v.perf. to clothe, 
to dress, to invest. - ubogich i 
nagich, to clothe the poor and the 
naked.= fig. to cloak, to disguise, 
to cover. Odziewać występek po- 
zorem cnoty, to cover vice with 
the appearance of virtue. - SIĘ, 
to put on a dress, to dress one's 
self. Nie ma się czem odziać, he 
has nothing to put on. Ziemia za- 
czyna się odziewać kwiatami, 
the earth begins to be decked with 
flowers. 
ODZIEWANIE, ODZIANIE, a, 
s. n. the act of clothing, dressing. 
ODZIEŻ, Y, s. f. ODZIEWEK , 
wku , s.m. clothes, dress, attire, 
raiment, garment. 
ODZIOMEK, ODZIEMEK, mka, 
s. m. the foot of a tree. 
ODZNACZAĆ, am , v. imp. OD- 
ZNACZYĆ , czę , v. perf. to mark 
out, to chalk out, to trace. = fig. 
to distinguish, to make distinct. - 
SIĘ,to distinguish one's self, to 
bear a distinguished part, to make 
one's self eminent, to raise one's 
self above the common level. Od- 
znaczył się talentami, odwagą, 
he has distinguished himself by 
his talents, his courage. 
ODZNACZENIE, a, s.n. draw- 
ing, draught, delineation. - SIĘ, 
distinction.Zosfalozdobtony krzy- 
żem za - się w bitwie pod..., he 
has obtained the cross of honour 
for having distinguished himself at 
the battle of... 
ODŹWIERNA, ej, s. f. portress. 
ODŹWIERNY, nego, s. m. door- 
keeper, porter. 
ODZWYCZAJAĆ, am, v. imp. 
ODZWYCZAIĆ, ję, v.perf. to break 
off of a custom, to disaccustom. - 
SIĘ, to leave off a custom, to break 
one's self from a habit. 
ODZWYCZAJENIE, a, s.n. dis- 
use. 
ODŻYĆ,jĘ,v.n.perf.to come to 
life again, to revive. Nadzieja od- 
żyła w mem sercu, I felt hope re- 
vive in my heart. 
ODZYSKAĆ, szczę, v.perf. OD- 
ZYSKIWAĆ, kuję, v. imp. to win 
back, to regain, to recover, to re- 
trieve. Odzyskać wzrok, słuch, 
zdrowie, wolność, czas straco- 
ny, to recover the sight, the hear- 
ing, to recover one's health, liberty, 
lost time, etc. - przytomność, to 
recover one's senses, to recover 
one's self, to come to one's self 
again. - kraj, prowincye zabra- 
ne, to conquer again the country, 
the provinces the invader had 
seized upon. - czyj szacunek, 
czyją przyjaźń, to win back or 
recover the esteem, the friendship 
of any one. 
ODZYSKALNY,a,e, recoverable. 
ODZYSKANIE, a, s. n. recovery, 
the power of regaining. OF1 
ODZYWAĆ SIĘ; see ODEZWAĆ 
SIĘ. . 
ODŻYWIAĆ, am, v. imp. ODŻY- 
WIĆ , wię , v. perf. to refresh with 
food.= fig. see OŻYWIAĆ.-SIĘ, 
to recover one's self, to gather 
strength, to pick up one's crumbs 
again.. 
ODŻYWIANIE, ODŻYWIENIE, 
a , s. n. the act of refreshing with 
food. - SIĘ, the recovery of one's 
strength, health. 
ODŻYWICIEL, see OŻYWI- 
CIEL. 
ODŻYWNOŚĆ, ści, s. f. alimen- 
tariness. 
OFIARA, y, s. f. offering, sacri- 
fice. - ciałopalna, burnt-offering. 
Składać -rę, to make or offer up a 
sacrifice. Serce skruszone najmil- 
sza Bogu-, a contrite heart is the 
most acceptable offering to God. 
Cześć twoja domaga się tej -ry, 
fig. it is a sacrifice which your 
honour claims, demands of you. 
- victim. Krew ofiar, the blood 
of victims. Bić -y, to sacrifice vic- 
tims. Fig. Stać się, paść -rą 
czego, to be or fall a victim to. = 
offer, proffer. Racz przyjąć moję 
-rę, be pleased to receive or to 
accept my offering. Wzgardzone 
zostały moje --ry, my offers 
were disdained. - volontary con- 
tribution. 
OFIARNICZY, a,e, sacrificatory, 
sacrificial. -OFIARNICZY, czego, 
s. m. see OFIARNIK. 
OFIARNIK, a, s.m, sacrificator, 
sacrificing priest. 
OFIARNY, OFIAROWY, A, E, 
of sacrifices. 
OFIAROWAĆ, ruję, v. imp. to 
offer, to sacrifice, to offer up a 
sacrifice.^ to devote, to consecrate, 
to vow. - dzieci swe Bogu, to de- 
vote one's children to Gotl.- Bogu 
ołtarz, to consecrate an altar to 
God. - Bogu swe cierpienia, to 
lay one's sorrows before God. - to 
offer, to present with, to dedicate. 
- dar, to offer a present. - komu 
pomoc, usługę, worek, to offer, 
proffer, tender one's assistance, ser-, 
vices, purse. - komu dzieło, to 
dedicate a work to one. - Ofiaro- 
wać tyle a tyle za co, to offer, to 
bid. Ofiaruje mi tyle a tyle za 
mój folwark, he offers or bids so 
much for my farm. - SIĘ, to offer 
one's self. Chrystus ofiarował się 
Bogu Ojcu na krzyżu, Christ of- 
fered himself as a sacrifice to the 
father on the cross. - to devote 
one's self. Dwaj Deciusze ofiaro- 
wali się za ojczyznę, the two 
Decii devoted themselves for their 
country. - się komu z usługą, to 
offer one's self to serve another. - 
się do cudownego obrazu, to make 
a vow to go on a pilgrimage to a 
miracle-working image. 
OFICER, a, s.m, military of- 
ficer. 
OFICERKA, i, s. f. wife of a mili- 
tary officer. 
OFICERSKI, A, 3, of an officer. 
OGI 
OFICERSTWO, A, s.n. the rank 
of an officer. 
OFICYAŁ, a, s. m. official, dele- 
gate of a bishop. 
OFICYALISTA, y, s. m. a person 
in office, placeman; retainer, de- 
pendant. 
OFICYNA, Y, s.f. office-house, 
out-house. 
OFUKNĄĆ, nę, v. perf. kogo, to 
snub one, to give one a gruff, sharp 
or crabbed answer. - SIĘ na ko- 
go, komu, to use one roughly, to 
assail him with harsh language. 
OGADAĆ, am, v. perf. OGA- 
DYWAĆ, duję , v. imp. to speak 
ill of one, to backbite, to slander. 
- bliźniego, to speak ill of one's 
neighbour. Każdego ogadasz, you 
slander every body; nobody escapes 
your tongue. 
OGADYWACZ, A, S.m. back- 
biter, slanderer, slanderous tongue. 
OGADYWANIE, OGADANIE.a, 
s. n. obloquy, slander, scandal, 
evil-speaking, backbiting. 
OGAŁACAĆ, see OGOŁOCIĆ. 
OGANIAĆ, am, v. imp. OGNAĆ, 
OGONIĆ, nię , v. perf. to drive 
away (off). - muchy, to drive flies 
away. - ptaki, to drive or scare 
away birds. Konie oganiają muchy 
ogonem, horses drive tbe flieś away 
with their tail. - SIĘ, to defend 
one's self. Nie mogę się ognać że- 
brakom, I cannot ge rid of that 
swarm of beggars. 
OGANIACZ, a , s. m. a fly- 
driver. 
OGANKA, i, s./'.fly-clap. 
OGAR, a, s.m. hound, blood- 
hound. 
OGAREK, rka, s.m. stump of a 
candle. 
OGARNĄĆ, nę , v. perf, OGAR- 
NIAĆ, am, v. imp. to encompass, 
to embrace, to surround, to en- 
close. Ogarnąć rękoma, to lock in 
one's arms, to embrace. Morze 
ogarnia ziemię, the sea encom- 
passes the earth. Tuman pyłu ich 
ogarnął, they were involved in a 
jęloud of dust, see OTACZAĆ. = to 
comprise, to contain, to hold, to 
include. Filozofia ogarnia wiele 
innych nauk, philosophy includes 
many other sciences, see OBEJMO 
WAĆ. = co rozumem, to compre- 
hend , to understand. Ogarnąć je- 
dnym rzutem oka wszystkie czę- 
ści systematu, to comprehend at 
a glance ail the parts of a system, see 
OBEJMOWAĆ. = to take posses- 
sion, to seize upon. Strach go ogar- 
nął,tear seized or came upon him , 
he was seized with fear. Smutek ją 
ogarnął, grief, sorrow, affliction 
took possession of her heart. Śmiech 
Sio ogarnął, he could not help 
aughing. - to Clothe, to dress. 
Ogarnąć ubogiego, nagiego, to 
clothe the poor and the naked, see 
ODZIEWAĆ. - Ogarnąć z czego, 
to rub off, to wipe away, to cleanse, 
to rid of. = OGARNĄĆ SIĘ, to slip 
on one'S'Clothes. 
OGIEŃ, ognia , s. m. Dre. Roz- 
OGŁ 
łożyć -, to make a fire. Podłożyć 
-, to set on fire. Spłonąć ogniem, 
to burn away. Zgasić -, to put 
out or extinguish the fire. Przy- 
stawić garnek do ognia, to put 
the pot on the fire. Są z sobą jak 
- i woda, they are as opposite as 
fire and water. Przy jednym ogniu 
dwie pieczenie upiec (prov.), to 
kill two birds with ono stone. Da- 
wać ognia z dział, z ręcznej 
broni, to figę guns, to discharge 
fire-arms. Ognia! (milit. com.), 
give fire! Stać pod ogniem nie- 
przyjacielskim, to stand the ene- 
my's fire, to be exposed to the ene- 
my's fire. Nigdy w ogniu nie był, 
nigdy jeszcze ognia nie widział, 
he has never smelt gun-powder. 
Idzie na - jak na gody, he goes 
to the fire as if he were going to 
be married. Ogniem i mieczem pu- 
stoszyć, to lay waste with fire and 
sword, to put every thing to fire 
and sword. = fire, flame, heat, 
mettle, spirit. -młodzieńczy, the 
fire of youth. Oczy peine ognia, 
the eyes full of fire. Ten mowca 
ma wiele ognia, that orator has a 
great deal of fire. Ten koń ma 
za nadto ognia, that horse has 
too much mettle. Rozniecić - 
niezgody (fig.), to blow up the 
coals oi discord. Ognie błędne, 
will o' the wisp, ignis fatuus. 
OGIER, a, s.m. stallion. 
OGLĄD, u, s.m. retrospection, 
review, examination. 
OGŁADA, y, s. f. polish , refine- 
ment , polished , refined manners. 
OGLĄDAĆ, am, v. imp. OGLĄ- 
DNĄĆ, nę, v.perf. to view, to 
behold, to review, to examine. 
Wszyscy życzyli go oglądać, all 
wished to see him, all wished to 
have a sight of him. Oglądać obli- 
cze Boga, to see God face to face. 
Daj Boże dożyć chwili w ktorej- 
bym to oglądał własnemi oczy- 
ma , God grant I may live so long 
as to see it with my own eyes. Wszy- 
stko ogląda zbliska i uważnie, 
he looks into every thing narrowly. 
- SIĘ, to lookback. Oglądać się 
na wszkstkie strony, to look on 
all sides. - się na kogo , to turn 
one's head in order to see a per- 
son. = fig. Oglądać się na czyją 
pomoc, opiekę, to look up to one 
for protection. Na mnie się nie 
oglądaj , do not expect any assis- 
tance from me, do not rely upon 
me. Nie oglądam się na osobiste 
korzyści, I don't regard my own 
interest, oglądać się na co, to re- 
gard , to mind or consider a thing, 
not to Ipse sight of it. 
OGLĄDANIE, a , s. n. the act of 
viewing, reviewing, examination. - 
każdemu wolne, za - nic się nie 
płaci, the sight of it (of them) will 
cost you nothing. - SIĘ, the act 
of looking back. - się na kogo, na 
co, the act of relying upon one, 
upon a thing. - się na osoby, res- 
pect , regard to persons. 
OGŁADZAĆ, am , v. imp. OGŁA- 
189 OGN 
DZIĆ, dzę , v.perf. to smooth, to 
polish, to refine. 
OGŁADZAĆ, see OGŁODZIĆ. 
OGŁASKAĆ, am , v. perf. O- 
GŁASKIWAĆ, kuję, v. [req. to 
make tame (by gently stroking with 
the hand), see GŁASKAĆ. Dać się 
ogłaskać, to grow tame* to become 
tractable. 
OGŁASKANIE, a, s.n. taming. 
0GŁASK1WACZ, a, s.m. dz- 
kich zwierząt, tamer of wild 
beasts. 
OGŁASZAĆ, am , v. imp. O- 
GŁOSIĆ, szę , v. perf. to proclaim, 
to publish. Ogłosić w dziennikach, 
to advertise in newspapers. - za- 
powiedzi , to publish bans of mar- 
riage. Wojsko ogłosiło go królem, 
he was proclaimed king by the 
army. -SIĘ czem, to proclaim 
one's self, to set up for. Ogłaszać 
się naprawcą gustu, to set up for 
a reformer of taste. Ogłosić się kró- 
lem, to take the title of king. 
OGLĘD, see OGLĄD. 
OGLĘDNIE, adv. circumspectly. 
OGLĘDNOŚĆ, ści, s. f. circum- 
spection, wariness, caution, heed. 
OGLĘDNY, A , e , circumspect, 
wary, cautious, heedful. 
OGŁODAĆ, am, v. perf. to gnaw, 
to nibble, to pick on all sides. 
OGŁODNIEĆ, NiEjĘ, v. n. perf. 
to famish, to die of hunger. 
OGŁODZENIE, a , s. n. famish- 
ing , starvation. 
OGŁODZIĆ,dzę, v.perf. OGŁA- 
DZAĆ, AM , v.imp, to famish , to 
starve, to kill with hunger. - mia- 
sto , to famish a town. 
OGŁOSIĆ, see OGŁASZAĆ. 
OGŁOSICIEL, a, s.m. fem. O- 
GŁOSICIELKA, i, s. f. prociaimer, 
publisher. 
OGŁOSZENIE, A, s. n. procla- 
mation, publication , promulga- 
tion ; announcement, advertise- 
ment. 
OGŁUCHŁY, a, e, grown deaf. 
OGŁUCHNĄĆ, nę, v.n.perf. to 
grow or become deaf. 
OGŁUCHNIENIE, a, s.n.the 
state of having become deaf. 
OGŁUPIEĆ, pieję , v. n. perf. 
to become stupid. 
OGŁUSZAĆ, am , v. imp. OGŁU- 
SZYĆ, szę, v. perf. to deafen, to 
stun, to astound. 
OGŁUSZENIE, a, s.n. deafen- 
ing, stunning. 
OGNIK, A, s.m. will o' the wisp, 
ignis fatuus. - St. Anthony's fire. 
OGNIOKRUSZ, a, s.m. brittle 
iron. 
OGNIOMIERZ, a, s.m. pyro- 
meter. 
OGNIOWY, a, e, of fire. To 
warzystwo-e, fire-insurance com 
pahy. Kassa towarzystwa -we- 
go, fire-insurance office. Narzę- 
dzia -e, fire-engines. 
OGNIŚCIE, OGNISTO, adv. 
ardently, eagerly, vehemently. = 
fam. devilishly, plaguily, extreme- 
ly. Ogniście brzydka, an extreme; 
ly ugly woman. 
190 
OGO 
OGNISKO, A, s.n. fire-place, 
hearth. = focus. - szkła palące- 
go, elipsy, the focus of a burning- 
glass, of an ellipsis. 
OGNISTOŚC, set, s. f. fieriness, 
heat, mettle, ardour, spirit. 
OGNISTY, a , e, of fire. - e ku- 
le , redhot balls. = fiery, mettle- 
some, ardent, spirited. Koń-y, 
a fiery or mettlesome horse, cour- 
ser. Oczy -e, the eyes blazing 
with passion. 
OGNIWKO , a , ,s. n. dim. of 
OGNIWO. 
OGNIWO, a, s.n. link. Pękł 
łańcuch i zginęło kilka ogniw, 
that chain is broken, there are two 
or three links lost. - fig. band, 
tie. -a małżeńskie, Hymen's 
bands, the conjugal ties. -a 
przyjaźni, the bands or ties of 
friendship. 
OGÓŁ, OGUŁ, u, s.m. whole, 
totality, mass, sum total. - wia- 
domości ludzkich, the whole mass 
of human knowledge. - czytelni- 
ków , the generality of readers. - 
obywateli, narodM, the genera- 
lity of the nation. Oto sąd -, 
the generality of the men are 
of that opinion. Dobro -u, the 
commonwealth, the public welfare. 
Ogółem, w ogóle, in the whole, 
upon the whole, all in all. W ogó- 
le, jest to dobra książka, take 
it all in all it is a good book. Za- 
kupić ogółem, to buy in a lump. 
Przedawać ogółem, to sell in a' 
lump; to be a wholesale trader, to 
carry on a wholesale trade. 
OGOLIĆ, lę, v. perf. to shave. 
- SIĘ, to shave one's self. Kazać 
się -, to get one's self shaved. 
OGÓLNIE, adv. universally, ge- 
nerally, in general. - mówiąc, 
generally speaking. 
OGÓLNIK, a,s. m. more used in 
pl. OGÓLNIKI, ów, generalities. 
-kami rzecz zbywać, to speak 
only in general. Jak wpadł w o- 
qolniki, tak nie wylazł z nich, 
he lost himself in generalities. 
OGÓLNOŚĆ , ści, s. f. universa- 
lity, generality. W-ści, in gene- 
ral , generally. W -ści i w szcze- 
gólności, in general and in parti- 
cular. 
OGÓLNY, A, E, general, uni- 
versal. 
OGOŁOCENIE, a, s.n. beraeve- 
ment, destitution. 
OGOŁOCIĆ, cę , v. perf. OGO- 
ŁACAĆ, am , v. imp. to strip na- 
ked; to despoil, to deprive, to be- 
reave. Zima ogołaca drzewa z li- 
ści, winter strips, disrobes or dis- 
poils the trees of their leaves. - 
kogo z majątku, to despoil or de- 
prive a man of his fortune. Śmierć 
ogołociła ją ze wszystkiego co 
miała najdroższego, death has 
bereft her of all she held dear.-SIĘ, 
to bereave or strip one'ś self, to 
leave one's self bare, to divest 
one's self. Ogołocić się z pienię- 
dzy, to leave one's-self-bare of 
money. Być ogołoconym ze wszy- 
OGR 
stkiego, to be destitute of every 
thing. Ogołocony z rozumu, Void 
or devoid of wit, of understanding, 
of good sense. 
OGOLONY, a, e, shaved. 
OGÓŁOWO, adv. generally. 
OGÓŁOWOŚĆ,see OGÓLNOŚĆ. 
OGÓŁOWY, A, e, general. 
OGON, a, s. m. tail; train; trail. 
- lisi, psi, koci, the tail of a fox, 
dog, cat, etc. -ptasi, the tail or 
train of a bird. - rybi, the tail of a 
fish. - wielorybi, the train of a 
whale. - sukni, the train of a 
gown. - komety, the trail of a com- 
et. Uciąć- koniowi, to dock a 
horse. Uciąć - psu, to curtail 
a dog. Odszedł zwiesiwszy -, 
(.fig.), he went away like a dog, 
with his tail betwixt his legs. Dwie 
sroki za jeden -trzymać, prov. 
one must not have too many irons 
in the fire. Każda liszka swój - 
chwali prov., see LISZKA. Mila 
z -em, a very long mile. Lisi oqon 
or WYCZYNIEC, (a plant), fox- 
tail. Koński ogon or CH WOSZCZ- 
KA (a plant), horse-tail, shave 
grass. 
OGONATKA , i, s.f. (in music), 
a minim. 
OGONEK, nka, s.m. dim. (of 
OGON), short tail, bobtail. = stalk 
of fruits. - liścia, leaf-stalk, pe- 
tiole. = Gram, cedilla. 
OGONIASTY, a, e, furnished 
with a tail. Nat. Hist, caudated. 
OGONKOWATY, a, e, Bot. pe- 
tiolate. 
OGONOWY, a , e , partaining to 
a tail. Nat. Hist, caudal. 
OGÓRCZANY, a, e, of a cucum- 
ber. 
OGÓRCZASTY, a, e, like a cu- 
cumber. 
OGÓRECZEK, czka , s. m. gher- 
kin. 
OGÓREK, rka, s. m. cucumber. 
Kwaszone -rki, pickled cucum- 
bers or gherkins. - leśny, ośli, 
wild or squirting cucumber. = O- 
GÓRKI, pl. knots of the hempen 
girdles worn by Capuchin friars and 
those of other religious orders. 
OGORZAŁOŚĆ, śct, s.f. sun- 
burnt complexion, swarthiness. 
OGORZAŁY, a, e, sunburnt, 
swarthy. 
OGORZEĆ, rzeję, v. n. perf. to 
be sunburnt. 
OGRAĆ, am, v. perf. OGRY- 
WAĆ , am, v. imp. instrument, to 
improve the sound of a musical in- 
strument by playing upon it. = 0- 
grać kogo, to beat one at play, to 
win all money of him. 
OGRADZAĆ, see OGRODZIĆ. 
OGRANICZAĆ, am, v. imp. 0- 
GRANICZYĆ, czę, v.perf. to 
bound, to limit, to confine. Ogra- 
niczyć czyją władzę, to limit or 
restrain one's power. - swe wy- 
datki, to reduce one's expenditure. 
- swe żądze, nadzieje, to set 
bounds to one's desires, to one's 
TTopes. - SIĘ, to keep within 
bounds. OGR 
OGRANICZANIE, OGRANICZE- 
NIE , a , 8. n. the act of bounding, 
limiting, confining; fig. limitation, 
restriction, confinement. 
OGRANICZENIE, adv. restrai- 
nedly, narrowly; like a man of a 
narrow mind. 
OGRANICZONOŚĆ, ści, s.f. 
fig. narrowness of mind. 
OGRANICZONY, a,e, bounded, 
limited, confined, restrained. Wła- 
dza -a, a limited authority. U- 
mysl -y, a narrow mind, contrac- 
ted genius, shallow brain. Czło- 
wiek -y, a narrow-minded man. 
OGROBLIĆ, lę, v. perf. to sur- 
round with a dike or dam. 
OGRÓD, odu, 8. m. garden.- 
owocowy, a fruit-garden. - wa- 
rzywny, a kitchen-garden. 
OGRODA, y, 8. f. enclosure. 
OGRÓDECZEK, czka, OGRÓ- 
DEK, dka, 8. m. dim. a little 
garden.. 
OGRÓDKA, i, 8. f. a little en- 
closure; fig. a round about way, 
circumlocution, palliation. Móioić 
bez -i, to speek freely, in plain 
terms, downright. 
OGRODNICTWO, A, s. n. gar- 
dening, horticulture. 
OGRODNICZEK, czka, 8. m. 
garden-labourer, gardner's servant. 
OGRODNICZKA, i, 8. f. a gar- 
dner's wife. 
OGRODNICZY, a,e, of a gar- 
dner. 
OGRODNIK, A , s. m. gardner. 
OGRODOWINA, y, 8. f. garden- 
ware, garden-growth, greens, pot- 
herbs. 
OGRODOWY, a, e, of agarden. 
OGRODZENIE, a, 8. n. enclo- 
sure, fence. 
OGRODZIĆ , dzę , v. perf. 0- 
GRADZAĆ, am , v. imp. to enclose 
with a fence or hedge, to fence. 
OGROJEC, jca, s. m. garden 
(in Scripture), the Mount of olives. 
OGRÓM, u,8. m. enormous bulk, 
immense quantity, magnitude. - 
świata, the immensity of the uni- 
verse. - łaski Bożej, the bound- 
lessness of God's mercy. - wiado- 
mości, an immense store of know- 
ledge. 
OGROMNIE, adv. hugely, im- 
mensely, excessively, exceedingly. 
OGRÓMNOŚć, ści 8. f. hugeness, 
immensity. 
OGROMNY, a, e, huge, im- 
mense, exceedingly large. 
OGRYWAĆ see OGRAĆ. 
OGRYZAĆ, am, v. imp. 0- 
GRYŹĆ, zę , v. perf. to gnaw 
round. Ogryzać kość, to pick a 
bone. Myszy ogryzły ser, the mice 
nibbled the cheese. Kozy ogryzają 
liście, młode latorośle, goats 
browse the foliage, the young 
sprouts. 
OGRYZEK, zka, 8. m. the core 
(of a pear or apple). Ogryzki, 
fragments of meat, offals. 
ÓGRZEWAĆ, am, v. imp. O- 
GRZAĆ, rzeję, v. perf. to warm, 
to heat.-piec, to heat the oven.- 
OKA 
prześcieladla, to warm sheets, to 
air them by the fire. 
OHYDA, y, s. f. opprobrium, 
infamy, disgrace. Być -ą swojej 
rodziny, swego narodu, rodu 
ludzkiego, to be the disgrace of, to 
be a stain or a blot on, one's fa- 
mily, nation, to be a disgrace to 
human nature. 
OHYDNIE, adv. foully, abomi- 
nably; infamously, disgracefully. 
OHYDNOŚĆ, ści, 8. f. foulness, 
abomination; disgracefulness, tur- 
pitude. 
OHYDNY, a, e, foul, abomi- 
nable ; infamous, disgraceful. 
OHYDZAĆ, am, v. imp. OHY- 
DZIĆ, dzę, v. perf. to befoul; to 
render loathsome , odious, hateful, 
abominable. 
OJCIEC, ojca, s. m. father. Nasi 
ojcowie, our fathers. Bóg -, God 
the father. - ojczyzny, ludu, 
father of his country, father of the 
people. Herodot jest ojcem histo- 
ryi, Herodotus is the father of 
history. Ojcowie kościoła, the 
fathers of the church. - ducho- 
wny, ghostly father. W Bogu wie- 
lebny ojcze, reverend father in 
God. Z ojca na syna, from father 
to son. 
0JC0B0JCA,y,8.m. murderer 
of a father, parricide. 
OJCOBÓJCZY, a , e, parricidal. 
OJCOBÓJSTWO, a,8. n. murder 
of a father, parricide. 
OJCOSTWO, a, 8. n. father- 
hood, paternity. 
OJCOWIZNA, Y, S. f. patri- 
mony. 
OJCOWSKI, a, IE, fatherly, pa- 
ternal. Władza, powaga -a, the 
fatherly power. Czułość, miłość - 
a, fatherly kindness or affection, f a- 
therly love. Po ojcowsku, like a 
father. I 
OJCZYM, A, 8. m. step-father. 
OJCZYSTY, A, e, of a father; 
paternal, patrimonial; native, na- 
tional. Język-y, mother tongue. 
Ziemia -a, native country. Od- 
dychać powietrzem -em, to 
breathe one's natal or native air. 
OJCZYZNA, Y, 8. f. fatherland, 
native country, native land. Polska 
jest naszą -ą, Poland is our na- 
tive land. W wygnaniu serce drga 
na wspomnienie - y, in exile the 
heart beats, throbs at the recol- 
lection of one's native land, one's 
native country. - nauki sztuk, 
the land, the home of the arts and 
sciences. 
OKALAĆ, am, v. perf. to befoul, 
to defile, to pollute, see SKALAĆ, 
POKALAĆ. 
OKALECZENIE, a, 8. n. hurt, 
maim, mutilation. 
OKALECZYĆ, czę, v. perf. to 
cripple, to maim; to hurt, to disable, 
see SKALECZYĆ. 
OKAMGNIENIE, A, 8. n. the 
twinkling of an eye, a trice. W-u, 
in the twinkling of an eye. 
OKAMIEĆ, OKAMIENIĆ, see 
SKAMIENIEĆ. 
OKI 
OKAP, u, s. m. gutter. 
OKAPTURZYĆ, hzę, v. perf. to 
dress in a hood; to mum , see ZA- 
KAPTURZYĆ. 
OKARA, y, s. f. cart, car; fig. 
fam. big paunch, a big-bellied 
fellow. 
OKARMIĆ mię,v. perf. to gorge, 
to pamper. 
OKAZ,u, s. m. show, exhibition, 
demonstration. -y przyjaźni, ra- 
dości, professions of friendship, 
demonstrations of joy. Na- tylko, 
only for show. 
OKAZAĆ, see OKAZYWAĆ. 
OKAZALE, adv. ostentatiously, 
stately, pompously, magnificently. 
OKAZAŁOŚĆ, ści, s. f. osten- 
tation , show, pomp, stateliness, 
majestic appearance. 
OKAZAŁY, A, E, ostentatious, 
showy, pompous, stately, magni- 
ficent. 
OKAZANIE, A, S. n. exhibition; 
demonstration. Dia -a męzlwa, 
to show one's self a man of courage. 
Dia -a tego, in order to prove it.' 
OKAZYA, yi, s. f. occasion, op- 
portunity. Przy pierwszej -yi, 
oathe first opportunity. Korzystać 
z-yi, to avail one's self or to take 
advantage of an opportunity.- czy- 
ni złodzieja, opportunity makes 
a thief. Chwytać -ą, to take 
time by the forelock. Dać -ą do 
czego, to give cause, to occasion. 
To było -ą tej wojny, that has 
brought on this war. Szukać -yi, 
(do zwady, do bójki), to pick a 
quarrel. 
OKAZYWAĆ, zuję, v. imp. O- 
KAZAĆ, żę , v. perf. to show, to 
exhibit, to evince. Okazać odwa- 
gę, gorliwość, to show courage, 
zeal. Okażę mu że ma niesłu- 
szność, zenie powinien był tak 
postąpić, I'll convince him that he 
is in the wrong, that he should ądt 
behave so. Okazywać komu przy- 
jaźń, szacunek, pogardę, to show 
or express friendship, esteem, 
contempt. Nie okazał ani żalu 
ani boleści, he evenced neither 
regret nor sorrow. Okazać dowo- 
dnie to prove, to demonstrate. = 
Okazywać że to pretend, to 
make as if.... Okazuj że ci się to 
podoba, pretend that you are 
pleased with that. Jest chory ale nie 
okazuje tego po sobie, he is ill, but 
he won't seem or appear to be so. 
OKAZAĆ SIĘgdzie, to make one's 
appearance. Okazać się odważ- 
nym, to show one's self a coura- 
geous man. Okazywać się czem, 
to give out to be, to give one's self 
out for, to pass or go for. Okazało 
się że to był worek złota, it proved 
to be a purse filled with gold. Oka- 
zało się że tak było w istocie, it 
turned out that it was even so.' 
OKAZYWANIE, a. s. n. the act 
of. showing. -a przyjaźni fre- 
quent demonstrations of friendship. 
OKIEŁZNAĆ, am, v.perf. to put 
on the bridle. 
OKIENECZKO, OKIENKO, a. 
191 OKO 
s. n. dim. of OKNO, little window. 
Okienko w dachu, smal! sky-lighL 
Okienko w piśmię, blanc left In a 
writing. 
OKIENNICA, Y, S. f. shutters. 
OKŁAD, s. m. (used only ad- 
verbially), Z -em, rather more 
than less, upwards,into the bargain. 
Ma czterdzieści lat z-em, he is 
above forty, turned of forty. 
OKŁADAĆ, am, v. imp. OBŁO- 
ŻYĆ, żę, v. perf. to lay over, to 
overlay, to cover. - kataplazma- 
mi, to apply a poultice. Obłożyć 
kołnierz, kieszenie galonami, to 
edge, bind, lace, or border the 
collar and the pockets with galoon. 
Okładać kijem, fig. to cudgel, 
drub, belabour, bestinado. 
OKŁADKA, i, s. f. case, cover. 
OKLASK, u, s. m. applause, 
-plaudit. Dawać -i, to applaud. 
Szukać -ów, odbierać -i, to 
seek, to receive applause. 
OKLEJ, C, S.m. (a fish), blay or 
bleak. 
OKLEIĆ, ję , v. perf. co papie- 
rem, to cover by pasting paper 
upon. 
OKLEKTAĆ, am, v. perf. to tell 
over and over the same thing. Okie- 
ktano mi tern uszy, I am told that 
so many times that my ears are 
quite stunned with it. 
OKLEKTANY,a, e, told over 
and over again; worn out, stale. 
OKLEP, adv. bare-backed. - 
jechać, to go on horseback bare- 
backed, to ride without a saddle. 
OKLEPAĆ, pię, v. perf. to ham- 
mer on all sides; fig. to repeat 
again and again. 
OKLEPANY, a,e, hammered on 
every side; fig. repeated many 
times, worn out, hackneyed. 
OKNO, A, s. n. window. Wy- 
chylić głowę z okna, to put, to 
thrust, to pop one's head out at 
the window. Wyrzucić kogo za 
drzwi, wlezie oknem, if you drive 
him out of the door, he will come 
in at the window. Kazać zabić -, 
to condemn, to wall up a window. 
= w piwnicy, a vent, an air-hole 
of a cpIIaf 
OKO, a,s. n. (pl. OCZY), eye. 
Oczy płynące, kaprawe, running 
eyes, blearing eyes. Oczy krwią 
zaszłe, bloodshot eyes. Oczy za- 
padłe, hollow eyes, eyes sunk into 
the head. Oczy jaskrawe, gla- 
ring eyes. Oczy podbite, black and 
blue eyes. Na pierwszy rzut oka, 
at the first sight. Otworzyć, zam- 
knĄĆ oczy, to open, to shut one's 
eyes. Spuścić, podnieść oczy, to 
lower, to raise one's eyes. Przecie- 
rać sobie oczy, to rub one's eyes. 
Ociekać z łez oczy, to wipe one's 
eyes. Mieć łzy w oczach, to have 
tears in the eyes. Chorować na 
oczy, to have sore eyes. Pzucić na 
co okiem, to cast one's eyes upon 
a thing. Mieć na co pilne oko, 
to keep a strict or watchful eye 
upon a thing. Stracić co z oka, to 
lose sight of a thing. Odwrócić 
192 
OKO 
oczy od czego, to take off one's 
eyes from a thing. Pilnować czego 
jak oka w głowie, to keep a thing 
as the apple of one's eye. Wytrze- 
szczać oczy, to stare and gape. 
Strzelać oczyma to ogle. Zejść 
komu z przed oczu, to get out of 
one's sight. Nie zmrużyłem oka 
całą noc, I have not closed my eyes 
or I have not had a wink of sleep 
all night. Wszyscy mają oczy 
zwrócone na ciebie, the eyes of 
all the world are bent upon you. 
Złe mu z oczu patrzy, he has a 
forbidding look, he looks like a 
scoundrel, like a robber. Poglą- 
dać okiem pogardy, to look with 
an eye of contempt. Wpaść komu 
w oko, to hit one's fancy. Mieć 
oczy ciągle wlepione w kogo, to 
look fixedly upon one, to cast ten- 
der and passionate looks upon him. 
Pożerać kogo oczyma, to look 
one through and through , to look 
upon one with longing eyes. Zamy- 
dlić komu oczy, to cast a mist be- 
fore one's eyes. W oczach całego 
świata, in the sight of every body, 
before all the world. Na cztery 
oczy, privately, between ourselves 
two. Za oczy, za oczami, po za 
oczy, behind one's back. Zle o kim 
mówić po za oczy, to backbite 
one. Zadawać kłamstwo w żywe 
oczy, to deny a fact before one 
who has been an eye-witness of it, 
to say it is not light at midday. Mieć 
popie oczy, to have one's eyes 
bigger than one's belly. Oko za 
oko, ząb za ząb, an eye for an eye, 
a tooth for a tooth; tit for tat. Co 
z oczu to i z serca, out of sight 
out of mind. Mówić prawdę w o- 
czy, to tell the truth in one's face. 
To mu jest solą w oku, that Is an 
eye-sore to him , that is a thorn in 
his side. Oko pańskie konia tuczy, 
prov. the master's eye makes the 
horse fat. Oczy więcej widzą niż 
oko, prov. two eyes see better 
(two heads are better) than one. = 
OKO (p/. OKA), mesh. Oka usieci, 
the meshes of a net. = one. Sto i 
oko, a handred and one. = kocie 
oko (a precious stone that shines 
like a cat's eye m the dark) cat's 
eye, oculus cati. 
OKOCIĆ SIĘ,cę, się, v.n. perf. 
to kitten, to yean. 
OKÓŁ, olu, s. tn. circle, circum- 
ference, see KOŁO. OKOLĄ pl. pa- 
lisddc* 
OKOLICA, y, s. f. neighbour- 
hood, environs. 
OKOLICZNOŚĆ, ści, s. f. cir- 
cumstance. Zbieg -ści, the con- 
currence of circumstances. Często 
-ści zmieniają naturę rzeczy, 
circumstances often change the na- 
ture of things. Stosować się do - 
ści, to conform to circumstances. 
Przy pierwszej -ści, on the first 
opportunity. 
OKOLICZNY, A, e, lying round 
about, neighbouring. Lasy -e, the 
neighbouring woods. = Tryb-y, 
Gram, the indicative mood. 
OKR 
OKOLISTOŚĆ, śa, s. f. am- 
pleness. 
OKOLISTY, A, E, ample, large. 
Suknia -a, a very large or wide 
gown. 
OKÓLNIK, A, S. m. circular? 
letters. 
OKOLNY, A, e, circular?. 
OKOŁO, NA OKOŁO , WOKO- 
ŁO , prep, round, around, round' 
about Gdzieś jest około domu, ho 
is somewhere about the house. 
Chodzić około czego, fig. to follow 
a business, to busy one's seif with a 
thing. Około przylądka Dohrej 
Nadziei, off the cape of Good 
Hope. = Około, about, nearly. 
Około południa, about noon. Była 
północ lub około północy, it was 
midnight or thereabouts. Moglo 
być około czwartej z południa, 
it might be about four o'clock in 
the afternoon. Miał około pięć- 
dziesiąt koni, he had some fifty 
horses. 
OKOMIAR, u, s.m.Artil. meas- 
ure of distance taken by the sight. 
OKÓN, see, OKUŃ. 
OKOP, u, s. m. intrenchment, 
mound, rampart. 
OKOPAĆ, see OKOPYWAĆ. 
OKOPCIĆ, cę, v.perf. to be- 
smut, to besmoke. - SIĘ or OKO- 
PCIEĆ, v. n. to gather smut, to 
grow black with soot, with smoke. 
OKOPISKO, A, e, s.n. a place 
surrounded with a ditch; Jewish bu- 
rial-ground. 
OKOPYWAĆ, puję , v.imp. O- 
KOPAĆ, pię, v.perf. to dig round, 
to surround with a ditch. Okopać 
obóz, to intrench a camp, to forti- 
fy. - SIĘ, to intrench one's self, 
to cast up or throw up an intrencb- 
ment Okopać się na wzgórzu, 
we wsi, to intrench one's army on 
a hill, in a village. Sprzymierzeń- 
cy okopali się w obozie, the allies 
were intrenched in their camp. 
OKOW, u,s. m. iron-work. OKO- 
WY, ów, pl. bonds, fetters, shack- 
les. Skruszyć okowy, to burst or 
break the bonds. Wkładać okowy, 
to put on the fetters. 
OKOWAĆ, OKOWANY, see 
OKUĆ, OKUTY. 
OKOWITA, v, S.f. OKOWITKA, 
I, s. f. dim. brandy. 
OKPIĆ, pię, v.perf. OKPIWAĆ, 
am , v. imp. freq, to overreach, to 
outwit, to cheat, to cozen, to bilk, 
to bubble, to gull. Nie tak iatwo 
go okpić jak się zdaje, he is not 
such an easy gull as you imagine. 
OKPISZ (used only in the follow- 
ing expression): wszystko na - , 
he is constantly wishing to cheat, 
he thinks only how to take in. 
OKPISZOSTWO, A, s. n. OKPI- 
WANCYA , vi, s. f. fam. cheating, 
knavery, cozenage. 
OKPIWACZ, a , s.m. see O- 
SZUST. 
OKRACZAĆ, am, v. imp. OKRO- 
CZYĆ, czę, v. perf. to stalk round, 
to walk round. -kolej, to quarter. 
Ten furman zgrabnie okroczyt OKR 
kolej, that coachman has quarter- 
ed very neatly. 
OKRADAĆ,am, u.fmp.OKRAŚĆ, 
one, v.perf. to rob, to steal. Ten 
służący okradł swego pana, that 
servant robbed his master. Okra- 
clli mnie tej nocy, I was robbed 
that night, see KRAŚĆ. 
OKRĄG, ęgu, s. m. circuit, cir- 
cumference , compass. Ta prowin- 
cya jest podzielona na okręgi, 
that province is devided into cir- 
cuits. Dziesięć milw -, na dzie- 
sięć mil w okręgu, ten leagues 
round. -świata , -ziemi, the 
terrestrial globe. 
OKRĄGŁAWO, adv. in a some- 
what round form. 
OKRĄGŁAWOŚĆ, śct, S. f. 
roundishness. 
OKRĄGŁAWY, a, e, roundish. 
OKRĄGLEĆ, leję, v. n. to 
take a circular form, to become 
round. 
OKRĄGŁO, adv. round, round- 
ly. Powiedzieć -, fig. to speak 
roundly. Żyć -, fig. to live eco- 
nomically, sparingly. 
OKRĄGŁOŚĆ, set, s. f. round- 
ness. - ziemi, the roundness of 
the earth. - peryodu, fig. the 
roundness of a period. 
OKRĄGŁY, A, E, round. 
OKRAJAĆ, sea OKRAWAĆ. 
OKRAKIEM, adv. straddling , 
astraddle. - chodzić, to go strad- 
dling. 
OKRASA, y, s. f. fat, grease or 
butter for seasoning food. = fig. 
ornament,adornment,seeOZDOBA. 
OKRAŚĆ, see OKRADAĆ. 
OKRASIĆ, szę, v.perf. OKRA- 
SZAĆ , am , v. imp. to season with 
grease, butter, oil, etc. =• fig. to 
adorn, to embellish. 
OKRAWAĆ, am, v. imn. OKRO- 
IĆ, ję, v.perf. to cut lound, to 
pare, to peel. Okroić sobie (fig.), 
to get, to gain. Okroi mi się coś 
z tego, I'll get something by it. 
_ OKRAWEK, wka, s.m. parings, 
clippings, shreds or shreddings. 
OKRĄŻAĆ, am, v.imp. to en- 
deavour to surround. Okrążają go, 
they are surrounding him. OKRĄ- 
ŻYĆ, żę, v.perf. to surround, to 
encompass, to hem in. Okrążyć 
miasto rowem, to surround a 
city with a ditch. Okrążyć woj- 
sko , nieprzyjaciela, to hem in a 
body of troops. 
OKRĘCAĆ, am , v. imp. OKRĘ- 
CIĆ , cę , v. perf. to wind round, 
to twist about, to entwine. - SIĘ, 
to wind or twist one's self. Wąż 
okręcił mu nogę, okręcił mu sie 
około nogi, the serpent wound, 
twisted itself round his leg. Bluszcz 
okręca drzewa, okręca się około 
drzew, the ivy twines about trees. 
OKRĘCIK, a , s.m. dim. of O- 
KRĘT, a little ship. 
OKRES, u, s.m. bounds, limit- 
ed space. W szczupłym lai -ie, 
la the space of some short years. 
= period, epoch. W ostatnim 
-te życia, in the latter period of 
OKR 
his life. Gram, period, complete 
OKREŚLAĆ, am, v.imp. OKRE- 
ŚLIĆ, lę , v. perf. to draw a circle 
round. = to bound, to set bounds, 
to limit. Moc szatańska określo- 
na, the power of Satan is limited. 
Bóg określił czas i miejsce tego 
wypadku, God has appointed the 
time and place of that event. - to 
define, to determine. Określić 
znaczenie wyrazu, to determine 
the sense or meaning of a word. - 
wyobrażenie powinności, to de- 
fine the idea of duty. 
OKREŚLANIE, a, s.n. the act 
of drawing a circle; the act of de- 
fining. OKREŚLENIE, k, s.n de- 
finition. 
OKREŚLNY, a, e, Gram, defi- 
nite. Przedimek-y, the definite 
article. 
OKRĘT, u, S.m. ship, vessel. 
- wojenny, liniowy, a man of 
war, a ship of the line. - kupie- 
cki, a merchant ship. Wsiąść na 
-, to go on board a ship, to em- 
bark , to take ship. Płynąć -em, 
to sail. Wysiąść z-u, to land, to 
go ashore. Wyrzucić z -u, to 
throw overboard. Rozbicie -u, 
shipwreck. 
OKRĘTOWY, A,E, of a ship. 
Kapitan -y, the captain of a 
ship. Dno -e, the bottom of a 
ship, the hold. Lina-a, cable. 
WarSztat -y, dock-yard. 
OKRĘŻNY, a, E, circular. 
OKROCZYĆ, see OKRACZAĆ. 
OKROIĆ, see OKRAWAĆ. 
OKROM, prep, (out of use), 
except, besides, see OPRÓCZ. 
OKROPIĆ, see SKROPIĆ, PO- 
KROPIĆ. 
OKROPIEŃSTWO, A, s. n. fam. 
an extremely ugly person, a scare- 
crow. 
OKROPNIE, adv. dismally, hor- 
ribly. -fam. exceedingly, excessive- 
ly , shockingly, frightfully. - 
brzydka, she is as ugly as a scare- 
crow, she is shockingly ugly*. - zi- 
mno , it is c very severe cold. - 
niespokojny, he is in exceeding 
great anxiety. 
OKROPNOŚĆ, ścr, s.s. ghastli- 
ness, dismalness, horror.-wię- 
zienia, the horror of a dungeon.- 
zbrodni, the horror of the crime. 
OKROPNY, A, e, ghastly, dismal, 
horrible, drear, dreary. -y widok, 
a dismal sight. -y potwór, a 
hideous monster. -y krzyk, -e 
wrzaski, a dismal cry. -e spoj- 
rzenie, a ghastly look. -e nadu- 
życia, shocking abuses. - e cza- 
sy, dreadful times. 
OKROSTAWIAŁOŚĆ, ści, S.f. 
scabbedness. 
OKROSTAWIEĆ, wieję, v.n. 
per), to grow scabby or itchy. 
OKRUCH, a, s.m. OKRUSZEK, 
szka, s.m.dim. crumbs, offals, 
fragment. 
OKRUCIEŃSTWO, A, s.n. a 
cruel action, ctuelty, barbarity, 
ruthlessness. 
OKR 
OKRUTNICA, y, s.f. a cruel 
woman. 
OKRUTNIE, adv. cruelly,bar- 
barously, ruthlessly. = [am. ex- 
ceedingly, excessively, immensely. 
- bogaty, exceedingly rich. 
OKRUTNIK,a, s. m. a cruel, 
truculant man , a ruthless tyrant. 
OKRUTNOSĆ, ści, s.f. cruelty. 
- losu, kochanki, the cruelty of 
fate, of a mistress. 
OKRUTNY, a, e, cruel, ruthless, 
merciless. -y tyran, cruel tyrant. 
-e przeznaczenie, cruel desti- 
ny. = fam. exceeding, excessive, 
huge, large. -a zima, a very 
hard winter.-y mróz,-y deszcz, 
a very hard frost, a heavy rain. 
OKRWAWIĆ, wię, v.perf. to 
cover with blood. 
OKRYĆ, see OKRYWAĆ. 
OKRYCIE, a, s.n. cover, cover- 
ing; clothes, see ODZIENIE. 
OKRYTY, A , e , covered; cloth- 
ed , dressed. Jest zawsze dobrze 
-y, he is always well-clothed. -y 
ranami, full of wounds, wounded 
all over. - y sławą, hańbą, load- 
ed with honour, with infamy. 
OKRYWAĆ, am, v.imp. OKRYĆ, 
ję, v.perf. to cover. Okryć dobrze 
chorego, to put more blankets 
upon a sick person. Okryć nagie- 
go , to give clothes to the poor 
naked. OKRYĆ SIĘ, to cover one's 
self. - się sławą, to be covered 
with honour and glory, to get much 
honour. - się hańbą, to bring 
disgrace upon one's self. 
OKRYWKA, i, s.f. Bol integu- 
ment, sheath, case. 
OKRZEPŁOŚĆ, OKRZEPŁY,see 
SKRZEPŁOŚĆ, SKRZEPŁY. 
OKRZESAĆ, szę, v.perf. O- 
KRZESYWAĆ, suję, v. imp. freq, 
drzewo, to lop or prune a tree. = 
Okrzesać kogo {fig.), to refine or 
polish one, to brush him up. Po- 
słano go do szkół, żeby go tro- 
chę okrzesać, they sent him to 
college for some time, to brush 
him up a little. OKRZESAĆ SIĘ, to 
acquire more refined or polished 
manners. 
OKRZESANIE, a , s.n. the act 
©flopping orprunning trees, -fig. 
refinement, polish. Ten młodzie- 
niec potrzebuje-a, the young man 
requires brushing up, polishing, he 
stands much in need ol a polish. 
OKRZYCZANY, a , E, cried up. 
-a za piękność pierwszego rzę- 
du, she is cried up as a first-rate 
beauty. = cried down, decried, 
notorious. -y człowiek, a man 
in bad repute. -y złodziej, a no- 
torious thief. 
OKRZYCZEĆ, czę, v. perf. to 
cry up. Okrzyczano ją za piękną, 
she has been cried up *a beauty. - 
to cry down. Okrzyczano go za 
złodzieja, he has been cried down 
as a thief. ! 
OKRZYK, u, J. m. outcry, shout. 
- radosny, -i radości, shouts 
of exultation. Wydawać radosne 
-i, to utter shouts of exultation* 
193 OLE 
Przyjęto go w mieście z wielkie- 
mi-ami, he was received into 
the town with great scouting, he 
was huzzaed into the town. 
OKRZYKIWAĆ, KUJĘ, v.imp. 
freq. OKRZYKNĄĆ, hę , v.inst. 
to cry up. to proclaim. Wojsko o- 
krzyknęlo go królem, he was pro- 
claimed king by the army. 
OKSEFT, u, s.m. hogshead. 
OKTAWA, Y, s.f. (eight days 
after some feast), octave. = in Mu- 
sic , octave, diapason. 
OKUĆ, OKOWAĆ, okuję, v. 
perf. to bind about with iron. - 
konia, to shoe a horse. - w kaj- 
dany , to put in irons, to bind in 
chains. Okuto mu ręce i nogi, he 
has been bolted and handcuffed. 
OKUCIE, a , s. n. iron-work - 
tych kół nie jest dość mocne, the 
iron-work of the wheels is not 
strong enough. - konia, the 
shoeing of a horse. - w kajdany, 
the act of putting in irons. 
OKULARY, ów, s.m. pl. specta- 
OKULAWIEĆ, OKULEĆ, wieję, 
v. n. perf. to become lame. 
OKULBACZYĆ, czę , v. perf. to 
saddle, see OSIODŁAĆ. 
OKULISTA, y, s. m. oculist. 
OKUŃ,nia, s.m. (a fish), perch. 
OKUP, u, s. m. ransom. 
OKUPACYA, yi, 8. f. task, 
exercise, lesson. 
OKUPYWAĆ, puję , v. imp. O- 
KUPIĆ,pię, v. perf. to buy off, 
to ransom, to redeem. Zwydęzlwo 
okupił życiem, he purchased that 
victory with the loss of his life. - 
SIĘ, to ransom one's self, to re- 
deem one's self. 
OKURZAĆ,AM, v.imp. OKU- 
•RZYĆ, rzę, v.perf. to cover with 
dust; to besmoke, to fumigate. 
OKWEFIĆ, fię, v. perf. to veil, 
to cover with a veil. 
OK WITAĆ, am, v.n.imp. O- 
KWITNĄĆ, hę , v. perf. to cease 
blooming, to shed the blossoms. 
OKWITOŚĆ, OKWITY, see 
OBFITOŚĆ, OBFITY. 
OLBORA, y, s. f. a tax laid upon 
the produce of mines. 
OLBORNIK, A, s.m. manager 
of a mine. 
OLBROT, u, 8. m. spermaceti. 
OLBRZYM, a, s. m. giant. 
OLBRZYMI, A, IE, gigantic. 
-a postać, shape, stature of a 
giant. Dążyć, postępować, zmie- 
rzać -m krokiem , to stride like 
a giant. 
OLBRZYMKA, i, s.f. giantess. 
OLBRZYMOWATY, a, e, giant- 
like. 
OLCHA, see OLSZA. 
OLEJ, u, s.m. oil (extracted 
from the seeds of flax, hemp and 
other oleagincous plants).- Świę- 
ty, ostatnie - m świętym nama- 
czczenie, extreme unction. -u 
do ognia przylać fig., to throw 
oil into the fire, to add fuel to the 
Sire. Ma-w głowie fig., he has 
* good head, he is a clever man. 
194 
OLS 
OLE J ARKA, i, s.f. wife of an 
oil-miller or of an oilman. 
OLEJARNIA, i, s.f. oil-miU, 
OH manufactory. 
OLEJARZ, OLEJNIK, A, s.m. 
oil-miller; oilman. 
OLEJCZYK, a, s.m. linseed 
cake. 
OLEJEK, olejku , s. m. medici- 
nal oil. - migdałowy, sweet al- 
mond oil. - różany, rose oil. 
OLEJKARZ, a, s.m. one that 
wanders about the country with 
salves and medicinal oils. 
OLEJNO, adv. in oil. -malo- 
wać , to paint in oil. Obraz - mar 
lowany, an oil painting. 
OLEJNY,a, e, of oil. - e malo- 
wanie , oil painting. -e malowi- 
dło , an oil painting. 
OLEJOWATY, a, E, oily, re- 
sembling oil. 
OLEISTY, a, E, oleagineous. 
OLEŚNIK, A, s. m. (a plant), 
spignel or baldmoney. 
OLIGARCHIA, n, s.f. oligarchy. 
OLIGACHICZNY, a, e, oligar- 
chical. 
OLIWA, y, s.f. oil (extracted 
from olives). Zawsze - na 
wierzch wyjdzie, prov., the oil 
swims on the top of all other li- 
quors , the truth will soon come 
out. 
OLIWKA, I, s.f. olive-tree, 
olive. 
0LIWK0WATY, a, e,olive-col- 
oured. Twarz -a, an olive com- 
plexion or face. 
OLIWKOWY, A, e, of olive. Pe- 
stki-e, olive-stones. Sukiw -e, 
olive-coloured cloth. - e drzewo, 
olive-tree. 
OLIWNICA, Y, s. f. OLIWNIK, 
K, s.m. an olive-grove or olive- 
yard. 
OLIWNY, A, e, of olive-tree. 
Gałązka -a, branch of olive. 
Drzewo -e jest godłem pokoju, 
the olive-tree, the olive is the sym- 
bol of peace. 
OLIWOBRANIE, A, s.n. the 
olive season, crop of olives. 
0LIW0R0DNY, A, e, producing 
olives. 
OŁÓW, owiu, s.m. lead. 
OŁÓWEK, ówka, s.m. lead- 
pencil. 
OŁO WIANKA, I, s. f. plumet, 
sounding line. 
OŁOWIANY, e, a, made of lead, 
leaden. 
GŁOWIASTY, A, E, resembling 
lead, lead-coloured. 
GŁOWNIA, ni, s. f. house where 
lead-ore is melted, plumbery'. 
0Ł0WNICA, y, s. f. {a plant) 
lead-wort, French dittander. 
0Ł0WNIK, a, s.m. plumber, 
plummer. 
OLSNĄĆ, nę, v.n. perf. to be 
dazzled, to become blind. 
OLŚNIENIE, a , s. n. the state of 
being dazzled. Nie można patrzeć 
na słońce bez -a, we cannot look 
at the sun without being dazzled. 
OLŚTRO, A, s. n. holster. 
OMI 
OLSZA, y , s. f. alder-tree. 
OLSZOWY, a , e , alder, aldem, 
made of alder-wood. 
OLSZYNA, Y, OLSZYNKA, 1, S. 
f. dim, alder-tree wood $ grove of 
alder-trees. 
OŁTARZ, a, s.m. altar. Stopnie 
-a, altar steps. Wielki -, the 
great or high altar (in catholic 
churches). Kto służy -owi, żyć 
powinien z -a, księdzu z -a 
żyć potrzeba, prov. every one 
must live by his business. Prowa- 
dzić pannę do -a, to marry a lady. 
OŁTARZYK, a, s. m. dim. a lit- 
tle altar. 
O MACAĆ, am , v. perf. to touch 
or feel on all sides; to grope on all 
sides. 
OMACKIEM, POMACKD, adv. 
gropingly. Chodzić pomacku, to 
grope along in the dark. Siedzieć 
pomacku, to sit in the dark. 
OMACZAĆ, am , v. imp. OMO- 
CZYĆ, czę, v. perf. to wet. 
OMAIĆ, IĘ, v. perf. to adorn 
with green boughs. 
OMAL NIE, OMAL ŻE NIE, 
OMAŁO, adv. near, nearly, well 
nigh. - niepadł trupem, he was 
like to drop down dead. - został 
zabity, there wanted but a little 
but he had killed him. - został 
zgruchotany, he had a narrow e- 
scape from being crushed to pieces. 
OMAMIĆ, mię, v. perf. to de- 
lude, to beguile. 
OMAMICIEL, A, s. m. deluder, 
beguiler. 
OMAMIENIE, A, s. n. delusion. 
OMAN, u, s. m. (a plant) ele- 
campane. 
OMAŚCIĆ, szczę,c. perf. OMA- 
SZCZAĆ , am, v. imp. to season 
wiUi grease, oil or butter, see OKRA- 
OMASTA, y, s.f. grease, oil, but- 
ter. 
OMASTNO, adv. with much but- 
ter, oil or grease. 
OMAWIAĆ, am , v. imp. OMÓ- 
WIĆ , wię , v. perf. to periphrase, 
to speak periphrasticaUy , to use 
circumlocutions. 
OMAZAĆ, see OBMAZAĆ. 
OMDLAŁO, adv. faintly, weakly. 
OMDLAŁOŚĆ, śa, s. f. faint- 
ness, weakness, langour. 
OMDLAŁY, A, e , faint, weak, 
decaying, feeble. 
OMDLEĆ, leję, v. n. perf. 
OMDLEWAĆ, am , v. imp. to faint 
away, to swoon, to fall into a swoon. 
.OMDLENIE, K,s.n. swoon, faint- 
ing fit. 
OMGLIĆ, lę , v. perf. to cover 
with a mist, to dim, to cloud. 
OMIATAĆ; am, v.imp. OMIEŚĆ, 
miotę, v. perf. to cleanse by sweep- 
ing, to sweep away. 
OMIECINY, cin , s. f. pl. sweep- 
ings, see ŚMIECIE. 
0MIERZ1Ć, see OBMIERZIĆ. 
OMIESZKA, i, s.f. OMIESZKA- 
NIE, a, s. n. delay. 
OMIESZKAĆ, am, V.perf. OMIE- 
SZKIWAĆ, kuję, v. imp. freg, to OPA 
fail, to omit, to neglect Omieszkać 
Ziecznośń, to miss or to let slip 
an opportunity. Nie omieszkam, 
I will not fail. 
OMIJAĆ, am , v. imp. OMINĄĆ, 
nę, v. perf. to pass by; to pass over 
in silence; to avoid. Nie omi- 
nie cię szubienica, thou canst not 
escape hanging, thou shalt come 
to the gallows without fail, see 
MIJAĆ. 
OMŁACAĆ, am, v. imp. OMŁÓ- 
CIĆ, cę, v. perf. to thrash, to fin- 
ish thrashing. 
0MŁ0T, u, s. m. produce of 
thrashing, thrashed corn. 
0MŁ0TNY, a, e, (of sheaves), 
yielding good produce. 
OMNISZYĆ, szę , v. perf. to 
castrate, to geld. 
OMOCZYĆ, see OMACZAĆ. 
OMÓWIENIE, A, s. n. circumlo- 
cution , periphrasis. 
• OMRACZAĆ, am, v.imp. OMRO- 
CZYĆ, czę, v.perf. to bedim, to 
darken. 
OMROK, u, s.m. darkness, dim- 
ness. 
OMULAĆ, see ZAMULAĆ. 
OMYĆ, see OBMYĆ. 
OMYK, a, s.m. a hare's tail, 
scut. 
OMYKAĆ, see OSMYKAĆ. 
OMYLAĆ, am, v.imp. OMYLIĆ, 
lę, v. perf. to involve in error, to 
mislead; to balk, to frustrate, to 
disappoint Omylić czyją nadzieję, 
to baffle or disappoint one's expec- 
tation. -SIĘ, to mistake, to make 
a mistake, to commit an error. 
Omylić się w swych nadziejach, 
to fail short of one's expectations, 
to be disappointed. 
OMYŁKA, i, s. f. fault, error, 
mistake, blunder. 
OMYLNIE, adv. in an illusive 
manner, erroneously, fallaciously, 
deceitfully. 
OMYLNOŚĆ, ści, s.f. illusive- 
ness, erroneousness, fallaciousness, 
deceitfulness. 
OMYLNY, A, e , illusive, erro- 
neous, fallacious, deceitful. 
ON, ONA, ONO, pers. pron.he, 
she, iL = demonst. pron. that 
W on czas, onego czasu (old), in 
that time. Zlitował się nad oną 
niewiastą, (old), he took pity 
upon that woman. 
ONEGDAJ, adv. the day before 
yesterday. 
ONEGDAJSZY, a, e , of the day 
belore yesterday. 
ONIEMIAŁY, a,e, grown dumb; 
not knowing what to say. 
ONIEMIEĆ, ję, v. n. perf. to 
grow dumb. 
ONUCA, y, s. f. and more used 
ONUCZKA, i, s. f. foot-clout, shoe- 
clout 
OPACKI, A, re, of an abbot. 
OPACTWO, a, s. n. abbey; ab- 
bacy. 
OPACZNIE, adv. in a wrong way, 
awry.-co tłumaczyć,to put a wron g 
construction on a thing, to miscon- 
strue or misrepresent it Gadać-, 
OPA 
to talk at random, rashly, Incon- 
siderately. 
OPACZNOŚĆ, ści, 3. f. wrong 
way. 
OPACZNY, a, s, wrong, pervert- 
ed. Rozum -y, a cross-grained 
mind. 
OPADAĆ, am, v. n. imp. OPAŚĆ, 
opadnę, v. perf. to fall down; Mgła 
opada, the fog falls. Liście opa- 
dają z drzewa, the leaves fall 
from the trees. Suknia na nim 
opada, his coat is all in'rags.- to 
decrease, to subside, to abate. Wo- 
da opadła, the water has or is 
decreased. Rzeka opadła na dwa 
cale, the river has fallen two inches. 
Gdy wody opadły, when the 
waters abated or subsided.- v. a. 
Opaść kogo, to fall or rush upon 
one, to fall foul upon him, to 
assault Opadli go rozbójnicy, he 
was assailed or "beset by robbers. 
OPADANIE, OPADNIEN1E, 0- 
PADNIĘCIE, a, s. n. falling. Opa- 
dnienie rzeki, the falling of the 
river. Opadanie morza, the eb- 
bing of the sea. Opadanie liścia, the 
falling of the leaves. Opadnięcie 
macicy, the falling of the womb. 
OPAJAĆ, am, v. imp. OPOIĆ, 
ję, v. perf. see POIĆ. = fig. to 
intoxicate. Szczęście, pomyślność 
opaja, prosperity intoxicates one. 
OPAK, adv. the wrong way, 
awry, cross-wise. Iść na-, to go 
all awry. Włożyć co na-, to put 
on the wrong way. Wszystko bie- 
rze, pojmuje na-, he takes every 
thing wrong, he misunderstands 
every thing. Wszystko mu na - 
idzie, every thing goes or falls out 
cross with him , see OPACZNIE. 
OPAKOWAĆ, kuję , v. perf. to 
load with packs. -muła, konia, 
wóz, to loada mule, ahorse, a cart 
with packs. = to stuff full. Opa- 
kowała dziecię ciastkami, she 
stuffed her child with sweet meats. 
OPAL, u, s. m. opal. 
OPAL, u, s. m. heating, warm- 
ing. Drzewo ną-, firewood, fuel. 
OPALAĆ, am , v. imp. OPALIĆ. 
lę, v. perf. to burn ronnd, to burn 
on all sides. Opalać piece w do- 
mu, cały dom, to heat all the 
stoves in a house.SIorice opala w ie- 
cie, the sun makes one's comple- 
xion tanned, tawny or swarthy in 
summer. OPALIĆ SIĘ, to be sun- 
burnt. 
OPALAĆ, AM, v. imp. to win- 
now. 
OPALISADOWAĆ, duję, v.perf. 
to enclose with a palisade. 
OPAŁKA, i, s. f. Ian, van. Pleść 
koszałki-i, fig. to talk at random. 
OPALONY, A, E, burnt all round; 
heated; sun- burnt. 
OPAMIĘTAĆ SIE, see UPA- 
MIĘTAĆ SIĘ. 
OPANOWAĆ, nuję, v. perf. co, 
to make one's self master of a thing, 
to get the mastery over a thing, to 
seize upon, to take possession of.- 
kraj, miasto, to take possession of 
a country, of a city. Rozum powi- 
OPA 
nien -namiętności, reason ought 
to prevail over passion. Kiedy trwo- 
ga raz kogo opanuje, when fear 
has once seised upon one's mind. 
Febra go opanowała, the fever 
has seized upon him. Dał się- żo- 
nie, he allows his wife to lord 
him. A niech go opanuje z jego 
grzecznością^ 's death what "a 
bore that man is! 
OPANOWANIE, a, s. ?ł> seizure, 
capture. 
OPANOWANY, k, b, seized 
upon, possessed of. = fam- pos- 
sessed of the devil. Ta -a kobie- 
ta, the devil of a woman, see 
OPĘTANY. 
OPAR, u, s. m. something burn- 
ing and steaming. Jeść -, to eat 
something too hot, that burns one's 
tongue. 
OPARCIE, a, s. n. stay, prop, 
support. 
OPARKANIć, kię , v. perf. to 
enclose with boards or planks. 
OPARKAN1ENIE, a, $. n. the 
act of enclosing with boards; en- 
closure of boards. 
OPARSZEĆ, OPARSZYWIEĆ, 
wieję, v. n. perf. to grow scabby, 
mangy. 
OPARTY, a,k, staid, propt; 
leaned, rested, reclining; jig. 
rested, grounded, founded , see 
OPIERAĆ. 
OPARZAĆ, am, v. imp. OPA- 
RZYĆ, rzę, v. perf. to scald. Opa- 
rzać kurę, to scald a fowl, see 
PARZYĆ. 
OPARZELINA, OPARZELlZNA, 
y,-«. f. wound .got by fire or boil- 
ing water. 
OPARZELISKO, A, s. n. a mo- 
rass which is never frozen. 
OPARZYĆ, 8zę , v. perf. to 
scald. - sobie rękę, nogę, to scald 
one's hand, one's leg. Lata jakby 
go kto oparzył, jak oparzony, he 
runs as If he had burning coals in his 
breeches. - SIĘ, to get scalded. - 
się w palce, to burn one's fingers. 
OPARZYSTY, OPARZELISTY, 
a, e , full of bogs and quagmires, 
which do not freeze in winter. 
OPASAĆ see OPASYWAĆ. 
OPASANIE, k, s. n. the act oi 
surrounding; girding, begirding; 
girdle.-twierdzy, the Investing of 
a fortress.- z murów i rowów, an 
enclosure, a circle of walls and 
trenches# 
OPASIENIE, A, s. n. the act of 
feeding too much. -się czem, the 
act ofcramming one's stomach with 
a thing. 
OPAŚĆ, sę, v. perf. to fill with, 
food, to glut, to pamper. 
OPAŚĆ, see OPADAĆ. 
OPASKA, i, s. f. girdle, belt; 
headband,fillet, frontlet, see PRZE- 
PASKA. 
OPASKUDZIĆ, dzę, v. perf. to 
befoul, to defile. 
OPASŁY, A, e, well-fed, fat, 
pampered/ 
OPASYWAĆ, suję , v. imp. 0- 
PASAĆ, szę, v. perf. to gird, to 
195 OPĘ 
begird. Opasać kogo sznurem, to 
gird one with a cord. =to enclose, 
to surround, to encompass, to hem 
In. Opasać miasto wojskiem,to in- 
vest a to wn. Opasać miasto murem, 
to enclose or encompass a town with 
walls. Opasać nieprzyjaciela, to 
beset, to enclose, to surround, to 
hem in the enemy on all sides.-ŚIĘ, 
to gird one's body. 
OPAT, a, s. m. abbot. 
OPATEK, tka, s. m. (a plant), 
milk-thistle, wolf's milk, spurge. 1 
OPATROWAĆ, OPATRYWAĆ, 
buję, v. imp. OPATRZYĆ, trzę, 
v. perf. co, to take care of a thing, 
to tend, to nurse. - chorego, to 
tend or nurse a sick body.- ranę, 
to dress or bind up a wound. = 
Opatrzyć czyją potrzebę, to sup- 
ply ones want. Niech Pan Bóg 
opatrzy, God help you, God bless 
you.-kogo czem,wco, to snpply, 
furnish or provide one with a thing. 
Opatrzyć w pieniądze, to supply 
■with money. Opatrzyć wojsko, 
miasto, twierdzę w żywność, to 
supply an army, a town, a fortress 
with provisions. - SIĘ w co, to 
provide one's self with a thing, to 
make one's provision of it. - się 
przeciw czemu, to provide against 
a thing. Opatrzyć się przeciw zi- 
mnu, to be provided against the 
cold. 
OPATRYWANIE, OPATRZE- 
NIE, a, S. n. tending, nursing; 
supplying, furnishing, providing.- 
chorego, the tending of a sick body. 
- rany, the dressing of a wound. 
- w żywność, the supplying with 
provisions. 
OPATRZNIE, adv. providently; 
providentially. 
OPATRZNOŚĆ, ści, s. f. fore- 
sights providence. - BozKa, De- 
vine Providence. Spuścić się na-, 
to rely on Providence. Mądre 
zrządzenie -i, a wise dispensa- 
tion of Providence. 
OPATRZNY, a, e, provident, 
forecasting. = providential. 
OPATRZYu, see OPATRYWAĆ. 
OPATRZYC1EL, A, s. m. pro- 
vider. Kto jest stworzycielem, ten 
i-em, God who has created you, 
will provide you with every neces- 
sary thing, will supply all your 
OPATRZYCIELKA, i, s. f. a fe- 
male provider. 
OPCHAĆ. see OPYCHAĆ. 
OPĘDZAĆ, AM, V. imp. OPĘ- 
DZIĆ, dzę, v. perf. to drive away 
(off). - muchy, to drive away the 
flies. = co czem, to supply, to 
furnish. Opędzić potrzebę, to 
supply a want- koszta , to bear, 
afford, defray expences. Tern drze- 
wem muszę opędzić całą zimę, 
with that store of firewood I must 
heat my stoves all the winter. = 
OPĘDZAĆ SIĘ komu, to keep one 
off, to defend one's self from him. 
Nie mogę się opędzić dłużnikom, 
I cannot get rid of my creditors. 
OPERACYA, vi, s. f. operation. 
196 
OPI 
Ten chirurg zrobił kilka pięknych 
-y», that surgeon has performed 
several clever operations. -ye 
przyszłej kampanii, the opera- 
tions of the next campaign. 
OPERATOR, a, s. m. operator. 
OPĘTAĆ, am, v. perf. to fetter, 
to shackle, to trammel, see PĘ- 
TAĆ , SPĘTAĆ. = to take posses- 
sion, to seize upon. Diabeł go 
opętał, the devil possessed him, ne 
was possessed with the devil. Ską- 
pstwo go opętało, he is possessed 
with avarice. Co za wściekłość cię 
opętała? what rage or fury trans- 
ports you? 
OPĘTANIE, adv. devilishly. - 
łże, he lies devilishly.- brzydka, 
she is devilishly ugly. 
OPĘTANIE, a, s. n. possession 
of the devil. 
OPĘTANIEC, ńca , s. m. a man 
possessed with the devil. 
OPĘTANY, a, e, possessed with 
the devil. Rwie się jak -y, he 
lays about him like one possessed, 
like a madman. = cursed, con- 
founded. Dziesięć mil - ch, con- 
founded ten leagues. 
OPIĄĆ, see OPINAĆ. 
OPIĆ SIĘ, see OPIJAĆ SIĘ. 
OPICH, v,s. m. (aplant),apium. 
OPIĘCIE, a, s. n.- czepka, 
the trimming of a woman's cap. 
OPIECZĘTOWAĆ, tuję v. perf. 
to seal on all sides. 
OPIEKA ,i, s. f. guardianship, 
tutelage. Dzieci pod -ą, children 
under the care of a guardian. = 
protection. Obywatele żyją pod 
-ą praw, citizens are under the 
protection of the laws. Boska -, 
the protection of God. 
OPIEKAĆ am , v. imp. OPIEC, 
opiekę, v. perf. to roast or broil 
the outward parts, to roast a 
little. 
OPIEKOWAĆ SIĘ, kuję się , u. 
imp. kim, czem, to have the charge 
or guardianship of a person or 
thing; to guard, to protect, to 
delend. 
OPIEKUN, a, s. m. guardian. = 
patron, protector. - nauk, sztuk, 
umiejętności, patron of letters, 
arts. - ubogich, uciśnionych, 
wdów i sierot, he is the protec- 
tor , the advocate of the poor, of 
the afflicted, etc. 
OPIEKUŃCZY, a, e, tutelar. 
Bogowie-y, the tutelar gods.Anioł 
-y, a tutelar or guardian angel. = 
protecting, defending, patronizing. 
OPIEKUNKA, i ,s. f. a female 
guardian. Matka jest naturalną 
-ą swych dzieci], a mother is the 
natural guardian of her children.- 
protectress, patroness. 
OPIEKUŃSK1, a , is, of a guar- 
dian. 
OPIEKUNSTWO, a, s.n. guar- 
dianship, see OPIEKA. 
OPIEŃKA, i, s. f. a kind of mush- 
room growing on the trunk of 
trees. 
OPIEPRZYĆ, bzę, v. perf. to 
pepper, to season with pepper. 
OPI 
OPIERAĆ, am, v. imp. OPRAĆ, 
opiorę, v.perf. kogo, to wash one's 
clothes. Ona mnie opiera, she 
washes for me, she is my washer- 
woman. 
OPIERAĆ, am, v. imp. OPRZEĆ, 
oprę, v. perf. coo co, na czem,to 
lean or rest one thing against an- 
other. Oparła głowę na jego ramie- 
niu, she leaned her head against his 
arm. Oprzeć lewe, prawe skrzy- 
dło wojska o las, o bagno, to 
have the left, the right of an army 
supported by a wood, a marsh. 
Oprzeć łokcie na stole, to lean or 
rest one's elbows upon a table. = 
fig. to rest, found, or ground upon. 
Oprzeć swe zdanie na rozumie 
i powadze najlepszych autorów, 
to ground one's opinion upon 
reason and the authority of the 
best authors. - SIĘ o co, to lean 
upon. - się o drzewo, o kij, to 
lean against a tree, upon a stick.= 
Oprzeć się gdzie, to stop some- 
where after proceeding on a jour- 
ney, on a march. Nie oparł się aż 
w Krakowie, aż pod Krakowem, 
he did not stop till he arrived at 
Cracow, till he got within a fe^ 
miles of Cracow. = Oprzeć się o 
kogo, to come to one's decision. 
Ta sprawa oprze się o króla, o 
senat, that business must come at 
last to the decision of the king, of 
the senate. - Opierać się na czem, 
fig., to found, rest or ground one's 
opinion upon. Opierać się na sło- 
wach Pisma, na przyjętym zwy- 
czaju, to ground what one says 
upon some passage of Holy Writ, 
upon a received custom. = Opie- 
rać się komu, to resist or with- 
stand one, to stand his attack. 0- 
pierahśmy się przez dwie godzin 
nieprzyjacielowi, we stood for 
two hours the enemy's attack. 
OPIESZALE, adv. negligently, 
carelessly, remissly. 
OPIESZAŁOŚĆ, ści, s. f. negli 
gence, carelessness, remissness. 
OPIESZAŁY, A, e , negligent, 
careless, remiss. 
OPIĘTO, adv. tightly, closely. 
OPIĘTY, A, e, tight, close. 
.OPIEWAĆ, am , v. imp. to cele- 
brate (by a song or poetry). - 
czyny, dzieła bohatyra, to sing 
or celebrate the exploits of a hero, 
see ŚPIEWAĆ. = v. n. to purport. 
Pierwszy paragraf opiewa jak 
następuje, the tenor of the first 
paragraph is as follows. 
OPIJAĆ SIĘ, am się, v.imp. O- 
PIĆ SIĘ, opiję się, v.perf. to drink 
one's fill, to drink too much. 
OPILCA, y, OPILEC, lca, s. m. 
drunkard, tippler. 
OPIŁKI, łek , s. f. filings, file- 
dust. 
OPIŁOWAĆ, łuję, v.perf. to 
file on all sides, to furbish by fi- 
ling. 
OPILSTWO, a, s.n. drunkenness, 
habitual intoxication. 
OPIŁY, a, e, soaked with drink; 
intoxicated. - szczęściem, po- OPŁ 
tnyślnością (fig.), intoxicated with 
success, with prosperity. 
OPINAĆ, am, V. imp. OPIĄĆ, 
opnę , v. perf. to bind or tie about; 
to fasten tight ; to pin of stick 
round about. 
OPIS, u, s.m. OPISANIE, A, 
s. n. description. 
OPISOWY, a, e, descriptive. 
OPISYWAĆ, suję, v.imp. O- 
PISAĆ, szę , v. perf. to describe. 
Opisać roślinę, zwierzę, to de- 
scribe a plant, an animal. Ten po^ 
eta dobr,ze opisuje burzę, bitwę, 
that poet describes a tempest, a 
battle well. = Opisać kogo, (in 
law), to bind one by covenant. 0- 
PISAĆSIĘ, to bind one's self by 
promise, to be bound to do a thing. 
0PISYWACZ,a, s.m. describer. 
OPISYWANIE, a, s.n. the act 
of describing. 
OPIUM, s. n. indecl. opium. 
OPŁACAĆ, am, v.imp. OPŁA- 
CIĆ , cę , v. perf. to pay, to clear, 
to discharge. Opłacił zupełnie swe 
dobra, lie has quite cleared his 
estate. Nie chce opłacić długów 
swej żony, he will not pay his 
wife's debts. Opłacić cło od towa- 
rów, to clear goods at the custom- 
house , to pay the custom or duty. 
OPŁAKANIE , adv. miserably, 
pitifully. 
OPŁAKANIE, A, s. n. the act of 
deploring, -a godny, see OPŁA- 
KANY. 
OPŁAKANY, a , e , deplorable. 
Znajdować sięw-m stanie, to be 
in a deplorable state. Los jego jest 
-y, his fate is deplorable. 
OPŁAKIWAĆ, kuję, v.imp. O- 
PŁAKAĆ, czę , v. perf. to deplore, 
to bewail, to weep for (over). Opła- 
kiwać nieszczęście, stratę, śmierć 
czyją, to deplore, bewail one's 
misfortune, loss, death. 
OPŁATA, y, s.f. payment. = 
tax, duty, toll. 
OPLATAĆ, am, v. imp. OPLEŚĆ, 
oplotę , v. perf. to twine or twist 
round about. OPLATAĆ SIĘ, O- 
PLEŚĆ SIĘ, koło czego, to twine, 
wind er twist one's self round a 
thing. Wąż mu się oplotł około 
nogi, the serpent wound or twisted 
Itself round his leg. 
OPLĄTAĆ, ączę, v.perf. to 
entangle, to hamper, to ensnare. 
OPLATANKA, i, s.f. a bottle 
enclosed in wicker-work. 
OPŁATEK , tka, s. m. wafer. 
OPLECIONY, a, e, twined or 
twisted round about; povered with 
wicker-work. 
OPLEŚĆ, see OPLATAĆ. 
OPLEŚNIEĆ, OPLEŚNIAŁOŚĆ, 
see PLEŚNIEĆ, PLEŚŃ. 
OPŁÓKAĆ, czę, v.perf. to wash, 
to rince , to wash off (away). 
OPŁONĄĆ, nę, v. n. perf. to 
cease blazing; to abate, to subside. 
- z gniewu, to recover one's 
temper after a fit of passion, to 
grow cool again. - z bojażni, to 
recover from fear, see OCHŁO- 
NĄĆ. 
OPO 
OPLOT, u, OPŁOTEK, tka, 
s. m. hedge, fence, enclosure. 
OPŁOWIEĆ, see PŁOWIĆ. 
OPLUĆ, OPLWAĆ, opluję, V. 
perf. to bespit, to besputter. 
OPLUSNĄĆ, nę , v. perf. to 
squirt at, to bespatter, see OBRY- 
ZGAĆ. 
OPŁYWAĆ, am, v. n. imp. w co, 
w czem, fig. to overflow with, to 
abound with or in, to swim or 
wallow in. - w dostatki, to live 
in affluence or abundance. - 
w bogactwach,, to wallow in 
weąlth, to roll in riches. - w roz- 
koszach, to swim in pleasures. - 
OPŁYWAĆ, OPŁYNĄĆ co, v.a. 
to swim round, to sail round, to 
circumnavigate. Opłynąć ziemię, 
to sail round the earth. 
OPŁYWANIE, a, s.n. w co, 
plenty, abundance, affluence.OPŁY- 
ŃIĘCIE, OPŁYNIENIE, circum- 
navigation. 
OPOCZYSTY, a, e, stony, 
rocky, flinty. 
OPODAL, adv. at a distance, 
afar, aloof. 
OPÓJ, oja, s.m. drunkard, to- 
per, fuddler. 
OPOIĆ, see OPAJAĆ. OPOJO- 
NY, made drunk, intoxicated. 
OPOKA, i, s.f. rock. A ja też 
tobie powiadam iżeś ty opoka , a 
na tej opoce zbuduję kościół mój, 
and I say also unto thee, that thou 
art Peter, and upon this rock I will 
build my church. 
OPONA, y, s. f. veil, curtain, 
awning. 
OPOŃCZA, Y, s. f. rain-cloak. 
OPÓR, oru , s. m. stand, resist- 
ance, opposition. Stawić -, to 
make a stand, to resist. Stawić 
dzielny -, to make a gallant 
stand. Znaleść -, to meet with 
opposition. Wszystko mu idzie 
oporem, he succeeds but ill in 
every thing he undertakes, he 
thrives in nothing. 
OPORZĄDZAĆ, am, v. imp. O- 
PORZĄDZIĆ, dzę, v.perf. to fit 
out, to furnish, to equip, to ac- 
coutre. Oporządzić syna posyła^ 
jąc go do szkól, to fit out or equip 
.one's son before seding him to 
college. OPORZĄDZIĆ SIĘ, to pur- 
chase a suit of clothes. 
OPORZĄDZENIE, a, s.n. out- 
fit, the fitting out, equipment. Po- 
trzeba mu tyle na -, he wants so 
much to equip himself. 
OPOWIADAĆ, am, v.im. OPO- 
WIEDZIEĆ, wiem , v. perf. to re- 
cite , to tell, to relate, to recount, 
to narrate. Opowiadać Ewange- 
lią, słowo Boże, to preach the 
Gospel, the word of God. Starzy 
lubią opowiadać długie historye, 
old people take delight in telling 
long stories. OPOWIEDZIEĆ SIĘ, 
komu], to beg leave, to ask one's 
permission before doing a thing. 
OPOWIADACZ, a, s.m. teller, 
narrator. -Eivangelii, preacher 
of the Gospel. 
OPOWIADANIE, a, s.n. the 
OPR 
act of telling, relating: recital, re- 
lation, account, narrative, OPO- 
WIEDZENIE. 
OPOWIEDŹ, Dzi, OPOWIE- 
DZENIE SIĘ. Wejść bez opowie- 
dzi, to come or enter without send- 
ing in one's name. Wyjść bez opo- 
wiedzenia się, to go out without 
begging leave (of one's superiors). 
OPOWIEDZIEĆ, see OPOWIA- 
DAĆ. . 
OPÓŹNIAĆ, am , v. imp. OPÓ- 
ŹNIĆ, nię, v.perf. to retard, to 
delay. - SIĘ, to come late, to stay 
behind, to be long a coming. 
OPÓŹNIENIE, A, s.n. retarda- 
tion, delay. = lateness. - wio- 
sny, żniwa, the lateness of spring 
or harvest. - przybycia, the 
lateness of one's arrival. 
OPRAĆ, see OPIERAĆ. 
OPRANIE, a, s. n. washing. 
Mam u nich stół i-, I board with 
them, and they pay for my wash- 
ing. - kosztuje go tyle corocznie, 
he pays so much for washing. 
ÓPRAWA, y, s.f. case, binding, 
frame. - okularów, the frame of 
a pair of spectacles. - drogiego 
kamienia, the setting of a dia- 
mond. - strzelby, the stock of a 
gun, see OSADA. - książki w sa 
fian, w skórkę, the binding of a 
book in marocco, in calf. = (old), 
jointure. 
OPRAWCA, y, s. m. hangman, 
see KAT. - hired assassin, bravo, 
OPRAWIAĆ, am, v. imp. OPRA- 
WIĆ, wię, v.perf.to enchase, to 
bind, to infix, to set in. --ka- 
mień , dyament w zloto, to set a 
diamond in gold. - obraz w ra- 
my,to frame a picture. -strzelbę, 
to put a stock to a gun. - książkę, 
to bind a book. - kurę, rijby, za- 
jąca , to draw a fowl, to gut and 
scale fish, to skin or flay a hare. 
OPRAWIONY, a, e, enchased, 
set, put in a frame. = bound. = 
drpsspd 
OPRAWKA,!, s.f. bezel. Ka- 
mień wypadł z -i, the stone has 
fallen out of its bezel. 
OPRAWNY, a, e, bound. Książ- 
ka -a w safian, a book bound 
in marocco. Wdowa -a, (old), a 
widow with a jointure. 
OPRÓCZ, prep, (which governs 
the genit.), except, besides, save, 
but. Nikt - mnie, nobody beside 
myself. Nie żądam żadnej nagro- 
dy - tego co mi się należy, I 
claim no rewrad besides what is 
due to me. Wszyscyśmy tam 
byli - ciebie, we were all there 
but or except you. Nie ma żadne- 
go przyjaciela -ciebie, he has 
no friend besides or but you. 
OPROSIĆ SIĘ, szę się, v. per fi- 
lo farrow. 
OPROWADZAĆ, am, v. imp. O- 
PROWADZIĆ, dzę, v.perf. to lead 
about, to lead around. Oprowadził 
nas koło miasta, he led or con- 
ducted us round the city. Najął 
przewodników którzy go opro- 
wadzali po miaście, he hash jred . 
197 198 
OPY 
guides who conducted him about 
the town. 
OPRYSKAĆ, am, v. imp. OPRY- 
SNĄĆ, nę, v. perf. to cover over 
by squirting at, to bespatter. 
OPRYSKLIWIE, adv. testily, In 
a passion. 
OPRYSKLIWOŚĆ, ta, S.f. 
testiness, touchiness, irascibility. 
OPRYSKLIWY, A, e, testy, tet- 
chy, touchy, irascible, hot-headed. 
OPRZEĆ, see OPIERAĆ. 
OPSNĄĆ SIĘ, kę się , v. n. to 
slip, to slide. Noga mu się opsnęła, 
his foot sllpt from under him. Dra- 
bina opsnęła się, the ladder slipt, 
seePOPSNĄĆ SIĘ. 
OPTYCZNIE, adv. according to 
the laws of the optics. 
OPTYCZNY, a, E, optic, optical. 
OPTYK, a , s. m. optician. 
OPTYKA, I, s.f. optics. 
OPUCHŁOŚĆ, scr, s.f. bloated- 
ness, swelling. 
OPUCHŁY, a, e, bloated, swel- 
led , dropsical, 
OPUCHNĄĆ, kę, v.n.perf. to 
swell, to be deceased with a dropsy. 
OPUCHNIĘCIE , OPUCHNIE- 
CIE, see OPUCHŁOŚĆ. 
OPUSTOSZAŁOŚĆ, OPUSTO- 
SZAŁY , see SPUSTOSZENIE, 
SPUSTOSZAŁY. 
OPUSZCZAĆ, am, v. imp. OPU- 
ŚCIĆ, szczę , v. perf. to let down.- 
most zwodzony, to let down .a 
draw-bridge. Opuścić uszy, to hang 
down the head, to droop. Opuść 
suknię, let your gown hang down. 
Opuścić ręce, to let fall one's hands. 
Ftg. to lose courage, to be dishear- 
tened. = to leave out, to omit. 
Opuścić sposobność, to let slip an 
opportunity. Uważaj abyś czego 
nie opuścił, take care you omit 
nothing. Opuścił dwa wyrazy 
w liście, he has left out two words 
in his letter. = to leave , to aban- 
don , to forsake, to desert, to quit 
Opuścić ojca i matkę, to quit 
father and mother. Opuścić świat, 
to depart the world, to go off. 0- 
puśctf Paryż i odjechał do Lon- 
dynu, he left Paris for London. 
Opuścić chorągiew, to desert one's 
colours. Bog nigdy nie opuszcza, 
tych co w nim pokładają nadzie- 
ję, God never forsakes those who 
put their trust in him. Doktorowie 
go opuścili, the physicians have 
given him over. - SIĘ, to grow 
negligent, to be remiss, to neglect 
one's self. 
OPUSZCZENIE , a , s. n. omis- 
sion. = abandonment, desertion, 
dereliction. Po -u Paryża , after 
he has left Paris. W takiem -u , 
in such a forlorn state. Aż żal 
w jakiem jest -u, he is to be 
pitied being so forsaken by his 
friends. 
OPUSZCZKA, i, s.f. a shoe- 
maker's tool. 
OPUSZCZONY, A, E, let down, 
lowered. = omitted. = left, aban- 
doned, forsaken, deserted, given 
over. 
ORG 
OPYCHAĆ^, u.tmp. OPCHAĆ, 
AM, v.perf. kogoezem, to cram 
or stuff one with food. - SIĘ , to 
stuff one's belly full with meat 
ORAĆ, orzę , v. imp. to plough, 
to till the ground. 
ORACZ, a, s.m. ploughman. 
ORANIE, s. n. ploughing, tillage. 
Zna się na -u, he understands 
tillage very well. 
ORANINA, y, s.f. ploughing, 
tilling. 
ORAZ, adv. at the same time, 
as well as. 
ORCZYK, a , s.m. the spring- 
tree bar (of a coach). 
ORDER, o, s.m. an order of 
knighthood. -złotego Runa, the 
order of the Golden Fleece. - Pod- 
wiązki , the noble order of the 
Garter. 
ORDEROWY, A, e , belonging 
to an order. Wstążka -a, ribbon 
of an order. Pan -y, knight of an 
order. 
ORDYNACKI, a , e , of a majo- 
rat. -e dobra, an estate possessed 
by right of primogeniture. 
ORDYNACYA, yi, 3. f. an estate 
settled upon the eldest son of a 
family, majorat. 
ORDYNANS, A, s.m. waiting 
military, attendant on duty, order- 
ly. Jenerał posłał -a, the gene- 
ral sent an orderly, see POSYŁKA. 
ORDYNARYA, yi , s. f. wages 
paid in corn, allowance of pro- 
visions. 
ORDYNARYJNY, a, e, ordinary, 
common, vulgar. 
ORDYNAT, a, s.m. one on whom 
an estate is devolved by right of 
primogeniture. 
ORĘDOWAĆ,DUJĘ,tMnip. (old), 
to intercede, to plead in one's 
behalf. 
ORĘDOWNICZKA, 1, 3. f. (now 
used only in litany), female inter- 
cessor or female advocate,patroness. 
ORĘŻ , a , s.m. weapon , arms. 
Wziąsć się do -a, to take up 
arms. Niech - między nami roz- 
strzygnie, let the arms decide 
between us. Złożyć-, to lay down 
one's arms. 
ORĘŻNIE, adv. in arms. 
ORĘŻNY, a, e, of arms, bearing 
arms. 
ORGAN,u, s. m. (pl. ORGANA), 
organ. - wzroku, słuchu, powo- 
nienia , smaku, głosu, the organ 
of sight, of smelling, of tasting, of 
the voice. = fig. organ, medium. 
On jest -em panującego, he is 
the organ of the prince. 
ORGANEK, nku, s.m. ORGAN- 
KI, ów, pl. barrel-organ , street 
organ. 
ORGANICZNIE, adv. organi- 
cally. 
ORGANICZNOŚĆ, ści, 3. f. 
organicalness. 
ORGANICZNY, A, e, organic, 
organical. Ciało -e,organic body. 
ORGANIŚCINA, ej , 3. f. wife of 
an organist. 
ORGANISTA, y, s. m. organist 
ORZ 
ORGANIZACYA, yi , s. f. orga- 
nization. 
ORGANIZATOR, A, s.m. one 
intrusted with organization. 
ORGANIZM, u, s.m. organism. 
ORGANIZOWAĆ, zuję , v. imp, 
to organize. - armią, minis tery- 
urn, to organize an army, ministry. 
ORGANY, ów, s. m. pl. organ. 
Grać na organach, to play the 
organ. 
ORKIESTRA, Y, s. f. orchestra, 
band of musicians. 
ORKISZ, u, s.m. spelt, spelt- 
corn 
ORLĄTKO, A, s. n. ORLĘ, CIA, 
s.n. (pl. ORLĘTA), an eaglet, a 
young eagle. 
ORLI, A, e, of an eagle, aqui- 
line. - nos, aquiline nose, hawk's 
nose. - wzrok, -e spojrzenie, 
piercing eyes, hawk's eyes. -e 
pióro = ORLAN (a plant), milfoil. 
ORLICA, y, 3. f. a she eagle. = 
Her. eaglet 
ORLIK, a, s. m. eaglet, a young 
eagle. = (a plant), columbine. 
ORNAT , u, s. m. chasuble, 
mass-weed, cope. 
ORNY, a, e, arable, tillable. 
ORSZADA,y, s.f. orgeat, al- 
mond-milk. 
ORSZAK, u, s. m. retenue, train 
of attendants. 
ORTOGRAFIA, n, 8. f. ortho- 
graphy , see PISOWNIA. 
ORTOGRAFICZNIE, adv. accor- 
ding to the rules of spelling, ortho- 
graphically. 
ORTOGRAFICZNY, a, E, ortho 
graphic, orthographical. 
ORYGINAŁ, u, s.m. original, 
- tego traktatu jest w archiwach, 
the original of the treaty is to be 
found in the archives. Nie znając 
oryginału nie mogę sądzić o po- 
dobieństwie, I am no judge of the 
likeness, not having seen the origi- 
nal.=A, an odd, excentric man, ori- 
ginal. Istny -, he is quite an ori- 
ginal, ajxirfect, a downright origi- 
nal. 
ORYGINALNIE, adv. originally. 
ORYGINALNOŚĆ, śct. 3. f. ori- 
ginality. - oddness, excentricity. 
ORYGINALNY, a, e, original. 
ORYL, a , 3. m. one who pre- 
pares floats of wood, floater. 
ORZECH, a, s. m. nut. - la- 
skowy, hazelnut, filbert. -wło- 
ski, walnut. Gryść -y, to crack 
nuts. Iść na - y, to go a nutting. 
Twardy - do zgryzienia, fig. a 
difficult task, a very hard task. Dać 
komu twardy - orzech do zgry- 
zienia, to cut out or find work for 
one. Niewarta pustego -a, it is 
not worth a rush. 
ORZECHÓWKA,t, s.f. (a bird), 
nuthatch, nutpecker. 
ORZECHOWY, a, e, of a nut. 
- kolor, nut-brown or hazel col- 
our. - e drzewo, nut-tree. - 
krzak, nut-bush. - olej, nut-oil. 
-a łupina, nut-shell. -c ziarno, 
kernel of a nut. 
ORZEŁ, chla, & m. eagle. osc 
ORZESZEK, szka, 8. m. dim. a 
little nut. 
ORZESZYNA, y , s. f. nut-tree 
wood, see LESZCZYNA. 
ORZEŹWIAĆ, am , v. imp. 
ORZEŹWIĆ, wię , v. perf. to re- 
fresh, to recreate, to restore. 
ORZEŹWIEĆ, wieję, v. n. perf. 
to gather strength after toil or a fit 
of sickness. 
j OŚ, osi, & f. the axle-tree. Na 
osi co sprowadzać, to bring a 
thing by land. = Math. axis. - 
ziemska, the axis of the earth. 
OSA, v, 5. f. wasp. Gniazdo os, 
a wasp-nest. 
OSACZAĆ, am, v. imp. OSA- 
CZYĆ, czę, v. perf. to coop in, to 
hem in, to pen in, to bring to bay. 
Psy osaczyła dzika, the dogs have 
brought the boar to bay. 
OSAD, u. s. m. sediment. 
OSADA, y, 8. f. strzelby, the 
stock of a gun. -kolumny, the 
shaft of a column.-noża, the haft 
of a knife. - siekiery, the helve of 
a hatchet - dzióba, the base of 
the beak. = colony, settlement. 
Założyć -ę, to settle a colony, to 
make a settlement. 
OSADNIĆ, OSEDNIĆ, see OD- 
SEDNIĆ. 
OSADNICZKA, i, s. f. wife of a 
colonist 
OSADNICZY, a, e, belonging to 
a colony, colonial. Towary -e, 
colonial produce. 
OSADNIK, a, $. m. settler, plan- 
ter, colonist. 
OSADOWIC, wię, v. perf. kogo 
gdzie, to settle one in a place. - 
ŚIĘ gdzie, to settle in a place. 
OŚADZAĆ, am , v. imp. OSA- 
DZIĆ, dzę ,v. perf. to enchase, to 
set in a frame. Osadzić dyament, 
to set a diamond. - strzelbę, to 
stock a gun. - nóż, siekierę, to 
■haft a knife, to set it. in ajiaft or 
handle, to helve a Ratchet. = to 
put, to place. Osadzić na tronie, 
th place upon a throne. - w wię- 
zieniu, to put in prison, to commit 
to prison.-kraj niezamieszkały, 
to settle or colonize an uninhabi- 
ted country. - (wojskiem) wzgó- 
rza , wąwozy, to occupy the 
heights, the passes. Osadzie kogo 
na koszu (fam.), to leave one in the 
lurch. 
OSĄDZIĆ, dzę , v. perf. to give 
one's verdict or judgment, to deliv- 
er judgment. - winowajcę, to 
pronounce sentence upon a crimi- 
nal. - kogo na śmierć, to pass 
sentence of death upon one. - za 
rzecz potrzebną, to deem or think 
it necessary. 
OŚĆ, ści, s. f. fish-bone. - mu 
uwięzia w gardle, a fish-bone stuck 
in his throat. = Bot. awn, beard, 
prickle. - fish-spear. 
OSCHŁO, OSCHLE, adv. dryly. 
Oschło pisać, to write a dry, bald 
style. 
OSCHŁOŚĆ, ści, s. f. dryness, 
aridity. Oschłość stylu, baldness of 
OSI 
OSCHŁY, a, e ,dry, arid, -styl, 
dry, barren, empty style. 
OSCHNĄĆ, see OSYCHAĆ. 
OŚCIENNIE, adv. at the next 
door, close by. 
OŚCIENNOŚĆ, śa, s.f. next- 
door neighbourhood. . 
OŚCIENNY, A, e, contiguous, 
neighbouring, bordering upon, see 
ŚCIANA. Narody -e, neighbouring 
nations. Wojna-a, a war with a 
neighbouring country, people. 
OŚCIEŻ (used only in the follow- 
ing expression): Otworzyć drzwi 
na -, to throw or fling open the 
door. Stać na -, to stand wide 
open, see ROZCIEŻ. 
OŚCISTY, a, e, full of fish- 
bones. = husky, prickly. 
OSEŁKA, i, s. f. whet-stone, see 
OSŁA. = Osełka masła, a piece 
of butter. 
OSELNIK, s, s. m. grinder. 
ÓSEMKA,i,s.f. the figure of eight. 
= eight (at cards). - czerwienna, 
dzwonkowa, an eight of hearts, 
diamonds. 
OSEP, u, s. m. the corn given as 
quit-rent to the landlord. 
OSĘPIAŁOŚĆ, ści, s. f. gloomi- 
ness, melancholy. 
OSĘPIAŁY, a, e, gloomy, me- 
lancholic. 
OSERCE, A, s. n. pericardium. 
OSET, ostu, s. m. thistle. 
OSIADAĆ, dam , v. n. imp. 
OSIĄŚĆ, OSIEŚĆ, ądę, v. perf. to 
sink down, to settle. Drożdże osia- 
dają na dnie, dregs sink to the 
bottom. Ten płyn zaczyna osia- 
dać, that liquor begins to settle. 
= Osiąść na mieliźnie, na pia- 
sku, to run a ground, to strand. - 
gdzie, to settle, to settle one's 
abode. Przybył osiąść we Fran- 
§li, he came to settle in France. 
siadł w naszem mieście, he has 
settled in our town. = Osiąść na 
koszu, to be left in the lurch. 
OSIADŁOŚĆ, set, s. f. settle- 
ment, dwelling, abode. = popula- 
tion. 
OSIADŁY, A, e , settled, having 
a settled abode, having a house of 
one's own. 
OSIĄGAĆ, OSIĘGAĆ, v. imp. 
OSIĄGNĄĆ, OSIĘGNĄĆ, OSIĄDŹ, 
ęgnę, v. perf. to attain, to obtain, 
to reach, to arrive at, to come to. 
Osiągnąć cel, to attain one's end, 
aim, purpose or design. Osiągnąć 
chwałę, to get or acquire glory. 
Osiągnąć władzę, urząd, zna- 
czenie, to come to power, to arrive 
at or to come to a place or dignity. 
OS1ĄKAĆ, OSIĘKAĆ, v.n. imp. 
OSIĄKNĄĆ, OSIĘKNĄĆ, v. per/. 
to become dry by absorption. Po- 
wódź osięka codziennie, the wa- 
ters of the flood are daily subsiding. 
= Osięknąć na mieliźnie, na 
brzegu, to run aground, on shore, 
to be stranded. = Osiąknąć w czy-, 
im ręku, to remain in one's hands. 
OSIĄŚĆ, see OSIADAĆ. 
OSICZYŃA, y, s. f. the wood of 
aspen-tree. 
OSK 
OSIEC, kę, v. perf. rózgami t 
to whip with the rod. 
OSIEDLIĆ SIĘ, lę się, v. perf. 
to settle, see OSIADAĆ. 
OSIEDZIEĆ SIĘ, dzę się, v.perf. 
to continue sitting, to continue in 
a place. 
OSIĘG AĆ, OSIĘGNĄĆ,see OSIĄ- 
GAĆ. 
OSIEK, u, s. m. a town in Po- 
land. Sprawa jak w osieku, prov. 
an unjust sentence (by which the 
innocent is condemned and the 
guilty acquittedji 
OSIEŁ, OSIOŁ, osła, s. m. ass. 
Całe życie będzie osłem, he will 
be an ass as long as he lives.-dar- 
dański, stupid as an ass. 
OSIEŁEK, OSIOŁEK, łka, S. m. 
dim. a little ass, donkey. 
OSIERACAĆ, am, v. imp. OSIE- 
ROCIĆ , cę , v. perf. to bereave of 
parents. Kraj osierocony po śmier- 
ci króla, a country the king of 
which is dead without leaving a 
successor behind him. 
OSIERDZIE, A, s. n. Anat, pe- 
ricardium, see OSERCE. 
OSIEROCIEĆ, cieję , v. n. perf. 
to become an orphan. OSIERO- 
CIAŁY, that has become an or- 
phan. 
OSIEŚĆ, see OSIADAĆ. 
OSIEW, u, OSIEWEK, WKU, 8. 
m. sowing; seed, corn sown. 
OSIEWAĆ, see OBSIAĆ. 
OSIKA, OSINA, n,s.f. aspen- 
tree. Drzal jak -, he trembled 
like an aspen leaf. 
OSIKOWY, a, e, aspen. Liść 
-y, aspen leaf. 
OSIODŁAĆ, am, v. perf. to 
saddle; fig. to tame, to subdue. 
Mąż osiodłany przez żonę, a 
hen-pecked husband. 
OSIOŁ, OSIOŁEK, see OSIEŁ, 
OSIEŁEK. 
OSIWIAŁOŚĆ, ści, s. f. hoari- 
ness, hoary hairs, see SIWIZNA. 
OSIWIAŁY, a, e , grown grey, 
hoary. 
OSIWIEĆ, wieję , v. n. perf. to 
turn grey. 
OSKAKIWAĆ, see OSKOCZYĆ. 
OSKARD, u, s.m. pick, pick-axe. 
. OSKARŻAĆ, am, v.imp. OSKAR- 
ŻYĆ, źę, v. perf. to accuse, to 
charge or lay to one's charge, to 
impeach. Oskarżyć kogo o zło- 
dziejstwo, to accuse one of a theft, 
to charge him with a theft, to lay a 
theft to his charge. - kogo o zbro- 
dnię stanu, to impeach one for 
high treason. Oskarżać się przed 
spowiednikiem, to confess one's 
sins to the. priest. • 
OSKARŻANIE, A, s. n. the act of 
accusing. OSKARŻENIE, a , s. n. 
accusation, charge, impeachment 
OSKARŻONY, A, E, accsued, 
charged with a crime, impeached, 
the prisoner at the bar. , . 
OSKARŻYĆ, see OSKARŻAĆ. 
OSKARŻYCIEL, A, 8. m. accu- 
ser, impeacher. 
OSKARŻYCIELKA, I, s. f. a fe- 
male accuser. 
199 OSŁ 
OSKLEPIAĆ, am, v. imp. 0- 
SKLEPIĆ, pię, v. perf. to cover 
with a vault _ 
OSKOCZYĆ, czę , v. perf. O- 
EKAKIWAĆ, kuję, v. imp. to sur- 
round on all sides, to hem in. 
OSKOMA, v, s.f. watering of the 
mouth. Sprawić-p, to set one's 
mouth a watering, to set one's teeth 
on edge. = fig. longing desire. 
Mieć na co -?, to desire ardently 
a thing, to long for it 
OSKROBAĆ, bię, v. perf. O- 
SKROBYWAĆ, buję, v. imp. to 
scrape off. 
OSKRZYDLAĆ, am, v. imp. 
OSKRZYDLIĆ, lę, v. perf. Milit. 
to outflank. 
OSKUBAĆ, bię, v. perf to strip 
off the feathers, to pluck, to plume. 
- kurę, to pluck a fowl. - różę, 
to strip off the leaves of a rose. - 
kogo, fig. to fleece one. Uwinęli 
się i oskubali go że ani pisnął, 
they fleeced the sheep without ma- 
king it bleat. 
OSŁA ,i,s.f. whet-stone. 
OSŁABIAĆ, am , v. imp. OSŁA- 
BIĆ, B!Ę, v. per/, to weaken, to 
enfeeble, io debilitate. Nierząd, 
rozpusta, osłabia ciało, de- 
bauchery weakens the body. Pu- 
szczanie krwi osłabia, bleeding 
is a weakening remedy. Osłabić 
armią, potęgę nieprzyjaciela, to 
weaken an army, the power of an 
enemy. Osłabić cięcie, uderzenie, 
to deaden a stroke. 
OSŁABIANIE, a, s. n. the act of 
weakening, gradual debilitation. 
OSŁABIENIE, A , s.n. weakness, 
faintness, feebleness, debility. 
0SŁAB1EĆ, OSŁABNĄĆ, nę, V. 
n. perf to grow weak. 
OSŁADZAĆ, am, v. imp. OSŁO- 
DZIĆ , dzę , v. perf to sweeten. 
Znaleziono sposób osładzania 
wody morskiej, the secret bas 
been discovered of taking off the 
saltness of sea-water. - fig. to 
soften, to soothe, to mitigate one's 
sorrow. 
OSŁADZANIE, OSŁODZENIE, 
A, 3. n. the act of sweetening; fig. 
softening, soothing, mitigating. = 
Chim. dulcification. 
OŚLAK, a, s.m. a young ass. 
OSŁANIAĆ, am, v. imp. OSŁO- 
NIĆ, nię, v. perf. to veil, to shroud. 
Osłonić sobie Iwarz, to veil or 
cover one's face. = fig. to veil, 
to cloak, to colour, to hide, to 
conceal. Osłaniać swą miłość po- 
zorami przyjaźni, to veil or con- 
ceal one's love under the appea- 
rance of friendship. 
0ŚLARKA, i, s. f. a female ass- 
driver. 
OŚLARNIA, ni , s. f. a stable for 
asses. 
OŚLARZ, a, s. m. ass-driver. 
OŚLĄTKO, a, s. n. an ass's foal. 
OSŁAW A, y, s. f. bad repute. 
0SŁAWCA. y, 3. m. slanderer. 
OSŁAWIAĆ, am, o. imp. OSŁA- 
WIĆ, wię, v. perf. to decry, to 
cry down, to discredit, to slander, 
200 
OSŁ 
to blast one's reputation. OSŁA- 
WIĆ SIĘ, to come in bad repute. 1 
OSŁA WIANIE, a , s. n. the act j 
of decrying, slandering. OSŁA- 
WIENIE, a, s.n. decrial, discredit, ( 
disrepute, slander, aspersion. 
OŚLĘ, cia, s. n. an ass's foaL I 
O. LEP, NAOŚLEP, adv. with i 
shut eyes, blindly, headlong. Rzu- | 
cić sie na oślep na gołe miecze, j 
to rush headlong among the naked I 
swords* i 
OŚLEPIAĆ, au , v. imp. OŚLE- . 
PIĆ, pię- , v. perf. to make blind, 
to pluck out the eyes, to take away 
the sight = fig. to blind, to take i 
away the judgment, see ZAŚLE- 
PIAĆ. 
OŚLEPIENIE, a,s.n. blinding, 
blindness, cecity, fig. blindness, 
want of judgment, illusion, see 
ZAŚLEPIENIE. 
OŚLEPNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
become blind, to lose the sight - 
na jedno oko, to become blind of 
one eye. 
OSLEPNIENIE, A, s.n. loss of 
the sight 
OŚLI, a, e, of an ass. - a skóra, 
an ass's skin. 
OŚLICA, y, s. f. she-ass, jenny. 
OŚLINIAĆ, am , V. imp. OŚLI- 
NIĆ, nię, v. perf. to daub with 
spittle, to bespawl. 
OŚLISKO, A, s. n. a large ugly 
ass. 
OŚLIZAĆ, am, v. n. imp. OŚLI- 
ZNĄĆ, nę , v. perf. to grow slip- 
pery. Oślizlo, it is slippery walk- 
ing. 
OSLIZŁY, A, e, slippery. = 
growing mouldy. 
OSL1ZNĄĆ SIĘ, v. n. perf. to 
slip, to glance. Pałasz ośliznął 
się tylko po skórze, the sword did 
but glance upon the skin. Strzała 
ugodziła w tarczę i ośliznęła się, 
the arrow struck the shield and 
glanced. 
OSŁODA, v, s. f. fig. solace, 
comfort, alleviation, relief, conso- 
lation. 
OSŁODZENIE, see OSŁADZA- 
NIE. 
OSŁODZIĆ, see OSŁADZAĆ. 
OSŁONA, v, s. f. veil, shroud, 
cover; fig. protection. Bia osło- 
ny naszych granic, to protect our 
frontiers. 
OSŁONIĆ, see OSŁANIAĆ. 
OSŁOSTWO, a, s. n. gross 
ignorance, stupidity. 
OSŁUCHAĆ SIĘ, am , się, v. n. 
perf. to grow accustomed by listen- 
ing to. 
OSŁUPIAŁOŚĆ, ści, s. f. stupor, 
torpor, numbness, stupefaction. 
OSŁUPIAŁY, a, e, struck dumb, 
stupefied, lost in amazament, thun- 
derstruck. 
OSŁUPIEĆ, fieję, v. n. perf. 
z zadziwienia , to be struck 
dumb with astonishment, to be. 
thunderstruck, to be lost in amaze- 
■ menL 
* OSŁUPIENIE, a, «. n. stupefac- 
, Lion, amazement. 
OSM 
OŚM, OSIEM, OSIM, ośmiu, s. 
num. eight. Ósma, eight o'clock. 
Pół da ósmej, half past seven. 
OSMAGAC, am, v. perf. to whip 
or flog soundly. 
OSMALAĆ, am , v. imp. OSMA- 
LIĆ, lę v. perf. to singe, to scorch. 
Osmalić prosie, kurę, to singe a 
pig, a fowl. Talc się przybliżył do 
świecy że sobie włosy osmalił, 
he drew so near the candle that he 
scorched his hair. Osmaliła sobie 
suknię, she has singed her gown. 
U niego skłamać jak piórko osma- 
lił, a lie costs him nothing, he 
makes nothing of a lie. 
OSMAROWAĆ, ruję, v. perf. 
to besmear, to bedaub. 
OSMAŻAĆ, am, v. imp. OSMA- 
ŹYĆ, żę, t>. perf. w maśle, to 
frie in butter. - w cukrze, to ice 
sweet-meats, to candy them, see 
SMAŻYĆ. 
OŚMDZIESIĄT, ośmiudziesiąt, 
s. num. eighty. 
OŚMDIESIĄTLETNI, a, e, eighty 
years old. 
OŚMDZIESIĄTNY, A, e , eight- 
ieth. 
OSMDZIESIĘCIORO, obga, s. 
num. (said of persons of both 
sexes, of cattle, and the young of 
animals), eighty. Balo nas-, we 
were eighty (men and women). - 
dzieci, eighty children. 
OSME, adv. Poosmc, eighthly, 
in the eighth plate. 
OŚMIAĆ, OŚMIEWAĆ, see WY- 
ŚMIEWAĆ. 
OŚMIELAĆ, am, v. imp. OŚMIE- 
LIĆ, lę v. perf. to embolden, 
to encourage.- SIĘ, to make bold, 
to make free, to dare,te venture. 
Ośmielam się powiedzieć, I make 
bold to say. 
OŚMIOBOCZNY, = OŚMIOKĄ- 
TNY, a, e, octagonal. 
OŚM1OBOK, u, OŚMIOKĄT, A, 
s. m. octagon. 
OŚMIODZIENNY, A, E, lasting 
eight days., 
OŚMIOLETNI, a, e , eight years 
old. 
OŚMIOMIESIĘCZNY, A, E, last- 
ing eight months. 
OŚMIONOGI, A, E. haring eight 
feet. 
OŚMIOPRĘCIKOWY, a,e,BoL 
oclanurian. - a roślina, an octan- 
drian plant, an octander. 
OŚMIORAKI, a , e, of eight dif- 
ferent sorts. 
OŚMIORNASOB, adv. eightfold. 
OŚMIORO, rga, s. num, (said of 
people of both sexes collectively, of 
children, cattle, and the young of 
animais), eight. Było nas -, we 
were eight (men and women). - 
dzieci, eight children. 
OŚMIOSCL1N, u,s.m. Geom. 
octahedron. 
OŚMKROĆ, adv. eight times. 
. OŚMKROTNY, z, e, eightfold. 
OŚMNAŚCIE, sru, s. num. 
eighteen. 
OŚMNAŚCIORO, rga, s. num. 
(used like OŚMIORO), eighteen.- OSO 
dzieci, eighteen children.- bydła, 
eighteen pieces of cattle. 
OŚMŃASTY A, e, eighteenth. 
OSMOLIĆ, łę , v. perf. to be- 
daub with pitch; to make dirty, to 
soil. 
OŚMSET, ośmiuset, 8. num. 
eight hundred. 
OŚMSETNY, A, e, eight hun- 
dredth. 
OSMUKAĆ, OSMUKNĄĆ, see 
OSMYKAĆ. 
OSMY, a, e, eighth. 
OSMYK, see OMYK. 
OSMYKAĆ, am, v. perf. OSMY- 
KNĄĆ, nę, v. inst. liście, to strip 
off the leaves. 
OSNOWA, v, s. f. warp. -tej 
materyi jest niciana, a wątek je- 
dwabny, the warp of that stuff is 
of thread, and the woof or weft of 
silk. = fig. textime, contents, 
purport.- listu, książki, the con- 
tents of a letter, of a book. - my- 
śli, the chain, the concatenation of 
ideas. - dni naszych, the course 
of our life. 
OSNOWAĆ, nuję, v. perf. to 
warp or lay the threads on the 
loom; fig. to plan, to scheme, to 
form a plan, to lay the foundations. 
OSOBA, Y, s. f. person, indivi- 
dual ; character or Dramatis per- 
sona. 
OSOBIŚCIE, adv. personally. 
OSOBISTOŚĆ', ści, s. f. perso- 
nality; personal injury, offence, 
personality, personal abuse. 
OSOBISTY, a , e , personal. Za- 
sługa -a, personal merit. Zai- 
melc-y, Gram, personal pronoun. 
OSÓBKA, i s. f. dim. a person 
of little stature. 
OSOBLIWIE, adv. chiefly, espe- 
cially, principally, particularly. 
OSOBLIWOŚĆ, ści s. f. singu- 
larity, particularity. Ten pomnik 
uderza swoją -ją, that monu- 
ment strikes one by its singularity. 
= rarity, curiosity. 
OSOBLIWY, A, e, singular, 
particular, peculiar. To zwierzę 
jest osobliwego kształtu, the con- 
formation of that animal is singular. 
Ta roślina ma moc -ą, that 
plant has a peculiar virtue. Oso- 
oliwszy, singular, strange, odd. 
Osobliwszy to człowiek, an odd 
kind of fellow. A to osobliwsza! 
strange! 
OSOBNO, adv. asunder, apart, 
separately, in private. - sypiać, 
to have separate beds. Z osobna, 
severally, each of them. Wyszli 
z osobna, they went out severally. 
Pisałem do nich z osobna, I wrote 
to each of them. 
OSOBNOŚĆ, ści, s. f. separ- 
ateness , loneliness, seclusion, pri- 
vacy, retirement. Żyć na -i, to 
live in retirement. Udać się na -, 
to betake one's self to solitary life. 
Powiedzieć komu słówko na -i, 
to take one aside in order to say a 
word or two to him. 
OSOBNY, A, e, set apart, separ- 
ate; private, alone, lonely, soli- 
OST 
tary. - y pokój, a private room.-y 
człowiek', a solitary man. 
OSOCZYĆ, see OSACZYĆ. 
OSOLIĆ, lę, perf. to salt. - 
komu fig. fam. to grease one in 
the fist. 
OSOWIAŁOŚĆ, ści, s.f. some- 
thing like an owl, mopisbness, 
mopish countenance, dulness. 
OSOWIAŁY, A, e, resembling 
an owl, moping, mopish, dull, 
drowsy. 
OSOWIEĆ, wieję, v. n. to grow 
like an owl, to resemble an owl, 
to mope. 
OSPA, y, s. f. small pox. Szcze- 
pić-ę, to vaccinate. Tylko co ka- 
zał zaszczepić -ę dziecku, he has 
just had his child vaccinated. To 
dziecko ma -ę, that child has the 
small pox. Twarz jego zeszpeco- 
na -ą, his face is quite disfigured 
with the small pox. - dworska, 
francuzka, the pox, syphilis. 
OSPALE, adv. sleepily, drowsily. 
OSPALEC., lca, s. m. sleeper, 
drowsy fellow, humdrum. 
OSPAŁOŚĆ, ści, s. f. OSPAL- 
STWO, A, s. n. sleepiness, dorwsi- 
ness, somnolence. 
OSPAŁY, a. e , sleepy, drowsy, 
dull, lazy. 
OSPOWACIEĆ, cieję , v. n. to 
become marked or pitted with the 
small pox. 
OSPOWATOŚĆ, ści, 8. f. state 
of being marked with the small 
pox. 
OSPOWATY, A, e, marked or 
pitted with the small pox. 
OŚRODEK, dka, s. m. (chlebaj, 
the soft part of bread, the crum of 
a loaf. , , , 
OSSAĆ, see OSYSAĆ. OSSAĆ 
SIĘ, to suck one's fill. 
OSTAĆ SIĘ, nę, się, v. perf. to 
stand, to abide, to keep .one's 
ground, to hold out Przyjaźń 
nie może się ostać bez szacunku, 
friendship cannot stand without 
esteem. Ostać się przeciw nie- 
przyjaciołom , nieprzyjacielowi, 
to keep one's ground against the 
enemies. = Ostać się gdzie, to 
stop in a place. Nie ostał się aż 
w lesie, he did not stop till he 
reached the wood. 
OSTATECZNIE, adv. definitive- 
ly, finally, ultimately. Chee wie- 
dzieć - czego się trzymać, he 
wants to know what he positively 
is to depend upon. Sądzić -, to 
give a final judgment, to judge 
without appeal, in the last ressort. 
OSTATECZNOŚĆ, ści, s. f. ex- 
treme, extremity. Zimno i ciepło są 
dwie-ści, cold and heat are the two 
extremes. Wpadać w- ści, to run 
into extremes. Z jednej -ści prze- 
chodzić, wpadać w drugą, to go 
from one extreme to another, to run 
upon extremes. Rzeczy do -ści 
posuwać, to carry things to an ex- 
tremity. Przyprowadzić, przy- 
wieść kogo do -set, -to drive one 
to extremity. Przyjść do-ści, to 
be reduced to the last extremity. 
OST 
OSTATECZNY, a, E,lasL Sąd 
-y, the last judgment = extreme. 
Chwycić się środka ostatecznego, 
to take an extreme, violent measure. 
= final, definitive. Wyrok -y, a 
final decree, a definitive sentence. 
OSTATEK, tka , s. m. remnant, 
remainder, rest Gonić ostatkami, 
to live upon the remains of one's 
fortune, to be put to one's last 
shifts. Zgromadził ostatki woj- 
ska* he reassembled the remains of 
his army. Na ostatek, at last, at 
length, lastly, finally. Na ostatek 
zgodził się na wszystko, he at 
last consented to every thing. Do 
ostatka, to the last Do ostatka 
wytrwać, to persevere, to hold 
out to the last. Ostatki ze stołu, 
crumbs, offals. OSTATKI, tków, 
pl. the last three days of the car- 
nival. 
OSTATNI, a, re, last. Ostatnie- 
go miesiąca, the last month. Bro- 
nić się do ostatniej kropli krwi, 
to defend one's self to the last drop 
of blood, -i z rodu, the last of 
his race, -a cena, the last price. - 
late, latter. Podług ostatniej wia- 
domości, according to the late in- 
telligence. -e ministeryum, the 
late ministry, -e deszcze, the late 
rains. W czasie -ej burzy, in the 
late storm. - e odkrycie, a late 
discovery. W tych -ch wiekach, 
in these latter ages. = extreme, 
greatest, highest; lowest, worst. 
-a nędza, extreme misery. -a 
z kobiet, the worst of women. Tra- 
ktować kogo jak ostatniego, to 
use one as if he were the basest of 
men, the lowest of mankind. 
OSTĘP, u, s. m nets, toils. =a 
part of the wood surrounded with 
toils. Trzymać nieprzyjaciela jak 
w-ie, to keep or hold the enemy 
at bay, hemmed in or surrounded 
on all sides. 
OSTRO, adv. sharply, acutely, 
sternly. - karać, to punish se- 
verely. - kogo trzymać, to keep 
one under, to hold him tight, to 
keep a strict hand over him. -się 
z sobą przemówili, they ex- 
changed some big or sharp words 
together, there passed some high 
words betwixt them. - nabić, to 
load with ball. - kuć, to rough- 
shoe horses. 
OSTROGA, i, s. f. spur. Przy- 
piąć -i, to put on spurs. Odpiąć 
-i, to pull off the spurs. Zewrzeć, 
spiąć konia -mi, to clap spurs to 
a horse, to spur him. 
OSTROGARZ, A, s. m. spur- 
maker. x 
OSTROKĄT, a , s. m. Geom. an 
acute angle. 
OSTROKĄTNY, A, E, having 
acute angles., 
OSTROKÓŁ ola, s.m. palisade, 
paling; Fort, chevaux-de-frise. 
OSTROKRĄG, ęgu, s.m. Geom. 
cone.- ścięty, truncated cone. 
OSTROKRĘGOWY, a, e, be- 
longing to a cone; conic, conical. 
Przecięcia -e, conic sections. 
201 OST 
OSTROKRĘŻNY, A, e, eonie, 
conical. 
OSTROKRZEW, u, s. m. holly. 
OSTRONOSY, a, e, sharp-nosed. 
OSTROOKI, a, e, sharp-sighted. 
OTROPEST, u, s. m. wild ar- 
tichoke. 
OSTROPYSK, a, s. m. shrew- 
mouse. = sword-fish. 
OSTROŚĆ, ści, s. f. sharpness. 
- noża, the sharpness of a knife. 
- krwi, humorów, the acrimony 
of the blood, of the humours. - 
wzroku, sharpness of sight. - 
klimatu, pory roku, the severity 
of the climate, the rigour of the 
season. - obyczajów, the rigidity 
of manners. 
OSTROSŁUP, a, s. m. Geom. 
pyramid. 
OSTOWIDZ, s, s. m. lynx. 
OSTRÓŻKA, i, s. f. (dim. of 
OSTROGA), littlespur.= (a plant), 
larkspur, larksheel. 
OSTROŻNIE , ado. warily, cau- 
tiously, circumspectly. - z nim, 
it is not good meddling with him. 
-bo kije, beware of the stick.-bo 
upadniesz, abyś nie upadł, take 
care not to fall, take care you do 
not fall, beware. 
OSTROŻNOŚĆ, ści, s. f. wari- 
ness, caution. Mieć się na -ści, to 
be upon one's guard. 
OSTROŻNY,a, e, wary, cautious. 
OSTRUGAĆ, am , v. perf. to 
whittle round about. 
OSTRUŻYNY, n, S. f. pl. chips, 
shavings. 
OSTRY, A, E, sharp, keen, 
acute. - y nóż, a sharp knife. 
-y wzrok, a sharp sight. -a 
krew, a very sharp blood. = se- 
vere. -a kara, a severe punish- 
ment. -y sąd, wyrok, -a kry- 
tyka, a severe judgment, criticism. 
W -ch wyrazach do kogo napi- 
sać, to write to one in rather sharp 
words. 
OSTRYGA, I, s. f. oyster. 
OSTRYGOJAD,a,s.wi. (a bird), 
oystercatcher. 
OSTRZE, a, s. n. sharp end, 
point. Zdobyć co na ostrzu oręża, 
to carry a thing at the point of the 
sword. 
OSTRZEDZ, gę, v. perf. 0- 
STRZEGAĆ, am, v. imp. to warn, 
to give a warning, to caution. 
Ostrzedz o niebezpieczeństwie, 
to warn of a danger. 
OSTRZEGACZ, a, S. m. one that 
gives a warning. 
OSTRZEGANIE, A, .s. n. the act 
of warning. OSTRZEŻENIE, a, s. 
n. warning, caution, hint. 
OSTRZELAĆ, am, v. perf. to 
accustom to the firing of guns. Koń, 
żołnierz ostrzelany, a horse, a 
soldier who has been many times 
In the fire, and is not afraid of 
gunpowder. - plac, to fire one's 
pistol in the air (not having found 
one's antagonist on the place ap- 
pointed for a duel). 
OSTRZEŃ, nia, s. m. = psi ję- 
zyk (a plant), hound's tongue. 
202 
osw 
OSTRZEŻENIE, see OSTRZEGA- 
NIE. 
OSTRZYĆ, rzę, v. imp. to whet, 
to sharpen, to make sharp, to set 
an edge on. - apetyt, to whet the 
stomach, to stir up or quicken the 
appetite. - na co zęby, to pre- 
pare one's self to eat heartily; to 
set one's heart on a thing, to have 
a design upon it, to long for it. 
OSTRZYCA, v, s. f. (a plant), 
goose-grass, reed-grass. 
OSTRZYDZ, gę, v. perf. O- 
STRZYGAĆ, am, v. imp. to cut 
round with scissors. Otrzydz kogo, 
to cut one's hair. 
OSTRZYŻEK , ŹKA, s. m. shred. 
OSTRZYŻENIE, a, s. n. cutting 
with scissors, shearing. 
OSTUDA, y, s. f. coolness, chil- 
ness. = freckle', lentigo. 
OSTUDZAĆ, am, v. imp. OSTU- 
DZIĆ, dzę, v. perf. to cool, to 
chill, to damp, to deject, to dis- 
pirit. Ostudzić czyj zapał, to cast 
a damp over the spirits of a per- 
son. 
OSTYGAĆ, am, v.n.imp. OSTY- 
GNĄĆ , nę , v. perf. to grow cool, 
see STYGNĄĆ. 
OSTYGŁOSĆ, ści, S.f. fig. cool- 
ness, lukewarmness. 
OŚTYGŁY,a, e, grown cool, 
In kpwa rm 
OSUNĄĆ, v.perf. OSUWAĆ, 
am, v.imp. to cause to fall. - SIĘ, 
to fall in, to give way, to crumble 
down. Ta ziemia osuwa się , that 
ground is on the point of falling in. 
OSUNIENIE, a , s. n. falling in. 
-f ziemi, the falling in of the 
ground. 
OSUSZAĆ, am, v. imp. OSU- 
SZYĆ, szę, v. perf. to dry, to dry 
up, to drain, to drain off. - bagno, 
to drain a fen. - staw, to drain off 
a pond. Wiatr osusza drogi, the 
wind dries the roads. Czas osuszy 
twe łzy, time will dry up your 
OSUSZANIE, OSUSZENIE, A, S. 
n. the act of drying, draining. 
OSUWAĆ, see OSUNĄĆ. 
OSWAJAĆ, am, v. imp. OSWO- 
IĆ, ję, v. perf. to tame, to reduce 
from wilderness. Oswoić ptaka, to 
tame a bird. = fig. to familiarize, 
to make acquainted with, or accus- 
tomed to. Oswoić kogo z pracą, 
to render one familiar with labour, 
-to accustom one to labour. - SIĘ, 
to become tame; fig. to become 
acquainted, familiarized or con- 
versant with. Oswoić się z języ- 
kiem cudzoziemskim, to make 
one's self familiar with a foreign 
tongue. 
OŚWIADCZAĆ, am, V. imp. 
OŚWIADCZYĆ, czę, v. perf. to 
declare, to make known, to 
give to understand, to intimate, to 
profess. Oświadczyć swoję wolą, 
swoje chęci, to declare one's will, 
to make known one s intentions. - 
komu swoję miłość, to declare one's 
love, one's passion. - przyjaźń, 
szacunek^ wdzięczność, to ex- 
OSZ 
press friendship, esteem, gratitude, 
- SIĘ, to declare, tell or olpen 
one's mind or thoughts, to speak 
out. Oświadczyć się za lub prze- 
ciw, to declare for, against. Oświad- 
czyć się pannie, to make a decla- 
ration of love to a lady. Oświad- 
dczać się komu z przyjaźnią, 
usługą, wiernością, to make pro- 
fessions of friendship, Service, fi- 
delity. 
OŚWIADCZENIE, a, s.n. decla- 
ration, notification, utterance, in- 
timation, profession. -przyjaźni, 
profession of friendship. - usług , 
proffer of service. - miłości, de- 
claration of love. 
OŚWIATA, y, 8. f. Improvement 
of mind, refinement, learning, in- 
struction , knowledge. Pośtęp -y, 
the progress of knowledge. Roz- 
krzewiać -ę, to spread , diffuse, 
promote or advance learning, 
knowledge. 
OŚWIECAĆ, am, v.imp. OŚWIE- 
CIĆ, cę, v.perf. to light, to illumi- 
nate , to shine upon, to enlighten. 
Słońce oświeca ziemię, the sun 
enlightens the earth. Oświecać po- 
kój, to light a room. = fig. to en- 
lighten , to teach, to instruct. - 
umysły, to enlighten the mind. 
OŚWIECANIE, a, s.n. the act of 
lighting, enlightening. OŚWIECE- 
NIE, lighting, illumination. Oświe- 
cenie miasta kosztuje tyle a tyle 
na rok, it costs so much a year for 
lighting the town. = fig. enlight- 
ening, instruction , refinement, im- 
provement of mind, see OŚWIATA. 
OŚWIECICIEL, a, S. m. enlight- 
ener, instructor. 
OŚWIECONY, a,e, lighted. Sala 
dobrze oświecona, a well lighted 
room. = fig. enlightened, infor- 
med, instructed. Człowiek -y, an 
enlightened, well-informed man. 
Jaśnie oświecony (a title given to 
princes), his Grace. 
OSWOBADZAĆ , am , v. imp. 
OSWOBODZIĆ, dzę, v. perf. to 
deliver, to free, to release. Oswo- 
bodzić kraj od tyranów,to deliver, 
free one's country from the tyrants. 
OSWOBODZENIE,a. s.n. de- 
liverance, release, affranchisement. 
OSWOBODZICIEL, a, s. m. de- 
liverer.-ojczyzny, the deliverer of 
his country. 
OSWOIĆ, see OSWAJAĆ. 0- 
SWOJENIE, A, s. n. laming; fig. 
being familiarized with or accus- 
tomed to. OSWOJONY, a, e, ren- 
dered tame; pg. familiarized, ac- 
customed, acquainted or conversant 
with. 
OSYCIIAĆ, am, v. n. imp. to 
begin to dry. OSCHNĄĆ, hę , V. 
perf. to become quite dry. 
OSYPAĆ, see OBSYPAĆ. 
OSYPKA, i, s.f. coarse bran, 
oatmeal. 
OSYSAĆ, am, v. imp. OSSAĆ 
sę, v. perf. to suck on all sides. 
OSZACOWAĆ, ję , v. perf. to 
value, to estimate, to rate, to ap- 
praise. - za wysoko, to overrate. osz 
OSZACOWANIE, a, 8. n. valua- 
tion, estimate, appraisement. 
OSZALEĆ, leję, v.n.perf.to run 
or go mad, to run distracted. 
OSZAŃCOWAĆ, cuję , v. perf. 
to surround with an intrenchment, 
to circumvallate. Nieprzyjaciel 
oszańcował swój oboz, the enemy 
had intrenched their camp. - SIĘ, 
to intrench one's self. Wojska oszan- 
cowaly się za murem, the troops 
intrenched themselves behind a wall. 
OSZAŃCOWANIE, A, 8. n. cir- 
cumvallation. 
OSZARGAĆ, am , v. perf. to 
bedaggie. 
OSZARGANIEC, ńca, s. m. dag- 
gle-tai!. 
OSZARPAĆ, see OBSZARPAĆ. 
OSZARPANIEC, ńca, 8. m. a 
ragged fellow, ragamuffin. 
OSZCZĘDNIE, adv. sparingly, 
economically. 
OSZCZĘDNOŚĆ, ści, s. f. saving- 
ness , parsimony, thrift, economy. 
OSZCZĘDNY, a, E, sparing, 
saving, thrifty, parsimonious, eco- 
nomical. 
OSZCZĘDZAĆ, am,v. imp. 0- 
SZCZĘDZIĆ, dzę, v. perf. to spare, 
to husband, to economize. Żyje 
z tego co oszczędzi, he lives on 
his savings. Chcę ci oszczędzić 
kłopotu, I wish to save you the 
trouble. Oszczędzać sił, czasu, to 
husband one's strength, one's time. 
Oszczędzać bogactw, pieniędzy, 
to save one's wealth, one's money, 
to be sparing of them. 
OSZCZEKAm , am , v. perf. O- 
SZCZEKIWAĆ, kuję, v. imp. to 
bark round about. Oszczekać ko- 
go , fig. to calumniate one. 
OSZCZEKANIE, A, s. n. fig. 
calumny. 
OSZĆZENIĆ SIĘ, nię się, v. n. 
pert, to whelp. 
OSZCZEP, v, S. m. spear, lance, 
boar-spear. 
OSZCZERCA, y, s. m. slanderer, 
calumniator. 
OSZCZERCZO, adv. slanderous- 
ly, calumniously. 
OSZCZERCZY, A, E, slanderous, 
calumnious. 
OSZCZERSTWO, a, s. n. defa- 
mation, slander, calumny. 
OSZKALOWAĆ, luję, v. perf. 
to defame, to slander, to calum- 
niate, to abuse. 
OSZKARADZIĆ, dzę, v. perf. 
to disfigure. 
OSZOŁOMIĆ, mię, v. perf. to 
Stun; to humbug. 
OSZPECIĆ, cę, v. perf. to make 
ugly, to disfigure. 
OSZPILIĆ, lę, v. perf. to fasten 
round with pins. 
OSZUKAĆ, am, v. perf. OSZU- 
KIWAĆ, kuję, v. imp. to cheat, 
to deceive., to outwit, to overreach. 
OSZUKAĆ SIĘ, to mistake, to be 
mistaken. Oszukałem się na jego 
przyjaźni, I relied upon his 
friendship, but I was mistaken. 
OSZUKANIE, 0SZUKAŃSTW0, 
A, «. n. cheat, deceit deception, 
OTR 
trick. Oszukiwanie, the habit of 
cheating. 
OSZUKANIEC, ńca, OSZUST, a, 
8. m. cheater, cozener, sharper, 
impostor, cheating rascal. 
OSZUSTOSTWO, OSZUSTWO, 
A, s.n. cozenage, cheat, deceit, im- 
posture, knavery. 
OSZWABIĆ, bię , v. perf. to 
cheat, to gull, to bubble, to bam- 
boozle. - kogo z pieniędzy, to 
cheat one of his money. 
OTACZAĆ, am , v. imp. OTO- 
CZYĆ, czę , v. perf. to surroud, to 
enclose, to encompass, to hem in, 
to beset. Otoczyć miasto murami, 
to encompass, surround or gird a 
town with walls. Nieprzyjaciel 
otoczył miasto, the enemy encom- 
passed, beset, surrounded the 
town. 
OTARCIE, a , s. n. rubbing off, 
wiping away. = a place where the 
skin is off, where one Is galled. 
OTARTY, a, e, rubbed off, 
wiped away. = galled. 
OTAWA, y, s. f. after-math, 
after-grass. 
OTAXOWAĆ, see OSZACO- 
WAĆ. 
OTCHŁAŃ, ni, s.f. abyss, gulf. 
OTŁUC, K%,v.perf. OTŁUKAĆ, 
kuję, v. imp. to take off the upper 
part oi a thing with a pestle. 
OTO, with the enclitic OTOŹ, 
behold, lo! Oto jestem, here I am. 
Oto idzie, here he comes. Otóż i 
ona, there she is. Oto człowiek, 
that is the man, behold the man. 
Oto twoja książka, there is your 
book. Oto są ludzie nieustraszo- 
nej odwagi, these are men of un- 
daunted courage. Otóż co to jest ufać 
Filozofom, this comes of trusting 
to the faith ol Philosophers. Otóż 
głupie przyczyny, very foolish 
reasons those. Oto zarzuty, oto 
odpowiedzi, there are the objec- 
tions, here are the answers. 
Otoczenie , a, s. n. the actoi 
surrounding.=enclosure, compass. 
OTOCZYĆ, see OTACZAĆ. 
OTOCZYSTY,a,e, wide, ample. 
OTOMAN, A, s. m. Ottoman, 
Turk. 
OTOMAŃSKI, A, E, Ottoman, 
Turkish. Państwo -e, the Otto- 
man empire. Porta -a, the Port. 
OTRĄBIĆ, bię, V. perf. OTRĘ- 
BY WAG, buję, v. imp. to proclaim 
by the sound of the trumpet. OTRĄ- 
BIĆ SIĘ, to sound the trumpet in 
order to let know where one is. 
OTRĄCAĆ, am, v. imp. OTRĄ- 
CIĆ, cę , v. perf. to knock off, to 
break off the point. Ten wół otrą- 
cił sobie róg, that bull has one of 
his horns broken. 
OTRĘBIANY a, e, of bran. 
OTRĘBIASTY a,e, full of bran. 
OTRĘBY, otrąb, s.f. pl. bran. 
OTRĘDOWACIEĆ, cieję, v. n. 
perf. to become leprous. 
OTRĘTWIAŁOSĆ, ści, 8. f. 
numbedness, torpor, apathy. 
OTRĘTWPLY, a, e,benumbed, 
, stiff, torpp' 
OTW 
OTRĘT WIEĆ, wieję,v. n. perf. 
to grow benumbed, stiff, torpid. 
OTRĘT WIENIE, A,s.n. numbed- 
ness, stiffness, torpor. 
OTROCINY, N, s. f. pl. filings-. 
OTRUĆ, ję, v. perf. to poison. 
OTRUCIE, a. s. n. poisoning. 
OTRUTY, A, e, poisoned. 
OTRZĄSAĆ, am, v. imp. O- 
TRZĄŚĆ, OTRZĄSNĄĆ, nę, v. 
perf. to shake off. Otrząsać owoce 
z drzewa,to shake fruits off a tree. 
Otrząsnąć jarzmo niewoli, to 
shake off the yoke.-SIĘ, to shake 
one's self. Psy zmoczone otrzą- 
sają się, dogs shake themselves 
when they are wet. Otrząsnął sie 
nareście z biedy, he shook off 
poverty at last. 
OTRZĄSANIE, A, s. n. owoców, 
the act of shaking off the fruits. 
OTRZASKAĆ, am, v. perf. kogo 
z czem, to inure, to accustom one 
to a thing. - SIĘ z czem, to get 
accustomed to a thing. Żołnierz 
otrzaskany w boju, a soldier 
inured to the hardships of war. 
OTRZEĆ, see OCIERAĆ. 
OTRZEPAĆ, pię , v. perf. kurz 
z czego, co z kurzu, to shake off 
the dust, to dust a thing.kogo, 
fig. to dust, to trim one's jacket 
for him, to whip to flog. 
OTRZEŹWIAĆ, am, v. imp. O- 
TRZEŹWIĆ, wię, v. perf. to re- 
cover a person who has fainted or 
got drunk. 
OTRZYMAĆ, am, v. perf. O- 
TRZYMYWAĆ, ?wję, v. imp. to 
obtain, to acquire, to get, to gain, to 
receive. Otrzymać zwycięstwo, to 
gain a victory. - pozwolenie , to 
get or obtain leave. - przebacze- 
nie, to get or obtain one's pardon. 
- plac, to keep the field after a 
fight. - górę, to get the better of. 
- chłostę, to get a whipping. 
list to receive a letter. 
OTRZYMANIE, a, s. n. obtain- 
ing, gaining, acquiring, getting. 
OTUCHA,Y,s.f.hope, confidence. 
OTULAĆ, am, v. imp. OTULIĆ, 
lę , v. perf. to wrap up, to cover 
snug with something thrown round 
the body. 
OTUMANIĆ, nie, v. perf. to 
cast a mist before one's eyes. 
OTWARCIE, adv. openly, overt- 
ly, freeiy, plainly. 
OTWARCIE, a, s. n. opening.- 
parlamentu, the opening of the 
Parliament - listu, kufra, testa- 
mentu , the opening of a letter, of 
a trunk, of a will. 
OTWARTOŚĆ, ści, s.f. open- 
ness, openheartedness, frankness. 
= Otwartość kąta, Geom, the 
aperture of an angle. 
OTWARTY, a, e,open.-y kraj, 
an open country.-e drzwi, an open 
door. Trzymać stół, dom -y, to 
keep open table, open house. Przy- 
jąć kogo z -term rękami,to receive 
one with open arms. - fig. open, 
openhearted, frank, plain, down- 
right -a wojna, open war. - y 
człowiek, an openhearted man. ' 
203 204 
OWA 
OTWIERAĆ, am, v. imp. O- 
TWORZYĆ, rzę, v. perf. to open, 
to disclose, to set open. Otworzyć 
drzwi, okno, szafę, to open a 
door, a window, a press. Otwiera 
oczy, be begins to open his eyes. 
Otworzył oczy, he opened hiseyes. 
N'ie śmie gęby, ust otworzyć, he 
dares not open his mouth. Otwo- 
rzyć szeregi, Milit. to open the 
ranks, files. Otwórz', open the 
door 1 Ohoorzyć komu swe serce, 
fig. to lay one's heart open to one, 
to unbosom one's self to one. - 
SIĘ, to open, to disclose one's self, 
to fly open. Drzwi się otworzyły, 
the doors flew open. Hana mu się 
otworzyła, his wound opened 
again. Otworzyć się komu, przed 
kim, fig. to open or speak one's 
mind to one. Nie otwieram się 
frzed nikim tylko przed tobą, 
disclose myself to none but you. 
OTWIERACZ, s. m. opener. 
OTWÓR, oru, s. m. opening, 
aperture, vent, outlet. Stać otwo- 
rem, to be open, to lie open. Zosta- 
wić drzwi otworem, to leave open 
a door. 
OTYCZAĆ, am, v. imp. OTY- 
CZYĆ,częv. perf. {groch, chmiel), 
to set up sticks for peas, bops, to 
stick peas, hops. 
OTYŁOŚĆ, ści, s. f. fatness, 
bulkiness, corpulence. 
OTYŁY, a, E,fat, bulky, corpu- 
lent, big-bellied. 
OTYNKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to do over with plaster, mortar. 
OW, owa , owo, pron. dem. 
that, yonder. Wów czas, wotvym 
czasie, in that time. Pleść, gadać 
ni to ni owo, to talk neither here 
nor there, to talk nonsense. Gadać 
o tern i owem, to speak about dif- 
ferent things.Ni z tegoni z owego, 
without any reasonable motive. Ten 
.tak, Ow maczej, every body after 
'his own way, as he likes. 
OWAD, u, s. m. insect (furnished 
with wings). 
OWĄD, with the prep. Z, ZO- 
WĄD, from thence, from that 
place. Istąd i zowąd, on either 
side, on both sides. Nt stąd ni 
zowąd, without reason, without 
motive. 
OWADOŻERNY, a, E, living 
upon insects. 
OWAK, OWAKO, adv. other- 
wise, in a different manner. Czy 
tak, czy owak? is it this way, or 
in that way? Ani tak, ani owak, 
neither this way nor that way. Od- 
powiedział ni lak ni owak, he 
said neither aye nor no. 
OWAKI, a, e, of that manner, 
of that kind. Ludzie tacy i owacy, 
all manners ot people. Taki owaki, 
such and such (fam. used by way 
of euphemism, to avoid some harsh 
or indelicate expression). Dopie- 
ro z ja na niego, a ly laki owaki! 
Then said I to him, you are such 
and such , viz. you scoundrel, 
rogue, etc. 
• OWAL,u,s.m. oval. 
ows 
OWALNIE, adv. in an oval 
shape. 
OWALNOŚĆ, śct, s.f. oval 
shape, oval form. 
OWALNY, a, E, oval. 
OWCA, v, s.f. sheep, ewe. - 
kotna, an ewe with lamb. Stado 
owiec, flock of sheep. Parszywa 
-, fig. a black sheep. Jedna par- 
szywa - całe stado zarazi, 
prov. one scabbed sheep will taint 
a whole flock. 
OWCZARCZYK, A, s.m. shep- 
herd's boy. 
OWCZARKA,!, s.f. shepher- 
dess. 
OWCZARNIA, w, s.f. sheep- 
fold. 
OWCZARNY, a , E, of a sheep- 
fold. 
OWCZARSKI, A , E, of a shep- 
herd. Pies -i, a shepherd's dog. 
OWCZARZ, A , s. m. shepherd. 
ÓWCZEŚNIE, adv. at that time, 
then. 
ÓWCZESNY, A, E, of that time, 
then. -y król, the then reigning 
king. -e wypadki, the events ot 
that time. 
OWCZY , A , E, of sheep. 
Gnój -y, sheep's dung. Głowa 
-a , sheep's head. Skóra -a, 
sheep-skin. 
OWDOWIAŁOŚĆ, ści, s. f. wid- 
owhood, viduity. 
OWDOWIAŁY, a, e, become a 
widow or a widower. 
OWDOWIEĆ, wieję , v. n. perf. 
to become a widow or a widower. 
OWDOWIENIE, A, s. n. widow- 
hood, viduity. 
OWDZIE, adv. there. Tui -, 
here and there. To tu, to -, now 
here now there, one while here, 
another while there. 
OWĘDY, adv. that way. Tędy t 
-, this way and that way. 
OWIECZKA, i, s.f. sheep, 
ewe. 
OWIES, owsa , s. m. oats. 
OWIEWAĆ, am, v.imp. OWIO- 
NĄĆ, nę , v. perf. to blow upon. 
OWIJAĆ, OWINĄĆ, see OB- 
WIJAĆ. 
OWOC, u, s. m. fruit. 
OWOCNIK, a, s.m. fruiterer. 
OWOCORODNY, a, e, yielding 
or producing fruits , fructiferous. 
OWOCOWY, a , e, of the fruit. 
Drzewo -e, fruit-tree. Ogród-y, 
fruit-garden. 
OWOCZESNIE, OWOCZESNY, 
see ÓWCZEŚNIE, ÓWCZESNY. 
OWRZODZENIE, A, s.m. ul- 
ceration. 
OWRZODZIAŁOŚĆ, ści, s.f. 
state of being covered with ulcers. 
OWRZODZIAŁY, A, E, full ol 
sores or apostumes. 
OWRZODZIEĆ, dzieję, v.n. 
perf. to be infected with sores or 
imposthumes. 
OWSIANKA, i, s.f. oatmeal, 
porridge of oatmeal; oatstraw. 
OWSIANY, a, e, of oats. Pla- 
cek -y, oatcake. 
OWSIK, a , s. m. wild oats. 
OZI 
OWSZEM, adv. nay, Indeed, 
on the contrary, yes, yes truly, yes 
Indeed. Jam go nie oszukał, i - 
on mnie oszukał, I have not de- 
ceived him, quite on the contrary, 
it was he who deceived me. Zdaje 
mi się że on tam nie był - / 
owszem był, I think that he has 
not been there - yes he hasor but 
he has tho! To lekarstwo nietyl- 
ko nie jest użyteczne, lecz - 
szkodliwe, that remedy is useless, 
nay even pernicious. 
OXEFT, u, s.m. hogshead. 
OŻANKA, i, s.f. (a plant), ger- 
mander. 
OZDABIAĆ, am , v. imp. OZDO- 
BIĆ, bię, v.perf. to adorn, to 
embellish, to ornament, to set off, 
to grace. Ozdobić dom, pokój, to 
adorn a house, a room. Cnoty o- 
zdabiają umysł, virtues adorn the 
mind. Liczne grono wielkich mę- 
żów i kobiet sławnych pięknością 
ozdabiało dwór tego króla, a 
crowd of distinguished cbararacters 
and celebrated beauties graced the 
court of that prince. f 
OZDOBA , y , s. f. ornament, 
embellishment, adornment. Ten 
sprzęt jest tylko dla ,-y, that 
piece of furniture is only for orna- 
ment Skromność jest najpiękniej- 
szą -ą młodej kobiety, modesty 
is a young woman's brightest orna- 
ment. Jest-ą swego kraju, na- 
rodu, wieku, he is the ornament 
of, an ornament to, the boast of 
his country, nation, age. Ona jest 
-ą swej płci, she is the ornament 
of her sex. -y stylu, th ornaments 
of style, flourishes of style. 
OZDOBICIEL, a, s. m. adomer, 
decorator. 
OZDOBIENIE, a, s.n. the act of 
adorning, setting off. Nie ma nic 
dla-a swej piękności, she has 
nothing to set off her beauty. 
OZDOBNIE, adv. elegantly, nice- 
ly. 
OZDOBNOŚĆ, śct,s./. elegance, 
niceness, beauty. 
OZDOBNY, a, e, elegant, nice, 
beautiful. 
OZDROWIEĆ, wjetę, v. n. perf. 
Ip recover one's health, see WY- 
ZDROWIEĆ. 
OZDROWIENIE, A, s. n. the re- 
covery of health, see WYZDRO- 
WIENIE. 
OŻENIĆ, nię , v. perf. to get one 
married, to help him to a wife. Oj- 
ciec ożenił go z córką swego 
przyjaciela, his father married 
him to the daughter of one of his 
friends. - SIĘ, to take a wife, to 
marry. Ożenił się z piękną bardzo 
kobietą, he has married a very 
hand-ome woman. 
OŻENIENIE, a, s. n. marriage. 
Przed -m, po ożenieniu, before 
marriage, after marriage. 
OZIĘBIAĆ, am, v.imp. OZIĘ- 
BIĆ, bię , v. perf. to make cool, to 
cool, to damp. OZIĘBIĆ SIĘ, to 
grow cold or coo), Powietrze sif 
oziębiło, the air is grown cold. _ OŻY 
OZIĘBIENIE, A, 8. n. cooling, 
coolness, coldness. -powietrza, 
the coldness of the air. 
OZIĘBLE, adv. fig', coldly, in- 
differently, unfriendly. Przyjął go 
-, he received him coldly. Odpo- 
wiedział mi -, he answered me 
coldly. 
OZIĘBŁOŚĆ, ści, 8. f. fig. cold- 
ness, indifference, lukewarmness. 
OZIĘBŁY, a, e, fig. cold, indil- 
ferent, lukewarm. 
OZIĘBNĄĆ, nę , v. n. perf. to 
grow cold. Oziębło, the weather is 
grown cold. 
OZIMINA , y, s. f. winter-corn. 
■ OZIMY, a , e , (said of corn), of 
winter. -a pszenica, winter- 
wheat. 
OZIONĄĆ, nę , v. perf. to infect 
with one's breath. 
OZŁOCIĆ, cę, v. perf. to gild. 
OŻŁOPAĆ SIĘ, pię się , v. perf. 
to quaff one's fill. 
OZNACZAĆ, am, v. imp. OZNA- 
CZYĆ, czę, v.perf. to mark, to 
sketch, to delineate,see ZNACZYĆ. 
= to determine, to define, to ap- 
point Oznaczyć znaczenie wyra- 
zu, to determine the sense of a 
word. Oznaczyć dzień, to appoint 
a day, see NAZNACZYĆ. = to de- 
note, to signify, to mean, to be- 
token. Te pomniki oznaczają da- 
leko posuniętą cywilizacyą, these 
monuments indicate an advanced 
state of civilization. Ta czarna 
plama na niebie oznacza burzę, 
that black speck upon the sky be- 
tokens a storm. 
OZNACZANIE, A, s. n. the act 
of marking, determining, ap- 
pointing. OZNACZENIE, mark, de- 
lineation ; definition, denotation. - 
terminu wypłaty, the appointing 
the day of payment. 
OZNAJMIAĆ, am, v.imp. OZNAJ- 
MIĆ, mię , v. per], to announce, to 
let know, to report, to advertise, 
to notify. 
OZNA JMICIEL, a, S.m. an- 
nouncer, advertiser. 
OZNAJMIENIE, a, s. n. an- 
nouncement, report, notification, 
advertisement, see DONIESIENIE, 
OGŁOSZENIE.Oznajmujący tryb, 
Gram, the indicative mood. 
OZNAKA, i, s. f. mark, token, 
sign. -i radości, demonstrations 
of joy. - i szacunku, przyjaźni, 
marks of friendship, of esteem. 
-i królewskie, the insignia of 
royalty. 
OŻOG, oga , s. m. oven-rake, 
poker., 
OZÓR, ora, s.m. wołowy, neat's 
tongue. - wędzony, smoked ton- 
gue. = a man's tongue (in con- 
tempt). 
OŹREBIĆ SIĘ, rię się , v. perf. 
to foal, to bring forth a colt. 
OZWAĆ SIĘ, see ODEZWAĆ 
SIĘ-. z 
ÓZYĆ, ję, v. n. perf. to return 
to life, to revive. 
. OŻYWCZY, OŻYWIAJĄCY, O- 
ŻYWNY, A, e, reviving,animating, 
PAC 
quickening. Duch Ś. jest duchem 
ożywiającym, the Holy Ghost is 
the quickening spirit. 
OŻYWIAĆ, am, v.imp. OŻY- 
WIĆ, wię, v.perf. to bring to life 
again, to give life, to reanimate, to 
revive, to vivify. Bóg sam wszy- 
stko ożywia, God alone gives life 
to all things. Łaska Boża ożywia, 
the grace of God quickens. Litera 
zabija, duch ożywia, the letter 
killeth, but the spirit giVeth life. 
Słońce ożywia rośliny, the sun by 
its heat vivifies, gives life to, plants. 
= to enliven, to animate. Ożywić 
rozmowę, to enliven the conversa- 
tion. - cerę, to heighten the com- 
plexion, to give a glow to the com- 
plexion.-czyją odwagę, to excite, 
stir up, quicken one's courage. 
OŻYWICIEL, a, 8. m. reviver. 
OŻYWIENIE, a, s. n. animation, 
vivification. 
P 
P stands for PAN, mister, PANI, 
mistress,PP for PANOWIE, Messrs. 
PACHA, y, s. f. armpit, armhole. 
Nieść co pod -ą, to carry a thing 
under one's arm. Z czapką pod 
-ą, cap in hand. 
PACHCIARKA, i, 8. f. a female 
dairy-farmer, a dairy-farmer's wife. 
PACHCIARZ, a, 8. m. dairy- 
farmer. 
PACHNĄĆ, nę , v. n. imp. to 
smell, to have a good smell. Ta 
róża pachnie przyjemnie, that 
rose has a sweet smell. To pachnie 
cebulą, this smells of onion. To mu 
pachnie szubienicą, that smells of 
the gallows, he may stretch or be 
hanged for it. Ni śmierdzi ni pa- 
chnie, he (it) is neither good nor 
bad. Ani mi śmierdzi, ani mi pa- 
chnie, it is quite indifferent to me. 
PACHNĄCY, a, E, fragrant, odo- 
riferous. 
PACHNIDŁO, A, s. n. perfumes, 
sweets. 
PACHOLĘ, cia, 8.n. stripling, 
lad, boy. 
■ PACHOŁEK, łka , 8. m. fellow, 
wight; boy, footman. - stajenny, 
groom. Chudy -, a sorry fellow, a 
poor wretch. 
PACHT, u, 8. m. dairy-farm. 
PACHWINA, y, s. f. groin.= 
bad leather. PACHWINOWY, of 
the groin, inguinal. 
PACIERZ, a, s.m. the Lord's 
prayer. - e odmawiać, to say one's 
prayers. -e ranne, wieczorne, 
morning, evening prayers. Jeszcze 
on zmówi za ciebie -, fig. fam. 
he will outlive you. Kto -a nie 
umie, niech na morze płynie, 
danger makes us think of God. Za 
panią matką -, see MATKA.= 
spine, back-bone. 
PACIERZOWY, a,e, belonging 
to prayer. = spinal, of the back- 
bone. Kość -a, back-bone, verte- 
PĄK 
bra, vertebre, verteber. Mlecz-a, 
marrow of the back-bone. 
PACIERZYCZKA, x, 8. f. (a 
plant),scorpion-grass, scorpion-tail. 
PACIOREK, rka, s. m. (dim. 
of PACIERZ), little prayer. 
PACIORKA, i,s.f. bead, bugle. 
PACIORKI, s. f. pl. a string of 
beads, rosary, chaplet. = artificial 
pearls, beads. 
PACIORKOWATY, A, e, re- 
sembling the beads of a rosary; 
knotty, knuckled. 
PACIUK, a, s.m. pig, farrow. 
PACNĄĆ, nę , v. inst. to slap, to 
thwack, to thump. 
PACYENT, a, 8. m. patient, sick 
body. 
PACYFIKACYA, yx , 8. f. pacifi- 
cation. 
PACYFIKACYJNY, A, e , pacifi- 
catory. 
PĄCZEK , czka , 8. m. bud. - 
róży, a rose-bud. = fritter. Życ 
jak - w maśle, to live in clover. 
PACZEŚ, PACZESIE, ia, 8. n. 
tow, oakum. 
PACZESNY, a, e, made of tow. 
PACZKA, x, s.f. small packet, 
parcel. 
PACZYC SIĘ, czę się, v. n. (said 
of wood), to warp, to cast, to bend. 
Surowe drzewo więcej się paczy 
niż suche, green wood warps more 
than dry wood. 
PADAĆ, see PAŚDŹ. 
PADACZKA ,i,s.f. falling sick- 
ness, epilepsy. 
PADALCZY, a, e, of a blind 
worm. Ród -y, generation of vi- 
pers. 
PADALEC, lca , s. m. blind 
worm, slow worm. 
PADANIE, a, s. n. act of falling. 
PADANIE SIĘ, s. n. the act of 
cracking, chapping, bursting. 
PADLINA, Y, s. f. = PADLO, A, 
8. n. carrion, carcass. 
PADOŁ, u, 8. m. dale, vale, val- 
ley. - płaczu, vale of tears. 
PAF! interj. bang! puff! crash! 
PAGÓRCZYSTY, PAGÓRKO- 
WATY, a, e, hilly. 
PAGÓREK,rka,PAGORECZEK. 
czka, s. m. dim. hillock. 
PAJĄK, a, s, m. spider. =chan- 
delier. 
PAJĘCZNICA, Y, s.f. (a plant), 
spiderwort. 
PAJĘCZNIK, a, 8. m. (a plant), 
doronicum or leopard's bane. 
PAJĘCZY, a, e, of a spider. 
Siatka -a, a spider's web. 
PAJĘCZYNA, Y, s. f. cobweb. 
PAJUK , a , s. m. a Turkish 
groom. 
PAIŻ, a, 8.m. PAIZA, Y, 8. f. 
buckler, shield. 
PAK, u, 8. m. PAKA, i, e. f. pack, 
bale; packet, parcel, Paka towa- 
rów, a bale of goods. 
PAKIET, u, PAKIECIK, A, 8.». 
little packet, parcel, bundle. 
PĄK, a,s. m. bud, see PĄCZEK. 
= v, s.m. bundle, bunch. -ziół, 
strzał, a bunch of herbs, a iieaf 
of arrows, see PĘK. 
205 206 
PAL 
PAKŁAK, u, a. m. pack-cloth, 
coarse cloth. 
PAKŁAKOWY, a , E, of coarse 
cloth. 
PAKOŚĆ, ści, s. f. spite, ma- 
lice; crossness, perversity; vexa- 
tion, annoyance. 
PAKOWAĆ, kuję, v. imp. to 
pack, to pack up. 
PAKOWNY, a, e, (said of a car- 
riage), having room enough for 
many packets. 
PAKUŁY, ów, s. m. pl. oakum , 
hurds. Pakułami odychtować, to 
calk with oakum. 
PAKUNEK, nku, s. m. baggage, 
luggage. 
PAL, a , s. m. pale, pile, post, 
stake. Bić, wbijać -e, to drive in 
piles, to drive piles in the ground. 
Dom na -ach, a house built upon 
piles. Wbićna-, to empale. Ka- 
ra -a, empalement. 
PAŁAC, u, s. m. palace. Wart 
Pac palaca a pałac Paca, prov. 
they are both chips of the same 
block. 
PAŁACOWY, A, e, of a palace. 
PAŁAĆ, am, v.n. to glow, to 
blaze, to flame, to be in a flush, to 
be all in a glow. - miłością, gnie- 
wem, to burn, glow or be inflamed 
with love, anger. - zemstą, to 
breathe nothing but vengeance. - 
chęcią, to desire ardently. 
PAŁAJĄCY, a, E, glowing , fla- 
ming, blazing, burning. 
PALANKA, i, 8. f. a little fort 
made with pales. = brandy distilled 
from rye. 
PALANT, A, 8,m. battledoor; 
tennis. 
PAŁASZ, a, s. m. PAŁASIK, a, 
s. m. dim. sabre, falchion, sword. 
Dobyć -a, to draw (a sword). Por- 
wać się do -a, to lay one's hand 
on one's sword. Bw się, rąbać 
się na-e, to fight a duel with 
swords. 
PALCAT, a , s. m. bat, club; 
stick st 3ff* 
PALCOWY, a, e, of the fingers. 
Anat, digital. Nerwy -e, digital 
nerves. 
PALCZASTY, A, e , furnished 
with fingers. Bot. digitated. 
PALEC, łca , s. m. finger. Wiel- 
ki - u ręki, thumb. - u nogi, toe. 
Stać na palcach, to stand on tip- 
toe. Umieć co na palcach, to have 
a thing on one's finger's end. Pal- 
cem kogo wytykać, to point at one. 
Na -, a finger's breadth. Daj m 
choć na -, give me but a little o 
it. Mieć rozum w palcach, to be 
dexterous at handicraft works. On 
ma więcej rozumu w palcu niż ty 
w głowie, he has more in his little 
finger than thou hast in thy whole 
body. 
PAŁECZKA, i,s.f.dim. of PAŁ- 
KA, which see. 
PAŁECZNIK, A, s.m. wild poppy, 
red poppy. 
PALENIE, A, S.n. burning.- 
wapna, cegły, the burning of lime 
or bricks. - wódki, distillation of 
PAL 
brandy. - fajki, the smoking of 
tobacco. = heat, inflamation. 
PALESTRA, Y, s. f. (now out of 
use), the bar; counsellors, lawyers. 
Pilnować -y, to attend the bar, 
to follow the law. Pójść do - y, to 
go to the bar. 
PALESTR ANT, A, s.m. barrister, 
lawyer. 
PALET, u, s. m. any writ Issued 
by a competent officer. 
PALIĆ, lę , v. imp. to burn ; to 
heat. - cegłę, to burn bricks. - 
drzewo na węgle, to burn wood 
into coal. - wódkę, to distil 
brandy. - tytoń, to smoke tobacco. 
- w piecu, to heat the oven. 
W tym piecu palą dwa razy na 
dzień, that oven is heated twice a 
day. Słońce pali trawę, the sun 
burns up the grass. Słońce pali, 
the sun is burning. - z dział, to 
fire a cannon. - komplementa, to 
make many compliments. - SIĘ, 
to burn, to be burning. Suche drze- 
wo lepiej się pali niż mokre, dry 
wood burns better than green wood. 
Ta świeca ciemno się pali, that 
candle burns faint and dim. Pali 
się, fire! fire! W tym pokoju pali 
się dwa razy na dzień, tkey make 
Ore in this room twice a-day.- się 
do czego, fig. to long ardently for 
a thing, to have a strong passion 
for it Na złodzieju czapka się pa- 
li (better gore), when people speak 
of a theft, the thief looks uneasy; 
if any one thinks the cap fits him, 
let him put it on. 
PALIWODA, t, s.m. a hare- 
brained fellow, a madcap fellow. 
PAŁKA, i, s. f. club, bat, mace, 
cudgel, bludgeon. Nie kijem go 
ale pałką, fig. it is all one, there 
is not the least difference, they are 
both alike. PAŁKI, pL a sound 
beating with a cudgel. - od bębna, 
drum-sticks. = PAŁKA, pate, 
noddle, costard. Mieć w palce, za- 
lać pałkę, to be a little merry with 
liquor. Szalona -, a wild, hot- 
brained fellow. = lay-brother in 
monasteries. = PAŁKI (a plant), 
cat's tail, reed-mace. 
PAŁKOWAĆ, kuję, v.imp. to 
beat with a cudgel, to bastinado. 
PALMA, Y, s. f. palm-tree ; a 
branch of a palm-tree. Otrzymać 
palmę, fig. to bear away the palm, 
to get the victory, to carry the 
day. 
PALMORODNY, a , E, bearing 
palms, palmiferous. 
PALMOWY, a, e, of a palm. 
Rószczka -a, a branch of a palm- 
tree. 
PALNĄĆ, nę, v.insL kogo, to 
strike one a blow. - do kogo, to 
fire at one. W łeb sobie -, to blow 
up one's brains. - ze strzelby, to 
discharge a gun. 
PALNY, a, e, combustible. Broń 
-a, fire-arms. 
PALOWAĆ, luję, v.imp. to 
moor or fasten a boat to a pile. = 
to drive piles in the ground. 
PALOWE, go, s.n. wharfage. 
PAM 
PALUCH, a, &m. thumb-stall , 
finger-hood. 
PALUSZEK, szka , s. tn. dim. 
of PALEC, a little, slender finger. 
PALUSZKOWAĆ, kuję, v.n. to 
fumble with fingers; to trick at 
cards. 
PAMFIL, A, s. m. knave (at 
cards). 
PAMIĄTKA, I, S. f. memorial, 
remembrance, token, keepsake. 
Na-ę, in token of friendship; in 
memory of, in commemoraton of. 
Śpiewano Te Deum na -ę lego 
zwycięztwa, a Te Deum was sung 
in commemoration of that victory. 
Z czasem nie zostanie żadna - 
po tobie, a time will come when 
there shall be no remembrance left 
ol you. Zachowaj tę odemnie -f, 
keep this remembrance for my 
sake. Wystawić komu -ę, to raise 
a monument in commemoration of 
a person. 
PAMIĘĆ, ci, s.f. memory. Na 
-, by heart, by rote. Mieć do- 
brą , krótką -, to have a good, 
a short memory, Jeśli mnie- nie 
myli., if my memory fails mo not. 
Przywodzić co na -, to call a 
thing to mind or remembrance. 
Przyjść na -, to occur to one's 
mind. Zachować co w -ci, to 
keep a thing in mind. Zachować 
kogo w milej -ci, to preserve a 
kind remembrance of one. Wyszło, 
wypadło mi, wybiło mi się to 
z -ci, that has escaped my mem- 
ory. Nazwisko jego nie przy- 
chtodzt mi na -, I cannot recol- 
lect his name. Gadać na -, to 
speak at random. Bez -ci, out of 
one's senses. Gadać bez -ci, to 
wander, to be delirious. Za lu- 
dzkiej -ci, in the memory of man, 
within the remembrance of man. 
Za mojej -ci, that is within my 
memory. Nie masz -ci tego, that 
is out of men's mind, times out of 
mind. Żyć będzie w potomnej -ci, 
he. will live in the memory of all 
after-ages. - na śmierć,- na Bo- 
ga, the thought ol death, the 
thought of God. Zatrzeć - czego, 
to blot out the remembrance of a 
thing. Zostawić po sobie uczciwą 
-, to leave behind a good name 
or reputation, bud przeklina jego 
-, people curse his memory. Nie- 
śmiertelnej-ci, to the blessed, 
immortal memory of..... Świętej 
-ci mój ojciec, my late father 
PAMIĘTAĆ, am, v. imp. tore- 
member, to keep in mind. Pamię- 
tam że słyszałem, że czytałem, 
I remember to have beard say, to 
have read. Długo to będę pamię- 
tał, I shall long remember it. Będę 
pamiętał o tobie, I shall not for- 
get or neglect your affair. Będę ja 
to mu pamiętał (threatening), I 
shall never forget what he has done, 
I'll make him pay for it. Niech mu 
Pan Bóg nie pamięta! God forgive 
him/Parnię tal o mnie w testamen- 
cie , he has not forgotten me in bis 
will. Zawsze pamiętam osobie. PAN 
I never forget myself, T always 
mind my own concerns. Głupi kto 
nie pamięta o sobie, charity be- 
gins at home. Długo się dobre pa~ 
mięta, a złe jeszcze dłużej, 
prov. a good action is sometimes 
forgotten , but a bad one never. 
PAMIĘTNIK, a, S.m. memoirs. 
- naukowy, a literary review. 
PAMIĘTNY, a, E, mindful, re- 
membering. Będę -y na twoje 
przestrogi, I shall be mindfull of 
your admonitions.-y na urazy,un- 
forgiving, rancorous, spiteful. = 
memorable, notable. -y czyn, 
-e zdarzenie, a memorable deed, 
a memorable event 
PAMIĘTNE, go, s.n. present, 
gift. Dać komu -, fam, to correct 
or reprove one. 
PAMPUCH,a, s.m. a kind of 
cake. = a short fat man. 
PAN, a , s. m. Lord; master. - 
wioski, zamku, the lord of a man- 
or. - Bóg, our Lord, the Lord. 
- Jezus, Chrystus-, our Lord 
Jesus Christ Książe-, His Grace, 
your Grace. -młody, bridegroom. 
- całą gębą, high and mighty 
Lord. Wtelki -, a great Lord. 
Pies poznał od razu głos swego 
-a, the dog knew his master's 
voice at once. Powinności sług 
względem -ów, duties of servants 
towards their masters. Rzym byl 
-em świata, Rome was the mis- 
tress of the world. Szukać 
to look for a master. Jesteś -em 
mojej osoby, mego majątku, both 
my person and estate are at your 
command. Być-em siebie same- 
go , to be master of one's self. Jest 
-em swego przedmiotu, he has a 
perfect command of the matter he 
treats of. z,yć z kim za panie bra- 
cie , to go cheek by jole with one, 
to live upon terms of intimacy with 
him. Jaki-taki kram, prov. like 
master, like man. = PAN used 
before proper nouns of men is trans- 
lated into English by Mister, Mr; 
used in addresses to men by sir. 
Mój Panie, Mospanie, sir. Moi 
Panowie, Mości Panowie, gentle- 
men. = The Poles use the word 
PAN in polite conversation , as well 
as in addressing men with whom 
they are not upon terms of intima- 
cy, and in that case it is translated 
by you. Czy byłeś Pan w teatrze? 
have you been at the play? 
PANCERNIK, a, s.m. a horse- 
man clad in a coat of mail. = ar- 
madillo. 
PANCERNY, a, e, furnished 
with a coat Qf mail. Chorągiew 
-a, a regiment of cuirassiers. 
PANCERNI, s. pl. cuirassiers. 
PANCERZ, a, s. m. coat of mail, 
cuirass. 
PANDUR, A, s.m. an Illyrian 
soldier. 
PANEGIRYK, u, s. m. pane- 
gyric. 
PANEGIRYSTA, y, s.m. pane- 
gyrist. 
PANEK, nka, s.m. lordling. 
PAN 
PANEW, wt, s. f. pan. Sma- 
żyć w panwi, to fry in a pan. 
PANEWKA, i, 8. f. the pan of a 
gun. Podsypuć prochu na -ke, 
to prime a gun or pistol. Spaliło 
tnu na -ce, his gun missed fire. 
PANI, hi, s.f. lady; mistress. 
- zamku, the lady of the manor. 
To wielka -, she is a great lady. 
L'daje -q, she plays the lady. 
Księżna-, herGracethe princess. 
- domu, the mistress of the house. 
Lokaj powiedział ze me ma pani 
w domu, the footman sald his lady 
was out. = PANI used before pro- 
per names of women is translated 
into English by Mistress, Mrs, 
used in addresses to married and 
unmarried ladles, is rendered by 
Madam , my lady. Jak się- po- 
doba, as you please, my lady, as 
my lady pleases. Czuchcą panie 
przejść się po ogroazie? ladies, 
will you take a turn in the park? 
PANICZ, a, s.m. son of a man of 
quality, young nobleman. 
PANIENKA,;, s.f. dim. of PAN- 
NA , which see. 
PANIEŃSKI, a , e , of a young 
lady, of a miss; virginal, becoming 
a virgin, maidenlike, maiden. Czy- 
stość, skromność -a,' maiden 
chastity, maiden modesty. Wstyd 
-i, maiden shame, maiden blush- 
es. Kwiat -i, maidenhead. Stan 
-i, the state of a maiden woman. 
Klasztor-i, nunnery. Mieko -e, 
virginal milk. 
PANIEŃSTWO, a, 8.n. virgi- 
nity, maidenhead. Żyć w -ę, to 
keep one's self a virgin. Ślubować 
-, to make the vow of chastity, 
to vow chastity. Odebrać -, to 
deflower or take away a woman's 
virginity. 
PANNA, Y, S.f. PANIENKA, 
PANIENECZKA, I, dim. virgin, 
maid, maiden, young lady. Naj- 
świętsza Panna, the blessed Vir- 
gin , Holy Virgin. Panna na wy- 
daniu , a marriageable young lady. 
Stara panna, an old maid. Pan- 
na młoda, bride. Panna pokojo- 
wa , służebna, lady's maid, cham- 
ber-maid. Panna w Zodyaku, 
Virgo. 
PANOSZA,v, s. f. pride, haughti- 
ness. = a haughty lordling. 
PANOSZYĆ SIĘ , v. imp. to 
grow rich. 
PANOWAĆ,nuję, v.n. to reign, 
to rule, to sway. - w kraju, 
w państwie, to rule a state. Ale- 
xander panował nad Azyą, Ale- 
xander ruled over Asia. On lubi - 
w każdem towarzystwie, what- 
ever company he is in, ho loves 
always to bear the sway. Rozum po- 
winien - nad namiętnościami, 
reason must prevail over the pas- 
sion. - nad sobą, to be master of 
one's self, to master one's passions. 
Dać nad sobą -, to be ruled by 
one. - to predominate, to prevail. 
Niezgoda panowała w obozie, 
discord prevailed in the camp. Mil- 
czenie panowało do koła, silence 
PAP 
prevailed every where. Febry pa- 
nowały przez cały rok, the fever 
prevailed through the whole year. 
Cytadela panuje nad miastem, 
that citadel commands the town. 
PANONOWANIE, A, s.m. reign, 
rule, sway, dominion. To się zda- 
rzyło za -nia Karola, that hap- 
pened in the reign of king Charles. 
PAŃSKI, a , e , of or belonging 
to a lord; of a master. Grunta -e, 
lands or grounds belonging to the 
lord of the manor. Dwór -i, the 
household or manor of a lord. Wie- 
czerza -a, the Lord's supper. 
Modlitwa -a, the Lord's prayer. 
Łaska -a na pstrym koniu je- 
ździ, prov. do not place any con- 
fidence in great folks' promises. 
Oko -e konia tuczy, prov. the 
master's eye makes the horse fat, 
the master's eye quickens the 
work. = lordly, stately, magni- 
ficent. Żyć po pańsku, to live like 
a lord. 
PAŃSKOŚĆ, ści, s. f. lordly 
manners; imperious or domineer- 
ing behaviour. 
PAŃSTWO, a, s.n. state, em- 
pire. - niemieckie, the German 
empire. Minister -a, minister or 
secretary of state. - mu w głowę 
zajechało, he thinks himself a 
great lord, he is all puffed up with 
the idea that he is wealthy and 
powerful. 
PAŃSZCZYZNA, a , s. f. service 
due to the lord of the manor, sta- 
tute-labour, compulsory labour; 
fig. drudging service, drudgery, 
an unprofitable toil, an ungrateful 
work. 
PAŃSZCZYŹNIANY, a, e, liable 
to husbandry-service, subject to 
compulsory labour or to statute- 
labour. 
PANTALONY,ów, s.m.pl. pan- 
taloons , trowsers. 
PANTERA, y, s.f. panther, 
pard. 
PANTOFEL, fla, s.m. PAN- 
TOFELEK, lka, dim. slipper. Być 
pantoflem, fig. to be hen-pecked 
by one's wife. Język jak w pan- 
toflach, tongue-tied, to speak 
thick. 
PAPA, y, s.m. papa. = s.f. 
chaps, mouth. Dać komu w -ę, 
to give one a box on the ear. 
PAP AWA, Y, S. f. ŚWINIA SA- 
ŁATA (a plant), dandelion. 
PAPIER, u, s.m. paper. PAPIE- 
REK, rka , s.m. dim. a slip of 
paper. Arkusz -u, a sheet of pa- 
per. Libra-u, a quire of paper. 
Ryza -u, a ream of paper. - li- 
stowy, letter-paper, post-paper. - 
ze złoconemi brzegami, gilt- 
edged paper. - stemplowy, 
stamped paper. PAPIERY, pl. (any 
written intrument, deed, testimo- 
nial or the like), papers. Czy przy- 
niosłeś swoje -y? have you 
brought your papers? = stocks, 
the public funds. 
PAPIERNIA, ni, s.f. paper- 
mill. ' 
207 PAR 
PAPIERNIK, a, s.m. peper- 
maker. 
PAPIEROWY, a, e, made of 
paper. -e obicie, paper-hangings. 
-e drzewko, papyrus. Pieniądze 
-e, paper-money. 
PAPIESKI, a,e, papal, popish. 
PAPIESTWO, a, s.n. papal 
dignity, pontificate, papacy, pope- 
dom. 
PAPIEŻ, a, s.m. pope. Być 
w Rzymie a papieża nie widzieć, 
prov. to be at Rome and not to see 
the pope, not to see what is worth 
seeing. 
PAPILOT, d, s. m. curling- 
paper. 
PAPINKI, ów, S.pl. dainties, 
fid-bits. 
PAPINKOWATY, A, E, fond of 
tid-bits. 
PAPISTA, y, s. m. papist. 
PAPISTKA, i,$.f.,a papistical 
woman. 
PAPIZM,v, s.m. papistry, po- 
pery. 
PAPKA, i, s.f. pap, boiled 
bread for infants. 
PAPLA, i, s.m. andPAPLACZ, 
A, s.m. blab, blabber, babbler, 
prattler, tattler. 
PAPLAĆ, am , v. n. to blab, to 
babble, to prattle, to tattle. 
PAPLANIE, a, s.n. blabbing, 
prattling, tattling. 
PAPROĆ , ci, s. f. fern. 
PAPROTNICA, Y, s.f. pillwort. 
PAPUĆ, cia , s. m. slipper, slip- 
shoe. PAPUCIE, pl. Turkish slip- 
pel's , a pair of slippers. 
PAPUGA, i, s.f. parrot. 
PAPUGOWATY,a,e, parrot-like. 
PAPUŻY, PAPUZI, a, e, of a 
parrot; green-coloured. 
PAR, u, s.m. sultry heat PAR, 
A, s, m. peer. Izba -ów , the 
house of peers. 
PARA, y, s. f. steam, vapour. 
=* pair, brace, couple. - poń- 
czoch , a pair of stockings. - ku- 
ropatw, a brace of partridges. - 
pistoletów, a brace of pistols. - 
rękawiczek, a pair of gloves. Rę- 
kawiczka nie do -y, an odd glove. 
- wołów, a yoke of oxen. -- mi- 
łosna , a happy pair of lovers, la 
-ę miesięcy, in a couple of months, 
in a month or two. Dobrać do -y, 
to match. Dobrać konie, rękawi- 
czki do -y, to match two horses, 
to match gloves. Dobrana -, they 
are matched. Chodzić w parze, 
to go in pairs. Iść z kim parze, 
fig. to be on a level with one, not 
to be behind him in point of. 
PARABOLA, i, s.f. parable. - 
Math, parabola. 
PARABOLICZNIE, adv. para- 
boiically. 
PARABOLICZNY, a, e, parabo- 
lical. 
PARADA parade, show, 
pageant, ostentation; the military 
parade. Iść na -ę, to go to parade. 
- odbywa się zwykle w południe, 
the parade usually takes place at 
twelve o'clock. 
208 
PAR 
PARADNIE, adv. splendidly, 
magnificently. 
PARADNY, A,E, splendid, su- 
perb, magnificent. Łożko -e, a 
bed of state. Stroj -y, a stately 
suit or garb. Kon - y, a stately 
horse. 
PARADOWAĆ, DUJĘ, v.n. to 
parade, to make parade (show), 
to cut a figure. 
PARADYS,u, s.m. the second 
gallery (in a theatre). 
PARAFIA, n, s. f. parish. Na 
-ii mieszkać, to live in a country- 
place. Na -ii wychował się, he 
never was out of the sound of Bow- 
bell, he knows nothing of the world. 
PARAFIALNY, A, e, of a parish, 
parochial. Koiciol -y, parish 
church. Szkółka -a, parochial 
school. 
PARAFIANIN, A, s.m. parish- 
oner; fig. one that is born and 
bred in the country, a country- 
squire; a homely, vulgar fellow. 
Wygląda jak-, he has still some- 
thing of the country in bis man- 
ners. 
PARAFIANKA, I, s.f. female 
parishoner; fig. a country-gentle- 
woman. 
PARAFIAŃSKI, a, £, home- 
bred, homely, vulgar, low-lived, 
common. 
PARAFIAŃSTWO, A, 8. n. coun- 
try-manners, homeliness, vulgarity. 
PARAGRAF, u, s. m. paragraph. 
PARALELA, i, s.f. parallel. 
PAR ALIT YCZNY, A, e, paralytic, 
palsied. 
PARALITYK, A,'s.m. one pal- 
sied , paralytic. 
PARALIŻ, u, s.m. paralysis, 
palsy. . 
PARALIŻOWAĆ, żuję, v.imp. 
to paralyse. Sparaliżowało mv 
ramię, he has lost the use of an 
arm by the palsy. Fig. to paralyse, 
to thwart, to cross. 
PARAPET, u, s.m. parapet, 
breast-work. 
PARASOL, A, S.m. umbrella. 
PARAWAN, u, s. m. screen. 
PARCH , u, s.m. scald, scab, 
itch, scurf, mange. - na głowie, 
scaldhead, scurf. 
PARCI ANKA, i, s.f. smock- 
frock , gabardine. 
PARCIANY, A, e, made of coarse 
hemp-cloth. 
PARCIE, A, s.n. pression, 
pressure. - w brzuchu, wind in 
one's body, flatulence, griping in 
the guts. 
PARCYAŁNIE, adv. partially, 
with partiality. 
PARCYALNOŚĆ, ia, s.f. par- 
tiality. 
PARCYALNY, a, E, partial, see 
STRONNIE, etc. 
PARDON, u, s.m. Mil. pardon, 
quarter, mercy. Dać -, to give 
quarter. Nie dawać -u, to give 
no quarter. Prosić o -, żądać 
-u, to cry quarter, to call for 
quarter. 
PARDWA,y, s.f. (white part- 
PAR 
ridge), ptarmigan, the white game. 
PARENINA,y,s./. a field plough* 
ed before winter, in order to be 
ploughed again in spring. 
PARGAMIN, u, s.m. parchment. 
PARGAMINO WY, a, e, of parch- 
ment 
PARK, u, s. m. park. - Park 
artyleryi, park of artillery, a train 
of artillery. 
PARKA, i, s. f. the fatal sister. 
- przecięła nic jego życia, the 
fatal sister has cut the thread of his 
life. 
PARKAN, u, s. m. paling, pali- 
sade. 
PARKANIC, nię, v. imp. OPAR- 
KANIĆ, nię, v. perf. to enclose 
with pales or paling-boards. 
PARKOCIĆ SIĘ, v. n. imp. to 
kid or bring forth kids. 
PARKOT, u, 3. m. rammish or 
goatish smell. Śmierdzieć-tern, 
to smell rammish, to have a ram- 
mish smell. 
PARKOTNY, a , x, rammish , 
goatish. 
PARLAMENT, u, s. m. parlia- 
ment - angielski, the British im- 
perial parliament 
PARLAMENTARNY, PARLA- 
MENTARSKI, a, e, parliamentary. 
Zwyczaje -e, parliamentary u- 
sages. Wymowa -a, parliamen- 
tary eloquence. 
PARLAMENTARZ, a , 3. m. one 
sent out to a parley. Przyjechać 
jako -, to come to a parley. 
PARLAMENTOWAĆ, tuję, v.n. 
to parley or confer with an enemy. 
PARLAMENTOWY, a, e, of 
parliament Uchwała -a, act of 
parliament 
PARNO, adv. jest, it is sultry. 
PARNOŚC, ści, s. f. sultriness. 
PARNY, a, e, sultry, sweltry. 
PAROBEK, bka, PAROBCZAK, 
a, 8. m. country-servant, employed 
in husbandry. 
PAROCH, a , s. m. parson, cu- 
rate. 
PAROKONNY, a, e, drawn by 
two horses. 
PAROKONNO, adv. with two 
horses. 
PAROKSYZM, u, s.m. paroxysm, 
fit 
PAROL, u, a. m. Mil. the word, 
the watch-word, see HASŁO. = 
(at gaming), paroli. Załamać - na 
króla, na asa, to double the stake 
upon the king, the ace. 
PAROSTEK, tea , s. m. sprout, 
young shoot; blade of corn. 
PARÓW, own, s. m. ravine, 
hollow way, defile. 
PAROWAĆ, ruję, v.n. to steam, 
to send up vapours, to exhale, to 
reek, see WYPAROWAĆ. 
PAROWANIE, A,rn. exhala- 
tion ; evaporation. 
PAROWISTY, a , e , full of rav- 
ines, intersected by hollow grounds. 
PARSK, u, s. m. the snorting of 
a horse. = a fit of laughter, horse- 
laugh. 
PARSKAĆ, aw, v. n. imp. PAR- PAR 
SKNĄĆ, nę, v. inst. to snort. - ze 
śmiechu, to break out into a fit of 
laughter. 
PARSZYWIEC, wca , s. m. a 
scabby, scurfy fellow. 
PARSZYWIEĆ, wieję, v. n. imp. 
to grow scabby. 
PARSZYWOŚĆ, ści, s. f. scab- 
bedness, scabbiness, scurfiness, 
manginess. 
PARSZYWY, a, e, scabbed, scab- 
by, scurfy; itchy, mangy. Jedna-a 
owca całą trzódę zarazi,one scab- 
bed sheep will infect a whole flock. 
-wy interes, a scurvy business. 
PARTACKI, A , e , of a botcher; 
bungling. PARTACKO, PO PAR- 
TACKU, adv. bunglingly. 
PARTACTWO, a, s.n. bungling 
piece of work, patchwork; bungle, 
botchery. 
PARTACZ, a, s. m. bungler, 
botcher, spoil-trade. 
PARTACZYĆ, czę, v. n. to bun- 
gle, to botch. 
PARTANINA, y,s. f. mending of 
old clothes, of stockings. 
PARTES, u, s. m. (used only in 
this phrase) : Stąpać jak z -u, 
to strut. 
PARTYA , yi , s. f. party, see 
STRONNICTWO. = quantity, lot. 
Kupić znaczną -ą wina, zboża, 
to purchase a large quantity of 
wine, corn. Zakupił znaczną -ą 
kawy, he has bought a conside- 
rable lot of coffee. = match. Boga- 
ta -, a rich match. Dobrą zrobił 
-ą, he has made a good match, he 
has married a fortune. - game. Za- 
grać -ą w szachy, w karły, to 
play a game at chess or cards. 
PARTYKA, i, s.f. chleba, a large 
piece of bread. 
PARTYKUŁA, y, s. f. Gram. 
particle. 
PARTYKULARNY, A, e, be- 
longing to a private man or person. 
Interes -y, a private or personal 
affair. 
PARTYKULARZ, a, s. m. coun- 
try-place, a secluded recess, an un- 
known corner. Mieszkać na -w, 
to live in a small country-place. 
PARTYZANCKI, a, e, of a parti- 
san. Korpus-, a body of partisans. 
Wojna -a, partisan warfare. 
PARTYZANT, A. s. m. partisan, 
follower, adherer, stickler. = a 
soldier belonging to a body of par- 
tisaDS. 
PARTYZANTKA, i, s. f. female 
partisan. - partisan war. 
PARYŻ, a, s. m. Paris. 
PARYZANIN,A,s.m. a Parisian. 
PARYŻANKA, i, s. f. a Parisian 
woman. 
PARYSKI, PARYZKI, of Paris. 
PARZENIE, a, s. n. act of scald- 
ing, bathing with warm lotions. - 
SIĘ, copulation. 
PARZYĆ, rzę, v. imp. to scald. 
- kurę, wieprza, to scald a fowl, 
a pig. Wrzątek parzy, the boiling 
water scalds. Słońce dziś parzy, 
it is sultry hot to-day. = to bathe 
with warm lotions, see NAPARZAĆ. 
PAS 
- Parzyć gołębie, kanarki, to 
pair pigeons, canaries. - SIĘ, to 
get scalded. = PARZYĆ SIĘ (said 
of birds), to couple, to copulate, to 
pair. Gołębie parzą się teraz, 
pigeons pair in this season. Te dwa 
kanarki parzą się, these two ca- 
naries are pairing. 
PARZYSTY,a,e, sorted, match- 
e'd, suited to each other. Liczba 
-ct, an even number. Liczba nie 
-a, an odd number. 
PAS, a, s. m. girdle, belt.-skó- 
rzany, jedwabny, a leathern gir- 
dle^ silk girdle. Mieć, nosić pisto- 
lety za -em, szablę u -a, to 
wear pistols at one's girdle, to wear 
a sabre at the sword-belt, to have it 
ready at one's side. Broda spada- 
jąca do -a, po -, a beard falling 
down to the girdle. Nie dochodzi 
mu do -a, he does not reach his 
middle. W tem miejscu rzeka do 
-a, tv -,in that part of the river, 
the water only comes up to one's 
waist or to one's middle. Wziąść 
nogi za -, to take to one's heels, 
to set out in haste. -y z kogo 
drzeć, to whip one with utmost 
cruelty. - y tragarskie, porter's 
straps. - y kareciane, the main 
braces of a coach. - ziemi, zone, 
see STREFA. Atlas w-y, striped 
satin. 
PASAĆ, am , v. freq, to use to 
tend a flock. 
PAŚĆ, sę , v. imp. to feed, to 
pasture. - bydło, trzodę, to tend 
the cattle, to tend a flock or herd. 
Paś owieczki moje (Gospel), feed 
my sheep. - oczy widokiem cze- 
go, fig. to delight one's eyes look- 
ing on a thing. - SIĘ, to pasture or 
graze. - się czem, to feed upon. 
Owce pasły się na wzgórkach, 
the sheep grazed on the hills. Kru- 
ki pasą się ścierwem, the ravens 
feed on carrion. Niektóre ptaki 
pasą się trawą, jakoto : gęsi, żó- 
rawie, there are birds which graze, 
such as geese, cranes. - się pró- 
żną nadzieją, fig. to entertain 
one's self with vain hopes. 
PASCHA, Y, s. f. passover. 
PAŚDŹ, padnę , v. n. perf. PA- 
DAĆ, am, v. imp. to fall, to catch a 
fall, to tumble, to drop. - na 
wznak, to fall upon one's back. - 
na kolana, to fall upon one's knees. 
-jak długi, to fall one's full height, 
to fall prostrate on the ground. - 
ofiarą czego, to fall a victim to. - 
- na sposób, to fall or hit upon 
an expedient. Niech trupem padnę 
jeżeli to nieprawda, let me die if 
it be not true. = PADAĆ SIĘ, to 
chap, to crack, to open in long slits. 
Usta i ręce padają się od zimna, 
the lips and the hands chap by the 
cold weather. 
PASEK, ska , s. m. little girdle; 
leading-strings. Dziecko na pa- 
skach wodzić, prowadzić, to hold 
a child by the leading-strings. Wo- 
dzić kogo na paskach, fig. to keep 
one still in leading-strings. - od 
brzytwy, razor-strap. -u spodni, 
PAS 
waistband. = streak or stripe. Ma- 
Sa w paski, streaked or striped 
PASIBRZUCH.a, s.m. bellygod, 
gorbelly. 
PASIECZNIK, a, s. m. bee-mas- 
ter, keeper of bees. 
PASIECZNY, a, e, of a bee gar- 
den. 
PASIEKA, 1,8. f. bee-garden. 
PASIENIE, a, s. n. the tending 
of a flock, feeding, pasturing. 
PASIERB, a, s. m. step-son. 
PASIERBICA, y. s. [. step- 
daughter. 
PASKUDA, y, s. f. a foul, nasty 
thing, a foul action, foul dealing. = 
a nasty man or woman. 
PASKUDNICA, y, s. f. a slut, a 
slattern. 
PASKUDNIE, adv. nastily, filthi- 
ly, dirtily; fig. shamefully, disgrace- 
fully, ignominiously, infamously, 
reproachfully. 
PASKUDNIK, a, s.m. a nasty 
fellow, a sloven. 
PASKUDNOŚć, ścj, s. f. dirti- 
ness, filthiness, nastiness, foulness. 
PASKUDNY, A, E, dirty, filthy, 
nasty; foul-faced, ugly. 
PASKUDSTWO, a, s.n. dirt, 
filth; fig. foul deed, foul practices, 
a disgraceful action. 
PASKUDZIĆ, dzę, v. imp. to 
dirt, to foul; to shite, to ease na- 
ture. 
PASMO, A, s.n. skein. -nici, 
jedabiu, a skein of thread, of silk. 
= fig. tissue, series, succession. - 
lat, a series of years. - gór, a 
range of mountains, long ridge of 
hills. Cale-jego życia, the whole 
course of his life. Przeciąć - ży- 
cia, to cut the thread of one's life.- 
dzieł chwalebnych, a series of great 
and noble actions. - kłamstw, a 
tissue of lies. 
PASORZYT, PASOŻYT, A, S.m. 
parasite, sponger, smell-feast. 
PASORZYTNY, a, e, parasitical. 
Roślina -a, a parasitical plant. 
PASOWAĆ, suję , v. imp. 1) a. 
-na rycerza, to dub a knight.- 
SIĘ z kirn, to struggle or wrestle 
with one. - się ze śmiercią, to 
struggle with or against death. - 
się z przeciwnościami, to strug- 
gle with adversity. = 2) n. to fit 
well, to sit well. Ta suknia do- 
brze pasuje, that coat sits well. => 
(at cards), to pass, not to play. 
PASOWANIE, a , s. n. (na ry- 
cerza), dubbing of a knight.-- SIĘ, 
struggling, wrestling. 
PASSYA, yi. s.f. passion, anger. 
PASSYONAT, a, s. m. a choleric 
or passionate man. 
PASSYONATKA, i, s. f. a cho- 
leric or passionate woman. 
PASTEL A, i, s.f. pastel or pastil, 
crayon. Malować -mi, to paint in 
crayons. 
PASTERKA, I, 8. f. PASTE* 
RECZKA, i, dim. shepherdess. 
PASTERNAK ,u, s.m. parsnip. 
PASTERSKI, A, E, of a shepherd, 
pastoral. Kij -i, a shepherd's 
209 PCH 
mu, to give one some respite, not 
to press hard upon him. SPAUZO- 
WAĆ , to rest 
PAW, u, 9. m. pe&ocek. 
PAWICA, Y, 8. f. peahen. 
PAWI, A, b , of a peacock. -e 
pióro, peacock's feather. -t ogon, 
the train of a peacock. 
PA WIĄTKO, A, PAWIĘ, CU , 
8. n. pea chick. 
PAWEŁ, wła, s.m. PauL Ja o 
Pawle on o Gawle, fam, he does 
not understand me, he is quite out, 
he does not speak to the purpose 
or to the point. 
PAWIAN, A, s. m. baboon. 
PAŹ, zu, s. m. page. 
PAŹDZIERNIK, A, s.m. Octo- 
ber. 
PAŹDZIERNIKOWY, a , b, of 
October. 
PAŹDZIERZ, a, s.m, stalks of 
hemp peeled, bullen. 
PAZNOKIEĆ, kcia, s.m. nail. 
Paznokcie u rąk, u nóg, the nails 
of the hands, of the feet Obciąć 
paznokcie ' to pare or cut one's 
nails. Gryić -e, to gnaw one's 
nails. Nagryzł sobie nad tern pa- 
znokci, fig. he took great pains 
about it Zapuścić -e, to let grow 
one's nails. Ani na - , not a bit, 
not a whit 
PAZUCHA, Y, s. f. (that part of 
dress which covers the breast), 
bosom. Włóż rękę za -ę, put 
thy hand into thy bosom, see ZA- 
NADRZE. 
PAZUR, A, 8. m. claw, dutch, 
nounce, talon. -y lwie, tygrysie, 
kocie, the claws of a lion, of a ti- 
ger , of a cat. -y orle, the talons 
of an eagle. Zadrasnąć -em, to 
scratch with a claw or to claw. Do- 
stać się lwu w -y, to fall into the 
claws or clutches of a lion. Dostać 
się w czyje -y, być w czyich 
-cah, to be under one's paw. Wy- 
drzeć co komu z -ów, to snatch a 
thing cut of one's clutches. Brać 
się do czego na -y, to go to it 
tooth and nail. 
PCHAĆ, am, v.imp. PCHNĄĆ, 
nę , >v. inst. to push, to thrust, to 
give a push or thrust. Pchać kogo 
łokciem, to push one with the 
elbow. Pchnąć koqo na łeb ze 
schodów, to hurl one down the 
steps, headlong down the steps. 
Pchnąć kogo w przepaść, to hurl 
one down a precipice. Pchnąć ko- 
go floretem, szpadą, to make a 
pass, a thrust at one with a foil or 
a sword. Pchnąć kogo nożem, pu- 
ginałem w piersi, to run a knife, 
a dagger into one's breast. Wól go 
pchnął, a bull pushed him with 
the horns. Pchnąć kogo dokąd, 
to despatch or send one to a place. 
Pchać w kogo, to cram one with 
food, to cram down one's throat. 
Pchać w wór, to cram into a bag. 
PCHAĆ SIĘ, to push one another, 
to jostle one another. - się dokąd, 
to crowd, to throng. - st? przez 
tłum, to get through the crowd. 
PCHŁA, V, s.f. PCHEŁKA, i. 
PAT 
crook, tycie-e, a pastoral life. 
Poezye -o, pastroa! poetry. List 
--i} pastoral letter. 
PASTERSTWO, A, s.n. pastoral 
life. = a parson's office, curacy. 
PASTERZ, A, s.tn. shepherd, 
swain.= pastor, parson, clergyman. 
Pasterzami są kapłani, a pra- 
wowierni trzodą, the priests are 
the shepherds, and the faithful are 
the flock. Czuwanie pasterza nad 
duszami, the pastoral care of souls, 
pastoral solicitude. 
PASTEWN1K, a, S. m. pasture- 
ground. 
PASTEWNY, A, E, pasturable. 
PASTKA, i, s. f. trap, snare, gin, 
springe. 
PASTORAŁ, u, s. m. crosier. 
PASTUCH, a, s. m. herdsman, 
swineherd. 
PASTWA ,v,s.f. quarry, food, 
pasture. Oddać psom na -ę, to 
throw to the dogs. Ciała nasze 
pójdą na -ę robakom, staną się 
-ą robaków, cur bodies will 
become food for worms. Przeszło 
dwadzieścia domów stało się -ą 
płomieni, more than twenty houses 
became the prey of the flames. 
PASTWIĆ SIĘ, wię się , v. n. 
nad kim, nad czem, to gratify 
one's wanton cruelty, to delight in 
other poepie's tortures. 
PASTWISKO, A, 8.n. pasture- 
ground , pasturage. Wypędzić 
fAvce, woły na -, to lead the 
sheep, the oxen to the pasture. 
PASZA , Y, s.f. pasture, grass. 
Posłać konia na -ę, to turn a 
horse to grass. Sucha -, dry food 
for cattle, fodder. 
PASZCZA, y, PASZCZĘKA, I, 
s. f. jaw. 
PASZKWIL, a, s.m. pasqui- 
nade , libel, lampoon. 
PASZKWILANT , PASZKWI- 
LARZ, A, s. m. libeller, lam- 
pooner, 
PASZKWILOWAĆ, luję , v. n. 
to libel or write a libel. 
PASZOWAĆ, uję, v. n. imp. 
SPASZOWAĆ, wę, v.n. perf. to 
grow lean or thin, to fall or waste 
away. Fortuna mu spaszowala , 
fig. fam. his star is on the wane. 
PASZPORT, u, s. m. passport. 
PASZTET, u, s.m. PASZTECIK, 
a, s.m. dim. pie, pasty, pastry. 
- cielęcy, a veal-pie. - gołębi, a 
pigeon-pie. - z dziczyzny, a 
venison-pie. 
PASZTETNICZKA, I, S.f. a 
pastry-cook's wife. 
PASZTETNIK, A, s. m. a pastry- 
cook. 
PATELNIA, nj, s.f. frying-pan. 
PATENT,u, s.m. diploma.- 
na doktora, a doctor's diploma. 
-na oficera, the commission of 
an officer. - swobody, patent, 
charter-patent, privilege. Wziąść 
- najaki wynalazek, to take out 
a patent for an invention or im- 
provement. 
PATENTOWAĆ, tuję, v.imp. 
to grant a patent. 
210 
PAU 
PATENTOWANY, ego, s.m. 
patentee ; - adj. patent. -a wa- 
china parowa, a patent steam- 
engine. 
PATOKA, i, s.f. virgin-honey. 
PATROCHY, ów, s. m. pl. bow- 
els, guts, entrails, garbage. - 
sarnie, jelenie, umbles. 
PATROL, u, s. m. patrol. 
PATROLOWAĆ, luję , v. n. to 
patrol, to go the rounds. 
PATRON, a , s. m. patron Saint, 
tutelar Saint. ■■ barrister, advo- 
cate. 
PATRONKA, i,_ s.f. female 
patron Saint. 
PATRONSTWO, A, s.n. pro- 
fession of an advocate. 
PATROSZYĆ, szę, v.imp. to 
draw out the guts, to disem- 
bowel. - kurę, to draw a fowL - 
zająca, to hulk a hare. - rybę, 
to gut a fish. 
PATRY,ów, s.pl. (among Sports- 
men), the eyes of a hare. 
PATRYARCHA, Y, s.m. pa- 
triarch. 
PATRYARCHALNY, A, B, pa- 
triarchal. 
PATRYOTA, Y, 8. m. patriot 
PATRYOTYCZNY, A , I, pa- 
triotic. 
PATRYOTYZM, n, 8. m. pa- 
triotizm. 
PATRZEĆ, uę, v.n. to look, 
to gaze. - na obraz, na słońce, 
to look at a picture, to look on 
or atdhe sun. -przez okno, to 
look from or out at a window. - 
przed siebie, to look before one. 
- w inną stronę, to look another 
way. - na wszystkie strony, to 
look round. - komu w oczy, to 
look one full in the face. Mile na 
koqo -, to look at or on one with 
a friendly regard. Z góry na kogo 
-, to look down upon one. Przez 
szpary na co -, to connive at a 
thing. - krzywo na kogo, to look 
at one with an evil eye. - z ukosa, 
to look askew or awry. - zyzem, 
to squint. - z podelba, to scowl, 
to slouch. Jest na co -, it is worth 
seeing. Złe ma z oczu patrzy, he 
has an ugly or forbidding look, he 
does not look like an honest man. 
= to mind, to take care. Niech 
każdy swego patrzy, let every 
body mind his own business. Patrz 
siebie, mind your own business. 
Patrz swego nosa, vulg. sweep 
before your own door. Ja tego pa- 
trzę co do mnie należy, I look 
after my own business. Patrz koń- 
ca, mark the end of it. Jeżeli on 
mi nie zapłaci, ja ciebie będę 
patrzał, if he don't pay me, I 
shall come upon you. 
PATYCZEK, czka , s. m. a little 
bit of wood. 
PATYK, A, s. m. a little stick. 
PATYNA, y, s. f. patine, a plate 
to cover the chalice. 
PATYNKI, ów, S. pl. slipshoes, 
slippers. 
PAUZA, v, s. f. pause, Stop. 
PAUZOWAĆ, zuję , v. imp. ko- PĘD 
s.f. dim. flea. Pcheł napuścić, to 
infect with fleas. Pchły wybierać, 
łowić, to flea, to clean from fleas. 
Ona wybiera sobie pchły co rana, 
she fleas herself every morning. Za- 
bić pchle, to kill a flea. Skąsany 
od pcheł, flea-bitten. Jak to dzie- 
cko pchły pokąsały, that child is 
all over flea-bitten. 
PCHLARZ, a, s.m. a person or 
a dog full of fleas; 
PCHLISTY, a, e, full of fleas, 
Infected with fleas. 
PCHNIĘCIE, a, s.n, push, 
thrust. 
PĘCAK, a , s.f. peeled barley. 
PĘCHERZ, a, s.m. bladder. - 
rybi, air-bag or air-bladder of a 
fish. Nadąć, wydąć -, to blow a 
bladder. Pływać na -ach, to 
swim on bladders. 
PĘCHERZYK, a, s.m. vesicle. 
- żółciowy, the vesicle of the gall. 
Płuca składają się z wielkiej li- 
czby pęcherzyków, the lungs are 
composed of an infinite number of 
small vesicles. 
PĘCHERZYKOWATY, A, E, ve- 
siculate , vesiculous. 
PĘC1NA, y, s.f. fetlock. 
PĘCNIEĆ, nieję, v.n. (said of 
things steeped in water such as 
peas, barley) to swell, to rise, to 
Duff. 
PĘCZEK, czka, s.m. dim. of 
PĘK, little bundle, little bunch or 
cluster. 
PĘD, u, s. m. impetus, impulse; 
full speed, velocity, rapidity. - 
konia, jelenia, the swiftness of a 
horse, of a stag. Lecieć -em, to run 
at full speed. Przybiegł wielkim 
-em, he came running at full 
speed. 
PEDAGOG , a, s.m. pedagogue. 
PEDANT, a , s.m. pedant. 
PEDANTERYA, yi, s.f. pe- 
dantry. 
PEDANTSKI = PEDANCKI, A, 
E, pedantic, pedantical. 
PĘDRAK, a, s.m. earth-worm; 
fig. shrimp, dwarf, hop-o'-my 
thumb. 
PĘDZEL, vzla, s.m. pencil (of 
a painter); shaving-brush. 
PĘDZENIE, A, s.n. act of dri- 
ving. - wódki, distillation of 
brandy. 
PĘDZIĆ, dzę , v. imp. 1) a. to 
drive. - bydło na paszę, to drive 
cattle to pasture. To ziele pędzi 
urynę, this plant provokes urine. 
- wódkę, to distil brandy. = to 
pass, to spend. - czas, to pass 
time away, to spend time. - czas 
na czytaniu, to spend one's time 
in reading. Pędziliśmy dni nasze 
wśród najmilszych zabaw, we 
passed our time in the most agree- 
able amusements. - życie, to lead 
life. - szczęśliwe życie, to lead 
a happy life. = 2) n. to run. - za 
kim, to run after one, to pursue 
him. - na koniu, to ride at high 
speed, to run at full gallop. Dokąd 
tak pędzisz? whither do you run 
so fast? 
PEŁ 
PĘDZLIK, A, s. m. dim. of PĘ- 
DZEL. 
PEGAZ, a , s.m. Pegasus. 
PEJCZ, a,s.m. whip. 
PEJSY, sów, s. pl. locks of hair 
hanging over the ears, in use among 
the Jews of Poland. 
PEJZAŻ, u, s. m. landscape. 
PĘK, u, s. m. bundle, bunch, 
cluster. - kluczów, bunch of keys. 
- papierów, file of papers. 
PĘKAĆ, am, v. n. imp. PĘKNĄĆ, 
nę, v.inst. to burst, to split; to 
crash, to crack, to crackle. Pękać 
ze złości, to burst with rage. - 
ze śmiechu, to burst or split with 
laughing. - z zazdrości, to burst 
with envy. - z bicza, to clash, 
crack or smack a whip. Bomba pę- 
kła w powietrzu, the bomb or 
shell burst in the air. Tak się ob- 
żera że mało nie pęknie, he crams 
or stuffs his guts till he is ready to 
burst. Skóra pęka, the skin is 
ready to crack. Te tarcice zaczy- 
nają -, these boards begin to 
crack. Od suszy ziemia pęka, dry 
weather chaps the earth. Od zi- 
mna pęka skóra na rękach, na 
ustach, the hands, the lips are 
chapped with cold. Serce mi pęka 
patrząc na cierpienia tylu nie- 
szczęśliwych istot, it breaks my 
heart or my heart aches to see so 
many poor wretches suffer. Serce 
mi pęka ze zgryzoty, ze smutku, 
my heart is ready to break with sor- 
row. Pękło trzydzieści butelek 
szampana, jam. we have cracked 
thirty bottles of champaign. Tak 
hula że już dwie wioski pękły, 
fam. he spends so much that be 
has squandered away or run 
through two fine estates. 
PĘKANIE, PĘKNIĘCIE, PĘ- 
KNIENIE, a, s.n. act of bursting. 
PĘKATY, a, e, bigbellied, 
dumpy, stumpy. 
PEKIEFLEJSZ, p, s.m. pickled 
meat, salt beef, corned beef. 
PELCIE, a, s.n. weeding, clean- 
ing from weeds. 
PEŁEN, łna, łno, full. 
PELIKAN, a, s.m. pelican. 
PEŁNIA, ni, s. f. the full of the 
moon. Księżyc jest w pełni, the 
moon is at the full. -księżycowa, 
full moon. 
PEŁNIĆ, nię, v. imp. to fill, see 
NAPEŁNIĆ. = to fulfil, to dis- 
charge , to perform. - rozkazy, 
to execute orders. - swą powin- 
ność, to fulfil or discharge one's 
duty, see DOPEŁNIAĆ, SPEŁ- 
NIAĆ. 
PEŁNIENIE, a, s.n. fulfilment, 
discharge. 
PEŁNIK, a , s. m. globe-flower. 
PEŁNIUSIEŃKI, a, e, brimful, 
full to overflowing. 
PEŁNO, adv. full. Nalej-, fill 
up to the brim. Mieć - pieniędzy 
w kieszeni, to have one s pockets 
full of money; Miep - wina w pi- 
wnicy, to have a cellar full of wine. 
- jest biedy w życiu, life is full 
of misery.-było ludzi w kościele, 
PER 
the church was full or crowded 
with people. 
PEŁNOLETNI, a ,e, of (full) age. 
PEŁNOLETNOŚĆ, ści, s. f. full 
age, majority. Dojść do -ści, to 
come of age. 
PEŁNOMOCNIK, A, s. m. pleni- 
potentiary ; attorney, solicitor. 
PEŁNOMOCNY, a, e, vested 
with full power, empowered, autho- 
rized. 
PEŁNOŚĆ, ści, 8. f. fulness; 
plenitude. 
PEŁNY, a, E, full. 
PEŁZAĆ, am, v. n. to creep, to 
crawl. Waż pełza, the serpent 
creeps. Pełza jak robak po ziemi, 
he crawls like a worm upon the 
earth. To dziecko zaczyna -, 
that child begins to crawl or go on 
all fours. - fig. to creep and 
crouch, to cringe, to grovel, to 
fawn. - przed bogaczami, to 
cringe and crouch before the 
wealthy, to fawn upon them, see 
CZOŁGAĆ SIĘ, PŁASZCZYĆ SIĘ. 
PEŁZKIEM, adv. zbliżać się, 
to steal upon one, to approach with 
stealthy steps. 
PEŁZNĄC, kę, v. n. imp. to lose 
Its colour, to fade, see SPEŁZNĄĆ. 
PENDENT, A, 8. m. sword-belt. 
PENS, u, 8. m. task, a scholar's 
lesson. 
PENSYA, Yi, 8. f. pension. - 
boarding-school. 
PENSYONARZ, A, 8. m. pupil, 
boarder. 
PENSYONOWAĆ, kuję, v. imp. 
to grant a pension. 
PENTELKA, I, 8. f. loop, noose, 
see PĘTELKA. 
PĘP, A, PĘPEK, pea, s. m. 
navel. 
PĘPKOWATY, a, E, navel- 
shaped, umbilicate. 
PĘPKOWY, A, E, of the navel, 
umbilical. Sznurek -y, navel- 
string. 
PĘPOWINA, y, s. f. navel-string. 
PERCEPTA, s. f. income, 
revenue; yield, yieldance. 
PEREKIŃCZYK, a, s. m. repe- 
gado, turncoat. 
PEREWIZKA, f, s. f. Sarmatian 
weasel. 
PERFUMOWAĆ, MUJĘ, v. imp. 
to perfume. 
PERFUMY, Mów, 8. pl. per- 
fumes. 
PERŁA, y, s. f. PEREŁKA, 1, 
8. f. dim. pearl. 
PERLICA, y, s. Guinea-hen. 
PERŁOWY, a, e, of pearl, -a 
macica, mother of pearl. -e kru- 
pki, pearl-barley. 
PERORA, y, 8. f. allocution, 
harangue, address; fam. lecture, 
reprimand, reproof. 
PERS, a, s. m. a Persian. 
PERSKI, a, e, of Persia, Persian. 
PERSPEKTYWA, Y, t. f. view, 
sight, prospect,vista,= perspective, 
perspective glass. 
PERSWADOWAĆ, duję, v. imp. 
komu, to persuade one, to give hitu 
an advice. 
211 212 
PI4 
PERSWAZYA, yi , s. f. persua- 
sion. 
PERSYA yi, «. f. Persia. 
PERUCZKA, i, 8. f. dim. of 
PERUKA, i, 8. f. wig, perewig. 
PERUK ARZ, A, 8. m. periwig- 
maker, hair-dresser. 
PERYOD, u, 8. m. period. 
■ PERYODYCZNY,A,b,periodical. 
PERZ, v, s. m. quitch-grass, 
quick-grass, dog-grass, couch- 
grass. 
PERZYĆ SIĘ, see ZAPERZYĆ 
SIĘ. 
PERZYNA, y, 8. f. embers, 
ashes; heap of ruins. Oorócić mia- 
sto w-ę, to lay a town in ashes, to 
reduce it to ashes. 
PESTKA, i, s. f. kernel, stone.- 
wiśniowa, cherry-stone. - brzo- 
skwiniowa, peach-stone. 
PESTKO WATY, a, e, containing 
many kernels or stones. 
PESTKOWY, a, e, made of a 
fruit's stones. Wódka pestkowa or 
pestkówka, peach-brandy. 
PĘTAĆ, am, v. imp. konia, to 
fetter a horse fig. = to fetter, to 
shackle, to trammel. 
' PETARDA, y, s. f. petard. 
PĘTELKA, i, PĘTLA, I, PĘ- 
TLIĆA, y, s. f. loop, noose, knot. 
PĘTO, a , s. n. locks for horses' 
legs. = PĘTA, pl. fig. fetters, 
shackles, trammels, bonds. Wło- 
żyć na naród -a niewoli, to 
enslave a nation, to bring it into 
bondage.Zerwać-a niewoli, to 
break or burst the bonds of slavery. 
PETYHOREC, RCA,s.m. a light- 
horse soldier. 
PEWIEN, PEWNY, WNA, WNE, 
sure, certain. Mam to za (rzecz) 
pewną, I take it for granted, I am 
sure bf it.Na niepewną, at random, 
at a venture, hit or miss. To (rzecz) 
pewna, there is no manner of 
doubt, it is quite certain. = one, 
some one, such a one. Mówiła mi 
to pewna osoba, some one or 
some body told me so. 
PEWNIE, PEWNO, adv. surely, 
assuredly, certainly; probably. Po- 
szedłem do niego na pewno, I 
went to see him sure of success. 
PEWNIK, a,s. m. axiom, truism. 
PEWNOŚĆ, śct, s. f. certainty, 
certitude; security. Wiem z -ścią 
że... I know for a certainty that.. 
Nie masz żadnej-ści w sprawach 
tego świata, there is no certainty 
here below.- moralna, moral or 
mental certitude. - matematy- 
czna, mathematical certitude. 
PĘZEL, see PĘDZEL. 
PFE! interj. fye! foughl fog! 
foh! pshaw! - wstydź sięl fye 
upon you 1 
PIAĆ, pieję, v. n. imp. to crow. 
PIĄĆ SIĘ, pnę się , v. n. im&. 
to climb, to clamber. - się na 
drzewo, to climb up into a tree. 
-się do czego, fig. to scramble 
far a thing, to push forward, to 
aspire. - sif do urzędu, to strive 
or sue for an office, to make interest 
for prefermenu 
PI4 
PIANA, Y, S. f. foam, froth; 
spume. - morska, the foam of the 
sea. - na koniu, the foam of a 
horse. - na piwie, na winie, the 
froth of beer, of wine. - z mydła, 
the froth of soap, lather. 
PI ANKA, 1, s. f. dim. of PIANA. 
X jajek , eggs beaten Into froth. 
PIANKO WKA, i,s. f. meershaum- 
pipe. 
PIARD, u, 8. m. fart 
PIARDNĄĆ, kę, v. inst. to let a 
fart. 
PIASCZYSTY, A, e, sandy. 
PIASECZEK, czku, s. m. small 
sand, quick sand. 
PIASECZNICZKA, 1,8. f. sand- 
box, dust-box. 
PIASEK, sku , 8. m. sand. PIA- 
SKI, ów, pl. sandy grounds, sandy 
road, sands. Osiąsć lub utknąć na 
Slaskach, to run upon the sands. 
'udować na piasku, fig. to build 
on the sand. 
PIASKOWATY, A, e, sandish. 
PIASKOWIEC, wca, 8. m. (a 
plant), sand-worL=(a bird), sandpi- 
per. 
PIASKOWNIA, id, 8.f. sand-pit, 
gravel-pit. 
PIASKOWY, a,e, of sand, sand- 
coloured. 
PIAST, A, 8. m. proper noun. 
(It was used to denote a Polish 
nobleman, who stood candidate for 
the crown elective of Poland, in 
competition with a foreign prince). 
Jedni chcieli Piasta drudzy cu- 
dzoziemca, some wished to have a 
Pole, others a foreigner for a king. 
PIASTA, v, 8. f. (the middle 
part of the wheel in which the axle 
moves), nave. 
PIASTOWAĆ, tuię, v. imp. to 
tend, to attend, to foster, to nurse. 
- dzieci, to attend to children, to 
nurse them. - urząd, to hold or 
bear an office. - berło, to sway or 
wield the sceptre. 
PIASTUN, A, s. m. foster-father; 
foster-child, favourite child. = a 
bear's cub. 
PIASTUNKA, I, s. f. children's 
nurse, nursery-maid. 
PIASZCZYSTY, a, e, sandy. 
PIASZCZYSTOŚĆ, śct, 8. san- 
diness. 
PIĄTEK,tku,s. m. Friday. Wiel- 
ki-, Good Friday. Kto w -śpiewa 
ten w niedzielę płacze, prov. 
sorrow treads upon the. heels of 
mirth. 
PIĄTKA, i, s. f. the figure of 
five; five (at cards); a five or cinque 
(at dice). 
PIĄTKOWY, A, e, of Friday. 
PIĄTY, A, e , fifth. Piąta (go- 
dzina), five o'clock. Pól do pią- 
tej, half past four. -y miesiąca, 
the fifth of the month. Będzie 
miał jednę -ą zysku, he is to 
have the fifth part of the profit 
'Karol -y, Ćharles the Fifth. 
Umieć,wiedzieć co -e przez dzie- 
siąte, to have,but a smattering 
knowledge of a,thing. Brak mu 
piątej klepki,see KLEPKA.! Po- 
PIĘ 
trzebne jak psu -a noga or jak 
-e kolo u wozu, that Is of no use, 
that is quite superfluous. Cztery 
kąty a piec -y, his rooms are 
very poorly furnished. 
PIC, piję, v. imp. to drink. -ze 
szklanki, to drink out of a glass.- 
zdrowie, to drink a health. - do 
kogo, - wczyje ręce, to drink to 
one. - w kolej, to drink round or 
about. - tęgo, to drink hard or 
deep, --mi się chce, I am thirsty. 
Albo pij, albo siębij, either drink 
or else be gone. Pijze piwo jakie- 
goś nawarzył, prov. as you have 
brewed, so you must drink. 
PICIE, A, s. n. drinking. 
PIEC, a, s. m. stove.- piekar- 
ski, oven. - wapienny, kiln, lime- 
kiln. - kaflowy, a stove made of 
Dutch tiles. W -u palić, to heat a 
room. Za -em wychowany, a 
home-bred fellow. Z -a na łeb, 
headlong; worse and worse. Po- 
prawił się z -a na łeb, fam. en- 
deavouring to mend the matter he 
did still worse. I w Starym -u 
czasem dyabeł pali, prom old 
people are sometimes apt to fall in 
love. Nie z jednego -a chleb ja- 
dał, he has seen much service, he 
has seen a great deal of world. Kto 
samw -u lega, drugiego ożo- 
giem maca, prov. one ass calls the 
other a sack-bearer. 
PIEC, piekę, v. imp. to bake, to 
roast - chleb, to bake bread. - 
pieczenię narożnie, to roast meat 
on the spit - jabłka, kartofle, 
kasztany, to roast apples, potatoes, 
chesnuts. Piecze dziś, it is scorch- 
ing hot to-day. Piecze mnie 
w gardle, my throat burns like 
fire or is parched with thirst-SIĘ, 
to be roasting, baking. - się na 
słońcu, to parch or scorch In the 
sun. 
PIĘĆ, cin, s. num. five. Ni w - 
ni w dziewięć,, he talks nonsense. 
PIĘĆDZIESIĄT, ciudziesiąt,s.n. 
fifty. 
PIĘĆDZIESIĄTLETNI, A, E, of 
fifty years, fifty years old. 
PIĘĆDZIESIĄTY, A, E, fiftieth. 
PIECHOTA, y, s. f. infantry, 
foot soldiers, foot iść na -ę 
nieprzyjacielską, to charge the 
enemy's foot. Piechotą, adv. on 
foot. Iść -ą, to go on foot Za 
szedl -ą aż do Rzymu, he footed 
ittoRome. To-ą nie chodzi, that 
is no trifling matter, it is not an 
easy work to perform. 
PIECHOTNIK, a, 8. m. foot- 
traveller. 
PIECHUR, A, s.m. (in contempt) 
foot-soldier; pedestrian. 
PIĘCIODNIOWY, PIĘCIO- 
DZIENNY, a,e, of five days, lasting 
five days. 
P1ĘCI0FUNT0WY, A, E, con- 
taining five pounds. 
PIĘCIOGODZINNY, A, e, of five 
hours. 
PIĘCIOKĄT, a, s. m. pentagon. 
PIĘCIOKĄTNY, a , b , pentago- 
nal. PIE 
PIĘCIOLETNI, a, e, of five years, 
tasting five years, five years old. 
PIĘCIOLISTN Y, A, E, five-leaved, 
Bot. pentaphyllous. 
PIĘCIOPALCOWY, a, E, five- 
fingered, pentadactyl. 
PIĘCIORAKI, A, E, of five dif- 
ferent kinds. 
PIĘCIORAKO, adv. in five dif- 
ferent manners. 
PIĘCIORO, rga, 8. num. (said 
of people of different sexes, of little 
chUdern and young animals), five. 
Jest nos -, we are five. Matka 
z- pięciorgiem dzieci, a mother 
with five children. - prosiąt, five 
pigs. Złóż serwetę w-,ibld up 
your napkin in five plaits. 
PIĘCIOTYGODNIOWY, A, E,of 
five weeks. 
PIĘCIOŻGŁOSKOWY, A, E, of 
five syllables. 
PIĘĆKROĆ, five times. - stoty- 
sięcy mieszkańców, five hundred 
thousand inhabitants. 
PIĘĆKROTNIE, adv. five times. 
PIĘĆKROTNY, a, e, fivefold, 
quintuple. 
PIĘĆSET, ciuset, s. num. five 
nundred. 
PIĘĆSETNY, A,e, five h undredth. 
Roku tysiącznego pięćsetnego 
pięćdziesiątego, in the year 1550. 
PIECUCH, a, s. m. a home-bred 
fellow, that lives an idle life at 
home. 
PIECYK, a,s.m. dim. of PIEC. 
PIECZA, y, s.f. care, attention, 
solicitude. Mieć-ą o kogo, to take 
care of one, to provide for him. 
Powierzyć co czyjej - y, to trust 
a person with a thing. Powierzyć 
kogo czyjej -y, to commit a per- 
son to one's charge, to leave him in 
charge of one. Bóg mą wszystkich 
w swej -y, God's providence 
watches over all men. 
PIECZARA, y, s.f. cave, cavern, 
den, pl. PIECZARY, crypt, vault, 
catacombs. 
PIECZARKA, i, s.f. a kind of 
esculent mushroom. 
PIECZĄTKA, i, s. f. seal.- z cy- 
frą, - herbowa, a seal with a 
cypher, a coat of arms. Pierścień 
z -a, seal-ring. 
PIECZĄTKARZ, a, ». tn. seal- 
graver. 
PIECZĘĆ, ci, s. f. seal. Wielka 
-, mała -, the great and little 
seal. Król dał mu wielką -, the 
king made him the lord keeper of 
the great seel.Przyłożyć,wycisnąć 
-, to set the seal. Oderwać -, to 
break the seal. Odjąć -tie, to take 
off the seals. 
PIECZĘTARSTWO, A, s. n. the 
dignity of the lord keeper of the 
great seal. 
PIECZĘTARZ, A, 8. m. the lord 
keeper of the great seal. 
PIECZĘTOWAĆ, tuję,v. imp. 
to seal. 
PIECZEŃ, PIECZENIA, ni,$. f. 
roast meat. - wołowa, roast beef. 
Przy jednym ogniu dwie -nie 
upiec, prov. to kill two birds with 
pię 
one stone. -nt u kogo jadać, to 
fawn upon one for a dinner, to 
spunge or shark upon him. 
PIECZENIARZ, a, 8.m. sponger, 
sharker, smell-feast, trencher-fly, 
trencher-friend, parasite. 
PIECZENIE, a, s. n. baking, 
roasting. 
PIECZOŁOWICIE, adv. care- 
fully, attentively, solicitously. 
PIECZOŁOWITOŚĆ, ści, s. f. 
carefulness, attention,solicitude. 
PIECZOŁOWITY, A, e,careful, 
attentive, solicitous. 
PIECZONY, a, e, baked, roasted. 
Kura-a, a roast fowl. Jabłka, 
kartofle -e, roasted apples, po- 
totoes. -e gołąbki nie lecą do 
gąbki, prov. see GOŁĄB. 
PIECZYSTE, go, s.n. roast meat, 
roast fowl. 
PIECZYWO, a, s.n. batch, an 
oven full. Pierwsze, drugie -, 
first batch, second batch. 
PIĘDŹ, dzi , s. f. span. Długi na 
-, a span long. Piędzią mierzyć, 
to span. Mierzyć kogo swoją pię- 
dzią, to measure other people's 
corn by one's own bushel. Mierzyć 
się piędzią, to cut one's coat ac- 
cording to the cloth. Ani na -, 
not a bit, not a whit. Nie mieć ani 
na - ziemi, not to have an inch 
of land. 
PIEGA, i, 8. f. used generally in 
the pl. PIEGI, freckles. 
PIEGOWATY, a, e, freckled, 
freckly, 
PIEKARCZYK, A, s.m. journey- 
man baker, apprentice to a baker. 
PIEKARKA, i ,s.f. baker's wife.* 
PIEKARNIA, ni, s. f. bakehouse. 
P1EKARNIANY, A, E, of a bake- 
house. 
PIEKARSKI, a , e , of a baker. 
P1EKARSTWO, a, s.n. bakery, 
trade of a baker. 
PIEKARZ, a, s. m. baker. 
PIEKIELNICA, v, 8. f. she devil, 
termagant, fury, scold, shrew, vi- 
rago. 
PIEKIELNIE,adv. hellishly, dev- 
ilishly. 
PIEKIELNIK, a, s. m. hell- 
hound. 
PIEKIELNY, A, e, of hell, hellish, 
infernal, devilish. Męki -e, the 
torments of hell. Ogien-y, the fire 
of hell. Bramy -e, the gates of 
hell. Złość -a, infernal rage or 
rancour. -y hałas, a hell of a 
noise, an infernal noise or racket. 
Kamień -y, Chim. the infernal 
stone, the lunar caustic. -y ogień, 
Med. sphacelus, gangrene, mortifi- 
cation. 
PIEKŁO, a, s. n. hell. Chrystus 
zstąpił do piekieł, Christ descen- 
ded into hell. Wstąpił do -a po 
drodze mu było, fam. it is quite 
out of the way, you went a great 
way about. Z -a rodem, hell-born, 
the devil is in him, hell broke loose. 
Poruszyć niebo z -d, fig. to leave 
no stone unturned. 
PIĘKNIE, adv. beautifully, hand- 
somely ; very well, admirably. - 
PIE 
wyglądać, to look very well. - 
Etsać, to write a very beautiful 
and; to write admirably well. - 
się znalazł, he behaved very well 
in this affair. - na dworze, it Is 
fair or fine weather. Siedzieć - na 
koniu, to sit well on horseback. - 
grać, tańcować, śpiewać, to play, 
dance or sing beautifully. Nie - 
tak mówić, it is not handsome in 
you or of you to say so. To nie - 
na młodego człowieka, it does not 
become a well-bred young man, it 
is not gentlemanlike. 
PIĘKNIEĆ, nieję, v. n. imp. to 
grow handsome. 
PIĘKNOŚĆ, ści, s. f. beauty. - 
ciała, twarzy, beauty of body or 
face. - kobiety, the beauty of a 
woman. - grecka, rzymska, a 
Greek, a Roman beauty.- miasta, 
budowli, okolicy, the beauty of a 
town or edifice, the beauty of a 
landscape. - stylu, myśli, beauty 
of style or thought. - dnia, fair 
weather. 
PIĘKNY, a, e, beautiful, hand-* 
some, fine. Płeć -a, the fair sex. 
-a pleć, a fine complexion. -u 
mężczyzna, a fine looking or hand- 
some man. -a kobieta, a beautiful 
woman. Cudownie-a, she Is ad- 
mirably beautiful. - y świat, the 
gay world, high life. - e kunszta, 
the fine arts. -e imię, a fair name. 
-e czoło, a fair forehead. - y 
dzień, a beautiful day. -y krai, a 
beautiful country. -y ptak, pie±, 
a beautiful bird or dog.-a śmierć, 
a glorious death. -y majątek, a 
handsome fortune.-y podarunek, 
a handsome present. -y czyn, a 
handsome action. 
PIĘKSZYĆ, szę, v.imp. to beau- 
tify, to embellish, to set off. 
PIĘKSZYDŁO, A,s.n. embel- 
lishment, set off; beauty-wash, 
cheek-varnish. 
PIĘKSZYDŁA, pl. tinsel. 
PIELACZ, PIELACZKA, see 
PLEWIARZ, etc. 
PIELĘGNOWAĆ, kuję , v. imp. 
to tend, to attend, to nurse, to take 
care of, to cherish. - kogo w cho- 
robie, - chorego, to take care of 
a sick person, to tend or nurse a 
sick person. Bardzo go pielęgno- 
wano podczas choroby, he was 
carefully attended or taken care of 
during bis illness. ( 
PIELĘGNOWANIE, A, s.n. tare, 
tending, nursing, attendance. 
PIELENIE, a, s. n. weeding, 
cleaning from weeds. 
PIELGRZYM, a, s. m. pilgrim. 
PIELGRZYMKA, I, s. f. female 
pilgrim. = pilgrimage. 
PIELGRZYMOWAĆ, uję, v. n. 
to go on a pilgrimage. 
PIELGRZYMOWANIE, A , s. n. 
going on a pilgrimage; wandering, 
rambling, roaming. 
PIELGRZYMSKI, A , E, of a 
pilgrim. 
P1ELGRZYMSTW0, A, s. n. 
state, life or condition of a pilgrim 
or of one who lives in exile in » 
213 PIE 
foreign country^ collect, pllgrins, 
exiles, political refugees. 
PIELIDŁO, a, 8. n. weeding- 
book. 
PIELUCHA, 1,8.?. PIELUSZKA, 
i, 8. f. dim. swaddling - cloth, 
swathing-clouL W -y dziecko 0- 
winąć, to bind a child in swaddling 
clothes or to swaddle a child. Je- 
szcze był w -ch, he was still in 
bis cradle. Od -ch, from the cradle, 
from a child. 
PIEŃ, PNia, 8. m. trunk or stock 
of a tree. Drzewo na pniu, zboże 
na pniu, standing timber, standing 
corn. W - wydać, fig. to put to 
the sword.=fig. block, blockhead. 
Stoi jak -, he stands like a stock. 
PIENIA, ni, 8. f. the quirks of 
law, cavil, pettifogging. 
PIENIĄC, am , v. imp. 1) a. - 
kogo, to sue one at law, to go to 
law with him. 2) n. to be at law, to 
litigate, to plead. - SIĘ, to sue one 
another. 
PIENIACKI, a , E, litigious, in- 
clined to litigation. 
PIENIACTWO, A, s. n. love of 
litigation, litigious disposition. 
PIENIACZ, a , 8. m. a litigious 
man, barrator, pettifogger, caviller. 
PIENIACZKA, i, s. f. a litigious 
woman. 
PIENIĄDZ, a, 8. m. piece of 
money, coin; pl. PIENIĄDZE, nię- 
dzy, money. Gotowe -e, ready 
money, cash. Drobne -e, small 
moneys change. Być przy -ch, 
mieć -e, to be in cash, to have 
ready money. U mnie kuso pienię- 
dzy,'! am low in cash, I am short 
of money. Umieścić w czem -e, 
to invest money in a thing. Oddać 
-e na procent, to put out money. 
Bez pieniędzy do miasta, bez soli 
do domu, prov. no penny, no 
!>ater>noster; no longer pipe, no 
onger dance; no song, no supper. 
PIENIĄŻEK, żka , s. m. a small 
coin. = (a plant), money-wort. 
PIENIĆ SIĘ, nię się , v. n. imp. 
to foam, to froth. Morze się pieni, 
the sea foams. IVino szampańskie 
się pieni, Champaign wine sparkles 
or froths. Szampan pieniący się, 
sparkling Champaign. - się ze 
złośd, to foam with rage. 
PIENIE, a, s.n. koguta, crowing 
of a cock. PIENIA, song, strains. 
P1ENIEK, ńka , s. m. dim. little 
trunk, stump. Miecz kim na pień- 
ku, fig. to have a crow to pluck with 
one. 
PIENIĘŻNO, adv. with a great 
deal of money. 
PIENIĘŻNY, a, e, moneyed, 
rieh. Człowiek -y, a moneyed 
man. Kara -a, fine, mulct, a- 
mercement. 
PIENISTY, A, e, foamy, frothy, 
spumy. 
PIEŃKA, i, s. f. hemp. 
PIEPRZ, u, s. m. pepper.- 
przedawać, to carry on a grocer's 
trade. Zna sie na tern jak Świnia 
na -u, vulg., he has not the least 
idea of it. 
214 
PIE 
PIEPRZENIE, a, 4. n. act of 
seasoning with pepper. 
PIEPRZNIGA, T, PIEPRZNI- 
CZKA, i, s. f. pepper-box. 
PIEPRZNO, adv. with much 
pepper. 
PIEPRZNY, a , e, seasoned with 
pepper. 
PIEPRZOJAD, a , 8. m. (a large 
bird of South-America), tucana, 
toucan. 
PIEPRZOWY, A, e, of pepper. 
-e drzewo, pepper-plant, pepper- 
tree. Mięta -a, peppermint. 
PIEPRZYĆ, rzę, v. imp. to pep- 
per, to sprinkle with pepper. 
PIEPRZYCA, y. s. f. (a plant.), 
dittander, lepidium. 
PIERAĆ,see PRAĆ. 
PIERDEL, a, s. m. fart 
PIERDOŁA, y, s.m. farter. Sta- 
ry- , fig. an old dotard, an old 
piddler. 
PIERDOLIĆ, łę , v. n. to talk 
nonsense, to piddle. 
PIERDZIEĆ, dzę, v. n. to fart, 
to break wind downwards. 
PIERNAT, a , s. m. feather-bed. 
PIERNIK, A, s. m. and dim. 
PIERNICZEK, czka, 8. m. ginger- 
bread. 
PIERNIKARKA, I, &.f. a woman 
that sells gingerbread. 
PIERNIKARZ, a, s. m. ginger- 
bread-maker. 
PIERŚ, si, s. f. (generally used 
in pl. PIERSI), breast, bosom. Pię- 
kne ma piersi, she has a fine breast. 
Za duże ma piersi, she is too full- 
breasted. Chorować na piersi, to 
have a sore breast. Dziecko przy 
piersi, a child at the breast, sucking 
child. Odłączyć od piersi, to wean 
a child, karmić piersiami, to 
suckle a child. Odsłonić piersi, to 
open one's breast. Przycisnąć do 
Jiersi, to clasp to one's bosom. 
topić komu sztylet w piersiach, 
to strike a dagger into one's breast, 
to stab him. Uderz się w piersi, 
confess your fault. 
PIERSIOWY, a, e, of the breast, 
pectoral. Choroba -a, disease of 
the breast. Puchlina -a, pectoral 
dropsy. Wrzód-y, pectoral ulcer, 
impostume in the lungs. Kość -a, 
breast-bone, stemon. Kanał-y, 
thoracic duct. 
PIERSISTY, a, e, full-breasted, 
high-breasted. 
PIERŚCIEŃ, nią , s. m. ring. - 
ślubny, wedding-ring. -z pieczą- 
tką, seal-ring. Zdiąć - z palea, 
to pull a ring off one's finger. Do 
-nia gonić, to run at the ring. 
Włosy w -niach spadały jej na 
szyję, her hair fell in ringlets upon 
her shoulders. -nie węża, the 
folds of a serpent. 
PIERŚCIENIOWY, A , e, annu- 
lar, annulary. Palec -y, the ring- 
finger or fourth finger. Zaćmienie 
-e, Astr, annular eclipse. 
PIERŚCIONEK, nka, s. m. a 
little ring. 
PIERW, PIERWEJ, adv. first; 
formerly, before. 
PIE 
PIERWIASTEK, snu, 4. m. 
Chim. element or constituent part. 
Rozebrać ciało na -tki, to de- 
compose a body into its constituent 
parts. Cztery główne -tki czyli 
żywioły stworzeniu są : ziemia, 
ogień,powietrze i woda, the four 
elements, usually so called , are 
earth, fire, air, water, of which our 
world is composed. = Arith. root. 
- kwadratowy, square root.- 
sześcienny, cubic root.-Pierwia- 
stki pl. firstlings, first-fruits. Po- 
święcam ci - prac moich, 1 dedi- 
cate the first-fuits or the premices 
of my labour to you. = beginning, 
origin. W -tkach jego pano- 
wania, in the beginning of bis 
reign. 
P1ERWIASTK0W0, adv. prim- 
itively, originally, in the very 
beginning. 
PIERWIASTKOWOŚĆ, ści, s.f. 
primitive state, primitiveness. 
PIERWIASTKOWY, a, e, prim- 
itive, original, primordial. 
PIERWIOSNKA, I, 4. A prim- 
rose, cowslip. 
PIERWOCINY, ciN, 8. f. pl. 
first-fruits, firstlings. 
PIERWORODNIE, adv. original- 
ly. 
PIERWORODNOŚĆ, ści, s. f. 
primogeniture, eldership. 
PIERWORODNY, a, e, first- 
born. Grzech -y, original sin. 
PIERWOSPY, 6w, s.pl. the first 
hours of the night. 
PIERWOTNY, A , e , primitive, 
original, primordial. Wyraz - y, 
Gram, root 
PIERWSZEŃSTWO, a, s. n. 
priority, primeness, primariness, 
preeminence, precendence. 
PIERWSZOŚĆ, ści, s.f. priority, 
anteriority. 
PIERWSZY, A, E, first; former. 
Pierwsi rodzice nasi, our first 
parents. -y miesiąca, the first of 
the month. - e piąlro, the first 
floor. - y kto przyjdzie, - y kto 
się nawinie, the first comer. Przy- 
wrócić co do pierwszego stanu, 
to restore a thing to its former 
PIERZANY, A, e, made of feath- 
CFS. 
PIERZASTY, PIERZATY, A, E , 
feathered, full of feathers. Belt - y, 
strzała -a, feathered arrow. 
PIERZCHAĆ, am, v. n. imp. 
PIERZCHNĄĆ, nę, v. tnsf. to take 
to flight, to take to one's heels, to 
run away, to scamper away. Pierz- 
chnąć z placu, to fly in battle. 
PIERZCHLIWIE , adv. like 
people put in fright. 
PIERZCHLIWOŚć, i, s. f. skit- 
tishness, shiness, timidity. 
P1ERZHLIWY, a, e, skittish, 
shy, timid, easily frightened. 
PIERZCHNIĘCIE, PIERZ- 
CHNIENIE, A ,s. n. sudden flight. 
PIERZE, a , s. n. collect, feath- 
ers, plumage. Ptak jeszcze nie 
porosły w -, a bird that is not yat 
feathered. W - porastać, fig. to PIE w 
feather one's nest, to heap up rich- 
es. W cudze - się stroić, to deck 
one's self with the feathers of other 
people. I z pierza i z mięsa, he is 
fit for any thing. Ani z pierza ani 
z mięsa, he is not fit for or capable 
of any mental or bodily exertion, he 
has nothing to recommend him.PIE- 
RZE is also the third sing, present 
of the verb PRAĆ, to wash linen. 
PIERZYĆ SIĘ, rzę się , v. n. to 
mew, to moult, to shed feathers. 
PIERZYNA, Y, s. f. feather-bed. 
PIERZYSTY, a, e, feathery. 
PIERZYWO,A,s.n. lie-washing, 
wash. 
PIES, psa , s. m. dog. - dobrej 
rasy, a true-bred dog. - miesza- 
niec, a half-bred dog, mongrel. - 
gończy, hound, beagle, ranger. - 
wy żel, legawy, pointer, setter, 
setting-dog. - tax, terrier. - po- 
kojowy, a lap-dog. - owczarski, 
shepherd's dog. = fig. Żyją jak- 
z kotem, they agree like cats and 
dogs. Kto chce psa uderzyć, kij 
znajdzie, give a dog a bad name 
and hang him. Dobra psu i mucha, 
it is but a trifling gain, but still it is 
something. Psu oczy sprzedał, he 
is lost to every sense of shame. Psy 
wyją a miesiąc świeci or psie głosy 
niepójdąpod niebiosy,prov. a vir- 
tuous man does not mind slanderous 
tongues. Dbam o to jak - o piątą 
nogę, I don't care a fig or a rush 
for that. Gdzie pana kochają tam 
i psa głaszczą, love me, love 
my dog. Zjadł - sadło , he was 
hit home, he felt conscious of his 
guilt. Wszystko to pójdzie napsa, 
all that will come to nothing, will 
vanish into smoke. I psa tam nie 
masz, there is no living soul. 
Zdechł -y he is at his wit's end , 
he does not know what to say next. 
Jechał cię -, the devil take you, 
go and be hanged. Nie dla psa 
kiełbasa, prov. there is nothing 
for you, you shall have none ol it. 
Przyschło jak na.psie, he put up 
with an affront, he pocketed it, he 
feels, not when he is stung. 
PIĘŚĆ, ści, s.f. fist. Uderzyć 
kogo -ścią, to strike one with 
the fist. Pogrozić komu -ścią, to 
shake one's fist at one. Walka na 
-e, a fight with fisticuffs, boxing- 
match. Przyszło do -i, they 
came to fisticuffs or handy blows. 
Jak - do nosa, fam. these two 
things do not agree together, do 
not tally with each other. 
PIĘŚCIARZ, a , s. m. boxer. 
PIEŚCIĆ, pieszczę , v. imp. to 
fondle, to cocker, to caress, to pet. 
Ta matka nazbyt pieści swe dzie- 
ci, that mother fondles her child- 
ren too much. - SIĘ, to take great 
care of one's self. - się w mowie, 
to speak with affected softness, to 
mince one's words. 
PIEŚCIDEŁKO, PIEŚCIDŁO, A, 
S.n. darling,favourite,pet. Twarz 
pieścidełko, very pretty little face. 
Nóżka pieścidełko, very pretty 
little foot. 
PIE 
PIESEK, ska, PIESECZEK, 
czka , s. m. dim. pretty little dog. 
PIEŚŃ, ni, s.f. song, ode.- 
nad pieśniami, Solomon's song. 
- weselna, nuptial song. - ko- 
ścielna, hymn. = canto. Poema 
we trzech pieśniach, a poem in 
three cantos. 
PIESZCZENIE, A, s.n. the act of 
fondling, cockering, caressing. 
PIESZCZOCH, a, PIESZCZO- 
SZEK, szka , s. m. a child spoiled 
by too much fondling, a-pet; ten- 
derling , weakling. 
PIESZCZOCHA, y, PIESZCZO- 
SZKA, i, s.f. a spoiled child (in 
speaking oi a girl). 
PIESZCZONY, a , e , spoiled by 
fondling; weak, delicate, effemi- 
nate, soft, tender. 
PIESZCZOTA, y, s. f. dalliance, 
fondness, wantonness, tenderness; 
delicacy, effeminacy. 
PIESZCZOTLIWY, A, e, soft, 
tender, delicate, effeminate. 
PIESZEK, szka , s. m. foot-trav- 
eller, pedestrian. - (at chess), 
pawn. 
PIESZO, adv. on foot. 
PIESZY, A, e , going on foot, 
pedestrian. Wojsko -e, infantry, 
foot soldiers, foot..Pułk -y, a re- 
giment of foot. Żołnierz -y, a 
foot-soldier. -y posłaniec, a foot- 
messenger. -y podróżny, foot- 
traveller. 
PIĘTA, y, s. f. heel. - u poń- 
czochy, heel-piece of a stocking. 
Nastąpić komu na -ę, deptać 
po -ch, to tread upon one's toes. 
Świecić -mi, to be out at the 
heels. Więcej u niego rozumu 
w pięcie niż u ciebie w głowie, 
he has more wit in his little finger, 
than you have in your head. Aż 
mu w pięty poszło, that stung him 
to the quick or to the very heart. 
PIĘTAK, a , s. m. a copper coin 
of Poland (about an English penny). 
PIĘTNAŚCIE, std , s. num. fif- 
teen. 
PIĘTN AŚCIORO, orga, s.num. 
(used in speaking of persons of dif- 
ferent sexes, of little children and 
young animals), fifteen. Było nas 
-, we were fifteen. - dzieci i ty- 
leż bydła, fifteen children and as 
many cattle. 
PIĘTNASTOLETNI, a, e, of 
fifteen years. -a dziewczyna, a 
girl fifteen years old. -e sprawo- 
wanie urzędu, an employment of 
fifteen years' standing. 
PIĘTNASTY, a, e, fifteenth. 
Król Ludwik-, king Lewis the 
fifteenth. - tego dnia miesiąca, 
the fifteenth of the month. 
PIĘTNO, a, s.n. stamp, mark , 
brand. - niesławy, a not of infa- 
my. Wypalić-, to mark with a 
brand-iron, to brand. Wszystkie 
dzieła tego pisarza noszą na so- 
bie - geniuszu, all the works of 
that writer bear the stamp of ge- 
nius. 
PIĘTNOWAĆ, ndję , v. imp. to 
stamp, to brand. 
PIŁ 
PIĘTNOWANIE, a, s.n. the act 
of stamping , branding. , 
PIĘTRO, A, s.n. floor, story. 
Dom na trzy -a, a house three 
stories high. Pierwsze, drugie, 
trzecie -, the first, second, and 
third floor. Mieszka napierwszem 
piętrze, he lives on the first 
floor. 
PIĘTROWAĆ.ruję, PIĘTRZYĆ, 
rzę , v. imp. to erect a building 
many stories high. - SIĘ, to rise. 
Morze się piętrzy, the sea runs 
high. 
PIETRUSZKA, i, s.f. parsley. 
PIGMEJCZYK, A, s.m. pigmy, 
dwarf. 
PIGUŁKA, i, s.f. pill. Umie 
złocić gorzką -ę, he knows how 
to gild the pill. Musiałemjpolknąc 
tę -ę, I was fain to swallow that 
pill. 
PIGWA, y, s. f. quince. Drze- 
wo pigwowe, ą, wild quince-tree. 
PIJAĆ, am , v. freq, of PIĆ, to 
use to drink; to be given to drink. 
PIJACKI, a , e , of a drunkard, 
like a drunkard. 
PIJACZKA, i, s.f. a drunkea 
woman, a fuddling gossip. 
PIJACZYNA, y, s.f. fuddle- 
cap, luddler. 
PIJACZYSKO, A, 8.m. swiller, 
tippler, toper. 
PIJAK, a , s. m. drunkard. Pan 
większy - niż sługa, the master 
is a greater drunkard than the 
servant. 
PIJANIUSIEŃKI, PIJAN1UTEŃ- 
KI, a, e , intens. form of PIJANY, 
quite drunk. 
PIJAŃSTWO, k, s.n. drunken- 
ness , ebriety. 
PIJANY, a, e, drunk, drunken, 
intoxicated with liquor, fuddled, 
inebriated , maudlin. Pół -, half 
drunk, half seas over. - jak sztok, 
jak bela, dead drunk. Po pijane- 
mu, po pijanu, drunkenly, being 
drunk, in a state of intoxication. 
PIJATYKA, I, s.f. drinking 
bout, drinking match , carouse. 
PIJAWKA, i, s.f. leech. 
PIK, onomat. (signifying a pak 
pitation of the heart), pitapaC 
W serduszku mu pik, pile, Jiis 
heart goes pitapat. 
PIKA, i, s. f. pike, spear. 
PIKAĆ, see PIKNĄĆ. 
PIKIER, PIKINIER , a, s.m. 
pikeman. 
PIKIETA, y, s.f. (a play at cards), 
piquet. = picket, advanced guard, 
outpost. 
PIKNĄĆ, nę, v.inst. PIKAĆ 
am, v. imp, to prick, to pierce. 
Coś mu piknęło, his heac^misgave 
him , he had ^foreboding. Piknęło 
go to, he was stung to the quick 
or to the very heart- by that 
PIKOWAĆ, kuję, v. imp. to 
quilt. - kołnierz, to stitch a 
collar, - kogo, to nettle, nip or 
teaze one. 
PIŁA, r, s. f. saw. - saw-fish. 
PIŁKA, i, s. f. a ball. Grawpił- 
kę, tennis. - band-saw. 
215 PIO 
«> PIEKARNIA, PILARNIA , ni , 
S.f. tennis-court. 
PILNIK, a , s. m. file. 
PILNIKARZ, A, 8. m. file-cutter. 
PILNIE, PILNO, adv. diligent- 
ly, assiduously. Przykładać się- 
do nauk, to apply one's sell to stu- 
dy with great diligence. - badać, 
to make diligent inquiry or inqui- 
ries. = In a hurry, pressingly, 
urgently. Nie tak pilno, nic pil- 
nego , there is no haste Tor that, 
there needs no hurry in this affair. 
PILNIEJ, compar. of PILNIE, 
more assiduously. Kiedy go naj- 
pilniej to go nie ma, he is always 
out of the way when he is most 
wanted. 
PILNOŚĆ, set, s. f. diligence, 
assiduity, industry. Obowiązek ten 
wymaga wielkiej -i, that place 
requires close attendance. Dołożyć 
do czego -i, to bestow a great 
deal of pains upon a thing, to use 
one's best endeavours. Brak zdol- 
ności wynagradza -q, he makes 
up in diligence what he wants in 
abilities. 
PILNOWAĆ, nuję , v. imp. to 
look to or after, to watch, to keep 
good watch. => to tend, to attend, 
to mind. - bydła, to look after 
the cattle. - lasu, to be a wood- 
keeper. - dziecka, to tend or 
nurse a child. - jeńców, wię- 
źniów , never to lose sight of pris- 
oners. - chorego, to watch or 
attend a sick body. Nie pilnuje 
swego syna, he does not keep a 
watchful eye upon his son. Pilnuj 
tego, look to it. Niech każdy pil- 
nuje swego, every one must attend 
or mind his own business. Pilnuj 
swego nosa, sweep before your 
own door, mind your own busi- 
ness. 
PILNY, a, e, diligent, assiduous, 
studious. -y uczeń, a diligent 
scholar. -e staranie, close atten- 
dance, one's best endeavours, great 
care. = pressing, urgent. -y list, 
the letter Is pressing. - y interes , 
pressing business. Mam do niego 
-y interes, I must needs speak 
with him. -a potrzeba, urgent 
necessity. 
PIŁOWAĆ, łuję, v. imp. to saw. 
- drzewo, deski, marmur, to 
saw timber, boards, marble into 
slabs. - pilnikiem, to file or cut 
with a file. 
PIŁOWANIE, A, s.n. sawing. 
- tego marmuru, tego drzewa 
kosztuje tyle, the sawing of that 
block of marble, of that load of 
wood costs so much. 
PILŚŃ, śni, PILŚĆ, śa. 8.1. 
felt. 
PILŚNIANY, A, e, of felL 
PILŚNIARZ, A, s. m. felter, felt- 
maker. 
PIOŁUN, u, 8.m. wormwood. 
PIOŁUNKÓWKA, PIOŁUNÓW- 
KA,t, s.f. brandy made up with 
wormwood. 
P10ŁUNK0WY, PIOŁUNOWY, 
a, b, of wormwood. 
216 
PIR 
PION, u, s.m. plumbing line, 
plumb, plummet. = pawn at chess. 
= Chir. probe. 
PIONOWAĆ, ndję, v. imp. to 
plumb or regulate with a plummet. 
- ranę, to probe a wound. 
PIONOWO, adv. plumb, per- 
pendicularly, vertically. 
PIONOWY, a, e, perpendicular, 
vertical. 
PIÓRKO, a , s. n. dim. little 
feather, little pen. Lekki jak -, 
light as a feather. - do zębów, 
picktooth. 
PIÓRNIK, a, s.m. pen-case. - 
(a plant), volant, water-soldier. 
PIÓRÓ, a , s.n. quill, feather, 
pen. -nie zatemperowane, quill. 
- zatemperowane, pen. - ko- 
gucie , cock's feather. - strusie, 
ostrich feather. Pęk piór, bundle of 
feathers or of quills. Temperować 
-, to make a pen. Wziąść - do 
ręki, to set pen to paper, to take 
up the pen. Złożyć -, to lay down 
the pen. Wszystko co wychodzi 
z pod jego -a, every thing that 
comes from his pen. Prawda kieruje 
jego -em, thruth guides his pen. 
To nie jego -, it is not his style. 
Pisać jak - wyskoczy, to write as 
the pen runs, to let one's pen run 
on. - u świdra, bit of a wimble. 
- u klucza, bit of a key. - u heł- 
mu, plume of a helmet. 
PIÓROWY, A, e, of a feather. 
PIORUN, u, s. m. thunder, thun- 
derbolt, clap ol thunder.-ude- 
rzył, the thunder has fallen. - 
w niego uderzył, he was struck 
with the thunder. Jak gdyby - 
w niego uderzył, jak -em został 
rażony, fig. he was thunderstruck 
at it. - y Watykanu, the thunders 
of the Vatican. -wojny, the thun- 
derbolt of war. Biedz -em, to run 
at full speed. Niech to jasny - 
trzaśnie or do stu -ów, plague 
upon It. 
PIORUNOWAĆ, nuię, v. n. imp. 
fig. to thunder, to fulminate, to in- 
veigh against. 
PIORUNOWY, A, e, of thunder. 
Pocisk -y, thunderbolt. Kamień 
-y or P1ÓRUNEK , belemnites, 
thunder-bolt. 
PIORUNUJĄCY, a, e, thunder- 
ing. Głos -y, a thundering voice. 
Srebro -e, Chim. fulminating 
powder. 
PIOSNECZKA , PIOSENKA , 
PIOSNKA, i, S.f. little song, ditty, 
lay. Zawsze jedną piosnkę śpie- 
wa, he harps always on the same 
string. Głuchemu piosnkę śpie- 
wać , it would be full as well to 
speak to a post. Na czyim wózku 
jedziesz tego piosnkę śpiewaj, 
prov. you must conform to the 
humour of the people on whom 
you depend. 
PIOTR, a , s. m. Peter. Piotra 
komu napędzić, fig. to frighten 
one to death or out of his wits. 
Wyglądać jak Piotrowin, to look 
like one risen from the dead. 
PIRAMIDA, T, 8. f. pyramid. 
PIS 
PIRAMIDALNIE, adv. in form 
of a pyramid. 
PIRAMIDALNY, A, e,pyramidal. 
PIRÓG, OGA, 5. m. P1ROZEK , 
żka , dim. a kind of paste stuffed 
with meat or cheese. 
PISAĆ, piszę , v. imp. to write. 
- do kogo, towrite to one. Jak 
cię widzą, tak cię piszą, fig. fine 
feathers make fine birds. - SIĘ, 
to write one's self. Pisze się szla- 
chcicem, he writes himself esquire, 
he assumes the title o« esquire. - 
się na czyje zdanie, to subscribe 
to one's opinion. Tu się pis ze, tu 
się się maze, to rob Peter to pay 
Paul. Jak się ten wyraz pisze? 
how is this word spelled? how do 
you spell it? 
PISANIE, a , s. n. act of writing. 
Nauczyciel -a, writing-master. 
Sztuka -a, the art of writing. 
PISANKA, i, s./. Easter-egg. 
PISANY, a. e, written. 
PISARCZYK, A, PISAREK, rka, 
S. m. a writing clerk, amanuensis. 
PISARSKI, A, e, oi a writer; 
serving for writing; used in wri- 
ting. Znamiona-e, accents used 
in writing. Porządki-e, writing 
°1 PISARSTWO, A, s.n. office of 
3 clerk. 
PISARZ, a, s.m. writer; clerk 
of a court of justice; notary, scriv- 
ener ; clerk in public offices. 
PISEMKO, a , s. n. pamphlet. 
PISK, u , s.m. puling, whine, 
whimper. 
PISKLĄTKO, A, PISKLĘ, cia , 
s.n.pl. PISKLĘTA,chick,chicken, 
chickling. . 
PISKLIWIE, adv. in a puling 
voice. 
PISKLIWOŚĆ, ści, s.f. puling 
voice. 
PISKLIWY, a, E, puling, whin- 
ing , whimpering. 
PISKORZ, a , s. m. (a kind of 
eel), mud-fish. 
PISMAK , a ,'s. m. scribbler. 
PIŚMIENNICTWO, A, S.n. wri- 
ting of books, literary pursuit, li- 
terature. - Polskie, the Polish 
literature. 
PIŚMIENNY, a, E, knowing how 
to write, skilful in writing; scriplo- 
ry, written. Mowa -a, written 
language. Dowód -y, a deed, a 
document. Spór -y, literary dis- 
pute. Pomniki -e, written monu- 
ments , records. 
PISMO, A, s. n. writing, written 
work. Pisma Byrona, Lord Byron's 
works. Pisma starożytnych filo- 
zofów, the writings of the ancient 
philosophers. Pismo Święte, the 
Holy Writ, the Scripture. Nic mo- 
żesz temu zaprzeczyć, mam to 
od ciebie na piśmie, you cannot 
deny it, I have it under your hand. 
PISMOKRADZTWO , a, s.n. 
plagiarism. 
P1SM0LEJ, a, s. m. letter-foun- 
der. 
PISOWNIA, m. s. f. ortho- 
granhv. PLA 
PISYWAĆ, uję, v. freq, to use 
to write, to write frequently. Pisu- 
jemy do siebie, we keep or carry 
on a close correspondence. 
PISNĄĆ, nę , v. inst. to scream 
out. - słówko, to breathe a word. 
Ani pisnął, he gave not a word, 
he did not utter a single word. Ani 
mi piśnij, I absolutely forbid you 
to open your Ups, mum is the order 
of the day. 
PISTOLET, u, s.m. PISTOLE- 
CIK , a , dim. pistol. 
PISTOLETOWY, A, E, of a 
pistoL Na strzał-y, within pistol- 
shot. 
PISZCZAŁKA, i, 8. f. pipe, fife, 
PISZCZAŁKO WATY, A, e, Bot. 
fislular. 
PISZCZEĆ, czę, v.n. to pule, 
to whine. 
PISZCZEK, czka, s.m. fifer, 
piper. 
PISZCZEL, i, s. f. shank, bone 
of the leg. 
PITNY, a, e, potable, drinkable. 
PIUSOWY, A, e , puce, puce- 
coloured. 
PIWKO, a, 8. n. small beer. 
Młode -, fig. wild oats, foHes of 
youth. Jeszcze się młode -nie 
wyszumiało, he has not yet sowed 
his wild oats. 
PIWNICA, Y, s.f. cellar. 
PIWNICZY, ego , s. m. butler. 
PIWNY, a,e, of beer. Pijak 
-y, a man who gets drunk with 
beer* 
PIWO, a, s. n. beer. - warzyć, 
to brew. Nawarzyć sobie -a, fig. 
to bring one's self into trouble. 
Pijże - jakiegoś nawarzył, see 
Pić. 
PIWOWAR, A, s. m. brewer. 
PIWOWARKA, i, 8. f. brewer's 
wife. 
PI WO WARNIA, ni, s.f. brew- 
house, brewery. 
PIWOWARSKI, A, E, of a 
brewer. Koń -i, dray-horse. 
PIWO WARSTWO, a, s.n. trade 
of a brewer. 
PIWSKO, s.n. bad beer. 
PIWONIA, nii , 8. f. peony. 
PIŻMO, a ,s. n. musk. 
PIŻMOWAĆ, muję, v.imp. to 
perfume with musk. 
PIŻMOWIEC, wca, s.m. Tibe- 
tian or Indian musk. 
PIŻMOWY, A, e , musky. - e 
ziele, musk-herb, moschatell. 
PLAC, u, s.m. square. Jest wie- 
le -ów w Londynie, there are a 
'great many squares in London. - 
targowy, market-place, see RY- 
NEK. - ground (to build upon).= 
field of battle. = Wyjść, wyjechać 
na -, stawić się na -u, to go to 
the place appointed for a single com- 
bat. Został na-u, he was killed 
upon the spot. Dotrzymać -u, 
to stand or keep one's ground. U- 
stąpić, zejść z -u, to give or 
lose ground, to quit one's ground. 
Otrzymać -, to remain master of 
the field (of battle). Na - z czem 
PLA. 
wyjeżdżać, to boast continually of 
a thing, to pride one's self on IL 
- broni, place of arms, parade. 
PŁACA, y, s. f. wages, salary. 
PLACEK, cka, s. m. a broad thin 
cake.-owsiany, bannock, oatcake, 
seePODPŁOMYK.Łeieć plackiem 
na ziemi, fig. to lie flat upon the 
ground. Pasaż plackiem na zie- 
mię, to prostrate one's self. Dać 
komu, placka, to strike one with 
the palm of the hand. 
PŁACHCIANY, a, e, made of 
coarse hemp or linen-cloth. 
PŁACHTA, Y, s. f. a piece of 
coarse cloth, clout. 
PŁACIĆ, cę , v. imp. ZAPŁA- 
CIĆ , cę , v. perf. to pay. a- za co, 
to pay for a thing. - wierzycieli, 
to pay one's creditors. - sługom, 
to pay the wages of one's servants. 
-tygodniowo,miesięcznie, to pay 
by the week, by the month. - ko- 
mu. niewdzięcznością, to pay one 
with ingratitude. Kto ręczy, ten 
płaci, the bail must pay. - wza- 
jemnością, to make a return, to 
requite. Przyjaźń płaci się przy- 
jaźnią , friendship requires a sui- 
table return. 
PŁACIK, A, 8. m. a piece of 
cloth. 
PLACÓWKA, 1, 8. f. outpost, 
outguard composed of a body of 
soldiers. 
PLACYK, u, s. m. dim. of PLAC, 
which see. 
PŁACZ, v,s.m. weeping, crying, 
tears. Nie módz się wstrzymać od 
-u, not to be able to refrain from 
tears. On na to w -, (on hearing 
this news) he fell a crying, he burst 
forth into tears. Śmiać się do - u, 
to laugh till the tears come. - i 
zgrzytanie zębów, the weeping 
and the ,gnashingj>j teeth. Padol 
-u, the valley of. tears. 
PLĄCZĄCY, A, e, weeping. 
Wierzba -a, weeping willow. 
PŁACZKA, i, S. f. female weeper. 
PŁACZLIWIE,adv. with tears in 
one's eyes, sorrowfully. 
PŁACZLIWY, a, e, inclined 
to weep; sorrowful, lamentable, 
mournful. 
PLĄDROWAĆ, ruję , v. h. imp. 
to plunder, to pillage. - po kraju, 
to plunder or pillage a country. - 
komu po. kieszeniach, to search or 
rummage one's pockets. 
PLAGA, i, s./. flogging, stripe, 
whipping. Dostać -i, to get a 
flogging. = plague, scourge, public 
calamity.-i Egiptskie, the plagues 
of Egypt Oni są -ą społeczeń 
stwa, those kind of people are the 
plague of mankind. 
PŁAKAĆ, czę, v. n. and a. to 
weep, to cry, to shed tears.- z ra- 
dości, to weep for joy. - ze smu- 
tku, ze złości, to weep with sorrow, 
in spite. - rzewnemi łzami, to 
shed bitter tears. -jak baba,jak 
dziecko, to cry like a calf, to weep 
like a church-spout. - nad kim, 
nad 'czem, to weep for one, for a 
thing. - nad śmiercią swych 
?ŁA 
przyjaciół, to bewail the loss of 
one's friends. - na kogo, to com- 
plain of one with tears in the eyes. 
*- za kim, to grieve for one's ab- 
sence, to yearn after him. 
PŁAKSA, y, s. m. and f. weeper, 
sniveller. 
PLAMA, y, s. f. stain, spot, blot, 
speckle. Wywabić -ę z sukni, to 
take or fetch out a stain. Mieć -y 
na twarzy, to be freckled. Pies 
biały w czarne -y, a white dog 
with black spots.-y na słońcu, 
the spots of the sun. Jestto - w je- 
go życiu, - na honorze, fig. it is 
a blot on his name or reputation, it 
is a blot on his scutcheon. 
PLAMIĆ, mię , v. imp. to stain, 
to blot, to spot, to soil. - odzie- 
nie, to stain or soil one's clothes. 
Grzech plami czystość duszy, fig. 
sin stains the purity of tHe soul, seo 
SPLAMIĆ. 
PLAMISTY, a, e, that soils or 
spots presently. Biały kolor jest 
-y, white is a colour that soils 
presently. 
PLAMKA, i, s.f.dim. of PLA- 
MA, little stain. 
PLAN, u, s.m. budynku, the 
draught of a building. - majętno- 
ści , the survey or draught of one's 
lands, estate. - miasta, oblęże- 
nia , the plan of a town or siege. 
Zdjąć -, to take or draw the plan 
of a place. =» fig. plan, scheme, 
project, design. - wojny, kam- 
panii, the plan of a military cam- 
paign. Pomieszać komu -y, to 
thwart one's designs. 
PLANETA, y, s. m. planet Dro- 
ga -y, the orbit of a planet 
PLANETARNY, A, e, planetary. 
System -y, planetary system. 
PLANETNY, PLANETOWY, A, 
e, of a planet, of planets, plane- 
tary. 
PLANTACYA, yi, s.f. planta- 
tion. 
PLANTOWAĆ, tuję, v.imp. dro- 
gę , górę, to level a road, a moun- 
tain. 
PLĄS, u, s. m. usually In the pl. 
PLĄSY, ów, gambols, capers; 
frisking dance. Pójść w -y, to faljj 
a dancing. Koń cały w -ach, a 
prancing or curvetting horse. 
PLĄSAĆ, am, v. n. to gambol, to 
.caper or cut capers, to frisk or 
dance in frolic. 
PLĄSANIE, a, s. n. gamboling, 
capering, frisking, dancing in frolic. 
PLASK, onomatthwick-thwack! 
PŁASK, s. m. Na -, flatwise or 
flatways. Położyć co na -, to lay a 
thing flat on the ground. Leżeć na 
-, to lie flat on... 
PŁASKI, a, e, flat,even, level. 
Grunt-i, a flat, level ground. Kraj 
-i, a flat, level country. Dach -i, 
a flat roof, platform. Nos- i, a flat 
nose. Statek -i, a flat-bottomed 
beat. Koń-i, a lank horse. Po- 
wierzchnia -a, Math, a plain su- 
perficies. fig. flat, shallow, 
empty, mean. Człowiek -i,z mean 
fellow. Rozmowa-a, a flat dis- 
217 218 
PŁA 
course. Styl -i, a fiat style. Myil 
-a, an insipid thought. 
PŁASKO, adv. flatly. 
PŁASKONOGI, A, e, flat-footed, 
Zool. palmepede. • 
PŁaSKONOSY, a, e, flat-nosed. 
PŁASKORZEŹBA, y, 3. (. basso- 
relievo. bass-relief. 
PŁASKOŚĆ, ści, s.f. flatness, 
evenness, level. = fig. flatness, 
shallowness, emptiness, meanness; 
flat, coarse expression. 
PLASKAĆ, ham, v. imp. PLA- 
SNĄĆ, nę, v. inst. to strike with 
the palm of the hand. Plasnąć o 
ziemię, na ziemię, to lali flat or 
plump on the ground. Plusnął 
go, he struck him with his band 
open. 
PLASTER, tra, 3. m. plaster, 
salve. Przyłożyć - do rany, to 
lay a plaster to a sore. Odjąć -, to 
take oil a plaster. - miodu, honey- 
comb. 
PŁASZCZ, a, 3. in. PŁASZCZYK, 
A , dim. cloak. Obwinąć się w -, 
-em, to wrap up one's sell in one's 
cloak. - królewski, the imperial 
or royal mantle. - paradny, a 
mantle of state, pall. = fly. cloak, 
cover, pretence. Pod -em religii, 
under the cloak of religion. 
PŁASZCZKA, i, 3. f. (a flsh), 
plaice. 
PŁASZCZOWY, A, e, of a cloak. 
Sukno -e, cloth good for a 
cloak. 
PŁASZCZYĆ, czę,v. imp. SPŁA- 
SZCZYĆ, czę, v. perf. to flatten.- 
SIĘ, to grow or become flat; fig. to 
cringe and crouch, to lawn, to 
grovel. - się przed kirn, to cringe 
or crouch before one, to fawn upon 
him. 
PŁASZCZYSTY, A, E, level, flat. 
Kraj-y, a flat open country. 
PŁASZCZYZNA, Y, 3. f. plain, 
level ground. - morska, the main, 
the sea. = Math, a plain superfi- 
cies.- pozioma, horizontal plane. 
- pionowa, vertical plane. 
PŁAT, u, s.m. payment, pension. 
Język w- dawać (of a barrister), 
to speak for money, to become a 
vile hireling. = rag, tatter; shred 
of cloth. 
PŁATA, y, 3. f. see PŁACA. 
PLĄTAĆ, czę, am, v. imp. to 
entangle, to hamper; to complicate, 
to embroil.- SIĘ, to get entangled. 
- się w odpowiedziach, w roz- 
mowie , to falter in one's answers, 
to contradict one's self. Pijany aż 
mu się język plącze, he is so drunk 
that he can scarcely utter a word. 
Temu pijanemu nogi się plączą, 
that drunken fellow reels about, 
PŁATAĆ, am, u. irrtp. PŁATNĄĆ, 
nę, v. inst. to cleave, to split,'to 
open by splitting, cleaving or 
hewing. = to slice, to cut into thin 
pieces. - rybę, to gut or draw fish 
and cut it up. Płatnąć kogo przez 
twarz, to-give one a slash across 
tne face, to cut him through the 
face. Płatać figle, fig. to play 
tricks. 
PLE 
PLĄTANINA, Y, 8. f. entangle- 
ment, embroilment, complication, 
intricacy, involution. 
PŁATEK, tka, S. m. PŁATU- 
SZEK, szka , dim. a piece of linen- 
cloth ; shred, slice. - pieczeni, a 
slice of roast meat. - złota, a 
spangle of gold, leaf ol gold, gold- 
foil. - śniegu, a flake of snow. 
Idzie mu wszystko jak z płatka, 
fig. every thing succeeds to his 
heart's desire, he has the world in 
a string. 
PŁATKA, i, s. f. stake (at play), 
see STAWKA. Zagarnąć -ę, to 
sweep stakes. Wpaść w -ę to lose 
at play, to be loo'd. 
PŁATNIK, a, s. m. paymaster. 
PŁATNY, A, e, paid, in pay, 
stipendiary. Bydż dobrze- m, to 
be well paid, to receive high wages. 
Urzędnicy-i od rządu, placemen 
paid by government. 
PŁATWA, y, s. f. raft, float. = 
roofsill. 
PŁAW, W PŁAW, adv. swim- 
ming. W - się puścić, rzucić, to 
throw one's self into the water (in 
order to cross it by swimming). 
Przebyć rzekę w-, to swim over 
or across the river. 
PŁAWIĆ, wię v.imp. to Coat, to 
convey by water. - drzewo, to 
float wood down a river. - zboże, 
to ship, transport, carry or convey 
corn by water. - konia, to water 
a horse (to ride him through the 
water. - kruszce, to melt or smelt 
the ore. -SIĘ po powietrzu (said 
of a bird), to float in mid heaven, 
to hover in the air.-się we łzach, 
to shed abundant tears. - się we 
krwi, to bathe in blood, to delight 
in blood. 
PŁAWIDŁO, a, s. n. Metal., 
rake of a smelter's table. 
PŁAWIENIE, a, s. n. konia, 
the watering of a horse. - drzewa, 
the floating of wood or timber. - 
kruszców, the art of melting 
metals. 
PŁAWKA , i, s. f. more usually 
in the pl. PŁAWKI, cork, bladder 
or any thing to hold up one that 
learns to swim. 
PŁAZ, a, s. m. reptile. - the 
flat side of a sword. Dał mu kilka 
-ów, he gave him some strokes 
with the flat side of his sabre. 
PŁAZEM, adv. fig. unpunished. 
Uchodzić-, togo unpunished.- 
mu to uszło, he came off unpunish- 
ed. Puszczać co -, to connive at 
a thing, to let it pass. 
PŁAZOWAĆ, zuję, v. imp. to 
strike with the flat side of a sword. 
PŁCIOWY, a, e, sexual. Części 
-e sexual parts. 
PLEBAN, a, 5. m. parish priest, 
parson, curate. 
PLEBANIA, n, s. f. parsonage, 
parson's house. = benefice or living 
of a parson. 
PLEBAŃSKI, a , e, of a parson. 
PLEBAŃSTWO, A, s. n. the 
office of a parson. 
PLEBEJUSZ, a, 8. m. plebeian. 
PLE 
PLEBEJL'SZOWSKI, a , e. ple- 
beian. 
PLEĆ, u, s. m. used generally in 
the pl. PLECY, ów, back, shoul- 
ders. Szerokie -y, broad shoul- 
ders. Ściągnąć kogo przez -p, to 
strike one over the shoulders. Wy- 
smarować komu -y, to thrash, 
drub or belabour one. - Plecy, 
countenance, protection , patro- 
nage. Mieć w kim-, mieć za 
sobą dobre -, to be backed or 
countenanced by one. Nie po mo- 
ich to plecach, that Is beyond my 
strength and power. 
PLEĆ, pielę, v. imp. to weed, 
to clean from weeds. 
PŁEĆ, płci, s. f. sex. - męzka, 
żeńska, the male sex, the female 
sex.- piękna, the fair sex, woman- 
kind, women.= complexion, colour 
of the face. Piękną ma-, he or 
she has a fine complexion.- świe- 
ża, żywa, a fresh, a lively comple- 
xion. Barwidła psują-, the paint 
spoils the tace. 
PLECHA, y, s. f. bald pate, ton- 
sure. 
PLECIANKA, PLECIONKA, i, 
s. /. twist, plait, braid. 
PLECIONY,a, e, twisted, plaited, 
braided. 
PLECIUCH, A, s. m. babbler, 
blabber, tattler. 
PLECZYSTY, A, e, broad-shoul- 
dered. 
PLEMIĘ, ienia, s. n.pl. PLEMIO- 
NA, tribe, clan, stock, race, lineage, 
family. 
PLENIPOTENCYA, Ył, s. f. full 
power, power Qf attornev. 
PLENIPOTENT, a, s. m. pleni- 
potentiary. = attorney, solicitor. 
PLENNO, adv. plentifully, a- 
bundantly. 
PLENNOŚĆ, ści, s.f. fruitfulness, 
plentitulness. 
PLENNY, a , e, fruitful, plen- 
tiful, abundant. 
PLEŚĆ, plotę, v. imp. to twist, 
to plait, to braid.- włosy, to braid 
or twist hair. - koszyki, to make 
baskets. - wianek, to wreath a 
garland. = to tell idle stories, to 
talk nonsense.- koszałki, opałki, 
- jak na mękach, to tell stories 
of a cock and a bull, to say nothing 
but flams. 
PLEŚŃ, ni, s. f. mould, mouldi- 
ness, mustiness. 
PLEŚNIEĆ, nieję, v: n. imp. to 
mould , to grow mouldy or musty. 
PLETNIA, ni, s.f. whip (made of 
thin twisted straps). 
PLETVVA, y, $. f. fin. 
PLETW1STY, A, E, furnished 
with fins, finny. 
PLETWONOGI,a, e, fin-footed, 
web-uoted, palihipede. 
PLEWA, y. s. f. chaff. 
PLEWISTY, PLEWNY, A, E, 
chafflike, lull oi chaff, chaffy. 
PLEW NIK, a, s. m. chaff-store. 
PLEWIARKA, i, s. f. z woman 
employed in weeding. . 
PLEWIARZ, a, a. m. weeder/ 
PLEW1DŁO, a, 8. n. weeding. PŁO 
PLICHTA,t,s./'. cabin (in a ship). 
PLIK, v, 8. m. PLIKA, i, s. f. ' 
bundle, bunch. - papierów, a file 1 
of papers. 
PLISZKA, 1.8. f. (a bird), wag- 
tail. 
PLIWA, y, 8. f. and dim. PLI- 
WKA, i, s. f. film , pellicle, mem- 
brane. 
PLIWCZANY, PLIWKOWATY, 
a, e, filmy, membraneous, mem- 
branaceous. 
PŁOĆ, ci, PŁOTKA, I, s. f. (a 
fish), roach. 
PŁOCHA, y, s. f. stay of a 
weaver's loom. 
. PŁOCHLIWOŚĆ, ści, s. f. skit- 
tishness, shines, coyness. 
PŁOCHLIWY, a, e, skittish, 
shy, coy. 
PŁOCHO, adv. wildly, wantonly, 
giddily; rashly, thoughtlessly, in- 
considerately. 
PŁOCHOŚć, ści, s. f. wildness, 
wantonness, giddiness , rashness, 
thoughtlessness, levity, volatility. 
PŁOCHY, a,e, wild, wanton, 
giddy; rash, thoughtless, lighthead- 
ed, volatile. 
PŁOCICĄ, Y, PŁOCICZKA, I. 8. 
f. see PŁOĆ. 
PŁÓCIENKO, a, t. n. printed 
callico. 
PŁÓCIENNICTWO, a, s. n. 
linencloth trade,linendraper's trade. 
PŁÓCIENNIK, a, s. m, linen- 
draper. 
PŁÓCIENNY, A, e, linen, made 
of linen. 
PŁÓD, odu, s. m. fruit, produce, 
production; Anat, foetus. - nie- 
doszły, martwy, a stillborn child. 
Porzucić-, poronić, to miscarry, 
to have an abortion. Płody ziem- 
skie, the fruits of the earth. Płody 
rozumu ludzkiego, the productions 
of the human mind. 
PŁODNOŚĆ, ści, s. f. fruitful- 
ness, fertility. 
PŁODNY,, a, e, fruitful, fertile, 
prolific. Ryby są bardzo -e, 
fishes are very prolific. W zimnych 
krajach kobiety są płodniejsze 
niż w gorących, women breed 
more in cold than in hot countries. 
Części -e, genitals. 
PŁODZENIE, a,s. n. generation, 
breeding, procreation. 
PŁODZIĆ, dzę, v. imp. to beget, 
to breed, to bring forth, to gene- 
rate, to procreate. - dzieci, to 
beget children. Złe powietrze pło- 
dzi choroby, bad air breeds or 
begets diseases. - SIĘ, to breed. 
Robak ten płodzi się w drzewie, 
that worm breeds in wood. 
PŁODZIC1EL, a, s. m. begetter, 
breeder, procreator. 
PŁODZIEŃ, nią, s. m. (a plant), 
cryngo, sea-holly. 
PŁODZISZEK, szka , s. m. (a 
plant), ranunculus palustris. 
PŁÓKAĆ, czę , v. imp. to rinse, 
to wash. - szklankę, to rinse a 
glass. - sobie gębę, to rinse or 
wash one's mouth. - gardło, to 
gargle, to gargarize. 
PŁO 
PŁÓKANIE, a , s. n. the act of 
rinsing; gargarism. 
PŁOMIEŃ, nią, s. m. flame, 
blaze. -niem się palić, to blaze, 
to flame, to be all in a flame. Rzu- 
cać -nie, to throw out or emit 
flames. Siać się pastwą -ni, to 
become the prey of flames. - woj- 
ny, the flame of war. Niecić - nie- 
zgodjy, to blow up the coals of 
discord. Zgasić -''rokoszu, to 
suppress ^e flame ^f sedition. 
PŁOMIEŃCZYK, a, s.m. lychnis, 
campion, cuckoo-flower. 
PLOMIENIĆ SIĘ, nię się, v. n. 
to flaine, to be in a blaze. Niebo 
płomieniło się błyskawicami, the 
lightning was so vivid that the sky 
appeared in a blaze. 
PŁOMIENISTY, A, e, flaming, 
blazing. Widzieli w powietrzu 
-e miecze, they saw the swords 
flashing, flaming or blazing in the 
air. ; 
PŁOMYK, ka,/S. m. dim. of 
PŁOMIEŃ. 
PLON, u, s. m. spoil, booty. = 
produce, product,/harvest fruits. = 
profit, benefit. Bogate-y, rich 
harvest. -y ziemi, the fruits of the 
earth. -y jego pracy, the fruit of 
his labour. 
PŁOŃ, ni, see PŁONIĄ. 
PŁONĄĆ, VĘ,v.n.imp. to be on 
fire, to burn. SPŁONĄĆ, nę, v. 
perf. to burn away, to be consumed 
by fire. Oto dom płonie, there is a 
house on fire. - gniewem, miło- 
ścią, to be inflamed with anger, 
with love, to glow with anger, with 
love. -od ivslydU' to blush from 
shame. 
PLONDROWAĆ, see PLĄDRO- 
WAĆ. 
PŁONIĄ, ni, s. f. a vent, a hole 
made in the ice. • 
PŁONIĆ, nię, v. imp. grunt, 
rolą, to wear land out of heart. = 
Płonić lód, to open a hole in the 
ice. 
PŁONIĆ SIĘ, nię się , v. n. to 
blush, to redden, to colour. 
PŁONINA,v, s.f. barren ground. 
PŁONKA, i, s.f. wild stock, wild 
tree. 
PŁONNIE, adv. fruitlessly, un- 
profitably, to no purpose, in vain. 
PŁONNOŚĆ, sei, s. f. barren- 
ness, sterility. = fig. inanity, empti- 
ness, voidness, groundlessness. 
PŁONNY, a, e, barren, sterile. 
Grunta -e, waste ground, waste. 
Rola-a, a barren field, land. Kłos 
-y, a thin ear. = fig. vain, empty, 
void, groundless. Nadzieja, chwa- 
ła-a, vain hope, empty glory. -a 
obawa, a groundless fear. -e po- 
dejrzenia, groundless suspicions. 
PŁOSKON, ni, s./. fimble hemp. 
PŁOSKUR, u, s. m. spelt, spelt- 
corn, zea dicoccos. 
PŁOSZYĆ, szę, v.imp. to scare, 
to frighten. 
PŁOSZYDŁO, a, s. n. scare- 
crow. 
PLOT, tu, s.m. fences enclosure. 
- samorodny; żywy, a quickset 
PLU 
hedge, hedge. Za - wyrzucić, to 
fling or throw away as a worthless 
thing. Za-em siedzieć, pod-em 
leżeć, fig. to lead an obscure life. 
Chodzić koło -u, to go about the 
bush. Trafić jak kulą w -, to be 
on the wrong side of the hedge, to 
take a wrong sow by the ear. Trzy- 
mać się czego jak ślepy lub pijany 
-u, to follow blindly, to believe 
implicitly, to have implicit faith. 
PLOTKA, i, s.f. he, story, fib. = 
tale-bearer , tell-tale. -mi się ba- 
wić, to be a tale-bearer, to be fond 
of tittle-tattle. 
PŁOTKA, i, s. f. see PŁOĆ. 
PLOTKARKA. i, 5. f. a female 
gossip, a female tale-bearer. 
PLOTKARSTWO, A, S. n. gos- 
siping, tale-bearing. 
PLOTKARZ, a, s.m. a male gos- 
sip, a tale-bearer. 
PŁÓTNO, k, s. n. linen, linen- 
cloth, cloth. - grube, coarse linen. 
- cienkie, fine linen. - nie bie- 
lone , brown linen. - bielone , 
bleached or white linen. - wosko- 
wane, cerata, oil-cloth, cerecloth. 
- żaglowe, sail cloth, canvass. 
PŁOWIĆ, wię , v. a. imp. to 
make yellow. Słońce płowi zboże, 
the sun makes the crops yellow. 
PŁOWIEĆ, wieję, v. n. imp. to 
grow yellow or fallow; to lose its 
colour, to fade. 
PŁOWOŻÓŁTAWY, pale-yel- 
low, straw-coloured. 
> PŁOWY, a , e , fallow, pale-yel- 
low ; discoloured. Zwierzyna -a, 
fallow deer. 
PŁOZA, y, s. f. pl. PŁOZY, the 
two cheeks of a sledge. 
PLUĆ, ję, v. n. PLUNĄĆ, nę, v. 
inst. to spit, to spaw). -krwią, 
to spit blood. - komu w oczy, to 
spit in one's face. 
PLUCIE, a , s. n. spitting. - 
krwią, spitting of blood. 
PLUCHA, y, s. m. and f. sloven, 
slut, slattern. = PLUCHOTA, y, S. 
f. nasty weather. 
PŁUCO, A, s. n.pl. PŁUCA, 
lungs. 
PŁUCNIK, A, 8. m. (a plant), 
lungwort. 
PŁUGOWY, A, e, pulmonary. 
PLUDRY, der , 8. pl. trowsers, 
breeches. 
PŁUG, a , s. m. plough. -iem 
orać, to plough, to till. IV -u 
chodzić, to draw the plough. Za 
-iem chodzić, to hold the plough- 
handles. Parobek od -a, plough- 
boy. 
PLUGASTWO, A, s. n. filth, 
dirt, nastiness; vermine. 
PLUGAWIĆ, ię, v. imp. to soil, 
to dirty; fig. to defile, to contami- 
nate. 
PLUGAWIE, PLUGAWO, adv. 
filthily, nastily; smuttily. Gadać 
-, to speak smuttily. 
PLLGAWIEC, wca, s. m. a nas- 
ty fellow. 
PLUGAWOMOWCA, y, 3. m. 
one who loves to talk bawdy, an 
obscene talker. 
219 PŁY 
PLUGAWOMÓWNOŚĆ, ści, S.f. 
bawdy discourses. 
PLUGAWOŚĆ, ści, S.f. dirti- 
ness, filthiness, nastiness. 
PLUGAWY, a , e , dirty, filthy, 
nasty, foul; bawdy, smutty, ob- 
scene. -e piosnki, bawdy songs. 
PLUSK, u, s.m. splash. - rybi, 
the tail of a fish. 
PLUSKAĆ, am, v. n. imp. PLU- 
SNĄĆ, snę, v. inst. to splash , to 
spatter with water, to squirt. Ryba 
pluska w wodzie, the fish frisk in 
the water. Kaczki pluskają się 
w kałuży, the ducks are dabbling 
In the mire. Dziecko pluska się 
w błocie, the child paddles in the 
dirt. Plusnął w wodę, he plunged 
headlong into the water. Pluskać 
wiosłem, to plash with an oar, to 
paddle. Pluskać żarcikami, fig. 
fam. to crack a joke. 
PLUSKOTA, y , s. f. splashy 
weather, unremitting rain. 
PLUSKOTNY, a, e, splashy. 
PLUSKWA, y, S. f. PLUSKIE- 
WKA, i, dim. bug. 
PLUSKIEWNIK, a, s.m. bug- 
wort. 
PLUSZCZEĆ, see PLUSKAĆ. 
Deszcz pluszcze, the rain pours 
down. 
PLUTON, u. s. m. platoon. 
Szkoła -u, platoon exercise. 0- 
gień plutonami or plutonowy, fi- 
ring, fire by platoons. 
PŁUŻKA, i, s. f. sound-board. 
PŁUŻNY, a, e, of a plough. 
PŁUŻYĆ, źę, v. n. to prosper, 
to thrive, to speed. - w dosta- 
tkach,to live in affluence. Wszy- 
stko mu płużyło, every thing has 
prospered with him. Szczęście nam 
płuży, heaven favours or prospers 
our designs and wishes.=to plough, 
to till (now out of use). 
PŁUŻYCA, y, s.f. plough-tail, 
plough-handle. 
PLWAĆ, see PLUĆ. 
PLWACZ, a, s. m. spitter. 
PLWACZKA, SPLUWACZKA, I, 
s.f. spitting-box. 
PLWOCINA, y, s.f. spittle, 
spawl. 
PŁYN, u, s. m. fluid. 
PŁYNĄĆ, nę , v. n. to flow, to 
run, to stream. Rzeka płynie pod 
muramt miasta, the river flows or 
runs by the walls of the town. Łzy 
mu płyną z oczu, the tears flow 
from his eyes. Płynie mu z nosa, 
his nose runs or drops. Krew mu 
z nosa płynie, he bleeds at the 
nose. Świeca płynie, the candle 
runs. Czas płynie nieznacznie, 
time runs insensibly. Potok wymo~ 
wy płynie z ust jego, his mouth 
flows with a torrent ol eloquence. 
Płyną mu slowa, he speaks very 
fluently, he is a fine-spoken man. 
=• to sail. Płynęliśmy wzdłuż 
brzegów morza, we sailed along 
the coast. - przez rzekę, to swim 
over a river. - fig. to flow, follow 
or proceed from (as a consequence), 
see WYPŁYWAĆ. 
PŁYN1ENIE, a, s.n. running, 
220 
PO 
flowing, streaming. Krwi z nosa 
-, bleeding at the nose. Miesię- 
czne -, monthly courses. Białe 
-, whites in women, see UPŁA- 
WY. 
PŁYNNIE, adv. flowingly, flu- 
ently. Mówić -, to speak fluently. 
PŁYNNOŚĆ, ści, s. f. fluidity. 
Ciepło przyspiesza -, heat pro- 
motes fluidity. = fig. flow, stream 
of diction, fluency. 
PŁYNNY, a, e, fluid.Ciała-e, 
the fluid bodies.= fig. fluent, flow- 
ing, smooth, copious. Styl -y, 
flowing or fluent style. -a proza, 
flowing prose. -e wymawianie, 
fluent utterance. 
PŁYT, u, s. m. raft, a float of 
timber. = the edge. = a square 
stone, a slab of marble. 
PŁYTKI, A, e, shallow, flat 
Rzeka -a, a shallow river. Miejsce 
-e, shallow. = fig. shallow, super- 
ficial. Mieć -ą znajomość czego, 
to have but a superficial, slight or a 
smattering knowledge of a thing. 
-a głowa, a shallow wit. 
PŁYTKO, adv. shallowly.- mu 
w głowie, fig. he is a shallow wit, 
he is but a smatterer. 
PŁYTKOŚĆ, ści, s.f. shallow- 
ness. Dia -i rzeki, on account of 
the shallows or of the shallow sands 
of the river. = fig. shallowness, 
superficial or smattering knowledge. 
PŁYWAĆ, am, v.n.imp. to swim; 
to float. Uczyć się -, to learn to 
swim. Dobrze pływa, jak ryba, 
he swims well, he swims like a 
fish, - na wznak, to swim on 
one's back. Oliwa pływa po wierz- 
chu wszystkich innych płynów, 
oil swims on tfie top of all other 
liquors. - w rozkoszach, w do- 
statkach, fig. to swim in joy, in 
pleasures, to roll in riches. Płyty 
płyną z wodą, the raft floats down 
the river. Trupy ich pływały po 
wierzchu, their bodies floated on 
the billows. Postrzegli coś płyną- 
cego po wodzie, they discovered 
something floating or swimming on 
the water. Po jego hełmie pływało 
pióro, the plume waved or nodded 
on his helmet.-jak pączek w ma- 
śle, to live in clover. 
PŁYWACZ, PŁYWAK, a, s. m. 
swimmer; fig. liar, blusterer. 
PŁYWACZKA, i, s.f. a female 
swimmer. 
PŁYWANIE, a , s. n. the act of 
swimming, floating. Szkoła-a, 
swimming school. 
PNIACZEK, czka, s. m. dim. of 
PNIAK, A, trunk, stem; block,log, 
chump. Położyć głowę na pniaku, 
to lay one's head on the block. 
PNIOWY, a, e, belonging to the 
trunk. 
PO, prep. 1. It governs the acc: 
when motion to a place is signified; 
for, as far as, up to, down to. Idź 
?o pana, go and call your master. 
ójdżpo wino, go and fetch some 
wine. Posłano po doktora, they 
sent for the doctor. Poszlij sługę 
po niego, send your servant for 
PO 
h!m. Po kolana, po kostki w bio- 
cie, up to the knees, up to the 
ankles in mud. Z długą, białą 
brodą spadającą po pas. with a 
long white beard hanging Bown to 
the girdle. Po uszy, up to the ears. 
Zakochać się po uszy, to be in 
love up to the ears or over head 
and ears. Ma długów po uszy, he 
is over head and ears in debt. Po 
dziś dzień, down to the present 
day. Grunta moje rozciągają się 
az po rzekę, my grounds extend 
as far as the river. = Dal im po 
cztery czerwone złote, he gave 
them four ducats each. Te konie 
kosztują mnie po pięćdziesiąt 
czerwonych złotych, these horses 
cost me fifty ducats a piece. 
2. It governs the local case, 
when motion in a place is expresed; 
in, throughout, all over, about, 
after, by. Podróżować po Wło- 
szech, to travel in Italy. Prze- 
chadzać się po ogrodzie, po 
pokoju, to walk in the garden, 
in the room. Chodzić po mie- 
ście , po połach, to go about the 
town, to walk in the fields. Bie- 
gać po ulicy, to run in the street. 
Co\oni ogłaszają po ulicach? what 
do they cry about the streets? 
Wiese rozeszła się po całem mie- 
ście, the report spread all over the 
town. Po całej ziemi Judzkiej, 
throughout all Judea. Biega po 
świecie, he rambles about the 
world. Chodzić po słońcu, to walk 
in the sun. To ziele rośnie po dro- 
gach, this plant grows on the roads. 
Przechadzała się po brzegu mo- 
rza, rzeki, she walked on the sea- 
shore , on the river-side. Po no- 
cy, in the night. = Po potopie, 
after the deluge. Wilhelm książę 
Oranii wstąpił na tron po wypę- 
dzeniu Sztuartów, William prince 
of Orange ascended the throne 
after the expulsion of the Stuarts. 
Pierwsza niedziela po Wielka- 
nocy, the first Sunday after Easter. 
Po jego śmierci, after his death. 
Po południu, po obiedzie, po 
śniadaniu, in the afternoon, after 
dinner, after breakfast Dzień po 
dniu, rok po roku, day after day, f 
year after year. Jeden po drugim, 
one after another. Noc następuje 
po dniu, a dzień po nocy, night 
follows the day, and day follows 
night. Pory roku następują po 
sobie, the seasons succeed each 
other. Chodzić po kim w żałobie, 
to be in mourning for one. Po Bo- 
gu jemu dziękuję, next to God, I 
thank him. Poznalemgopo głosie, 
I knew him by the voice. Po kro- 
pli , drop by drop. Krewni po oj- 
cu, po matce, relations by the 
father's side, by the mother's side. 
Odziedziczył tę wieś po żonie, 
in right of his wife he Inherited 
that estate. - Już po sprawie, 
już po wszystkiem, the business 
is over, all is over. Już po mnie, 
I am undone. * 
3. When followed by the posses* POB 
sive pronoun or an adjective, Po 
governs the dative case, and the 
termination of the adjective is a- 
bridged in that case from ckiemu, 
skiemu into cku, sku. Mówić , pi- 
sać po polsku, po angielsku, to 
speak, to write polish, english. Po 
staroświecku, after the old fashion. 
Po przyjacielsku, like a friend. 
Po żołniersku, like a soldier. Po 
obywatelsku, like a good citizen. 
Po jednemu, one by one. Uczynił 
to po swojemu, he did it in his own 
way. Wszystko tu idzie po da 
wnemu, every thing here goes in 
the old fashion. Czas niepotemu, 
it is unseasonable, it is out of time, 
we must wait for a better oppor- 
tunity. Po czemu przedajesz to 
{dótno? how much do you sell this 
inen-cloth? what is your price? 
The preposition PO is also a 
prefix. 
1. It converts the imperfect verbs 
into perfect./lodzić,to be in labour, 
to be in childbirth; Porodzie, to 
bring forth a child. 
2. It sometimes denotes that the 
action of the verb is applied to the 
outside of the object, and is trans- 
lated into English by on, upon, 
over. Posypać piaskiem podłogę, 
to strew sand on or over a floor. 
Pobielić, to do over with white. 
3. Added to an active or a neuter 
verb, the prefix Po marks that the 
action expressed by the verb is 
lasting for some time. Trzymać, 
to hold, to keep ; Potrzymać, to 
hold or keep for some time. Cze- 
kać, to stay, to wait; Poczekać, 
to stay or wait fora while. 
h. Added to an active verb, it 
denotes that all the objects spoken 
of are included, and that the action 
expressed by the verb affects them 
all successively or one after another. 
Pozamykał drzwi, he shut up 
(all) the doors (one after another). 
Popisałem listy, I wrote (all) the 
letters (I had to write). 
5. Added to a neuter verb, it 
conveys a collective idea, and there- 
fore all such verbs are only conju- 
gated in the plural. Potonęli, po- 
ginęli, they were all drowned, 
they have all perished. 
POA RESZTO WAĆ, tuję, v.perf. 
to arrest many persons; to seize or 
distrain many things. 
POBAJAĆ, jam , v. perf. to tell 
many lies, to spread many false 
reports. Jeśli wierzysz temu co 
ten kronikarz pobajał, if you 
believe all the fables that chronicler 
has told us. 
POBAŁAMUCIĆ, cę, v.perf. 
kobiety, to seduce many women. 
Pobalamucil mi służących, he 
got or enticed away all my servants. 
POBARASZKOWAG, kuję, V. 
n. perf. to trifle a little. 
POBAWIĆ, wię, v. n. perf. 
gdzie, to stop or stay a while in a 
place. - SIĘ, to amuse or divret 
one's self a little. 
POBAZGRAĆ, see BAZGRAĆ. 
POB 
POBIAŁA, y, s.f. glaring for 
delf-ware; parget, rought-cast. 
POBIĆ, ję, v.perf. to knock 
down, to kill one after another. Po- 
bili mi we zwierzyńcu dziki, sar- 
ny, they made in my preserves a 
great havoc among or a great 
slaughter of wild boars and roe- 
bucks. - na głowę nieprzyjacie- 
la, to rout, defeat or discomfit 
the enemy's army. - dach, to tile 
a house. - SIĘ, to come to handy 
blows, to fall together by the ears. 
POBICIE, a, s.n. the act of 
knocking down , killing, defeating. 
Po -ciu nieprzyjaciela, after 
having defeated the enemy. - da- 
chu , the tiling of a house. 
POBIEC, POBIEDZ, POBIE- 
GNĄĆ, gnę, v.n.perf. to run to 
or towards. Pobiegł ku niemu, 
he ran towards him. - za kim, to 
run after one. - po kogo, po co, 
to run and call one, to run and 
fetch a thing. 
POBIEGAĆ, v. n. perf. sobie, 
to run a little, to play a little. - 
SIĘ, (of a cow), to be covered by 
the bull. 
POBIELAĆ, am, v. imp. POBIE- 
LIĆ, lę, v.perf. to whiten, to do over 
with while. - naczynia gliniane, 
to glaze earhten ware. - cyną, to 
tin over, to do over with tin. - nd- 
czynia miedziane, to tin over 
copper-vessels. 
POBIELACZ, a, s. m. whitener, 
one that glazes earthen ware. 
POBIELANY, a,e, whitened, 
coated with plaster, tinned or done 
over with tin. 
POBIERAĆ, am, v. freq, płacę, 
to receive a pension, a salary. - 
cło, to gather or collect taxes. Po- 
bierał nauki w tej "a tej szkole, 
he studied in such a college. 
POBIJAĆ, am, v. imp. dach, 
to cover a house with tiles. 
POBIJACZ, A, s. m. tiler. 
POBLADNĄĆ, pobladł, V.n. 
perf. to grow pale. 
POBŁĄDZENIE, A, s.n. mistake, 
blunder. 
POBŁĄDZIĆ, dzę, v.n.perf. to 
commit a mistake, to blunder. 
POBLAKNĄĆ, poblaknął, v. n. 
perf. to fade, to lose its colour. 
POBŁAŻAĆ, am, v.n.imp. to 
indulge, to connive. Nadto po- 
błaża dzieciom swoim, he or 
she is too indulgent to his or her 
children. 
POBŁAŻANIE, A, s.n. indul- 
gence, connivance, forbearance. 
POBLIZKI, A, e, nigh, near, 
neighbouring. 
POBLIZKO , W POBLIŻU , 
W BLIZKOŚCI, adv. very near, 
in the neighbourhood. 
POBŁOGOSŁAWIĆ,wię, v.perf. 
kogo, komu, to bless one. Niech 
ci Bóg pobłogosławi, God bless 
you in your undertaking. Biskup 
pobłogosławił obiad, wieczerzę, 
the bishop said a blessing or grace 
before dinner, supper. Pobłogosła- 
wił dzieci przed śmiercią, he 
FOB 
gave his blessing to his children 
before his death. 
POBOCZ, u, s. tn, a place out of 
the way. 
POBOCZNIE, adv. out of the 
way; laterally, sideways. 
POBOCZNY, A, b, sidelong, 
lateral, collateral. Legat -y, a 
legate a latere. Krewni -^colla- 
teral relatives, relations or kind- 
red. Syn-y, a bastard, a by-blow. 
Żona -a, a concubine. Pokoje 
-e, the adjoining rooms. Rzeczy, 
okoliczności ~e, collateral cir- 
cumstances, incidents. 
POBOJOWISKO, a, s.n. field 
of battle. 
POBÓR, obu , $. m. levying, rai- 
sing, gathering. - podatków, 
levying of taxes. -wojska, levy- 
ing or raising of soldiers. 
POBORCA, y, s. m. tax-gather-? 
er, exciseman. 
POBOROWY, a, e, relating to 
the raising of taxes or soldiers, 
liable to ą tax or to be a soldier. 
POBOŻNIE, adv. devoutedly, 
piously. 
POBOŻNOŚĆ, ści, S.f. devotion 
piety, godliness. 
POBOŻNY, a, e, devout, pious, 
religious, godly. 
POBRAĆ, pobrał, v.perf. to 
take and carry away many things. 
Pobrał mi książki, he has taken 
many ol my books. Pobrał myśli 
z Wirgiliusza, he has borrowed 
many things from Virgil. - SIĘ, 
v. perf. collect, to come together, 
to marry. Kiedy się pobierzemy ? 
when shall we marry ? 
POBRATAĆ SIĘ, POBRACIĆ 
SIĘ, tam się, v.perf. to enter into 
a brotherhood, an intimate friend- 
ship. 
POBRATYMCY, ców, pl. people 
descended from one common stock. 
Czesi nasi pobratymcy, the Bo- 
hemians to whom we are allied by 
blood. 
POBRATYMCZY, A, e, akin, 
allied by blood, - e języki, lan- 
guages derived from one common 
origin. 
POBRATYMSTWO , A, s.n. 
brotherhood; kin, consanguinity, 
parentage, relation, alliance. 
POBREDZIĆ, dzę, v.n.perf. to 
blunder, to commit a mistake. 
POBRONOWAĆ,nuję, v.perf. 
to harrow all over. 
POBRÓŹDZIĆ , dźę , v. 1) a. 
perf. to furrow all over. Pole do- 
brze pobróżdżone, a well-furrow- 
ed field; 2) n. fig. to embroil, to 
throw all into confusion. 
POBRUDZIĆ, dzę, v.perf. to 
foul or soil all over or many things. 
POBRYKAĆ, am , v. n. perf. to 
play wanton tricks, to frisk or frolic 
a little (prop, said of colts and 
figur, of young people). 
POBRZĄKIWAĆ, POBRZĘKI- 
WAĆ, kuję, v. imp. POBRZAKAĆ, 
AM, v.perf. POBRZĄKNAC,nę, 
v.inst. czem, to make to clink, to 
clink, to chink. Pobrzękuje wor- 
221 POC 
kiem, he chinks his purse. Pobrzę- 
kiwać na czem, to play upon a 
stringed instrument, see BRZĄ- 
KAĆ. 
POBRZEZE, a. s.n. shore, coast, 
strand; quay. 
POBRZEŻNY, a, e, bordering 
on the sea or on the banks of a 
river. 
POBUDKA, i, s.f. motive, in- 
ducement. = Mil. a beat of drum 
or sound of trumpet at break of 
day, reveille. Bębnić na -ę, to 
beat the drum at break of day, to 
call up soldiers. Trąbić na-ę, to 
sound the reveille. 
POBUDOWAĆ, duję, v.perf. 
domy, to build many houses. - 
SIĘ, to build one's house some- 
where. 
POBUDZAĆ, am, v. imp. PO- 
BUDZIĆ , dzę , v. perf. to move, to 
stir, to provoke, to excite, to in- 
duce. -do gniewu, to move or 
provoke to wrath. - do buntu , to 
stir up to sedition. - do śmiechu, 
to move laughter, to set a laughing. 
- do litości, to move to compas- 
sion. = POBUDZIĆ, to awake one 
after another, to awake many 
people. 
POBUDZANIE, POBUDZENIE, 
8.n. the act of moving, stirring, 
provoking, etc,, inducement. 
POBUDZICIEL, a , s. m. mover, 
stirrer. - do buntu, the stirrer up 
of a sedition. - do kłótni, a stirrer 
of qurrrels. 
POBUJAĆ, am, v. n. perf. to 
soar in in the air, to take a lofty 
flight, - sobie, fam. to take one's 
swing, to take one's frolic or one's 
pleasure. Niech sobie pobuja, let 
him take bis swing. 
POBUNTOWAC, tuję , v. perf. 
to stir up many people to sedition, 
to raise a rebellion, to cause tę 
revolt. - dzieci przeciw ojcu, to 
Taise children against their father. 
- żołnierzy, to stir up many sol- 
diers against their commanders. 
POBURZAĆ, am, v. imp. POBU- 
RZYĆ, rzę, v. perf. to stir up, to 
excite. - kogo na kogo , to set on 
one against another. = POBU- 
RZYĆ, domy,miasta,to pull down, 
to dismantle or destroy many 
houses, towns. 
POBURZANIE, A, s.n. the act 
of stirring up, exciting. 
POBURZENIE, a, s.n. rising, 
riot, stir, sedition , troubles, com- 
motion. 
• POBURZYCIEL, a, s. m. stirrer, 
fire-brand of sedition. 
POBYĆ, będę, v. n. perf. gdzie, 
u kogo, to live, stay or remain for 
some time in a place or with a 
person. 
POBYT, u, s.m. stay,residence, 
sojourn, abode. 
POCAŁOWAĆ, łuję, v.perf. to 
kiss. - SIĘ, to kiss one another. 
POCAŁOWANIE, A, s.n. PO- 
CAŁUNEK, nku, s. m. kiss. 
POCHĘDOŻYĆ, żę, v.perf. to 
clean many things. Pochęaożył mi 
222 
POC 
suknie, he cleaned all my clothes. 
POCHEŁPIĆ SIĘ ,*V, n. perf. to 
boast a little. 
POCHEW, chwy, s. f. see PO- 
CHWA. 
POCHEWKA, i, s.f. dim. Bot. 
sheath, case, integument. 
POCHŁANIAĆ, see POCHŁO- 
NĄĆ. 
POCHLEBCA, y, s. m. flatterer, 
adulator, coaxer. wheedler. 
POCHLEBIAĆ, am , v. n. imp. 
komu, to flatter one, to coax, to 
wheedle. To pochlebia jego próżno- 
ści, that flatters his vanity. Ten 
portret pochlebia, that is a flatter- 
ing picture or likeness. 
POCHLEBNIE, adv. flattering- 
ly, in a flattering manner. 
POCHLEBNY, A, e , flattering , 
adulatory, coaxing, wheedling. 
POCHLEBSTWO, a , s. n. flat- 
tery, adulation. Podłe, nikczemne 
-, low, shameful,nauseous flattery. 
Niezgrabne -, coarse or clumsy 
flattery. Nie lubić -a, to be an 
enemy, a foe to flattery. 
POCHŁOŃ, A, s. m. glutton. 
POCHŁONĄĆ, nę, v.perf. to 
swallow up, to devour, to gulp 
down. 
POCHŁOŃCA, y , s. m. swal- 
lower, devourer. 
POCHŁONICIELKA, I, s.f. a 
female devourer. 
POCHŁONIENIE, a, s. n. swal- 
lowing up, devouring. 
POCHLUBIĆ SIĘ, bię się, v.perf. 
czem, to boast, to glory, to vaunt. 
Zróbił mi przysługę, ale się też 
i pochlubił, he has rendered me 
service, but he boasts of it too 
much. 
POCHLUBKA, i, S.f. vaunt, 
brag, boast 
POCHMURNO, POCHMURNIE, 
adv. cloudily, darkly; gloomily, 
sullenly. Pochmurno na niebie, 
the weather is overcast - poglą- 
dać, to look gloomy or sullen. 
POCHMURNOŚĆ, ści, s.f. clou- 
diness, darkness; fig. gloominess, 
sullenness. 
POCHMURNY, a, e, cloudy, 
dark, overcast; fig. gloomy, sullen. 
POCHÓD,odu, s.m. Mil. march. 
Pójść w -, udać się w -, to 
march, to be on the march. 
POCHODNIA, ni, s.f. link, 
torch , flambeau. Zapalić pocho- 
dnię , to light a torch. Przy świe- 
tle -i, by the light of a torch. = 
fig. luminary. - dnia, nocy, the lu- 
minary of the day, of the night.- 
rozumu, the light of reason. - e 
kościoła, the lights of the Church. 
POCHODNOSĆ, ści, s.f. de- 
rivation. 
POCHODNY, a , e , Gram, de- 
rived. Wyraz -y, a derived word 
or a derivative. 
POCHODZENIE, A, s.n. descent, 
origin, extraction. - wyrazów, 
derivation of words, etymology. - 
Ducha Ś., the procession of the 
Holy Spirit. Dia -a sobie, in 
order to take a walk. 
POC 
POCHODZIĆ, dzę, v.n. imp. to 
walk a little,to take a walk. Pójażmy 
-, let us go and take a walk. - 
za czem, to take steps in Oder to 
attain an object = w czem, to wear 
(a suit of clothes, a pair of boots). 
Pochodzisz w tych botach ze trzy 
miesiące, this pair of boots will 
last you at least three months. Po- 
chodziwszy w sukni przez kilka 
dni, oddaje ją służącym, he 
wears a suit of clothes two or three 
days, and then gives it to the ser- 
vant. = skąd, to spring from, to 
arise, to proceed, to be derived 
from. - od kogo, to descend from 
one. Te choroby pochodzą z nie- 
wstrzemiężliwosci, these diseases 
proceed from intemperance. Stąd 
pochodzą wszystkie nasze nie- 
szęścia, thence spring or arise 
all our misfortunes. Ten wyraz po- 
chodzi z greckiego , this word de- 
rives from the Greek. Francuzi 
pochodzą od Niemców, the French 
are originally descended from the 
Germans. = naco, to look like. 
Kamień ten pochodzi na zielony, 
that stone looks green or inclines 
to green. 
POCHODZISTQ, adv. slopingly 
slopewise. 
POCHODZISTOŚĆ, ści, s. f. 
slopeness, declivity. 
POCHODZISTY,a,e, sloping, 
shelving. 
POCHOP, u, s. m. impulse, im- 
pulsion ; cause, occasion, motive, 
inducement. Dać-, to give an oc- 
casion , to afford an opportunity,)to 
prompt or actuate. Wziąść -, to 
take occasion, to avail one's self of 
an opportunity. Z własnego -u, of 
one's own accord or free will. 
POCHOPNIE, adv. readily 
eagerly. 
POCHOPNOŚĆ, śct, s. f. readi- 
ness, eagerness, promptness, ala- 
crity. 
POCHOPNY, a, b, ready, eager, 
prompt, prone. 
POCHOROWAĆ, see CHORO- 
WAĆ. Dzieci mu się pochorowały, 
many of his children are sick. 
POCHOWAĆ, ah, u. perf. to 
hide or conceal (many things^ Po- 
chował swoje papiery, he has 
concealed all his papers. = umar- 
łego, to inter or bury a dead body. 
POCHWA, y, s. f. scabbard, 
sheath. Schować miecz do -y, to 
return a sword into tbe scabbard, 
to put it up. Dobyć miecz z -y, 
to unsheath or draw one's sword, 
to draw.- maciczna, Anat, womb 
pipe, womb passage. 
POCHWAŁA, y, s. f. praise, 
commendation, approbation. To 
jest na jego -ę, that redounds to 
his praise. Dawać komu wielkie 
-y, to give one great praises or to 
bestow great praises upon him. 
Rozwodzić się z czyjemi-mi, to 
sing one's praises, to launch out 
into his praises. 
POCHWALAĆ, AM, V. imp. PO- 
CHWALIĆ, lę, v. perf. to approve, POC 
to praise, to commend. Czy po- 
chwalasz moje postępowanie? 
do you approve (of) my conduct ? 
POCHWALACZ, a, POCHWAL- 
CA, y, s. m. praiser, encomiast, 
panegyrist. 
POĆHWALNIE,adv.with praise. 
Mówić o kirn-, to speak highly 
of one. 
POCHWALNY, a, e, commenda- 
tory. Mowa -a, eulogy, panegyric. 
Pieśń -a, hymn. 
POCHWIST, u, s. m. a sudden 
gust or blast of wind. = the name 
of a divinity among the pagan Sla- 
vonians. 
POCHWYCIĆ, cę, v. perf. to 
lay or catch hold of, to seize upon, 
to snatch up. 
, POCHWYTAĆ, am, v. perf. to 
seize or apprehend one after an- 
other. 
POCHYBA, tfs.f. miss, mistake, 
error. Bez -y, without fail, infal- 
libly. 
POCHYBNOŚĆ, ści, s. f. falli- 
bility. 
POCHYLAĆ, am, v. imp. PO- 
CHYLIĆ, lę , v. perf. to bow, to 
bend, to incline. Starość już go 
pochyliła do ziemi, old age ha* 
bowed him down, he is bowed down 
under the weight of age. - SIĘ, to 
bend, to stoop; to decay. 
POCHYLISTY, a , e, bendable, 
pliable. = declivous, sloping, 
slanting. 
POCHYŁO, adv. slantly, slo- 
pingly, obliquely; stoopingly. Trzy- 
ma się pochyło, he stoops in his 
shoulders. 
POCHYLONY, a, e, bent down, 
inclined downwards. 
POCHYŁOŚĆ, ści, s. f. slope, 
declivity.- linii, the obliquity of 
a line. - ekliptyki, the < bliquity 
of the ecliptic. - osi ziemskiej 
do ekliptyki, the inclination of the 
axis of the earth to the plane of 
the ecliptic. = crooked back, stoop- 
ing posture. 
POCHYŁY,a,e,sloping, slanting; 
inclined; crooked, bent down, stoop- 
ing. Na -e drzewo i kozy ska- 
czą, prov. daub yourself with 
honey, and you'll never want flies, 
if a man once fall, all will tread on 
him. 
POCIĄĆ, tnę , v. perf. to cut in 
pieces (with a pair of scissors). 
POCIĄG, u, s. m. pull, tug; 
draught. Koń od -u, draught- 
horse. -i wojskowe, military 
waggons or carriages. = stroke, 
dash, touch. - pióra, a dash or 
stroke of a pen. Jednym -iem, 
at one dash or stroke. Jednym 
-iem pióra nazwisko swoje na- 
pisać, to write one's name at 
one stroke or dash. Możesz go 
zbogacić jednym -iempióra, you 
can make him rich with one stroke 
of the pen. - pędzla, the touch of 
a pencil. = fig. bent, hankering, 
1 impulse, inclination, attraction. - 
' do wojskowości, a strong military 
bent. Miał zawsze - do tego, he 
POC 
always had a hankering that way. 
Mieć - do złego, to be inclined to 
evil. Ona ma wielki - do samo- 
tności , she has a strong inclina- 
tion to solitude. Mieć - do kogo, 
to have an inclination or affection 
for one. 
POCIĄGAĆ, am, v. imp. PO- 
CIĄGNĄĆ , nę, v. perf. to draw, 
to pull, to tug. Pociągnąć kogo za 
rękaw, to pull one by his sleeve. 
Pociągnął ją do siebie i posadził 
na krześle, he pulled her towards 
him and made her sit down upon 
a chair. Pociągnęli go z sobą 
w przepaść, they hurried him 
along with them down a precipice. 
Pociągnął ręką po czole, he 
drew his hand across his brow. 
= fig. to attract, to allure, to en- 
tice. - kogo do prawa, to call one 
before the magistrate, to go to law 
with him. - do odpowiedzialno- 
ści, to call to account. Wszystkich 
serca pociągać, to win the hearts, 
gain the affections. Pociągnąć ko- 
go do swego stronnictwa, to bring 
one over to one's own party. = 
Pociągać za sobą, to carry with, 
to be attended by. Wojna pociąga 
za sobą liczne klęski, war carries 
with it many evils. To może pocią- 
gnąć za sobą szkodliwe skutki, 
thay may be attended with bad con- 
sequences. = Pociągnąć sobie, 
fam. to get tipsy. 2. POCIĄGNĄĆ, 
v. n. to last, live or endure for a 
certain space of time. Nie pocią- 
gnie długo, he cannot live long. 
Z tysiącem franków nie daleko 
pociągniesz, you cannot go far 
with a thousand franks. 
POCIĄGAJĄCY, a, e, attracting, 
alluring, charming. 
POCIĄGŁO, adv. oblongly. 
POCIĄGŁOŚĆ, ści, s. f. oblong- 
ness. 
POCIĄGŁY, a, e, oblong, oval. 
POCIĄGOWY, A, e, of the 
draught. Konie-e, draught-horses. 
POCIĆ SIĘ, cę się, v. n. to sw'eat, 
to be in a sweat, to perspire. Krwa- 
wo się-, te sweat blood. Bęce mu 
się pocą , his hands emit moisture. 
- się ze strachu, to sweat for 
fear. Mury pocą się, walls are wet 
or moist.-się nad czem, to sweat, 
to toil and moil, to labour. 
POCICHU, adv. silently; in a low 
voice, in a whisper. Powiedzieć 
co komu -, to inform one in a 
whisper. 
POCIEC, see CIEC. 
POCIECHA, y, s. f. comfort, con- 
solation. Przynieść, przynosić 
-ę, to give or afford comfort, 
consolation. Jestto wielka - dla 
rodziców widzieć dobrze się pro- 
wadzące dzieci, it is a great com- 
fort for a parent to see his children 
well inclined. Nie ma żadne] -y 
ze swych dzieci, he gets no com- 
fort from his children. - fam fun, 
merriment. Chodź z nami a będzie- 
my mieli tysiąc pociech, come with 
us, and we shall have a fine sport 
by and by. A to pociecha! that is 
POC 
a very plewant thing indeed I that 
is a good joke indeed! 
POCIĘGIEL, gla, S. m. shoe- 
maker's stirrup. 
POCIEMKU, adv. in the dark. 
POCIERAĆ, AM, v. imp. PO- 
TRZEĆ, trę, v. perf. to rub.- 
maścią, to rub with a salve, to 
anoint, see NACIERAĆ. -kim, fig. 
to treat one with contempt or 
scorn. 
POCIERANIE, POTARCIE, A, 
5. n. rubbing, embrocation. 
POCIERPIEĆ, pię, v. perf. to 
suffer a little, to take patience. / 
POCIESZAĆ, am , v. imp. PO- 
CIESZYĆ, szę, v. perf. tocomfort, 
to console. -SIĘ, to comfort or 
console one's self. Nie może się 
pocieszyć po stracie jaką pomost, 
he cannot be comforted or he is 
inconsolable for the loss he has 
sustained. 
POCIESZAJĄCY, a , e, comfort- 
ing, consoling, affording comfort or 
consolation. 
POC1ESZALNY, a, e, condola- 
tory, consolatory. 
POCIESZENIE, a, s. n. com- 
fort, consolation. Lptwy do -a, 
he is easily consoled or reconciled. 
POCIESZNY, a, e, funny, droll, 
farcical, comical, waggish, face- 
tious. To-y człowiek, that is a 
comical man. Ma -ą minę, he has 
a queer phiz. 
POCIESZYCIEL, a, s. m. com- 
forter, consolator. 
POC1ESZYCIELKA, I, s. f. 
female comforter. 
POCIĘTY, a, E, cut in pieces, 
see POCIĄĆ. 
POCISK , u, s. m. throw, cast; 
dart. Jednym -iem dwa wróble 
zabić, prov. to kill two birds with 
one stone. Rzucić-, to throw, 
cast or fling a dart. - i zawiści, 
fig. the shafts of envy. - i potwa- 
rzy, the keen arrows of calumny. 
Odpierać potwarcze-i, to spurn 
or repel a calumny. 
POCUKROWAC, ruję, v. perf. 
to sugar. 
POCZĄĆ, cznę, v. perf. POCZY- 
NAĆ, am, v. imp. to begin, to 
commence, to set about, to fall a- 
doing of something. Dziecko po- 
czyna mówić, czytać, pisać, the 
child begins to speak, read or 
write. Poczęła płakać, she began 
to cry or she fell a-crying. Zale-' 
dwie począł mówić, gdy wszyscy 
umilkli, he had scarcely begun 
speaking when all were silent. Nie 
wie co począc, he does not know 
what to do, how to bestow himself. 
= Poczynać sobie dobrze, źle, 
to behave or to conduct one's self 
well or ill. Mądrze sobiepoczyna, 
he behaves wisely. Mężnie, od- 
ważnie sobie poczynać, to behave 
with great courage or gallantry. = 
Począć, to conceive or to become 
pregnant. W grzechu poczęła 
mnie matka moja, and in sin did 
my mother conceive me. 
POCZĄTEK, tku, s. m. begin- 
223 POC 
ning, commencement, outset; ori- 
gin. - świata, the beginning of 
the world. Napoczątku, In the 
beginning. Bóg jest początkiem 
i końcem wszystkiego, God is the 
beginning and the end of all 
tilings. Wszystko szło dobrze 
z początku, all went on well at the 
outset. Dać czemu ■-, to begin a 
thing, to give it its rise. Wziąść-, 
to have origin, to originate, to be 
begun, to take Its rise. Początki 
jakiej nauki, the rudiments of a 
science. 
POCZĄTKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to originate; to bring in a motion, 
to move. 
POCZĄTKOWO, Z POCZĄTKU, 
adv. in the beginning, in the out- 
set; primitively, originally. 
POCZĄTKOWY, a, e, primitive, 
original. 
POCZĄTKUJĄCY, a, E,one who 
begins, a beginner; one who moves 
a question, a resolution. Dla po- 
czątkujących, for the beginners. 
POCZAROWAĆ, ruję, v. perf. 
to bewitch many persons. Ta ko- 
bieta ich poczarowała, she has 
bewitched them all, she has thrown 
a spell over all of them. 
POCZCIWIE, adv. honestly, 
uprightly, righteously. 
POCZCIWOŚĆ, ści, s. f. honesty, 
uprightness, righteousness. 
POCZCIWY, a, e, honest, 
upright, righteous. 
POCZĘCIE, A, s. n. beginning. 
= conception. Niepokalane-, the 
immaculate conception of the holy 
Virgin. 
POCZEKAĆ , am , v. n. perf. to 
wait a little. Poczekaj do jutra, 
wait or stay, till to-morrow. Po- 
czekajmy jeszcze, let us stay a 
little longer. Niech poczeka, let 
him wait. 
POCZERNIĆ, nię, v. perf. to 
black, blacken, to make black. 
POCZERNIEĆ, nieję, v. n. perf. 
to grow black, blacken. Włosy mu 
poczerniały, his hair grew black. 
POCZERWIENIĆ, nię, v. perf. 
to redden, to make red. 
POCZERWIENIEĆ, nieję, v. n. 
perf. to redden, to grow red. 
POCZESNY, a.e, decent, proper, 
respectable. 
POCZĘSTOWAĆ, tuję, v. perf. 
to treat, to entertain, to regale. - 
kogo butelką wina, to treat one to 
a bottle of wine. - kogo tabaką, 
to offer one a pinch of snuff. Po- 
częstował nas dobrą muzyką, 
wspaniałym obiadem, he regaled 
us with a good concert, he gave us a 
splendid dinner. 
POCZĘSTOWANIE, A, s. n. 
treat, entertainment, feast, regale- 
ment. 
POCZET, cztu , s. m. number, 
list, catalogue, roll. Policzyć kogo 
w - swych przyjaciół, to reckon 
cne among one's friends. = suite, 
retinue, attendance. Przyjechał 
z wielkim pocztem, he arrived 
With a numerous retinue. 
224 
POD 
POCZĘTY, a, e, begun. = con- 
ceived, begotten. 
POCZTA, y , s. f. post Jechać 
-ą, to ride post Oddać Ustna-ę, 
to put a letter into the post Prze- 
słać -ą, to send by the post = 
military post. 
POCZTAMT, v,s.m. post-office. 
POCZTARSKI, a, e, of a post- 
master. 
POCZTARZ, a, s. m. postman; 
post-boy, postilion. 
POCZTMISTRZ, a , s. m. post- 
master. 
POCZTOWY, a , e , of the post 
Konie-e, post-horses. Dom-y, 
post-house. Stacy a -a, post-stage. 
Wóz -y, mail. 
PÓCZUBIĆ, ję, v. perf. kogo, to 
pull one by the hair. POCZUB1Ć 
SIĘ, bimy się, v. perf. collect, to 
fall together by the ears. 
POCZUĆ, ję, v. perf. to feel, to 
scent, to smell. Psy poczuły zwie- 
rza, the dogs scent the beast Po- 
czuł to zdaleka, he smelt that at a 
distance. Jak poczuje u mnie pie- 
niądze , as soon as he learns that I 
have got money. Poczuje on to 
długo, he will for a long time feel 
the effects of it Poczuła się, she 
isquickwithchild.POCZUWAĆ SIĘ 
do czego, to be conscious of a thing. 
Poczuwa się do winy, he is con- 
scious of his guilt. 
POCZWARA, Y, S. f. monster, 
prodigy, bugbear. 
POCZ WARKA, I, s. f. chrysalis, 
pupa, aurelia. 
POCZWARTE, adv. fourthly, in 
the fourth place. 
POCZWÓRNIE, adv. four times 
as much. 
POCZWÓRNY, a, e, fourfold, 
quadruple; having room enough for 
four persons. Powóz -y, a car- 
riage for four persons. Cug -y, a 
set of four horses.; 
POCZYNAĆ, see POCZĄĆ. 
POCZYNIĆ, see CZYNIĆ, UCZY- 
NIĆ. 
POCZYŚCIĆ, szczę , v. perf. to 
clean many things. = Poczyścił na- 
sze barany, he has gelded or gelt 
all our rams. 
POCZYTAĆ, am, v.perf. to read 
a little, 
POCZYTYWAĆ, tuję, v. imp. 
to hold, to look upon, to account, 
to regard. Poczytują go za uczci- 
wego człowieka, he is held for or 
looked upon as an honest man. Po- 
czytuję za wielki zaszczyt, za 
rzecz dla mnie najdroższą,! look 
upon it as a great honour, I nold or 
account it most dear. - SIĘ za 
szczęśliwego, to hold, think or 
account one's self happy. Poczy- 
tuję się za szczęśliwego że mogę 
ci wyświadczyć jaką usługę, I 
hold or account myself happy in 
being able to serve you in some- 
thing. 
PÓD, prep, which governs the 
acc. case when motion to a place 
is signified, and the local case when 
rest or motion in a place is expres- 
POD 
sed; under, In, on, upon, at lit 
pod górę, to go up-hill. Pod gó- 
rami onemi, at the foot of those 
mountains. Rzuć to pod stół, throw 
it under the table. Pies leży pod 
stołem, the dog lies under the table. 
Wzięty został pod wartę, he was 
taken into custody. Siedzi pod 
wartą, he is under arrest. Obozo- 
wać pod miastem, to encamp in 
the neighbourhood of a town. Co- 
fnąć się pod miasto, to withdraw, 
rerteat or retire under the walls of 
a town. Ryła to skała alabastro- 
wa wznosząca się pod niebo, it 
was a rock of alabaster piled up to 
heaven. Pod koniec roku, tygo- 
dnia , towards or about the end of 
the year, of the week. To podpada 
pod naszą uwagę, it comes under 
our consideration. Rzeka płynie 
Sod samym murem, the river runs 
eside the very walk Być pod o- 
gniem nieprzyjaciela, to be ex- 
posed to the fire of the enemy..Bt/<f 
pod bronią, to be under arms. Być 
pod czyjemi rozkazami, pod czyją 
władzą, to be under one, to de- 
pend upon him. Twierdzić pod 
przysięgą, to declare upon oath, 
to swear to a thing. Pod cudzem 
imieniem, under another's name, 
under a borrowed name. Książka 
pod prasą, a book in the press. 
Pod kluczem, pod zamkiem, un- 
der lock and key. Pod przysięgą, 
pod karą śmierci, upon oath, un- 
der or upon pain of death. Pod po- 
zorem , on a pretence , on a plea, 
under colour. Pod warunkiem, 
upon condition. Pod żadnym 
względem niechcialbum tego u- 
czynić, I would not do it on any 
consideration. Pod tym względem, 
pod innemi względami, in this 
respect, in other respects. Pod pa- 
nowaniem Augusta, under or in 
the reign of Augustus. Trzy zwy- 
cięztwa Hannibala, pod frebią, 
Trazymeną i pod Kannami, Han- 
nibal's three victories at Trebia, at 
Thrasymene and at Canne. 
POD is sometimes joined to the 
preposition Z, and then this latter 
governs the case. Złodziej wylazł 
z pod łóżka, the thief crept from 
under the bed. Wieloryb się wy- 
kazał z pod wody, the whale rose 
from under the waters. Wziąłeś mi 
poduszkę z pod głowy, you took 
the pillow from under my head. 
The proposition POD is also a 
prefix, and it modifies in different 
manners the signification of the verb 
to which it is added. 1) It marks 
that the action of the verb is ap- 
plied to the lower part of the object: 
Podpisać, to underwrite; podko- 
pać, to undermine. 
2) It lessens the action of the verb 
to which it is joined*: Podochocić 
sobie, to get a little tipsy. Podsta- 
rzeć się, to grow oldish. 
PODAĆ,am, v.perf. PODAWAĆ, 
daję , v. imp. to give, to reach, to 
hand. Podaj mi tę książkę, hand 
me that book. Podał mipomarań- POD 
czę, he reached me an orange. 
Podaj panu krzesło, give the 
gentleman a chair. Podaj mi su- 
knie, reach me my clothes. Podał 
mi rękę na znak przyjaźni, he 
reached his hand to me, in token 
of friendship. Podajemy warn 
bratnią dłoń, we tender you our 
fraternal hand. Podać damie rękę 
do pojazdu, to hand a lady into a 
coach. - co komu u stołu, to help 
one to a thing at table. - suplikę 
królowi, to put up a petition to 
the king. - skargę na kogo do 
sądu, to lodge a complaint against 
one with the magistrate. - do wia- 
domości, to make known, to give 
notice, to publish, to advertise. - 
do potomności, to hand down or 
transmit to posterity. - w wątpli- 
wość, to call into question. - na 
pośmiewisko, to expose to ridi- 
cule. - w niesławę, w pogardę, 
to hold up to contempt. - tył nie- 
przyjacielowi, to turn one's back 
upon the enemy, to fly in battle. 
= PODAWAĆ (said of a dog), to 
fetch and carry. «= Podać się do 
dymissyi, to lay down or give up 
one's commission, to tender one's 
resignation. - się na urząd, to 
stand candidate for an office, to 
sue for it. 
PODAGRA, Y, s.f. gout. 
PODAGRYCZNY, a, e, gouty. 
PODAGRYK, a, s.m. a gouty 
man, one troubled with the gout. 
PODANIE, a, s.n. reaching, 
giving, presenting, tendering, hand- 
ing. = petition. = tradition. Wie- 
my o tern tylko przez-, these 
are facts which we know only by 
tradition. 
PODARCIE, a, s.n. the act of 
tearing, rending, pulling. 
PODARTY, A, e, torn, rent, in 
rags. 
PODAREK, sku, PODARUNEK, 
nku , s. m. present, gift. 
PODAROWAĆ, ruję, v.perf. 
co komu, to present one with a 
thing. 
PODATEK, tku , s. m. impost, 
tax, duty. Nałożyć -, to lay a 
tax upon. Pobierać podatki, to 
gather or collect taxes. Uległy po- 
datkowi, liable to a tax. Ducho- 
wieństwo nie ulegało podatkom, 
the clergy were not liable to pay 
taxes, were exempted from taxes. 
- gruntowy, land-tax. 
PODATKOWAĆ , kuję, V. n. to 
pay taxes. 
PODATKOWANIE, A, s. n. 
taxation. 
PODATKOWY, a,e, of taxes, 
liable to taxes. 
PODAWAĆ, see PODAĆ. 
PODAWANIE, A, s. n. see PO- 
DANIE. 
PODAWCA, y, s.m. one who 
hands, gives, bestows. = petitioner. 
PODAWCZY, a, e, relating to a 
gift. Listy -e, grant, patent, 
charter. 
PODA WIĆ, see PODŁAWIĆ. 
PODBECHTAĆ , am , v. perf. 
POD 
PODBECHTYWAĆ, tuję, v.imp. 
to set on, to incite, to abet, to in- 
stigate. 
PODBECHTANIE, A, s. n. abet- 
ment, instigation. Za czyjem -m 
on to uczynił? by whose instigation 
did he do it ? Za -m czarta, by 
the instigation of the devil. 
PODBECHTYWACZ, a, s.m. 
inciter to ill, abetter, instigator. 
PODBIAŁ, u, s.m. (a plant), 
colt's-foot. 
PODBIĆ, ję, v.perf. PODBI- 
JAĆ , am, v. imp. to bring under, 
to subject, to subdue. - pod jarz- 
mo , to bring under the yoke, to 
subjugate. Alexander podbił Azyą, 
Cezar podbił Galią, Alexander 
conquered or subdued Asia, Casar 
subdued Gaul. Podbiła mnie ta 
piękność, that beauty has capitvated 
me. = Podbić komu oczy, to beat 
one black and blue. - komu nogę, 
to trip up one's heels, to trip one 
up. - dziewczynie bębenka, to 
get a girl with child. = Podbić co 
czem. to line or cover on theinside. 
PODBICIE, a, s.n. conquest, 
subjugation. - oczu, the act of 
beating one's eyes black and blue; 
bldclc^cvea 
PODBIEC, PODBIEDZ, gę, gnę, 
v. n. perf. PODBIEGAĆ, am , v. 
imp. to run to, to come up running. 
PODBIERAĆ, AM, v.imp. PODE- 
BRAĆ, biorę, v.perf. to take away 
from under. - śmietanę, to skim 
the cream. -pszczoły, to cut the 
honey-combs in the hives. Ten 
przyjaciel podebrał mu nie mało 
pieniędzy, that friend of his has 
drained his purse. = brzegi (said 
of a river), to waste away its banks 
by little and little, see PODMY- 
WAĆ. 
PODBITY, A, E, subdued, con- 
quered, brought under the yoke, 
subjugated. = lined or covered on 
the inside. -e oczy, black and 
blue eyes. 
PODBÓJ, oju, s. m. conquest. 
Chęć -ów, the love of conquest. 
Prawem-u, by right of conquest. 
Rozszerzać -e, to extend one's 
conquests. 
PODBÓJCA, y, s. m. conqueror, 
subduer. Wilhelm Podbójca, Wil- 
liam the Conqueror. 
PODBÓJCZY, a,e, of a conquest. 
Ta pani ma dziś zamiary -e, 
that lady looks to-day as if she in- 
tended to make some new conquests 
of the hearts. 
PODBRÓDEK, dka, s.m. chin. 
= curb of the horse. 
PODBRÓDKOWY, A, E, of the 
chin. 
PODBRZUSZE, a, s.n. abdo- 
men or lower part of the belly. 
PODBRZUSZNY, a, e, abdo- 
minal. 
PODBUDOWAĆ, duję, v.perf. 
to build under, to sustain by build- 
ing underneath. 
PODBUDZAĆ, am, v.imp. POD- 
BUDZIĆ, dzę, v.perf. to stir up, 
to set on, to incite. 
POD 
PODBUDZICIEL, a, s. n. stirrer 
up, abetter, inciter, instigator. 
PODBURZAĆ, rzam, v. imp. 
PODBURZYĆ, rzę, v.perf. to set 
on, to incite to ill; to raise or, stir 
up a rebellion, to cause an uproar. 
PODBURZYCIEL, a, s.m. stir- 
rer up, inciter, abetter, instigator. 
PODCHLEBCA , PODCHLE- 
BIAĆ , see POCHLEBCA, etc. 
PODCHMIELIĆ, lę , v.n. perf. 
sobie, to get a little tipsy, to take 
a drop too much. 
PODCHODZIĆ, dzę, v. imp. 
PODEJŚĆ, dejdę, v.perf. to step 
under, to draw near by stealth. Już 
nieprzyjaciel podchodził pod 
miasto, the enemy were advancing 
towards or drawing near the town. 
= v. a. Podejść kogo, fig. to cir- 
cumvent, to cheat, to deceive, to 
overreach. Podchodzić kogo, to try 
or endeavour to cheat. 
PODCHORĄŻY, żego , 3. m. en- 
sign , subaltern officer in the foot. 
PODCHWYCIĆ, cę, v.perf. 
PODCHWYTYWAĆ, tuję, v.tmp. 
to catch , to overtake, to get sur- 
reptitiously. - kogo na uczynku, 
na kłamstwie, to take one in the 
fact, in a lie. Podchwytywać ko- 
go , to try to entangle or ensnare 
one by captious questions. Pod- 
chwycić czyją dobrą wiarę, to 
get cunningly into the confidence 
of one, to wring a secret from him 
by unfair means. - listy, to inter- 
cept letters. 
PODCHWYCENIE, a , s.n. sur- 
reptlon, surprise. 
PODCHWYTACZ, PODCHWY- 
TYWACZ, a . s.m. caviller. 
PODCHWYTKA, i, s.f. a cap- 
tious argument or proposal. 
PODCHWYTLIWIE, adv. cav- 
illingly, captiously, surreptitiously. 
PODCHWYTUWOŚĆ, ści, s.f. 
captiousness. 
PODCHWYTLIWY, a, e, cavU- 
lous, captious, surreptitious. 
PODCHWYTYWANIE, a, s. n. 
cavillation. 
PODCIĄĆ, etnę , v.perf. POD- 
CINAĆ, am, v. imp. to cut from 
underneath, to cut the lower part. 
- drzewo, to cut down a tree. - 
płaszcz, spódnicę, to shorten a 
cloak, a petticoat - komu nogi, 
to trip up one's heels. - komu 
żyłę pod kolanem, to hamstring' 
one. 
PODCIĄGAĆ, am, v.imp. POD- 
CIĄGNĄĆ , nę , v. perf. to draw or 
Eut under. Podciągnąć pod jednę 
ategoryę, to comprise or include 
under the same head , to place or 
put in the same class, rank, order. 
= to draw or pull up. Podciągnąć 
portki, to pull up one's breeches. 
PODCIĄGACZ, a, s.m. girth. 
= sec POCIĘGIEL. 
PODCIERAĆ, AM, V. imp. PO- 
DETRZEĆ , trę , v. perf. to wipe, 
to rub clean. 
PODCIĘTY, A, E, cut from 
beneath. £ 
PODCZAS, prep, during. -Jbez- 
225 POD 
krótewia, during the interregnum. 
= PODCZAS GDY , conj. while, 
whilst, when. 
PODCZAST WO, A, s. n. a cup- 
bearer's office. «a cupbearer and 
bis wife. 
PODCZASZANKA , I , 8. f. 
daughter of a cupbearer. 
PODCZASZY, ego, s.m. cup- 
bearer. 
PODCZASZYC, A. s.m. son of 
a cupbearer. 
PODCZASZYNA, Y, S. f. wife of 
a cupbearer. 
PODCZOS, u, s.m. cabbage- 
sprout. 
PODDAĆ, am , v. perf. PODDA- 
WAĆ , daję , v. imp. to submit, to 
surrender. -co pod czyj sąd, to 
submit a thing to one's arbitration, 
to refer it to him. - miasto, to 
surrender a town. - pod czyją 
władzę, to put under the power 
of one, to subject. - swój rozum 
wierze, to submit one's reason to 
faith. - komu myśl jaką, to sug- 
gest, to hint, to insinuate. - SIĘ, 
to submit, to surrender, to yield. 
- się woli Bożej, to submit to 
the wilt of God. 
PODDANIE, a , s. n. the act of 
submitting, surrendering. - for- 
tecy , the surrender of a fortress. 
- SIĘ, surrender, submission, 
yielding, resignation. 
PODDANKA, i, s. f. female 
subject; female slave. 
PODDAŃSKI, A, e, of a subject; 
of a slave. 
PODDAŃSTWO, A, s.n. sub- 
jection , submission, servitude. 
PODDANY, a , e , subject, sub- 
jected , submitted. 
PODDANY, nego , s. m. subject 
of a prince; slave, bondman, serf. 
PODDASZE, a , s. n. place cov- 
erd with a roof; loft, garret. 
PODDĘCIE , a, s.n. the act of 
blowing the coals or fire. 
PODDENŃY, a, e, placed under 
the bottom of a thing. 
PODDYMKA, i, s. f. a kind of 
fan used in kitchens, to blow the 
fire. 
PODDZIAŁ, u, s.m. subdivi- 
sion. 
PODE, prep, euphon: form of 
POD, which see. Podearzwia- 
mi, at the door.\Zpodelba, scowl- 
ingly, with a sullen look. Z podef- 
ba na kogo patrzeć, to scowl 
upon one. 
PODEBRAĆ, see PODBIERAĆ. 
PODEGNAĆ, gonię , v. perf. 
(said of cattle), to make to go 
faster, to drive on. 
PODEJMOWAĆ, muję , v. imp. 
PODJĄĆ, dejmę, v.perf. to take 
up, to pick up. Podejm z ziemi tę 
rękawiczkę, pick up that glove. 
Podjąć kotwicę, to weigh anchor, 
to weigh. = Podejmować kogo, 
to treat or entertain one. = to 
endure, to suffer, to undergo. - 
trudy, to undergo fatigue, hard- 
ship. - stratę, to sustain a loss. 
- śmierć, to suffer death, to meet 
226 
POD 
death. - SIĘ czego, to take a thing 
upon one's self, to undertake it. 
Niepodejmuj się czego nie umiesz, 
do not undertake what you are not 
able to perform. 
PODEJRZANY, A, e,suspect, 
suspected. -y 0 co, suspected of. 
PODEJRZEĆ, rzę, v. perf. POD- 
ZIERAĆ, am , v. imp. to look un- 
der ; fig. to suspect. 
PODEJRZENIE , a, s.n. suspi- 
cion. Mieć kogo w -niu, to en- 
tertain a suspicion of one. Być 
w -niu, to be suspected of a 
thing. Padlo na niego -, the 
suspicion fell on him. Wzbudzić 
-, to raise a suspicion. 
PODEJRZLIWIE, adv. suspi- 
ciously. 
PODEJRZLIWOŚĆ, śa, S. f. 
suspiciousness. 
PODEJRZLIWY, a, e, suspi- 
cious, distrustful, mistrustful. 
PODEJRZON, u, s. m. (a plant), 
moon-wort. 
PODEJŚĆ, see PODCHODZIĆ. 
PODEJŚCIE, a, s.n. circum- 
vention , cheat, deceit, stratagem , 
artifice, cunning contrivance, wile, 
trick. 
PODEMKNĄĆ,nę, v.perf. POD- 
MYKAĆ, am, v. imp. to slip under, 
to put under by stealth. - SIĘ, to 
steal on by little and little, to ad- 
vance insensibly. 
PODEPRZEĆ, rę, v.perf. POD- 
PIERAĆ , am , v. imp. to put a 
prop under, to underprop, to sup- 
port, to sustain. - głowę łokciem, 
to rest one's head on one's elbow. 
PODPIERAĆ SIĘ, czem, to rest or 
lean on a thing. Podparł się 
w boki, he set his arms a-kimbo. 
PODEPTAĆ, czę, .v.perf. to 
tread or trample under foot. 
PODERWAĆ, wę, v. perf. POD- 
RYWAĆ, am, v.imp. to tear or 
pull away from underneath. PO- 
DERWAĆ SIĘ , to hurt one's self 
by lifting or carring heavy burdens. 
PODERŻNĄĆ, nę, v. perf. POD- 
RZYNAĆ , am , v. imp. to cut from 
beneath. - komu gardło, to cut 
one's throat. 
PODESCHNĄĆ, see PODSY- 
CHAĆ. 
PODESŁAĆ, see 1) PODŚCIE- 
LAĆ; 2) PODSYŁAĆ. 
PODESŁANIE, a, s.n. the act 
of laying straw under, of spreading 
a pair of sheets in a bed. = litter. 
PODESZŁOŚĆ, ści, s. f. wieku, 
old age. 
PODESZŁY, A, e, w latach, 
w leciech, far gone in years, 
stricken in age or years. 
PODESZWA, v, s.f. sole of the 
foot; sole of a shoe or boot. Dać, 
podszyć -wy, to new-sole (boots 
or shoes). Jechać wierzchem na 
-ch, fam. to beat the hoof, to 
travel a-foot. Pokazać -wy, fig, 
to show a pair of heels or to betake 
one's self to one's heels. Język na 
-wy, see SKÓRKA NA BOTY. 
PODETKNĄĆ, see PODTY- 
KAĆ 
POD 
PODETREZĆ, see PODCIERAĆ. 
PODGARDLE, A, s.n. POD- 
GARDŁEK,, łka, s.m. dewlap. 
- u koguta, gills, wattles of a 
cock, see DZWONKI. 
PODGARDŁO, A, s.n. great 
swelling under the throat, wen on 
the throat. 
PODGARNĄĆ, nę, v. perf. POD- 
GARTYWAĆ, tuję, v.imp. to 
gather, to gether what has been 
scattered. - włosy, to turn up 
one's hair. - ogień, to rake up 
the fire. - pod moc swoją, to 
subject to one's power. 
PODGIĄĆ, egnę , v.perf. POD- 
GIN AĆ, am , v. imp. to pull up, to 
tuck up. 
PODGLĄDAĆ, am, v. imp. POD- 
GLĄDNĄĆ, nę, v.perf. to look 
secretly under, to pry into. 
PODGOLIĆ, lę, v.perf. to share 
from beneath; fam. to fleece one, 
to drain his purse. 
PODGÓRNY, a , e , situated at 
the foot of a mountain. 
PODGÓRZE, a , s.n. a tract of 
land situated at the foot of a moun- 
tain. = a town of that name op- 
posite to Cracow, on the other side 
of the Vistula. 
PODJĄĆ, see PODEJMOWAĆ. 
PODJADAĆ, am, v. imp. to gnaw 
from beneath, to nibble, see POD- 
JEŚĆ 
PODJARZEMNY,PODJARZMO- 
WY, a, e, brought under the 
yoke. 
PODJAZD, v, s. m. (a party of 
horse soldiers sent out to scour the 
country or to reconnoitre the ene- 
my), scout. 
PODJAZDOWY, a , e , of the 
scouts; fig. done by fits and girds 
or by snatches. 
PÓDJĘCHAĆ, jadę , v. n. perf. 
PODJEŻDŻAĆ, am , v. imp. to get 
within a little distance of a place 
(in a carriage or on horseback). 
Podjechać podedrzwi, to drive up 
before the door. 
PODJĘCIE, a, s.n. the act of 
lifting, taking or picking up. - 
pracy, trudów, painstaking. - 
kosztów, charges, expenses which 
one has been at. - się czego, the 
act of undertaking a thing. 
PODJEŚĆ, jem , v. perf. POD- 
JADAĆ , am , v. imp to lay or ap- 
pease the stomach. 
PODJĘTY, a , e , taken up , 
picked up. = undergone, endured. 
= undertaken. 
PODJEZDEK, dka , s.m. nag, 
pony. . . . 
PODJEŻDŻAĆ, see PODJE- 
CHAĆ. 
PODJĘZYCZNY, PODJĘZYKO- 
WY, a, e, sublingual. 
PÓDKADZAĆ,am, v. imp. POD- 
KADZIĆ, dzę, v.perf. to fumigate. 
- komu, fig. to flatter grossly, to 
be a fulsome flatterer. 
PODKANCLERSTWO, A, S.n. 
the dignity of a vice Chancellor, = 
coll, the vice Chancellor and his 
wife. PODKANCLERZY, EGO, S.m. 
vice Chancellor. 
PODKANCLERZYNA, Y, s. f. 
wife of a vice Chancellor. 
PODKARMIĆ,mię, v.perf. POD- 
KARMIAĆ , am , v.imp. to feed or 
fatten a little. 
PODKARMIONY, A, E, fed or 
fattened a little. 
PODKASAĆ, szę , v. perf. POD- 
KASYWAĆ, suję , v. imp. to tuck 
up. Podkasała się jak dziewica 
Spartańska, she tucked up her 
gown like a Spartan virgin. Pod- 
kasz się, tuck up your gown. 
PODKASANY, A, E, tucked up. 
PODKŁAD, u, s. m. PODKŁAD- 
KA , i, s. f. any thing laid under. 
PODKŁADAĆ, am, V. imp. POD- 
ŁOŻYĆ , żę , v. perf. to lay or put 
under. Podłożyć sobie poduszkę 
pod głowę, to lay a pillow under 
one's head. Podłożyć pod kurę 
jaja do wysiedzenia, to put eggs 
under a hen, to set a hen. Podło- 
żyć ogień, to set on fire. Podło- 
żyć co pod nogę stołową, to sup- 
port or level the leg of a table. 
Podkładać rolą,to dung or manure 
a field. 
PODKLEIĆ, ję, v.perf. POD- 
KLEJAĆ, am, v. imp. to paste or 
glue from beneath. 
PODKLEJENIE, a, s. n. the act 
of pasting from beneath. - mapy 
płótnem, pasting a map upon can- 
vass. 
PODKOLANEK,nka,s.m. hough, 
tock, twist of the knee. 
PODKOMENDNY, A, E, subal- 
tern. 
PODKOMORSTWO, a, s. n. the 
office of a chamberlain. = coll, the 
chamberlain and his wife. 
PODKOMORZANKA, I, s. f. 
daughter of a chamberlain. 
PODKOMORZY, ego, s.m. cham- 
berlain. 
PODKOMORZYC , k, s.m. son 
©fa chamberlain. 
PODKOMORZYNA, y, s. f. wife 
of a chamberlain. 
PODKONIUSZY,ego, s. m. sec- 
ond master of the horse. 
PODKOP, v, s. m. undermining, 
a mine. 
PODKOPAĆ, pię , v. perf. POD- 
KOPYWAĆ, puję, v.imp. to un-' 
dermine, to sap.-państwo, rząd, 
fig. to undermine or strike at the 
foundation of a state. Ta choroba 
powoli podkopuje jego zdrowie, 
that disease wastes him away. - 
SIĘ dokąd, to get to a place by 
digging under the ground. 
PODKOPANIE, PODKOPYWA- 
NIE, a, s.n. undermining, sapping. 
PODKOSIĆ, szę, v.perf. to mow 
a little, to mow down. 
PODKOWA, v, s. f. horse-shoe. 
PODKOWAĆ, PODKUĆ, kuję, 
v. per/, konia, to shoe a horse. 
PODKRADAĆ SIĘ, dam się, v. 
imp. PODKRAŚĆ SIĘ, dnę się , v. 
perf. to steal on or upon. 
PODKREŚLAĆ, am, v.imp. POD- 
KREŚLIĆ, lę, v.perf. to under- 
POD 
line. Padkreśl ten wyraz, under- 
line that word. 
PODKREŚLONY, a, e, under- 
lined. 
PODKROIĆ, ję , v. perf. POD- 
KRAJAĆ, PODKRAWAĆ, am, v. 
imp. to cut from underneath (with 
a knife). - pszczołom miód, to 
cut the honey-combs of the hives. 
PODKRZESAĆ, szę , v. perf. to 
prune. Podkrzesują się drzewa 
owocowe równie jak drzewa słu- 
żące do ozdoby, fruit-trees are 
pruned as well as trees for orna- 
ment. 
PODKSIĘŻYCOWY, PODKSIĘ- 
ŻYCZNY, a, e, sublunary. 
PODKUCIE, a , s.n. konia, the 
act of shoeing a horse. 
PODKUP, u, s. m. outbidding. 
= bribe, bribery. 
PODKUPIu, pię, v. perf. POD- 
KUPYWAĆ, puję , v. imp. to out- 
bid. = to bribe. 
PODKUPNIK, A, s.m. outbidder. 
= briber. 
PODKUREK, rka, s. m. cock- 
crowing , cockcrow, day-break. Na 
podkurku, at the break of day. 
PODKURZYĆ, rzę, v. perf. 
PODKURZAĆ, am, v. imp. to blow 
the smoke from underneath, to fu- 
migate. - pszczoły, to smoke bees 
out of their hives. - komary, to 
smoke the gnats out of a room. 
PODKUTY, A, E, shod. 
PODKWAS,u, s.m. Chim. sub- 
acid. 
PODLAĆ, leję , v. perf. POD- 
LEWAĆ, am, v. imp. and freq, to 
pour or shed on the lower part of. 
- kwiaty, to water flowers. - pie- 
czeń, to baste meat that is roasting. 
- frasunek, fam., to get drunk in 
order to banish care. 
PODLASIE, K, s.n. a province 
in Poland! 
PODLASIAK, a, s.m. a man na- 
tive of Podlasie. 
PODLASIANKA, i, s. f. a woman 
native of that province. 
PODŁATAĆ, am , v. perf. to 
patch up. 
PODŁAWIĆ, wię , v. perf. to 
strangle or throttle one after an- 
other. 
PODŁAWIE, A, $. n. place under 
a bench. 
PODŁAZIĆ, żę , v. n. imp. POD- 
LEŹĆ, lazę, v. perf. to creep 
under. 
PODLE, 1. prep, with the gen. 
case; near, next, close by, bard by; 
2. adv. vilely, basely, meanly. 
PODLEĆ, ję, v. n. imp. to grow 
mean, to degenerate. 
PODLECIEĆ, cę, v. n. perf. 
PODLATYWAĆ, tuję , v. imp. to 
fly up, to fly to. 
PODLEDZ, gnę, v.n. perf. POD- 
LEGAĆ, am, v.imp. to be in a state 
of subjection; to be subject or 
liable to. Podlegać karze, to be 
liable to punishment, to incur a 
penalty. - winie, to incur guilt, 
to be guilty. Wszyscy podlegamy 
przypadkom, chorobom, we are 
POD 
all exposed to accidents, liable to 
diseases. To nie podlega wątpli- 
wości, that admits of no doubt, 
that is unquestionable. 
PODLEGŁOŚĆ, ści, s. f. subjec- 
tion, submission. Trzymać w -4 
to keep under subjection. 5 
PODLEGŁY, 1, e, subject; sub- 
ject , liable. 
PODLEJSZY, A, e, comp, of 
PODŁY, viler, meaner. 
PODLEKARZ, A, s. m. surgeon's 
mate. 
PODLEPCZYCA, Y^.f.fa plant), 
corn bed-straw. 
PODLEPIĆ, see PODKLEIĆ. - 
ścianę, to stop the holes In a wall 
with potter's clay. 
PODLEŚNICZY, ego,s.m. under- 
forester, under-forest-keeper. 
PODLEŚNICZYNA, T, s.f. wife 
of an under-forester. 
PODLEWA, Y, s. f. sauce. 
PODLEŹĆ, see PODŁAZIĆ. 
PODLIĆ SIĘ, lę się, u. imp. to 
debase or degrade one's self, to 
sink into meanness. 
PODLIZAĆ, żę, wperf. POD- 
LIZYWAĆ, zuję, v. imp. to lick 
from beneath. Podlizywać się ko- 
mu, to fawn upon one, to coax, to 
wheedle. 
PODŁOGA, t, s.f. floor. 
PODŁOMYŚLNIE, adv. base- 
mindedly. 
PODŁOMYŚLNOŚĆ, ści, s.f. 
base-mindedness. 
PODŁOMYŚLNY, a, e, base- 
minded. 
PODŁOŚĆ, ści, s.f. baseness, 
meanness, vileness, abjection. 
PODLOTEK,tka,s.m. the young 
one of a bird, not yet able to fly ; 
fig. a young girl, a chick. 
PODŁOŻYĆ, see PODKŁADAĆ, 
PODŁUG, prep, which governs 
the gen. case; according to. - 
mnie, according to my opinion. 
Postąpiono z nim podtug lego 
jak sobie zasłużył, he was treated 
according to his deserts. 
PODŁUGOWATO, adv. in an 
oblong form. 
PODŁUGOWATOŚĆ, ści, s. f. 
oblongness. 
PODŁUGOWATY, A, u, oblong. 
PODŁUŻ, W PODŁUŻ, adv. in 
length, longwise, longways. 
PODŁY, A, e , base, mean, vile, 
abject. Człowiek podłego rodu , a 
base-born fellow. -e urodzenie, 
base extraction, -a dusza, a mean 
soul, a mean mind. 
PODMARZNĄĆ, nę, v. n. perf. 
to freeze a little. Podmarza, it 
begins to freeze. 
PODMAWIAĆ, am, v.imp. POD- 
MÓWIĆ, ię , v.perf. to suborn, to 
tamper with. - kogo do złego, to 
incite one to ill. 
PODMAWIACZ, A, S.m. sub- 
orner. 
PODMIATAĆ, am, v. imp. POD- 
MIEŚĆ, miotę, v. perf. to sweep a 
little, to give a sweep with a broom. 
PODMIOT, tu , s. m. Gram. 
subject. 
227 POD 
PODMŁODA, t, s.f. yest, barm. 
PODMORSKI, a, e, submarine. 
PODMOŚC1E, A, 8. n. place 
under a bridge. 
PODMOWA, t, s. f. suborna- 
tion , tampering with. Z jego -y, 
za jego - ą, by his Instigation. 
PODMUCH, u, s.m. blast, blow, 
gust, buft, whiff. 
PODMUL1Ć, lę , v. perf. POD- 
MULAĆ, am, v. imp. (said of a 
river), to carry slime or sand along 
with it. 
PODMUROWAĆ, boję, v.per[. 
to support by a foundation of ma- 
sonry-work. 
PODMUROWANIE, A, S.n. sup- 
port oi masonry-work. 
PODMURZE, a, s.n. space along 
the walls of a town. 
PODMYĆ, ję, v. perf. PODMY- 
WAĆ, wam, v. imp. (said of a riv- 
er), to wash away, to undermine, 
toxarry off. Ta rzeka podmywa 
swe brzegi, that river wastes away 
its banks by little and little. Cicha 
woda brzegi podmywa, prov. still 
streams always run deepest. 
PODNIEBIENIE, a, s.n. pa- 
late. 
PODNIECAĆ, am, v. imp. POD- 
NIECIĆ, cę, v. perf. ogień, to blow 
the fire. - kogo do czego, to ex- 
cite, rouse, stir up one to do a 
thing. - luddo buntu, to stir up 
the people to rebellion. 
PODNIEŚĆ, niosę, v.perf. POD- 
NOSIĆ, szę, v. imp. to take up, to 
pick up, to raise, to lift up. - co 
z ziemi, to pick up a thing.-oczy 
do góry, to lift, raise or cast up 
ones eyes. -ręce do nieba, to 
raise, lift or hold up one's hands to 
heaven, -gios, to raise one s voice, 
to speak louder. - uszy do góry, 
to prick up one's ears. - ramiona, 
to shrug one's shoulders. - rękę 
na kogo, to lift up one's hand 
against one.-kij na kogo, to hold 
up a stick at one. - kotwicę, to 
weigh anchor, to weigh, r- oręż, to 
lake up arms. - wojnę, to declare 
war, to wage war. - kapitał, to 
draw in one's debts. Anarchia 
wszędzie głowę podnosi, anarchy 
rears her head every where.-kogo 
na urząd, to exalt one to an emi- 
nent office. - SIĘ, to rise. Pod- 
niósł się z krzesła, he rose from 
his chair. Podniósł się do najwyż- 
szych dostojeństw, he rose to the 
highest dignities, to the pinnacle of 
honours. - si? w pychę, to be 
elated with pride, to grow proud. 
Kto się podnosi będzie poniżo- 
nym, he who exalts himself shall be 
hnmbled. 
PODNIESIENIE, a, s. n. taking 
or picking up; lifting, raising.- 
Najświętszego Sakramentu, ele- 
vation of the Host. - świętego 
krzyża, exaltation of the cross. 
PODNIESIONY, a, e, taken or 
picked up; raised, lifted up. 
PODNIETA, v, s. f. inducement, 
incentive. 
PODNOŻE, a, s. n. footstool. 
228 
POD 
■» pedestal. = stepping-stone. - 
góry, the foot of a mountain. 
PODNÓŻEK, źka, 8. m. foot- 
stool. Sługa i podnóżek, fam. your 
most humble servant. 
PODOBAĆ SIĘ, bam sm, v.perf. 
komu, to please one. -sobie kogo, 
to take a liking or a fancy to one, 
to like him. Niepodobna wszy- 
stkim się podobać, it is impossible 
to please every body. Bardzo go 
sobie podobała, she took a great 
liking to him. To mi się wcale nie- 
podoba, I am by no means pleased 
with it. Pytał mnie które z twych 
dzieł najwięcej mi się podoba, 
he asked me which of your works 
pleased me most. Tak mi się to 
podobało, I am pleased or it is my 
pleasure to do so. Rób, czyń co ci 
się podoba, do .what you please. 
Jak ci się to podoba? how do you 
like it? = Podobać sobie w czem, 
to take delight or to delight in a 
thing. Pszczoły podobała sobie 
między kwiatami, bees delight in 
flowers. Winna latorośl podoba 
sobie na kamienistym gruncie, 
the vine thrives in stony grounds or 
in a gravelly soil. 
PODOBIEŃSTWO, A, 8. n. like- 
ness, resemblance, similarity, simi- 
litude. Jest między nimi wielkie 
-, they bear a great resemblance 
to each other.-do prawdy, likeli- 
ness , likelihood, probability. Nie 
ma wielkiego -a aby nałogowy 
pijak wrócił do trzeźwego życia, 
there is little likelihood that an ha- 
bitual drunkard will become tem- 
perate. 
PODOBNIE, adv. likely, in a 
like manner, likewise. 
PODODNO , adv. like enough. 
PODOBNOŚĆ, ici, 8. f. like- 
ness. 
PODOBNY, a, e, like, resem- 
bling, similar. Być bardzo-m, to 
bear a strong resemblance. -t do 
siebie jak dwie krople wody, two 
drops of water cannot be more like, 
they are as like as two peas. Ten 
portret bardzo-y do ciebie, this 
portrait Is very like you. Dzień 
nie -y do dnia, days follow 
one another, but are not alike. 
Podobny podobnego szuka, prov. 
birds of a feather flock together. 
Nie czyń podobnemu tego czego 
niechcesz aby ci czyniono, do not 
your fellow-man what you would 
not be done by. On do tego bar- 
dzo -y, fam. he is like to do It. 
Podobniejszy ja do niej niż ty, 
fam. I should suit her better. I am 
sure she would choose rather me 
than you. 1 tym -e, and such like. 
-y do prawdy, likely, probable, 
possible. To jest {rzecz) bardzo 
podobna, it is like enough. Czy 
podobna? is it possible? 
PODOCCIAN, u, s. m. Chim. 
under acetate. 
PODOCHOCIĆ, cę , v. n. perf. 
sobie, io get a little tipsy, to get 
merry with drink. 
PÓDOCHODZIĆ, dzę , v. perf. 
POD 
(with the gen. case), to go to the 
bottom of many mysteries, to dis- 
scover them one after another. 
PODOGONIE, a, s. n. crupper. 
= vulg. vent, buttock. 
PODOŁAĆ, am, v.n.perf. komu, 
czemu, to be a match for one, to be 
adequate to. Nie podołam temu, I 
am not adequate to such a task. 
Nie możesz mu -, you are no 
match for him. 
PODOLANIN, A, 8. m. a native 
of Podolia. 
PODOLANKA, I, s. f. a woman 
native of Podolia. 
PODOLE, A,n. a province Id 
Poland. 
PODOLSKI, A, E, of Podolia. 
PODOŁEK,ŁKA,s.m. lap. Trzy- 
mała dziecko napodoiku,s.he held 
ber child upon her lap. 
PODORAC, am , v. perf. to cut 
from beneath with the culter of a 
plough. - gnój, to plough a piece 
of ground in order to mix the dung 
with the earth. 
PODOSEK, ska, 8. m. iron-clout 
or iron-plate of an axle-tree. 
PODOSTATKIEM, adv. in plen- 
ty, plentifully, abundantly. 
PODOWIADYWAĆ SIĘ, DWę 
stę, v.perf. (with the gen. case), to 
hear a great deal of news from dif- 
ferent persons. 
PODPADAĆ, dam, v. n. imp. 
PODPAŚĆ, dnę, v.perf. to fall 
under. Podpaść kogo, to fall sud- 
denly upon one, to break in upon 
him. - karze, to be Hable to pun- 
ishment, to incur a penalty. To 
podpada pod naszę rozwagę, 
that falls under our consideration. 
Przedmiot podpadający pod zmy- 
sły, a thing that falls under our 
senses, 
PODPAŁ, d, 8. m. every kind of 
combustible such as dry wood, 
pitch, tar, etc, Ogniowi dodać -u, 
to add fuel to flame. 
PODPALACZ, A, S. m. incen- 
diary, a firer of houses. 
PODPALANIE, a, s. f. frequeht 
act ol setting fire to. Skazany za 
-, condemned for having many 
times set houses on fire. 
PODPALENIE, A, s. n. the act 
of kindling or setting on fire. Po- 
sądzono go o - domu, he was 
suspected of having set that house 
on fire. 
PODPALIĆ, lę , r. perf. POD- 
PALAĆ, am, v. imp. to light a fire, 
to kindle; to set on fire. 
PODPAŁKA, i, s.f. any thing to 
light a fire with. Donry na -ę, it 
is good for lighting fire. 
PODPALONY, a, e, set on fire. 
PODPAŚ, u, s.m. the lower part 
of the human body (from the waist 
to the heels). Niewiasty z rybim 
-em, Sirens,Mermaids, half women 
half fish. 
PODPASAĆ, szę, v. perf. POD - 
PASYWAĆ, suję , v. imp. to gird. 
- sobie biodra, to gird the loins. 
- SIĘ , to put on a girdle. - się 
sznurem, szarfą, to gird one's POD 
coins with a cord, with a scarf, 
sash. 
PODPASANIE, a, s. n. the act 
of girding. = a girdle. 
PODPAŚĆ , PODPAŚDŹ , see 
PODPADAĆ. 
PODPASEK, ska, PODPASICZ, 
A, s. m. a shepherd's boy. 
PODPASZE, a, s. n. arm-pit, 
arm-hole. 
PODPATRZEĆ, rzę, v. perf. 
PODPATRYWAĆ , ruję , v. imp. 
to look under, to pry into. 
PODPEŁZAĆ, am, v. n. perf. to 
come crawling, to crawl under. 
PODPIĄĆ, epnę, v. perf. POD- 
PINAĆ, am, v. imp. to buckle, to 
clasp on. - popręgę, to girth a 
horse. 
PODPIĘTY, a, e, girthed; bouhd 
tight. 
PODPIĆ, ję , v. n. perf. sobie, 
to get tipsy, to take a drop too 
much. 
PODPIEC, piekę, v. perf. POD- 
PIEKAĆ, am, v. imp. to bake or 
roast from beneath. 
PODPIECZE, a, s. n. a hole 
made under an oven for culinary 
purposes. 
PODPIERAĆ, see PODEPRZEĆ. 
PODPIERŚNIK, a, 5. m. breast 
leather, breast piece of a horse. 
PODPIERSIOWY, a, e, situated 
under the breast. Błona r-a, dia- 
.phragm, midriff. 
' PODPIŁY', PODPITY, a, E, 
tipsy, muddled, half-seas over. 
PODPIS,*u, s. m. signature. 
Mam jego tbłasnoręczny -, I 
have a note under his hand.- Niżej 
na -ie wyrażony oświadczam, 
I the underwritten declare. 
PODPISAĆ, szę, v. perf. POD- 
PISYWAĆ, suję, v.'imp. to under- 
write, to sign, to set one's name to, 
to subscribe. Bądi łaskaw - te 
papiery, be pleased to sign these 
papers. Gotów jestem krwią moją 
-, I am ready to sign it with my 
blood. Czy się podpisał? has he 
signed? has he put his signature. 
Podpisać się na tytule książki, to 
put one's name upon the title page 
of a work. Nie umie podpisać się, 
he cannot write his name. 
PODPIWEK, wka, s. m. small 
beer, table beer. 
PODPŁOMYK, a , s. m. bread 
baked upon the live coals (as it was 
used among the Hebrews, and now 
among the nomadic tribes of Asia). 
PODPŁYNĄĆ, nę , v. n. perf. 
PODPŁYWAĆ, am, v. imp. to 
come flowing under. Rzeka pod 
miasto podpływa, the river runs 
by the walls of a town. = to draw 
near by sailing or swimming. Ło- 
dziami pod ląd podpłynęli, they 
came near the shore in boats. 
PODPOIĆ, ję, v. perf. PODPA- 
JAĆ, am, v. imp. to make one a 
little drunk, to ply him with glasses 
, or cups. 
PODPOMAGAĆ, am, v. imp. 
PODPOMÓDZ, gę, v. perf. to 
assist, to help, to support. 
POD 
PODPOMOŻENIE, A, s.n. relief, 
assistance, help. 
PODPOMOŻYCIEL, A, S. m. 
assister, helper, supporter. 
PODPORA, y, s. f. prop, stay, 
support. On moja jedyna -, fig. 
he is my only support.-państwa, 
religii, familii, the supporter of 
the empire, of religion, of a family. 
- starości, the prop of old age. 
PODPÓRKA, I, s. f. prop, stay. 
- dla macic winnych, a prop for 
vines. 
PODPORUCZNIK, a, s. m. 
second lieutenant. 
PODPOWIADAĆ, am , v. imp. 
PODPOWIEDZIEĆ, wiem, v. perf. 
komu, to prompt one, to whisper 
him what he is to speak.-ucznio- 
wi, aktorowi, to prompt a learner, 
to prompt a player. 
PODPRAWIĆ, wię , v. perf. 
PODPRAWIAĆ, am, v. imp. to 
mend, to better, to repair. - zie- 
mię gnojem bydlęcym, to dung or 
manure a field. Przekonano go że 
podprawiał świadków, he was 
convicted of tampering with the 
PODPROWADZIĆ, dzę,v. perf. 
PODPROWADZAĆ, am , v. imp. 
to bring, lead or conduct to a place 
(secretly). 
PODPROŻE, A,s.n. sill, thresh- 
old. 
PODPRZĘGAĆ, am, v. imp. 
PODPRZĄDZ, ęgnę, v. perf. to 
put to a carriage one or more 
horses, oxen, etc. in order to help 
the wearied ones. 
PODPRZEOR, A, s. m. under- 
prior. 
PODPUŁKOWNIK, a, s. m. 
lieutenant colonel. 
PODRĄBAĆ, bię, v. 'perf. to cut 
from beneath. 
PODRAPAĆ, pię, v. perf. to 
scratch in many places. Kot go 
podrapał, the cat has scratched 
him. - SIĘ w głowę, to scratch 
one's head. 
PODRASTAĆ, am, v. n. imp. 
PODROSNĄĆ, nę,v. perf. to grow 
up. 
PODRATOWAĆ, see PODPO- 
MAGAĆ. 
PODRAŻNIĆ, nię, v. perf, to 
set on or excite one against 
another. 
PODRĘCZĘ, A, s. n. what is to 
be found near at hand. = arm of a 
chair. = baluster, balustrade, see 
PORĘCZE. Na podręczu, near at 
hand. 
PODRĘCZNY, a, e, being near 
at hand. Dziełko -e, manual. 
PODRÓB, obu, s. m. PODRO- 
BA, y, $, /. PODRÓBKI, bek, dim. 
pl. a calf's pluck, a hog's harslets. 
PODROBIĆ, bię, v. perf. to cut 
small, to crum or break in crums. 
PODROBIĆ, bię, v.'perf. POD- 
RABIAĆ, am , v. imp . to work a 
little, to forward a work. ~ to 
forge, to counterfeit. 
PODROBIONY, a,e, cut small, 
broken in erums, crumbled. « 
POD 
advanced, forwarded. - forged, 
counterfeited. 
PODROSŁY, a, e, grown taller, 
bigger, higher. 
PODROSNĄĆ, see PODRASTAĆ, 
to grow taller, bigger, to grow up. 
Od tego deszczu zboże podrosło, 
that rain lias made the corn grow. 
Podrósł trochę w tym roku, he 
has grown a little bigger this year. 
Jak podrośnie pójdzie do wojska, 
when he has grown bigger he win 
become a soldier. 
PODROST, u, s. m. growth. 
PODROSTEK, tka, s. m. a 
stripling, a youngster. 
PODRÓŻ, y,s. f. journey, trav- 
el. -morska, voyage. W daleką 
wyjechać-, to take or go a long 
journey. Powrócić z -y, to 
come or return from travelling. 
Dam ci kilka dukatów na-, I ll 
give you some ducats to bear your 
expenses on the road. Szczęśliwej 
-y i prędkiego powrotu', a happy 
journey, and quick return!- z Pa- 
ryża do Rzymu, a journey from 
Paris to Rome. - po Włoszech, 
travels into Italy. Podróże, zbiór 
podróży, travels, a collection of 
travels 
PODRÓŻNY, ego, PODRÓŻ- 
NIK, ka, s. m. traveller, wayfarer, 
tourist, passenger. 
PODRÓŻNY, a, e, travelling, 
journeying. Tłumoki -e, noże-e, 
travelling bags, travelling knives. 
Ubrany po podróżnemu, dressed 
like a traveller. 
PODRÓŻOPISARZ, a, s. m. 
travel-writer. 
PODRÓŻOWAĆ, źuję, v. n. to 
journey, to travel. - piechoto, 
konno, to travel on foot, on horse- 
back. - po obcych krajach, to 
travel in foreign countries. Podró- 
żował po różnych krajach , he 
has travelled several countries. Pod- 
różował po całej Francyi, he has 
travelled all over France. 
PODRÓŻOWANIE, a, s. n. 
journeying, travelling. 
PODROŻEĆ, żeję, v. n. perf. to 
grow dearer, to rise in price. Zboże 
tego roku podrożeje, the corn will 
rise this year. Drób podrożał, 
fowls are dearer. Wszystko podro- 
żało, every thing is risen in price 
or is grown dearer. 
PODROŻYĆ, żę, v. a. perf, co, 
to raise the price of a thing. Ten 
kupiec podrożył swoje towary, 
that merchant has raised the price 
of his goods, he sells them dearer. 
PODRUZGOTAĆ, gocę, v. perf. 
to shatter, to shiver, to dash to 
pieces. 
PODRWIĆ, wiĘ, v. perf. z ko- 
go, to put or pass a joke upon one. 
- sprawę to commit a blunder, 
to be in the wrong box, see PO- 
KPIĆ. 
PODRYG, V, s. m. kick and 
shake of one's legs in dying. Osta- 
tnie-i, the last struggles of a dying 
man or animal. 
PODRYGIWAĆ, imp. 
229 POD 
PODRYGNĄĆ, nę, v. perf. to kick 
and shake one's legs in aying; to 
lie sprawling. Zając zdychając po- 
dryguje, the hare kicks and shakes 
Ijslegs in dying. Chodzić podry- 
gując, to walk with short steps, to 
trip, to mince one's steps. 
PODRYWAĆ, see PODERWAĆ. 
Cicha woda brzegi podrywa, 
prov. still streams always run deep- 
est 
PODRZEĆ, rę, v. perf. to tear, 
to rend, to pull in pieces. 
PODRZĘDNY, a, B, subordinate, 
subaltern, secondary. Planety -e, 
secondary planets. Talent-y, a 
second-rate talent 
PODRZEMAĆ, see PODRZY- 
NAĆ. 
PODRZEZAĆ,see PODERŻNĄĆ. 
PODRZEZNIAĆ, am, v. imp. 
kogo,to ape the manners of another, 
to mimick, to counterfeit one's 
voice. 
PODRZEZNIACZ, a, s. m. a 
mimick, a ludicrous imitator. 
PODRZEZNIANIE , a, s. n. 
aping, mimicking, mimickry. 
PODRZUCAĆ, am, v. imp. POD- 
RZ U C1C, cę, v.perf.to throw up •, 
to throw under: to throw to.Dzieci 
sobie pilke wzajemnie podrzu- 
cają, children toss about or bandy 
a ball from one to another. = Pod- 
rzucić dziecko, to expose or desert 
a child. - kumu dziecko, to lay a 
child to a man's door. Podrzucono 
paszkwile, libels have been spread 
secretly* 
PODRZUCONY, A, E, thrown 
up; tiirown under. = exposed (of 
a child). 
PODRZUTEK, tka, s. m. found- 
ling. Dom podrzutków, foundling 
hospital. 
P0DRZYMAĆ,mię, v.n.perf. to 
take a nap, to doze a little, to 
slumber. 
PODRZYNAĆ, see PODERŻNĄĆ. 
PODSĄDNY, a, e, within the 
jurisdiction of a court of justice. 
PODSADZIĆ, dzę, v. perf. POD- 
SADZAĆ, am, v, imp. to set, place 
or put under. - mur minami, 
prochem, to blow up a wall. -mi- 
nę, to spring a mine. - kogo, to 
help one to sit upon. 
> PODŚCIAŁ, u, s. m. POD- 
ŚCIAŁKA, i, s. f. bed of straw, 
litter. 
PODŚCIELAĆ, lam , v. imp. 
PODŚCIELIĆ, lę, v. perf. to scatter 
straw under, to litter; to put a pair 
of sheets in a bed. Podesłać słomę 
pod konie, bydło, to litter a stable. 
-Skórę niedzwiedziąpod nogi, to 
spread a bear's skin under one's foot. 
PODSĘDEK, dka, s. m. inferior 
or subaltern judge. 
PODSĘDKOSTO, a , s. n. the 
office of a subaltern judge. 
PODSKAKIWAĆ, kuję, v. n. 
imp. PODSKOCZYĆ, czę, v. perf. 
to spring, jump, leap up. Poasko- 
czyć z radości, to leap for joy. 
Zboże nagle podskoczyło, the 
com rose in price all at ohce. 
230 
POD 
PODSKARBI, ego , 8. m. treas- 
urer. 
PODSKARBINA, y, 8. f. wife of 
a treasurer. 
PODSKARBSTWO, A, 8. n. the 
office of a treasurer. = coll, the 
treasurer and his wife. 
PODSKOK, u, 8. m. leap, jump, 
bound, caper. 
PODSKÓRNY, A, e , undercuts- 
neous. 
PODSKROBAĆ, bię, v. perf. 
PODSKROBYWAĆ, buję , v. imp. 
to take away by scraping, to erase. 
PODSKUBAĆ,bię,v.perf. POD- 
SKUBYWAĆ, buję, v. imp. to pluck, 
pick, plume from beneath. -kogo, 
fig. to Deece one. Podskubywać 
kogo, to live upon a man, to drain 
his purse from time to time. 
PODSŁONECZNY, a, E, under 
the sun. 
PODSŁUCH, u, s. m. overhear- 
ing. Stać na -u, to be upon a 
look out, to be on the watch. 
PODSŁUCHAĆ, am, v. perf. 
PODSŁUCHIWAĆ, uję, v. imp. to 
listen clandestinely, to overhear. 
Lubi podsłuchiwać, he is one who 
listens at the doors, he is an eaves- 
dropper. 
PODSŁUCHTWACZ, A, s. m. 
eavesdropper. 
PODSŁUPIE, A, s. n. pedestal. 
PODSOBNY, A, e , one that is 
under the body of a man. Koń -y, 
the postilion's horse. 
PODSOLIĆ, lę, v. perf. to put 
some salt in. 
PODSPÓD, adv. under, beneath, 
underneath. 
PODSTĄPIĆ, pię, v.perf. POD- 
STĘPOWAĆ, puję, v. imp. to step 
under, to draw near, to approach. 
PODSTAROŚCI,ego, s.m. man- 
ager of an estate, landsteward. 
PODSTARZAŁY, a, e, elderly, 
stricken in years. 
PODSTARZEĆ, bzeję,v. n. perf. 
to grow old. 
PODSTAWA, y, s.f. base, foun- 
dation , groundwork, basis. 
PODSTAWEK, wka,s.m. stand, 
trestle. - u skrzypców, bridge of a 
violin.- pod talerz, pod półmi- 
sek, a stand (to set a plate or dish 
upon). 
PODSTAWIĆ, wię , v. perf. 
PODSTAWIAĆ, am , v. imp. to 
set or put under; to substitute, to 
surrogate. 
PODSTĘP, u, s. m. stratagem, 
artifice, cunning trick, fraud. 
PODSTĘPNIE, adv. artfully, in- 
sidiously, fraudulently. 
PODSTĘPNY, a, e , artful, insi- 
dious, fraudulent, cunning. 
PODSTOLI, ego , s. m. (a hono- 
rary title among the ancient Polish 
nobility), under-sewer, under- 
carver. 
PODSTOLINA, Y, S. f. his wife. 
PODSTRZESZE, a, 8. n. loft, 
garret. 
PODSTRZYDZ, gę, v. perf. 
PODSTRZYGAĆ, am, V. imp. to 
cut a little (with scissors). 
POD 
PODSUMOWAĆ, muję, v. perf. 
lo sum up, to cast up. 
PODSUNĄĆ, kę, v. perf. POD- 
SUWAĆ, am, v. imp. to shove or 
push under; to advance or approach 
secretly. 
PODŚWINEK, wka, s.m. pig. 
PODSYCAĆ, am , v. imp. POD- 
SYCIĆ, cę, v. perf. to sate, to 
satiate; to supply. - czyją cieka- 
wość, to excite one's curiosity. - 
kogo pieniędzmi, to supply one 
with money. - niezgodę, to fo- 
ment a division. - czyją zemstę, 
to minister to one's revenge. 
PODSYCHAĆ, am, v. n.imp. PO- 
DESCHNĄĆ, nę, v.perf. to begin 
to dry, to grow dry. Drogi prędko 
podeschną od tego wiatru, the 
roads will soon dry with that wind. 
Podsycha, it begins to dry. Pode- 
schło , it is dry. 
PODSYŁAĆ, am, v.imp. PO- 
DESŁAĆ , szlę, v.perf. to send 
secretly. Podsyła mu pieniędzy, 
he supplies him with money from 
time to time. 
PODSYPAĆ, pię, v.perf. POD- 
SYPYWAĆ, puję, v.imp. (said of 
dry substances), to put under. - 
prochu na panewkę, to put pow- 
der in the pan of a gun, to prime. 
PODSYPKA, l,8.f. priming. 
PODSZCZUWAĆ, am , v. imp. 
to set on, to incite, to abet, to in- 
stigate. - kogo na kogo, to set 
on one against another. 
PODSZCZUWACZ, a, s.m. inci- 
ter , abetter, instigator. 
PODSZCZUWANIE, a, s. n. set- 
ting on, abetment, instigation. 
PODSZEPNĄĆ, nę, v.perf. POD- 
SZEPTYWAĆ , tuję , v. imp. to 
whisper, to inform In a whisper, to 
prompt secretly. Podszepnij mu 
co ma powiedzieć, prompt him 
what he is to say. Pochlebcy usta- 
wicznie mu podszeptują, flatter- 
eres are continually whispering in 
his ears. 
PODSZEPT, u, s.m. whisper , 
secret advice, instigation. 
PODSZEWKA, i, s.f. lining.- 
u sukni, the lining of a coat. Dać 
-ę jedwabną, to line with silk. 
PODSZYĆ, 1Ę, v.perf. PODSZY- 
WAĆ. am, v. imp. co czem, to 
line with. - odzienie futrem, to 
line a coat with fur. - bóty, to 
foot a pair of boots, to put new 
feet to a pair of boots. = Podszy- 
wać się pod kogo, to meddle with 
the business of a person , to try to 
supplant or supersede him. 
PODSZYCIE, a, s n. lining. = 
the footing of a pair of boots. 
PODSZYTY, a, e lined. Lisem 
-y , fig. a sly, ci nning fellow. 
Tchórzem - y, a da$ ardly, coward- 
ly fellow. Wiatren -y, giddy, 
volatile. Płaszcz t iatrem -y, » 
cloak without any ming. 
PODTOCZYĆ, c ę, v.perf. POD- 
TACZAĆ, am, v. in p. to roll under. 
= Podtoczyćnóż na toczydle, to 
grind a knife a litt e. f" 
PODTYKAC, am, v. imp. P0- POD 
DETKNĄĆ, nę, v.perf. to put, 
stick or thrust under; to convey or 
Impart secretly. 
PODUCZYĆ, czę, v.perf. to 
teach a little. -- SIĘ, to acquire a 
smattering knowledge. 
PODUFAŁY, see POUFAŁY. 
PODUMAĆ, am , v. n. perf. nad 
czem, tomuse, reflect, meditate 
upon a thing. 
PODUPADŁOŚĆ, ści, s.f. de- 
cline, decay. 
PODUPADŁY, a, e, decayed, 
grown poor. Dorn -y, a decayed 
family, -y na zdrowiu, whose 
health is impaired, of a battered 
constitution. 
PODUPA ŚĆ, padnę , v. n. perf. 
PODUPADAĆ, am, v. imp. to fall, 
to decay, to decline ; to decay, to 
grow poor. -na majątku, to be 
ruined, to turn bankrupt. - na 
zdrowiu, to be impaired in health. 
- na siłach, to grow weak, to 
waste away, to decline, to decay. 
- na umyśle, to feel disheartened, 
to droop; to be impaired in one's 
intellects. 
PODUSIĆ, szę, v. perf. to 
strangle one after another. 
PODUSZCZAĆ,AM,v.tmp.PODU- 
SZCZYĆ, czę, v. perf. to set on, to 
incite, to abet, to instigate. 
PODUSZCZACZ, PODUSZCZY- 
CIEL, a , s. m. setter on, abetter, 
instigator. 
PODUSZCZENIE, A,s.n. abet- 
ment, istigation. 
PODUSZKA, i, s.f. pillow, 
cushion. Poduszeczka do szpilek, 
pincushion. 
PODWAJAĆ, see PODWOIĆ. 
PODWALE, a , s. n. place ex- 
tending along the walls of a city. 
PODWALINA, Y, S.f. (a piece 
of timber lying on the ground and 
supporting a wooden house) , 
sleepers. 
POD WALNY, a,e, situated near 
the walls of a city. 
PODWAŻYĆ, żę, v.perf. to 
heave up, to raise, to lift up. 
PODWAŻKA, i, Chir. elevator. 
PODWESELIĆ, lę , v.perf. 
PODWESELAĆ, am, v.imp. sobie, 
to get merry with drink. 
PODWESELONY, a,e, merry 
with drink. 
PODWIAĆ, wieję, v. perf. POD- 
WIEWAĆ, am , v. imp. to blow 
from beneath. 
PODWIĄZAĆ, źę, v. perf. POD- 
WIĄZYWAĆ,'ZUJĘ, v.imp. to 
underbind, to tie on the under side. 
- ranę, to bind up a wound.- 
pończochy , to tie a garter or 
garters. -sobie trzewiki, to tie 
the string of one's shoes. 
PODWIĄZKA, i, s.f. garter. 
Order -i, order podwiązkowy, 
the noble order of the Garter. 
POD WIĆ, see PODWIJAĆ. 
PODWIECZOREK, rku, s.m. 
afternoon's luncheon. 
POD WIEŚĆ , wiodę , v.perf. 
POD WODZIĆ, dzę, v.imp. to raise 
from the ground, to lift up, (espe 
POD 
dally a person who has fallen). - 
to lead, bring or conduct within a 
iittle distance of a place, see POD- 
PROWADZIĆ. = fig. to set on, to 
incite. Podwiodłes do tego żonę, 
thou hast set on thy wife to this. 
Kto cię podwiódł do tego ? who 
has incited or brought you to do it? 
Diabeł mnie podwiódł, a jam u- 
czynił, the devil prompted me, 
and I did it. 
PODWIEWAĆ, see PODWIAĆ. 
PODWIEŹĆ , wiozę , v. perf. 
PODWOZIĆ, źę , v. imp. to bring 
or convey within a iittle distance of 
a place (in a carriage or on horse- 
back). = Podwieźć kogo, to give 
one a lift for a few miles. 
PODWIJAĆ, am , v. imp. POD- 
WINĄĆ, nę, v. perf. to turn up, to 
tuck up. 
PODWŁADNY, a, e, dependent, 
subordinate. 
PODWODA, Y, s.f. car, cart, 
waggon. 
PODWODNIE, a, s.m. carman, 
carrier, carter, waggoner. 
PODWOIĆ, ję, v. perf. POD- 
WAJAĆ, am, v. imp. to double. 
- warty, to double the guards. 
- kroku, podwajać kroki, to 
mend one's pace, to go faster. Pod- 
wajać starania, pilności, to re- 
double one's efforts, to use one's 
best endeavours. 
PODWOJE, ów, S.pl. a double 
door, folding-door. 
PODWÓJNIE, adv. doubly. 
PODW0JNY,a, e, double, two- 
fold ; having room enough for two 
persons. Serce -e, umysł -y, 
fig. a double-hearted, double man. 
POD WOJSKI, ego, s.m. (old), 
usher, door-keeper. 
PODWÓRZE, A, s. n. court- 
yard. 
PODWÓZ, ozu, s.m, carriage 
of goods, conveyance. 
PODWYŻSZAĆ , am , v. imp. 
PODWYŻSZYĆ, szę, v.perf. to 
high ten, to lift up; to raise, to 
exalt, to extol. - mur, sufit, to 
raise a wall, a ceiling. Podwyższyć 
kogo na urzędzie, to advance, 
raise or prefer one to a higher 
office. Kto się podwyższa będzie 
poniżony, he who exalts himself 
shall be humbled. 
PODWYŻSZENIE , A , s. n. 
elevation. - Krzyża Ś., the exal- 
tation of the cross, holy-rood day. 
PODYMNE, go, s. n. hearth- 
money, hearth-tax. 
PODZAMCZE , A , S. n. place 
extending along the walls of a castle 
or stronghold. 
PODŻARY, a, e, pale, red, 
rufous, fallow. 
PODŻEBRNY, PODŻBROWY, 
a,e, Anat, situated under the ribs. 
. PODŻEGAĆ, am, v. imp. POD- 
ŻEGNĄĆ, nę , v. perf. to kindle, 
to blow a fire, to set on fire; fig. 
to set on, to incite, to abet, to 
instigate. 
PODŻEGACZ, a , s. m. inciter, 
hbetter, instigator. 
POD 
PODZELOWAĆ, luję , v. perf, 
boty, to new-sole a pair of boots. 
- pończochy, to new-foot stock- 
ings. 
PODZIAŁ, u, s.m. division, 
partition, share. - Polski, the 
partition or dismemberment of Po- 
land. - na książki i rozdziały, 
division into books and chapters. 
-y i poddziały, divisions and 
subdivisions. 
PODZIAŁKA, i, s.f. the scale 
of a map; the graduation of a 
thermometer. 
PODZIEĆ, PODZIAĆ, viĘ,v.perf. 
PODZIEWAĆ, am, v. imp. to place, 
lay, put somewhere; to mislay, to 
miscarry. Gdzieżeś podział tę 
książkę? where have you put or 
laid that book? Gdzie onpodzie- 
wa łyle pieniędzy ? what use does 
he make of such a ęonsiderable sum 
of money? - SIĘ, to stay away, to 
stay behind; to be missing. Nic 
mieć gdzie się podzieć, to have 
no shelter, no fixed abode, no 
place or employment. Gdzieś mi 
się podziała moja książka, my 
book is missing. Nie wiem gdzie 
się on podziewa, I know nothing 
of bis whereabouts. A gdzie się po- 
dziewa Pan N.? and where is Mr 
N. to be found? 
PODZIĘKA, i, s.f. thank, 
thanksgiving. 
PODZIĘKOWAĆ, kuję, u perf. 
to thank, to return thanks. 
PODZIĘKOWANIE , a , 8. n. 
thanks. Odsyłam z -m, I send 
it back or return with many 
thanks. 
PODZIELAĆ, am, v.imp. to share. 
- będę z tobą trudy i niebezpie- 
czeństwa, I shall share the fatigue 
and danger along with you. Po- 
dzielam twoje zmartwienie, smu- 
tek, I am concerned or have a 
share in your afflctlon. Przyjaciel 
powinien - szczęście i nieszczę- 
ście przyjaciela, a friend ought 
to take an equal share in the good 
and bad fortunes of his friend. Nie 
podzielam twego zdania, I am 
not of your opinion. 
PODZIELIĆ, lę, v.perf. to 
divide, to parcel out. - na równe 
części, to divide into equal parts. 
- SIĘ, z kirn, czem, to share a 
thing with one. Podzielę się z to- 
bą memi dostatkami, I shall share 
my wealth with you. Podzielcie się 
tem, share, part or divide it among 
you. 
PODZIELNOŚĆ, ści,s.f. divisibi- 
lity. 
PODZIELNY, A, E, divisible. 
PODZIELONY, A, e, divided. 
Irlandya jest -a na cztery pro- 
wincye, Ireland is divided into 
four provinces. 
PODZIEM, u, s.m. PODZIE- 
MIE, a, s.n. a subterraneous 
place, underground. 
PODZIEMNY, A, E, under- 
ground , subterraneous , subter- 
ranean. 
PODZIERAĆ, am , 0. imp. to 
231 232 
POF 
look under; to pry into, see PO- 
DEJRZEĆ, PODGLĄDAĆ. 
PODZIERACZ, a, s. m. a prying 
fellow. 
PODZIŚDZIEŃ, adv. down to the 
present day. 
PODZIUBAĆ, bię , v.perf. to 
peck in many places. Śliczny owoc, 
szkoda tylko że go ptaszki po- 
dziubalu, that's fine fruit, 'tis a 
pity it nas been pecked by the 
birds. Ospa go podziubala, he is 
pitted with the small-pox. 
PODZIURAWIĆ, wię, v.perf. 
to make holes in many places. Cho- 
dzi w podziurawionych pończo- 
chach, his stockings are full of 
holes. 
PODZIW, v,s.m. PODZIWIE- 
NIE, A, s. n. admiration, astonish- 
ment, amazement. Na podziw, 
admiringly. Nad podziw, beyond 
all expression. 
PODZ1WIĆ SIĘ, ię się, v.perf. 
komu, czemu, to admire one or a 
thing. Wszyscy się podziwili, all 
were struck with admiration. Po- 
dziwią się temu i przestaną, 
that's nine days' wonder. 
PODŻOGA, i, s.f. firebrand; 
fig. incentive, incitement, insti- 
gation, abetmenL=mover, author, 
contriver, instigator, abetter. On 
byl główną tej wojny -q, he was 
the principal author of that war. 
PODŹWIG, u, s.m. the act of 
lifting a burden. W nim widział 
ramiona zdolniejsze do -u cię- 
żarów ojczyzny, he saw in him a 
mSn better qualified to bear the 
burden of public affairs. 
PODŻWIGNĄĆ, nę, v.perf. to 
raise or lift up something heavy. 
- kogo z nędzy, z niewoli, to 
help one out of misery, trouble, 
to set him on his legs again.-pod- 
upadłe państwo, to restore a 
decayed empire to its former state. 
PODZWONIĆ, nię, v.perf. to 
ring a bell for a little while. 
PODŻYŁY, A, e, elderly, oldish. 
POEMA, tu, s.n. POEMAT, 
v, s.m. poem. 
POETA, y, s. m. poet. 
POETKA, i, s.f. poetess. 
POETYCZNY, a, e, poetic, 
poetical. 
POEZYA, yt, S. f. poesy, poetry. 
Porównaj poezye braci Kocha- 
nowskich i spółczesnego im poety 
francuzkiego Rosnarda, compare 
the poetry of two brothers Kocha- 
nowski with that of the French poet 
Rosnard their contemporary. 
POFAŁDOWAĆ, duję , v. perf. 
to crimpie, to pucker, to gather, 
to contract into wrinkles. Wiek mu 
twarz pofałdował, fig. age has 
furrowed his face. 
POFAŁSZOWAĆ, szuję, v.perf. 
to forge, counterfeit or falsify 
many things. 
POFANTOWAĆ, tuję , v.perf. 
to give in pawn many things, to 
pawn or pledge many things one 
after another. 
POFARBOWAĆ, buję, v.perf. 
POG 
to dye, to tinge. - na błękitno, 
na zielono, na czerwono, to dye 
blue, green or red. 
POFATYGOWAĆ SIĘ, guję się, 
v.perf. to take trouble, to give 
one's self trouble, to take pains. 
Pofatygował się do mnie, he has 
given himself the trouble to come 
and see me. Pofatyguj się tarn, do 
so much as go thither. 
POFOLGOWAĆ, guję, v.perf. 
to relax, to loose, to slacken; fig. 
to indulge. 
POFOLGOWANIE, a,s.n. re- 
laxation , abatement of rigour; fig. 
indulgence. 
POGADAĆ, am , v. perf. z kirn, 
to have a talk with one, to talk a 
matter over with one. 
POGADANIE,a, s.n. POGADAN- 
KA , i, s. f. talk, discourse, con- 
versation ; prattling, chatting. 
POGANA,y, s.f. blame, cen- 
sure , see NAGANA. 
POGANIAĆ, am, v.imp. to drive. 
- konie, to drive a coach. Poga- 
niał woly, he drove oxen before 
him. 
POGANIACZ, A, S. m. driver. 
POGANIĆ, nię , v. perf. to 
blame, to censure, see GANIĆ, 
NAGANIĆ. 
POGANIN, A, s.m. pl. POGA- 
NIE, pagan, heathen,"gentile. Ś. 
Paweł przezwany jest apostołem 
poganow, Saint Paul is styled the 
apostle of the gentiles. 
POGANKA, i, s.f. a heathen 
woman. 
POGAŃSKI , A , e , pagan , 
heathenish. -i syn, an infidel; 
ruffian, reprobate, miscreant, a 
profligate wretch. PO POGAŃSKU, 
adv. like a pagan. 
POGAŃSTWO, a , s. n. POGA- 
NIZM, u, s.m. paganism,heathen- 
ism. POGAŃSTWO , coll, pa- 
gans, heathens. 
POGARDA, y, s.f. contempt, 
scorn, disdain. - życia, śmierci, 
bogactw, the contempt of life, of 
death, of riches. Godzien -y, 
worthy of contempt, contemptible, 
despicable. Stać się godnym -y, 
to render one's self contemptible. 
Popaść w -ę, to fall into con- 
tempt. Mieć, okazać dla kogo 
-ę , to entertain, evince or feel 
contempt for one. Podać w-ę, 
wystawić na-ę, to hold up to 
scorn or contempt. 
POGARDLIWIE, adv. contempt- 
uously, scornfully, disdainfully. 
POGARDLIWOŚĆ, śa, S. f. 
contemptuousness. 
POGARDLIWY, a, e, contempt- 
uous, scornful, disdainful. -e 
ułożenie, obejście st?,a contempt- 
uous carriage. - spojrzenie, dis- 
dainful looks. Patrzeć na kogo 
-m okiem, to look at one with a 
scornful eye, to look down upon 
one with disdain. 
POGARDZAĆ, am , v. imp. PO- 
GARDZIĆ, dzę, v.perf. to con- 
temn, to scorn ,to despise. - czyją 
radą, to contemn one's advice. - 
POG 
bogactwy, zaszczytami, to con- 
temn wealth, honours. Ten naród 
pogardza każdym innym, that 
nation disdains every other. Po- 
gardzasz moją przyjaźnią, vou 
disdain my friendship. 
POGARDZANIE, POGARDZE- 
NIE , A, s. n. the act of despising. 
POGARDZICIEL, a , s. m. con- 
temner, scorner, despiser. 
POGARDZICIELKA, I, s.f. a 
disdainful woman. 
POGARSZAĆ,see POGORSZYĆ. 
POGASIĆ, szę , v. perf. to put 
out (extinguish), one after another. 
-światła, to put out all lights. 
POGASNĄĆ , v. n. per/, coll, to 
go out, to be extinguished. Wszy- 
stkie światła, ognie pogasły, ail 
the fires, all lights went out (one 
after another). 
POGIĄĆ, gnę , v. perf. to bend; 
to ding, to dint. - naczynia sto- 
łowe , to ding or dint plate. 
POGIĘCIE, a, s.n. the act of 
bending, dinging. Bot. flexuosity. 
Roślina zastanawiająca -tn ło- 
dyg, a plant remarkable for the 
flexuosity of its stalks. 
POGIĘTY, a , e , bent, crooked; 
dung,-dinted. Łodyga -a, Bol. a 
flexuous stem or stalk. 
POGINĄĆ, niemy, v.n.perf. 
coll, to perish. Synowie jej pogi- 
nęli na wojnie, all her sons per- 
ished in war. Jeżeli on zostanie 
zabity, my wszyscy poginiemy, 
if he be killed , we shall all perish. 
POGLĄDAĆ, am, v. imp. to look 
at or on, to view, to gaze. - u- 
kradkiem, to peep or peer, to 
cast sheep's eyes. Z góry na kogo 
-, to look down upon one with 
contempt. - po czem, to carry 
one's sight from one object to 
another, to look about. - na sie- 
bie , to look at each other or one 
another. 
POGŁASKAĆ, szczę , v. perf. to 
stroke, to fondle. - pod brodę, 
to chuck under the chin. 
POGŁOSKA, i, s.f. rumour, 
flying report. Rozeszła się o tern 
- po całym kraju, the report ol 
it h» spread all over the country. 
Rozchodzi się-, it is reported or 
given out, it is rumoured, the 
report is spread. 
POGŁÓWNE, go, s.n. capi- 
tation tax, poll-tax. 
POGŁÓWSZCZYZNA, y , s. f. 
fine paid for a manslaughter, smart- 
money. 
POGŁUCHNĄĆ, niemy, v.n.perf. 
coll, to become deaf. 
POGŁUSZYĆ, szę , v. a. perf. to 
stun with noise or deafen many 
persons. 
POGŁUPIEĆ, pięliśmy, v. ń. 
perf. coll, to become stupid, to 
stand stupified. 
POGMATWAĆ, am, v. perf. to 
crumple, to rumple; to embroil, to 
entangle, to complicate, to confuse, 
to confound. 
POGNAĆ, gonię, v. perf. to 
drive, to pursue. - za kirn, to run POG 
after one. - bydło na paszę, to 
drive cattle to pasture. 
POGNĘBIĆ,się, v.perf. to over- 
whelm, to oppress, to crush. - 
nieprzyjaciół, to crush one's ene- 
mies. 
POGNIĆ, iemy, v. n. perf. coll. 
to rot, to moulder. 
POGNIEŚĆ, niotę , v. perf. to 
crumple, to rumple, to raffle.- 
bieliznę, to rumple linen. Mogli- 
byśmy was - jak muchy, we 
might crush you like worms. 
POGNIEWAĆ, am, v. perf. kogo 
na siebie, to make one angry, to 
indispose a person towards one's 
self.- kogo z kim, to set people at 
variance. - SIĘ na kogo, to be 
angry with one.- się z kim, to fall 
out with one. 
POGODA, Y, s. f. weather. Pię- 
kna, jasna -, fine weather, lair 
weather. Przyjemna-, pleasant 
weather. Zanosi się na -ę, the 
weather promises to be fair. Bar- 
dzo niepewna lub niestała -, the 
weather is very unsettled. Czasu 
--y bój się nawałnośc. or i w -ę 
piorun uderzy, we must not rely 
upon or trust to the stability of 
fortune. - twarzy, umysłu, fig. 
the serenity of one's brow, of one's 
mind. = fig. a fair opportunity. 
Upatrzyć -ę, to lay hold of a fa- 
vourable opportunity. Zasypiać 
-ę, to let slip a favourable oppor- 
tunity. 
POGODNIE, adv. serenely.-no 
(jest), it is fine weather. 
POGODNOŚć, set, s. f. serenity. 
- nieba, the serenity of the sky. 
POGODNY, A,e , fine, fair, bright, 
clear, serene. Czas - y, fair 
weather. Niebo było -<?, the sky 
was serene. Czoło -f, a serene 
countenance. = fig. fair, favour- 
able. 
POGODZENIE, A, s. n. reconci- 
liation, accommodation,adjustment, 
agreement Pracował nad ich -m, 
he endeavoured to bring about a 
reconciliation between them. Te 
rzeczy nie są do -a, these things 
cannot be reconciled. 
POGODZIĆ, dzę, v. perf. to re- 
concile, to bring to an agreement. 
Było pomiędzy nimi jakieś niepo- 
rozumienie, ale ich pogodzono, 
there has been some misunder- 
standing between them, but they 
have been reconciled. - SIĘ, to 
come to an agreement, to be friends 
again. - się z Bogiem, to recon- 
cile one's self or to make peace 
with God. - się z losem, to be re- 
conciled to one's fate. 
POGODZICIEL, a, s.m. recon- 
ciler, peace-maker. 
POGODZICIELKA, i, s.f. a fe- 
male reconciler. 
POGOLIĆ, łę , v. perf. brody, 
głowy, to shave many beards or 
heads. Piotr W. kazał - brody 
bojarom, Peter the Great caused 
the beards of all the Boyars to be 
shaved. - SIĘ, (said of many per- 
sons), to get shaved. 
POG 
POGOŃ, ni, s. f. pursuit, a party 
sent on a pursuit. Puścić się w - 
za nieprzyjacielem, to pursue an 
enemy, to be engaged in the pur- 
suit of an enemy. Wysłać za kim 
-, to send out a party in the pur- 
suit of one. Śmiertelna -, death, 
which is always close at our heels. 
= Her. the arms of Lithuania (a 
horse galloping with a rider holding 
a sword ready to strike). 
POGONIĆ, see POGNAĆ. 
POGORSZENIE, a, s. n. change 
from bad to worse. 
POGORSZYĆ, szę, v.perf.to 
make worse.- SIĘ, to grow worse. 
POGORZAŁY, a, e, see POGO- 
RZELEC. 
POGORZEĆ, rzeję, v. n. perf. to 
burn away, to be consumed by fire, 
to lose one's property by fire, to 
suffer damage by fire. 
POGORZEL, POGORZELA, i, 
s.f. a great fire, a burning of houses, 
conflagration. 
POGORZELEC, lca, s. nt. one 
who has lost his house, etc. by fire. 
POGORZELISKO, A, s.n. burn- 
ing place. 
POGOŚCIĆ, szczę , v. n. perf. 
gdzie, u kogo, to be one's guest 
for some days, to stay or remain 
some where for a short time. 
POGOTOWIU, NAPOGOTO- 
WIU, adv. in readiness, at hand. 
Kaź im być -, tell them to be 
ready. 
POGRABIĆ, bię, v. perf. to de- 
strain or seize upon al!. Wszystko 
mu pograbiono, all his goods have 
been destrained or seized upon. 
POGRAĆ, am, v. n. perf. to play 
a little. 
POGRANICZE, a, s. n. borders, 
confines. Mieszkać na -u króle~ 
stwa, to live on the borders of a 
kingdom. - błędu i prawdy, fig. 
the limit which divides error from 
truth. 
POGRANICZNY, a, e, bordering, 
dwelling or situated on the borders. 
Miasto -e, a frontier town. Mie- 
szkańcy -i, borderers. Prowin- 
cya tajest-a Niemiec, that pro- 
vince is bordering on Germany. 
POGRĄŻENIE, a , s. n. the act 
of plunging, sinking, overwhelming, 
submersion. Chrzest przez - 
baptism by immersion. - księżyca 
w cieniu ziemi, the immersion of 
the moon in the shadow of the 
earth. 
POGRĄŻYĆ, żę , v. perf. PO- 
GRĄŻAĆ, żam, v. imp. to sink, to 
plunge, to overwhelm. - kogo 
w nieszczęściu, to plunge one into 
ruin. Pogrążony w żalu, over- 
whelmed with sorrow. - SIĘ, to 
sink, to plunge. - się w smutku, 
to be sunk or absorbed in griof. - 
się w rozpuście, to plunge one's 
self into all manner of lewdness. 
POGROBOWIEC, wca, s. m. a 
posthumous child. 
POGROBOWY, A, E, posthu- 
mous. 
POGROM, u, s. m. thunderbolt; 
POH 
awe, terror; awful calamity, total 
defeat, discomfiture; a thunderbolt 
of war. Sobieski, - Turków, So- 
bieski , conqueror of the Turks. 
POGROMCA, y, s.m. conqueror. 
POGROMCZY, a,e,striking with 
thunder; fulminating; victorious. 
-y oręż, victorious arms. 
POGROMIĆ, mię, v.perf. to 
strike down ' with thunder, to lay 
prostrate; to rout or cause a total 
defeat* 
POGROMIENIE, a, s. n. the act 
of defeating. 
POGROŻENIE, a, s. n. the act 
of threatening. 
POGROZIĆ, żę, v.perf. to 
threaten. - komu ręką, Kijem, to 
threaten one with the hand, with a 
cane. 
POGRÓŻKA, i, s. f. (used gener- 
ally in the plural), threat, menace. 
Nie lękam się jego pogróżek, I 
I don't fear his threats. 
POGROŻNY, a, e, threatening, 
menacing. Słowa -e, threatening 
words. 
POGRUBIEĆ, bieję, v.n.perf. 
to increase in bulk, to grow bigger. 
POGRUCHOTAĆ, cę ,v.perf. to 
shiver, to shatter, to dash in pieces. 
- komu kości, to break one's 
bones. 
POGRYŹĆ, zę , v. perf. to gnaw 
to pieces. Mysz pogryzła nici, the 
mouse gnawed the threads to pieces. 
POGRYZMOLIĆ, lę , v. perf. to 
scrawl all over. 
POGRZAĆ, rzeję, v. perf. to 
warm a little.- SIĘ, to warm one's 
self a little. 
POGRZEB, v, s. m. Interment, 
funeral, burial. Być na -ie, to be 
present at a burial, to attend the 
funeral. Być zaproszonym na -, 
to be invited tc a burial.Poszedłem 
na jego -, I went to his funeral. 
POGRZEBAĆ, bię, to. perf. to 
lay in the ground, to inter, to bury. 
- w niepamięci, fig. to bury in 
oblivion. 
POGRZEBNY, POGRZEBOWY, 
a, e, funeral, funereal. -e kaza- 
nie, a funeral sermon. -a pieśń, 
funeral song, dirge. Koszta -e , 
funeral expenses. 
POGRZESZYĆ, szvmy,v. n.perf. 
coll, to commit many sins. 
POGRZMIEĆ, mi, v. n.perf. to 
thunder lor a while. 
POGRZYBIEĆ, biejemy , v. n. 
perf.coll, to grow decrepit, to grow 
shrivelled like an old mushroom. 
POGUB A, see ZAGUB A. * 
POGUBIĆ, bię , v. perf. to lose 
many things one after another; to 
ruin many persons one after another. 
POGWAŁCENIE, a, s. n. viola- 
tion, infringement, infraction, 
breach. - przysięgi, a breach of 
oath. - traktatów, a breach of 
treat! es 
POGWAŁCIĆ, cę, v. perf. to 
violate, to break, to infringe. - 
prawo narodów, to break or vio- 
late the law of nations. 
POGWIZD, v,s.m. whistle, whit. 
233 234 
POJ 
POHAŁASOWAĆ, suję, v. n. 
perf. to keep up a noise for some 
time. 
POHAMOWAĆ, muję, v.perf. 
to check, to put a stop, to curb, 
to restrain, to refrain.- się w gnie- 
tvie, to master, conquer or subdue 
one's passion. 
POHAMOWANIE, A, s. n. check, 
stop, curb, restraint. 
POHAŃBIĆ, bię , v. perf. to dis- 
grace, to dishoncur, to bring a 
shame upon. 
POHAŃBIENIE, A, s.n. disgrace, 
dishonour. 
POHANIEC, ŃCA, s. m. (used in 
poetry,-speaking of the Turks and 
Tartars), pagan, infidel. 
POHASAĆ, am, v.n. perf. to 
dance a little in frolic, to frisk a 
little. 
POHODOWAĆ, ouję,v. perf. to 
nurture for some time. Pohodo- 
wal dzieci, he brought up many 
children. 
POHULAĆ, am, v. n. perf. to in- 
dulge a little in revelry and merri- 
ment. 
POHULANKA, i, s. f. jolly bout, 
revelry, merriment. 
POHYBEL, BLA,s.m. loss, ruin. 
= devil. = gallows. 
POJĄĆ, mę, v.perf. to take. - 
za żonę, to take a wife, to marry. 
Pojęła go za męża, she took him 
for a husband. = to conceive, to 
comprehend, to understand. Nie 
mogę tego -, I cannot conceive or 
understand that. To łatwo -, that 
is easy to be understood, see POJ- 
MOWAĆ. 
POJAW, u, s. m. a sudden appa- 
rition. 
POJAWIĆ SIĘ, wię się , v. n. 
perf. to appear or make one's ap- 
pearance, to show one's self. Skoro 
się tylko pojawi, as soon as he 
makes his appearance. Anioł poja- 
wił mu się we śnie, an angel ap- 
peared to him in a dream. 
POJAZD, u, s.m. coach, carriage. 
POIĆ, ję, v.imp. NAPOIĆ, ję, 
v. perf. to give to drink; to make 
drunk, to ply with cups. Poić ko- 
nia , to water a horse. - przyja- 
ciół, to ply one's friends with 
glasses or cups, to make them 
drunk. Poić się nadzieją, to 
feed or entertain one's self with 
hopes. 
POJECHAĆ, jadę, v. n. perf. to 
set out (in a carriage or on horse- 
back). 
POJĘCIE, a , s. n. comprehen- 
sion, apprehension, intellect; con- 
ception, idea. Ma łatwe, bystre-, 
he is a man of quick apprehension. 
Ma słabe, twarde, tępe -, he is a 
man of slow or dull apprehension. 
Nie ma -a, he is a man of no ap- 
prehension. To przechodzi moje 
-, that is beyond my understand- 
ing. To przechodzi ludzkie-, 'tis 
above the reach of human under- 
standing.Ntf do -a,inconceivable, 
incomprehensible. 
POJEDNAĆ, am , v. perf. to re- 
POJ 
concile, to bring persons together 
that were fallen out, to make to 
agree. - SIĘ, to reconcile one's 
self. - się z Bogiem, to reconcile 
one's self or to make one's peace 
with God. 
POJEDNANIE, A , s. n. reconci- 
liation. 
POJEDNAWCA, y, s.m. recon- 
ciler, peace-maker. 
POJEDNAWCZO , adv. by um- 
pires, by arbitrators. 
POJEDNAWCZY, a , e , recon- 
ciling. 
POJEDNOCZENIE, s. n. POJE- 
DNOCZYĆ, v. perf. see ZJEDNO- 
CZENIE, etę. 
POJEDYNCZO, adv. one by one, 
singly. 
POJEDYNCZOŚĆ, śct, s.f. sing- 
leness. 
POJEDYNCZY, A, E, single , in- 
complex. Człowiek -y, an indivi- 
dual man. Łóżko-e, a bed for a 
single person. Liczba -a, Gram. 
singular number. 
POJEDYNEK* nku, 8. m. single 
combat, duel. Wyzwać na -, to 
challenge. Przyjąć -, nie sta- 
nąć na -j to accept, refuse the 
challenge. Zginął w -nku, he fell 
or perished in a duel. 
POJEDYNKA, I, 8.f.» single- 
barrelled gun. 
POJEDYNKARZ, A, s.m. duelist, 
dueller. 
POJEDYNKOWAĆ SIĘ, v. imp. 
to fight a duel. Kilka już razy pfy 
jedynkował się, he has fought 
several duels. * 
POJENIE, A, s. n. the act of 
making one drink or drunk. 
POJEŚĆ, jem, v. perf. to eat up 
or devour one after another. Gą- 
sienice pojadły liście, the caterpil- 
lars have devoured the leaves. Ro- 
zumie że wszystkie rozumy po- 
jadł, he imagines or thinks himself 
a very clever man. 
POJĘTNOŚĆ, śct, S. f. quick 
comprehension. 
POJĘTNY, a , e, endowed with 
a quick comprehension, intelligent. 
POJĘTY, a, e., conceived , un- 
derstood. 
POJEŻDŻAĆ, v. n. to drive on. 
Pojeżdżą]! drive on, coachman! 
POJEŹDZIĆ, dżę, v. n. perf. to 
take a trip. Chciatbym-na twoim 
koniku, w twoimpowozie, I should 
be glad to take a ride on your pony, 
in your carriage. 
POJEZUICKI, A, e, belonging 
formerly to the Jesuits, remaining 
after the suppression of the Jesuits. 
POIGRAĆ, am , v. n. perf. to 
toy, trifle or play a little. 
POJMAĆ, mę , v. perf. kogo, to 
catch, take, apprehend or arrest 
one. Został pojmanym, he was 
caught, apprehended. 
POJMANIE, A, s. n. capture, 
apprehension. 
POJMOWAĆ, kuję, v. imp. PO- 
JĄĆ , mę , v. perf. to conceive , to 
comprehend, to understand. Tru- 
dno pojmuje, he has a dull appre- 
POK 
hension.Me pojmuję jak człowiek 
roztropny mógł się zapomnieć do 
tego stopnia, I cannot conceive' 
that a sensible man could forget 
himself so far as to... Nie pojmo- 
wać się z radości, to be beside 
one's self for joy. 
POJMOWANIE, a , s. n. the act 
of conceiving, comprehending, un- 
derstanding. 
PÓJŚĆ, dę, v. n. pert. IŚĆ, idę, 
v. imp. to go to. Poszedł na prze- 
chadzkę,na teatr, na polowanie, 
he went to take a walk, he went to 
the theatre, he wenta shooting or a 
hunting. Pójdź precz , get you 
gone, begone. Pójść po co, to go 
and fetch a thing. - za kim, to 
follow one. - za mąż, to get a 
husband, to marry.- z dymem, to* 
vanish into smoke, to fall to the 
ground. - o zakład, to lay a 
wager, to bet. - w zapomnienie, 
to sink into oblivion. - w niwecz, 
to come to nothing. To wielkie 
przedsięwzięcie poszło w ni- 
wecz, that great undertaking is 
come to nothing. W co poszły 
twoje obietnice, twoje przysięgi? 
what is become of your promises, 
of your oaths ? Co miał pieniędzy 
poszły na procesa, all the money 
he had or what money he had was 
spent in law-suits. Pójdźmy w kar- 
ty, let us play at cards. 
POJUTRZE, adv. the day after 
to-morrow. 
POKĄD, adv. as long as, till, 
until. - będę żył, as long as I 
live. - nie, not until. Będę tu sie- 
dział - mi nie zapłaci, I'll stay 
here till he pays me. Pokądże? 
how long? 
POKAJAĆ SIĘ, am się, v. perf. 
to repent of one's faults. 
POKALAĆ, am, v.perf. to defile, 
to pollute, to contaminate. 
POKALECZYĆ, czę, v. perf. to 
give many wounds, to wound more 
than once, to hurt or disable many 
persons. 
POKAPAĆ, pię , v. perf. to let 
fall in drops, to stain hy letting fall 
in drops. - atramentem podłogę, 
to dirty or soil the floor with some 
drops of ink. 
POKARAĆ, rzę, v.perf. to pun- 
ish many persons. 
POKARM, u, s.m. nourishment, 
nurture, food , fare; suck. Proste 
-y są najzdrowsze, the most 
plain food is the wholesomest. - 
posilny, a substantial food. Słowo 
Boże jest -em duszy, the word of 
God is the food of the soul. 
POKARMIĆ, mię, v. perf. to 
feed or nourish a little; to give 
suck* 
POKARMOWY, A, E, of food. 
POKĄSAĆ, am , v. perf. to bite 
in many places, to bite many per- 
sons. Pokąsał sobie usta ze zło- 
ści, he was in such a passion that 
he bit his lips to the quick. Mó- 
wiono mi że go pies wściekły po- 
kąsał, I am told he was bitten by & 
mad dog. POK 
POKĄTNIE, adv. secretly, un- 
derhand; behind one's back. 
POKĄTNY, a, e, skulking or 
lurking in a corner; secret, clan- 
destine. -e knowanie, underhand 
dealing, plotting. -e schadzki, 
secret meetings, conventicles. 
POKAWAŁKU, adv. piece-meal. 
POKAZ, u, s. m. show, exhibi- 
tion, display. Te rzeczy są tylko na 
-, these things are only for show. 
POKAZAĆ, źę, v. perf. POKA- 
ZYWAĆ, zuję, v. imp. to show, to 
exhibit, to point at. Pokazać dro- 
gę do kogo, to show the way to 
somebody,* Pokaz mi coś kupił, 
^how me what you have bought. 
Pokazywać sztuki, to show tricks. 
- kogo sobie palcem, to point at 
one. Pokazać odwagę, to show 
courage. Pokażę mu że się myli, 
I'll convince him that he is in the 
wrong. Pokażę mu z kim ma do 
czynienia, I'll show him whom he 
has to deal with , I'll teach him 
better manners. = Nie pokaza- 
łem po sobie żem lepiej 'od 
od niego wiedział o wszystkiem, 
though I knew it much better than 
he, I did as if I knew nothing of the 
matter. Wie że jest niebezpiecznie 
chory, ale niepokazuje tego po so- 
bie, he knows that he is dangerous- 
ly ill, but he does as if he were not 
aware of it or he won't seem or 
) appear to be so. Nie pokazuj po 
sobie że go znasz, do as if you 
knew him not. - ŚIĘ, to show 
one's self, to make one's appearance, 
to appear. Rad się pokazuje w szę- 
dzie, he shows himself every where. 
Pokazać się mężnym, to show 
one's self a courageous man. Jeżeli 
się pokażę że to co mówisz jest 
prawda, if what you say prove true. 
Ciekawy jestem na kogo się to 
pokażę, I should be glad to know 
iwho is guilty. Nic się na niego nie 
pokazało, nothing'could be laid 
to his charge. 
POKAZANIE, POKAZYWANIE, 
A, s. n. the act of showing, exhi- 
bition. , 
POKAZNOśĆ, ści, s. f. fine ap- 
pearance., 
POKAŹNY, A, E, fine looking, of 
a fine outward appearance. 
PÓKI, adv. as long as, till, until. 
Nie czekaj - ci nie podziękuję^ 
don't stay till I give you thanks. 
Nie pójdę tam-ona nie przyj- 
dzie , I will not go there till she 
comes back. Czekaj - nie przyj- 
dzie , stay till he comes. Nie 
wstanę-nieotrzymam łaski któ- 
rej żądam, I will not rise, until I 
shall have obtained the boon I beg. 
- życia, as long as I live. - sił, 
as long as I have strength, power, 
as long as I can work. 
POKŁAD, u, s.m. stratum, layer, 
bed. - okręIowy, deck. 
POKŁADAĆ, am, v. imp. to lay, 
to place, to put. Deszcz, grad i 
wicher pokładają zboże, the rain, 
the bail and the wind lay the corn. 
- konie, byki, to geld horses, 
POK 
bulls. - ufność, fig. to place or 
repose confidence, to trust - na- 
dzieję, to entertain a hope. Bar- 
dzo późno spać się pokładli, they 
went to bed very late. Pokładli się 
na sofach, they laid themselves 
down upon the sofas. 
POKŁAŚĆ, dnę, v.perf. KŁAŚĆ, 
dnę, v. imp. to lay, to put. On to 
pokładł na stole, he has laid all 
these things upon the table. 
POKLASK, u, S. m. plaudit, ap- 
plause ; approbation. Szukać -u, 
starać się, dobijać się o -, to 
court public or popular applause. 
Ten aktor zyskał wielki -, that 
actor has gained great applause. 
POKLASKIWAĆ, kuję , v. imp. 
POKLASNĄĆ, nę , v. inst. to clap 
hands, to applaud; to approve. 
Wszyscy mu poklasnęli za ten 
czyn chwalebny, every body ap- 
plauded or commended him for 
this noble action. 
POKLECIĆ, cę, v.perf. to bungle 
a job, to patch up. 
POKLEIĆ, see SKLEIĆ. 
POKLĘKAĆ, kamy, v. n. perf. 
coll, to kneel down. Wszyscy po- 
klękali, all fell down upon their 
knees. 
POKLEPAĆ, pię ,• v. perf. to 
hammer a little, to knock or beat 
repeatedly. - kogo po ramieniu, 
to slap or tap one on the shoulder. 
POKŁÓĆ, kolę, v. perf. to prick 
or pierce all over; to kill or wound 
many persons with a spear. 
PÓKŁÓCIĆ, cę , v. perf. to stir 
up a quarrel between people, to set 
two or more people at variance, to 
set them together by the ears. - 
SIĘ z kirn, to fall out with one, to 
quarrel with him. 
POKŁON, u, s.m. prostration, 
adoration. Oddawać - Bogu, to 
adore or worship God. Właściwy 
- samemu Bogu ma być odda- 
wany , adoration properly so cal- 
led, is due to God alone. Oddawali 
- bałwanom, they adored or 
worshipped idols. - falling at one's 
feet, prostration. - y komu odda- 
wać, -y przed kim wybijać, to 
prostrate one's self, fall down or 
cast one's self at one's feet. 
POKŁONIĆ SIĘ, nię się , v. n. 
perf. komu, to bow to one; to 
present him one's compliments. 
Pokłoń mu się odemnie, present 
him my respects. 
POKŁONNY, A, e , full of bows 
or courtesies, full of scrapes. 
POKŁOSIE, a, s. n. gleaning.- 
zbierać, to glean. 
POKOCHAĆ, am , v. perf. kogo 
co, to take a liking to one or to a 
thing. - SIĘ w kim, to fall in love 
with one. 
POKOCIĆ SIĘ, cą się, v. n. perf. 
coll, to kitten, to yean. 
POKÓJ,oju, s.m. room, apart- 
ment. - sypialny, bed-room. - 
bawialny, drawing-room, parlour. 
-jadalny, dining-room. = peace. 
Długi, szczęśliwy -, long, happy 
peace. Traktat -u, a treaty of I 
POK 
peoce. -westfalski, the peace of 
Westphalia. Zawrzeć -, to make 
a peace, to conclude or sign the 
peace. Układać się o -, to nego- 
ciate a peace. Zostawać w -u, to 
be at peace. Żyć w -u, to live in 
peace. Zaburzyć -, to disturb 
peace. Zerwać -, to break the 
peace. Prosić o -, to ask or sue 
for peace. =■ peace, rest, quiet, 
quietness, tranquillity. Nie dać ko- 
mu -u, to give neither peace nor 
rest to one. Daj mi -, let or leave 
me alone, let me quiet. Dajże mi 
święty -, n udzisz mnie okro- 
pnie, have done then, you are pla- 
guy tedious. Dajmy - tym cere- 
moniom, let us set aside these 
ceremonies.- temu domowi, peace 
be to this house. Niech będzie - 
między wami, peace be among 
you. Zostawcie zmarłych w-u, 
let the dead rest in peace, one must 
not rake in the ashes ot the dead. 
POKOIK, v, s. m. dim. a small 
room. 
POKOJOWA, w, POKOJÓ- 
WKA, i, s. f. chamber-maid. 
POKOJÓWIEC, wca, 8. m. 
groom of the chamber, valet 
POKOLENIE, a. 8. n. tribe, 
race, family, generation. Dwana- 
ście pokoleń Izraela, the twelve 
tribes of Israel. Od pokolenia do 
pokolenia, from generation to ge- 
neration. Przyszłe pokolenia fu- 
ture generations. 
POKOŁYSAĆ, szę , v. perf. to 
rock (the cradle) for a little while. 
POKONAĆ, am, v. perf. POKO- 
NYWAĆ, am, v. imp. to overcome, 
to overpower, to defeat, to sub- 
due, to conquer. - nieprzyjaciół, 
to overcome one's enemies. Poko- 
nał wszystkie trudności, he has 
surmounted or got the better of 
every obstacle. 
POKONANIE, A, s. n. the act of 
overcoming, defeating, surmount- 
ing. 
POKONANY, a, e, overcome, 
overpowered, defeated, surmount- 
ed. 
POKOŃCZENIE, A, s. n. con- 
clusion, termination, settlement. 
POKOŃCZYĆ, czę, v. perf. to 
conclude, to terminate, to settle. 
POKOPAĆ, pię, v. perf. to dig. 
- studnie, kanały, to sink wells, 
to dig canals. 
POKORA, y, s. f. humility. 
POKORNIE, adv. humbly. 
POKORN1UCHNY,a, e, intens. 
very humble. 
POKORNOŚĆ, ści, s.f. humble- 
ness. 
POKORNY, A, e , humble, low, 
submissive. 
POKOS, u, s.m. siana, jęczmie- 
nia, a swath of grass, barley. -em, 
fig. prostrate, like corn or grass 
cut down. -em leżeć, to lie pro- 
strate on the ground. 
POKOSIĆ, szę, v. perf. to mow 
down. 
POKOST, u, s. m. varnish. 
POKOSTNIK, A,s.m. varnisher* 
235 236 
PÓŁ 
a commodity which sells well, which 
bears a good price. 
POKURCZ, a, s. m. cross-dog, 
mongrel-dog, cur. 
POKURCZYĆ, czę, v. perf. to 
cramp, to shrink, to shrivel. - 
SIĘ, to shrink, to shrivel. 
POKUSA, t, s. f. POKUSKA, I, 
dim. temptation. -mnie bierze, 
I have a great inclination or a great 
desire. Opierać się-ie, to resist 
temptation. Uledz -ie, to yield to 
the temptation. Kobiety są -ą, 
women are tempters. 
POKUSIĆ, szę, v. perf. to tempt, 
to induce, to entice, to bą^ray into. 
- SIĘ o co, to try or attempt a 
thing, to venture upon, to take 
one's chance. 
POKUSICIEL, a, $ .tn. tempter, 
enticer, seducer. 
POKUSICIELKA, i,s.f. a female 
tempter. 
POKUSZENIE, a , s. n. tempta- 
tion. 
POKUTA, y, s. f. penance, pe- 
nitence, atonement. Odprawiać, 
odbywać, czynić -ę za grzechy, 
to do penance for sins. Naznaczyć 
-ę, to order to do penance. Za-ę, 
as an atonement for hissins. 
POKUTNICA, y, s. f. a female 
penitent. 
POKUTNIE, adv. penitently. 
POKUTNIK, a, 8. tn. penitent. 
POKUTNY, A, E, penitential, 
penitentiary. Psalmy -e, peniten- 
tial psalms. 
POKUTOWAĆ, tuję, v. n. imp. 
to do penance. - za grzechy, to 
do penance for sins. W młodości 
prowadził życie rozwiązłe, te- 
raz za to pokutuje, he abandoned 
himself to debauchery in his youth, 
4j»w he does penance for it. 
POKWAPIĆ SIĘ, 'pię się, v. n. 
perf. to be in a hurry, to hasten, 
see KWAPIĆ SIĘ. 
POKWASIĆ, szę, v. perf. to 
make sour; fig. to make ill-humour- 
ed, cross or peevish. 
POKWITOWAĆ, tuję, v. perf. 
to clear accounts, to give a fuli 
discharge(receipts) to many persons. 
POKWITOWANIE, A, s. n. 
discharge , quittance. Zupełne - 
in full of all demands. 
PÓŁ, 8. m. (used only in the 
nom. case, and sometimes in the 
acc. sing, with one of the preposi- 
tions na, w, o, przez), half. Dzie- 
lić co napół, to devide by halves. 
Dzielić się z kim na pół, to go 
halves with one. Robie co na pół, 
to do things by halves. Ująć, schwy- 
cić kogo wpół, to take one by the 
waist. Półtora talara, half a dol- 
lar. Pól kieliszka, half a glass. 
Półtora kieliszka, a glass and a 
half. Pół łokcia',, half an ell. Pół- 
tora łokcia, an ell and a half Pól 
funta, half a pound. Półtora fun- 
ta, a pound and a half. Pół do 
dziesiątej, half past hine. Na pól 
drogi, half-way. Zostawiłem go 
na pół drogi, I have left him half- 
way. Na pół umarły,, half-dead. 
POK 
POKOSTOWAĆ, tuję , v. imp. 
to varnish. 
POKOSZTOWAĆ, tuję, v. perf. 
czego, to take a light taste of 
a thing, to try it. 
POKOTEM, adv. leżeć, spać, 
to lie one beside the other upon 
hay or straw. 
POKPIĆ, pię , v. perf. sobie 
z kogo, to put or pass a joke upon 
one , to banter him. - sprawę, to 
commit a blunder, to be in the 
wrong box. 
POKRADZENIE, a, X n. the act 
of stealing many things ong^jflter 
another. 
POKRAJAĆ, am, v. perf. to cut 
up, to carve. 
POKRAPIAĆ, see POKROPIĆ. 
POKRAŚĆ, POKRAŚDŹ, dnę, v. 
perf. to steal many things one after 
another. Pokradli mu książki, 
they have stolen all his books. * 
POKRĘCAĆ, am, v. imp. PO- 
KRĘCIĆ, cę,v. perf. to turn about, 
to turn up, to twist, to twirl. - 
ogonem, to wag the tail. - głową, 
to shake or nod one's head.- wą- 
sa, to turn up one's mustaches. 
Pokręcił się tylko i wyszedł, he 
only made his appearance, walked 
up and down, and immediately 
went away. 
POKREŚLIĆ lę,v. perf. to draw 
many lines, to scrawl all over. 
POKRĘTNY, A, e, twirled, 
twisted, turned up. -e wąsy, 
turned up mustaches. 
POKREWIEŃSTWO, A, s. n. 
consanguinity, affinity, propinquity, 
kindred, relationship. Blizkie mię- 
dzy nimi-, they are near akin, 
they are nearly related. 
POKREWNIĆSIĘ,seeSPOKRE- 
WN1Ć SIĘ. 
POKREWNY, a, e, kin, akin, 
allied in blood', related. 
POKRÓLOWAĆ luję,v. n.per/. 
to reign for some time. 
POKROPIĆ, pię, v. perf. PO- 
KRAPIAĆ, am, s. imp. to sprinkle 
upon, to besprinkle. Deszcz po- 
krapia, there fall some drops o. 
rain. Deszcz pokropił, some drops 
of rain have fallen. 
POKROSTAWIEĆ, v. n. perf. 
coll, to turn itchy, to become full 
of blisters, and pimples. 
POKRÓTCE, adv. briefly, in a 
few words, In short, summarily. 
POKROWIEC, wca, s. m. dim. 
POKROWCZYK, a, case, cover, 
sheath. - na kozioł, hammer- 
cloth. - na łóżko, krzesło, a 
eover for a bed, for a chair. 
POKRUSZYĆ, szę, v. perf. to 
break in crums, to crumble; to 
splitter, to shiver. 
POKRWAWIĆ, wię, v. perf. to 
cover with blood. 
POKRYĆ, ję , v. perf. POKRY- 
WAĆ, am, v. imp. to cover, to hide, 
to conceal. POKRYĆ SIĘ, coll, to 
hide or conceal one's self, to 
abscond. Pokryli się w lesie, they 
bid themselves in the wood. 
POKRYCIE,. A, s. n. the act of 
POK 
covering. Dla - a dachu, krzeseł 
to cover a roof, to cover chairs. 
Dia -a swych zamiarów, in order 
to conceal or keep his designs very 
secret. = cover, covering. -na 
łóżko, the cover of a bed or bed- 
cover. 
POKRYJOMU, adv. secretly, 
privately, underhand. 
POKRYWA, Y, 8. f. POKRYW- 
KA, i, dim. cover, lid; fig, cloak, 
pretence, veil, mask, colour, show. 
Pod pokrywką religii, under the 
cloak of religion. Oszukał go pod 
-ą przyjaźni, he has deceived 
him under a colour of friendship. 
POKRZEPIAĆ, am, v. imp. PO- 
KRZEPIĆ, pię,v.perf.to strengthen, 
to refresh, to recreate, to comfort, 
to revive. - SIĘ, to recruit one's 
strength, to refresh one's sell. 
POKRZEPIENIE,A,s.n.strength- 
ening, refreshment, comfort, re- 
creation. 
POKRZYK, u, s. m. mandrake, 
mandragorę. 
POKRZYWA, Y, 8. f. dim. PO- 
KRZYWKA, i, nettle. 
POKRZYWDZENIE, A, S. n. 
wrong, injury, aggrievance. 
POKRZYWDZIĆ, dzę, v. perf. 
to wrong, to injure, to aggrieve. 
POKRYWDZICIEL, a, s. m. 
wrongdoer. 
POKRZYWIĆ, wię , v. perf. to 
crook, to bend, to spoil. 
POKRZYWIENIE, A,S.n. the act 
of crooking, bending; Bot. flexuo- 
sity. 
POKRZYWIONY, A, E,crooked, 
bent; Bot. flexuous. 
•POKRZYWNICZEK, czka, 8. m. 
(a bird), wren. 
POKRZYŻOWAĆ, żuję, v.perf. 
to crucify one after another. = to 
cross, to thwart. - komu plany, 
to thwart one's designs. 
POKUĆ, kuję, v. perf. konie, to 
shoe many horses. Pokuto ich 
w kajdany, they were all put in 
chains or irons. 
POKUCIE, A, s. n. a corner in 
a room, where the pagan Slavo- 
nians used to keep the images of 
their household Gods; whence pro- 
bably the word Kucya (Christmas- 
eve) takes its origin. - the nameo 
a province belonging formerly to 
Poland. 
POKUDŁAĆ, am,v.perf. włosy, 
to dishevel. Bijąc się pokudłały 
sobie włosy, those women have 
fought till their hair was quite 
disordered. 
POKUMAĆ SIĘ, am się , v. n. 
perf. z kim, to get connected with 
one by standing godfather or god- 
mother to his child. 
POKUP, u, s. m. sale. Jest wiel- 
ki- na towary angielskie w Por- 
tugalii , the English commodities 
sell very fast in Portugal, there is 
a great demand for them. 
POKUPIĆ, pię, v. perf. to pur- 
chase many things. 
POKUPNY, a, e , vendible, sa- 
leable, in great demand.-y towar, PÓŁ 
Na pół pijany, half-seas over, 
half-drunk. To pól waryat, he is 
half mad. Pól psa pół kozy, nie- 
dowiarek boży, fam. he is neither 
fish nor flesh, he is betwixt hawk 
and buzzard. 
POLAĆ, see POLEWAĆ. 
POŁAĆ, ci, s. f. a row of houses. 
POŁĄCZAĆ, am, v. imp. POŁĄ- 
CZYŁ, czę, v. perf. to join, to 
unite. Połączyli swe siły, they have 
joined their forces. Połączyli się 
węzłem przyjaźni, they are joined 
by the ties of friendship. Połączyli 
się z naszemi nieprzyjaciółmi 
przeciw nam, they joined our 
enemies against us. 
POŁĄCZENIE, a, s.n. union, 
junction, combination. 
POLACZEĆ, ję, v. n. imp. SPO- 
LACZEĆ, ję, v. perf. to become a 
Pole, to adopt the Polish customs 
and language. 
POLAJAĆ, ję, v. perf. to chide, 
to scold, to rebuke, to reprimand. 
POLAK, A, s.m. Pole, Polander. 
Mądry Polak po szkodzie, prov. 
to grow wise by one's own follies 
or at one's own expense; it is too 
late to shut the stable-door when 
the steed is stolen. 
POŁAKOMIĆ SIĘ, mię się, v. n. 
perf. see ŁAKOMIĆ SIĘ. 
POŁAMAĆ, mię, v. perf. to 
break to pieces. 
POLANIE, see POLEWANIE. 
POLANO, a,s. n. piece of wood, 
billet, log of wood. 
POŁAPAĆ, pię, v. perf. to catch 
or apprehend one after another. 
Połapano złodziejów, all the 
thieves have been caught. 
POŁAPKA, i, s. f. trap. - na 
myszy, mouse-trap. 
PÓŁARKUSZ, a, PÓŁARKU- 
SZEK, szka, s. m. half a sheet of 
paper. 
POLARNY, a,e, polar, see BIE- 
GUNOWY. 
POLATAĆ, am , v. n. perf. to 
take a short flight, to flutter for a 
little while. 
POŁATAĆ, am, v. perf. to patch 
up. 
POLATUCHA, y, s. f. flying 
squirrel. 
POŁAWIAĆ, am, v. imp. (said 
of fish), to catch, to fish. Te ryby 
poławiają się w rzekach, that 
kind of fish are caught in rivers. 
POŁAZIĆ, żę, v. n. perf. za 
czerh, to go about a business, to 
take steps in order to bring about 
or settle a business. 
PÓŁBECZEK, czka, s. m. half a 
tun., 
PÓŁBOŻEK, żKA,s.m. demi-god. 
PÓŁBRAT, A,s.m. half brother, 
uterine brother or by the mother's 
side. 
PÓŁĆWIARTEK, tka, s. m. 
octavo. Książka pólćwiartkowa, 
format półćwiartkowy,an octavo, 
an octavo book, a book in octavo. 
PÓŁCWIERCI, ci, s. f. half a 
quarter. - funta, half a quarter 
of pound. 
POL 
PÓŁCZ WARTA, and before fem. 
nouns, PÓŁCZWARTfiJ, three and 
a half. Półczwarta łokcia, three 
ells and a half. Półczwartej mili, 
three miles and a half. 
PÓŁDUPKI, ków, pl. buttocks. 
POLE,, a, s. n. field, ground. 
Orać gnoić, zasiewać -, to 
plough, dung,sow afield. Wygnać 
bydło w -, to take the cattle to 
field. Przechadzać się po polach, 
to walk in the fields. Wywieść, 
wyprowadzić kogo w -, fig. to 
hoax or humbug one. - bitwy, 
field of battle. Wyruszyć (zwoj- 
skiem) w -, to take the field. 
Otrzymać -, to remain master of 
the field, to win the field , to carry 
the day. Dotrzymać, dostać -a, 
to keep the field; to keep one's 
ground. Stawić- nieprzyjacielo- 
wi , to give or offer battle to the 
enemy. Zejść z-a, to quit the 
field of battle, to be off the field ; 
fig. to be out of service, to grow 
old. = fig. field, opportunity. Ma 
piękne-do rozwinięcia swej wy- 
mowy, he has a fine field for the 
display of his eloquence. Otworzo- 
no ci obszerne - działania, you 
have had a wide field of action 
opened to you.=famong Sportsmen) 
chase, sport. Jechać na czarne-, 
to go a hunting for the wild boar. 
Polować na legawem-u, to hunt 
with a pointer, with a setter. Ukła- 
dać psa do -a, to break or train 
a dog. - z sokołem , hawking. = 
Her. field. Jego herb jest lew 
zloty w -u błękitnem, his arms 
are a lion or in a field azure. 
POŁEĆ, łcia, s.m. a flitch of 
bacon. Tłusty-smarować, prov. 
to grease the fat sow in the back- 
side ; to carry coals to Newcastle. 
POLECAĆ, am , v. imp. POLE- 
CIĆ, cę, v.perf. to charge, to 
give orders, to command. Poleci- 
łem mu aby cię słuchał jak mnie 
samego, I have charged him to 
obey you as myself. - to recom- 
mend ; to give in charge, to com- 
mit to one's care. Polecam ci me- 
go syna, I recommend my son to 
you. Polecam ci mój dom, I leave 
the care of my house to you, I 
recommend it to your care. Bogu 
się polecać, to recommend one's 
self to God. 
POLECAJĄCY, A , e , recom- 
mending. List -y, a letter of re- 
commendation. 
POLECANIE, A , s. n. the act of 
charging , commanding, recom- 
mending. 
POLECENIE, A, S.n. charge, 
injunction, order, commission; 
recommendation. 
POŁECHTAĆ, cę , v. perf. to 
tickle a little. - kogo pod pięty, to 
tickle one on the soles of the feet. 
- konia ostrogą, to touch a horse 
slightly with the spur. 
POLECIEĆ, cę, v.n.perf. to 
fly to; fam. to run to. 
POLĘDWICA, y, s. f. a loin of 
, beef, sirloin, surfoin. 
POL 
POLEDZ, gnę, v- n. perf. w bi- 
twie , to fall in the field of battle , 
to be killed, to perish. - za oj- 
czyznę , to die or bleed for one*'s 
own country. - z czyjej ręki, to 
die by one's hand. 
POLEGAĆ, am, v.n.tmp. na 
czem, to depend or rely upon a 
thing. - na kim, to depend or 
rely upon one. Zupełnie na tobie 
polegam, I entirely rely upon you. 
Nie można na nim -, he is not 
to be relied on. 
POLEGANIE , a , s. n. reliance, 
dependence , trust, confidence. 
POLEGŁY, a , e, fallen, killed, 
perished. Znaleziono go pomię- 
dzy poległymi, he was found 
among the dead. 
POLĘKAĆ SIĘ , Amy się , v. n. 
per/, coll, to be frightened, to be 
afraid. Polękali się okropnie, they 
were all frightened to death. 
POLELUM , a divinity of tho 
Lithuanian niithology. 
POLENIĆ SIĘ, nię się , v. n. 
perf. not to do from, by or through 
laziness. 
POLEPIAĆ, am , v. imp. POLE- 
PIC , pię, v.perf. gipsem, gliną, 
to do over with plaster. 
POLEPSZAĆ, am, v. imp. PO- 
LEPSZYĆ, szę, v.perf. to better, 
to meliorate. Dyeta znacznie po- 
lepszyła jego zdrowie, diet has 
considerably improved his health.- 
rolą przez wy gnojenie, to im- 
prove land by dunging. Ma zamiar 
polepszyć swe gospodarstwo, he 
intends to improve his estate. - 
SIĘ, to grow better. 
POLEPSZANIE, a, s.n. the act 
of bettering, improving. 
POLEPSZENIE, a, s.n. im- 
provement, melioration. 
POLEPSZYGIEL, a, s.m. im- 
prover. 
POLEROWAĆ, ruję , v. imp. 
to polish, to furbish, to burnish, 
to brighten; fig. to polish, to re- 
fine. 
POLEROWNIK, a, s.m. po- 
lisher, burnisher. 
POLEROWNOŚĆ, I, s. f. polish; 
fig. see POLOR. 
POLEROWNY, A, e, polishejd, 
burnished; fig. polished, refined. 
POLERUNEK, nku, s. m. polish, 
gloss. 
POLESIE, a, s.n. a province 
in Poland. 
POLETEK, tka , s. m. dim. of 
POŁEĆ, which see. 
POLEWA, y, s. f. potter's var- 
nish , glazing. 
POLEWAĆ , am , v. imp. PO- 
LAĆ , leję , v. perf. co wodą, to 
sprinkle with water, to water, to 
irrigate.-ogród, kwiaty, to water 
a garden. Polewać garnki, to glaze 
earthen-ware.-cyną, to tin, to do 
over with tin. - smolą, to do oyer 
with pitch and tar. - pieczenię, 
to baste roast meat. 
POLEWACZKA,!, s. f. water- 
ing-pot. 
POLEWANIE, a, s.n. the act 
237 238 
POL 
of watering. = the act of glazing 
earthen-ware. 
POLEWANY, a, e, glazed, 
varnished, done over with tin. 
POLEWKA,!, s.f. sauce, broth. 
- winna, caudle. 
POLEŹĆ, lazę, v.n.perf. to 
creep or crawl to; to jog on. 
PÓLEZEĆ, źę , v. n. perf. to lie 
down for a little while. 
PÓŁFUNCIE, a, s.n. a half 
pound. 
PÓŁFUNTOWY, A, B, of half 
a pound. 
POŁGAĆ, łgę, v.n. et a.perf. 
to tell many lies. 
PÓŁGARCÓWKA, I, s.f. half 
gallon. 
PÓŁGARCOWY, A, B, contain- 
ing half a gallon. 
PÓŁGĘBEK, bka , s.m. a half 
open inouth. Półgębkiem gadać, 
mówić, odpowiadać, to speak 
small, to mince one's words; fig. 
to make as if one did not care for a 
thing or would not speak one's 
mind about it. Półgębkiem jeść, 
to pick at table, to piddle. Pół- 
gębkiem uśmiechać się, to purse 
up the mouth. 
PÓŁGŁÓWEK, wka, s.m. half- 
wit, madcap, a giddy-brained or 
hare-brained fellow. 
POLGNĄĆ, niemy, v.n.perf. 
coll, to stick, to sink into. Polgnę- 
li w rozpuście, they plunged into 
debauchery. 
POLICA, y, s. f. see PÓŁKA. 
POLICY A , yi , s. f. police. 
POLICYANT, a, s.m. policeman, 
constable. 
POLICZEK,czka, s.m. cheek. 
= box or blow on the ear. Uderzyć 
kogo w -, dać, wyciąć komu-, 
to give one a box on the ear. 
POLICZKOWAĆ, kuję , v. imp. 
kogo, to give one a box on the 
ear. 
POLICZKOWANIE, a, s. n. the 
act of giving a box on the ear. 
POLICZYĆ, czę , v. perf. to 
count, to reckon. - kogo w rzę- 
dzie swych przyjaciół, to reckon 
one among one's friends. - SIĘ 
z kim, to settle an account with 
one. 
PÓŁ JEDWABNY, A, B, half- 
silken. 
POLIP, a , s. m. polypus. 
POLITOWAĆ SIĘ, tuję się, V. 
n. perf. nad kim, to have or take 
pity upon one, to pity or compas- 
sionate one. 
POLITOWANIE, a. s.n. pity, 
mercy, compassion. Godzien -a, 
deserving of pity. Obudzać,- to 
move to pity. Z -m na kogo pa- 
trzeć, poglądać, to look down 
upon one with pity. 
POLITURA,y,s.f. polish, gloss, 
varnish. 
POLITYCZNIE, adv. politically. 
"= fam. politely, courteously. 
POLITYCZNY, a, e, politic, 
political. = artful, cunning. =fam. 
polite, civil, well-bred. 
POLITYK, A , s. m. politician, 
POŁ 
statesman.=» a cunning, artful man. 
= fam. a polite, well-bred man. 
POLITYKA, i, 8. f. policy, po- 
litics. = fam. politenes, elegance 
of manners. 
POLITYKOWAĆ, kuję, v.n. 
imp. to speak or talk politics, to 
settle the state affairs. = fam. to 
make many ceremonies. 
POLIZAĆ, źę, v.perf. co, to 
have a lick at a thing. 
PÓŁK, see PUŁK. 
POLKA, i, 8. f. a Polish woman. 
PÓŁKA, i, s. f. shelf. Połóż tę 
książkę na półce, put that book 
upon the shelf. 
PÓŁKADEK, DEA, s. m. half a 
vat, copper for brewing. 
POŁKNĄĆ, nę , v. perf. POŁY- 
KAĆ , am , v. imp. to swallow up, 
to gulp down, to devour. Śmierć 
połknąć, to meet death. Kulę poł- 
knąć, to blow up one's brain. 
Ślinki połykać, see ŚLINKA. Jak- 
by kij połknął, fam. he is as 
straight as an arrow, as stiff as a 
poker. 
PÓŁKOLE, a , 8. n. semicircle; 
hemisphere. 
PÓŁKOPY, s.indecl. a score 
and a half. 
PÓŁKOSZYK, szka , s. m. bas- 
ket-work for waggon, hamper. 
PÓŁKRUSZEC, szcu, s.m. se- 
mi-metal. 
PÓŁKSIĘŻYC, A, s. m. crescent. 
PÓŁKULA, i, s.f. hemisphere. 
PÓŁKWADRANSA, s.n. (gen. 
and acc.), half a quarter of an 
hour. Co -, every half a quarter 
of an hour. Spóźnił się o -, he 
came too late by half a quarter of 
an hour. 
PÓŁŁOKCIA, a, s. n. half an 
ell. , 
PÓŁMISEK, ska, s.m. dish. - 
gliniany lub drewniany, platter. 
PÓŁNAGI, a4 e, half-naked. 
PÓŁNOC, Y,' 8. f. midnight 0- 
koło -y, towards midnight. = 
north. Na-, northward. 
PÓŁNOCNOWSCHODNI, A, E, 
north-east. Wiatr -i, a north- 
east wind. 
PÓŁNOCNOZACHODNI, a,E, 
north-western. Wiatr wieje ze 
strony -ej, the wind is north- 
PÓŁNOCNY, A, e , of midnight. 
Godzina -a, midnight hour. = 
northern, northerly. Wiatr -y, 
north-wind, northerly wind. Ocean 
-y, the northern ocean. Zorza 
-a, polar star. Biegun -y, the 
arctic pole. Ludy -e, the northern 
nations. 
POLNY, A, E , of a field, living 
or growing in the fields. Mysz -a, 
field-mouse. Betman - y, field- 
marshal. 
POŁÓG, ogu, s.m. lying in, 
delivery, childbed, confinement. Le- 
żeć w -u, odbywać -, to lie in, 
to be brought to bed. Podczas jej 
.-u, during her lying in. Szczęśli- 
wy -, a good delivery. Wstać po 
-u, to go out after lying in, to 
POŁ 
be up. Umarła w -u, she died in 
childbed. 
POLONEZ, a, 8. m. a Polish 
dance. 
POLOR, u, s.m. polish,gloss;pg. 
refinement, elegance of manners. 
POLOT, u, 8. m. soar, towering 
flight - jeniuszu, myśli, wy- 
obrażni, the flight of genius, ima- 
gination or fancy. Wyższy -, a 
sublime or towering flight 
POLOTNY, a, e, fleeting, swift 
POŁÓW, owu, s. m. ryb, catch- 
ing of fishes, fishing, fishery.- 
śledzi, herring-fishery. - wielo- 
rybów, whale-fishery. - pereł, 
korali, pearl-fishery, coral-fishery. 
Mieć prawo -u, to have the right 
of fishing, to have the fishery of a 
sea-coast, of a river. Wyjść na - 
ostryg, to go a fishing for oysters. 
Żyć z -u, to get one's livelihood 
by fishing. Wiele chcesz za jeden 
-? how much will you take for one 
throw of your net ? 
POŁOWA , y, s.f. dim. POŁÓ- 
WKA, i, half, moiety. 0 -ę wię- 
kszy, mniejszy, larger, smaller 
by half. Podzielić co na dwie -y, 
to divide a thing into two halves. 
Iść z kim do - y, dzielić się z kim 
po -ie, to go halves with one. - 
lata, midsummer. Jesteśmy w -ie 
lata, we are in the middle of the 
summer. W -ie czerwca, sier- 
pnia, in the middle of June, 
August. 
POLOWAĆ, LtiJĘ, v. n. imp. to 
hunt, to chase. - z gończemi, to 
hunt with a pack. - na lisa, na 
jelenia, to hunt the fox, the stag. 
- na kuropatwy, słomki, be ka- 
sy, to shoot partridges, woodcocks, 
snipes. - w cudzej kniei, to hunt 
on another's ground. - na bogale 
wdówki, fig. to hunt after rich 
widows* 
POLOWANIE, a, s.n. hunting, 
chase, sport. Iść na -, to go a 
hunting. - na jelenia, na dzika, 
na lisa, stag-hunting, boar-hunt- 
ing, fox-hunting. - na ptaki, 
shooting. Iść na - na ptaki, to 
go a shooting. 
POŁOWIC , wię , v. perf. to 
catch one after another. Połowili 
się w sidła, they fell into the snare 
or were all caught in a snare. 
POŁOWICA, y, s.f. half, moiety; 
fam. help-mate, partner, consort. 
Jak się ma - ? how does your lady 
do? Moja -, my better half. 
POŁÓWNY, A, e, abounding 
with fish, fishy. Rzeka -a, jezio- 
ro -e, a river or a lake well 
stocked with fish. 
POLOWY, a, E, 1) adj. of a 
field. Artylerya-a, field-artillery; 
2) s. ego , field-keeper. 
POLOZ, a, s.m.Nat. Hist. boa. 
POŁOŻENIE, a, s. n. site, situa- 
tion. - tego miasta jest bardzo 
dogodne dla handlu, the situation 
of that town is very favourable for 
commerce. = fig. situation, condi- 
tion, plight, predicament Gdybyś 
był w mojem -u-, were you in POŁ 
my condition. Bolesne -, a woful 
plight. . 
POŁOŻNICA, Y, s. f. woman 
lying in, woman in childbed. 
POŁÓŻNICZY, a, e, obstetric. 
Sztuka-a, obstetric art, midwife- 
ry. 
POŁOŻYĆ, żę, v. perf. KŁAŚĆ, 
dnę, v. tmp. to lay, to place, to 
put. -trupem, to lay dead. - ko- 
niec, to put an end.- tamę, to put 
a stop, to check. - w kim ufność, 
to place confidence in one, to trust 
him. - na co cenę, to put or set 
a price on a thing. - zasadę, to 
lay down a principle. - życie, to 
lay down one's life. Być u kogo do- 
brze położonym, to have a great 
interest with one.- SIĘ, to lay 
down one's self. 'Położyli się póź- 
no, they went to bed very late. 
PÓŁPIJANY, a, e, half-drunk, 
half-seas over. 
PÓŁROCZE, a, s. n. half a year, 
six months. 
PÓŁROCZNIE, adv. every six 
months. 
PÓŁROCZNY, A, e, half-yearly. 
PÓŁSETEK, tka , s. m. - płó- 
tna , fifty ells of linen cloth. 
POLSKA, i, s. f. Poland. 
POLSKI, a, e, Polish. Język-i, 
the Polish language. Po połsku, 
Polish. Mówić po polsku, to speak 
Polish. To nie po polsku, it is un- 
fair, it is not becoming a true Polish 
gentleman. 
PÓŁSKRZYDŁY, a, E,hemipter- 
al. Owady-e, the hemipters. 
PÓŁSUKNO, PÓŁSUKIENKO, 
A, s. n. small cloth. 
POLSZCZYZNA, y, S. f. Polish 
language and manners. Pisać do- 
brą-ą, to write good Polish, to 
write correctly in the Polish lan- 
guage. 
PÓŁTORA, s. num. (before fem. 
nouns Półtorej'), one and a half.- 
funta, a ppund and a half.- roku, 
a year and half. Półtorej mili, 
półtorej godziny, a mile and a 
half. Nadął się jak - nieszczę- 
ścia, fam. swelled like a drum, 
captain Huff. 
PÓŁTORACZNY, A, E, contain- 
ing one and a half. 
PÓŁTORASTA, s.num. a hun- 
dred and fifty. 
POLTUZIN.'a, s. m. half a 
dozen. 
POLUBIĆ, bię, v. perf. kogo, 
co, to take a liking or a fancy to 
one or to a thing. 
POLUBIENIE , A, s. n. liking. 
POLUBOWNIE, adv. by the 
sentence of umpires, by arbitra- 
tion. 
POLUBOWNY, a,e, sąd, decree, 
an umpire's arbitrament, umpi- 
rage. 
POŁUDNIE, A, s. n. mid-day, 
noon. W-,o-w, at noon. Spać 
w-, to sleep at noon. = South. 
IVa -, ku -owi, southward. Pły- 
nąć na -, ku -owi, to sail 
southward. 
POŁUDNIK, A, s. m. meridian. 
POM 
POŁUDNIOWO WSCHODNI, A, 
E, south-east. 
PÓŁUDNIOWOZACHODNI, 
A, E, south-west. 
POŁUDNIOWY, A, e, southerly, 
southern. Wiatr -y, southerly 
wind. Kraje-e, southern countries. 
- of noon. Godzina-a, the hour 
of noon. Pora -a, noon-tide. 
PÓŁUMARŁY, A, E, half-dead. 
POŁUPAĆ, pię , v. perf. to split 
many things. 
POŁUPIĆ, pię , v. perf. to plun- 
der,to pillage(many towns,persons). 
POŁUSKAĆ, am, v. perf. to shell 
or take out of the shell (all). 
PÓŁWYSEP, spu,s. m. penin- 
sula. , . 
POŁYKAĆ, see POŁKNĄĆ. 
POŁYKACZ, A, s. m. swallower, 
devourer. 
POŁYKANIE, A,s.n. the act of 
swallowing, devouring; Med. deglu- 
tition. 
POŁYSK, u, s. m. gloss, glitter, 
lustre. 
POŁYSKIWAĆ, kuje , v. n. 
impers. to glitter, to glister, to 
glisten, to flash. 
POŁYSKUJĄCY, a, e, glittering. 
POŁYSKANIE, POŁYSKIWA- 
NIE, a, s. n. glitter, flash, flashing. 
PÓŁZŁOTEK, tka , s. m. POŁ- 
ZŁOTÓWKA , i, s. f. half a florin. 
POLŻYĆ, żę, v. perf. to abuse, 
to dishonour, to disgrace. 
PÓŁŻYWY, a, e, half alive. 
POMACAĆ, am, v. perf. to feel, 
to touch, to grope. 
POMACKU , adv. for PO OMA- 
CKU , gropingly. Iść -, to grope 
one's way. Tak było ciemno że mu- 
sieliśmy iść-, it was so dark we 
were obliged to grope our way. 
POMĄCIĆ , cę , v. perf. to 
trouble, to muddle, to make turbid. 
POMADA, y,s. f. pomatum. 
POMAGAĆ , am , v. imp. PO- 
MÓDZ , gę, v.perf. to help, to aid, 
to assist. To pomaga na ból zę- 
oów, that is good for the tooth- 
ache. Jemu już żadne lekarstwo 
nie pomoże, no remedy can cure 
him, he is past recovery. To ani 
pomoże, ani zaszkodzi, it is like 
chip in porridge. Pomagać bie- 
dnym, to assist or relieve the poor 
in their distress. Pomogłem mu 
wplyivem i kieską, I have assisted 
him with my credit and purse. Co 
pomoże skarżyć się, what is the 
use of complaining? To nie pomo- 
że, musisz to zrobić, say what 
you will, you must needs do it. 
Proźby tu nie pomogą, entreaties 
are of no use here. l}omóż tej da- 
mie wsiąść do powozu, help that 
lady into her coach. 
POMAGACZ , A , s. m. helper, 
assistant, mate. - mularski, a 
mason's labourer. 
POMAGACZKA, i, s f. female 
assistant, char-woman. 
POMALOWAĆ, luję, v. perf. 
to paint over, to bepaint. 
POMALOWANIE, a , s. n. pain- 
ting on wood, on a wall; daub. 
POMAŁU, adv. slowly; by little 
and little, gradually, by degrees.Nia 
-mnie zddziwilo, I was not a little' 
surprised. POMALEŃKU, POMA- 
LUSIEŃKU, POM ALUTEŃKU, PO- 
MALUŚKU, POMALUTKU (intens: 
forms of POMAŁU), very slowly. 
POMARAŃCZA , y, s. f. orange. 
POMARAŃCZARNIA, Nt S. (. 
orange-house, a green house. 
POMARAŃCZO WK A, i, S. f., 
brandy in which orange-peels have) 
been steeped. 
POMARAŃCZOWY, A, e, of 
oranges; orange-coloured, orange- 
tawny. Gaj, lasek -y, a grove of 
orange-trees. Skórki -e smażone., 
candied orange-peels. Woda -a, 
orange-flower water. 
POMARLI, POMARŁE, s. pl. 
the dead, the departed. 
POMARNOTRAWIĆ, W!Ę,PO- 
MARNOWAĆ, nuję , v. perf. to 
squander away. 
POMARSZCZYĆ, czę, v. perf. 
to shrivel, to wrinkle, to corrugate, 
to pucker up. Wiek mu twarz po- 
marszczył, age has wrinkled or 
furrowed his face. 
POMARTWIEĆ, v. n. coll, to 
grow stiff; benummed. Pomar- 
twialy mi członki, all my limbs 
are quite benummed. Od strachu 
pomartwieli, they were all motion- 
less with fear. 
POMARZNĄĆ, niemy, v. n. coll. 
to grow stiff, to be benummed with 
cold, to be blasted with cold, to 
freeze or to be frozen to death. 
Nogi im pomarzły, their feet were 
frozen or mortified with the cold. 
Takie było zimno, że nam kioiaty 
w zawiązku pomarzły, the cold 
was so severe that all our flowers 
have been blasted or nipt in the 
bud. 
POMASZCZENIE, A, s. n. unc- 
tion , anointment, see NAMA- 
SZCZENIE. 
POMAWIAĆ, am, v. imp. po 
kirn to counterfeit one's voice. = 
Pomówić kogo o co, to lay a thing 
to one's charge, to entertain a suspi- 
cion of one, see POSĄDZAĆ. 
POMAZAĆ, żę, v. perf. to daub, 
to bedaub, to besmear, to anoint. 
POMAZANIE, a, s. anointment. 
Ostatnie -, the extreme unction. 
POMAZANIEC, ńca, S. m. the 
Lord's anointed. 
POMDLEĆ, lejemy, v. n. perf. 
coll, to swoon away, to faint away. 
POMĘCZYĆ, czę, v. perf. to 
vex or annoy a little; to torment 
or torture all to death. 
POMIAR, u, s. m. - gruntów, 
survey or measuring of land. 
POMIARKOWAĆ, kuję, v.pcrf. 
to mark, to observe, to take notice 
of, to be aware of; to guess, to con- 
jecture. - SIĘ, to bethink one's 
self. Pomiarkowalemsię, I thought 
better of it, I have changed my 
mind. 
POMIARKOWANIE, a, s. n. 
moderation,see UMIARKOWANIE. 
POMIAROWY, A, e, belonging 
239 240 
POM 
to the the survey of land. Prawo 
-e, the agrarian law. 
POMIATAĆ , am , v. inip. to 
sweep. - kim. fig. to spurn on?, 
to browbeat one. Dla czego po- 
zwalasz sobą tak--? why do you 
allow yourself to be browbeaten so? 
POMIATANIE, a , s. n. sweeps 
fig. spurning, browbeating. 
POMIĘDZY, prep, among, see 
MIĘDZY. - uczciwymi ludźmi, 
among honest people. Z -, from 
among. Został wybranym z - 
wszystkich innych, he was chosen 
from among all the others. Okazał 
się z - drzew, he appeared from 
among the trees. 
POMIENIAĆ, am, u. imp. PO- 
MIEN1Ć, nię, v. perf. to mention, 
to name, io allude or advert to. Pto- 
lemeusz pomienia niektóre rxia- 
sta llliryjskie, Ptolomy mentions 
some Illyrian towns, sje WYMIE- 
NIAĆ. ~= Pomieniać co za co, to 
barter or exchange one thing for 
another. Pomienial sic zemną na 
zegarek za moję tabakierkę, he 
has exchanged with me his watch 
tor mv snuff- box. 
POMIEN1ONY, ^e, mentioned, 
named, adverted or alluded to. 
Wyżej -g, above-mentioned, 
above-cited. 
POMIERZAĆ, am, v. imp. PO- 
MIERZYĆ, rzę,v. perf. to measure 
one after another. 
POŁilERZCfINĄĆ, W4, v. n. 
perf. colli to grow dark, to darken. 
POMIEŚCIĆ, szczę , v. perf. to 
place, to lodge, to harbour. Gdzie 
pomieścisz tyle osób? where will 
you lodge so many persons or 
people ? Ten teatr może - dwa 
tysiące osób, that playhouse can 
hold two thousand people. Ja tego 
sobie w głowie - nie mogę, I 
cannot conceive It, that is beyond 
my comprehension. - SIĘ, to get 
or take a lodging, to find room 
enough ; to be contained, com- 
prised , included. Nie pomieści się 
tyle osób w tym pokoju, there is 
not room enough in thia apartment 
for so many persons or people. 
POMIESZAĆ, am, v. perf. to 
mix, to mingle, to intermix, to in- 
termingle ; to shuffle, to jumble to- 
gether, to confuse, to confound, to 
disorder; to embroil. Służąca po- 
mieszała mi wszytkie papiery, 
the maid has put all my papers out 
of order. Miłość mu rozum pomie- 
szała, love has disordered his 
senses or turned his brains.- kar- 
ty, to shuffle the cards.-jak groch 
z kapustą, to jumble all together, 
to throw all things into confusion, 
to put them higgledy-piggledy. - 
komu szyki, to thwart one's de- 
signs. - kogo, to confuse, perplex 
or disconcert one, ZMIESZAĆ. - 
SIĘ, to be out, to be confused, 
perplexed or disconcerted. 
POMIESZANIE, A, s.n. the act of 
mixing, shuffling, confusing.-języ- 
ków, confusion of languages.-wyo- 
obrażeń, the confusion of Ideas. - 
POM 
zmysłów, insanity, lunacy, loss of 
one's wits, madness. - malowało 
się na wszystkich twarzach, con- 
fusion dwelt in every face. Można 
było wyczytać - jego umysłu na 
jego twarzy, the confusion of his 
mind might be traced to his face. 
POMIESZANY, A, e , confused, 
confounded, puzzled, disconcerted. 
POMIESZCZENIE, A,s. n. the 
act ot placing, lodging, harbouring. 
POMIESZKAĆ, am, v. n. perf. 
- gdzie, to stay, dwell or reside 
somewhere for sometime.- 3 kim, 
to stay or live with one ' for some 
time. 
POMIESZKANIE, - A, s. n. dwel- 
ling-place, abode, residence; house, 
room. Nająć -, to hire a lodging, 
a room or a house. 
POMIĘTOSIĆ, szę , v. perf. to 
rumple or crumple, vulg. 
POMIJAĆ, am, v. imp. POMI- 
NĄĆ, nę, v. perf. to pass by without 
stopping, see MIJAĆ. Pominąć ko- 
go, fig. to overlock one, to set him 
aside, not to take notice of him. ■- 
co, to pass over in silence. 
POMILCZEĆ, czę , v. n. perf. to 
be silent for a little while. 
POMILCZENIE, A, t. n. silence 
of some minutes. 
POMILKNĄĆ, kniemy,v. n. perf. 
coll, to keep cilence, to hold one s 
tongue. 
POMIMO, prep. (with the gen. 
case), notwithstanding, in spite of. 
-jego wiedzy, without his know- 
ledge, unknown to him. - to je- 
dnak, nevertheless, see MIMO. 
POMIMOWOLNIE, adv. invo- 
luntarily, willing or unwilling. 
POMINĄĆ, see POMIJAĆ. 
POMINIĘCIE, a, a. n. the act of 
• passing by without stopping. = fig. 
overlooking, neglect, omission, 
passing over in silence. 
POMIOT, u, s. m. sweepings. = 
fig. the outcast or scum of mankind. 
= litter. Czasem maciora po dwa- 
naście prosiąt, a suka po dziesięć 
szczeniąt wydają jednym -em, 
a sow has sometimes twelve pigs, 
and a bitch ten pups at a litter. 
POMIOTŁO, a, s.n. malkin, 
oven-mop. Pomiotłem piec wycie- 
rać , to sweep the oven with a 
malkin. - komety, the trail of a 
comet. 
POMKNĄĆ , see POMYKAĆ. 
POMNAŻAĆ , am , v. imp. PO- 
MNOŻYĆ, żę, v. perf. to increase, 
to multiply. bogactwa, docho- 
dy, to increase one's wealth or in- 
come. Jego bogactwo, dochód co- 
dzień się pomnaża, his wealth or 
income daily increases. 
POMNAŻANIE, a , s. n. the act 
of increasing. POMNOŻENIE, in- 
crease , increment, augmentation , 
multiplication. 
POMNIEĆ, nę , v. a. and n. imp. 
co, na co, to mind, to bear in mind, 
to remember. Pomnij na to co ci 
mówię, mind well what I say. 
Pomnij na to co czynisz, mind 
what you are doing. Nie pomni ani 
POM 
na moje prożby ani na moje 
przełożenia, he minds neither my 
entreaties nor my remonstrances. 
POMNIEJSZAĆ, am,v. imp. PO* 
MNIEJSZYĆ, szę, v. perf. to 
lessen. - swoje wydatki, to lessen 
one's expenses, see ZMNIEJSZAĆ. 
POMNIEJSZ¥,a,e, less, smaller 
minor, of less consequence. 
POMNIK, a, s.m. monument. 
Wznieść, postawić-, to erect or 
raise a monument. - piśmienny, 
record, document. 
POMNOŻYCIEL, a, s. m. In- 
creaser, multiplier. 
POMNY, a, e, na co, mindful, 
remembering. Będę -y na twoje 
napomnienia, I shall be mindful 
ol your admonitions. 
POMOC, v, s. f. aid, help, assis- 
tance, succour. Za boską-ą,wkh 
the help of God. Dać, nieść komu 
-, to bring help to one. Żądać 
-y, to ask for help. Błagać o -, 
to implore help, assistance. Wołać 
o -, to cry out for help. Wzywać 
czyjej- y, to call upon one for 
help. Za -ą słownika, teleskopu, 
with the help of a dictionary, with 
the help oi a telescoped 
POMOCNICA, y, POMOCNI- 
CZKA, i, s. f. female assistant» 
char-woman. 
POMOCNICZY, a, e, subsidiary, 
auxiliary. 
POMOCNIK, a, s. m. helper, as- 
sistant, mate, coadjutor. 
POMOCNY, a, k, helpful, useful, 
serviceable. 
POMOCZYĆ, czę, v. perf. to 
wet, to moisten. 
POMODLIĆ SIĘ, lę się, v. perf. 
to pray to God for a little while. 
POMOKNĄĆ, niemy, v. n. perf. 
coll, to get wet; to get drenched to 
the skin. 
POMÓR, oru, s. m. POMOREK, 
rku, s.m. plague, pestilence. - na 
bydło, murrain. 
POMORCZYK,k, s.m. inhabi- 
tant of a country bordering on the 
SC 3* 
POMORDOWAĆ, duję , v. perf. 
to murder or slaughter one after 
another. 
POMORSKI, a,e, of a sea-coast; 
situated near the sea-shore: left 
after the retreat of the sea. Ziemia 
-a, see POMORZE. 
POMORSZCZYZNA, y, s. f a 
country bordering on the sea; the 
coasts of Pomerania. - a wind 
blowing from the sea; foul weather.' 
POMORZE, a, s.n.,Pomerania. 
POMORZYĆ, rzę , v. perf. gło- 
dem, to kill all with hunger, to 
starve them all. 
POMOŚCIĆ, szczę , v. perf. to 
lay with planks or boards.. * 
POMOST, u, s. m. a kind of 
bridge made of boards. Pomostem 
usłać, fig. to lay prostrate on the 
ground, to lay dead. Pomostem le- 
żeć, to lie prostrate on the ground. 
= Pomost na okręcie, the deck of 
a ship. 
POMOTAĆ, am, v. perf. to reel. POM 
to finish reeling; fig. to embroil, to 
entangle, to complicate. 
POMOWA, f. POMÓWIE- 
NIE, a, s.n. slander, calumny,sus- 
picion. , 
POMÓWIĆ, wię, v. n. perf. 
z kim, to have a talk with one, to 
come to speech with him.-o czem, 
to talk of a thing, to talk over a 
matter, Mam z tobą -, or do po- 
mówienia, I have a word or two to 
say to you, I must have a little talk 
with you. Jutro o iem pomówimy, 
we shall talk or speak of it to- 
morrow. 
POMÓWIENIE, a, s.n. talk, 
speech, conversation, discourse. 
POMPA, v, s.f. pump. - ssqca, 
a suction pump. - do zgęszcza- 
nia, forcing pump, -powietrzna, 
air-pump. = pomp, show, state, 
splendour; pride, haughtiness. 
POMPATYCZNIE, adv. pom- 
pously. 
POMPATYCZNOŚĆ, ści, s.f. 
pompousness, huffiness. 
P0MPATYCZNY,a, e, pompous, 
showy, proud, haughty, huffish. 
POMPOWAĆ, fuję ,v.imp. to 
pump. 
POMPOWANIE, A, s. n. the act 
of pumping. 
POMROCZYĆ, czę , v. perf. to 
darken, to obscure, to dim. 
POMROK, u, s. m. POMROKA, 
I, s.f. darkness, dusk, duskiness, 
dimness, obscurity. - nocy, the 
darkness of night. Pomroka nie- 
wiadomości, fig. the darkness of 
ignorance, the dark ages of igno- 
rance. Dzieje greckie przed Olym- 
piadami mierzchną w pomroku, 
the history of Greece before the 
Olympiads is involved in darkness. 
POMROZIĆ, źę , v. perf. to 
freeze, blast or kill with cold. 
POMRUGAĆ, am , v. n. perf. 
POMRUGIWAĆ, guję , v. imp. na 
kogo, to wink at one (from time to 
time). 
POMRUK, u, s.m. a hollow, 
grumbling noise. 
POMRUKIWAĆ, kuję, v. n.imp. 
POMRUKNĄĆ, nę , v. inst. to 
murmur, to grumble, to groan 
(from time to time). 
POMRZEĆ, rzemy, v. n. perf. 
coll, to die. Wszyscy pomrzemy, 
we shall all die. 
POMŚCIĆ, szczę , v. a. perf. to 
avenge, to revenge. POMŚCIĆ SIĘ, 
szczę się, v.n.perf. to revenge 
one's self, - się na kim za co, to 
take vengeance on somebody for a 
thing. 
POMŚCICIEL, a , s. m. avenger. 
POMSTA, y, s. f. revenge, ven- 
geance. Pomsta i na chromym ko- 
niu dojedzie, punishment over- 
takes at last the guilty man. Pójdź 
do pomsty! go and be hanged! 
plague upon you! ' 
POMSZCZENIE, A, s. n. the act 
of revenging. 
POMSZCZONY, A, e , avenged, 
revenged. 
POMSZYĆ, szę , v, a. perf. to 
POM 
cover with moss. Kamienie po- 
mszone, stones covered with moss. 
= v.n. to fray or fret, to unveave. 
Gaza łatwo się pomszy, gauze is 
apt to fray. 
POMURNIK, A, s. m. (a bird), 
wall-creeper. 
POM URNY, a, e, growing on 
the walls. Pomurne ziele, the 
pellitory of the wall. 
POMYĆ, ję, v. perf. POMY- 
WAĆ , am , v. imp. naczynia, to 
wash dishes, to finish washing 
dishes. 
POMYJE, ów, S. pl. dish-water, 
dish-wash, draff, hog-wash. 
POMYK, a , s. m. a net to catch 
birds. 
POMYKAĆ , am, v.imp. POM- 
KNĄĆ, nę, v.perf. to push or 
move forward (on); to carry farther, 
to advance, to extend; to promote. 
Pomknąć granice państwa, to 
extend the limits of an empire. 
POMKNĄĆ SIĘ, (said of game), 
to start, to spring. 
POMYKANIE, A , s.n. the act of 
moving forward, advancing, pro- 
moting. 
POMYLIĆ, lę, v. perf. to involve 
into error, to lead into a mistake. 
- komu szyki, to disconcert one's 
designs, to break one's measures. 
- SIĘ, to commit a mistake, to 
mistake. 
POMYŁKA,i, s.f. error, mis- 
take, blunder. Przez -ę, by 
mistake, through mistake. Jestto 
gruba -, it is a gross blunder. 
POMYSŁ, u, s. m. idea, thought, 
conception, fancy, conceit. 
POMYŚLEĆ, ślę , v.n.perf. to 
think a little, to consider, reflect a 
littie. Pomyśl o swem zbawieniu, 
a swych interesach, think of your 
salvation, mind your affairs. Kiedy 
o tern pomyślę, ile razy o tern 
pomyślę, whenever I think of it. 
Pomyśl czasem o mnie, think 
sometimes of me. Czas ci pomyśleć 
o żonie, it is high time for you to 
take a wife. Pomyśl też o dobrem 
winie, don't forget that we must 
have some good wine. 
POMYŚLENIE, A, s.n. the act 
of thinking, reflecting, considering. 
POMYŚLNIE, adv. successfully, 
prosperously. Wszystko mu idzie 
-, every thing goes to his heart's 
desire. 
POMYŚLNOŚĆ, ści, s.f. success, 
prosperity, welfare. Życzę ci wszel- 
kich -i, I wish you all happiness. 
Ani się -ą nadymać, ani się 
przeciwności dac powalić, nei- 
ther to be elated with prosperity, 
nor to be dejected, depressed or 
disheartened in adversity. Tobie 
winienem moję -, it is to you I 
owe my happiness. Dzielić z kim 
- i przeciwności, to share one's 
good and bad fortune. 
POMYŚLNY, A, e, successful, 
prosperous, favourable. -y stan 
interesów, a prosperous state of 
affairs. -y skutek, a good effect 
-y zamiar, a prosperous under- 
POM 
taking. -y wiatr, a favourable 
wind. Odebrać -ą odpowiedź, to 
receive a favourable answer. 
POMYWAĆ, see POMYĆ. 
POMYWACZ, a , s.m. POMY- 
WACZKA, l,s.f. scullion (boy or 
maid). 
P0MYWADL0,a, s.n. dish- 
clout. 
POMYWANIE, a, s.n. the act 
of washing dishes. Dziewka do 
-a, scullion-maid. 
POŃ, contracted from PO NIE- 
GO , after (for) him; PO NIĄ, after 
(for) her. 
PONABIEGAĆ, amy, v. n. perf. 
coll, to run to, to flock together. 
= (said of veins), to swell. 
PONABIJAĆ, am, v.perf. to 
kill one after another. = broń, to 
charge or load many guns.-ćwie- 
kami, to stud with nails. 
PONABYWAĆ, am , v.perf. to 
get or acquire one after another, 
to make many acquisitions. 
PONACHODZIĆ,dzę, v.perf. to 
find many things one after another. 
PONACINAC, am , v. perf. to 
notch in many places. 
PONAD, prep, (with the local 
case), above. Błazen machnął 
ponad głową swym drewnianym 
pałaszem, the jester flourished his 
wooden sword above his head. = 
along. Iść ponad rzeką, to go 
along the river or on the water- 
side. 
PONAKAZYWAĆ, zuję, v. perf. 
to issue many orders. 
PONALEWAG , am , v. perf. 
szklanki, to fill up all glasses. - 
w pokoju, to spill water in a room 
in many places. 
PONAPEŁNIAĆ, am , v. perf. 
naczynia, to fill up many vessels. 
PONAPOŻYCZAĆ, am, v.perf. 
to borrow many things. 
PONAPRAWIAĆ, am, V.perf. 
to mend or repair many things. 
PONAWIAĆ, am, v.imp. PO- 
NOWIĆ , wię , v. perf. to renew, 
to reiterate. - SIĘ, to recnr, to 
happen frequently. 
PONAWIANIE, a , s. n. the act 
of renewing or reiterating. 
PONAWOZIĆ, żę, v.perf. to 
bring a great number of... (in car- 
riages). 
PONAZYWAĆ, AM, v.perf; to 
give names to or bestow names 
upon many persons or things. 
PONCZ, v, s.m. dim. PON- 
CZYK, a, punch. 
POŃĆZOCHA,y, s.f. dim. POŃ- 
CZOSZKA, i, stocking. -y je- 
dwabne, wełniane, silk-stockings, 
worsted stockings. -y robione na 
drótach, knit-stockings. -y tkane, 
woven stockings. -y robić, to knit 
stockings. - y naciągać, wdzie- 
wać, to put on one's stockings. 
-y zdejmować, ściągać, to pull 
off one's stockings. 
POŃCZOSZKOWY, A, e, of 
stockings. Robota -a, knit-work. 
POŃCZOSZNICTWO, A, «.n. 
trade of a stocking-weaver. 
241 242 
PON 
POŃCZOSZNICZE A, I, g. f. 
knitter. 
POŃCZOSZNIK, A, 8. m. stock- 
ing-weaver. 
PONĘCIĆ, cę, v. perf. to allure, 
to entice, to decoy one after an- 
other. - się na co, to yield to the 
temptation. 
PONĘTA, y, s.f. bait, lure; 
fig- allurement, attraction, charm, 
grace. 
PONĘTNIE , adv. invitingly , 
woolngly, enticingly. 
PONĘTNOŚĆ , set, s.f. some- 
thing attracting, alluring, char- 
ming. 
PONĘTNY , a , e , attractive, 
alluring, charming. 
PONĘKAĆ, am , v. perf. to op- 
press, to overpower, to overwhelm, 
to overbear. 
PONIECHAĆ, see ZANIECHAĆ. 
PONIEDZIAŁEK,LKu,s.m. Mon- 
day. IV -, on Monday. W przy- 
szły -, przyszłego -łku, next 
Monday. 
PONIEDZIAŁKOWY, A, e, of 
Monday. 
PONIEKĄD, adv. in some meas- 
ure, in some manner, in some 
degree; partly, in part. Milczeć bę- 
dąc oskarżonym, jestto - przy- 
znawać się do winy, to be silent 
when onfe is accused, is in some 
measure to own one's guilt. Jesteś 
- przyczyną że go odprawiono, 
you are partly the cause of his being 
sent away. 
PONIEMIEĆ, mieli, v.n.perf. 
coll, to grow dumb or mute. 
PONIEŚĆ , niosę, v.perf. PO- 
NOSIĆ , szę , v. imp. to carry or 
bear to a place. Ponieść list na po- 
czlę, to carry a letter to the post. 
Ponieść kogo do grobu, to carry 
oue to the ground. Wiatr poniósł 
mi-kapelus z, the wind blew off my 
hat. Pójdę gdzie mnie oczy po- 
niosą , I will fly as far as possible, 
I will leave that place for ever. 
Alexander poniosl wojnę aż do 
Indyi, Alexander carried his arms 
as far as the Indies. = fig. to bear, 
to endure, to suffer, to undergo; 
- stratę, szkodę, to sustain a 
loss. - koszta, to bear the char- 
ges. - karę śmierci, to undergo 
the sentence of death. -ciężkie 
rany, to be grievously or severely 
wounded. 
PONIEWAŻ, conj. because, as, 
shice. 
PONIEWAŻAĆ, am , v. imp. ko- 
go,to be wanting in respect,to one. 
PONIEWAŻANIĘ, PONIEWA- 
ZENIE,a, s.n. want of respect, 
disrespect, disregard. 
PONIEWIERAĆ , am, v. imp. to 
to throw carelessly away, to spoil. 
Poniewiera swe suknie, he does 
not take care of his clothes. = kirn, 
fig. to set one at nought, to slight 
or disregard him. -SIĘ, to be 
cast away as a worthless thing, to 
lie scattered. - się po świecie, 
fig. to wander about the world in 
a helpless condition. 
POO 
PONIEWIERCAjYjf.m. slighter, 
contemner. 
PONIEWIERKA,!, s. f. neglect, 
slight, contempt. U ciebie książki 
są w poniewierce, you don't take 
care of your books, they lie scat- 
tered about in your. room. Iść, 
pójść tv poniewierkę, to lead a 
wandering life; to be slighted, to 
sink into contempt. 
PONIEWOLI, PONIEWOLNIE, 
adv. whether one will or no, on 
compulsion, compulsively. 
PONIEWOLNOŚĆ, ści, s. f. 
constraint, compulsion. 
PONIEWOLNY, a,e, compelled, 
constrained. 
PONIKNĄĆ, niemy, v.n.perf. 
coll, to vanish , to disappear. 
PONISZCZYĆ czę , v.perf. to 
destroy, annihilate one after an- 
other. 
. PONIŻAĆ,.am, v.imp. PONI- 
ŻYĆ , i^, v. perf. to bring down, 
to abase , to degrade , to humble. 
- SIĘ, to humble one's self, to 
stoop, to cringe. 
PONIŻANIE , a, s. n. the act of 
humbling. 
PONIŻENIE, a, s. n. abasement, 
degradation, abjection, humilia- 
tion. 
PONIŻEJ, adv. below, beneath. 
PONO, adv. fam. Instead ol PO- 
DOBNO, may be, may hap, like 
enough , perhaps, probably. 
PONOWA, y, s.f. (among Sports- 
men), newly fallen snow; the track 
of a beast upon the newly fallen 
snow; hunting upon the newly 
fallen snow. 
PONOWIĆ, see PONAWIAĆ. 
PONOWIENIE, A, s.n. renew- 
ing, renewal, reiteration, recur- 
rence. 
PONS, u, S.m. crimson red 
colour. 
PONSOWY, a , e , crimson red, 
deep scarlet. 
PONTON, u, s.m. pontoon. 
PONTYFIKALNIE, adv. ponU- 
flcally. 
PONTYFIKALNY, a, e, pon- 
tifical. 
PONUKAĆ, am , v. perf. kogo, 
to press or urge one, to set hard 
upon him, to goad, to stimulate. 
PONUMEROWAĆ, ruję, v.perf. 
to mark with numbers many things. 
PONURO, adv. gloomily, sul- 
lenly, scowlingly. - poglądać, 
patrzeć, to put on a sour look or 
grim countenace, to frown, to 
scowl. 
PONUROŚĆ, ści, s. f. gloomi- 
ness, scowl, sullenness, sulkiness. 
PONUROWATY, a, e, rather 
gloomy, somewhat sulky. 
PONURY, A, e, gloomy, lower- 
ing, scowling, sullen, sulky. 
PONURZAĆ, see ZANURZAĆ. 
POOBALAĆ, am, v. perf. to pull 
down, to demolish, to destroy or 
overthrew one after another. 
POOBCIERAĆ, am, v.perf. to 
wipe, to wipe dry many things One 
after another. Poobcier'ali ręce ser- 
POO 
wetami, all of them wiped their 
hands with napkins. 
POOBIEDNI, a , e , of the after- 
dinner , of the after-noon. - e spa- 
nie , a nap.after dinner. 
POOBŁÓCZYĆ, czę, v. perf. to 
clothe many persons. 
POOBMIATAĆ, am , v. perf. tv 
dust, brush, wipe off the dust (o. 
many things).' 
POOBRACAĆ, am , v. perf. to 
turn for a little while; to turn one 
after another. - na co, w co, to 
turn many things to some use. 
POOBRYWAĆ, am, v.perf. to 
pull off, to tear off, to pluck off. 
- owoce, to gather or pluck aH 
fruit. 
POOBUDZAĆ, am , v. perf. to 
awaken many persons one after 
another. 
POOBWIESZAĆ, am, v.perf. to* 
hang up many things or persons 
one after another. 
POOBWINIAĆ, am, v.perf. to 
charge or accuse several persons. 
POODCHODZIĆ, dzimy, v. n. 
per/, coll, to go away (off) one after 
another. 
POODCINAĆ, am, v. perf. to cut 
off, lop off one after another. 
POODDALAĆ, am , v. perf. to 
send away several persons one after 
another. 
POODDAWAĆ, daję, v. perf. to 
give back or return several things 
one had taken or borrowed. 
POODDZIERAĆ, am, v. perf. to 
pull off, to tear on one after 
another. 
POODEJMOWAĆ, muję, v.perf. 
to take away one after another. 
POODKŁADAĆ, am, v. perf. to 
lay aside one after another. 
POODMAWIAĆ, am , v. perf. 
służących, to get or entice away 
all the servants one after another. 
POODMIENIAĆ, am, v. perf. to 
change or alter successively. 
POODPADAĆ, amy, v. n. perf. 
coll, to fall off one after another. 
POODPĘDZAĆ, am, v. perf. to 
drive away one after another. 
POODPRO WADZAĆ, am, v.perf. 
to lead back one after another. 
POODSĄDZAĆ , am , v. perf. 
sprawy, to dispose of all law-suits. 
= od czo. od sławy, to pass a 
sentence of Infamy on many per- 
sons. 
POODSTĘPOWAĆ, pujemy, V. 
n. perf. coll, to retire or withdraw 
one after another. 
POODZYSKIWAĆ, kuję, v.perf. 
to retrieve or recover one after 
another. 
POOPADAĆ, damy, v. n. perf. 
coll, to drop or fall down one aftci* 
another. 
POORAĆ, rzę, v.perf. to plough 
up; to have dohe ploughing. Wiek 
mu poorał czoło, fig. age has fur- 
rowed his brow or forehead. 
POOS ADZ AĆ, am, v. perf. kra- 
je ,to colonize many countries, to 
found ęr establish settlements in 
many Countries. = strzelby, isio- POP 
lety, to stock guns, pistols. - ka- 
mienie, bryllanty, to set stones, 
diamonds in gold. 
POÓSME, adv. eighthly, in the 
eighth place. 
POOSTRZYĆ, rzę, v. perf. 
noże, brzytwy, to grind, to 
wnet knives, to set razors on the 
stone. 
POOTWIERAĆ, am, v. perf. to 
open one after another. Pootwie- 
rał drzwi i okna, he opened all 
the doors and windows. 
POP, A, s.m. priest (in the Greek 
church). 
POPACZYĆ SIĘ , v. n. perf. to 
warp, to cast. Deski popaczyły się, 
all the boards warped. 
POPADAĆ, damy, v. n. perf. 
coll, to fail upon the ground one 
after another. Popadali od jego 
miecza, they all fell by his sword. 
- SIĘ, to burst, to chap, to chink, 
to. split, to crack. 
POPADYA , yi , s. f. wife of a 
Greek or Russian priest. Jednemu 
się pop podoba, a drugiemu -, 
prov. there is no disputing tastes. 
POPAKOWAĆ, kuję, v.perf. to 
pack up one after another. 
POPALIĆ, lę , v. perf. to burn 
down one after another. 
POPAMIĘTAĆ, am , v. perf. to 
remember long. Popamiętam ja ci 
to, (a threat), I'll remember it,you 
shall pay for it. 
POPAR, u, s. m. fallow ground; 
a piece of ground left untilled in 
order to dung it. 
POPARCIE, A, s. n. support. 
Powiedzieć co na - swego zda- 
nia, to say something, in support 
of one's opinion, see POPIERAĆ, 
POPIERANIE. 
POPARSZYWIEĆ, wieją, v. n. 
perf. coll, to grow scabby. Owce 
nam poparsżywioły, all our sheep 
have got the scab. 
POPARZYĆ, rzę, v.perf. to 
scald all, to scald in many places. 
POPAS, u, s.m. bait, refresh- 
ment on a journey; baiting-place. 
Stanąć, zajechać na-, to put up 
or stop at an inn (in order to feed 
horses). Ujechał trzydzieści mil 
bez-u, he travelled thirty miles 
without baiting. 
POPASAĆ, am , v. n. imp. PO- 
PAŚĆ , sę, v. perf. to bait, to feed 
horses on a journey. - Popasać 
gdzie, fig. fam. to stop, stay, re- 
side somewhere. Krótko gdzie po- 
pasać, not to let the grass grow 
under one's feet. Nie długo on tarn 
będzie popasał, he will not con- 
tinue long there, he will only make 
a short stay there. 
POPAŚĆ, padnę , v. n. perf. to 
fall into, to fall under, to incur. - 
w nieszczęście, to fall into mis- 
fortune. - w kłopot, to get into 
trouble or into a scrape. - w czy- 
ja niełaskę,, to fall under one's 
displeasure, to incur one's displeas- 
ure. - to pogardę, to fall into 
contempt, to become despicable. - 
td niesławę,to bring one's self Into 
POP 
disrepute. - w podejrzenie, to 
incur suspicion. - w błąd, to fall 
into a mistake, to commit a fault, 
to be guilty of a fault. - w czyje 
ręce, to fall into one's hands. 
POPATRZYĆ, trzę, v.n. perf. 
na co, to look at a thing for a 
little while. 
POPCHNĄĆ, see POPYCHAĆ. 
POPCHNIĘCIE, a, s.n. push, 
thrust, shove. 
POPĘD, u, s. m. impulse, impul- 
sion. Nowy - nadany został umy- 
słom, a new impulse was given to 
the minds of men. Iść za -em 
serca, to follow the dictates of 
one's heart. Uczynił to z własne- 
go -u, he did it of his own accord. 
Mieć *- do czego, to have an 
inclination or a bent to a thing. 
Mieć - do zteqo, to be inclined to 
evil. 
POPĘDLIWIE, adv. impetuous- 
ly, hastily, rashly. 
POPĘDLIWOŚĆ, ści, s.f. im- 
petuosity, hastiness, rashness. - 
młodzieńcza, the impetuosity, the 
wildness of youth. 
POPĘDLIWY, a, e, impetuous, 
hasty, rash, vehement, headlong. 
POPĘDZĄĆ, am, v. imp. POPĘ- 
DZIĆ, dzę, v.perf. to drive on, 
to urge forward, to impel. Popę- 
dzaj, popędzaj, drive on, coach- 
man. Popędzić koniem, to bring a 
horse to a gallop, to run at full 
gallop. Popędzić się za kim, to 
run after one. 
POPĘKAĆ, ka , v. n. perf. to 
burst, split, crack in many places. 
POPEŁNIAĆ, am , v. imp. PO- 
PEŁNIĆ, nię, v.perf. to commit, 
to perpetrate. Popełnić błąd, 
grzech, zbrodnią, to commit a 
fault, a sin, a crime. - zabójstwo, 
cudzołóztwo, to commit murder, 
adultery. 
POPEŁNIENIE, A, s.n. commis- 
sion, perpetration. 
POPĘTAĆ, am, v.perf, konie, 
to fetter ail the horses. 
POPI, A, E, of a Greek priest. 
Popie oczy, fam. parson's barn, 
greediness, covetousness. 
POPIĆ, see POPIJAĆ. POPIĆ 
SIĘ, jemy się , v. n. perf. coli, to 
get drunk. 
POPIECZĘTOWAĆ, tuję, V. 
perf. listy, to seal all letters one 
after another. 
POPIELASTY, a, E, something 
like ashes, greyish. 
POPIELATY, a, e, ash-coloured, 
ashy, cinereous. 
POPIELCOWY, A, e , of Ash- 
Wednesday. 
POPIELEC, lca, s.m. Ash-Wed- 
nesday. 
POPIELEĆ, leję , v. n. imp. to 
turn into ashes. 
POPIELICA, Y, s.f. ash-coloured 
squirrel. 
POPIELISTY, A, e, producing a 
great deal of ashes. 
POPIEPRZYĆ, rzę, v.perf. to 
put some pepper, to sprinkle with 
pepper.. 
POP 
POPIERAĆ, am, v. imp. PO- 
PRZEĆ , prę, v. perf. to support, 
to bear out; to forward, to second, 
to countenance, to patronise. Po-' 
parłem jego zdanie w kilku sło-* 
wach, I supported or seconded hi^ 
opinion in a few words. Popierać 
sprawę u sądu, to prosecute a law 
suit, to carry on the prosecution. 
- czyj interes, to promote or 
advance one's interest. - wygra- 
ną, to improve the victory. Obiecał 
poprzeć moję prośbę, he pro- 
mised to back my petition. 
POPIERANIE, a, s. n. the act of 
supporting, seconding. 
POPIERSIE, a , s. n. bust. 
POPIERZCHAĆ, amy, v. n. perf. 
coll, to take to flight one after 
another. 
POPIERZYĆ, rzę, v.perf. to 
cover with feathers. 
POPIĘTRZYĆ, rzę, v. perf. to 
raise many stories one above an- 
other. 
POPIJAĆ, am , v. imp. POPIĆ, 
ję , v. perf. to sip. - po czem, to 
wash down by drinking. - czem, 
to drink after. 
POPIJANIE, a , s. n. the act of 
sipping, of washing down with 
drink. 
POPILNOWAĆ, nuję, v. perf. 
czego, to attend or to look to a 
thing for a iittle while. 
POPIŁOWAĆ, łuję , v. perf. to 
saw for a iittle while; to saw one 
after another. 
POPIÓŁ, ołu , s. m. ashes. Go- 
rący -, hot ashes. Obracać sit 
w -, tść w -, to turn into ashes. 
Spalić na -, to burn or reduce to 
ashes. Piec kasztany w popiele, 
to roast chesnuts in the ashes. Oblec 
worek i posypać się popiołem, to> 
do penance in sackcloth and ashes. 
Ogień tlejący pod popiołem, fig. a 
fire lurking under the ashes. Fenia; 
odrodził się z popiołów, the Ph®- 
nix rose again from its ashes. Po- 
pioły ojców zmarłych, the ashes 
of the dead. Nie zaśpi gruszek 
w popiele, prov. he is not a man 
to let slip a favourable opportunity. 
POPIOŁEK, łku , s. m. dim. of 
POPIÓŁ. = (a plant), cineraria, 
sky-flower, rag-wort. 
POPIS, u, s. m. census. W Rzy- 
mie co pięć lat robiono -, the 
census was taken at Rome every 
five years. - conscription, en- 
rolling of soldiers, muster of forces. 
Należeć do -u, to be liable to 
conscription. Czynić - wojska, to 
review or muster the troops. = 
public examination at schools. 
POPISAĆ, szę, v.perf. POPI- 
SYWAĆ, soję, v.imp. towrite all, 
to finish writing. Popisał listy, he 
wrote all his letters. Popisać i 
przestać, to write a little and leave 
off. -ścianę, to write over a wall. 
POPISYWAĆ SIĘ z czem, to make 
parade or show of a thing. - sis 
z talentem, to hold forth or dls^ 
play one's talents. Nia masz się 
z czem popisywać, it Is not 
243 244 
POP 
thing to boast of, it does not re- 
dound to your honour. A toś się 
popisał, you make fine doings, 
ypu have made a fine work on't. 
POPISANIE, a , s. n. the act of 
writing. - SIĘ, the act of making 
parade. 
POPISOWY, a, e, of the census; 
liable to the military conscription, 
belonging to the forces which are 
to be raised. 
POPŁACAĆ, am , v. n. imp. to 
be worth, to be of some value. 
Cnota teraz nie popłaca, virtue 
has no value now. Zboże popłaca, 
corn sellś well, fetches high prices. 
POPŁACIĆ, cę, v.perf. to pay 
off, to pay several sums of money, 
to pay mąny persons. Popłacił dłu 
gi, he paid all his debts. 
POPŁAKAĆ, czę, v. n. perf. to 
weep' a little. 
POPLAMIĆ, mię , v. perf. to 
stain in many places. 
POPŁAT, u, s. m. high price. 
Mieć -, to fetch a good price, to 
be in general demand. 
POPŁATNY, a, E, fetching high 
prices, selling well. 
POPLECZNIK, a, s. m. stickler, 
a tool, an understrapper. On jest 
-iem ministra, he is the minister's 
tool. 
POPLEŚĆ, lotę, v. perf. to 
finish twisting, plaiting, braiding. 
= fig. to tell idle stories. 
PÓPLEŚNIEĆ, nieję, v. n.perf. 
to grow mouldy or musty. 
POPŁOCH, u, s.m. panic, fright. 
Rzucić -, to spread terror. - 
padł na ludzi, ogarnął ludzi, 
a panic fear seized upon tbe minds 
of men. 
POPŁOSZYĆ, szę, v. perf. to 
scare or frighten away one after 
another.. 
POPŁÓKAĆ, czę, v.perf.szklan- 
ki, kieliszki, to rinse glasses. - 
usla, to rinse one's mouth. 
POPLUĆ, ję, v. perf. to spit 
upon, 
POPŁYNĄĆ, nę , v. n. perf. do- 
kąd, to sail to a place, to swim, 
to gp by water, to put to sea. - 
do Ameryki, to go to America. 
POPODBIJAĆ, am , v. perf. to 
subdue or subjugate one after 
another. - komu oczy, to beat 
one's eyes black and blue. 
POPODKŁADAĆ, am , u. perf. 
to,lay under one after another. 
POPODNOSIĆ, szę , v. perf. to 
raise or lift up one after another. 
POPOIĆ, ję , v. perf. to make 
drunk many persons. 
POPOŁUDNIE, a, s.n. after- 
noon. PO POŁUDNIU, in the after- 
noon. 
POPOŚCIĆ, szczę , v. n. perf. to 
keep one's fast for a short time, to 
fast some days only. 
POPOWICZ, a, s.m. son of a 
Greek priest. 
P0PÓWNA,y, s.f. his daughter. 
POPOZNAWAĆ, ję , v.perf. to 
get many acquaintances, to get 
acquainted with many persons. 
POP 
POPRAĆ, piorę, v.perf. bieli- 
znę, to wash all linen, to have done 
washing. 
POPRACOWAĆ, coję, v.perf. 
to work a little. 
POPRĄG, see POPRĘG. 
POPRASOWAĆ, sun?, v.perf. 
bieliznę, to iron all linen, to have 
done ironing. 
POPRAWA, t, s. f. bettering, 
mending, amendment, reforma- 
tion. Potrzebować -y, to require 
mending or amendment. Małą 
widzę -ę w jego postępowaniu, 
I see little or no amendment in his 
behaviour. - błędów, nadużyć, 
the correction of errors or abuses. 
- obyczajów, the correction of 
manners. - omyłek drukarskich, 
the correction of proof-sheets. 
POPRAWCA, y, s.m. corrector, 
a corrector of the press. 
POPRAWIAĆ, am , v. imp. PO- 
PRAWIĆ , wię , v. perf. to mend, 
to amend, to correct - książkę, 
to correct a book. - arkusze do 
druku, - w drukarni, to correct 
proof-sheets, to correct for the 
press. Zdrowe rady i dobry przy- 
kład poprawiły tego młodzieńca, 
good advice and good example have 
amended the youth. Nic go w świę- 
cie nie poprawi, nothing earthly 
can amend hinuPOPRAWIĆ SIĘ, 
to mend, to amend , to be reform- 
ed or reclaimed from a vice or 
fault.-Nigdy się nie poprawi, he 
will never amend. Chory się nie 
poprawia, the sick person don't 
mend. Użył jednego wyrazu za 
drugi, ale się natychmiast po- 
prawił, he said one word for 
another, but he recollected himself 
immediately. Poprawić się z pie- 
ca na łeb, see PIEC. 
POPRAWKA, i, s.f. the cor- 
rection of a fault, the act of cor- 
recting a fault. 
POPRAWNIE, adv. correctly, 
accurately. Mówić, pisać -, to 
speak or write correctly. 
POPRAWNOŚĆ, set, s. f. cor- 
rectness, accuracy. - języka, sty- 
lu, the correctness of language or 
style. 
POPRAWNY, A, e, correct, 
accurate. -e wydanie, a correct 
edition. Jego język, styl jest-y, 
his language or style is correct. 
POPRĘG, u, s.m. POPRĘGA, 
I, s.f. girth, saddle-girth.Ściągnąć 
konia -ą, to girth a horse. 
POPRĘŻNICA, y, s.f. Anat. 
lateral vein or vessel. 
POPRÓĆ, porzę, v. perf. to 
unsew, to unstitch, to rip open. 
POPRÓCHNIEĆ, niejemy, v.n. 
perf. coll, to rot, to grow rotten. 
POPROSIĆ, szę, v.perf. to beg, 
to request, to desire. Poproś go 
niech przyjdzie, desire him to 
come. Poproś go na obiad, invite 
him to dinner. 
POPROSTU, adv. downright, 
in plain terms. 
POPRÓSZYĆ, szę, v.perf. to 
sprinkle with dust, powder, etc. 
POP 
POPRÓTY, A, E, unscwed; fig. 
intersected. Kra] - y rzekamt, 
strumieniami, a country intersec- 
ted with rivers, rivulets. 
POPROWADZIĆ , dzę , u perf. 
dokąd, to lead, bring, conduct to 
a place. - linią, to draw a line. 
- drogę, to trace out a road. - 
ulicę przez, to open a street, to 
pierce or break through in order to 
make a street in a town.- mur, 
rów na około miasta, to enclose 
a town with walls, ditches or moats. 
- do więzienia, na rzeź, to lead 
to prison, to slaughter. Ten wódz 
wie jak - wojsko do boju, that 
general knows how to lead an army 
to battle. Me mamy nikogo coby 
nas poprowadził, we have none 
to lead or command us. 
POPRÓŻNOWAĆ, nuje, v.n. 
perf- to pass some time in doing 
nothing, to sit still. 
POPRYSKAĆ, am, v. perf. to 
squirt, to bespatter, to besprinkle. 
POPRZĄTAĆ, am, v.perf. to 
put things out of the way. 
POPRZEBIERAĆ, am, v.perf. 
to disguise many persons. = to 
have done picking, culling, choos- 
ing. 
POPRZEĆ, see POPIERAĆ. 
POPRZECIĄGAĆ, am, v.perf. 
to draw through one after another. 
- wiele osób na swą stronę, to 
gain over many people. 
POPRZECINAĆ, am, v.perf. to 
cut asunder one after another; to 
intersect in all directions. 
POPRZECZ, a, s.m. POPRZE- 
CZE, a , s. n. diagonal direction. 
POPRZECZKA, l,s.f. transom. 
POPRZECZNICA, v, s.f. the 
diagonal line. 
POPRZECZNIE, adv.diagonally, 
transversally, athwart, across. 
POPRZECZNOŚĆ, ści, s.f. dia- 
gonal or transversal direction. 
POPRZECZNY, a, e, diagonal, 
transversal, -a belka, transom. 
POPRZEDNI, POPRZEDNICZY, 
A , e , previous, antecedent, prior, 
preceding. 
POPRZEDNICTWO, a, s. n. 
previousness, antecedence , prio- 
rity. 
POPRZEDNICZKA, I, s.f. fe- 
male predecessor. 
POPRZEDNIK, a , s. m. prede- 
cessor ; ancestor. Nasi -cy, our 
ancestors. Wstępować w ślady 
swych -ków, to follow or tread 
in the footsteps of one's ancestors. 
POPRZEDNIO , POPRZEDNI- 
CZO, adv. previously, before. 
POPRZEDZAĆ, am, v. imp. PO- 
PRZEDZIĆ, dzę, v.perf. to go 
before, to precede, to lead the 
way. Czaty poprzedzają wojsko, 
the scouts go before the army. 
Świt poprzedza wschód słońca, 
the down precedes the rising of the 
sun. Powszechne pragnienie swo- 
body poprzedza upadek tronów, 
a general feeling of or thirst for 
liberty is the harbinger of the fall 
of the thrones. POP 
POPRZEDZAJĄCY, A, e , fore- 
going, preceding, previous, former. 
POPRZEDZICIEL, a, s.m. pre- 
POPRZEDZICIELKA, I, S. f. 
female predecessor. 
POPRZEK , WPOPRZEK, adv. 
across, athwart. 
POPRZEKŁADAĆ, am , v. perf. 
to put one thing in the place of 
another, to transplace, to trans- 
pose; to put in a wrong place, to 
misplace. = to translate many 
works. Prawie wszystkie narody 
poprzekładały bajki Ezopa, there 
is scarcely any people but has a 
translation of Esop's fables. 
POPRZEKRAWAĆ, am , v. perf. 
to cut in two several things one 
after another. 
POPRŻENOSIĆ, szę, v.perf. to 
remove many things or persons to 
another place, to finish removing. 
Poprzenosił meble, he removed all 
his household furniture. Rolnicy 
tameczni poprzenosili się do Ame- 
ryki , all the husbandmen ol that 
country have emigrated to America. 
POPRZESTAĆ, nę, v.perf. PO- 
PRZESTAWAĆ, ję, v.imp. czego, 
to leave off, to discontinue, to 
desist, to forbear. Poprzestać spo- 
ru , kłótni, to leave off wrangling, 
quarrelling. - dawać ognia, to 
cease firing. - wojny, to put an 
end to the war. - skarg, to for- 
bear compiianing.=naczem, to be 
content or satisfied, to content 
one's self with. Poprzcstaje na 
swoim losie, poprzestaje na tern 
co ma, he is content with his lot, 
he is content with the little he has. 
Poprzestań na tern, content your- 
self with that. 
POPRZESTAWIAĆ, am, v.perf. 
to setorput many things in another 
place. 
POPRZEWRACAĆ, am , v. perf. 
to overset, to overturn one after 
another. - do góry nogami, to 
set upside down. 
POPRZYCHODZIĆ, dzimy, v.n. 
perf. coll, to come one after 
another. 
POPRZYGOTOWYWAĆ, wuję, 
v.perf. to prepare or get ready 
many things. 
POPRZYJAZNIĆ, nię, v. perf. 
jednego z drugim, to make friends. 
SIĘ, z kim, to get connected in 
friendship with one, to become 
friends. Poprzyjaźnili się od ra- 
zu, za pterwszem poznaniem, 
they became friends at once, as 
soon as they were acquainted or 
from their first meeting. 
POPRZYJEŻDZAĆ, AMY, v. n. 
perf. coll, to arrive one after 
another (in a carriage or on horse- 
back.) 
POPRZYSIĘGAĆ, am , v. imp. 
POPRZYSIĄDZ, ęgę, v.perf. to 
swear, to assure or confirm by an 
oath. Poprzysiądz wierność, to 
swear fidelity, to take the oath ol 
allegiance. - czyją zgubę, to 
swear one's ruin. - sobie przy- 
POR 
jażA, to swear friendship together. 
Poprzysięgli sobie wieczną przy- 
jaźń , they have vowed each other 
eternal friendship. 
POPRZYSIĘGŁY, a, e, bound 
by an oath, sworn. 
POPRZYSIĘŻONY,a,e, sworn. 
POPSNĄĆ SIĘ, nę się , V. n. 
perf. to stumble , to make a slip. 
Noga mu się popsnęła i upadł, 
his foot slipt under him, and he 
fell down. 
POPSOWAĆ, POPSUĆ, 'Wę, 
v. perf. to spoil, to mar. - SIĘ, 
to be spoiled , to grow worse. 
POPSTRZYĆ, rzę, v.perf. to 
checker, to variegate. 
POPULARNIE, adv. popularly. 
POPULARNOŚĆ, ści, s.f. po- 
pularity. 
POPULARNY, a , e , popular. 
POPUSTOSZYĆ, szę, v.perf. 
to lay waste many countries. 
POPUSZCZAĆ, am , v. imp. PO- 
PUŚCIĆ , czę , v. perf. to let go or 
fly; to let loose, to quit one's hold; 
to slacken, to relax. - cugle ko- 
niowi, to let loose the reins of a 
horse, to give a horse the head. - 
pasa, to loosen one's girdle. -ję- 
zyka , to give a loose to one's 
tongue. 
POPYCHAĆ, am, v.imp. PO- 
PCHNĄĆ , nę , v. perf. to thrust, 
push or shove forward.- kogo ło- 
kciem, ręką, to push one with the 
elbow, with the hand. Popychać 
kim, to use one as a drudge. - SIĘ, 
to jostle or push each other to and 
fro. 
POPYCHACZ, a , s.m. pusher. 
POPYCHADŁO, a, s. n. drudge. 
POPYCHANIE, a, s.n. the act 
of pushing. 
POPYŁIĆ, lę, v.perf. to cover 
with dust. 
POPYT, u, s.m. search, re- 
search. 
POPYTAĆ SIĘ, am się , v.perf. 
o co, to make an inquiry, to get 
Information. 
POR, u, s. m. pore. Zimno za- 
myka -y, cold shuts the pores. 
Światło wciska się przez - y 
szkła, light passes through the 
pores of glass. = leek. 
PORA, y, S. f. time,season, tide. 
Cztery pory roku, the four seasons 
of the year. W samą -ę, just in 
time, in the very nick of time. - 
już działać, it is high time to act. 
Nie - myśleć o tern, it is not now, 
time to think of it. Jeszcze nie - 
aby wiedział, it is not yet fit lhat|he 
should know of it Nie w -ę, out 
of time. Przyjść do -y, to ripen. 
Być w porze wieku, to be in the 
prime of life, in the vigour of life. 
= fig. opportunity. Zdarzyć -ę, 
to afford an opportunity. 
PORĄB, ębu, s. m. cutting down 
or felling of trees. - right of cut- 
ting wood in a forest. = coppice- 
wood , copse. 
PORĄBAĆ, bię, v.perf. to hew 
or cut in pieces.- kogo, to cut or 
slash one in many places. - kogo 
POR 
na sztuki, to hack and hew one. 
Porąbano go ńa sztuki, he has 
been hacked and hewed. 
PORABIAĆ., am, v. imp. fam. 
to do. Cóż tam porabiasz ? what 
are you doing there? Cóż tu po- 
rabiasz? what are you doing here? 
what has brought you here? 
PORACHOWAĆ, uję, v. perf. 
to reckon, to count, to calculate. 
PORACHUNEK , nku , s. m. 
reckoning, bill, account. Przystąp- 
my naprzód do -unku, let us 
first settle our account. 
PORADA, y, s. m. counsel, ad- 
vice. Uczyniłem to z jego - y, I 
did it by his advice. Nie potrzebu- 
ję jego -y, I do not want bis ad- 
vice, I will have none of his advice. 
PORADLIĆ, lę, v. perf. to twi- 
fallow. 
PORADLNE, go , s. n. a kind of 
land-tax. 
PORADNIK, a, s.m. adviser, 
counsellor. 
PORADNOŚĆ, śct, s.f. advi- 
sableness. 
PORADNY, a, e, capable of 
giving a good advice. - well-ad- 
vised. 
PORADZIĆ, dzę, v.perf. komu, 
to counsel, to advise one. Nie bój 
się, poradzi on sobie, I know 
the man, he will help himself out 
of trouble, he will find out his 
way or shift for himself. Nie wie- 
dzieć jak sobie poradzić, not to 
know what shift to make, to be put 
to one's last shifts. Trudna spra- 
wa, wszakże poradzim sobie, 
the undertaking, I own, is difficult, 
but nevertheless I don't despair of 
success. Co tu poradzić ? what is 
now to be done? how can we help 
it? Już temu nie można pora- 
dzić? there is no helping it, it is 
a thing we cannot help, it is past 
remedy. Nie mogę temu poradzić, 
I cannot help it. Co ty poradzisz 
w boju? of what use would you be 
in a battle ? = Poradzić się kogo, 
to ask one's advice, to take advice 
with one. Poradź się poduszki, 
[am. advise with your pillow. 
PORANEK, NKU,s.m.morning,- 
Życia, the prime of life. 
PORANIĆ, nię, v. perf. towound 
in manv places or many persons. 
PORANKOWY, PORANNY, a, 
e , of the morning. Modlitwa po- 
ranna, taorning prayer. 
PORASTAĆ, am, v. n. imp. PO- 
ROSNĄĆ, nę,v. perf. to grow upon, 
to overgrow. - mchem, trawa, 
chwastem, to be overgrown with 
moss, grass, weeds. - w pierze, 
to »be Hedged or covered With 
feathers; fig. to thrive. Na miejscu 
kamień porasta, prov. a rolling 
stone never gathers moss. 
PORATOWAĆ, tuję, v. perf. to 
help,to succour, to assist, to relieve. 
PORATOWANIE, A, s. n. the 
act of helping; help, succour, assi- 
stance. Dia-a zdrowia, in order 
to recover one's health, for the 
benefit of one's health. 
245 POR 
PORAZIĆ, żę, v. perf. PORA- 
ŻAĆ, am , v. imp. to strike. Pora- 
zić nieprzyjaciela, to worst, rout 
ordefeatthe enemy's army. 
PORAŻENIE, a. s. n. the act of 
defeating. 
PORAŻKA, i, s. f. rout, defeat, 
overthrow, discomfiture. 
PORAŻONY, a, e, worsted, 
routed, defeated. 
PORCELANA, y, s. f. porcelain, 
china ware. 
PORCELANOWY, a, e, porce- 
lain. Glina -a, porcelain-earth. 
Muszla -a, Nat, Hist, porcelain- 
shell. 
PORCYA, Yt,».f. portion, share, 
allowance, allotment, pittance. 
PORĘCZ, y , s. f. usually in the 
Łl. PORĘCZE, balustrade, baluster, 
anister. - u krzesła, the elbow 
or arm of a chair. Krzesło z - 
ami, arm-chair. 
PORĘKA, i, s. f. bail, security, 
surety. Wyjść z więzienia za-ą, 
to be out of prison upon bail. 
POROBIĆ, bię, v. perf. to work 
a little; to finish, to make ready, to 
accomplish. Coś tu porobił? what 
have you done here ? On to poro- 
bił, it is he who did it all. Poro- 
biły mi się nagniotki, I have got 
coms on my feet. 
PORÓD, odu , s. m. PORODZE- 
NIE, a, s. n. the bringing forth of 
a child, delivery, parturition. 
PORODZIĆ, dzę, v. perf. to 
bring forth, to bear, to be delivered 
of a child. Góra mysz porodziła, 
the mountain in labour yields a 
silly mouse. 
PORONIĆ, wię, v. perf. to bring 
forth before the time, to miscarry. 
tona mu poroniła, his wife mis- 
carried. 
PORONIENIE, A, s. n. miscar- 
riage, abortion. 
PORONIONY, A, e, płód, a 
stillborn child. 
POROŚć, see PORASTAĆ. Po- 
rośli , they grew up. 
POROŚL, i, s. f. a place over- 
grown with grass. 
POROST, u, s. m. excrescence, 
fungus.= (a plant), alga, sea-weed, 
grass-wrack; lichen. 
PORÓWNAĆ, am, v. perf. PO- 
RÓWNYWAĆ, am, v. imp. to make 
equal, to even, to make e\en.Śmierć 
porównywa wszystkich ludzi, 
death equals all men.=to compare. 
- kogo z kim, co z czem, to com- 
pare one with another, to liken one 
thing with another. - Wirgiliusza 
z Homerem, to compare Virgil with 
Homer.- male rzeczy z wielkie- 
ini, to compare small things to 
great ones. Żeby wiedzieć który 
przekład jest lepszy, potrzeba je 
z sobą porównać, to know which 
of the translations is the more ac- 
curate, we must compare them one 
with another.Porównać się z kim, 
to equal one. 
PORÓWNANIE, a, s. n. com- 
parison , simile. Jesteś osłem w- 
niu z nim, you are but aq ass to 
246 
POR 
him. To jest niczem w -niu z tern 
com widział, that is nothing to 
what I have seen. Bez -nia, be- 
yond or without comparison. To 
miasto jest bez -nia najbogat- 
sze w calem państwie, that city 
is without comparison the weal- 
thiest ot the kingdom- dnia z no- 
cą wiosenne i jesienne, the vernal 
and autumnal equinoxes. Stopnie- 
nia, Gram, degrees of comparison. 
PORÓWNYWANIE, a,s. n. the 
act of comparing. 
POROZBIEGAĆ SIĘ, gamy się, 
v. n. perf. coll, to run or scamper 
away In different directions. 
P0R0ZCH0DZ1Ć SIĘ, dzimy 
się , v. n. perf. coll, to separate by 
walking different ways. 
POROZDAWAĆ, ję , v. perf. to 
give away to different persons. 
POROZDZIELAĆ, am , v. perf. 
to divide or distribute among many 
persons. 
POROZDZIERAĆ, am,v. perf. 
to tear asunder one after another. 
POROZJEŻDŻAĆ SIĘ, dżamy 
się, v. n. perf. coll, to separate by 
going away (in carriages or on 
horseback). 
PORÓŻNIĆ, nię, v. perf. to dis- 
unite, to set at variance. Interes 
ich poróżnił, interest has set them 
at variance. - SIĘ z kirn, to fall 
out with one. 
PORÓŻNIENIE , a , 8. n. dis- 
union , breach, rupture, quarrel, 
disagreement. 
POROZPOCZYNAĆ, am, v. perf. 
to begin many things one after 
another? 
POROZPOŹYCZAĆ, am,v. perf. 
to lend out to many persons. Po- 
rozpożyczal pieniądze,he lent out 
all his money to different persons. 
POROZPYCHAĆ, am, v,pcrf. 
to clear one's way by pushing 
people on the right and on the left. 
POROZRZUCAĆ, am, v. perf. 
to throw loosely about, to scatter 
many things here and there. 
POROZSADZAĆ, am, v. perf. 
to make sit in different places or at 
a distance one from another = to 
set or plant in different places. 
POROZSTAWIAĆ, am , v. perf. 
to set, put or place in different 
places. 
POROZUMIEĆ, mum, v. per/. 
POROZUMIEWAĆ, am , v. imp. to 
understand. - kogo z kim, to go 
between two people, to interpose 
one's offices between them. -SIĘ, 
to come to an understanding.- się 
z nieprzyjacielem, to have a secret 
understanding .with the enemy. - 
się na szkodę czyją, to collude, to 
be in collusion against one. 
POROZUMIENIE, A, s. n. un- 
derstanding, agreement. Jest do- 
bre między nimi -, there is good 
understanding between them. Złe 
-, an ill understanding. Zostaivac 
z kim w -niu, to have an under- 
standing together, to play into each 
other's hands, to play bootyo to- 
gether. I ud oskarżał senato- 
POR 
z Korionalem, the people accused 
the senate of being in league with 
Coriolanus. 
POROZWIĄZYWAĆ, zuję, v. 
perf. to untie one after another. 
POROZWODZIĆ, dze, v. perf. 
to lead or conduct each a different 
way. - małżeństwa, to divorce 
many married people. 
PORT, u, s. m. port, sea-port, 
harbour. Przypłynąć, zawinąć 
do- u, to come into harbour, to 
land. Wejść do -u, to get into the 
harbour. Wypłynąć z-u, to leave 
the harbour, to put out to sea. 
Szczęśliwie do -u zawinąć, fig. 
to come or arrive safe. 
PORTA, v, s. f. ottomanska, 
the Ottoman Porte. 
PORTKI, tek,s.pL PORTECZKI. 
czek, dim. pl. trowsers, breeches. 
PORTOWY, a , e, of a port. 
Miasto -e, a sea-port town. , 
PORTRECISTA, v, s. m. por- 
trait-painter , limner. 
PORTRET, u, s. m. PORTRE- 
CIK, a, dim. portrait, likeness. 
PORTRETOWY, a, e, of a por- 
trait. Malarz - y, see PORTRE- 
CISTA. 
PORTUGALCZYK, A, s. m. pl. 
PORTUGALCZYCY, Portuguese. 
PORTUGALIA, ti, S. f. Portu- 
^PORTUGALKA, I, s. £a Por- 
tuguese woman. 
PORTUGALSKI, a, E, adj. 
of Portugal, Portuguese. Mówić 
po portugalska, to speak Portu- 
guese. 
PORUCZAĆ, am, v. imp. PORU- 
CZYĆ, czę , v. perf. co komu, to 
give a thing in charge to one, to 
commit it to one's care, to deliver it 
in trust to one. Wszystko moje po- 
ruezam twojej pieczy, I put all 
my concerns into your hands, I 
commit them all to your care. - 
SIĘ, to commit, or recommend 
one's self.- się boskiej opatrzno- 
ści , to commit one's self to God's 
providence. 
PORUCZENIE, a , s. n. charge, 
commission, trust 
PORUCZNICZYNA, v, s.m. a 
poor lieutenant. 
PORUCZNIK, A, 3. m. lieutenant. 
PORUCZNIKOWSTWO, a, s.n. 
lieutenancy. 
PORUCZNIKOWA, ej, S. f. 
wife of a lieutenant 
PORUCZNIKOWSKI, a , e, of a 
lieutenant. W mundurze -m, in a 
lieutenant's uniform. 
PORUCZN1KÓWNA , T, «. /. 
daughter of a lieutenant. 
PORUCZYC1EL,a, s.m. trustee. 
PORUSZAĆ, am, v. imp. PORU- 
SZYĆ , szę , v. perf. to move , to 
lift up, to raise. Nie mogę poru- 
szyć takiego ciężaru, I cannot lift 
so great a load. To jest tak ciężkie 
że nie mogę z ziemi poruszyć, 
that is so heavy I can't lift it from 
the ground. Ta sprężyna porusza 
cahj machinę, that spring moves 
1 all the machine. = fig. to move. POR 
to stir up, to rouse, to excite. Nie 
można wytłumaczyć, jak dusza 
porusza ctało, one cannot explain 
how the soul moves the body. Wola 
porusza inne władze, the will 
moves the other faculties. - do li- 
tości, to move to compassion. - 
namiętności, to move or work up 
the affections. - do gniewu, to 
move or provoke to anger.- niebo 
i ziemię, to leave no stone un- 
turned. Poruszył wszystkie sprę- 
żyny swego rozumu, he has set 
al! the springs or wheels of his wit 
a-going. Taki był ścisk że anisię 
poruszyć, there was such a crowd 
that one could not stir. 
^ PORUSZAJĄCY, a, e, moving; 
fig. stirring, touching. 
ę PORUSZENIE , a, s. n. motion, 
movement. = stir, riot, uproar, 
troubles. = fig. emotion. 
JPORWAĆ, wę, v.perf. sznurek, 
ml ci, to break a string, thread, - 
'gIĘ, to break. 
PORWANIE , a, s. n. the act of 
breaking. - the act of carrying 
away,rape. - Heleny, Prozer- 
piny, the rape of Helen, of Pro- 
serpine. 
PORYĆ, ję, v.perf. to dig in 
many places, to burrow. 
PORYSOWAĆ, suję , v. perf. to 
draw for a little while; to finish 
drawing.-SIĘ (of a wall), to crack, 
to chink. 
PORYWAĆ, am , V. imp. PO- 
RWAĆ, wę, v.perf. to snatch up, to 
bear or carry away. Porwać pannę 
z domu rodzicielskiego, to carry 
off a young lady. Porwać dziecko 
złona matki, to tear a child from its 
mother's bosom. Wiatr mu porwał 
kapelusz, the wind blew off his hat. 
Święty Paweł był porwany do 
trzeciego nieba, St. Pani was 
wrapped up into the third heaven. 
Wkrótce śmierć porwała tę miłą 
istotę, death soon carried off that 
interesting creature. Ktoś mi po- 
rwał książkę,somebody has carried 
away my book. Porwał mi kape- 
lusz, he whiptoff my hat. Porwać 
kogo za kołnierz, to seize one by 
the collar. Febra go porwała, he 
was seized by a fever, the fever has 
seized upon him , he was taken ill 
with a fever. Strach go porwał, he 
was seized with fear, fear has seized 
upon him. Ponvac za co, to catch 
or lay hold of a thing. Porioać za 
kij, za nóż, to catch or lay hold 
of a stick, of a knife. Niech go 
dyabli,kaci porwą, niech go licho 
porwielthe devil take him !-PO- 
RWAĆ SIĘ z miejsca, to start up, 
to rise abruptly.- się do broni, to 
fly to arms. - się do pałasza, to 
lay hold of one's sword. - się na 
kogo, to rush or fly upon one, to 
fall foul upon him. - się na co, to 
meddle with a thing, to attempt a 
thing. Porwać się z motyką na 
słońce, prov. to undertake a thing 
beyond one's abilities to compass 
or bring it about, to attempt im- 
! possibilities. 
POR 
PORYWACZ, a, PORYWCA, Y, 
s. m. ravisher. 
PORYWAJĄCY, a,e, fig. ravish- 
ing, enrapturing. 
PORYWANIE, a, s. n. the act 
of carrying away many times. 
PORYWCZO, adv. hastily, 
abruptly. 
PORYWCZOŚĆ , ści, S. f. hasti- 
ness, abruptness, precipitancy. 
PORYWCZY,a, e, hasty, abrupt, 
rash, violent-tempered, passionate. 
PORZĄDEK, dku, 5. m. order, 
regular disposition, arrangement. 
- towarzyski, the social order.- 
publiczny, public order. Za pro- 
wadzić -, utrzymać -, to esta- 
blish good order, to maintain good 
order. Przywrócony został - 
to wojsku, order was reestablished 
throughout the army. - obrad, 
the order of the day. Do porząd- 
ku! order! order! Przywołać do 
porządku, to call to order. = 
Archit. order. Pięć jest porząd- 
ków w Architetkurze, porządek 
Toskański, Doryeki, Joński, Ko- 
ryntski i Złożony, the orders are 
five, Tuscan, Doric, Jonie, Corin- 
thian, and Composite. 
PORZĄDKOWY, a, e, of the 
order, ordinal. Liczba -a, an 
ordinal number. 
PORZĄDNIE, adv. orderly; de- 
cently. Źyje bardzo porządnie, 
he leads an orderly life. Nosić się 
-, być - ubranym, to be clad 
or dressed decently, to have a de- 
centcoat on. = soundly, heartily.- 
kogo obić, to beat one soundly. - 
śmy się najedli, we ate heartily, 
we ate a hearty meal. -śmy się. 
wyspali, we slept soundly. 
PORZĄDNOŚĆ, ści, s. f. order- 
liness. 
PORZĄDNY, a,e, orderly; clean, 
decent. Dom - y, a well-ordered 
house. Człowiek -y, an orderly 
man, a decent man, aproper man. 
= stout, hearty. 
PORZĄDZIĆ SIĘ, dzę się , 
v. n. perf. to do a thing of 
one's own head,to follow one's own 
head. 
PORZECZKA, i, s. f. currant 
(shrub and fruit). 
PORZECZKOWY, A, E, of cur- 
rant-bush. 
PORZEZAC, PORZNĄĆ, nę , 
V. perf. to cut in pieces. = to kill 
or slaughter one after another. 
PORZUCAĆ, am, v.imp. PO- 
RZUCIĆ, cę, v. perf. to throw 
away, to cast away. = to leave , to 
forsake, to quit. - dom, kraj, 
ojczyznę, to leave one's house, 
one's country. - żonę, to forsake 
one's wife. - religią ojców, to 
forsake one's religion. Żołnierz 
nie porzuca nigdy swej chorągwi, 
a soldier ought never to desert his 
colours. Porzućmy te żarty, let 
us lay aside joking, let us have no 
more of these jokes. Porzucić 
płód, to bring forth young ones 
before the time. 
PORZUCENIE, A, S. n. the act 
POŚ 
of throwing away. = the act of 
leaving, forsaking. 
PORZUT, u, s. m. abortion. 
POSADA, Y, s.f. base, founda- 
tion. Wstrząsnąć z -d, podko- 
pać -y, to shake the fundations, 
to sap the foundations. Wiara jest 
-ą cnót chrześciańskich, faith is 
the foundation ol Christian virtues, 
see ZASADA, PODSTAWA. = 
settlement, colony. Palić-y bun- 
townicze, to put to the sword and 
fire the towns and villages of the 
rebels, see OSADA. - place, si- 
tuation , employment, office. Stra- 
cić-ę, to lose one's place or si- 
tuation. Nie mieć -y, to be out ol 
employment. 
POSĄDZAĆ, am, v. imp. PO- 
SĄDZIĆ, dzę, v.perf. kogo o co, 
to suspect one of a thing, to enter- 
tain a suspicion of one. 
POSĄDZAJĄCY, a, e, suspi- 
cious. 
POSĄDZENIE, A, s.n. suspi- 
cion. Mieć kogo w-niu, to enter- 
tain a suspicion of one. 
POSĄDZONY, A, e, o co, sus- 
pected of. - o zdradę kraju, 
suspected of having betrayed his 
country. 
POSADZIĆ, dzę, v.perf. kogo, 
to make one sit down. - dziecko 
na krześle, to set a child in a 
chair. - kogo na konia, to set 
one on horseback. - drzewo, to 
set or plant a tree. 
POSADZENIE, a , s. n. the act 
of placing, putting, setting, plant- 
ing. 
POSADZKA, i, s.f. floor. - 
drewniana, woskowana, an in- 
laid floor. - marmurowa, marble- 
floor, slab of marble. 
POSAG , u, s.m. dim. POSĄ- 
ŻEK, żku, dower, dowry, portion. 
Ożenić się bez -u, to marry a 
girl without a dowry. Nie wniosła 
żadnego -u, she brought no 
dowry with her in marriage. Na- 
znaczyć - córce, to settle a 
dowry or a portion upon one's 
daughter. 
POSĄG, u, s.m. dim. POSĄ. 
ŻEK,żka, statue. - marmuro- 
wy, bronzowy, a marble statue, 
a bronze.statue. 
POSAŻNY, A , E, having a large 
dowry. 
POSCHNĄĆ, niemy, v. n. perf. 
coll, to wither, to fade away. 
Drzewa poschly, the trees were 
dried or withered. 
POSCHODZIĆ, dzimy, v.n.perf. 
coll, to come down one after an- 
other. Poschodzili na dół, they 
all came down. Poschodzili z po- 
la, fig. they all grew old. - SIĘ , 
to come together, to meet together^ 
POŚCIĄGAĆ, am, v.perf. z cze- 
go , to draw down , to pull down 
one after another. - czem, to tie 
or bind tight, fast or hard. 
POŚCI ALKA, i, s.f. dim. of 
POŚCIEL. 
POŚCIĆ, szczĘ,r.n. imp. to fast. 
- caly post, przez cały post, to 
247 248 
POS 
fast the whole lent. - o Chlebie i 
wodzie, to keep one's fast with 
bread and water. 
POŚCIEL, t,s.f. bedding, bed- 
furniture , bedclothes. Ziemia mu 
była -ą, he lay upon the bare 
ground. 
POŚCIEŁAĆ, am,v.imp. to make 
a bed. Jak sobie kto pościele, tak 
się wyśpi, prov. as one makes his 
bed, so he must lie fait. 
POŚCIERAĆ, am , v. perf. to 
wipe or rub away one after another. 
POŚCIG, u, s. m. pursuit. 
POŚCJGNĄĆ, nę, v.perf. to 
overtake, to reach, to attain, see 
DOŚCIGNĄĆ. 
POŚCIGN1ENIE, a, s. n. the act 
of overtaking , reaching. - myślą, 
rozumem, the reach of human un- 
derstanding. 
POŚCINAĆ, am, v.perf. drze- 
wa, to cut dow many trees one 
after another. - głowy, to behead 
many persons one after another. 
POSEŁ, sła , s. m. messenger, 
see POSŁANIEC. = ^envoy, am- 
bassador. - ziemski, deputy, 
member of the chamber of Depu- 
ties. Posła nie biją nie ścinają, 
prov. the character of an envoy is 
inviolable. Przez posly wilk nie 
tyje, prov. if you would have a 
faithful servant serve yourself. 
POSELSKI, a , e , of an ambas- 
sador; of a deputy, /zba -a, 
chamber of Deputies. 
POSELSTWO, a, s. n. embassy. 
•= the office of a deputy. Wysłać 
kogo w -wie, to send one on an 
embassy. Pojechał w -wie do 
Konstantynopola, he went on an 
embassy to Constantinople. Nie po- 
dejmuję się tego -a, I won't go 
upon such an errand. 
POSĘPNIE. adv. gloomily. 
POSĘPNOŚĆ, set, s.f. gloom, 
gloominess ; sullenness, scowl , 
sulkiness. 
POSĘPNY, a , e , gloomy, dark, 
overcast; sullen , scowling , sulky. 
- las, dom, a gloomy forest, a 
gloomy house. -e niebo, the sky 
is overcast. -a twarz, -re czo- 
ło, a gloomy countenance. -e 
milczenie, a sullen silence. -y 
dziś jesteś, you are very dull to- 
day, see PONURY, POCHMURNY. 
POSIAĆ, sieję , v. perf. to sow, 
o scatter seed. Kiedy chcesz żąć, 
musisz wprzód -, prov. one must 
sow before he can reap. 
POSIADAĆ, am, v. imp. to 
own, to possess, to be the owner 
of, to be possessed of. - wielkie 
dobra, ogromne bogactwa, to 
possess a large estate, great wealth. 
- doskonale język, to be quite 
master of a language, to have the 
mastery or command of it. - cno- 
ty, talenta, zdolności, to be pos- 
sessed of virtues, talents, accomp- 
lishments. Posiąść co, to take or 
gel possesion of a thing. = Myśli 
że wszystkie rozumy posiadł, he 
thinks he is the most learned man 
in the world. - SIĘ, to master 
POS 
one's temper, to have a self-com- 
mand of one's temper. Nie - się 
z radości, to be beside one's self 
with joy. 
POSIADACZ, a , s. m. owner, 
proprietor, possessor. Prawy -, 
lawful possessor. 
POSIADACZKA, i, s. f. a female 
possessor. 
POSIADANIE, a. s. n. pos- 
session. Być, zostawać w-niu 
czego, to be in possession of a 
thing. Wejść w - dóbr, to enter 
on the possession of an estate. 
POSIADŁOŚĆ, ści, s. f. posses- 
sion , property, estate. Angielskie 
-i w Indyach, the English posses- 
sions in the Indies. Ma wielkie -i 
w tej prowincyi, he is possessed 
of large estates in that province. 
POSIANIE , K, s.n. the act of 
sowing. 
POSIANY, a, E, sown. 
POSIĄŚĆ, see POSIADAĆ. 
POS1EC, POSIEKAĆ, kam , v. 
perf. to hack, to hash, to mince; 
to hew in pieces; to slash, to gash, 
to cut with long cuts. 
POSIEDZENIE, a, s. n. sitting, 
meeting , session. - sejmowe , the 
sitting of the Diet. - naukowe, 
the sitting of a learned society. - 
rady, the sitting of the council. 
Zagaić -, to open the sitting of a 
council. Miewać -, to meet, to 
assemble, to hold or keep an as- 
sembly. = company, assembly, so- 
ciety, circle. 
POSIEDZIEĆ , dzę , v.n. perf. 
to sit for a while; to continue sit- 
ting. Minuty nie posiedzi na miej- 
scu, he cannot keep sitting, his 
shoes are made of running leather. 
Posiedź że trochę z nami, wait 
or stay a little, you are going too 
soon. 
POSILAĆ, am , v. imp. POSI- 
LIĆ, lę , v. perf. to nourish, to 
refresh , to strengthen. To posila 
żołądek, that food is very nourish- 
ing. -S1Ę , to refresh one's self, 
to recruit one's strength. 
POSILAJĄCY, a, e, nourishing, 
refreshing. 
POSILENIE, a , s. n. the act of 
nourishing, refreshing. 
POSILENIE SIĘ, the act of 
recruiting one's strength. 
POSIŁEK, lku, s.m. nourish- 
ment , refreshment, meal. = relief. 
-Iki wojskowe , reinforcement. 
POSIŁKOWAĆ, kuję,v. n. imp. 
komu, to give aid, to help, to 
succour, to assist, to support. 
POSIŁKOWY, a, e, auxiliary, 
subsidiary. Wojsko -e, auxiliary 
troops. Słowo -e, Gram, auxi- 
liary verb. 
POS1LNOŚĆ, set, s.f. alimen- 
tariness. 
POSILNY, A, e, alimentary, 
nourishing, substantial. Ziarna i 
korzenie są posilniejsze niżeli 
liście, grains and roots are more 
nourishing than the leaves. 
POSINIEĆ, nieję, v.n.perf. to 
grow black and blue. 
POS 
POSIODŁAĆ, am, v.perf. te 
saddle ail the horses. 
POSIWIEĆ, wieję, v. 
grow grey. Posiwiał na wojnie, 
na wyprawach wojennych^ be 
grew grey in the wars, in the hard- 
ships of war. Głupi nie posiwieje, 
a fool's head never grows grey. . 
POSKARŻYĆ SIĘ, żę sję, V.n. 
pert, na kogo, to complain of one. 
POSKŁADAĆ, am, v. perf.. to. 
lay up, to heap up; to puttogether, 
to put or set in order; to compose. 
POSKOCZYĆ,czę, v.n.per{. to 
rush on a sudden, to reach to at 
one leap. - do kogo, to rush upon 
one. - za kim, to rush after one. 
Poskoczylem im na pomoc, I 
have hastened to their assistance. 
Poskoczyć na wyższy urząd, to 
leap into preferement. 
POSKOK, u, s. m. leap , jump, 
bound. 
POSKRAMIAĆ, am, V.imp. PO- 
SKROMIĆ, mię, v.perf. to quell, 
to subdue, to check,to restrain, to 
to refrain , to curb. - swe chuci, 
żądze, namiętności, to curb one's 
passions, to quell one's ardours. 
Surowość praw poskramia wy- 
stępnych , the rigour of the laws 
restrains the wicked. Poskromić 
nadużycia , to repress abuses, 
misdemeanours. - swój gniew, 
to check one's anger. 
POSKROBAĆ, bię, v. perf. to 
scrape a little; to scratch a little. 
- SIĘ, w głowę, to scratch one's 
bead. 
POSKROMIENIE, a, s.n. check, 
curb, restraint, repression. 
POSKUBAĆ, się, v. perf. ptaki, 
to pluck all fowl. Poskubnąc kogo, 
to draw a sum of money from one, 
to drain his purse. 
POSŁABNĄĆ, niemy, v.n.perf. 
coll, to fall sick one after another. 
POSŁAĆ, ścielę, u. perf, łóżko, 
to make a bed. - pod konie, pod 
bydło, to supply horses, cattle 
with bedding, to litter astable. 
Jak sobie kto pościele, lak się 
wysp i, prov. now you have made 
your bed, you must lie in it; such 
seed he sows, such harvest shall he 
find. 
POSŁAĆ, see POSYŁAĆ. 
POŚLAD,u, s.m. light com, 
refuse of com, siftings. 
POŚLADEK, oka, s. m.back- 
side, buttocks, rumps. 
POŚLAK , POŚLAKA, see PO- 
SZLAK , POSZLAKA. 
POSŁANIE, a , s. n. bedding, 
bed. = the act of sending. 
POSŁANIEC, ńga, s.m. mes- 
senger. 
POSŁANKA, i, s.f. a female 
messenger. Jaskółka- wiosny, the 
swallow is the harbinger or fore- 
runner of spring. 
POSŁANNICTWO, A, s.n. mis- 
sion. 
POSLANNIK,a, messen- 
ger , envoy. 
POŚLEDNI, a, e, inferior fat 
quality. - a maka, coarse meal. POS 
grit^rgrouL Ludzie -i, people 
Of tne lowest class. 
POŚLEPIĆ, hę, v. perf. to-make 
blind many people. POSLEPNĄĆ, 
niemy, v. n. perf. coll, to become 
blind, to grow blind. 
POŚLINIĆ , nię , v. perf. to 
moisten with spittle, to slabber, to 
$13 ver* 
POŚŁISKO, A, s.n. stirrup- 
leather. 
POŚLIZNĄĆ SIĘ, nę się, v. n. 
perf. to slip, to slide. Noga mu się 
?osliznęla, bis foot ślipt under him. 
ośliznęła się pannie noga, fig. 
she bas cracked her pitcher. 
POŚLIZNIENIE, a, s.n. slip, 
slide , false step. 
POSŁOWAĆ, łuję, v. n. imp. to 
fill the office of a deputy. 
POŚLUBIĆ, bię, v. perf. to be- 
troth, to affiance, to contract; to 
wed, to marry. 
POŚŁUBINY, bin, s. pl. betroth- 
ing, betrothment, affiancing. 
POŚLUBIONY, A, e, betrothed. 
POSŁUCH, u, s.m. the hearing. 
Baczny-dawać czemu, to listen 
attentively to one's words, to lend 
a willing ear. Miły na -, pleasing 
to the ears. = rumour, report 
Wiem to z -u, I know it by hear- 
say. Różne są o tern - y, it is dif- 
ferently reported. 
POSŁUCHAĆ, am, v.perf. to 
hear, to hearken or listen to. Nie 
chce nikogo -, he will hearken to 
none. Posłuchać kogo, fig. to obey 
one, to take or follow his advice. 
POSŁUCHANIE, a, s.n. hearing, 
audience. Dać -, to give audience. 
Otrzymać -, to obtain audience. 
POSŁUGA, i, s. /. service, wait- 
ing, attendance. Człowiek od-i, 
do-t,a serving-man, see SŁUŻBA. 
Zestarzał się, umarł na-ach 
krajowych, he grew old, died in 
the service of bis country. Osta- 
tnia the last honours paid to 
the dead. 
POSŁUGACZ, a, s.m. waiter, 
servant. 
POSŁUGACZKA, t, s.f. waiting- 
woman, woman-servant 
POSŁUGIWAĆ, guję, v.n.imp. 
to wait upon, to serve, to attend.- 
do siołu, to wait at table. Niewol- 
nicy mu posługiwali, his slaves 
waited on him. 5am sobie posłu- 
guje, he has no servant, he is his 
own servant.POSŁUGIWAĆSIĘ,to 
use, to employ, to make use of. Nie 
mam się kim posłużyć, I have no 
body to serve or help me. - się 
czem, to make use of a thing. 
POSŁUSZEŃSTWO, A, s.n. obe- 
dience, dutifulness. Ślepe -, a 
blind or passive obedience. 
POSŁUSZNIE, adv. obediently, 
dutifully. 
POSŁUSZNOŚĆ, ści, s.f. obe- 
dience. 
POSŁUSZNY, A, e, obedient, 
dutiful. Być -nym rządowi, to be 
obedient to government.Być-nym 
czyim rozkazom, czyjej woli, 
to obey one's orders, commands, 
POS 
to comply. Mih one's pleasure. 
POSWZYĆ, -ię, /o.n. perf^ to 
serve for some time. Jeśli mu po- 
służysz ze trzy lata, If you serve 
him three years, when you are 
three years in his service. Posłużyć 
do czego, to serve, to be of some 
use, to be useful. To ci posłuży, 
może posłużyć kiedyś, that will 
be of use to you. Tomi na.nic nie 
posłuży, that avails me nothing, is 
of no use to me, does not serve my 
purpose. Jeżeli wiatr posłuży, il 
the wind serves, if the wind be 
favourable. Kiedy pora posłuży, 
when occasion shall serve. Jeżeli 
mi szczęście posłuży, if I have a 
chance of success, if I meet with 
success, if I have good luck. Jeżeli 
mi zdrowie posłuży, if I am well, 
if my health allows me, if I am in 
good health. Wodyw bardzo po- 
służyły, the waters have done him 
a great deal of good. 
POSŁYSZEĆ, szę, V.pert, to 
hear; to leam, to understand. Co 
tylko posłyszy, zaraz roznosi, 
he spreads abroad whatever he 
hears. Ledwie to posłyszał, jak 
skoro to posłyszał, no sooner had 
he heard of it, as soon as he has 
heard of it 
POSMAKOWAĆ, koję , v. perf. 
czego, to take a taste of a thing, 
see POKOSZTOWAĆ. 
POSMAROWAĆ, boję, v.perf- 
to smear with, to grease. - komu 
łapę, fig. to grease one's fist. 
POŚMIANIE, A,s.n.POŚMIECH, 
u, s. m. see POŚMIEWISKO. 
POŚMIECIUCH, a, s.m. dim. 
POŚMIECIUSZEK, szka, s. m. 
crested lark, see DZIERLATKA. 
POŚMIERTNY,a,e,posthumous. 
Dzieła -e,an author's posthumous 
works. 
POŚMIEWISKO, a, slaughter, 
mockery, derision. Cel -a, laugh- 
ing-stock. Nie bądźmy celem -a 
dla innych,, let us not be laughing- 
stock to others. 
POSNĄĆ, niemy, v» n.perf. coll. 
to fall asleep. 
POŚNIADAĆ, am, v.perf. to take 
a light breakfast. 
POŚNIEDZIEĆ, dzieję, v. n. 
perf. to grow mouldy or musty; to 
gather rust; to grow swarthy or 
tawny. 
POSOCZYĆ, SPOSOCZYĆ,czę, 
v. perf. to cover with gore, to im- 
brue in blood. 
POSOKA, i, s.f. gore, clotted 
blood. 
POSOWIEĆ, wieję, v.n.perf. 
to become like an owl (SOWA), to 
mope like an owl. Oczy mu poso- 
unały, he has a sullen look or 
countenance. 
POSPAĆ, ttĘ,v.n. perf. to sleep 
a little, to take a short n?p. 
POSPACEROWAĆ, kuję, v.n. 
perf. to take a short walk. 
POSPADAĆ, damy, v. n. perf. 
coll, to fall down one after another. 
POSPAJAĆ, am, v. perf. to join 
together many things. 
POS 
POSPIEĆ, pjeję, o.n.perp. co 
zrobić, to be able to do a thingy 
to come in time to do a thing. Him 
pośpiał drzwi otworzyć, before 
he could open the door. 
POSPIECH, D,e.m. haste, hurry, 
despatch, speed, expedition. 
POSPIESZAĆ, am,®. n.tmp.PO- 
SPIESZYĆ, szę, v.perf, to hasten, 
to mak- haste, to hie. Pospieszył 
mi no pomoc, he hastened to my 
assistance. Pospieszam z uwiado- 
mieniem cię że..., pospieszam u- 
wiadomić ze..., I hasten to tell or 
inform you that... POSPIESZYĆ 
SIĘ, to make baste, to be in hur- 
ry. - się z czem, to be in a hurry 
to do a thing, to spoil it by too 
great a haste. 
POSPIESZNIE, adv. in a hurry, 
in baste. 
POSPIESZNY, a , e, hurrying, 
hasty. 
POŚPIEWAĆ, am, v.n.perf. to 
sing a little. 
POSPŁACAĆ, am, v. perf. to pay 
off. Posplacał swe długi, swych 
wierzycieli, he paid off all his 
debts, all bls creditors. 
POSPÓŁ, see POSPOŁU. 
POSPOLICIE, adv. generally, 
commonly, usually. Jak to - mó- 
wią, that is a common saying. Jak 
10'- bywa, at it is usually. 
POSPOLITOŚĆ, śct, s. f. gene- 
rality, universality. = vulgarity, 
coarseness. 
POSPOLITOWAĆ, tuję, V. imp. 
kogo, to debase or undervalue one, 
to make common or vulgar.-rze- 
czy święte, to profane holy things. 
- SIĘ z kim, to keep company 
with vulgar people. 
POSPOLITY, a,e, general, com- 
mon, usual, ordinary. -y sposób 
myślenia, a common way of think- 
ing. -e mniemanie, a common or 
general opinion. Dobro -e, com- 
monweal, the public welfare. Rzecz- 
pospolita, commonwealth, repub- 
lic. -e ruszenie, a general levy 
of the people (in polo nd). To czło- 
wiek wcale nie-g, he is by no 
means an ordinary man, he is a 
remarkable man. = vulgar, mean, 
coarse. 
POSPÓLSTWO, a , S. n. the vul- 
gar, multitude, mob, rabble. 
POSPOŁU , adv. in common, 
together. 
POSPRAWIAĆ, am , v. perf. to 
make many purchases, to get many 
things made. - interesa, to settle 
all one's affairs. 
POSPRZĄTAĆ, am , v. perf. to 
remove, to put out of the way, to 
clear away. 
POSPUSZCZAĆ', am, v. perf. to 
let down many things.- psy z łań- 
cucha , to let loose the dogs. Po- 
spuszczali nosy, they hung down 
their heads or ears, they looked 
all abashed and downcast, they 
appeared quite chapfallen. 
POSREBRZAĆ, am, v. imp. PO- 
SREBRZYĆ, rzę, v. perf. to do 
over with silver. 
249 POS 
POSREBRZANY, a, e, done over 
with silver. 
POŚREDNI, A, E, mediate , in- 
tervening ; middle. Stan-i pomię- 
dzy szlachtą a ludem, a middle 
conditon between the nobility and 
the people, -a przyczyna, a 
mediate cause. 
POŚREDNICTWO , A, 3. n. me- 
diation, intervention, instrumenta- 
lity, interposition, means. Za jego 
pośrednictwem, by his means. 
Zgoda ta nastąpiła za jego po- 
średnictwem, that reconciliation 
was effected or brought about 
through his mediation, intercession 
or interposition. 
POŚREDNICZENIE, a, s. n. the 
act of mediating. 
POŚREDNICZKA, i, s. f. me- 
diatrix, mediatress. 
POŚREDNICZY, A, E, media- 
torial. 
POŚREDNICZYĆ, czę , v. n. 
w czem, to mediate, to interpose 
one's offices. Czy chcesz między 
nami pośredniczyć? will you me- 
diate between us? 
POŚREDNIK, a, 8. m. mediator, 
Intercessor. 
POŚREDNIO, adv. mediately, 
Indirectly. 
POŚRÓD, adv. and prep.amidst, 
in the midst of, in the middle of. 
Z pośród, from among. Wybrali je- 
dnego z pośród siebie, they chose 
one from among them. 
POŚRODEK, dka , s. m. middle, 
the midst. W pośrodku, in the 
middle. Gdy drzwi zostały zam- 
knięte, Jezus stanął w pośrodku, 
the doors being shut, Jesus stood 
in the midst. W pośrodku lasu, 
in the midst of the wood. W po- 
środku tłumu, in the midst of the 
crowd. 
POSSAĆ, ssę , v. per[. to suck a 
little. 
POST, u, 8. m. fast. Wielki -, 
Lent. Ja dziś z -cm, I keep fast 
to-day- zachowywać, to keep a 
fast. Złamać -, to break one's 
fast. 
POSTAĆ, ci, 8. f. shape, form, 
figure, outward appearance. - lu- 
dzka, the human shape. Zmieniła 
się - rzeczy, the face of affairs 
has changed. Postaci chleba i wi- 
na (in Theology), the sacramental 
elements. Przyjmować komunią 
pod obiema postaciami,to receive 
communion in both kinds. Postaci 
krasomowskie, figures of rhetoric, 
oratorical figures, metaphors, pa- 
rables. Mówić pod postaciami, 
to speak figuratively, metaphori- 
cally. Chrystus Pan mówił pod 
postaciami, our Saviour made use 
of parables, spoke in parables. 
POSTAĆ, stoję, v. perf. to stand 
for some time. Postój tu, stay here 
for a little while. 
POSTAĆ, nę , gdzie, to set one's 
foot in a place. Noga twoja nie po- 
stanie w tym domu, thou shan't set 
thy foot in this house. Odtąd noga 
mojau niego nie postanie,from this 
250 
POS 
time forward, I shall never set my 
foot in his house. Kłamstwo nigdy 
w ustach jej nie postało , she was 
never known to tell an untruth. Ni- 
gdy myśl podobna nie postała 
w mojej głowie, no such thought 
ever entered into my head. 
POSTANOWIĆ, wię , v. perf. 
POSTANAWIAĆ, am, v. imp. to 
resolve, to determine upon, to 
come to a resolution. - prawo, to 
make, frame or enact a law. Posta- 
nowiłem to sobie i niezmiemę. I 
resolved upon it and I will not 
change my mind. Cóż postanowili, 
wojnę czy pokój? has war or peace 
been resolved upon? Postanowił 
jechać do Rzymu, he has resolved 
to go to Rome. Postanowili wspól- 
nie, it was settled or agreed among 
them. = to establish , to set, to 
appoint, to institute. Postanowić 
święto, to institute a f ast. - pra- 
widła, przepisy, to institute rules 
or regulations. Król którego Bóg 
nad nami postanowił, the king 
whom God has set over us. Władze 
postanowione, the constituted au- 
thorities. 
POSTANOWIENIE, A, s. n. 
resolve, resolution. = enactment, 
regulation. = establishment, insti- 
tution. 
POSTĄPIĆ .see POSTĘPOWAĆ. 
POSTARAĆ SIĘ, ram się , v. n. 
perf. o co, to endeavour to obtain 
a thing, to exert one's self, to make 
shift to procure a thing. 
POSTAREMU, adv. after the old 
fashion. 
POSTARZEĆ (SIĘ), v. n. perf. 
to grow old. 
POSTAW, u, 8. m. sukna, a 
piece of cloth. 
POSTAWA, Y, 8. f. posture, sta- 
ture, attitude. 
POSTAWIĆ,wię,v.perf. to set. 
- straż, to set a watch. - budy- 
nek, to raise, rear or erecta build- 
ing. - na loleryą, to put in the 
lotery. - zakład, to lay a wager. 
- kogo na nogach, fig. to set one 
on his legs, to make his fortune. - 
na swojem, to carry one's point. 
Zawsze chce - na swojem, he is a 
self-willed man, he must needshave 
his own way. 
POSTAWIENIE, k, s. n. the 
act of setting, raising, erecting. 
POSTĘP, u, 5. m. progress, 
process. - czasu, process or lapse 
of time. W -ie czasów, in process 
of time. Wstrzymać - nieprzy- 
jaciela, to stop the enemy's pro- 
gress. - w naukach, progress in 
learning, improvement. Uczynić- 
w naukach, to make progress in 
study, to improve in learning. - 
rozumu ludzkiego, the progressive 
march of the human mind.- aryt- 
metyczny , arithmetical progres- 
sion. 
POSTĘPEK, pku, s. m. conduct, 
proceeding. Prawny -, the prac- 
tice or rule of a court, legal pro- 
cedure. = , deed, action , conduct, 
act. - chwalebny, a praiseworthy 
POS 
or laudable action. Niegodziwy-, 
a villainous action. 
POSTĘPNY, a,e, progressive. 
POSTĘPOWAĆ, puję,v. n. imp. 
POSTĄPIĆ, pię, v. perf. to move, 
to go on, to go forward, to advance, 
to proceed. Dzieło, robota postę- 
puje , the work goes on apace. Ani 
kroku nie postąpił na przód, he 
is not gone one step forward. Postę- 
pować do szturmu, to move to the 
attack. Za daleko postąpił, aby się 
mógł cofnąć, fig. he went too far 
to retreat, he is too far engaged to 
fall back. Postępować, postąpić 
w naukach, to improve in learning. 
Szybko postępuje w naukach, he 
makes rapid advances in his studies. 
Oświata powoli postępuje w tym 
kraju, civilization makes but slow 
advances in this country. Postąpić 
na wyższy stopień, to come to 
prefei ment. Postępować drogą ho- 
noru , to tread in the path of 
honour. Postąpić cenę , to bid or 
offer a price. Postąpiono mu ro- 
cznej płacy, they nave increased 
his wages or salary. = Postępo- 
wać, postąpić, sobie, to behave, 
to conduct one's self. Dobrze, źle 
apować, to behave well or ill. 
zo źle sobie ze mną postą- 
pił, he behaved very ill to me, he 
used me very ill. Postąpić z kim 
po przyjacielsku, to behave like a 
friend. 
POSTĘPOWANIE, POSTĄPIE- 
NIE^, s. n. the act of moving 
forward, the act of advancing. Po- 
stępowanie na wyższe stopnie, 
preferment, promotion. Postępo- 
wanie sądowe, the practice or 
rule of a court, legal procedure. - 
conduct, behaviour demeanour. Być 
zadowolnionym z czyjego postę- 
powania, to be satisfied withone's 
behaviour or conduct Jego postę- 
powanie względem mnie było za- 
wsze polne uszanowania, his 
behaviour towards me-has always 
been respectful. 
POSTERUNEK, nku, s. m. out- 
post. 
POSTNY, a,e,fasting.- dzień, 
fasting-day. 
POSTÓJ, oju , s. m.. soldiers 
quartered upon inhabitants. Mie- 
szkańcy tego miasta mają wiele 
postojów, the inhabitants of that 
town are very much subject to have 
soldiers quartered upon them. 
POSTOŁY, ów, s. pl. shoes made 
of the bark of a tree = ŁAPCIE. 
POSTRĄCAĆ, am, v. perf. to 
hurl down one after another. 
POSTRACH, u,s. m. awe, dread, 
terror. Roznosić. szerzyć wszędy 
-, to spread terror everywhere. 
Rzucić- na kogo, to strike terror 
into one. Dia - u nieprzyjaciół, 
in order to strike terror into the 
enemy. Wszystko napełnia -em 
swego imienia, he fills all places 
with the dread 01 his name. 
POSTRADAĆ,am,v.perf. to lose, 
to forfeit, życie, to lose one's life. 
- honor, to forfeit one'shonour. POS 
POSTRADANIE, a , s. n. loss, i 
forfeit, forfeiture. 
POSTRASZYĆ, szę , v. perf. to 
frighten a little. 
POSTROIĆ, j^, v.perf. to adorn 
many persons or things. 
POSTRONEK, nka ,s. m. halter, 
rope. 
POSTRONIE, see USTRONIE. 
POSTRONNIE, adv. aside, apart, 
out of the way; indirectly. 
POSTRONNY, a, e, lying out of 
the way. = outlandish, foreign. 
Drogi -e, by-paths, by-ways. Nie- 
przyjaciele -i, foreign enemies. 
Kraje -e, neighbouring countries. 
POSTRZAŁ, u, s. m. shot; gun- 
shot wound. 
POSTRZEC, POSTRZEDZ, gę,v. 
perf. POSTRZEGAĆ, am , v. imp. 
to perceive, to descry, to discover. 
Postrzegł tego kogo szukał, he 
perceived the man he was looking 
for. 
POSTRZEC ACZ, a ,s. m. observer. 
POSTRZEGANIE, A,s.n.the act 
of observing; perception. 
POSTRZEŻENIE, a, s. n. obser- 
vation. - a astronomiczne, astro- 
nomical observations. 
POSTRZELIĆ, lę, v. perf. to 
wound by a shot. Zostać postrze- 
lonym , to be wounded by a shot. 
POSTRZELONY, a, e, wounded 
oy a shot. - w głowę, fig. crack- 
brained, crazy, having a little touch 
or dash of folly. Lata jak postrze- 
lony, he runs as mad as a March 
hare. 
POSTRZYC, POSTZYDZ, gę, v. 
perf. na drobne kawałki, to cut 
in small pieces with scissors. Po- 
strzygai sukno, to shear cloth. - 
owce, to shear the sheep. Po- 
strzydz kogo na mnicha, to make 
one a monk. Postrzydz kogo na 
dudka, na błazna, w błazna, to 
make a fool of one. 
' POSTRZYGACZ, A, s. m. 
cloth-shearer. 
. POSTRZYGANIE, POSTRZY- 
ŻENIE, a, s. n. shearing. 
POSTRZYŻONY, A, e, shorn. 
POSTRZYŻYNY, żyn, s.f.pl. 
the ancient custom of cutting the 
hair of a boy, when seven years 
old, among the heathen Slavo- 
nians. 
POSTUKAĆ, am, v. n. perf. to 
knock a little, to rap for some time. 
POSTUMENT, u,s. m. dim. PO- 
STUMENCIE, a, stand, pedestal. 
POSTYLION, a, s. m. post-boy. 
POSUCĆA, POSUSZĄ, t,s.f. 
drought, drougthiness. 
POSUSZYĆ, szę, v. perf. to dry 
one after another. Upał posuszył 
kwiaty, the great heat has dried 
the flowers. 
POSUWAĆ, am, v. imp. POSU- 
NĄĆ, nę, v. perf. to shove or push 
forward; to advance, to promote. 
Granice swego państwa posunął 
aż po,tę rzekę, he extended the 
limity bf his empire as far as that 
river. Ten wódz zbyt daleko po- 
sunął swoje podboje, that captain 
POS 
has pushed his conquests too far. 
Posunąć do wysokiego stopnia, to 
carry to a high pitch. Zadaleko 
żart,posunąć, to carry a jest too 
far. Posunąć kogo na wyższy 
urząd, to promote or prefer one 
to a higher office. Żwawo posu- 
wać oblężenie, to carry on a siege 
vigorously. Posunąć naprzód bry- 
gadę, to bring up a brigade. Po- 
sunąć co do ostateczności, to 
carry matters to extremity.- SIĘ, 
to move forward, to advance. 
POSUWANIE , POSUNIENIE, 
POSUNIĘCIE , a , s. n. the act of 
pushing, moving forward, advan- 
cing. 
POSUWISTY, A, E, pushing, 
dashing. Przechadzać się posuwi- 
stym krokiem, to stride, to strut. 
POSWAR, u, POSWAREK, rku, 
S. m. quarrel, altercation, wrangle. 
POSWARZYĆ, rzę, v. perf. to 
chide, to scold. - SIĘ z kirn, to 
quarrel, wrangle, squabble with one, 
to fall out with one. 
POSWATAĆ, see SWATAĆ; - 
SIĘ z kim, to enter into an alliance 
with one, to knit or to join friend- 
ship with one, to engage in a frien- 
ship with him. 
POSWAWOLIĆ, lę, v.n.perf. 
to make merry, to sport, to play, 
to frolic for a little while. 
POŚWIADCZAĆ, am, v. imp. 
POŚWIADCZYĆ, czę , v.perf. to 
attest, to bear witness; to confirm 
the evidence given by another; to 
authenticate. 
POŚWIADCZANIE, a, s. n. the 
act of bearing witness, of confirm- 
ing one's evidence. 
POŚWIADCZENIE, a, s.n. at- 
testation, testimony, evidence; au- 
thentication. 
POŚWIADCZYCIEL, a, f. m. he 
that bears witness; he that certifies; 
voucher. 
POŚWIĘCAĆ, am , v. n. imp. to 
light, to give light, to carry a light 
before one.Poświeć panu, light the 
gentleman. Poświecić komu na 
schody, to light one downstairs, 
up stairs. 
. POŚWIĘCAĆ, am, v.imp. PO- 
ŚWIĘCIĆ, cę, v.perf. to conse- 
crate, to hallow, to sanctify. Po- 
święcać kościół, biskupa, to con- 
secrate a church, a bishop. - na 
królestwo, to crown asking. To 
miejsce zostało poświęcone krwią 
męczenników, the spot was hal- 
lowed by the blood of the martyrs. 
= to devote, to dedicate, to sa- 
crifice.- komu książkę, dzieło, 
to dedicate or inscribe a wbrk to 
one. - życie nauce, to devote 
one's life to study.Poświęcił resztę 
swego życia Bogu, he devoted the 
remainder of his life to God. Po- 
święcił swe dzieci na usługi oj- 
czyzny, he has devoted his children 
to the service of his country. Po- 
święcać wszystko dla swego in- 
teresu, to sacrifice every thing to 
one's interest. Poświęcić komu ży- 
cie, majątek, to sacrifice one's life 
POS 
and fortune to one. - SIĘ, to de- 
vote one's self. - się naukom, to 
devote one's self to science. Decju- 
sze poświęcili się za ojczyznę, 
the Decii devoted themselves for 
their country. 
POŚWIĘCANIE, A, s.n. the act 
of consecrating. 
POŚWIĘCENIE, A, s.n. conse- 
cration. - chleba i wina, the con- 
secration of bread and wine. - 
kościoła, biskupa, the consecra- 
tion of a church, of a bishop. = 
devotion , devotedness. Dał doivo- 
dy swego -nia, he has given 
proofs of his devotedness. Jego - 
dlą kraju, dla sprawy wolności, 
his devotion to his country, to the 
cause of liberty. 
POŚWIĘCONY, a , e , consecra- 
ted. = devoted. 
POSWIST, u, s. m. the whistling 
of the wind, a gust of wind. 
POŚWISTAĆ, am, v. n. perf. to 
whistle a little. 
POSYŁAĆ, am, v.imp. POSŁAĆ, 
szlę , v. perf. to send. Posiać list 
przez pocztę, to send a letter by 
the post.-komu pieniądze, to 
send one money. - po kogo, to 
send for one. - kogo na wieś, do 
miasta, to send somebody in the 
country, in townr 
POSYŁKA, i, s. f. the act of 
sending. = any thing sent. Trzy- 
mać chłopca do posyłek, to keep 
an errand-boy. Chodzić za posył- 
kami , to go on an errand, to run 
errands. = Milit. an orderly. Jene- 
rał posłał posyłkę, the general 
sent an orderly. Być na posyłce, to 
be in attendance on a superior 
officer. 
POSYPEK, pka , s. n. (a plant), 
ambrosia, wood sage. 
POSYPKA, i, s.f. meat given to 
birds, in order to feed or to decoy 
them. 
POSYPYWAĆ, puję, v. imp. PO- 
SYPAĆ, pię , v.perf. (said of dry 
substances), to strew, to spread, to 
sprinkle over, to powder. Posypać 
cukrem, to strew with sugar. - 
mąką, to strew or sprinkle with 
flour.-piaskiem podłogę, to strew 
sand on or over a floor. - kwiata- 
mi, to strew with flowers. 
POSYPYWANIE, POSYPANIE, 
A, s.n. the act of strewing, spread- 
ing, sprinkling. 
POSZALEĆ, leję , v. n. perf. to 
play wild pranks for a little while; 
to run mad. Ci ludzie poszaleli, 
those people have all run mad. 
POSZANOWAĆ, see USZANO- 
WAĆ. 
POSZANOWANIE,A,s.n.esteem, 
reverence, veneration, regard, du- 
ty, service, respect. Być dla kogo 
z -m, to show or pay respect to 
one. Nie mieć dla nikogo -a, to 
have no regard for people. Godny 
-a, worthy of respect, respectable. 
Mieć suknie w -u, to take care of 
one's clothes. 
POSZARGAĆ,see ZASZARGAC. 
POSZARPAĆ, pię, v.perf. to 
251 252 
POS 
pull or tear in pieces, to mangle, 
to worry. 
POSZCZEBIOTAĆ, am, v. n. 
perf. to to warble for a little while. 
= to prattle, chatter, tittle-tattle 
for a little while. 
POSZCZEGÓLNIE, adv. sepa- 
rately; one by one. 
POSZCZEKAĆ, am, v. n. perf. to 
bark a little. 
POSZCZEPAĆ, am, v.perf. to 
cleave or split in two many things. 
POSZCZEPIĆ, pię, v.perf. - 
drzewa, to graff, to graft many 
trees. 
POSZCZĘŚCIĆ, czę , v. perf. 
komu, to bless, prosper or make 
happy one, to speed. Niech ci Bóg 
poszczęści,God speed you well. Bóg 
mu poszczęścił, God blessed him. 
- SIĘ, to succeed, to thrive. Po- 
szczęściło mi sie I met with suc- 
cess,! succeeded in that under- 
taking. Nie poszczęścić się, to tail 
of success. 
POSZCZUĆ, uję , v. perf. kogo 
psami, to set on the dogs upon 
one. 
POSZCZUPLEĆ, leję, v.n.perf. 
to grow lean or thin. 
POSZCZYPAĆ, hę, v. perf. to 
pinch in many places. 
POSZEPT, u, s. m. used general- 
ly in the pl. POSZEPTY, ów, 
whisper, words said in a whisper. 
«= suggestion, instigation, insinua- 
tion. Zrobić co z cudzego po- 
szeptu, to do a thing on one's sug- 
gestion. 
POSZEPTAĆ, am, v.n. perf. to 
whisper a little, to say a few words 
in a whisper. 
POSZEWKA, i, s. f. pillow-case, 
pillow-bier, bed-tick. 
POSZKAPIĆ SIĘ, pię się, v. n. 
perf. to blunder, to commit a 
plunder. 
POSZLAKA, i, s. f. trail or track 
followed by a hunter; fig. trace, 
mark Indication. 
POSZLAKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to come upon the track; fig. to de- 
tect, to find out, to discover. 
POSZÓSTNY, a, E, sixfold. = 
having room enough for six persons. 
■= drawn by six horses. 
POSZPECIĆ,cę,v.perf. to make 
uglv, to disfigure. 
POSZPETNIEĆ, v. n.perf. to 
grow ugly or homely. 
POSZTUKOWAĆ, kuję, v. perf. 
kawałki, to tack together. 
POSZTURCHAĆ, am, v.perf. 
koqo, to cuff and kick one, to buffet 
one. 
POSZUKAĆ, am, v. perf. czego, 
to search, to seek, to look for a 
thing. 
POSZUKANIE, a , s.n. the act 
of searching, seeking, looking for 
a thing. 
POSZUKIWAĆ, kuję, v. imp. 
kogo^czego, to inquire after, make 
an inquiry into, make an inquest. 
- swego prawa, to ciaim , chal- 
lenge or demand what is due to one. 
- na kim szkody, to sue one for 
POT 
damages. - krzywdy, to demand 
reparation, amends or satisfaction 
for an offence. - przyczyn cze- 
qo, to inquire' Into the causes of a 
thing. 
POSZUKIWACZ, a, S.m. re- 
searcher, inquirer. 
POSZUKIWANIE, a, s.n. re-, 
Search, inquiry, investigation. -a 
robić, czynić, to make researches, 
to inquire into,to make an inquest. 
-a sądowe, the inquest of jurors 
or by jury.- prawdy, a research 
after truth. - przyczyn, an in- 
quiry into the causes of a thing. Głę- 
bokie -a, profound researches. 
POSZWA, y, s.f. cover for a 
cushion or a chair. 
POSZYĆ, ję, v.perf. to get 
ready with sewing, to finish sewing. 
- koszule, to make all the shirts. 
Poszywać dach słomą, to thatch 
or cover a house with straw. 
POSZYCIE, a, s.n. ze słomy, 
thatch. 
POSZYKOWAĆ, kuję , v. perf. 
to put in rank, to draw up. - woj- 
sko do boju, to draw up an army 
in battle-array, see USZYKOWAĆ. 
POT,u, s.m. sweat, perspira- 
tion. Był cały w pocie, pot się 
z niego lał, he was all over in a 
sweat. Poty czasem na niego bi- 
ją, he falls now and then into 
sweats. Dać na poty, sprowadzać 
poty, to cause or promote sweat. 
Lekarstwo na poty, a jnedicine 
promoting sweat, a sudorific. Brae 
na poty, to take a medicine pro- 
moting sweat W pocie czoła pra- 
cować , zarobić na chleb w pocie 
czoła, to get one's bread by the 
sweat of one's brow. 
POTĄD, adv. till now. -* pokąd, 
asking as. 
POTAIĆ, ję , v. perf. to hide or 
conceal many things. 
POTAJEMNIE, adv. secretly, 
clandestinely, underhand, privately. 
POTAJEMNOSĆ, ści, s.f. clan- 
destinity. 
POTAJEMNY, a, e, secret, 
clandestine, close. 
POTAKIWAĆ, kuję , v. n. imp. 
komu, to say yes to every thing 
one says or does; to assent, to ap- 
prove , to humour. 
POTAKIWACZ, a, s.n. one 
who says yes to every thing; a per- 
son who never thinks for himself, 
but always adopts the opinion of 
those present. 
POTAKIWANIE, a, s.n. the 
act ol saying yes to every thing. 
POTAŃCOWAĆ, cuję, v.perf. 
to dance a little. 
POTANIEĆ, nieję, v. n. perf. 
to grow cheaper (said of many 
things). 
POTARCIE, A, s.n. rubbing, 
friction. 
POTARGAĆ, am, v. perf. tp 
break or tear in pieces.. - kajda- 
ny, to break one's chains. 
POTARGOWAĆ, guję, v.perf. 
co, to cheapen or bargain for a 
thing. Kupisz nie kupisz - nie- 
POT 
zawadzi, prov. more than «ne go 
to a bargain t to bargain is not to 
buy. 
POTARTY, a , e , rubbed , 
frictioried. 
POTASZ, POTAŻ, u, s. m. po- 
tash ; Chim. potasium. 
POTĘGA , i, s.f. power, might. 
- morska, lądowa, naval forces, 
land forces. -państwa, the po- 
wer of a state. - umysłu, the 
power or faculty of the mind. Arith. 
and Algebra: power. Wynoszenia 
do potęai, involution. 
POTEM, adv. after, afterwards. 
W kilka dni -, a few days after. 
Niedługo-,some while after. Cóż 
potem? what of that? what then? 
Schować co na -, to keep a thing 
lór another time. 
POTENCYA, yi, s.f. power, 
empire. 
POTENTAT, a, s.m. potentate, 
king, emperor. , 
POTĘPIAĆ,am,u.inip.POTĘPIĆ, 
pię, v. perf. to damn, to reprobate, 
to condemn. Potępiać wszystkich, 
innych, a siebie wychwalać, to 
damn all others and cry up one's 
self. Nie potępiajmy nikogo nie- 
wysluchawszy, let us not condemn 
any body without hearing. Niektó- 
rzy surowi teologowie potępiają, 
miłość jako występek, some rigid 
divines reprobate love as a crime. 
Bóg potępi złych, God will damn 
the wicked. Fanatycy potępiają 
wszystkich co nie wierzą jak oni, 
the fanatics damn all such as are 
not of their creed. 
POTĘPIANIE, A,, s.n. the act 
of condemning. 
POTĘPICIEL, a, s.m. con- 
demned 
POTĘPIENIE, a , s.n. damna- 
tion, reprobation, condemnation. 
POTĘPIENIEC, ńca-, s. m. dam- 
ned , reprobate. Wrzeszczy jak 
-, he makes as much noise as he 
were Hayed alive. 
POTĘPIONY, A, e, damned, 
reprobated, condemned. Męki po- 
tępionych, the tortures or torments 
of the damned. 
POTĘSKNIĆ, see TĘSKNIĆ. 
POTĘŻNIE, adv. powerfully, 
mightily. 
POTĘŻNOŚć, ści, s.f. power- 
fulness , mightiness. 
POTĘŻNY, a, E, powerful, 
mighty. 
POTKAĆ, see SPOTKAĆ. 
POTKNĄĆ SIĘ, see POTYKAĆ. 
POTKNIĘCIE SIĘ, POTKN1E- 
NIE, a , s. n. stumble , slip. 
POTŁUC, kę , v.perf. to break 
in pieces; to bruise; to shatter. - 
w moździerzu, to pound with a 
pestle. - orzechy, migdały, to 
bruise nuts, almonds. - sobie ra- 
mię, rękę , to bruise one's arm by 
a fall. Został cały potłuczony, he 
was bruised all over. - kogo, to 
beat one to a mummy. 
Potłuczenie, a, s.n. the act 
of breaking or pounding; bruise, 
contusion. POT 
POTŁUCZONY, a , e , broken to 
pieces, pounded; bruised. 
POTŁUMIĆ, mię, v. perf. to 
stifle, to suppress, to put down, 
see PRZYTŁUMIĆ, STŁUMIĆ. 
POTNIEĆ, nieję, v. n. imp. to 
sweat, to perspire, to be in a 
perspiration. 
POTNICA , y , s. f. sweating 
sickness. 
POTOCZNIE, adv. in famliar 
language. 
POTOCZNIK, a , s. m. (a plant), 
brooklime, speedwell. 
POTOCZNY, a, e , current, com- 
mon, usual, ordinary, familiar. Roz- 
mowa-a, colloquial style, familiar 
discurse or conversation. Rozma- 
wiać o rzeczach -ych, to talk 
of indifferent things. 
POTOCZYĆ czę, v. perf. to 
roll, to trundle. = na kamieniu, 
to grind , to whet upon the stone. 
POTOCZYSTY, A, e, rolling, 
voluble; fig. fluent, flowing. Styl 
-y, a fluent style. 
POTOK, u, s.m. stream, run- 
ning water. - łez, a flood of tears. 
-krwi, a stream of blood. - wy- 
moivy, a stream of eloquence. 
Krew lała się potokiem, the blood 
flowed in abundance. 
POTOKOWY, a, e, of a stream. 
POTOMEK , mka , s. m. descen- 
dant, offspring, scion. Nasi po- 
tomkowie , our posterity. 
POTOMNOŚĆ, ści, s. f. poste- 
rity, after-ages, after-times. Prze- 
kazać swe imię potomności, to 
transmit one's name to posterity. 
POTOMNY, a,e, lasting in after- 
ages. -e czasy, wieki, after- 
times, after-ages. 
POTOMSTWO, A, s.n. children, 
offspring, issue, progeny, posteri- 
ty. Nie zostawić żadnego potom- 
stwa, to die without issue. 
POTONĄĆ, niemy, v. n. perf. 
coll, to be drowned. Wielu poto- 
nęło chcąc się ratować ucieczką, 
many were drowned in attempting 
to escape. 
POTOP ,v, s.m. deluge, flood. 
Przed -em, po -ie, before or 
after the deluge. 
POTRĄBIĆ , bię , v. n. perf. to 
sound the trumpet for a little while. 
POTRĄCAĆ, am , v. imp. PO- 
TRĄCIĆ, cę, v.perf. kogo, to give 
one a thrust or push. Potrącić no- 
gą, to kick, to spurn. = Potrącić, 
to deduct, to substract, to abate a 
sym of money. Tyle potrzeba - 
z tej sumy, there is so much to be 
deducted from the sum. Potrzeba 
- koszta, the charges must be 
deducted from it. - z zasług, to 
stop out of the wages. 
POTRĄCANIE, POTRĄCENIE, 
A, s. n. the act of thrusting, push- 
ing. = deduction, defalcation. Po 
potrąceniu długów,\ zapisów, ko- 
sztów , making a deduction of 
debts, legacies , charges. 
POTRACIĆ, cę , v. perf. to lose 
one after another, to lose all. = to 
hang or behead one after another, 
POT 
to put to death one after another. 
POTRĄCIĆ, see POTRĄCAĆ. 
POTRAFIĆ, fię, v. perf. to hit, 
see TRAFIĆ. - co zrobić, to be 
able to do a thing, tomanage a 
thing, to bring a thing to a head 
or to an issue. Czy potrafisz to 
zrobić? can yon manage it? - 
w co , to bring about or to accom- 
plish one's design. 
POTRAJAĆ, am , v. imp. PO- 
TROIĆ, ję, v. perf. to treble, 
to triple, to make thrice as much 
or as many. Potroj wynagrodze- 
nie, skoro potrajasz pracę, it you 
triple the labour, triple the recom- 
pense also. 
POTRATOWAĆ, tuję, v.perf. 
to tread down, to trample upon, 
to tramp Kun der foot. 
POTRAWA, y, s. f. dish , meat, 
food. 
POTRAWKA, I, s.f. ragout, 
fricassee. 
POTROIĆ, see POTRAJAĆ. 
POTROJENIE, a, s.n. the act 
of tripling. 
POTRÓJNIE, adv. trebly, thrice 
as much. 
POTRÓJNOŚĆ, set, s.f. tripli- 
city. 
POTRÓJNY, A, e, triple, tripli- 
cate, treble; having room enough 
for three persons. 
POTROSZE, POTROCHU, adv. 
by little bits; by little and little. 
POTRUĆ, ję , v. perf. to poison 
one after another, to poison all. 
POTRUCIE,a, s.n. the act of 
poisoning many persons. 
POTRUDZIĆ, dzę, v.perf. to 
fatigue or weary many persons. 
POTRWAĆ, am , v. n. perf. to 
last or continue for a time. 
POTRWOŻYĆ, żę , v. perf. to 
alarm many persons. 
POTRZĄSAĆ, am, v.imp.. PO- 
TRZĄSNĄĆ, POTRZĄŚĆ, v. perf. 
to shake a little. - głową, to shake 
one's head. = to strew, to spread, 
to sprinkle. Potrząsnąć cukrem, 
mąką , to strew or sprinkle with 
sugar. Hour.- kwiatami, to strew 
with flowers. 
POTRZASK, u, s.m. a trap for 
catching birds. 
POTRZASKAĆ, am, v.perf. to 
shatter, to shiver. 
POTRZEBA, y, s.f. need, want, 
occasion, necessity. Nagła -, 
sudden emergency. -y do życia, 
necessaries of life, supplies, pro- 
visions. Opatrywał wszystkie mo- 
je -y, he supplied all my wants. 
Być w -ie, to be in want. W ra- 
zie -y, in case of need. Co za - 
tam uczęszczać? what occasion is 
there for your going thither? Nie 
ma tego -y, there is no occasion for 
it. Przyjaciela poznasz w -ie, 
prov. a friend in need is a friend 
indeed. - prawo lamie, necessity 
lias no law. 
POTRZEBA,(with the substantive 
verb JEST which is left out), it is 
necessary, requisite, it must be. Ko- 
chaj swą ojczyznę, i umrzyj, 
POT 
jeżeli - za nią, love your coun- 
try, and die for it, if it be neces- 
sary. Mówić więcej niż -, to 
speak more than it is necessary. - 
mi tego, I want it, I must have it. 
- ci wiedzieć że, you must 
know that. - na to wiele pienię- 
dzy, that business requires a great 
deal of money. = pl. POTRZEBY, 
frogs (of a gown). 
POTRZEBNIE , adv. justly, 
rightly, as it is fit. 
POTRZEBNY, a , e, necessary, 
needful, requisite. Koniecznie-, 
indispensably necessary. Potrze- 
bny jak Piłat w Kredo, jak dia- 
beł w Częstochowie, jak dziura 
w moście, what business had he 
there? he was not wanted there. 
POTRZEBOWAĆ, buję , v. imp. 
czego , to want, to need , to stand 
in need of a thing. Czego potrze- 
bujesz ? what do you want ? Po- 
trzebuję książki, I want a book. 
Potrzebuję twej usługi t pomocy, 
I have occasion for your service 
and assistance. Nie potrzebuję c» 
mówić że..., I need not tell you 
that Potrzebować czego od 
kogo, to ask or demand a thing 
of one. 
POTRZEĆ, see POCIERAĆ. 
POTRZECIE, adv. thirdly, in 
the third place. 
POTRZEPAĆ, am, v.perf. su- 
knie, dywany, to dust a great 
many clothes, carpets. 
POTRZYMAĆ, am, v.perf. to 
hold or keep for a while. Potrzy- 
maj to, keep it for a moment. 
Mróz potrzyma do marca, the 
frost, I think, will keep or continue 
till March. 
POTULNIE, adv. humbly. 
POTULNOŚć, ści, s. t. humble- 
ness, humility, readiness, com- 
pliance, submission. 
POTULNY, a, e, humble, sub- 
missive , mild, meek. 
POTURBOWAĆ, buję , v. perf. 
kogo, to trouble, disturb or dis- 
quiet one, to give him trouble or 
uneasiness. - kogo , fam. to use 
one ill or scurvily, to abuse him. 
POTWARCA, y, s.m. calumni- 
ator, slanderer. 
POTWARCZO, adv. slanderous- 
ly, calumniously. 
POTWARCZOŚĆ, ści, $. f. slan- 
derousness, calumniousness. 
POT WARCZY, A, E, slanderous, 
calumnious. 
POTWARZ, y, s. f. slander, ca- 
lumny. - na kogo rzucić, to as- 
perse one's character, ta calumniate 
him. 
POTWARZAĆ, am , v. imp. to 
slander, to calumniate. 
POTWARZANIE , A, s. n. slan- 
dering. 
POTWIERDZAĆ, am, v. imp. 
POTWIERDZIĆ, dzę , v. perf. to 
confirm, to corroborate. Potwier- 
dzić traktat, to confirm a treaty. 
- przysięgą, to confirm with an 
oath. Ńie potwierdza się-ta wia* 
domość, that news is not confirmed. 
253 254 
?OIJ 
POTWIERDZENIE, A, S.n. con- 
firmation , ratification, sanction. 
Wiadomość ta potrzebuje po- 
twierdzenia, that news wants con- 
firmation. 
POTWIERDZICIEL, A, $. m. 
confirmer. 
POTWÓR, oau, s. m. monster, 
prodigy. 
POTWORNIE.adv.monstruosly. 
POTWORNOŚĆ, ści, s. f. mon- 
struosity. 
POTWORNY, a , e , monstrous, 
portentous, prodigious. Ryby po- 
twornej wielkości, fishes of a 
monstrous size. 
POTWORZYĆ, hzę , v. perf. to 
create or produce one after another. 
PÓTY, adv. as far as , to this 
place, up (down) to. = to this 
time, till, until. - póki, as long 
as. - aż, till, until. 
POTYĆ, jemy , v. n. perf. coll. 
to grow fat. 
POTYCZKA, i, s. f. fight, enga- 
gement, encounter. 
POTYKAĆ SIĘ, z kim, to fight 
with one. Potykali się z sobq 
przez godzinę, they fought with 
each other for an hour. - się 
z nieprzyjacioly, to fight the ene- 
my. Potykano się na otwarłem 
polu, the battle was fought in an 
open fieid. - się pieszo , konno, 
to fight on foot, on horseback. 
POTYKAĆ SIĘ, am się, V. n. 
imp. POTKNĄĆ SIĘ, nę się , v. 
perf. to stumble. Koń ma cztery 
nogi a potknie się, prov. 'tis a 
good horse that never stumbles. 
POTYM, see POTEM. 
POTYNKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to do over with plaster, to plaster 
a wall. 
PODCHODZIĆ, POUCIEKAĆ, 
DziMY, amy, v.n.perf. coll, to run 
away one after another, to make 
off, to escape. 
POUCIERAĆ, am, v.perf. świe- 
ce, to snuff all the candles. -nosy 
dzieciom, to wipe all the children's 
noses. 
POUCINAĆ, am, v. perf. to cut 
off, to clip one after another. 
POUFALE, adv. familiarly. Żyją 
z sobą jak najpoufalej, they are 
living together in the greatest ta- 
miliarity. 
POUFALEC;lca, s.?n. confident. 
POUFALENIE SIĘ , a się, S. n. 
the act of making one's self fami- 
liar, of assuming great liberties, of 
making free with one. 
POUFALIĆ SIĘ, lę się , v. n. 
imp. z kim, to grow familiar, to 
take liberties with one, to make 
free with him. 
POUFAŁOŚĆ, ści, S. f. familia- 
rity, intimacy, freedom, confi- 
dence. 
POUFAŁY, A, e, familiar, inti- 
mate, free, confidential. Przyjaciel 
-y, an intimate friend. Rozmowa 
-a, familiar talk or conversation. 
PÓU.KOŃCZAĆ, am, v. perf. to 
finish many things one after an- 
other, to finish them ail. 
POW 
PODKRĘCAĆ, am, v. perf. to 
twist or wring off one after another. 
Poukręcał głowy ptakom, he 
wrung off the heads of all the 
birds. 
POUŁATWIAĆ, am , v. perf. to 
facilitate, to make easy, to expe- 
dite. - interesa, to settle all one's 
cnncprns 
POUMIERAĆ, amy, v. n. perf. 
coll, to die one after another. 
POUMIZGAĆ SIĘ, am się, v.n. 
perf. do kogo, to court or woo one 
for a short while, to make love to 
a woman for some time. 
POUPRZĄTAĆ, am, v. perf. to 
put many things out of the way, to 
set or put them in order. 
PODRAŻAĆ, am, v.perf. to give 
offence to many persons. 
PODRZYNAĆ, see PODCINAĆ. 
PODSIADAĆ, amy, v. n. perf. 
coll, to sit down one after another. 
POUSPOKAJAĆ, am, v. perf. to 
appease or pacify one after another. 
PODSTAWIAĆ, am, v. perf. to 
put in rank, to set in order, to 
range or arrange one after another. 
PODSTĘPOWAĆ, pujemy, v. n. 
coll, to withdraw or retire one 
after another. - praw, pretensyi, 
v.a. to give over (up) all one's 
rights, claims. 
PODSUWAĆ, am, v. perf. to 
shove away ( aside ) or remove 
one after another. - wszystkie 
przeszkody, to remove all ob- 
shades* 
POU WOZIĆ, iĘ, v.perf. to carry 
away (aside) or remove one after 
another (in a carriage). 
POUŻYWAĆ, am , v. perf. cze- 
go, to enjoy a thing for some time. 
POWAB, u, s. m. charm, grace, 
allurement, attraction. Nie można 
się oprzeć -om młodej piękności, 
there is no resisting the charms of 
a young beauty. -y roskoszy, the 
allurements of pleasure. Tęsknota 
ma swoje -y, melancholy has its 
charms. 
POWABNIE, adv. charmingly. 
PO WABNOŚć, ści, S. f. attrac- 
tiveness, gracefulness, charmigness. 
POWABNY, A, E, charming, 
graceful, alluring, attractive. 
POWĄCHAĆ, am, v. perf. to 
smell, to scent. Powąchaj ten bu- 
kiet, smell that nosegay. Nie po- 
wąchasz tego, fam. you shall not 
have it. 
POWADZIĆ, dzę, v.perf. to set 
people at variance. -SIĘ z kim, to 
fall out with one. 
POWAGA, i, s.f.praw,the autho- 
rity of the laws. Utrzymać swą-ę, 
to preserve or maintain one's autho- 
rity. Zdanie oparte na powadze 
najlepszych pisarzóio, an opinion 
founded ón the authority of the best 
writers. = dignity, gravity ;Z wiel- 
ką -ą, with great gravity. 
'POWALAĆ, am, v. perf. to soil, 
to dirty. 
POWALAĆ, am, v.imp. POWA- 
LIĆ, lę,v.perf. to bring to the 
ground, to fell. Wiatr był tak sil- 
POW 
ny, że powalił największe drze- 
wa, the wind blew so violently, 
that it threw down the tallest trees, 
see OBALAĆ. POWALIĆ SIĘ, to 
tumble. 
PO WARTOWAĆ, uję, v.n. perf. 
to do foolish things, to play the fool 
for some time. = v. n. coll, to run 
mad. Pbwaryowali, they have all 
run mad. 
POWARZYĆ, rzę, v. perf. to 
cook or boil many things. = (said 
of cold), to nip. Mróz powarzyl o- 
grodowizny, the frost has nipped 
all the vegetables. Chodzą jak po- 
tvarzeni, jakby ich kto poiva- 
rzyt, they look quite blank, they 
are"al! dejected, out of countenance. 
POWAŚNIĆ, 1Ę, v. perf. to set 
people at variance. -SIĘ z kim', 
to fall out with one, to quarrel with 
him. 
POWAŚNIENIE, A, s.n. quar- 
rel, dispute, broils disagreement. 
POWĄTPIEWAĆ, v. n.imp. o 
czem, to doubt, to question, to call 
a thing in or into question. 
POWĄTPIEWANIE , A , S. n. 
doubt. 
POWAŻAĆ, am, v. imp. to re- 
verence, to respect, to have a great 
regard for. - SIĘ, to dare, to ven- 
ture, to make bold. 
POWAŻANIE, POWAŻENIE, A, 
S.n. reverence, respect, regard. 
POWAŻNIE, adv. gravely, with 
gravity, in a dignified manner. 
POWAŻNOŚĆ, ści, s.f. gravity, 
dignified manner, authority. 
POWAŻNY, a, E, grave, digni- 
fied. Człowiek -y, a grave man. 
Pisarz, historyk-y,a grave wri- 
ter or historian. Przybrać -ą mi- 
nę , tu assume a dignified look, to 
put on a serious countenance. 
POWAŻYĆ, źę, v.perf. to weigh 
one after another, to have done 
weighing. - SIĘ, to dare, to ven- 
ture, to make bold; 
PO WCHODZIĆ, dzimy , v. n. 
perf. coll, to come in one after 
another. 
POWCIĄGAĆ, am , v. perf. to 
draw in one after another. 
POWCISKAĆ , am , u perf. to 
thrust into one after another. 
POWDZIEWAĆ, am , v. perf. 
sbkhie, to put on one coat, or gown 
after another. Powdziewali pan- 
cerze, they put on their cuirasses. 
- perły na nić, to string pearls. 
POWECOWAĆ, cuję, v.perf. 
brzytwę, to whet a razor, to give 
it a sharp keen edge. 
POWĘDROWAĆ, ruję, v. n. 
perf. dokąd, to wander to a place. 
POWĘDZIĆ, dzę, v.perf. to dry 
all in the smoke. 
POWETOWAĆ, tuję, v.perf. 
czego, strat swoich, to retrieve 
one's losses, to make them up. - 
straconego czasu, to retrieve the 
time lost. 
POWETOWANIE,*A, s.n. the 
act of retrieving. Dia -a strat 
swojch, in order to retrieve bis 
losses. POW 
POWIAĆ, wieję, v.n.perf. fsald 
of wind), to blow for some time. 
Wiatr mu w twarz powiał, the 
■wind blew in his face. Ani wie- 
trzyk nie powieje, there is not the 
least breath of wind. 
POWIADAĆ, am , v. imp. PO- 
WIEDZIEĆ , wiem , v.perf. to tell, 
to say. Powiedzieć słowo, ani 
słowa nie powiedzieć, to say a 
word, not to say any word. Mam ci 
coś powiedzieć, I have something 
to tell you. Powiedzieć swoje 
zdanie, to speak one's mind. Idź 
powiedz mu że go czekam, go 
and tell him I am waiting for him. 
Powiadają, poeple say, they say, 
it is said. Kto ci to powiedział? 
who told it you? Powiedzieć mo- 
wę, to make or to deliver a speech. 
- swoje nazwisko, to tell or give 
In ones name. - bajkę, to tell a 
story. Niepowiadaj tego nikomu, 
don't tell or mention it to any body. 
POWIĄSŁO, a, s.n. the band of 
a sheaf, straw-band. 
POWIASTKA, 1, s.f. little tale, 
little story. 
POWIAT, v, s.m. district. 
POWIATOWY, a, e, of a dis- 
trict. 
POWIĄZAĆ, żę, v.perf. to bind 
one after another; to join, to unite, 
to connect. 
POWIĄZANIE , a . s. n. the act 
of binding. 
POWIĆ, see POWIJAĆ. 
POWICIE, a, s. n. swaddling 
cloth. - dziecka, a woman's de- 
livery, childbed. Od powicia, from 
the cradle. 
POWIDŁO, A, s. n. used in the 
pl. POWIDŁA, the'pulp and juice of 
fruits boiled into a consistence. 
POWIĘDNĄĆ, NiEjEMY , v. n. 
perf. coll, to whither or fade 
away. 
POWIEDZIEĆ,see POWIADAĆ. 
POWIEKA, i, s. f. eyelid. 
POWIĘKSZAĆ, am, v.imp. PO- 
WIĘKSZYĆ, szę, v.perf. to in- 
crease, to enlarge, to augment, to 
amplify, to magnify. 
POWIĘKSZAJĄCY, a, e, increa- 
sing, enlarging, magnifying. Szkło 
-e, a magnifying glass. Okoli- 
czność-a przestępstwo, an ag- 
gravating circumstance. 
POWIĘKSZANIE , POWIĘ- 
KSZENIE, a, s. n. the act of in- 
creasing, enlarging, magnifying. 
POWIĘKSZYCIEL, A, s.m. In- 
craaser, magnifier. 
POWIERNICA, y , s. f. a female 
confidant 
POWIERNIK, a, s.m. confidant. 
POWIERZAĆ, am, v. imp. PO- 
WIERZYĆ, rzę, v. perf. co komu, 
to trust one with a thing, to con- 
fide it to him , to put one in trust 
with a thing, to entrust or commit 
It to him. 
POWIERZANIE, POWIERZE- 
NIE , a, s.n. the act of entrusting 
or confiding. 
POWIERZCHNIA, m, s.f. su- 
perficies, surface. 
POW 
POWIERZCHOWNIE, adv. out- 
wardly, externally, superficially. 
Znać co tylko -, to have only a 
superficial knowledge of a thing. 
POWIERZCHOWNOŚĆ, ści, S. 
f. outward appearance. Miła, uj- 
mująca -, a fair, pleasing appea- 
rance. Na -i oszukać się można, 
appearances are deceitful. 
POWIERZCHOWNY, a, e, out- 
ward , external, superficial. -a 
znajomość rzeczy, a superficial or 
smattering knowledge. 
POWIERZYCIEL, A, S. m. PO- 
WIERZYCIELKA, A, s. f. truster. 
POWIEŚĆ, ści, s. f. tale, novel, 
narrative. Powieści arabskie, Ara- 
bian tales. - historyczna, an his- 
torical novel. = rumour, report. 
Wiem to z -i, I know it by hearsay. 
POWIEŚĆ, wiodę , v. perf. do- 
kąd, to lead or conduct to a place. 
- SIĘ, to succeed, to prosper. Po- 
wiodło mu się, he succeeded in 
his undertaking, he met with suc- 
cess. 
POWIESIĆ, szę, v.perf. to hang, 
to suspend. - złoczyńcę, to hang 
a malefactor. - SIĘ, to hang one s 
self. 
POWIESZENIE, a, s. n. the act 
of hanging. Skazany na -, con- 
demned to be hanged or to the gal- 
lows. Wart -a, he deserves to be 
hanged. 
POWIETNIK, a , s. m. an in- 
habitant of the same district. On 
jest mój -, he lives in the same 
district with me. 
POWIETRZE, A, s.n. air. - 
atmos/eryezne, atmospheric air. 
-składa się z kwasorodu i sałe- 
trorodu, air is compounded of oxy- 
gen and nitrogen. - jest lżejsze 
od wody', air is lighter than water. 
Ciężkość-a, the weight of air. 
Zdrowe, niezdrowe -, whole- 
some or unwholesome air. Otwar- 
te , wolne -, the open , the free 
air. Wyjść na wolne -, przecha- 
dzać się na wolnem -u, to take 
the air, to walk in the air. Świe- 
żego -a do pokoju wpuścić, to 
let the aif into a room. Wysadzić 
co w -, to blow up. = pest, plague, 
pestilence. - grasuje w Kairze , 
the plague .rages in Cairo. Ocie- 
kają od niego jak od złego 
-a, they fly from him like one in- 
fected with the plague. -m ru- 
szony, rażony, struck with the 
palsy. 
POWIETRZNY, a, e, of the air; 
aerial, airy. Żegluga-a, aeronau- 
tism. -y żeglarz , aeronaut. Ba- 
nia -a, balloon. 
POWIETZROCIĄG, u, s.m. air- 
pump. 
POWIETRZOKRĄG, ĘGU, s. m. 
atmosphere. 
POWIEW, 0, s. m. blast, breath. 
- wiatru, a breath of wind. 
POWIEWAĆ, am , v. n. imp. to 
blow, to breathe. Wiatr powiewa, 
the. wind blows. =, to wave, to 
float. Chorągiew powiewała na 
.,amku, the flag was floating on the 
POW 
castle. Powiewali chustkami, they 
waved their handkerchiefs. 
POWIEWNY, a , e , moved by 
the wind, floating in the air, wa- 
ving, flowing. -e włosy, waving 
hair. - a kita, nodding plumes. 
POWIEŹĆ, wiozę, v.perf.kogo, 
to carry or convey one in a carriage 
or in a ship. 
POWIĘZIĆ, v. perf. to imprison 
one after another, to imprison all. 
POWIJAĆ, am,v. imp. POWIĆ, 
ję, v. perf. to swathe, to swaddle, 
to wrap or bind up in swaddling 
clothes. Dzicy nie powijają s wych 
dzieci, the savages do not swaddle 
their children. = Powić dziecko, 
to be brought to bed with child, to 
be delivered of a child. Powiła sy- 
na, she was delivered of a boy, she 
bore a boy. 
POWIJAK, a, s. m. swaddling 
band. 
POWIJANIE, a, s. n. swaddling, 
swathing. 
POWIKŁAĆ, am, v. perf. to en- 
tangle, to complicate, to intricate, 
to involve, to embroil, to confuse, 
to confound. 
POWIKŁANIE, A,s.n. entangle- 
ment, intricacy,embroilment, con- 
fusion. 
POiyiNĄĆ, nę, v. perf. see PO- 
WIJAĆ. = Powinąć nogę, to slip, 
to miss footing; to sprain one's 
foot. Noga mu się powinęła, his 
foot slipt under him, he missed 
footing. Nogajej się powinęła, fig. 
she has cracked her pitcher. 
POWINIEN , POWINNA, PO- 
WINNO, adj. used only with the 
verb być, to be, the personal ter- 
minations of which are affixed to it 
in every tense. It denotes duty, ob- 
ligation, and is translated by ought, 
should. Powinieneś to uczypić, 
you ought to do it. Człowiek uczci- 
wy powinien stę uiścić w słowie, 
an honest man ought to keep his 
word. Tak jest jak być powinno, 
it is as it should be. Rodzice mie 
powinni rozporządzać dziećmi 
wbrew ich skłonnościom, parents 
should not dispose of theirchildren 
against their own Inclinations. 
POWINNOŚĆ, ści, s. f. duty, 
obligation. Pełnić Swoję-, dopeł- 
nić- t, to perform or discharge 
one's duty. Niedopełnić swej-i, 
to fail in one's duty, to be failing 
in duty. - i sianu, the duties of 
one's profession. - i poddanych 
względem panująceao, i panują- 
cego względem poddanych , the 
duties of subjects towards their 
prince, and of a prince towards his 
subjects. Mieć co sobie za-, to look 
upon it as a duty incumbent upon 
one.- konieczna, an indispensable 
or bounden duty. 
POWINNY a, e, due, proper, 
fit, what is owing, what is owed, sei? 
WINNY, NALEŻNY, NALEŻYTY. 
- obliged. Jestem mu za to bar- 
dzo -y, I am very much obliged 
to him for it, I lie under great 
oblications to him. 
255 256 
POW 
POWINOWACTWO, A, s. n. 
affinity, propinquity, kindred, re* 
lation, connexion. Stopnie -a, 
degrees of affinity. Chim. affinity, 
molecular attraction, 
POWINOWATY, a, k, allied in 
blood, akin, related, connected. 
POWINSZOWAĆ, szuję, v. n. 
perf. to wish joy, to congratulate. 
POWINSZOWANIE, a, s. n. 
congratulation. 
POWIONAĆ, see POWIEWAĆ. 
POWISIEC, szę , v. n. perf. to 
hang a-while. 
POWITAĆ, am, v. perf. to greet, 
to welcome, to salute with cheers. 
Wespazian powitany imperato- 
rem od całego wojska, Vespasian 
was saluted or proclaimed emperor 
by the whole army. Powitać nie- 
przyjaciół ogniem karabinowym, 
to salute the enemy by firing a 
volley of small arms. - kogouprzej- 
mie, serdecznie, to give one a 
hearty welcome. 
POWITANIE, A, s. n. greeting, 
welcome, salutation. 
POWŁAZIĆ , zimy, v. n. perf. 
coll, to creep into, to get up or 
climb up one after another. 
POWLEC, see POWŁÓCZYĆ, 
POWLEKAĆ. - kogo dokąd, to 
drag one to a place. POWLEC SIĘ 
dokąd, to jog on, to trudge to a 
place. 
POWLEKAĆ, am , v. imp. PO- 
WLEC, lokę, v. perf. czem, to do 
over with, to lay on with, to cover 
with, to overspread or coat with. 
Trzeba to powlec ołowiem, it 
must be done over with lead. Nie- 
bo się powleka chmurami, the 
weather is overcast. 
PO WŁÓCZEK, czka, s. m. a 
net (for partridges), a drawing net. 
POWŁÓCZKA, i, s. f. pillow- 
case, pillow-bier. 
POWŁÓCZYĆ, czę, v. imp. PO- 
WLEC, lokę, v. perf. to cover, to 
do over with. POWŁÓCZYĆ SIĘ, 
to ramble about for a while. - się 
po świccie, to wander about the 
world. 
POWŁOKA, i, s. f. cover, case, 
coat. Bot. and Nat. Hist, integu- 
ment. -Jig. pretext, colour. 
POWÓD, odu, «. m. leash, rein. 
Koń na powodzie, led-horse. = 
fig. motive, ground, reason, occa- 
sion. Uczynił to za poivodem 
swych przyjaciół, he was led to 
take this step by his friends. Pię- 
kność jej była powodem wojny, 
her beauty was the occasion of the 
war. Dać - do czego, to give an 
occasion, to give rise. Nie dali ci 
powodu do skargi, they have not 
given you an occasion of complaint. 
Z jakiego powodu on tego żąda? 
Upon what account does he demand 
it? Dla wiadomych mi powodów, 
for reasons best known to myself. 
Uczynił to z takiego powodu, such 
was his reason for so acting. = 
(term of Law).plaintiff, demandant 
POWÓDKA, i, s.f. female plain- 
tiff, demandress. 
POW 
POWODOWAĆ, duję, v. imp. 
SPOWODOWAĆ, duję, v.perf. to 
lead, to induce, to prompt, to 
actuate. Co cię do tego spowodo- 
wało? what led you to do it? Dać 
się komu potoodować, to suffer 
one's self to be led, guided, gov- 
erned , ruled by one. Dać się po- 
wodować namiętnościom, to give 
one's self up to one's passions. 
POWODUJĄCY, a, e, leading, 
inducing, guiding, actuating. - 
SIĘ, one who suffers himself to be 
led, guided. 
POWODOWY, a,e, - /coń, led- 
horse, sumpter horse. 
POWÓDŹ , odzi , s. f. flood, in- 
undation.- barbarzyńców, fig. a 
great inundation of Barbarians. 
POWODZENIE, a, s. n. success, 
prosperity. 
PÓWODZIĆ SIĘ, v. impers. to 
fare ill or well. Jak ci się powo- 
dzi? how fare you ? how does your 
business go on? Bardzo mu się 
dobrze powodzi to Ameryce, he is 
doing very well in America. Wszy- 
stko mu się powodzi, toe wszy- 
slkiemmu się powodzi, he suc- 
ceeds in every undertaking , every 
thing he undertakes thrives with 
him. 
POWODZTWO, A,s. n.(in Law), 
action, claim. 
POWÓJ, oju, s. m. (a. plant), 
bindweed, ivy. 
POWOŁAĆ see POWOŁY- 
WAĆ. 
POWOŁANIE, a, s. n. call, 
appeal, vocation. = pogan, the 
calling of the gentiles. - Abra- 
hama , the vocation of Abraham. 
Czuć- do czego, to have a natural 
bent for a thing. = calling, voca- 
tion, profession. Pełnić powinno- 
ści swego -a, to perform the 
duties of one's calling or profes- 
sion. 
POWOLI, adv. slowly; by little 
and litle. 
POWOLNOŚĆ, set, s. f. slow- 
ness. = compliance, disposition to 
yield, deference, condescension, 
submission; forbearance, lenity. 
POWOLNY, a, e, slow, slack. = 
obedient, yielding, compliant, sub- 
missive. 
POWOŁYWAĆ, łuję, v. imp. 
POWOŁAĆ, am, v. perf. to call, 
to summon. Bóg go powołał, he is 
deceased. Bóg powołał Ś. Pa wia 
na apostolstwo, God called St. Paul 
to the apostleship. Trąba powo- 
łuje do boju, the trumpet calls to 
battle. Powołać kogo przed sąd, 
to summon one before the magis- 
trate. Powołać kogo na świadka, 
to call upon one to bear witness.- 
SIĘ, to appeal, to refer, to recur.- 
się na czyje zdanie, to refer to 
the opinion of a person. Powołuję 
się do tego com powiedział wy- 
żej, I refer to what I have said 
before. Powoływać się do czyjego 
świadectwa, to call one to witness. 
see ODWOŁYWAĆ SIĘ. 
POWONIENIE, A, s.n. smel- 
POW 
ling, smell. Nos jest organem-a, 
the nose is the organ of smell. 
POWOSKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to do over with wax. 
POWÓZ, ozu, s. m. carriage, 
coach. 
POWOŻENIE, a, s. n. the act 
of driving a coach. 
POWOZIĆ, żę, v. imp. to drive 
a carriage., 
PO WOŻNIK, a. s.m. ceaebman. 
POWPADAĆ, damy, v. n. perf. 
coll, w co, to fall into, to sink into 
one after another. 
PO WPISYWAĆ, sbję, v. perf. 
to enter or write down one after 
another. 
PO WPLATAĆ, am, v. perf. to 
twist into. 
PO WPROWADZAĆ, am, u. perf. 
to lead in one after another. - mo- 
dy, zwyczaje, to bring up many 
things into fashion, to introduce 
many customs. 
POWPYCHAĆ, am, v. perf. to 
thrust or push in, to cram into one 
after another. 
POWRACAĆ, am, POWRÓCIĆ, 
cę, v. 1) a. co komu, to give back 
or return one a thing. Powrócić 
rzecz pożyczoną, to return a 
borrowed thing. - komu cześć, 
wolność, to restore one to liberty, 
honour.- komu koszta, nakłady, 
to reimburse or repay one's ex- 
penses. - komu poniesioną szko- 
dę, to indemnify one for the losses 
he has sustained , to make good a 
loss. = 2) n. to come back again, 
to return. -do domu, to return 
home. - do zdrowia, to recover 
one's health. - do zmysłów, to re- 
cover one's senses. 
POWRÓCENIE, a, s. n. restitu- 
tion, returning, giving back again. 
PÓWROSŁO, a, a. n. see PO- 
WIĄSŁO., 
POWRÓT, otu, s. m. return. 
Wziąść na -, to take back again. 
Tam i na -, thither and back 
again. W powrocie do domu, on 
his return home. Bez powrotu, 
never to return. Odjechał bez -, 
he is gone never to return. Czas, 
piękność,młodość schodząbez-, 
time, beauty, youth, pass away never 
to return. Za moim powrótem, 
on my coming back. Czy z powro- 
tem ? do you intend to return? Ju- 
tro spodziewany z -em, they 
expect he will return to-morrow. 
POWRÓZ, oza, s. m. rope, 
halter, cord. 
POWROZEK , zka , s. m. dim. 
a small cord. 
POWROŻNICTWO, a, s. n. 
trade of a rope-maker. 
POWROŻNICZKA, i, S. f. wife 
of a rope-maker. 
POWROŹNICZY,a,e, of a rope- 
maker. Warsztat -y, ropery, 
rope-work, rope-yard. 
POWROZNIK, A, A. m rope- 
mskcr. 
POWSADZAĆ, am, v. perf. to 
set in, put in one after another. 
POWŚCIĄG, u, s. m. restrain , POW 
check, stop, curb. Być -iem dla 
kogo, na co, przeciw czemu, to 
be a check or restraint upon. 
POWŚCIĄGAĆ, am, v. imp. PO- 
WŚCIĄGNĄĆ, nę, v. perf. to re- 
frain, to restrain, to check, to curb, 
to put a stop. Powściągać gniew, 
to check or restrain one's anger.- 
swe namiętności, chuci, to curb 
one's passions, quell one's ardours. 
Powściągać nadużycia, to re- 
press abuses, misdemeanours. - 
SIĘ od czego, to abstain from a 
thing, to forbear. 
POWŚCIĄGLIWIE, adv. ab- 
stemiously, with continence. 
POWŚCIĄGLIWOŚĆ , ści, s. f. 
abstemiousness, abstinence, conti- 
nence , command of one's self. - 
w jedzeniu, xv piciu, sobriety, fru- 
gality, temnerance, see WSTRZE- 
MIĘŹLIWOŚĆ. 
POWŚCIĄGLIWY, a, e, abste- 
mious, abstinent, continent. 
POWSIADAĆ, damy, v. n. perf. 
coll, na konie, to get on horseback. 
POWSTAĆ, see POWSTAWAĆ. 
POWSTAJĄCY, A, E, rising. 
POWSTANIE, a, s. n. insurrec- 
tion, rising in arms. 
POWSTANIEC, ńca, s.m. in- 
surgent. Oddział powstańców, a 
body of insurgents. 
POWSTAWAĆ, aję, v. n. imp. 
POWSTAĆ, anę, v. perf. to stand 
up, to rise. Powstać z krzesła, to 
rise from a seąt. Kiedy wszedł, 
wszyscy powstali aby go powi- 
tać , when he entered, every body 
rose to salute him. Powstać z cho- 
roby, to be just recovered from an 
Illness, to be on the mending hand. 
- z mar hoy ch, to rise from the 
dead. Powstanie syn na ojca, the 
son shall rise against the father. 
Wyziewy powstają z ziemi, va- 
pours rise from the earth. Powsta- 
ła burza, powstał wielki.wiatr, 
a tempest arose, a high wind arose. 
Nagle powstał szmer w zgroma- 
dzeniu, a sudden murmur rose in 
or ran through the assembly. Po- 
wstała kłótnia, sprzeczka, a dis- 
pute arose. Powstać z orężem 
w ręku, to rise up in arms, to take 
arms. = Powstawać przeciw cze- 
mu, komu, tp inveigji against. - 
nadużyciom, to inveigh against 
abuses. Mariusz powstawał cią- 
gle na dumę szlachty, Marius in- 
veighed in the strongest terms 
against the haughtiness of the 
equestrian order. = Powstawać 
z czego , to arise, spring or pro- 
ceed from. Wiele chorób powstaje 
z viewstrzemięćliwości, a great 
many diseases proceed from intem- 
perance. Powstało ztąd mnóstwo 
procesów, it gave rise to a multi- 
tude of lawsuits. Powstać z ni- 
czego, to rise from the lowest con- 
dition. Powstały z niczego, an 
upstart. ] 
POWSTRZYMAĆ,sccWSTRZY- 
MAĆ. 
POWSTYDZIĆ SIĘ, dzę się , v. 
n. perf. (used only with a negation), 
POW 
to be ashamed, to blush a while. 
Nie powstydzę się tego com uczy- 
nił, I have no occasion to blush at 
what or for what I have done. Nie 
powstydzisz się za niego, you 
shall have no occasion to blush for 
him. 
POWSZECHNIE, adv. univer- 
sally, generally. 
POWSZECHNIEĆ, nieję, v. n. 
imp. to become common, to prevail 
or obtain every where, to fall 
into common use. 
POWSZECHNOŚĆ, ści, s.f. uni- 
versality, generality. W powsze- 
chności, in general, generally. 
POWSZECHNY, a, e, universal, 
general. Prawidło -e, a general 
rule. Jestto - mniemanie, 'tis the 
general opinion. Dobro -e, the 
public good. Święty kościół-y, 
tffexholy catholic church. Miejsce 
-e, common-place. 
. POWSZEDNI, a, e, of every day, 
daily. Chleb -, our daily bread. 
Chlebanaszegopowszedniego daj 
nam dzisiaj, give us this day our 
daily bread. - dzień, a week day. 
Suknia -a, an everyday suit of 
clothes. 
POWSZEDNIEĆ, nieje, v.n. 
imp. to be in use every day, to 
grow common by daiiy use or by 
daily recurrence. Wielkie wypadki 
dziś powszednieją, great events 
happen now so often Uvat they leave 
no more any deep or lasting im- 
pression. 
POWTARZAĆ, am, v. imp. PO- 
WTÓRZYĆ, rzę, v. perf. to re- 
peat, to tell over again. Powtarzać 
komedyą , to rehearse a play. - 
lekcyą z uczniami, to teach in 
private. Ludzie starzy zwykli się 
powtarzać, old people are apt to 
tell the same thing over and over 
again. 
POWTARZANIE, POWTÓRZE- 
NIE, a, s.n. repetition; saying the 
same thing over again. 
POWTARZANY, POWTÓRZO- 
NY, A, e, repeated; told over again. 
PO WTÓRE, adv. secondly. 
POWTÓRNIE, adv. for the se- 
cond time. 
POWTÓRNY, a, e, second. - e 
małżeństwo, second marriage. 
PO WTYKAĆ, am, v. perf. to 
stick in, put in, thrust in one after 
another. 
POWYBIERAĆ, am, v. perf. to 
cull out, pick out, choose one after 
another. 
POWYBIJAĆ, ah, v. perf. to 
beat.out, knoęk out, break one after 
another. 
POWYCINAĆ, am, v. perf. to 
cut out, hew out; to slaughter, to 
exterminate all. 
POWYDAWAĆ, daję, v. perf. 
to give Sway, to spend one after 
another. Dobrze powydawał swe 
córki, he has settled all his daugh- 
ters very well. - to give up, to 
deliver up one after another. Po- 
tuydawał spólników spisku, he 
has discovered his accomplices, he 
POW 
has betrayed the secret plots of al 
his accomplices, he has informed 
against them. - dzieła, to publish 
many books. 
POW Y DOBYWAĆ, am, v. perf. 
to draw out, to exhibit or produce 
one after another. 
POWYDRAŻAĆ , am, v. perf. 
to hollow or excavate many things. 
POWYGANIAĆ, am, v. perf. 
to drive away, to expel one after 
another. 
PO WYGRYWAĆ, am , v. perf. 
to win of many persons. 
POWYKOPYWAĆ, puję, v. 
perf. to dig out one after another. 
POWYMYKAĆ SI£, kamy się, 
tx n. perf. coll, to steal away one 
after another, to sneak away one 
after another. 
POWYMYŚLAĆ, am, v. perf. to 
contrive or invent many things. 
PO WYNOSIĆ, szę , v. perf. to 
carry out (away) one after another. 
POWYPADAĆ, dają,, v.n.perf, 
coll, to fall out one after another. 
POWYPĘDZAĆ, am, v. perf. to 
drive awayvor expel one after ano- 
ther. 
POWYPŁACAĆ, am, v. perf. to 
pay off all the debts. 
POWYPŁASZAĆ, am, v.perf. to 
frighten away one after another. 
POWYPROWADZAĆ, am, V. 
perf. to bring or convey out of a 
place one after another. 
POWYPYCHAĆ, am, v. perf. to 
turn out of doors one after another. 
- zwierzęta, to stuff the skins of 
many animals ppe after another. - 
krzesła, to stuff up chairs with 
hair. 
PO WYRASTAĆ, amy, v. n. perf. 
coll, to grow up. Dzieci mu powy- 
rastały, he has many full-grown 
children. = to grow out of. Drze- 
wa powyrastały z rozpadlin 
skał, trees grew out of thc'clefts ol 
rocks. 
POWYRYWAĆ, am , v. perf. to 
draw out, to pluck up; to tear, 
wrest or snatch from. - zęby, to 
draw out all teeth. - ziele, to 
pluck up all weeds. - dzieci z Io- 
na matek, to tear children from 
their mothers' arms. 
POWYRZYNAĆ, am, v. perf. to 
cut out one after another. - na- 
gniotki, to pick out corns. - her- 
by, to engrave many coats of arms. 
POWYSKAKIWAĆ, kujemy, v. 
n.perf. coll, to leap out of, jump 
out of one after another. Powyska- 
kiwali z okien, they leapt out of 
windows one after another. 
PO WYSYŁAĆ, am, v. perf. to 
send out one after another. 
POWYWRACAĆ, am, v.perf, to 
overturn, upset, overthrow, subvert 
one after another 
POWYŻEJ, adp. above, on high; 
above, in a former place, before. 
- wzmiankowany, above-men- 
tioned , above-cited. 
POWrZIĄC, POWZIĄŚĆ, WE- 
ZMĘ, v. perf. to take, to receive. -«■ 
nadzieję, to entertain a Jiópe. 
257 258 
POŻ 
miłość, nienawiść, odrazę, sza- 
cunek, to entertain love, hatred, an 
aversion, esteem. - wiadomość, 
to receive an intelligence, to get 
information, to receive news. - 
złe o kim wyobrażenie, to enter- 
tain an ill opinion of one. - o czem 
wyobrażenie, to conceive, frame 
an idea, to understand or appre- 
hend. 
POZABIERAĆ, am, v. perf. to 
take away one after another, to 
seize upon all, to take possesion of 
all. - znajomości, to get acquain- 
ted vrith many persons, to make 
many acquaintances. 
POZABIJAĆ, jam, v.perf. to kill 
one after another. - okna, drzwi, 
to shut up, nail up, wall up all the 
doors or windows. 
POŻĄĆ, źnę, v. perf. to have 
done reaping, to reap all the corn. 
POZACHODZIĆ, dzimy , v. n. 
per/, coll, to get to a place. Gdy 
pozachodzili do domu, when they 
all had got home. - to go down, to 
disappear one after another. Gwia- 
zdy jpozachodzily za chmury, al! 
the stars disappeared behind the 
clouds. Oczy im pozachodzily 
łzami, the eyes of all of them were 
Oiled with tears. 
POZACIĄGAĆ, am, v. perf. żoł- 
nierzy, to enlist or enrol many 
soldiers.-długi, to contract many 
debts, to run into debt. 
POZACZYNAĆ, am, v. perf. to 
begin one after another. Wszystko 
pozaczynal, a nic nie skończył, 
he began many things, and finished 
none.. 
POŻĄDAĆ, am , v. imp. czego, 
to wish, to desire, to long for; to 
covet, to lust after. 
POŻĄDANIE, a, s. n. wish, de- 
sire, longing; covetousness. 
POŻĄDANY, a, e, wished for, 
longed for. 
POŻĄDLIWIE, adv. lustfully. 
Pożądliwie na kogo patrzeć, to 
look lustfully upon one. 
POŻĄDLIWOŚĆ, ści, s. f. lust, 
lustiulness, concupiscence. 
POŻĄDLIWY, a, e, lustful, con- 
cupiscent. 
POZADŁUŻAĆ SIĘ, v. n. perl. 
to contract many debts, to run into 
debt. 
POZADZIERAĆ, am, v. perf. to 
turn up many things. = ze wszy- 
stkimi , to fall out with many 
people. 
POZAGRADZAĆ, am, v. per/, 
drogi, to bar al! the ways. - komu 
drogi do wszystkiego, to debar 
one from every thing. 
POZAJEŻDŻAĆ, am, v. perf) 
konie, to kill many horses with fa- 
tigue. - kraje, to invade many 
countries. 
POZAJUTRO, adv. after to- 
morrow. 
POZAJUTRZE, a , s.n. the day 
after to-morrow. 
POŻALENIE, a. s. n. pity, 
compassion. Pożalenia godzien, 
worthy of compassion. 
POZ 
POŻALIĆ SIĘ, v. n. perf. to 
complain a little. Pożal się Boże, 
it is a great pity, it is a thousand 
pities; it is lost labour. Pożal się 
Boże jak on tańcuje, it is pitiful 
to see how he dances. Pożal się 
Boże radzić mu co, 'tis lost labour 
to give him advice, he won't fol- 
low it. Pożal się Boże jego o co 
prosić, God forbid you should ask 
him a service, you will lose your 
labour. 
POŻAŁOWAĆ, ję, v.perf. kogo, 
to pity or compassionate one. - 
czego, to regret having done or 
not done something. Niepożałujesz 
tego, you will never regret having 
done it, Pożałuje on tego, he will 
or shall live to repent it. - sobie 
czegoi-to grudge a thing. 
POŻAŁOWANIE, a , s. n. pity, 
compassidn. Pożałowania go- 
dzien, worthy ol compassion. Nie 
zasługuję na pożałowanie, he 
does not deserve to be pitied. = 
condolence. List z pożałowaniem, 
letter ol condolence. 
POZALUDNIAĆ, am, v. perf. to 
people many countries. 
POZAMAKAĆ, v. n. perf. coll. 
(said of powder, guns, etc.), to gel 
POZAMYKAĆ, am , v. perf. to 
shut up one after another. 
POZANOSIĆ, szę , v. perf. do- 
kąd, to carry to a place one after 
another. 
POZAOCZNTE , PO ZAOCZY, 
adv. behind one's back. Szkalo- 
wać kogo pozaoeznie, to rail at 
one behind his back. 
POZAPADAĆ, AMY, v. n. perf. 
coll, to sink in, to fall in. Pozapa- 
dały im oczy, policzki, their 
eyes, cheeks have sunk. - J>IĘ, to 
sink in , to fall in, to crumble, to 
tumble, to give way. 
POZAPISYWAĆ, suję, v. perf. 
to fill with writing; to enter or 
write down one after another. - 
testamentem, to bequeath to many 
persons. 
POZAPOMINAĆ, am, v. perf. to 
forget one after another, to forget 
all. 
POŻAR, u, s. m. fire, conflagra- 
tion. 
POZARASTAĆ, amy, v. n. perf. 
coll, to be overgrown with hair, 
weeds, trees, etc. 
POZARAŻAĆ, am, v.perf. to in- 
fect many persons with a disease. 
POŻARCIE, a, s.n. the act of 
devouring or swallowing up. Rzu- 
cić kogo lwom na-,to throw one 
to be devoured by the lions. 
POŻARTOWAĆ, tuję, v.n.perf. 
to jest, trifle a little, to break a 
jest. - z kogo, to banter one, to 
laugh at him, to put or pass a joke 
upon him. 
POZASADZAĆ, am , v. perf. do 
roboty, to set manypeople to work. 
- drzewami, to plant all over 
with trees. 
POZASIADAĆ, damy, v. n. perf. 
coll, to sit down one after another. 
POZ 
POZASPAKAJAĆ, ab, r. perf. 
to appease. - długi, dłużników, to 
pay off all the debts, all the creditors. 
POZASZYWAĆ, am, v. perf. to 
sew up (in). Znaleziono przy nim 
kilka sztuk złota pozaszywa- 
nych w pasie, some pieces of gold 
were found upon him, sewed up ia 
his girdle. 
POZATYKAĆ, am, v.perf. dziu- 
ry, to stop one hole after another. 
- co na co, to stick on, upon. 
POZAWIERAĆ , am , v. perf. to 
close, to shut one after another. - 
traktaty, to conclude many trea- 
ties of peace. 
POZAWUAĆ, am, v. perf. to 
wrap up one after another. - pa- 
piloty, to put hair in paper. - rę- 
kawy, to tuck up, one's sleeves. 
POŻAWODZIĆ, dzę, v.perf. to 
break one's word or promise to 
many persons, to disappoint them 
all. 
POZAWRACAĆ, am, v.perf. 
głowy, to turn the heads of many 
persons. Ta kobieta pozawracała 
im głowy, that woman has turned 
their heads. 
POZAWSTYDZAĆ, am, vsperf. 
to make many persons ashamed, 
to make them blush. 
POZAZDROŚCIĆ, szczę, v. perf. 
czego komu, to envy. Pozazdro- 
ścił mi mego szczęścia, he has 
envied my happiness. 
POZBAWIAĆ, am , V. imp. PO- 
ZBAWIĆ , wię , v. perf. kogo cze- 
go , to deprive or bereave one of a 
thing. Pozbawić kogo majątku, 
to dispossess one of his estate. Nie 
chcę cię pozbawić tej przyjemno- 
ści , I don't mean to deprive you 
of that pleasure. Pozbawić kogo 
urzędu, to remove one from his 
office. - kogo życia, to deprive 
or bereave one of his life, to put 
him to death. Pozbawiłeś go 
wszystkiego, you have bereft him 
of his all. Pozbawić człowieka 
czci, jestto pozbawić go życia, to 
bereave a man of his honour, is 
bereaving him of his life. Pozba- 
wiłeś mnie ostatniej nadziei na 
ziemi, you have bereft me of my 
last, hope on earth. 
POZBAWIENIE ,a, s.n. depri- 
vation , bereavement. 
POZBIERAĆ, am , v. perf. to 
eather, to assemble. - co z ziemi, 
to pick up one after another. 
POZBIJAĆ , am , v.perf. to beat 
down one after another. - deski, 
to join all the boards, - zarzuty, 
to refute all the objections. 
POZBYĆ, będę , v. perf. PO- 
ZBYWAĆ , am , v. imp. czego, to 
rid one's self of a thing, to get rid ol 
it, to leave off, to lay aside, to 
get clear of a thing. POZBYĆ SIĘ 
kłopotu, to get rid of a trouble. 
- się natrętów, to get rid of 
troublesome people. - się służą- 
cego, to discharge a servant, to 
part with him. - się nałogu, to 
break one's self of an ill habit, to 
1 leave it off. - się towaru. to sell POŹ 
POZNAKA , i, s.f. mark , sing, 
token, indication. 
POZNANIE, a, s.n. the act of 
making acquaintance. Od chwili 
naszego pierwszego -a, from 
the time of our first" acquaintance. 
= recognition, knowing again. 
- rzeczy skradzionych) the act 
of identifying the stolen ■goods. =■ 
knowledge, comprehension, un- 
derstanding , reason , judgment. 
Przyjść do -a, to arrive at the 
years of discretion. Starać się o- 
czego, to endeavour to acquire the 
knowledge of a thing. 
POZNAWAĆ, aję, v.imp. PO- 
ZNAĆ, am, v.perf. to know, ta 
get acquainted with. Poznałem go 
w Warszawie, I knew him iu 
Warsaw,! made his acquaintance in 
Warsaw. Poznałem go z twego 
opisu, I knew him by your de- 
scription. Poznano go po szramie 
którą miał na twarzy, he was 
known by the slash he had on his 
face. Poznałem mój powóz po 
turkocie, I knew my carriage by 
the noise it made. Daj mu to po- 
znać, let him know it. - SIĘ, to 
get acquainted. Poznaliśmy się na 
balu, we were acquainted or made 
acquaintance at a ball. Poznać się 
na kim, na czem, to judge of the 
real value of a person or of a thing, 
to guess right. Poznali się na nim, 
they knew his real worth. 
POZNAWACZ, A, POZNAWCA, 
y, s. m. knower. Bóg jest pozna- 
wcą serc, God is the searcher of 
hearts. 
, PÓŹNIĆ, see OPÓŹNIAĆ, SPÓ- 
ŹNIĆ. - SIĘ, (of a watch), to go 
too slow. Mój zegarek późni się 
o kwadrans, my watch goes too 
slow by a quarter of an hour. - 
SIĘ, to come late. Dla czego lak 
się późnisz? why do you come 
so late? 
POZNIKAĆ , rają , v. n. perf. 
coll, to disappear one after an- 
other., 
PÓŹNO, adv. late. Za-, too 
late. Za późno przychodzisz, 
you come too late. - w noc czu- 
wać, siedzieć, to sit up late at 
night. Prędzej czy później, sooner 
or later. Lepiej - niż nigdy, bet- 
ter late than never. 
PÓŹNOŚĆ, śct, s.f. lateness. 
PÓŹNY, a , e , late. -a jesień, 
the lattęr end of autumn. -e owo- 
ce , late ripe fruits. Melony są -e 
w tym roku, this yeai melons ripen 
late. - e drzewa najlepiej rodzą, 
trees of slow growth are those 
which bear the best fruits. AŹ do 
późnej nocy, till a late hour of the 
night. Późniejszy czas, a later 
period. 
POZNOSIĆ, szę , v. perf, to 
bring many things together. - to 
suppress one after another. - kla- 
sztory, to suppress or nut down 
all the convents. - podatki, to 
take off duties or taxes. -prawa, 
to repeal many laws. 
PÓŻOGA.1, s.f. fire, confla- 
POZ 
or put off one's ware. - się prze- 
sądu, to shake off one's prejudices. 
POZBYCIE, a, s.n. riddance, 
disencumbrance. 
POZDEJMOWAĆ, muję, v.perf. 
to take down one after another. 
POZDRAWIAĆ, am, v.imp. PO- 
ZDROWIĆ , wię , v. perf. to wish 
good health , to greet, to hail, to 
salute; to send one's love. Jak go 
zobaczysz, pozdrów go odemme, 
when you see him, present him my 
respects or compliments. Kazał 
cię pozdrowić, he desired meto 
present you his respects. 
POZDROWIENIE, a, s. n. greet- 
ing, welcome, salutation; respects, 
compliments. - anielskie, prayer 
of Salutation. 
POZDYCHAĆ, m, v.n.perf. 
coll, (said only of cattle), to die. 
POZDZIERAĆ, am, v.perf. to 
tear off, to pull off. 
POŻEGLO WAĆ, luję, v. n. perf. 
dokąd, to sail,to a place, to setsail. 
POŻEGNAĆ, am , v. perf. kogo, 
to bid one farewell, to take leave 
of him. - SIĘ z kim, to take leave 
of one. Odjechał, nie pożegna- 
wszy się ze mną, he set out with- 
out taking leave of me. - się z tym 
światem, to depart this life. 
POŻEGNALNY, a , e , of leave. 
Posłuchanie-e, audience of leave. 
POŻEGNANIE, a, s.n. leave, 
adieu, farewell.Przychodzę do 
ciebie z-m, Tcome to take my 
leave of you. 
POŻENIĆ, nię , v. perf. to unite 
many persons in wedlock, to mar- 
ry. Pożenił swych synów z cór- 
kami swych przyjaciół, he has 
married his sons to the daughters 
of his friends. - S1Ę, to marry. 
Bogato się pożenili, they have 
made very rich matches. 
POŻERAĆ, am, v.imp. POŻREĆ, 
rę , v. perf. to devour , to swallow 
up. Krokodyle pożerają czasem 
ludzi, crocodiles sometimes devour 
men. Pożerać oczyma, fig. to gaze 
upon, to stare at. Czas wszystko 
pożera, time devours all. Smutek 
go pożera, grief preys upon him. 
POŻERACZ, a, POŻERCA , Y, 
s. m. swallower, devourer. 
POŻERAJĄCY, A, E, swallow- 
ing , devouring. 
POŻERANIE, a, s.n. the act of 
swallowing. 
POŻERCZY, A , E, devouring. 
Ogień.-y, devouring flames. 
POŻĘTY, a, e, reaped. 
POZEW, zwu, s. m. a summons, 
citation to appear before the court. 
Wydać komu-, to summon or cite 
one to appear before judge. 
POZGADYWAĆ , nutę, v. perf. 
to guess at or hit upon many things. 
POZGANIAĆ, am, v. perf. to 
drive down one after another. 
POZGROMADZAĆ, am , v. perf. 
to gather together, to assemble all. 
POZJADAĆ, am , v. perf. io eat 
up one after another. 
POZIĘBIĆ, bię, v.perf. to make 
cold , to chitl, to freeze. 
POZ 
POZIĘBNĄĆ, niemy, v. n. perf. 
coll, to grow cold, to be frozen to 
death. 
POZIELENIĆ, Nię, v.perf. to 
make green. 
POZIERAĆ, am, v.imp.na kogo, 
na co, to look at one or at a thing. 
POZIEWAĆ, am, v.n.imp. to 
yawn. 
P0Z1EWACZ, a, s.m. yawner. 
POZIE WANIĘ, a, s.n. yawn, 
yawning. 
POZJEŻDŻAĆ SIĘ, dźamy się, 
v.n.perf. coll, to come or arrive 
one after another (in carriages or 
on horseback). 
POZIOM, o, s.m. level. - 
wzniesiony, an elevated level. Uło- 
żyć do -u, to make level. - fig. 
the vulgar. Wznieść się nad -, 
to rise above the vulgar. 
POZIOMO, adv. horizontally; 
fig. meanly. 
POZIOMOŚĆ, ŚCI, s.f. horizon- 
tal plane; fig. meanness, vulgarity. 
POZIOM Y, a, e, level, horizontal; 
fig. low, mean, vulgar. 
POZIOMKA, t, s.f. strawberry. 
POZIOMKOWY, A, e , of straw- 
berry. -e ziele, strawberry root 
or plant. 
POZŁACAĆ, am , v. imp. PO- 
ZŁOCIĆ, cę, v.perf. to gild. Słoń- 
ce pozłaca gór wierzchołki, the 
sun gilds the tops of the mountains. 
POZŁACANIE, POZŁOCENIE, 
A, s.n. the act of gilding. 
POZŁACANY, a, e, gilt. 
POZLATAĆ, POZLATYWAĆ , 
tiuemy, v. n. perf. coll, to fall 
down, to fly down one after an- 
other. POZLATYWAĆ SIĘ, to 
gather together, to flock together. 
POZŁOCISTY, a , e , covered all 
over with gold. 
POZŁOTA, Y, s. f. gilding, gilt, 
Tyle za -ę, so much for gilding. 
Głowa do pozłoty, a good piece of 
head , a clever man. 
POZMAZYWAĆ, zuję , v. perf. 
to blot out, cancel or expunge one 
after another. 
POZMIATAĆ, am, v.perf. to 
sweep off. - prochy, to dust. - 
stawki, to sweep stakes. 
POZMYKAĆ, am, v.perf. 1) a. 
- charty ze smyczy, to let loose 
the greyhounds. - co, to pilfer or 
purloin many things; 2) n. coll, to 
run away. Pozmykali, they ail ran 
away. 
POZMYŚLAĆ, am , v. perf. to 
tell many lies. Poeci po zmyślali 
wiele bajek o Jowiszu, the poets 
have fabled a great many stories 
about Jupiter. 
POZMYWAĆ, am, v.perf. to 
wash away one after another. 
POZNAĆ, see POZNAWAĆ. 
POZNACZYĆ, czę, v.perf. to 
set a mark upon many things. 
POZNAJOMIĆ, Mię, v.perf. ko- 
go z kim, to make one acquainted 
with a person, to introduce one to 
a person. -SIĘ z kim, to make or 
form acquaintance with a person, 
to get acquainted with him. 
259 260 
POZ 
gration. Roznosić mordy i -i, to 
put every thing to fire and sword. 
POŻÓŁCIĆ, cę, v. perf. to 
make yellow. 
POŻÓŁCIEĆ, POŻÓŁKNĄĆ, v. 
n. perf.. to grow yellow. 
POŻÓŁKŁY, a,e, grown yellow. 
POZÓR, oru , s. m. pretext, 
pretence, plea, show, appearance. 
-y łudzą, mylą, appearances are 
deceitful. Pod -em przyjaźni, 
under a show ol friendship. Pod 
żadnym -om, under no pretence 
whatever. Nie było ani -u winy, 
there was not the least shadow oi 
guilt. Rzymianie wówczas mieli 
już tylko - wolności, at that 
time the Romans had nothing but 
the shadow of liberty. 
POZORNIE, adv. seemingly, 
speciously, plausibly. 
POZORNOŚĆ, ści, s.f. plausibi- 
lity. 
POZORNY, A, e, seeming, spe- 
cious, plausible. -y bieg słońca 
około ziemi, the apparent motion 
of the sun. 
POZOSTAĆ, see POZOSTA- 
WAĆ. 
POZOSTAŁOŚĆ, ści, s. f. leav- 
ings, remnant, remainder, residue. 
PÓZOSTAŁY, a, e, left, remain- 
ing. -y przy życiu, surviving, sur- 
vivor, out-liver. -y majątek, for- 
tune left by a man at his death. 
POZOSTAWAĆ, ję , v. n. imp. 
POZOSTAĆ,nę, v. perf. to remain, 
to stay behind. Pozostanę w do- 
mu, I shall stay at home. Pozostał 
w Rzymie, he remained at Rome. 
= to remain, to be left. Malo mi 
pozostaje, I have little left. Pozo- 
stało mu dwoje dzieci, he had 
left two children. Nic nie pozosta- 
je, there is nothing left. Co po- 
zostaje będzie spalonem, that 
which remains shall be burned. Po- 
zostało tylko trzydziestu ludzi 
z całego batalionu, there were 
only thirty men remaining of all 
the battalion. Pozostał ostatni 
z rodu, jedyny z tego imienia, he 
alone remained ol his iamily, he is 
the only one remaining of his fami- 
ly. Pozostaje mi powiedzieć ci, 
it remains for me to tell you. 
POZOSTAWIĆ, wię, v. perf. to 
leave behind. Pozostawili niepo- 
trzebne bagaże, they left behind 
them their unnecessary baggage. 
POŹREBIĆ SIĘ, v. n. perl, (said 
of many mares), to foal. Klacze 
mojego stada po źrebiły się, all 
the mares of my stud have foaled. 
POZRYWAĆ, am, v.perf. to 
pluck one after another. - kwiaty, 
owoce, to pluck or cull all the 
flowers, fruits. - boki od śmie- 
chu, to split one's sides with 
laughing. . 
POZRZEĆ, see POŻERAĆ. 
POZRZEKAĆ SIĘ , kam się, v. 
pert, to renounce, resign or give 
up (over) one after another. 
POZRZUCAĆ, am , v. perf. to 
throw down one after anotherl 
P0ZS1ADAĆ, damy, v. n. perf. 
POZ 
coll, to alight, to dismount, to get 
down one after another. Pozsiada- 
li z koni, they all alighted from 
their horses. 
POZSZYWAĆ, am , v. perf. to 
sew or stitch together many pieces. 
POŻUĆ, ję , v. perf. to chew all. 
POZWABIAĆ, am, v.perf. to al- 
lure or decoy one after another. 
POZWAĆ, see POZYWAĆ. 
POZWALAĆ, am, v. imp. PO- 
ZWOLIĆ, lę, v. per/, to permit, to 
allow, to give leave". Nie pozwa- 
lam ! I protest against such a reso- 
tion, decision, against this law! 
(such was the formula of the veto 
in the diets oi ancient Poland). Po- 
zwalam na to, I grant that pro- 
position ; I consent to it. Nie mogę 
na to pozwolić, I cannot consent 
to or comply with it. Pozwalać 
sobie czego, to indulge in a thing, 
to use freedom, to make free with 
a thing. Za wiele sobie pozwalać, 
to use great freedoms, to take great 
liberties. Doktor pozwolił mu ka- 
wę , the physician had allowed him 
coffee. Pozwól mi odejść, give me 
leave or allow me to go away. 
Pozwól sobie powiedzieć, allow 
me or give me leave to tell you. Nie 
chciał mi pozwolićpójśćna prze- 
chadzkę, he would not let me go 
to walk. Nie pozwolił nikomu iść 
za sobą, he suffered no man to 
follow him. Dlaczego mu pozwa- 
lasz tak się ze mną obchodzić? 
why do you let him use me thus? 
Pozwól sobie zawiązać oczy, 
suffer yourself to be blindfolded or 
hoodwinked. Jeżeli ci zdrowie 
pozwoli, as lar as it may stand or 
agree with your health. 
POZWANY, A , e, summoned, 
cited bclore the court, subpoenaed. 
POZWIESZAĆ, am, v. perf. to 
hang down. Pozwieszalt głowy, 
uszy, they hang down their heads 
or ears. 
POZWIJAĆ, am, v.perf. nici, 
to reel or gather yarn ofl the spi ndle. 
- chorągwie, żagle, to furl the 
flags, the sails. 
POZWODZIĆ, dzę, v. perf. to 
bring togeiher many people. - 
mosty, to raise or lift draw-bridges 
one after another. - wiele osób, to 
deceive or hoax many people. 
POZWOLENIE, a , s.n. leave, 
permission. Prosić o -, to beg or 
ask leave. Dać-, to give leave. 
Dostać -, to get or obtain leave. 
Za -em, by your leave. 
POZWOLIĆ, see POZWALAĆ. 
POŻYĆ, ję, v. n.perf. to live 
for some time. Może-jeszcze lat 
kilka, he may still live some years, 
he may yet lead that lingering life 
for some years. 
POŻYĆ, SPOŻYĆ, ję , v. perf. 
to waste, to consume. Ogień spo- 
żył te arcydzieła, fire has con- 
sumed those master-pieces. Witriol 
pożywa metale, aqua fortis eats 
into metals. Pilnik nie pożyje ja- 
spisu, ale żelazo pożyje, the file 
makes an Impression upon iron, 
POZ 
but it has no effect upon Jasper. 
Pożyć kogo, to conquer, master or 
overcome one. Daje się pożyć lada 
przeciwności, the most trifling 
check dispirits or disheartens him, 
the slightest affliction unmans him. 
POŻYCIE, A , s. n. way of life, 
social intercourse, communication, 
converse, conversation, society. - 
małżeńskie, conjugal life. Czło- 
wiek przyjemny w-u, a man very 
agreeable in society. 
POZYCYA, yi, s. f. position, si- 
tuation; Milit. post, military sta- 
tion. Działa pozycyjne, the heavy 
cannons. 
POŻYCZAĆ, am, v. imp. POŻY- 
CZYĆ, czę, v. perf. komu, to lend. 
- komu pieniędzy, to lend one 
money.-na procent, na zastaw, 
to lend money on interest, to lend 
upon pawn, to lend on security. - 
na hypotekę, to lend on mortgage. 
- od kogo, to borrow of or from 
one. Nieustannie pożycza, żyje 
tylko z tego co oa kogo pożyczy, 
he is an inveterate borrower, he 
lives only upon what he has bor- 
rowed. Kto pożycza nie prze- 
biera , borrowers must not be 
choosers. 
POŻYCZANIE, POŻYCZENIE, 
A, s. n. the act of lending or bor- 
rowing. 
POŻYCZANY, POŻYCZONY, A, 
e, lent; borrowed. Księżyc świeci 
światłem pożyczanem od słońca, 
the moon borrows her light from 
the sun, shines with a borrowed 
light. Pożyczone imię, an assumed 
name, a false name. 
POŻYCZKA, i, s. f. loan. Za- 
ciągnąć pożyczkę, to make a loan, 
to contract a debt. Uciekać się do 
pożyczek, to have recourse to 
Ioans. 
POZYSKAĆ, am, v. perf. POZY- 
SKIWAĆ , kuję, v. imp. to win, to 
gain, to obtain, to acquire. - ser- 
ca, to win upon the affections, to 
gain one's heart. - sobie kogo 
datkiem, to gain one over or to 
bribe him. 
POZYSKANIE, a, s.n. the act 
of winning, gaining, obtaining, 
acquiring. 
POŻYTECZNIE, adv. usefully, 
advantageously. 
POŻYTECZNOŚĆ, śct, S. f. use- 
fulness , advantageousness. 
POŻYTECZNY, A, E, useful, 
advantageous. 
POŻYTEK, tku, s.m. use, uti- 
lity, advantage, benefit. Pożylek 
z czego mieć, pożytki z czego 
ciągnąć, to derive an advantage or 
benefit from a thing. Obrócić na 
pożytek, to turn to advantage or 
to account. Ze wszystkiego cią- 
gnie pożytki, he improves every 
thing to the best advantage, he 
makes it turn to a good account. 
Nie odniosłem stąd żadnego po- 
żytku*. I got nothing by it. ( 
POŻYTKOWAĆ, KUJE,®.n. imp. 
z czego, to reap an advantage, to 
profit, to turn to advantage. PRA 
POZYTURA, y, s.f. posture, 
attitude, see POSTAWA. 
POZYTYWKA, I, s. f. bird- 
organ. 
POZYWAĆ, am, v.imp. PO- 
ZWAĆ , wę , v. perf. kogo do są- 
du, to sue or prosecute one at law, 
to go to law with him, to bring an 
action, against him. 
POŻYWAĆ, am , v. imp. to eat, 
to partake of food. Kto pożywa 
ciała mojego i pije krew moję, 
mieszka we mnie i ja w nim, he 
that eateth my flesh and drinketh 
my blood, dwelleth in me and I in 
bim. 
POŻYWIĆ, wię, v.perf. to feed, 
to nourish. - SIĘ, to feed, to take 
food, to refresh one's self. Ma na- 
dzieję że się tam pożywi, he 
hopes to come in for snacks. Przy 
nim nikt się nie pożywi, he is a 
selfish man, who does not like to 
share his profits with any body. 
POŻYWIENIE, a-, s.n. food, 
nourishment, aliment. 
POŻYWNOŚĆ, ści, s. f. alimen- 
tariness. 
POŻYWNY, a, e, nourishing, 
nutritive, alimentary. 
POZŻYMAĆ, am , v. perf. to 
Shrink or shrivel, to contract into 
wrinkles, to pucker. 
PRABABKA, i, s. f. great-grand- 
mother. 
PRAĆ, PIOBĘ , PIERZESZ , PIERZE , 
V. imp. to wash linen. 
PRACA, y, s. f. labour, work, 
toil. Ciężka-a, toilsome work, 
hard labour. Używać owoców swej 
-y, to enjoy the fruits of one's 
labour. Zasiąść dp -y, to set one's 
self to work. Żyć z -y rąk swo- 
ich, to gain one's livelihood by 
one's own labour. Wypocząć po 
-y, to rest from one's labour. Bez 
-u nie będą kołacze, prov. no 
pains, no gains; no pains, no pro- 
fit ; no sweat, no sweet. 
PRACOWAĆ, cuję, v. n. imp. 
to labour, to work. - pilnie, usil- 
nie , ciężko, to work hard, to be 
hard at work. - przy świecy, to 
work by candle light. - nad czem, 
to be engaged or employed upon a 
work. Pracuje nad historyą ce- 
sarstwa, he is now engaged in 
writing the history of the Empire. 
Usilnie pracował nad ich pogo- 
dzeniem, he used his best endeav- 
ours in making them friends again. 
PRACOWANIE, a, s. n. the act 
of labouring, working. 
PRACOWICIE, adv. laboriously. 
PRACOWITOŚĆ, ści, s.f. labo- 
riousness , industry. 
PRACOWITY, a, E, laborious, 
industrious. Rolnik pracowity, a 
laborious husbandman. -e życie, 
laborious life. Długie i -e poszu- 
kiwania, long and laborious re- 
58PRACOWNIA , i, s. f. study. 
Chim. laboratory. 
PRACOWNIK, A, s.m. work- 
man ; plodder. 
PRACZ, a, s. m. washing-beetle. 
PRA 
PRACZKA, I, S.f. washer-wo- 
man , laundress. 
PRĄD, u, s. m. current, stream, 
Iide. - rzeki w tern miejscu jest 
nader bystry, the current of the 
river in that place is very strong.- 
go porwał i utonął, he was carried 
away by the current and drowned. 
PRADZIAD, a, s.m. great-grand- 
father. 
PRAGNĄĆ, nę, v. imp. 1) n. to 
be thirsty; 2) a. - czego, to thirst 
after a thing, to long for it; to 
wish, to desire. Błogosławieni 
którzy łakną i pragną sprawie- 
dliwości, blessed are those that 
hunger and thirst after righteous- 
ness. - bogactw, krwi czyjej, to 
thirst for riches, for one's blood. 
Pragnę go widzieć, słyszeć, I 
wish or desire to see him, to hear 
him, I am very desirous of seeing 
or hearing him. Pragnie tego jak 
kania dżdżu, prov. be ardently 
longs for it. 
PRAGNĄCY, a, E, .thirsty; de- 
sirous. -y sławy, zaszczytów, 
desirous of glory or honour. 
PRAGNIENIE, a, s.n. thirst. 
Czuć -, to be thirsty, to be very 
dry. Umierać z -a, to be almost 
choaked with thirst. - ugasić, to 
quench one's thirst. - sprawiać, 
to make tlursty, = fig. thirst, 
longing, wish, ardent or earnest 
desire. - bogactw, chwały, the 
thirst of or for riches, praise.- 
nieśmiertelności, longing after im- 
mortality. 
PRAKTYCZNIE, adv. practi- 
cally. 
PRAKTYCZNOŚĆ, ści, s.f. prac-' 
PRAKTYCZNY, a, e, practical. 
Geometry a -a, practical geome- 
try. 
PRAKTYKA, i, s.f. practice. 
Co jest łatwem w teoryi, bywa 
trudnem w praktyce, what does 
well enough in theory does not 
always answer in practice. Wpro- 
wadzić w praktykę, to put in 
practice. Nie ma praktyki aby się 
to kiedy stalo, such things have 
never happened before, these have 
no precedent. Lekarz mający wiel- 
ką praktykę, a physician who has 
much practice. Ten kupiec ma pię- 
kną praktykę w mieście, that 
merchant has the best customers in 
the town. Czynić praktyki, to 
carry on secret or clandestine de- 
signs. Czynić z kim praktyki, to 
tamper with one. Praktyki reli- 
gijne, zabobonne, devotional prac- 
tices, superstitious practices. 
PRAKTYKANT, a, s. m. practis- 
er, practitioner. 
PRAKTYKOWAĆ, kuję, v.n. to 
practise, to exercise. Już od lat 
dwudziestu praktykuje, he is a 
practitioner of twenty years stand- 
ing. Już przestał praktykować, 
he has left off practice. 
PRAŁACKI, a, e, of a prelate. 
PRAŁACTWO, A, s.n. prelacy, 
living of a prelate. 
PRA 
PRAŁAT, a, «. m. prelate. 
PRAŁATURA, 1,8. f. prelacy. 
PRALNIA, ni, 8. f. washing- 
hause, laundry. 
PRANIE, a, 8. n. the act of 
washing linen. Zapłacić za -, to 
pay the washing. 
PRANY, a, e, washed. 
PRASA, ^s.f. press. Wziąść 
co w -ę, to put into a press. Tło- 
czyć jagody, wino w -ie, to 
trample the grapes, to tread the 
wine-press. - drukarska, a print- 
er's press, a printing press. Dzie- 
ło jest pod -ą, the work is in the 
press. 
PRASOWAĆ, suję, v. imp. to 
press. - żelazkiem, to iron linen, 
to smooth linen with the pressing- 
iron. 
PRASOWNIK, a, s.m. press- 
man. 
PRASZCZUR, a , S. m. great- 
great-grandchild. 
PRAWDA, Y, s. f. truth, verity. 
Mówić -£, to speak the truth. 
Wyznać -ę, to confess the truth. 
Szukać -y, to search after or in- 
quire into the truth. - ę powie- 
dziawszy, -ę mówiąc, to speak 
the truth. To -, it is true. Nie 
prawdaż? is it not true? Powie- 
dzieć komu słowa -y, to tell one 
his own, to tell one of bis faults. 
Prawda w oczy kole, prawda 
jest gorzką potrawą, prov. 'tis 
only truth can give offence. Nie 
należy zawsze -y mówić, all 
truths are not to be spoken at all 
times. W PRAWDZIE, adv.indeed, 
it is true. Do prawdy, in good 
earnest, seriously,truly, really. Za 
prawdę, of a truth, in truth, for- 
sooth. • 
PRAWDOMOWCA, v, s.m. tell- 
truth , teller of truth. 
PRAWDOMÓWNOŚĆ, ści, s. f. 
veracity. 
PRAWDOMÓWNY, a, e, in- 
clined to spaak the truth, veracious. 
PRAWDOPODOBIEŃSTWO, a, 
S. n. PRAWDOPODOBNOŚĆ, ści, 
s. f. verisimilitude, likelihood, pro- 
bability. 
PRAWDOPODOBNY, a, e, veri- 
similar, likely, probable. 
PRAWDZ1Ć, dzę, v. imp. to ve- 
rify, to prove true, see SPRAW- 
DZAĆ. 
PRAWDZIWIE, adv. really, 
truly, verily, indeed. 
PRAWDZIWOŚĆ,set, s. f. real- 
ity, genuineness, authenticity. 
PRAWDZIWY, A, e, true, real; 
genuine, authentic, sterling.-przy- 
jaciel, a true or real friend. -a 
przyczyna, true or real cause or 
motive. -y świadek, a true wit- 
ness. -e zloto, -e wino kana- 
ryjskie, true or genuine gold, true 
or genuine Canary-wine. Jego obie- 
tnice są -e, his promises may be 
depended upon. To -y wódz, 
moivca, he is a true captain, orator. 
PRAWIĆ,wiĘ,v.a.andn. to talk, 
to tell, to recount, to prate, to 
tattle. - komu kazanie, morały. 
261 PRA. 
to lecture one , to read or give one 
a lecture.- komu komplemenla, 
to make many compliments.-duby 
smalone, baśnie, to tell idle sto- 
fies, to talk nonsense. 
PRAWICA, v, s. f. (used only in 
the Scripture and in poetry) , right 
hand. I siedzi na - y Boga Ojca, 
and sitteth on the right hand of 
God the Father Almighty. 
PRAWICZEŃSTWO, A, s. n. 
maidenhead, virginity. Odebrać-, 
to take away a woman's virginity, 
to deflower her. 
PRAWICZKA, i, s. f. maid, 
virgin. 
PRAWIDŁO , A, s. n. boot-tree. 
= rule, principle, precept. Nie ma 
-a bez wyjątku, there is no rule 
without an exception. Uczyć się 
języka z prawideł, to learn a 
language by rules. Wziąść sobie 
co za-, to make it a point, to make 
a point of. 
PRAWIE, adv. almost, nearly, 
well nigh. Wszyscy - ludzie, 
almost all men. Robota - skoń- 
czona, dzieło - skończone, a 
work nearly finished. - go nie 
znam, I scarcely know him. - go 
nie widziałem, I have s cely 
seen him. 
PRAWNICTWO, A, S. n. juris- 
prudence. 
PRAWNICZY, a, e, juridical. 
Wyraz -y, term of law. 
PRAWNIE, adv. lawfully, legal- 
ly, according to law, by right, of 
right. 7'o mu się - należy, that 
belongs to him by right.- ale nie- 
sprawiedliwie , it agrees with the 
literal sense of the law, but is un- 
just. Poszukiwać kogo -, to pro- 
secute one at law. 
PRAWNIK, a,s. m. jurisconsult, 
Jurist, lawyer. 
PRAWNOŚĆ, śct, s. f. lawful- 
ness, legality. 
PRAWNUCZĘTA , CZAT , S. pl. 
dim. great-grandchildren. 
PRAWNUCZKA, i, s. f great- 
granddaughter 
PRA WNUCZY, a , e, of a great- 
grandchild. 
PRAWNUK, A, s. m. great- 
grandson. 
PRAWNUKA, i, s. f. great-grand- 
daughter. 
PRAWNY, a, e, of law. Zadanie 
-e, kwestya -a, a question of 
Jaw. Wydział-y, the law faculty. 
Język -y, law terms. = lawful, 
legal, legitimate. Formy -e, legal 
forms, legay way, legal means. Po 
stępowanie -e, legal procedure. 
Kroki -, legal proeedings, legal 
pursuits. Procent -y, legal in- 
terest. Koszta -e, the cost of a 
law-suit. Małżeństwo -e, a legal 
or legitimate marriage. 
PRAWO, a,s. n. right. Mieć - 
do czego, to havearight toa thing. 
Roście do czego-, to claim a right 
to. Ma- mówić lub czynić co mu 
się podoba, he has a right to do or 
say what he pleases.Zrzeć się swego 
- a, to give up one's right. -Sier 
262 
PRZ 
szenstwa, birth-right. - pana do 
niewolnika, the power of a master 
over hisslave.- miecza, the power 
of life and death. Rzymianie mieli 
- życia i śmierci nad swemi nie- 
wolnikami, the Romans had the 
power of life and death over their 
slaves. = law. Postanowić -, to 
make or enact a law. Wnieść-, 
to bring in a bill, to propose a law. 
Artykuły -a, the articles of a Jaw. 
Znieść, uchylić-, to repeal a law. 
- które poszło w przedawnie- 
nie, a law fallen into disuse. To się 
zamieniło w-, it is become a 
law. Mieć moc -a, to have the 
force of law, to be law. Dyktować 
-a, to give the law. Mieć- za so- 
bą, po sobie, to have the law on 
one's side. Uczyć się -a, to study 
the law. Wykładać -, to teach 
law. Szkoła -a, school of law. 
Uczeń -a, student of law. Doktor 
-a, doctor of laws. - narodów, 
the law of nations.- przeciw zbyt- 
kowi, sumptuary laws. - odwetu, 
the law of reprisals. - przyro- 
dzone, the law of nature. - bo- 
skie i ludzkie, divine and human 
laws. - cywilne, Rzymskie, ka- 
noniczne , the civil law, the Roman 
law, the canon law. - a wojenne, 
martial law. 
PRAWODAWCA, Y, 6. m. le- 
gislator. 
PRAWODAWCZY, A , e , legis- 
lative. Władza -a , legislative 
power. 
PRAWODAWSTWO , A, s. n. 
legislation. 
PRAWOLOMNY, a,e, breaking, 
infringing, or violating the law. 
PRAWOMOCNY, good inlaw. 
PRAWOŚĆ, set, s. f. rectitude, 
integrity, equity, uprightness, 
righteousness; lawfulness. 
PRAWOWAĆ SIĘ, wuję się, 
w. n. z kim, to sue one at law, to 
be at law with him, to prosecute 
at law. 
PRAWOWIERNIE, adv. ortho- 
doxly. 
PRAWOWIERNOSĆ, ści, s.f. 
orthodoxy. 
PRAWOWIERNY, a , e , ortho- 
dox. 
PRAWOZNAWCA , y, s. m. ju- 
risconsult , lawyer. 
PRAWOZNAWSTWO, A,s.n. 
jurisprudence. 
PRAWY, a, e, right. - a ręka, 
- a noga, the right hand, the 
right leg. - a strona, the right 
side. - y brzeg rzeki, the right 
bank of a river. - e skrzydło ar- 
mii, the right wing of an army. Na 
prawo, w prawo, on the right 
hand. = fig. right, legitimate; 
true, upright, righteous. Człowiek 
-y, an upright man. Serce -e, an 
upright heart. Sędzia - y, an in- 
corruptible judge. - a władza, 
lawful authority. - e małżeństwo, 
a lawful match, a legitimate mar- 
riage. - e potomstwo, lawful issue, 
legitimate children. - y przyja- 
ciel . a true friend. 
PRE 
PRĄŻKA, i, s. f. dim. of PRĘ- 
GA, stripe, streak. 
PRĄŻKOWANY, PRĄŻKOWA- 
TY, a, e, striped, streaked. 
PRAŻNIK, a, s. m. wake. 
PRAŻYĆ, zę, v. imp. UPRAŻYĆ, 
żę, v. perf. to broil, to toast, to 
torrefy. - zboże, to parch corn. 
Słońce parzy, the sun is scorching 
hot.- z dział do nieprzyjaciela, 
do miasta, to keep up a brisk Era 
upon the enemy, to cannonade a 
town. - SIĘ przy ogniu, to roast 
one's self near a great fire. 
PREBENDA, y, 8. f. prebend, 
ecclesiastical benefice, living. 
PREBĘDARZ, a, s. m. preben- 
dary, incumbent 
PRĘCIK, a , s. m. switch, small 
twig; Bot. stamen , stamina. 
PRĘCIKOWY, a , e , staminal, 
staminate, staminiferous. 
PRĘCIUCHNO, PRĘC1UTKO, 
intens. form of the adverb PRĘD- 
KO. 
PRĘCIUCHNY, PRĘCIDTKI, in- 
tens. form of the adjective PRĘDKI. 
PRECZ, adv. hence, away. Pójść 
-, to go away. Pójdź -, get you 
away, get you gone. - mi z oczu, 
get out of my sight. - z nim, cut 
with him.- za górami, far beyond 
the mountains. 
, PRĘDKI, a, E,fast, quick, 
swift, speedy, prompt Koń -i, a 
fast running horse.-a odpowiedź, 
speedy answer. - a śmierć, a sud- 
den death. 
PRĘDKO, adv. Cast, quickly, 
qnick, speedily. - iść, biedź, to 
walk, run fast - mówić, to speak 
fast. Czas - Upływa, time flies 
fast Za -, too fast. Ten zegar 
idzie za -, that clock goes too 
fast. Na prę dee, hastily, in a hurry. 
Im prędzej tern lepiej, the sooner 
the better. Prędzej czy później, 
sooner or later. Co prędzćj, as 
soon as you can. Pospiesz tarn co 
prędzej ,jak najprędzej, run thi- 
ther as fast as you can. Nie mogłem 
prędzej przyjść, I could not come 
sooner. 
PRĘDKOŚĆ, ści, s.f. quickness, 
swiftness, speediness, promptness. 
PRĘGA, i, s. /. stripe, streak. 
PRĘGOWANY, PRĘGOWATY, 
A, e, striped, streaky. 
PRĘGIERZ, A,s.m. pillory. Po- 
stawić pod -em, to put into the 
pillory. 
PRENUMERATA,Y, 8. f. sub- 
scription. - na dziennik, na pi- 
smo periodyczne, subscription to a 
newspaper, to a literary review. 
Otworzyć ogłosić, -ę, to open a 
subscription. Dzieło wydawać na 
-ę, to bring out a book by way of 
subscription. 
PRENUMERATOR , A , s. m. 
subscriber. Ten dziennik ma wie- 
lu prenumeratorów, that newspa- 
per has a great number of subscri 
bers. 
PRENUMEROWAĆ, nun?,v. n. 
imp. na dzieło, to subscribe for » 
work. PRO 
PRĘT, a, ». m. rod, twig, switch. 
Trzepać-em, to switch. - mier- 
niczy, perch, rood. 
PRETENSJA, yi, s.f. pretension, 
claim. Rościć sobie pretensye do 
czego, to lay or make claim to a 
thing. Odstąpić, zrzec się swych 
pretensyi, to give up or renounce 
one's pretensions. Ma pretensye 
do dowcipu, do wysokiego uro- 
dzenia , he has, he makes preten- 
sions or* he pretends to wit, to 
birth. Ta kobieta ma jeszcze pre- 
tensye do piękności, that woman 
still makes pretensions to beauty. 
PREWET, v,s.m. privy, draught- 
house, jakes, water-closet. 
• PREZENT, u, 5. m. PREZEN- 
CIK, dim. present. Ofiarować, 
dać, zrobić -, to make a present, 
see DAR, PODAREK, PODARU- 
NEK. 
PREZENTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to present. - kogo komu, to in- 
troduce one to a person. - broń, 
to present arms. - SIĘ, to make 
one's appearance. Dobrze się pre- 
zentuje, he has a genteel, a graceful 
address. 
PREZES, a, s. m. president, 
Chairman. 
PREZESOWA, ej, s. f. wife of a 
president. 
PREZESOSTWO, a, s. n. the 
office of a president, presidency, 
presidentship. Państwo prezeso- 
stwo, coll, the president and his 
wife. 
PREZESOWSKI, a, e, presiden- 
tial. 
PREZYDENCYA, yi, s. f. pre- 
sidency, presidentship. 
PREZYDENT, a , s. m. presi- 
dent. - Stanów Zjednoczonych, 
the president of the United States. 
PREZYDENTOWA, ej, s.f. wile 
of a president. 
PREZYDOWAĆ, duję, v. n. to 
preside. - na posiedzeniu, to 
preside over a meeting. 
PREZYDUJĄCY, ego, S. m. pre- 
sident, chairman. 
PRÓBA, y, s. f. proof, trial, test, 
ordeal. - ę robić z kim, z czerń, 
to try a person or a thing. Wziąć 
chłopaka do terminu na -ę, 
wziąć sługę na -ę, to take an 
apprentice upon trial, a servant 
upon liking. Wytrzymać -ę, to 
stand the test. Wystawić kogo na 
ciężką -ę, to put one to a severe 
trial. Przejść przez ciężkie -y, 
to go through hard or severe trials. 
Nie lękać się -y, to be proof 
against every thing.- ognia, wody 
wrzącej, ordeal by fire, by hot 
water. - złota, srebra, assay of 
gold or silver. 
PROBIERCZY, a, e, kamień, 
touchstone. 
PROBIERZ, a, s. m. assayer. 
PRÓBKA, i, s. f. dim. spe- 
cimen, pattern, sample. 
PROBOSTWO, a, s. n. parson- 
age, curacy. 
PROBOSZCZ, a , s. m. parish- 
priest, parson , curate. 
PRO 
PRÓBOWAĆ, "buję, v. imp. 
SPRÓBOWAĆ, buję, v. perf. to 
try, to pul to the test; to attempt, 
to try. - konia, pióra, sukni, 
broni, to try a horse, pen, coat, 
fire-arms. - złota, srebra, to 
assay gold or silver. - wszelkich 
sposobów, to try all means, to 
leave no expedient untried. - 
szczęścia, to take one's chance. -- 
czego, to try or taste a thing. Spró- 
buj tego wina, taste this wine. - 
SIĘ z kim, to try mastery, to vie 
strength with another. Spróbować 
się z kim żelazem, to measure- 
one's sword with another. Spró- 
bujmy się, let us see which is the 
stronger of the two. 
PRÓBOWANIE, a, S. n. the act 
of trying, probation. 
PRÓĆ, PRUĆ, PORĘ, PORZESZ, 
porze, v. imp. to unsew, to un- 
seam, to rip up; fig. to plough, to 
furrow, to cleave. - ziemię, to 
break ground, to plough ground.- 
morze, to plough the main. 
PROGA, v , s. f. sling. Kamień 
rzucony z -y, a stone whirled 
from a sling. 
PROCA RZ, a , s. m. slinger. 
PROCEDER, u, s. m. proceeding 
at law, legal procedure. 
PRÓGENT, u, s. m. percent, in- 
terest. Dać pieniądze na -, to 
lay out money on interest. Poży- 
czać na -, to lend money on in- 
terest. Zapłacić z -em, to pay or 
return with interest. - od -u, in- 
terest on interest, compound in- 
terest. 
PROCENTOWICZ , a , s. m. 
usurer, see LICHWIARZ. 
PROCES, u, s. m. process, law- 
suit, action, cause, case. Wytoczyć 
komu -,to take the law of one, to 
bring or enter an action against 
one. Zrobić komu -, to go to law 
withone. Miecz kim,-, to beat 
law with one. Wygrać - , to gain 
or carry one's cause. Przegrać-, to 
be cast at law. - chemiczny, chy- 
mical processes. 
PROCESOWAĆ SIĘ, see PRA- 
WOWAĆ, SIĘ. 
PROCESYA, Yi, s. f. procession. 
Iść za - ą, z -ą chodzić, to go 
processioning, to go in procession. 
PROCE.SYONALNIE, adv. pro- 
cessionally. 
PROCESYONALNY , A, E, pro- 
cessional. 
PROCH, u, s. m. dust, powder. 
Na -utrzeć, utłuc, w - obrócić, 
to reduce to powder, to pulverize. 
- jesteś i w - się obrócisz, Łhou 
art dust and shall to dust return. 
Otrząsnąć z -u, ivy trzepać z-u, 
to shake the dust from a thing. - 
strzelecki, gunpowder. Jeszcze 
-u nie wąchał, fig. he has never 
smelt gunpowder. -u nie wyna- 
lazł, fig. he is no conjuror, he 
will not set the Thames on fire. 
Szkoda -u, to waste powder and 
shot, to waste one's powder on 
sparrows. Strzela bez -u, he is 
a liar. 
PRO 
PRÓCHNIEĆ, nieję, v.n.imp. 
to rot, to moudler, to tura to 
dust. 
PRÓCHNO, a, s. n. rotten wood. 
PROCHOWNIA, WNi, s.f. gun- 
powder-mill. 
PROCKOWNICA, y, PROCHO- 
WNICZKA, i, s.f. powder-horn. 
PROCHOWNIK, A, s.m. gun- 
powder-maker. 
PROCHOWY, a, e, of powder. 
Młyn -y, powder-mill. 
PRÓCZ, prep. (with the gen. 
case), besides, except, excepting. 
- twego ojca, nie było nikogo, 
there was nobody besides your 
father. Baje mu tyle, a - tego 
stołuje go, he allows him so much 
and boards him besides. Wszyscy 
- jednego, all except one, see 
OPRÓCZ, WYJĄWSZY. 
PRODUKCYA, Yi, s.f. Polit. 
Econ. production. 
PRODUKCYJNY, A, E, pro- 
ductive. 
PRODUKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to produce. - SIĘ, z czem, to 
make parade of a thing. - się z do- 
wcipem , to make a show of one's 
wit. 
PRODUKOWANIE, A, s. n. the 
act of producing. - się z czem, 
parade, show, ostentation. 
PRODUKT, u, s.m. product, 
produce. Produkta ziemi, the 
products of the earth. Produkta 
rękodzielne, the products of ma- 
nulactures. 
PROFESOR, A, s.m. professor 
teacher. 
PROFESORSKI, a, e, X - 
teacher, professorial. Ton -i, a 
professorial tone. 
PROFESORSTWO , A , s. n. 
professorship. 
PROFIL, v, s.m. profile. 
PROFITKA,i,s.f. saveall. Oga- 
rek na pro/itce postawić, to make 
use of a saveall. 
PRÓG, ogu, s. m. threshold. 
Nie wyruszyć się krokiem za -, 
to keep at home, not to stir abroad. 
Stać u -u, to stand at the door. 
Domowe progi, ojczyste progi, 
one's own home and country. Za 
wysokie progi na nasze nogi, 
one has not free admittance to you, 
your station in the world does not 
admit of my being introduced to 
you. = PROGI, cataracts in the 
river Dnieper. 
PROGNOSTYK, u, s.m. pro- 
gnostic , foretoken, omen. 
PROGNOSTYKOWAĆ, kuję, v. 
imp. to prognosticate, to foreshow, 
to foretell. 
PROJEKT, u, s.m. project, 
scheme , design. 
PROJEKCISTA, y, s.m. pro- 
jector. 
PROJEKTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to project, to form a design, to 
scheme. 
PROM, PRAM , PRUM, u, s.m. 
ferry, ferry-boat. Przewieść na 
promie ludzi, konie, powozy, 
to ferry over men, horses and car- 
263 264 
PRO 
riages. Pezewieść się na promie, 
to pass over. In a ferry-boat. 
PROMIEŃ, nia , s.m. beam, 
ray. -nie słoneczne, the beams 
or rays of the sun. -nie rzucać, 
ciskać, to cast forth or send forth 
rays. - nadziei, a ray of hope. 
«= Mat. radius. 
PR0M1ENIĄCY, a , e, radiant, 
shining, sparkling. 
PROMIENIĆ, nieję, v. n. to cast 
forth rays. 
PROMIENIENIE, a, s.n. ra- 
diation, the emitting or casting 
forth beams. 
PROMIENISTOŚĆ, set, s.f. ra- 
diance. 
PROMIENISTY, A, e, radiant. 
PR0M0CYA,yi, s.f. promotion, 
preferment. 
PROMOWOWAĆ, wuję, v.imp. 
to promote . to prefer, to advance, 
to countenance. 
PROMYK, A, PROMYCZEK, 
czka, s.m. dim. oi PROMIEŃ, a 
faint beam, gleam, glimpse. Pro- 
myk nadziei, the glimpse of hope. 
PROPONOWAĆ, nuję, v.imp. 
to propose, to motion, to move. 
PROPORCYA , yi, s. f. propor- 
tion. W -yi do, in proportion to. 
Zachować -ą, to keep or observe 
proportions. 
PROPORGYONALNIE, adv. pro- 
portionally. 
PROPORCYONALNY,a,e, pro- 
portional. 
PROPORZEC, rca, s.m. PRO- 
PORCZYK , a , dim. streamer, 
pennon, small flag. 
PROPOZYCYA, yi, s.f, pro- 
posal. 
PROROCKI, A, e, of a prophet, 
prophetical. = PROROCZY. 
PROROCTWO,a, s.n. prophecy. 
PROROCZY, a, e, prophetical. 
PROROK, a, s.m. prophet. 
Nikt nie jest prorokiem u siebie, 
nobody is a prophet in his own 
country. Bodajem był fałszywym 
prorokiem, may my prediction 
never prove true. 
PROROKINI, ni, s.f. prophetess. 
PROROKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to prophesy. 
PROŚBA, see PROŻBA. 
PROŚCIĆ, see PROSTOWAĆ, 
UPROŚCIĆ. 
PROŚCIUCHNO , PROŚCIU- 
TKO, PROŚCIUTEŃKO, PRO- 
ŚCIUSIEŃKO, in lens. forms of the 
adverb PROSTO,straightforward. 
PROŚCIUCHNY, a, e, PRO- 
ŚCIUTKI, PROŚCIUTEŃKI, PRO- 
ŚCIUSIENKI, A , IE, intens. forms 
of the adjective PROSTY, straight. 
PROSIAK, a, s.m. PROSIĄTKO, 
A, s.n. pig, sucking pig. 
PROSIANY, a , e, of millet. 
Ziarnko -e, millet grain. 
PROSIĆ, szę, v. imp. to beg, to 
entreat, to request. Proszę cię o 
tę łaskę, I beg this favour of you. 
- o pozwolenie, to beg leave. - 
o przebaczenie, to beg or ask 
pardon. - o pokój, to beg or sue 
for peace. - o jałmużnę , to beg 
PRO 
alms. - kogo o pożyczenie, to 
beg a loan of one. - kogo do sie- 
bie , to invite one, to bid or desire 
him to come. - kogo na obiad, 
to invite one to dinner. Wielu pro- 
szono? how many are invited? 
Proszę uniżenie! (exclamation of 
astonishment), bless me! who would 
have thought it! - SIĘ, to request 
earnestly, to beseech , to solicit. 
Nie daje się długo -, he needs 
no long entreaty. 
PROSIĆ SIĘ, v. n. imp. to far- 
row, see v.perf. OPROSIĆ SIĘ. 
PROSIĘ, ęcia, s.n. pl. PRO- 
SIĘTA , pig, sucking pig, farrow. 
PROSIĘCINA „ v, s.f. pig flesh. 
PROŚNA, adj. Świnia, a sow 
big with young. 
PROSO, a , s. n. millet. 
PROSO WY, A, e, of millet; 
Med. miliary. Wysypka-a, mi- 
liary fever. 
PROSPEKT, v, s.m. prospect, 
sight, view.- na dzieło, prospec- 
tus , proposals for a book. 
PROST, (used only with the 
propositions W, NA). IV prost, na 
prost, straightforward. Wprost, 
fig. downright, in plain terms. Po- 
wiedz mu wprost, tell him so 
downright. Wprost odmówić, to 
give a flat denial. Wprost mi od- 
mówił, zaprzeczył,he flatly denied 
it me. 
PROSTACKI, A, e, vulgar, 
mean, churlish, clownish, rude. 
PROSTACTWO, a , s. n. vulga- 
rity, churlishness, rudeness. 
PROSTACZEK, czka , s. m. 
simpleton. 
PROSTACZKA, i, s. f. a vulgar 
woman. 
PROSTAK, a , s. m. a low-bred, 
vulgar man , a churl. 
PROSTAKOWATY, A, e, chur- 
lish , clownish. 
PROSTO, adv. uprightly, per- 
pendicularly. - się trzymać, to 
stand erect. Siedzieć-, to sit in 
an erect posture. Nie może sie- 
dzieć -, he cannot sit upright. = 
straight, straightways, directly. 
Ta droga prowadzi - do Pary- 
ża, that way leads directly to Pa- 
ris. Iść, zmierzać - do celu, to 
go straight to the mark or to one's 
end. -postępować, to walk up- 
right, to act uprightly or sincerely. 
PO PROSTU, downright, in a plain 
way, in plain terms. Po prostu się 
ubierać, to wear a plain suit of 
clothes. Po prostu z kim postępo- 
wać, rozmawiać, to be plain with 
one, to speak to him in plain 
terms. 
PROSTODUSZNOŚĆ, ści, s.f. 
plain-heartedness, ingenuousness, 
good nature. 
PROSTODUSZNY, a,e, plain- 
hearted, simple-minded, ingenuous, 
candid , good-natured. 
PROSTODZIOBY,a, e, straight- 
beaked. 
PROSTOKĄT, A,s. tn. rectangle. 
PROSTOKĄTNY, A, e, rectan- 
gular. 
PRO 
PROSTOKREŚLNY, A, E, recti- 
lineal. 
PROSTOPADŁA, ej, s.f. per- 
pendicular line. 
PROSTOPADLE, adv. perpen- 
dicularly. 
PROSTOPADŁOŚĆ, ści, s.f. 
perpendicularity. 
PROSTOPADŁY, a , e , perpen- 
dicular. 
PROSTOŚĆ, ści, s.f.straightness. 
PROSTOTA, y, s.f. plainness, 
simplicity,ingenuousness, candour. 
PROSTOWAĆ, uję, v. imp. to 
make straight. - S1Ę, to draw 
one's self up, to hold up one's head. 
PROSTY, a, E, straight. Linia 
-a, a straight line. W prostej li- 
nii , straight, straightways. Pocho- 
dzić od kogo w prostej linii, to 
descend Irom one in a direct line. 
-y jak trzcina, he is as straight 
as an arrow, he is erect as a palm- 
tree. Droga-«, the right #ay. 
-ą drogą postępować, fig. to 
walk upright, to (leal honestly with 
one. Kąt -y, a right angle. = 
simple, not compound. Pierwia- 
stki są to ciala -e, the elements 
are simple bodies. Wyobrażenia 
-e i wyobrażenia złożone,simple 
and complex ideas. = bare , mere. 
Uwierzono mu na -e slowo, they 
believed him upon his bare word. 
-ym darem, as a mere gift. Zo- 
stał skazany na -e podejrze- 
nie , he was condemned upon a 
bare suspicion. = having no rank, 
no title. - y żołnierz, a private 
soldier.-y ksiądz, an unbeneficed 
clergyman. =» simple, plain, artless. 
-e ubranie, a plain suit of clothes.. 
-y człowiek, a plain man. -(i 
prawda, the plain truth. -y styl, 
a plain style. = common, vulgar, 
ordinary. - y człowiek, a plain 
vulgar man. -a kobieta, a plain 
vulgar woman, -a wódka, com- 
mon or ordinary brandy. 
PROSZCZEK, czka, s.m. (a, 
plant), southernwood. 
PROSZEK , szka , s. m. powder. 
- do zębów, tooth-powder. - na. 
przeczyszczenie, purging powder. 
Zażywać proszki, to take pow- 
ders. 
PROSZENIE , a , s. n. the act of 
begging , requesting. - za kirn, 
intercession for or in behalf of one. 
PROSZONY, A, e , begged , re- 
quested; bid or bidden, invited.* 
Ilu jest proszonych? how many 
are invited? see ZAPROSZONY. 
PRÓSZYĆ, szę, v. imp. NAPRÓ- 
SZYĆ,szę, v. perf. to sprinkle with 
dust, to powder with dust. Deszcz 
prószy, it drizzles. Śnieg prószy, 
the snow falls in small flakes, it 
snows in small flakes. 
PROTEGOWAĆ, guję , v. imp. 
to protect, to patronise, to counte- 
nance, 
PROTEKCYA,yi, s.f. protection. 
Wziąść kogo pod swą -ą, to 
take one into protection.' Udać się 
pod czyją -ą, to apply to one's 
protection. PRO 
PROTEKCYJNY, A, e, pro- 
tective. 
PROTEKTOR, K,s.m. protector, 
patron. 
PROTEKTORKA, i, s.f. pro- 
PROTEKTORSKI, A, IE, of a 
protector. 
PROTEKTORSTWO, A , s. n. 
protectorship. 
PROTESTACYA, YI, S.f. pro- 
testation. 
PROTESTANCKI, a, e, of a pro- 
testant. Religia protestancka, the 
protestant religion. 
PROTESTANT, s.m. a pro- 
testant. Protestanci niemieccy, the 
German protestants. 
PROTESTANTKA, i, s.f. a pro- 
testant woman. 
■PROTESTANTYZM, u, S.m. 
protestantism. 
PROTESTOWAĆ, tuję , v.imp. 
przecinw czemu, to protest against 
a thing. 
PRÓTOKÓŁ, v, s.m. protocol; 
verbal process; the minutes of last 
sederunt. 
PROWADZENIE, A, s.n. the 
act of leading, conduct, manage- 
ment.- sprawy, the management 
of a business. - wojska, the com- 
mand of an army. - SIĘ, conduct, 
behaviour. 
PROWADZIĆ, dzę , v. imp. to 
lead, to conduct, to convey, to 
carry. - kogo za rękę, to lead 
one by the hand. - do więzienia, 
to lead to prison. - wojsko do bo- 
ju, to lead an army to battle. - 
wojnę, to carry on war, to wage 
war. - handel, to carry on trade 
or commerce. - życie szczęśli- 
we, to lead a happy life. - życie 
samotne, to lead a solitary life. 
- życie bezżenne, to lead a bache- 
lor's life. - kogo za nos, to lead 
one by the nose. - sprawę, inte- 
resa, to manage or carry on a busi- 
ness. - rozmowę, to carry on a 
conversation. - rzecz , to speak. 
Rzecz dalej -, to go on, to con- 
tinue , to proceed. Tak dalej rzecz 
prowadził, he went on or con- 
tinued in the following terms 
er as follows. Dokąd prowadzi ta 
droga? where does that way lead 
to? Droga nasza prowadzi- 
ła przez las , our way lay 
throught the wood. Wstrzemięźli- 
wość prowadzi do zdrowia, tem- 
perance conduces to health. - SIĘ, 
to behave, to conduct one's sell. 
Zle lub dobrze - się, to behave 
ill or well. Umid się -, he knows 
how to behave or conduct him- 
self. 
PROWENT, u, s. m. income, 
revenue. 
PROWIANT, u, s.m. provi- 
sions, victuals, stores. 
PROWIANTOWAĆ, uję, V. imp. 
to supply with provisions. 
PROWIANTOWY, A, e, of pro- 
visions. Komisarz -y, the com- 
missary of the stores, one that 
provides provisions for the army. 
PRO 
PROWINCYA, yi, s. £ province. 
Francya była dawniej podzielo- 
na na -e, France was formerly 
divided into provinces. Szlachcic 
z-yi, a country squire. Wyje- 
chać na-ą, to go into the country. 
Osiąść na -yi, to settle in the 
country. 
PROWINCYAŁ, a, s.m. the 
provincial of an order of monks. 
PROWINCYONALNY,a, e, pro 
vincial. Wymawianie -e, the 
provincial accent. 
PROWINCYONALIZM, u, s.m. 
country-like manners or language. 
PROWINCYDSZ, a, s.m. fam. 
one that is born and bred in the 
country. 
PROWIZOR, a, s.m. foreman 
in an"apothecary's shop. 
PROWIZYA,yi, s.f. percent, 
interest. 
PROZA, y, s.f. prose. Pisać-q, 
to write prose. Pisarze -ę, pro- 
PROZAICZNY, a, e, prosaic. 
PROZATOR, a, s. ni. prosaist. 
PROŹBA , y , s. f. request, en- 
treaty , petition. Usilna -, eager 
suit, earnest entreaty, solicitation, 
urgent request. Na czyją-?,at 
one's request or entreaty. Zezwo- 
lić na -wysłuchać czyjej -y, 
to grant one's request, to comply 
with one's request. Być głuchym 
na czyje -y,to be deaf to one's 
entreaties. Podać -ę do ministra, 
do izb, to present a petition, to 
address or send in a petition to ihe 
minister, to the house. Podać -ę 
do króla, to put up a petition to 
the king. 
PRÓŻNIA, ni , s. f. vacuity, va- 
cuum. 
PRÓŻNIACKI, a, e, lazy, idle. 
PRÓŻNIACTWO , A, s. n. lazi- 
ness, idleness, sloth, inaction, in- 
activity. Próżniactwu się oddać, 
to live or abide in idleness. 
PRÓŻNIACZKA, i, s. f. a lazy 
woman. 
PRÓŻNIACZY, A, e, lazy, idle. 
Próżniacze życie pędzić, to live 
in idleness. 
PRÓŻN1ACZYSKO, A, s. m. and 
n. a downright idle fellow, a lazy 
bones., , 
PRÓŻNIAK, a, s.m. a lazy man, 
a sluggard. 
PRÓŻNIUSIENKI, PROZNIU- 
TENKI, intens. forms of the ad- 
jective PRÓŻNY. 
PRÓŻNIUS1EŃKO , PROZNIU- 
TEŃ KO, intens. forms of the adverb 
PRÓŻNO. 
PRÓŻNO, adv. empty. Wóz 
pocztowy odjechał -, the stage- 
coach is gone back again empty. 
Przyszedł i odszedł -, he came 
and went empty-handed. Nigdy - 
nie przyjdzie, he never comes 
empty-handed. - w butelce, the 
bottle is empty. - u niego to kie- 
szeni , his pocket is empty. Dom 
- stoi, the house is empty. Na 
próżno, in vain, vainly, to no pur- 
pose. 
PRY 
PRÓŻNOŚĆ, ści, s.f. emptiness, 
empty space; fig. emptiness, va- 
nity, folly. Próżności światowe, 
the follies of the world. 
PRÓŻNOWAĆ, nuję, v.n. to be 
idle, to do nothing out of sluggish- 
ness*, sloth. 
PRÓŻNOWANIE,a, s.n. idle- 
ness , laziness, sluggishness, sloth. 
Próżnowanie powód do złego, 
idleness is the root of all evils. 
PRÓŻNY, a, e, empty. -e miej- 
sce , an empty place or space. -y 
■pokój, an empty room. -a szklan- 
ka,wn empty glass. Przyjść, wró- 
cić z próżnemi rękami, to come 
empty-handed. - fig. empty, 
vain, void of sense. -a nadzie- 
ja, an empty hope .-a obawa, 
a groundless fear. -a gadanina, 
idle talk, a discourse void of sense. 
-e usiłowania, fruitless endeav- 
ours. -e nazwisko króla nosić, 
to have but the empty title of a 
king- A 
PRUĆ, see PROĆ. 
PRUCHNO, PRUCHNIEĆ, see 
PRÓCHNO, PRÓCHNIEĆ. 
PRUM, see PROM. 
PRUSACZKA, i, s. f. a woman 
native of Prussia. 
PRUSAK, a, s. m. a Prussian. 
PRUSKI, a, e, prussian. Kwas 
pruski, prussic acid. 
PRUSY, prus, s. pl. Prussia. 
PRYCZA, Y, s.f. field-bed. 
PRYK, a, s.m. Stary pryk, a 
worn out old man. 
PRYKA, i, s.f. stay, prop. Pry- 
kami podeprzeć, to support with 
props. 
PRYM, u, s. tn. (in music), 
treble, the first treble, a treble vio- 
lin; fig. precedency, superiority, 
first place, lead. Trzymać-, to 
have or take the lead. Iść z kim o 
-, to vie with one, to contend for 
mastery. 
PRYMAS, a, s. m. primate. 
PRYMASOWSTWO, A, s.n. pri- 
mateship. 
PRYMASOWSKI, A, E, of a pri- 
mate, primatial. 
PRYSKAĆ, kam, v.n. imp. PRY- 
SNĄĆ, nę, v. inst. to spout out, to 
gush, to spurt. Krew pry snęła mu 
z rany, the blood gushed from his 
wound. Bańka prysła, the bubble 
burst. Prysnąć na kogo błotem, 
to bespatter one with dirt. Pry- 
skające zwierzęta, cetacious ani- 
mals or of the whale kind. 
PRYSKANIE, PRYŚNIĘCIE, a, 
s. n. the act of spouting, gushing, 
spurting, squirting. 
PRYSZCZ,.a, s.m. pimple, pus- 
tule. Obsypany -ami, full of 
pimples. 
PRYSZCZYĆ SIĘ, v.n. to come 
out in pimples. 
PRYSZCZOWATY, a, e, cover- 
ed with pimples, full of pimples. 
PRYWATA, Y, s. f. private in- 
terest. 
PRYWATNIE, adv. privately, 
not publicly. Żyć prywatnie, to 
live a private life. Widziałem go 
265 266 
PRZ 
-, I saw him privately. Pomów 
z nim -, speak to him in private. 
PRYWATNY, A, e, private. 
Człowiek -«, a private man. In- 
teres -y, private interest. Lekcye 
-e, private lessons. 
PRYWET, see PREWET. 
PRZĄDKA, I, s. f. spinster. 
Prządki życia ludzkiego, the fa- 
tai sisters that spin the thread of 
men's life. 
PRZĄŚĆ, przędę, v.imp. to spin. 
PRZAŚNIK, a, s.m. unleavened 
bread. Święto-ów, the feast of 
unleavened bread among the Jews. 
PRZAŚNY, a, e, unleavened. 
Chleb -, unleavened bread; Miód 
-, honey (in opposition to miód 
do picia, mead or hydromel.) 
PRZE, prefixed to verbs conveys 
the idea of carrying or passing from 
one place to another, and is render- 
ed into English by over, across, 
through. Płynąć, to swim; prze- 
płynąć, to cross by swimming, to 
swim through. 
2. It denotes a rupture, and is 
translated by asunder. Łamać, to 
break; przełamać, to break asun- 
der. 
3. It corresponds to the Latin 
and English prefix trans. Przeno- 
sić, to transfer, to transport. Prze- 
pisywać, to transcribe. 
h. It tlenotes that one passes his 
time or spends his fortune in doing 
the action expressed by the simple 
verb to which it is added. Przespać, 
to pass one's time in lying a-bed. 
Przepić, to spend in drinking. 
Przegrać, to lose at play. 
5. I1 marks also a repea ted action, 
and is translated by again, or by the 
Latin prefix re. Przedrukować, to 
reprint. 
6. It sometimes signifies preter- 
mission or passing by indulgently. 
Przebaczyć, to forgive. Przemil- 
czeć, to pass over in silence. 
7. With some verbs it stands in- 
stead of przed, before. Przekła- 
dać komu, to lay before one, to re- 
monstrate with him. Przewidy- 
wać, to foresee. Przepowiadać, to 
foretell. 
8. It has an inchoative signifi- 
cation. Przemówić, to begin to 
speak. 
9. It marks an excess, a supe- 
riority, and is rendered by out, 
over. Płacić, to pay; przepłacić, 
to overpay. Ścigać, to pursue; 
prześcignąć, to outstrip. 
40. Prefixed to some adjectives, 
It heightens their signification, and 
is translated by passing, exceed- 
ingly, very, most. ŚUczay, 
beautiful; prześliczny, passing 
beautiful, the most beautiful, etc. 
PRZEBACZAĆ, am, v. imp. 
PRZEBACZYĆ, czę, v. perf. to 
forgive, to pardon.- nieprzyja- 
ciołom, to forgive one's enemies. 
Nie przebaczamy tym którzy nas 
upokarzają, we do not forgive 
those who humble us. Nigdy so- 
bie nieprzebaczę błędu który po- 
PRZ 
pełniłem, I shall never forgive 
myself for the fault 1 have com- 
mitted. 
PRZEBACZAJĄCY, A, E, forgiv- 
ing. 
PRZEBACZALNY,a, e, pardon- 
able. 
PRZEBACZANIE, k, s. n. the 
act of forgiving. 
PRZEBACZENIE, A, S.n. for- 
giveness, pardon. - krzytod, the 
forgiveness of injuries. Prosić o-, 
to beg or ask pardon. Do -nia, 
pardonable. Nie do -nia unpar- 
donable. 
PRZEBAJAĆ, am, v. perf. go- 
dzinę, wieczór, to pass an hour, 
an evening in prattling. 
PRZEBĄKIWAĆ, kuję,v. imp. 
PRZEBĄKNĄĆ, mę, v. perf. to 
mutter, to give a low sound. Prze- 
bąkują o tern, zaczynają o tern 
przebąkiwać w mieście, there is 
a whisper of such news about the 
town. Słówka nieprzebąknął, he 
did not utter one word. 
PRZEBAŁAMUCIĆ, cę, v. perf. 
czas, to trifle away one's time. 
Przebałamuciliśmy całą noc, we 
have past the whole night in talking, 
playing, etc. 
PRZEBALOWAĆ, luję, v. perf. 
zimę, to pass the whole winter in 
going from one ball to another. - 
majątek, to spend one's fortune in 
giving the balls. 
PRZEBANK1ETOWAĆ, tuję, v. 
perf. to spend in banqueting, feast- 
ing- 
PRZEBARASZKOWAĆ, kuję, V. 
perf. czas, vulg. to trifle away 
one's time. 
PRZEBAWIĆ , wię , v. perf. 
gdzie, to pass one's time some- 
where. Cały ten czas w Paryżu 
' przebawił, he resided all this time 
in Paris. 
PRZEBIĆ, see PRZEBIJAĆ. 
PRZEBICIE, a, s. n. the act of 
piercing through; stabbing, etc. 
PRZEB1EDOWAĆ, duję, v,perf. 
czas jakiś, to live a miserable life 
for some time, to be in great distress 
for some time. 
PZEBIEDZ,see PRZEBIEGAĆ. 
PRZEBIEG, u , s. m. running 
through or over. PRZEBIEGI, pl. 
fig. archness, sliness, artifice, 
shrewdness,craftiness, cunningness. 
PRZEBIEGAĆ, am, v. imp. 
PRZEBIEDZ, gę, gnę, v. perf. to 
run through , to run over, to cross 
running. Przebiegać pola, lasy, 
to run across the fields, the woods. 
Przebiedz most, to cross a bridge. 
Przebiedz kraj, to cross a country. 
Zając przebiegł mu drogę, when 
he went, a hare crossed his way. 
Słońce przebiega zodiak w prze- 
ciągu roku,the sun makes, performs 
the circle of the zodiac in a year.- 
Przebiegać oczyma, to look over 
in haste, to glance over. Przebiedz 
książkę, to rnn over a book, to 
peruse it in haste. Przebiedz za- 
wód życia, to run out one's race. 
Przebiegał co myślą, pamieelg. 
PRZ 
to revolve a thing In one's mind.- 
SIĘ, to run a little, to run up and 
down. 
PRZEBIEGANIE, PRZEBIEŻE- 
NIE, A, s.n. the act of running 
through, of running over; crossing, 
traversing. 
PRZEBIEGLE, adv. silly, art- 
fully, craftily, cunningly. 
PRZEBIEGŁOŚĆ, ści, S. f. sli- 
ness, artfulness, artifice, shrewd- 
ness, craftiness; cunningness. 
PRZEBIEGŁY, a, e, sly, artful, 
crafty, cunning, uncommonly sharp 
in business. 
PRZEBIERAĆ, am, u.tmp.PRZE- 
BRAĆ, biorę, v. perf. to pick, to 
pick and cull, to choose. Przebie- 
rać w czem, fig. to be hard to 
please. Przebierać w jedzeniu, to 
be over nice in eating, to have a 
squeamish stomach, to be very nice 
in one's diet. Kto prosi nie prze- 
biera, beggars must not be choos- 
ers. - Przebierać miarę, to ex- 
ceed the measure, to run out into 
excess; to overdo, to overact. = 
Przebrać kogo, to disguise one. 
Przebrano kogo za kobietę, he 
was disguised in the dress of a 
woman. = Przebierać palcami na 
instrumencie, to finger upon an 
instrument. = SIĘ, to run out, to 
be wasted or spent. Przebrało się 
pieniędzy, we have spent too much, 
we are short of money. Wszystko 
się przebicrze, there is an end of 
every thinę. Już mi się przebrało 
cierpliwości, I am out of patience, 
I cannot bear it any longer.=PRZE- 
BRAĆ SIĘ, to disguise one's self. 
Przebrał się za mnicha, he dis- 
guised himself in the character of 
a monk. Przebrał się za kobietę, 
he disguised himself as a woman.= 
Przebrać się na drugą stronę, to 
get over, to cross over, to pass on 
the other side by stealth. 
PRZEBIERAĆZ, a, s. m. one 
difficult to. please. 
PRZEBIERANIE, a, s. n. the 
act of picking and choosing, pick- 
ing and culling. 
PRZEBIESIADOWAĆ, DUJĘ, v. 
pref, to pass one's time or to spend 
one's fortune in feasting. 
PRZEBIEŻENIE, a, s. n. theact 
of running through or over; travel- 
ling through. - książki, a hasty 
perusal of a book. 
PRZEBIJAĆ, am, v.imp. PRZE- 
BIg, ję, v. per[. to beat through, 
to break through. Przebićwskroś, 
na wylot, to pierce through. Prze- 
bił go szpadą na wylot, he ran him 
through the body with a sword. 
Przebił nieprzyjaciela, he stab- 
bed his enemy, he ran his sword 
through the enemy's breast. Prze- 
bijać pieniądze, to recoin, to coin 
anew. Kości mu przebijają z pad 
skóry, one may see his bone; 
through his skin. Głową mura 
nie przebijesz, prov. one cannot 
attempt impossibilities. Ten pa- 
pier przebija, that paper sinks or 
blo/s- PRZEBIJAĆ SIĘ, to glance' PRZ 
out, to appear. Słońce przebija się 
przez chmury, the sun breaks 
through the clouds. Prawdaprze- 
biła się przez ciemne błędy po- 
gaństwa, truth has pierced through 
the dark shades of idolatry. Miła 
prostota przebija się we wszy- 
stkich jego pismach, a pleasing 
simplicity shines through all he 
wntes.=» Przebić się, to stab one's 
seif. Przebićsięprzez szeregi nie- 
przyjacielskiej to break through 
the enemy's ranks. 
PRZEBITY,a ,e ,pierced through, 
stabbed, transfixed. 
PRZEBŁAGAĆ , am , V. perf. to 
appease by imploring pardon, to 
reconcile. Dać się -, to relent. 
PRZEBÓG ! interj. God! for 
God's sake. 
PRZEBÓJ, oin, s. m. the act of 
breaking, fighting or cutting one's 
way through the enemy's lines. Iść 
na-, pójść -jem, tó make one's 
way through, to break through. 
PRZEBRAĆ, see PRZEBIERAĆ. 
PRZEBRANIE, a, s. n. disguise. 
- miary, excess. 
PRZEBRANY, a,e, disguised. 
PRZEBRNĄĆ, nę , v. perf. to 
ford, to wade over or through. - 
rzekę, to lord a river, to wade over 
or through a river. - przez pia- 
ski, kupy śniegu, to wade through 
sand or snow. -■ trudności, prze- 
szkody, zawady, to overcome or 
surmount difficulties, obstacles. 
PRZEBRUKOWAĆ, kuję, v.perf. 
ulicę, to new-pave a street. 
PRZEBRZYDŁE, adv. abomi- 
nably, detestably, odiously. 
PRZEBRZYDŁY, a , e, excee- 
dingly ugly, foul-faced, abomina- 
ble , detestable, odious. 
PRZEBUĆ, PRZEBUWAĆ, see 
PRZEŻUWAĆ. 
PRZEBUDOWAĆ, doję, v. perf. 
to rebuild, to build again , to new- 
build. Kazał - swój dom z wiel- 
kim nakładem, he caused his house 
Io be rebuilt al a gfeat expense. -, 
to build more than it is necessary, 
to spend money in building. Prze- 
buduje cały rfiajątek, he is like to 
spend all his fortune in building. 
PRZEBUDOWANIE, a, s. n. the 
act of rebuilding. 
PRZEBUDZAĆ, am, v. imp. 
PRZEBUDZIĆ, dzę, v. perf. to 
awake, to wake, to rouse from 
sleep. 
PRZEBUDZENIE, a, s. n. awa- 
king. . 
PRZEBYĆ, see PRZEBYWAĆ. 
PRZEBYCIE, a, s. n. stay, 
residence, sojourn.- rzeki, the 
act of crossing a river. - rozli- 
cznych przeszkód, the overcom- 
ing or surmounting of many obsta- 
cJes. 
PRZEBYWAĆ, am, v. n. imp. 
gdzie, to stay, to remain, to abide 
in a place; to haunt. Dwa lala prze- 
byłem w Anglii, I staid, lived or 
remained two years in England. - 
u kogo, to live or stay with one. 
Kruki lubią - między trupami f 
PRZ 
ravens delight to live among dead 
bodies. PRZEBYĆ, będę, v. a. perf. 
to cross or go through, to cross or go 
over. Przebyliśmy rzekę, morze, 
góry, we crossed the river, went 
over the sea, crossed the mount- 
ains. Przebyliśmy wiele trudno- 
ści, we overcame or surmounted 
many difficulties. 
PRZEBYWANIE, a, s. n. gdzie, 
long residence in a place; - rzek, 
the act pi crossing rivers. 
PRZEĆ, prę , v. 1) a. imp. to 
press hard, to push,to drive for- 
ward, to propel. -- nieprzyja- 
ciela, to press, push or drive back 
the enemy. Czuję że coś mnie prze 
w piersiach, I feel a pain which 
oppresses my chest. Kolki, wiatry 
go prą, he is troubled with the 
griping in the guts, or with the 
gripes; 2) n. to be sultryhot. Słoń- 
ce pre, it is sultry hot. = (said of 
hay) to mow-burn. Siano przeje, 
the hay is mow-burnt. 
PRZECEDZAĆ, AM , v. imp. 
PRZECEDZIĆdzę, v. perf. to 
strain or filter through. Przece- 
dzacie komara, a połykacie wiel- 
błąda, Matthiew, 23, 24, you strain 
out the gnat and swallow the camel. 
PRZECEDZANIE, PRZECEDZE- 
NIE, a, s. n. straining, filtration, 
percolation. 
PRZECENIAĆ, am, v. imp. 
PRZECENIĆ, NiĘ,v.perf. to charge 
or ask too much, to overrate. Ku- 
pcy zwykle przeceniają swój to- 
war,tradesmen are used to overrate 
their goods or commodity. 
PRZECENIANIE, PRZECENIE- 
NIE, a, s. n. the act of overrating. 
PRZECHADZAĆ SIĘ, am się , v. 
n.imp.to walk. Przechadza się po 
ogrodzie, he walks in the garden. 
Lubię -ale nie lubię biegać,! 
love walking, but I don't like to run. 
PRZECHADZANIE SIĘ, a,s. n. 
walking. 
PRZECHADZKA, i, s, f. walk, 
walking place. Przechadzka jest 
dobra dla niego, walking is good 
for him.Zsć, pójść na przechadzkę, 
to take a walk. Piękne są prze- 
chadzki w bliskości tego miasta, 
there are fine walks in the neigh- 
bourhood oi that town. 
PRZECHCIEĆSIĘ,v.n. impers. 
to be out of conceit with a thing, 
see ODECHCIEĆ SIĘ. 
PRZECHERA, v, s. m. a cunning 
blade. 
PRZECHŁADZAĆ , am , v. imp. 
PRZECHŁ0DZ1Ć, dzę , v. perf. to 
cool, to make Cool. 
PRZECHLUBIAĆ SIĘ, see PRZE- 
CHWALAĆ SIĘ. 
PRZECHÓD, odu , s. m. the act 
of passing; passage, thoroughfare. 
-wojska, the passage of the army. 
Pójść na --, to go out to do one's 
needs. Poszedł na -, he is in the 
yard. 
PRZECHODNI, A , e , passable, 
serving for passage. Dom przecho- 
dni, a house that is a thoroughfare, 
Gram. transitive.Stowa sąprzecho- 
PRZ 
dnie i nie przechodnie, the verbs 
are transitive and intransitive. 
PRZECHODZENIE, a, s.n. thfr 
act of passing; passage, transition. 
-dusz, the transmigration of souls, 
metempsychosis.- SIE, see PRZE- 
CHADZANIE SIĘ. 
PRZECHODZIĆ, uzą,v.a. perf. 
to spend in walking. Przechodzi- 
łem dwie godziny, I spent two 
hours in walking, I walked two 
hours. W tej sukni przechodzę .la- 
to, I'll wear this coat during the 
whole summer, this coat will last 
me the whole summer. 
PRZECHODZIĆ, dzę , v. n. imp. 
PRZEJŚĆ,jdę, v.perf. to go througa 
or over, to pass through, to pass 
by. Przejść most, to cross a bridge, 
to go over a bridge. Przechodzić 
przez miasto, to go through the 
town. Przechodził koło drzwi na- 
szych, he passed by our door. 
Alexander przeszedł Eufrat ,-A- 
lexander passed the Euphrates. Ko- 
rona hiszpańska przeszła do 
Burbonów, the crown of Spain has 
passed to the Bourbon family. 
Krew przechodzi z arteryi do- 
żył , the blood passes from the ar- 
teries to the veins. Przechodzić, 
przejść przez ciężkie próby, to 
go through severh trials. Przejść 
do nieprzyjaciela, to run ever to 
the enemy. Przejść przez wszy- 
stkie stopnie,urzędy,to go through 
•all grades, offices. Prawo przeszło 
jednomyślnością, the bill was car- 
ried unanimously. Przejdźmy do 
czego innego, do innej materyi, 
let us pass on to something else, to 
another subject. Gniewa się, ale 
to przejdzie, he is in a passion, 
but it will pass. Burza przeszła, 
the storm blew over. Zimno mnie 
przechodzi, I am benummed with 
cold. Na samą myśl o tern dreszcz 
mię przechodzi, I shudder at the 
very thought of it. = v. a. Prze- 
chodzić co, kogo, fig. to exceed, 
to surpass, to go beyond, to excel. 
- kogo nauką, pięknością, mę- 
ztwem, to surpass one in learning, 
beauty, courage. Przejdzie wszy- 
stkich uczonych swego wieku, he 
'll surpass all the learned men of his 
age. To przechodzi wyobrażenie, 
ludzkie pojęcie, that exceeds ima- 
gination, is beyond the reach of 
human understanding. To prze- 
chodzi moje pojęcie, I do not un- 
derstand that, that's beyond my 
reach. = PRZECHODZIĆ SIĘ, 
PRZEJŚĆ SIĘ, to walk, to take a 
walk. Chcesz przejść się ze mną? 
will you take a walk with me? 
PRZECHODZIEŃ, dnia, s.m. 
passenger. Ludzie przechodniami 
na ziemi, mankind are only pas- 
sengers on earth. 
PRZECHOROWAĆ, ruję, v.perf. 
to labour under a distemper for a 
length of time. Przechorował dwa 
lata, he has been ill these two 
years. 
PRZECHOWYWAĆ, wuję, V. 
imp. PRZECHOWAĆ, am, v. perf. 
267 268 
PRZ 
to keep, to preserve. Przechować 
owoce przez zimę, to preserve 
fruit in winter. Przechować pa- 
mięć wielkich czynów, to preserve 
the memory of great actions. = to 
hide, to conceal. Przechowywać 
rzeczy skradzione, to conceal 
stolen goods. - złodzieja, to con- 
ceal or harbour a thief. 
PRZECHOWYWACZ, A, s.m. 
concealer of stolen goods. 
PRZECHOWYWANIE, PRZE- 
CHOWANIE, a, s. n. the act of 
keeping, preserving; concealment, 
concealing. 
PRZEĆHRZCIANKA, I, s. f. a 
new christened Jewess. 
PRZECHRZCIĆ, cę, v.perf. to 
baptize or christen again. - SIĘ, 
(said of a Jew), to convert to Chris- 
tianity, to turn to the Christian faith. 
PRZECHRZTA, y, PRZECHRZ- 
CIUK , a , s.m. (in contempt), a 
new-christened Jew, a new con- 
verted Jew, a neophite, a turncoat. 
PRZECHWALAĆ, am, v. imp. 
PRZECHWALIĆ, lę, v.perf. to 
cry up, to extol, to set forth, to 
sing one's praises. PRZECHWA- 
LAĆ SIĘ z czem, to boast or brag 
oi a thing. 
PRZECHWALANIE,^, S. n. ko- 
go, czego, the act of crying up or 
extolling one or a thing. - SIĘ, 
boasting, bragging, making a great 
brag of a thing. 
PRZECHWAŁKA, i, s.f. boast, 
brag; empty threat 
PRZECHYBNĄĆ, nę , v. perf. to 
overturn, to overset. - SIĘ, to 
capsize. Łódź przechybnęla się, 
the boat capsized or was capsized. 
PRZECHYLAĆ, am, v. imp. 
PRZECHYLIĆ, lę, v.perf. to bend, 
to bow down, to make to lean , to 
sway, to bias. - szalę, to turn the 
scale. Przechylić szalę zwycię- 
ztwa, to turn the tide of battle. - 
SIĘ , to lean to one side, to incline, 
to tend towards any part. Przechy- 
lać się na czyje zdanie, to in- 
cline to one's opinion. Na czyjq 
przechylasz się stronę? for or to 
which side do you incline? Zwy- 
cięztwo przechyla się na tę stro- 
nę, the victory inclines to that side 
or begins to declare in favour o. 
that side. Zwycięztwo przechyla- 
ło się już na jedną, juz na drug^ 
stronę, victory inclined sometimes 
to one side, and sometimes to an- 
other. 
PRZECIĄĆ, see PRZECINAĆ. 
PRZECIĄG, u, s.m. wojska, 
the passage of troops. - ptaków, 
flight or migration of birds. - cza- 
su, space of time, interval. W -u 
trzech lat, in the space of three 
years. W-u dwudziestu czterech 
godzin , within twenty four hours. 
- powietrza, draught of air. 
PRZECIĄGAĆ , am , v. imp. 
PRZECIĄGNĄĆ, nę , v. perf. to 
draw through. Przeciągnąć nitkę 
przez ucho igielne, to thread a 
heedle. Przeciągać którędy, to 
pass, to march, to fly through. 
PRZ 
= Przeciągać, Przeciągnąć, 10 
draw out, to protract, to prolong. 
- wojnę, to protract the war. - 
proces, sprawę, to draw out a 
lawsuit, a business in length; to 
spin, prolong or delay a business. 
Przeciągać wyrazy, to draw out, 
drag or drawl out one's words. 
Przeciągnąć kogo na drugą stro- 
nę, to bring one over to a party. 
- na swoje zdanie, to bring over 
to one's own opinion. = SIĘ, to 
linger, to be lingering, to belong 
a doing, to hold out long. Sprawa 
przeciąga się, this law-suit holds 
out too long; it is a lingering busi- 
ness, it goes heavily on. Choroba 
przeciąga się, 'tis a lingering ill- 
ness. - Przeciągać się, to stretch 
one's limbs. 
PRZECIĄGANIE , PRZECIĄG- 
NIĘCIE, PRZEC1ĄGNIENIE , A, 
s. n. the act of draggingor drawing 
through, across, over. =» the act of 
drawing in length, prolonging, 
protracting. 
PRZECIĄGŁY, a , e , drawn out 
in length, protracted. Głos -y, a 
drawling voice. 
PRZECIĄŻAĆ , AM , V. imp. 
PRZECIĄŻYĆ, żę , v. perf. to 
overburden, to overload. Przecią- 
żyć kraj podatkami, to lay too 
heavy taxes, to overtax. Być prze- 
ciążonym pracą, to be overbur- 
dened with work, business. 
PRZECIE , PRZECIE , and with 
the enclitic Ż , PRZECIEŻ, conj. 
yet, however. Zna rzecz, a - 
grubo się pomylił, he is clever 
enough, and yet he committed a 
great mistake. Jeżeli nic jest boga- 
ty,to-ma z czego żyć, if he be not 
rich, yet he has wherewithal to live. 
Cóż ci jest - ? what is the matter 
with you? Przecież skończyło się, 
it is finished though, for all that. 
- przyszedł, at last he is come. 
Powiedz nam przecie jak się to 
Stalo , pray, tell us how it happen- 
ed. Odpowiedz -, answer then. 
Uspokoj Się -, pray, set your 
heart at ease. 
PRZECIEC, see PRZECIEKAĆ. 
PRZECIĘCIE, a, s.n. the act 
of cutting asunder. = Geom. bi- 
section , intersection. Punkt -eta, 
the point where two lines intersect. 
W przecięciu, on an average. 
PRZECIEKAĆ, am, v. n. imp. 
PRZECIEC, kę, v. perf. to leak, 
to run out, to permeate. Ta mate- 
rya, ta skóra nie przecieka, this 
stuff, tnis leather is waterproof. 
PRZECIERAĆ, am, v.imp.PRZE- 
TRZEĆ , irę, v. perf. to hurt by 
rubbing; to clean by rubbing. Ob- 
róż przetarła psu skórę, the col- 
lar has galled the dog's skin. Prze- 
cierać sobie oczy, to rub one's 
eyes. Niebo przeciera się, the 
weather is clearing up. Przetarł 
się między ludźmi, na świecie, 
good company has brightened him 
up or has refined his manners. 
PRZECIERPIEĆ, pię , v. perf. 
to endure, to suffer, to bear. Hem 
PRZ 
ja przecierpiał! how many evils 1 
have endured! 
PRZECIĘTY, A, e, cut asunder; 
intersected, bisected. Kraj -y 
wzgrórkami i strumieniami, a 
country intersected with hills and 
rivulets. 
PRZECIĘŻKI, a , E, too heavy. 
PRZECINAĆ, am, v. imp. PRZE- 
CIĄĆ, tnę, v. perf. to cut through, 
to cut asunder. Przeciąć co na pól, 
to cut a thing in two. - głowę pa- 
łaszem, to cleave or split the head 
with a sabre. - komu twarz, to 
slash one's face, to give one a shash 
across the face. - komunikacyą , 
to cut off the communication. - 
odwrót nieprzyjacielowi, to cut 
off the enemy's retreat. - pasmo 
życia, to cut the thread of one's 
life. - Geom. to intersect, to 
bisect. Dwie linie lub dwie pła- 
szczyzny mogą się przecinać na- 
wzajem, two lines or two planes 
may intersect each other. 
PRZECINEK, nka, s.m. comma. 
PRZECISKAĆ, am, v.imp. PRZE- 
CISNĄĆ, nę, v. per/, co przez co, 
to force or press a thing through. 
- SIĘ przez tłum, to squeece 
through a crowd, to get through 
the crowd. 
PRZECIW, PRZECIWKO, prep. 
(with the genit. or dat. case), 
against, over against, opposite. - 
tego kościoła, over against this 
church. Normandya leży - W. 
Brytanii, Normandy is situated 
over against Great Britain. Niczem- 
eś ty - niemu, when compared 
to him you are nothing. Wyjść - 
komu, to come to meet one. Iść- 
nieprzyjacielowi, to march against 
the enemy. Wszyscy są - niemu, 
every body is against him. Kto nie 
jest ze mną, jest - mnie„ he that 
is not with me is against me. Pły- 
nąć - wodzie, to swim against 
the stream ; to sail up a river; to 
sail against the tide. Co masz - 
temu? what have you to object to 
it? Mówisz- samemu sobie, you 
contradict yourself. 
PRZECIWDZIAŁAĆ, v. n. imp. 
to counteract. 
PRZECIWIĆ SIĘ, wię się, v. n. 
imp. to oppose, to contradict, to 
run counter, to clash with. 
PRZECIWIEŃSTWO, a, s.n. 
opposition, contradiction, contrast. 
PRZECIWKO, NA PRZECIW- 
KO, adv. overagainst, over the way. 
PRZECIWKOSTOP, A, s. m, 
antipodes. 
PRZECIWLEGŁE, adv. in a 
situation to face each other, against 
each other. 
PRZECIWLEGŁOŚĆ, ści, S. f. 
situation against each other. 
PRZECIWLEGŁY, a,e, situated 
against each other, opposite. Bie- 
guny są sobie -łe, the two poles 
are diametrically opposite. Te dwa 
zdania są sobie -łe, two propo- 
sitions diametrically opposite. 
PRZECIWNICZKA, I, s. f. » 
female adversary. PRZ 
PRZECIWNIE, adv. on the con- 
trary. Przechonieś mi powiedział, 
you told me the contrary. On - 
utrzymuje, he maintains a contra- 
ry opinion. Wszystko - robi, he 
does just the reverse of what he is 
told. 
PRZECIWNIK, A, S.m. adver- 
sary, antagonist. 
PRZECIWNOŚĆ, ści, s. f. con- 
trariety, adversity, reverse of for- 
tune. Walczyć z -ciami, to 
struggle with adversity. Mężnie 
znosić -ści, to bear up against the 
weight of adversity. 
PRZECIWNY, a, e, contrary, 
adverse. Wiatr był nam -y, the 
wind was contrary to us. Los - y, 
adverse fortune. Być -ego zda- 
nia, to be of a contrary opinion. 
Nie jestem temu - y, I do not op- 
pose it. -y prawdzie, contrary 
to truth. Na -ym brzegu, on the 
opposite shore, 
PRZECIWPODKOP, u, s. m. 
Mil- counter-mine. 
PRZECIWPOŁOŻENIE, a , s.n. 
Astr, opposition. - gwiazd, the 
opposition of the stars. 
PRZECIWPROSTOKĄTNA, Y, 
$,f. Geom. hypothenuse. 
PRZECIWSKARPA, Y, S.f. coun- 
ter-scarp. 
PRZECKNĄĆ SIĘ, nę się , v. n. 
perf. to awake, to start from sleep. 
PRZECUCIĆ, cę, v. perf. to 
awake, to rouse from sleep. - SIĘ, 
to start out of sleep. 
PRZECUDNIE , PRZECUDO- 
WNIE, adv. wonderfully, mar- 
vellously, admirably well. 
PRZECUDNY , PRZECUDO- 
WNY, a , e , wonderful, marvel- 
lous , admirable. 
PRZECZĄCY,A, e , negative. 
PRZECZEKAĆ, am , v. perf. ja- 
kiś czas, to stay for a certain 
time. - co, to stay till something 
be over. Nie mogłem - deszczu, 
I could not stay till the rain has 
ceased. - kogo, to stay longer 
than another person. -jeden dru- 
giego , to stay out each other. 
PRZECZENIE,A, s.n. negation. 
PRZECZUĆ,seePRZECZUWAĆ. 
PRZECZUCIE , A, s.n. antici- 
pation , foreboding , misgiving of 
what shall happen, second sight. 
Miałem przeczucie że umrze, I 
had it in my tnoughts or I thought 
it all along that he should die. 
Miałem jakieś -, I had my fore- 
boding. Mam - że to nieszczę- 
ście nastąpi , my heart misgives 
me that this misfortune should 
happen. 
PRZECZUWAĆ', am, v.imp. 
PRZECZUĆ, ję, v. perf. to antici- 
pate by a.secret feeling, to foresee, 
to have a foresight of, to have in 
one's thoughts any thing that shall 
happen. Przeczuwam coś złego, 
my heart misgives me. Przeczu- 
wać niebezpieczeństwo, trudno- 
ści, to anticipate danger,difficulties. 
Jak mogłem to przeczuć? how 
could I anticipate such a thing ? 
PRZ 
PRZECZUWANIE, k,s.n. the act 
of anticipating something future. 
PRZECZYĆ, czę, v.n.imp. to 
deny, to contest. - jakiej pra- 
wdzie, to deny a fact. On przeczy 
temu, he denies it is so. Nie prze- 
czę tej prawdzie, I do not deny 
that truth. Nie przeczę temu, I do 
not deny it. 
PRZECZYSZCZAĆ, am, v.imp. 
PRZECZYŚCIĆ, szczę, v.perf. to 
cleanse, to purge, to purify. - 
krew, to cleanse the blood. - żo- 
łądek, to take a purge. Potrzebu- 
jesz przeczyścić się , a purge 
would do you good, you must take 
a purge. 
PRZECZYSZCZANIE , a , S. n. 
the act of cleansing, purging. 
PRZECZYSZCZENIE, a, s.n. 
purge. Proszek na przeczyszcze- 
nie , purging powder, cathartic me- 
dicine. 
PRZECZYTAĆ, am , v. perf. to 
read over. - w gios, to read 
out. 
PRZECZYTANIE, A, s. n. the 
act of reading. Po -niu książki, 
after having read that book. Nie do 
-nia, illegible. 
PRZED . and sometimes for the 
sake of euphony, PRZEDE, prep. 
(which governs the instr, case when 
rest or situation in a place is ex- 
pressed , and the acc. when motion 
to a place is signified), before; from. 
1. Relating to place. Przed ko- 
ściołem , before the church. Wyjść 
przed króla, to go before the 
king. Kryć co przed kirn, to hide 
or conceal a thing from one. Co 
jest zakryte przed oczami tu- 
dzkiemi, that which is hidden from 
the eyes of men. Uciekać przed 
kim, to fly from one. 
2. Relating to time. Przedpoto- 
pem, before the deluge. Przed po- 
łudniem , before noon, in the fore- 
noon. Przededniem, before day- 
break , before day-light. Przed 
chwilą, but a while ago. Przed 
rokiem, a year since or ago. Sły- 
szałem o tern przed trzema dnia- 
mi, I heard it three days ago. 
Przed laty, in times of old, of 
y°PRZEDAĆ, see PRZEDAWAĆ. 
PRZEDĄĆ, see PRZEDYMAĆ. 
PRZEDAJNIE, adv. in a venal 
manner, mercenarily. 
PRZEDAJNOŚĆ, set, s. f. vena- 
lity, mercenariness, bribery. 
PRZEDAJNY, a, e, venal, mer- 
cenary. Człowiek-y,- a dusza, 
he is a venal, groveling, base, mer- 
cenary soul. 
PRZEDALPEJSKI, a , E, cisal- 
pine. 
PRZEDARCIE, a , s. n. tearing 
asunder, tear, rent. 
PRZEDARTY, A, E, torn asunder, 
rent. , 
PRZEDĄSAĆ SIĘ, AM się , v. n. 
perf. to have done pouting. 
PRZEDAWAĆ, daję , v. imp. 
PRZEDAĆ, dam, v. perf. to sell. 
Przedatoać na funty, na łokcie, 
PRZ 
na korce, na wagę, to sell by the 
pound, by the yard, by the bushel, 
by weight. Przedać najwięcej da- 
jącemu t to sell to the highest bid- 
der. - za gotowe pieniądze, to 
sell for ready money. Przedai mi 
towarów za tysiąc franków, he 
has sold me goods to the amount of 
a thousand francs. Przedać drogo 
życie, fig. to sell one's life dearly. 
Przedałby ostatnią koszulę, he 
would part with his very shirt. Prze- 
dałby ojca i matkę, he would sell 
his dearest friend lor a groat. Wszy- 
stkichby ich przedai, he would 
sell them all; he is too sharp or 
cunning for them all. Psu oczy 
przedała, she is lost to all sense of 
shame. Nie przedawaj niedźwie- 
dzia aż będzie zabity, prov. one 
must not sell the bear'sskin, before 
he is caught. - S1Ę, to sell, to go 
off. To się dobrze przedaje, that 
sells at a good price. 
PRZEDAWACZ, A, PRZEDA- 
WCA, y, s. m. seller, vender. 
PRZEDAWAN1E, PRZEDANIE, 
A, 8. n. the act ol selling. 
PRZEDAWNIENIE, A, 8. n. 
desuetude. Pójść w -, to fall into 
desuetude. = (in Law), prescrip- 
tion. 
PRZEDAWNIONY, a r e, fallen 
into desuetude. = got by prescrip- 
tion. 
PRZEDAŻ, y, 8. f. sale, vendi- 
tion. - przez licytacyą, sale by 
auction. Na -, for sale. Dom na-, 
a house for sale, a house to be sold. 
Wystawić co na -, to put up for 
sale, to expose to sale. Ma sumie- 
nie , zdolności na - fig. his con- 
science , his talents are at the ser- 
vice oi the highest bidder. 
PRZEDEMNĄ, before me. 
PRZEDEN, contracted from 
PRZED NIM, PRZED NIĄ, before 
him, before her. 
PRZEDEPTAĆ, cę, v. perf. 
PRZEDEPTYWAC, tuję,v,imp. to 
even or smooth by treading upon. 
Przedeptać ścieżkę, to clear a 
footpath, which was overgrown 
with grass, weeds. 
PRZED1MEK, MKA, 8. m. Gram. 
article. 
PRZEDŁUŻAĆ, am , v. imp. 
PRZEDŁUŻYĆ, żę, v. perf. to 
lengthen , to prolong, to protract. 
-linią, to lengthen out a line.- 
komu życie, to lengthen one's life. 
Przedłużyć termin wypłaty, to 
prolong the term of payment, to 
give a longer time for payment. - 
zawieszenie broni, to prolong a 
truce. Przedłużać zgłoskę, to 
lengthen a syllable. 
PRZEDŁUŻANIE, PRZEDŁU- 
ŻENIE , A, 8. n. prolongation, act 
ot lenghtening. - drogi,muni, the 
prolongation of a road, of a wall. 
- rozejmu, terminu, the prolon- 
gation of a truce, of term. 
PRZEDŁUŻONY, a,e; lengthen- 
ed, prolonged, portracted. 
PRZEDMIEJSKI, a, E, suburban. 
PRZEDMIEŚCIE, a, 8. n. suburb. 
269 270 
PRZ 
PRZEDMIOT, u, s. m. object. 
Barwy są -em widzenia, dźwięk 
jest -em słuchu, colours are the 
objects of the sight, and sounds 
those of hearing. Dobro jest -em 
woli, good Is the object of our will. 
Być -em pośmiewiska, to be the 
object of raillery. - życzeń, mi- 
łości , the object of desires, love. = 
object, subject, topic, theme, mat- 
ter. Każda umiejętność ma swój 
właściwy -, every science has its 
object, that which a science is con- 
versant about. -em medycyny jest 
ciało ludzkie, medicine has for ijts 
object the human body or is con- 
versant about the human body. - 
książki, rozmowy, the subject of 
a book, of conversation. Rozma- 
wialiśmy o różnych -ach, we 
have spoken or talked about many 
things. 
PRZEDMIOTOWO,adv. objec- 
tively. 
PRZEDMIOTOWOŚĆ, ści, s. f. 
objectiveness. 
PRZEDMIOTOWY, a, e. objec- 
tive. Szkło -e object-glass. 
PRZEDMOŚCIE, A, s.n. place 
before a bridge. 
PRZEDMOSTOWY, a, e, situated 
before a bridge.-y szaniec, Fort. 
a trench thrown up at the entrance 
of a bridge, tete-de-pont. 
PRZEDMOWA, y, s. f. preface, 
see PRZEMOWA. 
PRZEDMUCHIWAĆ, chwę, v. 
freq. PRZEDMUCHNĄĆ, nę, v. 
perf. to blow through; to remove 
or separate by blowing. 
PRZEDMUR, u, s. m. PRZED- 
MURZE, a , s. n. bulwark. Sobie- 
ski by l przedmurzem Chrześciań- 
stwa, Sobieski was the bulwark of 
Christendom. 
PRZEDNI, a, e, fore.- aczęść, 
the fore-part. -e nogi, fore-feet. 
-e zęby^ fore-teeth.-ekoła, fore- 
wheels.-a straż, van-guard; out- 
post. = excellent, splendid, ca- 
pital.-e wino, excellent or capital 
wine. -e jedzenie, capital fare. 
PRZEDNIEJSZY, comp, foremost, 
chief, principal, prime. Przed- 
niejsi panowie, the principal nobi- 
lity. 
PRZEDNIO, adv. exceedingly 
well, capital. 
PRZEDNIOŚĆ, ści, s. f. excel- 
lence , exqhisiteness. 
PRZEDNÓWEK, wka, wku,s. 
m. two or three months before 
113 rvest 
PRZEDOBIEDNI, a, e, before 
dinner. 
PRZEDOSTATNI, a, e,the last 
but one; Gram, penultimate. Zgło- 
ska -a, the penultimate syllable, 
the penultima. 
PRZEDP1ERSIE, A„s. n. breast- 
work, parapet.. 
PRZEDPOKÓJ , oju, s. m. fore- 
room, antiroom, antichamber. Wy- 
cierać -e, fig. to dance atten- 
dance* 
PRZEDPOŁUDNIE, a ,& n. fore- 
noon. 
PRZ 
PRZEDPOŁUDNIOWY, A, e, of 
the fore-noon. 
PRZEDPOTOPOWY, a , E, an- 
tedeluvian. 
PRZEDRAPAĆ, pię , v. perf. to 
scratch through, asunder, to tear 
by scratching. 
PRZEDRUK, u, s. m. reprint, 
second edition; counterfeited edi- 
tion. Dotąd nie słyszeliśmy w Pol- 
sce o przedruku cudzej Książki. 
Winiarz kiięgarz Lwowski dał 
go pierwszy przykład, przedru- 
kowując, w roku 1847, słownik 
francuzko-polski; przez co stał 
się przedmiotem powszechnego 
oburzenia, formerly in Poland we 
have not so much as heard of a 
counterfeited edition of any polish 
book. That literary theft was first 
committed, in 1847, by Winiarz, 
a bookseller of Lemberg, who ven- 
tured to reprint a Polish french Dic- 
tionary, and met with public con- 
tempt and indignation. 
PRZEDRUKOWAĆ, kuję, v. 
perf. to reprint, to print a new 
edition. 
PRZEDRUKOWANIE, a , s. n. 
reprinting. 
PRZEDRWIWAĆ, am. v.n. imp. 
z kogo, z czego, to flout, sneer 
at one. 
PRZEDRWIWANIE, a , s. n. 
flouting, sneering, raillery. 
PRZEDRZEĆ, see PRZEDZIE- 
RAĆ. 
PRZEDRZEMAĆ, mię , v. perf. 
to pass one's time in slumbering.- 
SIĘ, to take a nap. 
PRZEDRZEŹNIAĆ, am , v. imp. 
kogo , to mimic one, to counterfeit 
one's voice, gait, manners. 
PRZEDRZEŹNIACZ, a, s. m. 
mimic, one that counterfeits the 
voice etc. of a person. 
PRZEDRZEŹNIANIE, a, s. n. 
mimickry. 
PRZEDSIĘBIERCA, y, s. m. un- 
dertaker 
PRZEDSIĘBIERCZOŚĆ, ści, s. f. 
an enterprising mind. 
PRZEDSIĘBIERCZY, a,e, un- 
dertaking , enterprising. 
PRZEDSIĘBIERSTWO ,A,s.n. 
enterprise, uudertaking, mercantile 
adventure. 
PRZEDSIĘBRAĆ, biorę, v. imp. 
PRZEDSIĘWZIĄŚĆ, wezmę, v. 
perf. to undertake , to entreprise. 
Wszystkiego co przedsięwziął 
dokonał, he brought about or ac- 
complished every thing he has un- 
Hprf nkpn 
PRZEDSIĘWZIĘCIE, a, s. n. 
undertaking, enterprise. Wykonać 
-, to bring about or accomplish 
one's enterprise. = determination, 
resolution, design, see ZAMIAR, 
POSTANOWIENIE. 
PRZEDSIĘWZIĘTY, A, e, un- 
dertaken , enterprised. 
PRZEDSIONEK, nka, s.m. hall, 
entrance-room, lobby. 
PRZEDŚLUBNY, a, e, previous 
to marriage. Ugoda, umoiva-CL 
the marriage articles. 
PRZ 
PRZEDŚMIERTNY, a, e, pro 
vious to death. Rozporządzeni# 
-e, the last will of a dying person. 
PRZEDSTAWIAĆ, am, v. imp. 
PRZEDSTAWIĆ, wię, v. perf. to 
present, to represent. Przedstawić 
kogo komu, to introduce one to 
a person. - projekt do prawa, to 
bring in a bill. - SIĘ, to appear, 
to present itself, to occur. 
PRZEDSTAWIANIE, PRZED.- 
STAWIENIE, a, s. n. the act 
of presenting; representation. Po 
przedstawieniu go królowi, after 
he has been presented or intro- 
duced to the king. Pierwsze przed- 
stawienie komedyi, the first repre- 
sentation of a comedy. Robić komu 
przedstawienia, to represent to 
or expostulate with one. 
PRZEDTEM, adv. formerly, be- 
fore. । 
PRZEDUGODA, y, s. f. previous 
arrangement, preliminaries. 
PRZEDUGODNY, a, e, preli- 
minary. 
PRZEDWCZEŚNIE, adv. pre- 
maturely. 
PRZEDWCZESNOSĆ, śa,s. f. 
prematureness, prematurity. 
PRZEDWCZESNY, a, e, prema- 
ture, untimely. Śmierć-a, an un- 
timely death. 
PRZEDWCZORAJ, adv. the day 
before yesterday. 
PRZEDWCZORAJSZY, a , E, of 
the day before yesterday. 
PRZEDWIECZNIE, adv. from 
all eternity, without beginning, 
everlastingly. 
PRZED WIECZNOŚĆ, śct, s. f. 
eternity which has no beginnig. 
PRZEDWIECZNY, a,e, eternal, 
having no beginning, subst. the 
eternal Father or God. 
PRZEDWSTĘPNY,a,e,previous, 
preliminarys 
PRZEDYMAĆ, am, v.imp. PRZE- 
DĄĆ, dmę, v. perf. to blow through; 
to spoil by blowing or sounding (a 
wind instrument). 
PRZEDYSPUTOWAĆ, tuję , v. 
perf. kogo, to run one down with 
arguments, to get the better of him 
by arguing. 
PRZĘDZA, y, s. f. spun thread, 
spun yarn. - pajęcza, cobweb. - 
życia, dni naszych, the thread of 
human life. 
PRZĘDZARNIA, ni,s. f. spinning 
mill, cotton mill. 
PRZEDZIAŁ, u, s. m. separa- 
tion , division; space, distance. 
PRZEDZIAŁOWY, a, e, Blona 
-a. Anat, diaphragm, midriff. 
PRZEDZIELAĆ, am, v. imp. 
PRZEDZIELIĆ, lę,v. perf. to sepa- 
rate, to part, to divide. 
PRZEDZIELANIE, a , s. n. the 
act of separating. 
PRZEDZIELENIE, a, s. n. sepa- 
ration, division. 
PRZEDZIERAĆ, am, v. imp. 
PRZEDRZEĆ, drę, v. perf. to 
tear or rend asunder. Przedrzeć 
na dwoje, na połowę, to tear 
in two. - SIĘ dokąd, to break PRZ 
through, to make one's way through. 
Sionce przedziera się przez chmu- 
ry, the sun breaks through the 
clouds. Przedrzeć się przez Hum, 
to get through the crowd. - się 
przez szeregi nieprzyjacielskie, 
to break (cut one's way) through 
the enemy's ranks. 
PRZEDZIERŹGAĆ , am , v. imp. 
PRZEDZIERŹGNĄĆ, nę , v. perf. 
to thread, to pass through with a 
thread. Przedzierzgnąć kogo na 
co , fig. to change or metamor- 
phose one into.- SIĘ, to turn into. 
PRZEDZIURAWIAĆ, AU,v.imp. 
PRZEDZIURAWIĆ, wię, v.perf. 
to make a hole, to perforate. 
PRZEDZIWNIE, adv. admirably, 
wonderfully, marvellously. 
PRZEDZIWNOŚĆ, ści, s.f. ad- 
mirableness , wonderfulness. 
PRZEDZIWNY, a, e, admirable, 
wonderful, marvellous. 
PRZĘDZIWO, A, s.n. spun 
thread; spinning. 
PRZEDZWONIĆ, nię, v. n.perf. 
to cease ringing the bells. 
PRZEFACYENDOWAĆ , duję , 
«. perf. to get rid or dispose of a 
tiling by bartering it for another. 
PRZEFARBOWAĆ, buję, v.perf. 
to dye again. Kazałem sobie - 
suknię na niebieskie, I have caus-* 
cd my coat to be dved again blue. 
PRZEFRYMARCZYĆ, czę , v. 
perf. to barter away. 
PRZEGADAĆ, am, v.perf. to out- 
talk or outtongue. On przegadałby 
dziesięć kobiet, this man would 
outtalk ten women. Przegadałeś 
go, aleś go nie przekonał, you 
have overpowered him by your talk, 
but you have not convinced him. 
Siedział przy swym ogniu i prze- 
gadał całą noc, he.sat by his fire 
and talked the night away. 
PRZEGANIAĆ , am , v. imp. 
PRZEGONIĆ, PRZEGNAĆ, gonię, 
v.perf.to drive beyond,to disperse, 
to dispel. Przegnano nieprzyja- 
ciela za rzekę, they have driv- 
en the enemy beyond the river. 
Wiatr przegania chmury, the 
wind dispels the clouds. Przegnać 
kogo, to outstrip one. Przegnał 
kury era, he has left the courrier 
behind him. Przegnać konia, to 
override a horse. 
PRZEGARNĄĆ, nę , v. perf. 
PRZEGARNIAĆ, AM, v. imp. to 
separate by removing to either 
side. 
PRZEGIĄĆ, see PRZEGINAĆ. 
PRZEGIĘCIE, a, s.n. bent, 
flexure. 
PRZEGIĘTY, a,e, bent, crooked. 
PRZEGINAĆ,am, v.imp. PRZE- 
GIĄĆ , gnę , v. perf. to bend, to 
bow (in the middle part). 
PRZEGINANIE, a , s. n. the act 
of bending. 
PRZEGLĄD, u, s. m. review, 
inspection , revision. - wojska, 
the review of an army. - Edyn- 
burski, Edinburgh review. 
PRZEGLĄDAĆ, am , v. imp. to 
see through; to look over, to glance. 
PRZ 
over; to review, to revise, - woj- 
sko, to review the troops.-książ- 
kę, to look through a bbok, to 
turn over the leaves of a book, to 
look over a book, see PRZEZIE- 
RAĆ. Przeglądać się w zwier- 
ciedle, to look Ina glass. - się 
w wodzie, w strumieniu, to be- 
hold one's face in a spring. 
PRZEGLĄDANIE , a , s.n. the 
act of looking through or over; the 
act of reviewing. 
PRZEGŁOSOWAĆ, soję, v.perf. 
to outvote. 
PRZEGNAĆ, see PRZEGANIAĆ. 
PRZEGNIĆ , ję, v. n. perf. to 
rot , to grow putrid. 
PRZEGNIŁY, A, e , rotten, pu- 
trid. 
PRZEGNIEWAĆ SIĘ, wam się, 
v. n. perf. to cease to be angry. 
Przegniewał się, he has been in 
a passion , but it is passed. 
PRZEGNOIĆ, ję , v. perf. rolą, 
to dung the ground well. 
PRZEGOLIĆ, lę, v. perf. to 
shave by the middle, to separate 
by shaving. 
PRZEGON, u, s. m. the right 
of pasturing cattle on the common 
at certain seasons of the year. = 
steeple-chase. 
PRZEGONIĆ, see PRZEGA- 
NIAĆ. 
PRZEGÓROWAĆ, ruję, v.perf. 
to overtop, to excel, to surpass. 
PRZEGOTOWAĆ, tuję , v.perf. 
to overboil, to overdo, to cook too 
much. 
PRZEGOTOWANY, A , E, over- 
boiled , overdone. 
PRZEGRAĆ, see PRZEGRY- 
WAĆ. 
PRZEGRADZAĆ, am, v. imp. 
PRZEGRODZIĆ, dzę , v. perf. to 
separate by a fence, wall. Rów ten 
przegradza dwa pola, that ditch 
separates the two fields. Przegro- 
dzić komu drogę do czego, to de- 
bar or preclude one from a thing, 
see ZAGRODZIĆ. 
PRZEGRANA, ej , s. f. loss at 
play, a lost game. = a battle lost, 
defeat. 
PRZEGRANIE, A, s.n. the act 
of losing at play. - bitwy , the 
loss of a battle. 
PRZEGRAŻAĆ SIĘ, am się, v. 
n. imp. komu, to threaten one, 
see ODGRAŻAĆ SIĘ. 
PRZEGRAŻANIE, a, s.n. the 
act of threatening. 
PRZEGRODA , y, s. f. dim. 
PRZEGRÓDKA, i, partition (of 
boards), partition-wall. Przegród- 
ka w orzechu, the woody thick skin 
quartering the kernel of a walnut. 
PRZEGRÓŻKA, i, s. f. threat, 
menace. 
PRZEGRYWAĆ, AM, v. imp. 
PRZEGRAĆ, am, v.perf. to lose 
at play; to play away. Przegrać 
pieniądze, to play away one's 
money. - bitwę , to lose a battle. 
- zakład, lo lose a wager, - grę, 
party ą, to iose_a game, a party.- 
sprawę, proces, to be cast at law. 
PRZ 
Przegrał cały majątek, he has 
lost all his fortune at play.=Prze- 
grywać na instrumencie, to play 
a prelude, to prelude. 
PRZEGRYWACZ,a, s.m. loser. 
PRZEGRYWAJĄCY, a , e, lo- 
sing. Numer, bilet - y, a losing 
ticket. Wygrywający t przegry- 
wający, the winners and the losers. 
PRZEGRYWANIE, a, «. n. the 
act of losing; act of preluding. 
PRZEGRYZAĆ , am , v. imp. 
PRZEGRYŹĆ, zę, v. perf. to 
gnaw or nibble through; Myszy 
przegryzły ser, the mice have 
nibbled the cheese. Rdza prze- 
fryza żelazo, rust consumes iron. 
'rzegryzać Wargi, to bite one's 
lips. Przegryzać komu, fig. to 
nettle, nip, sting, vex or teaze 
one, see DOCINAĆ, PRZYCINAĆ. 
PRZEGRYZANIE, PRZEGRY- 
ZIENIE, a, s. n. the act of gnawing 
or nibbling. 
PRZEGRYZEK, zka , s.m. a 
biting jest, a nipping jest, see 
PRZYCINEK, PRZYMÓWKA. 
PRZEGRZAĆ, gzeję , v. perf, 
to overheat. 
PRZEGRZMIEĆ,MiEJE,v.tmpers. 
perf. to cease to thunder. 
PRZEGUB, u, s.m. PRZEGU- 
BA, v, s. f. articulation, the junct- 
ure or joint of bones. - u ręki, 
wrist. - w nodze, hough. Rod 
przegubem^below the hough. Pod- 
ciąć koniowi przeguby, to ham- 
string a horse. Ma ból w przegu- 
bach, he has a pain in the joints. 
r PRZEGWIZDAĆ, see PRZE- 
SWISTAĆ. 
PRZEHANDLOWAĆ, luję , v. 
perf. to barter, to give in exchange. 
PRZEHULAĆ, am, v. perf. to 
waste or squander in luxury and 
excess, to dissipate in rioting and 
feasting. 
PRZEJĄĆ, see PRZEJMOWAĆ. 
PRZEJADAĆ, am, v.imp. PRZE- 
JEŚĆ, jem, v.perf. to eat into. Rdza 
przejada żelazo, rust eats into 
iron. = to spend in eating. Prze- 
jeść majątek, to spend, waste; to 
squander away or consume one's 
estate. Przejadł dwie piękne wio- 
ski, he has squandered away two 
fine estates. - SIĘ, to overeat, to 
overeat one's sell, to surfeit Prze- 
jeść się komu (said of meat). Prze- 
jadły mi się ryby, I have eaten so 
much fish, that now I have no sto- 
mach for them. Przejadło mu się 
mięso, he has no stomach for meat, 
be loathes meat. 
PRZEJĄKAĆ, am, v.imp. PRZE- 
JĄKNĄĆ, nę, v. perf. to stammer 
out some few words. 
PRZEJAZD, u, s.m. passage, 
thoroughfare; the act of passing 
through (in a carriage or on horse- 
back). 
PRZEJAŻDŻKA, i, 8. f. drive, 
ride. - po rzece, po jeziorze, 
sail, pleasure sail over a river, a 
lake. 
PRZEJECHAĆ, see PRZEJE- 
ŻDŻAĆ. 
271 272 
PRZ 
PRZEJEŻDŻANIE, A , s. n. the 
act of driving or riding through, 
over. - SIĘ, drive, ride. 
PRZEJĘCIE, a , s. n. the act of 
catching, interception. 
PRZEJĘCZEĆ, czę , v. perf. to 
pass one's time in groaning, com- 
plaining. Słyszałem jak przeję- 
czał całą noc, I heard him groan 
or groaning all night. Naród co 
wiek cały w niewoli przejęczał, 
a nation which has groaned in 
bondage or under the yoke during 
a century. 
PRZEJEDNAĆ, am, i'. perf. to 
move to pity, to soften, to appease, 
to obtain one's pardon. 
PRZEJEDNANIE, a, s.n. recon- 
ciliation. 
PRZEJEM, jmu, s. m. the act of 
catching, intercepting, apprehen- 
ding. 
PRZEJEMCA, y, s. m. appre- 
hender, intercepter. 
PRZEJEŚĆ, see PRZEJADAĆ. 
PRZEJĘTY, a, e, ^aught, inter- 
cepted, apprehended. -e listy, in- 
tercepted letters. = czem, impres- 
sed with a thing. Głęboko przejęty 
ważnością swego zlecenia, deeply 
impressed with the importance of 
his errand.. 
PRZEJEŻDŻAĆ, am, v. imp. 
PRZEJECHAĆ, jadę, v. perf. to 
drive or ride through; to drive or 
ride over; to travel or pass through. 
Przejechał przez miasto, he drove 
or rode through the town. Przeje- 
chał na drugą stronę mostu, he 
drove or rode over the bridge. 
Przejechać całą Francyą, całą 
Europę, to travel all over France, 
all over Europe.=Przejechać kogo, 
to throw one down and pass over 
him. Powóz go przejechał, the 
coach ran over him, he was run 
over by a carriage. Koń go przeje- 
chał, he was run over by a horse. 
- SIĘ w powozie, na koniu, to 
take a ride in a carriage, on horse- 
back. - się na statku, to take a 
sail, to take a pleasure sail. 
PRZEJEŻDŻAJĄCY, a, e, pas- 
senger, traveller. 
PRZEJEŻDŻANIE, a, s.n. the 
act of driving or riding through. 
PRZEJMOWAĆ, miuę, v. imp. 
PRZEJĄĆ, jmę, v. perf. to seize, 
to catch, to intercept. Przejąć li- 
sty , to intercept letters. = co od 
kogo, to learn from or of one, to 
take it after him.-obyczaje [ran- 
cuzkie, to adopt French manners. 
On to przejął o<f ojca, he took it 
after hislather. = to pierce, to pe- 
netrate. Wiatr, zimno toskróś 
mnie przejmuje, there's a wind 
that blows through and through 
me, that blast chills me, I am chil- 
led all over. Żałość mnie przej- 
muje, sorrow seizes my soul. Strach 
go przejął, he was seized with 
tear. PRZEJĄĆ SIĘczem,to be im- 
pressed with a thing. Przejmij się 
głęboko tą prawdą, you must be 
deeply Impressed with that truth. 
Z sercem przejętem miłością, 
PRZ 
wdzięcznością, with a heart Im- 
pressed with love and gratitude. 
PRZEJMOWANIE, a, s. n. the 
act of seizing, intercepting. 
PRZEJMUJĄCY, A , e, seizing, 
piercing, penetrating. Zimno -e, 
a keen , biting cold. Wiatr -y, a 
cold biting blast. 
PRZEINACZAĆ, AM, v. imp. 
PRZEINACZYĆ, czę, v. perf. to 
alter, to pervert, to misconstrue. 
Przeinaczasz wszystkie moje wy- 
razy , you misconstrue all my 
words. 
PRZEJRZEĆ, seePRZEZIERAĆ. 
PRZEJRZYSTY, a, e, transpa- 
rent, perspicuous, pellucid. 
PRZEJŚĆ, see PRZECHODZIĆ. 
PRZEJŚCIE, A, S.n. passage.for 
foot-passengers. - z jednego prze- 
dmiotu do drugiego, transition 
from one subject to another. Nagle 
-, sudden transition. 
PRZEISTACZAĆ, am, v. imp. 
PRZEISTOCZYĆ, czę, v. perf. to 
transform, to transhiute; to mis- 
construe , to misrepresent. - SIĘ, 
to turn into, to be transformed or 
metamorphosed. 
PRZEISTACZANIE, PRZEISTO- 
CZENIE , a , s. n. transformation, 
transmutation; misconstruction. - 
kruszców, the transmutation of 
metals. Głównym celem alchemii 
było przeistoczenie podłych kru- 
szców na złoto, the great aim of 
alchymy was the transmutation of 
base metals into gold. Przeisto- 
czenie chleba i wina, w ciało i 
krew Chrystusowa, transubstan- 
tiation. 
PRZEKABACIĆ , cę , v. perf. to 
gain over to a party, lo bribe, vulg. 
PRZEKALAĆ, am, v.imp. PRZE- 
KŁÓć, kolę , v. perf. to pierce 
through, to transfix, to punch. 
Przeklóć wrzód lancetem, to lance 
or open an imposlhume.-ucho na 
kolczyk, to pierce a woman's ear. 
PRŻEKARTOWAĆ, tuję, v. 
perf. karty, to shuffle the cards. 
PRZEKĄS, u, s.m. smart speech, 
biting jest, taunting word, sar- 
castic language. Z przekąsem , 
tauntingly, sarcastically, sneer- 
>ngly. ,, 
PRZEKĄSIĆ, szę, v. perf. to 
bite through , to bile in two. Pies 
przekąsił mu paleo, the dog bit 
his finger through. PRZEKĄSIĆ, to 
take a hasty repast. 
PRZEKĄTNA, ej, PRZEKĄ- 
TNIA, ni, s. f. the diagonal. 
PRZEKAWĘCZEĆ, czę, v. perf. 
to labour under a distemper, to 
linger in sickness. Przekawęczał 
cały rok, he has been labouring 
or languishing under a severe dis- 
temper during the whole year. 
PRZEKAZ, u, s. m. assignment, 
assignation, transfer, transmission. 
PRZEKAZAĆ, ŻFt,v.perf. PRZE- 
KAZYWAĆ, zuję, v. imp. to make 
over, to bequeath; to hand down, 
to couvey, to transmit. Przekazać 
komu swoje prawa lub dobra, to 
make over one's right or estate to 
PRZ 
a person. - najpóźniejszej po» 
tomności, to convey to the latest 
posterity. Przykłady które nam 
przekazała starożytność-, the 
precepts handed down to us from 
all antiquity. Za pomocą pisma 
upłynionc wieki przekazują po~ 
tomności pamięć przeszłych, cza- 
sów i rzeczy, by means of writing 
former ages transmit the memorial 
of ancient times and things to pos- 
terity. 
PRZEKAZANIE, a, s. n. the act 
of making over, handing down, 
transmitting. 
PRZEKLĄĆ, see PRZEKLINAĆ. 
PRZEKŁAD, u, s.m. translation, 
version. 
PRZEKŁADAĆ, am, v. imp. 
PRZEŁOŻYĆ, żę, v. perf. to lay 
in another place , to transpose, to 
transplace. = z jednego języka na 
drugi, to translate or turn from 
one language into another. •- 
z greckiego na polski język, to 
turn Greek into Polish. - dosło- 
wnie, to translate literally or word 
for word, see TŁUMACZYĆ. = co 
komu, to lay a thing betore one ; to 
remonstrate or expostulate with 
one. Poseł cesarski przekładał 
królowi, że zerwał zawarte 
z nim przymierze, the emperor's 
ambassador expostulated with the 
king, that he had broken his league 
with the emperor. = Przekładać 
co nad co, kogo nad kogo, to pre- 
fer a thing or a person to or be- 
fore another. Wirgiliusza prze- 
kładam nad wszystkich pisarzy, 
I prefer Virgil to or before ail other 
writers.=Prze lo żyć kogo nad kim 
lub nad czem, to set o^er, to give 
one the charge of a thing, to make 
him an overseer or commander, to 
appoint him as an overseer or com- 
mander. 
PRZEKŁADACZ, a, s. m. trans- 
lator, interpreter. 
PRZEKŁADANIE, the act of 
transplacing , transposing, transla- 
ting, see PRZEŁOŻENIE. 
PRZEKŁADNIA, ni, s. f. Gram. 
inversion. 
PRZEKLĘCIE, adv. execrably, 
<bominably, damnably, confound- 
edly. 
PRZEKLĘCIE, a, s. n. curse, 
malediction, execration. 
PRZEKLĘSTWO, PRZEKLEŃ- 
STWC, A, s.n. curse, malediction, 
execration, imprecation. Mwtać na 
kogo -a, to utter imprecations 
against one. Jakieś - cięży na 
tym domu, there seems to be a 
curse on that family. Ściągnąć na 
siebie -, to draw down a curse on 
one's self. 
PRZEKLĘTY, a,7s, cursed, ac- 
cursed; damned, confounded. 
Przklęty dzień w którymem się 
narodził! cursed be the day on 
whięh I was born 1 Przeklęty czas, 
przeklęta droga, cursed or ac- 
cursed weather, accursed road, a 
damned bad road. Gdyby nie ten 
-y interes, but for that cursed PRZ 
business. - y igarz, he is a con- 
founded liar. 
PRZEKLINAĆ, AM, V. imp. 
PRZEKLĄĆ, nę, v. perf. to curse, 
to accurse, to execrate, to impre- 
cate. Przeklinać los swój, to curse 
one's destiny. Ojciec go przeklął, 
his father cursed him. 
PRZEKLINACZ, a, s.m. curser. 
PRZEKLINANIE, a, s.n. the act 
of cursing. , . 
PRZEKŁÓĆ, PRZEKŁUĆ, see 
PRZEKALAĆ. i 
PRZEKŁUĆ, ję, v. perf. PRZE- 
KŁUWAĆ , am , v. imp. to peek 
through, to chip the shell of the 
egg (said of chickens when going 
to be hatched). 
PRZEKOMARZAĆ SIĘ, am się, 
v.n.imp. fam. to jangle, to bicker in 
words, to teaze, to vex, to nettle. 
Ciągle się z sobą przekomarzają, 
they are always jangling, they are 
continually teazing each other. 
PRZEKONAĆ, see PRZEKONY- 
WAĆ. 
PRZEKONANIE, a , s. n. con- 
viction ; persuasion, consciousness. 
Uczyniłem to w przekonaniu 
że..., I did it with the persuasion 
that... Wymowa ma zwykle za 
cel przekonanie, the general aim, 
object or scope of eloquence is per- 
suasion. Przekonanie z ust jego 
płynie, sweet persuasion flows from 
nis lips. Działac z -a, to act from 
conviction. Takie jest moje -, 
such is my conviction. 
PRZEKONANY, a, y, convicted, 
convinced, persuaded. - o co, o 
zabójstwo, convicted of murder. 
- o czem, convinced or persuaded 
of a thing. 
PRZEKONYWAĆ, am, v. imp. 
PRZEKONAĆ, am, v. perf. kogo o 
czem, to convince or persuade one 
of a thing. Przekonać kogo o ja- 
kiej prawdzie, to convince one of 
a truth. - kogo o co, o zbrodnię, 
to convict one of a crime. PRZEKO- 
NAĆ SIĘ o czem, to ascertain a 
thing, to satisfy one's self of it. 
Przekonaj się wprzód czyli on 
mówił prawdę, first ascertain 
whether he has spoken the truth. 
PRZEKONYWACZ , a , s. m. 
convincer, persuader. 
PRZEKONYWAJĄCY, a, e, con- 
vincing , persuading, persuasive. 
Dowód -, a convincing proof. 
PRZEKONYWANIE, a, s. n. the 
act of convincing, persuading; 
convicting. 
PRZEKOP, u, s. m. a ditch dug 
across a field. = a town in Crimea. 
PRZEKOPAĆ, pię, v. perf. 
PRZEKOPYWAĆ, puję , v. imp. 
to dig across or through. 
PRZEKOPANIE, PRZEKOPY- 
WANIE, a, s. n. the act of digging 
across or through. 
PRZEKOPANY, A, e, dug a- 
cross or through. 
PRZEKOPIOWAĆ, uję, v. perf. 
to copy, to transcribe. 
PRZEKOPYWAĆ, see PRZE- 
KOPAĆ. 
PRZ 
PRZEKOR,u,s.m. PRZEKORA, 
y, s.f. spite, malice, contradiction. 
Duch przekory, spirit of contra- 
diction. Na przekor, na prze- 
kory, out of spite, in spite of. Na 
przekorę zdrowemu rozsądkowi, 
in spite of sense and reason. Czy- 
nić co komu na przekor, to do a 
thing in spite of one, to spite or 
vex one, to bid one defiance. 
PRZEKORNY, a, e, spiteful, 
vexatious, teasing. 
PRZEKOWAĆ, PRZEKUĆ, uję, 
v.perf. to new-forge, to new-ham- 
mer. - pieniądze, to recoin, to 
coin over again. - konia, to shoe 
a horse again. 
PRZEKRACZAĆ, am , v. imp. 
PRZEKROCZYĆ, czę, v. perf. to 
step aw, fig. to overstep, to trans- 
gress. Przekroczyć dane sobie 
upoważnienie, to overstep one's 
power. - granicę przyzwoitości, 
to -overstep decency. - prawo, 
rozkaz, to transgress a law, an 
order. 
PRZEKRACZAJĄCY, a,e, trans- 
gressor. 
PRZEKRACZANIE, A. s.n. the 
act of oversteping, trangressing. 
PRZEKRADAĆ, am , v. imp. 
PRZEKRAŚĆ, dnę , v.perf. towa- 
ry, to smuggle goods. - SIĘ, to 
steal through , to pass through by 
stealth, to steal one's self through 
a passage. Przekraść się przez 
granicę, to erosa the frontier 
secretly. 
PZEKRADACZ, A, s. m. towa- 
rów, smuggler. 
PRZEKRADANIE , a, 8.n. the 
act of smuggling. - SIĘ, the act 
of stealing through or passing by 
stealth. 
PRZEKRADZIONY, a, e, smug- 
gled. Towary-e, smuggled goods. 
PRZEKRAWAĆ, am , v. imp. 
PRZEKROIĆ, ję, v.perf. to cut 
in two (with a knife). 
PRZEKRĘCAĆ , AM , V. imp. 
PRZEKRĘCIĆ, cę , v. perf. klucz, 
to bend a key, to spoil a lock. = 
fig. to wrest and pervert, to mis- 
represent, to put a wrong con- 
struction upon. - znaczenie słów 
autora, to wrest the sense of a 
passage. 
PRZEKRĘCANIE , PRZEKRĘ- 
CENIE , A, s.n. distortion, con- 
tortion, wresting; misconstruction, 
misrepresentation. 
PRZEKRĘCONY, a, e, distor- 
ted , wrested, misconstrued. 
PRZEKRESKOWAĆ, kuję, v. 
perf. to outvote. 
PRZEKREŚLAĆ, AM, v. imp. 
PRZEKREŚLIĆ , lę , v. perf. to 
draw the pen through a word or 
passage, to strike out, to blot out, 
to cancel. 
PRZEKROCZENIE, a, s.n. 
transgression, delinquency. 
PRZEKROCZYĆ, see PRZE- 
KRACZAĆ. 
PRZEKROCZYCIEL, A, s.m. 
transgressor, delinquent, infringer. 
PRZEKROIĆ,seePRZEKRAJAĆ. 
PRZ 
PRZEKROJENIE, e, s.n. the 
act of cutting in two (with a knife). 
PRZEKROPIĆ, pię , t>. perf. to 
sprinkle with water. - kogo, fig. 
to thrash or belabour one, to drub 
one soundly. 
PRZEKRZYCZEĆ, czę , v. perf. 
to outtongue, to outvoice, to out- 
roar. 
PRZEKRZYWIAĆ, am , V. imp. 
PRZEKRZYWIĆ, wię, v. perf. to 
crook, to distort, to writhe, to 
contort, to wry. - usta, to distort, 
wrest or writhe the mouth. - SIĘ, 
to make wry faces or wry mouth. 
PRZEKRZYWIANIE, PRZE-. 
KRZYWIENIE, a , s. n. the act of 
writhing, contorting. Przekrzy- 
wianie się, wry faces, wry mouth, 
contcrsions, distortions. ' 
PRZEKSZTAŁCAĆ, am , v. imp. 
PRZEKSZTAŁCIĆ, cę , v. perf. to 
transform , to new-model, to con- 
vert into. - SIĘ , to take a, new 
shape, to turn into, to be converted 
or metamorphosed into. 
PRZEKSZTAŁCANIE , A , s.n. 
the act of transforming, convert- 
ing into. 
PRZEKSZTAŁCENIE, A, s.n. 
transformation, - SIĘ, metamor- 
phosis. 
PRZEKUĆ , see PRZEKOWAĆ. 
PRZEKUP, u, s. m. a huckster's 
trade; fig.' pecula.ion , bribery. 
Wszystko szło na - , every thing 
was bought and sold ; every thing 
could be got by briberv. 
PRZEKUPIEŃ, PNIA*, PRZEKU- 
PNIK , a , s. m. hi gler, huckster. 
PRZEKUPIONY, a, e, bribed. 
PRZEKUPKA , i, s. f. huckster- 
CSS. 
PRZEKUPNIE, adv. by bribery. 
PRZEKUPNY, a , e , venal, cor- 
ruptible. 
PRZEKUPOWAĆ , uję , v. imp. 
PRZEKUPIĆ, PiĘ, v. perf. to fore- 
stall, to engross. = kogo, to bribe 
or corrupt one. Przekupiono 
świadków, the witnesses have been 
bribed. Nie można go przeku- 
pić, he is not to be bribed with 
money. 
PRZEKUPYWANIE, PRZEKU- 
PIENIE, a, s. n. the act of bribing. 
PRZEKUPSTWO, A , s.n. brp 
bery. 
PRZEKUTY, A , e, new-forged, 
hammered again, coined over again, 
recoined. Koń -y, a horse shod 
again. 
. PRZEKWAS, u, s.m. Chym. 
suroxyd. 
PRZEKWASIĆ, szę, v. perf. to 
oversour; Chym. to suroxydate. 
PRZEKWASZENIE, A, s.n. the 
act of oversouring; Chym. sur- 
oxydation. 
PRZEKWASZONY, a,e, over- 
soured ; Chym. suroxydated. 
PRZEKWITAĆ, am, v.n.imp. 
PRZEKWITNĄĆ, nę, v.perf. to 
cease to blossom, to cease to flower, 
fig. to cease to flourish , to wither, 
to fade, to decay. 
PRZEKWITŁY, A, E, that which 
273 274 
PHZ 
bas ceased to blossom; fig. faded, 
withered, decayed. 
PRZELAĆ, see PRZELEWAĆ. 
PRZELĄC SIE, see PRZELĘ- 
KNĄĆ SIĘ. 
PZREŁADOWAĆ, duję,v.pcrf. 
to overload, to overlade. - okręt, 
to overload a ship. - żołądek, to 
overload one's stomach, to cram 
one's stomach. - S1Ę , to cloy or 
surfeit with meat. 
PRZEŁAJ, u, s. nt. NA PRZE- 
ŁAJ , athwart, across , diagonally, 
transversally. 
PRZEŁAMAĆ, mię, v. pcrf. 
PRZEŁAMYWAĆ , MtUĘ , v. imp. 
to break asunder, to break in two; 
fig. to break through, to overcome, 
surmount. Przełamać piechotęnie- 
przyjaciclską , to break through 
the enemy's foot, to rout them. - 
wszystkie przeszkody, trudności, 
to break through difficulties, to 
overcome all difficulties. - wszy- 
stkie zapory, to break through 
al! restraints. -SIĘ, to break. 
PRZEŁAMANIE, A, s.n. the act 
of breaking. 
PRZELANIE , A, s. n. the act of 
pouring out of one vessel into ano- 
ther. =« the act of melting and 
casting again, new-casting. = the 
act of making over, investing with 
or conferring upon. 
PRZELANY, a, e, poured out of 
one vessel into another, decanted. 
•= new-cast. - made over, trans- 
ferred. 
PRZELATAĆ,PRZELATYWAĆ, 
TUJĘ , v. imp. PRZELECIEĆ, cę, v. 
pcrf. to fly over, to cross by flight. 
Którędy ptak przeleciał? which 
way did the bird fly? Przeleciał 
po nad domem, it flew over the 
house. = to run through, to run 
over. Przeleciał przez całe mia- 
sto, he ran all over the town. Prze- 
leciał całą książkę, he ran all over 
the book. Kula karabinowa prze- 
leciała mu przez piersi, a musket- 
ball went through his breast. 
PRZEŁAZ, u, s.m. climbing 
place. 
PRZEŁAZIĆ, żę , v. n. imp. 
PRZELEŻĆ, lazę,v. perf. to climb 
up, toelamber up; to creep through, 
to creep over. - przez plot, to get 
over a hedge. - przez mur, to 
climb over the wall. Dziurą kot 
przełazi, the cat crept through 
the hole. 
PRZELECIEĆ,sec PRZELATAĆ. 
PRZELĘKŁY, a , e, frightened , 
terrified. 
PRZELĘKNĄĆ SIĘ, nę się , v. 
perf. to be frightened, to startle , 
to be struck or seized with fear. 
PRZELĘKNIENIE, a, s. n. sud- 
den fright, terror, dread, affright. 
PRZELĘKNIONY, a, e , fright- 
ened, affrighted, terrified. 
PRZELEW, u, s. m. the act 
of pouring, shedding, tranfusion ; 
making over. - krwi, bloodshed. 
PRZELEWAĆ , am , v. imp. 
PRZELAĆ, leję , v. perf. to pour 
out of one vessel into another, to 
PRZ 
decant,to transfuse; to fill even, to 
overflow. = to new-cast, to melt and 
cast again. Przelać działo, dzwon, 
to melt a cannon, a bell and cast it 
again.-swoje prawa na kogo, 
fig. to make over one's rights to 
another.-władzę na kogo, to 
invest one with power. -krew, to 
shed or spill blood. 
PRZELEWCA, y, s. m. shedder, 
spiller. Krwi przelewca, blood- 
sliedder. 
PRZELEWKI, sów, s.pl. draff, 
dish-wash. To nie przelewki, fam. 
that is no jesting matter, that is 
not to be trifled with. 
PRZELEŻEĆ, żę , v. n. perf. to 
pass one's time in lying abed. - 
SIĘ , to lie down for a while. 
PRZEŁGAĆ, gę , v. perf. kogo, 
to outdo one in telling lies. Zafoż- 
my się kto kogo przełże, will you 
bet which of us shall tell the gros- 
sest lie. Łatwo się przełże, a lie 
won't choke him, he will tell as 
many lies as will fill a bushel. 
PRZELICZYĆ, czę, v.perf. to 
count over, to tell over. - SIĘ, to 
misreckon, to mistake in one's 
account. 
PRZEŁKNĄĆ,see PRZEŁYKAĆ. 
PRZEŁOM, u, s. m. breach, see 
WYŁOM. 
PRZELOT, u, s,m. the act of 
flying through. - ptaków, mi- 
gration of birds. 
PRZELOTNY , a t e , flying 
through. Ptak -y, a migratory 
bird. = fig. fleet', flitting, tran- 
sient , transitory. -e uciechy , 
transient pleasures. 
PRZEŁOŻENIE, a , s.n. the act 
of transplacing , transposing, see 
PRZEKŁADAĆ, PRZEKŁADANIE. 
= remonstrance, representation, 
expostulation. Czynione mu prze- 
łożenia są nadaremne, the re- 
presentations made to him are 
useless. 
PRZEŁOŻONY, a, e, nad czem. 
set over, appointed as an overseer. 
PRZEŁOŻONY, nego , S. m. su- 
perior, chief; superior of a mona- 
stery, convent or abbey. 
PRZEŁOŻYĆ, see PRZEKŁA- 
DAĆ. 
PRZELUDNIENIE , A , S. n. ex- 
cess of population. 
PRZELUDNIONY, a, e, over- 
stocked with inhabitants. 
PRZEŁYKAĆ, am, V. imp. PRZE- 
ŁKNĄĆ , nę, v.perf. to swallow 
down. 
PRZEŁYKANIE, A, s. n. deglu- 
tition. 
PRZEMACZAĆ , am , v. imp. 
PRZEMOCZYĆ, czę, v.perf. to 
steep, to soak, to drench. Deszcz 
go przemoczył, he was drenched 
with rain. 
PRZEMĄDRZE, adv. very wise- 
ly, knowingly, cunningly. 
PRZEMĄDRY, a , E , very wise , 
knowing, cunning. 
PRZEMAGAĆ, am, v.imp. PRZE- 
MÓDZ, gę, v.perf. to overpower, 
to overcome , to get the better of. 
PB Z 
Przemódz nieprzyjaciół1, to over, 
come one's enemies.- swój gniew, 
namiętności , to subdue one's 
anger, passions. Miłość przemogą 
często nad rozsądkiem, love 
often gets the better of reason. 
Rozum powinien przemagać nad 
namiętnościami, reason ought to 
prevail over passions. Zdanie jego 
przemogło, his opinion has pre- 
vailed. Przemódz co na sobie, to 
prevail upon one's self, to bring 
one's self to do a tiling. 
PRZEMAGAJĄCY, a,e, over- 
powering, prevailing, prevalent, 
predominant, superior. 
PRZEMAGANIE, a, 8.n, pre- 
valence, predominance, preponde- 
PRZEMAKAĆ, am, v. n. invp. 
PRZEMOKNĄĆ, nę, v.n.perf. to 
soak, to steep, to get wet through, 
to get drenched. Przemókł do ni- 
tki, do kości, he got wet to the 
very bones, he was drenched to 
the skin. 
PRZEMALOWAĆ, ldję, v.perf. 
obraz, to paint after an original, 
to copy a picture, to paint it a-new. 
PRZEMARNOWAĆ , nuję , v. 
perf. to squander away. 
PRZEMARZNĄĆ, nę, v.n. perf. 
to freeze or be frozen to death, to 
be chilled all over. 
PRZEMARZYĆ, rzę, v.perf. to 
dream away. Przemarzyl mło- 
dość , he dreamed away his youth, 
he has done nothing but dream in 
his youth. 
PRZEMASZEROWAĆ, ruję, V. 
n. perf. to march through. 
PRZEMAWIAĆ , am, v. n. perf. 
PRZEMÓWIĆ, wię, v.perf. to 
begin to speak , to give utterance. 
Ant słowa nie przemówił, he did 
not utter a single word. Przemó- 
wić do kogo, to address one. - 
do zgromadzenia, to address a 
meeting. - zakim, to speak in 
one's behhlf. - sloivko za kirn, 
to put in a word for one, to 
intercede for him.Łzy nieszczęśli- 
wych przemawiają do serca, the 
tears of the unfortunate move our 
heart. Przemówić kogo do siebie, 
to gain or draw one over to our 
own party. Przemówili się z so- 
bą , there passed some high words 
between them. 
PRZEMAZAĆ, żę, v.perf. PRZE- 
MAZYWAĆ, zuję, v. imp. to blot 
out, to strike out, to cancel. 
PRZEMIAN, u, s.m. steelyard, 
see, BEZMIAN. NA PRZEMIAN, 
adv. alternatively, by turns. Ką- 
ty leżące na przemian, Geom. 
alternate angles. 
PRZEMIANA , y, s. f. change , 
exchange, barter, sec ZAMIANA, 
WYMIANA. - change, alteration; 
alternation, alternative, vicissitude. 
Życie jest przemianą dobrego i 
złego, life is an alternation of good 
and evil. Szczęście bez przemia- 
ny, a constant, inalterable happi- 
ness , happiness without alloy. ■= 
metamorphosis. Przemiany Otei- PRZ 
diusza, Ovid's memamorphoses. 
Na przemiany, alternately, alter- 
natively, by turns. 
PRZEMIENIAĆ, am, v. imp. 
PRZEMIENIĆ, nię, v. perf. to 
change, to alter, to shift; to 
transmute, to transform, to convert 
into. - SIĘ, to be metamorphosed, 
to ba transfigured. Narcys został 
przemieniony w kwiat, który nosi 
jego nazwisko, Narcissus was me- 
tamorphosed into a flower that bears 
his name. Chrystus Pan przemie- 
nił się na górze Tabor, Christ was 
transfigured upon mount Tabor. 
PRZEMIENIANIE, A, s. n. the 
act of changing, altering, transfor- 
ming. 
PZEMIENIENIE , A, s. n. trans- 
mutation, transformation. Prze- 
mienienie Pańskie, the transfigu- 
ration of Our Lord. 
PRZEMIERZAĆ , am , v. imp. 
PRZEMIERZYĆ, rzę , v. perf. to 
measure from one end to another, 
to measure the whole. 
PRZEMIERZENIE, a , s. n. the 
act pf measuring from one end to 
another. 
PRZEMIERZLE, adv. abomi- 
nably, detestably, odiously, hate- 
fully. 
PRZEMIERZŁOŚĆ, ŚCI, 5. f. 
abominableness , detestableness, 
hatefulness. 
PRZEMIERZŁY, a , e , abomi- 
nable , detestable , odious, hateful. 
PRZEMIESZAĆ, am , v. perf. to 
mix well; to blend. 
PRZEMIESZANIE, A, s. n. the 
act of mixing. 
PRZEMIESZANY, A, B, mixt, 
blended. 
PRZEMIESZKAĆ, am ,v. n.perf. 
PRZEMIESZKIWAĆ, kuję, v.imp. 
to stay, live or dwell for a given 
time. Przemieszkal dziesięć lat 
w Londynie, he has lived ten years 
In London. 
PRZEMIJAĆ, am , v. n. imp. 
PRZEMINĄĆ, nę , v. perf. to pass 
away, to glide away, to elapse. Nie- 
bo t ziemia przeminą, ale słowa 
moje nie przeminą, heaven and 
earth shall pass but my words shall 
not pass away. Gniew jego prze- 
minął , his anger is over. Niebez- 
pieczeństwo przeminęło, the dan- 
ger Is oyer. Burza przeminęła, 
the storm is over or has blown 
over. Czas przeminął, the time 
Is out or expired. Poko lenia 
ludzkie przemijają jak fale by- 
strej rzeki, the generations of men 
roll away like the waves of a rapid 
river. 
PRZEMIJAJĄCY, A, e, transient, 
transitory. 
PRZEMIJANIE, a , s. n. the act 
of passing away. Przeminięcie 
czasu, the lapse of time. 
PRZEMILCZEĆ, czę, v. perf. to 
pass over in silence. 
PRZEMKNĄĆ, w„v.perf. PRZE- 
MYKAĆ, am, v. imp. to convey 
secretly through a place. - SIĘ, to 
glide, slide or slip through, to 
PRZ 
steal through. Ta postać przem 
knęla się jak mara przed na- 
szemi oczymd, that figure glided 
past us, glided away like a ghost. 
PRZEMOC, y, s. f. superior 
force, prevalence; outrage, vio- 
lence. Przemocą, with forcible 
means, with open force. Użyć -y, 
to use forcible means. Uleaz -y, 
to yield or give way to a superior 
force. 
PRZEMOCZYĆ, czę, v. perf. to 
wet, to moisten through. 
PRZEMÓDZ, see PRZEMAGAĆ. 
PRZEMOKNĄĆ, see PRZEMA- 
KAĆ. 
PRZEMOWA, Y, s. f. address, 
harangue, allocution. Mieć-ę do 
żołnierzy, do ludu, to harangue 
the troops , the multitude. 
PRZEMÓWIENIE, a, s. n. the 
act of addressing, haranguing; 
address, harangue. Za każdem 
-m, every time he utters a word. 
PRZEWOŻENIE,. A, s. n. the 
act of overpowering', Overcoming; 
power., means. Według -a swego 
uczynił, he did every thing he 
could, he did all that was in his 
power. 
PRZEMOŻNIE, adv. powerfully. 
PRZEMOŹNOŚĆ,ści, s. f. power- 
fulness. 
PRZEMOŻNY, A , E, powerful, 
preponderant, predominant, para- 
mount. 
PRZEMYĆ, see PRZEMYWAĆ. 
PRZEMYCAĆ, am, v. imp. PRZE- 
MYCIĆ, cę, v. perf. to smuggle.- 
towary, to smuggle goods. 
PRZEMYCACZ, a , s. m. smug- 
gler. 
PRZEMYCANIE, A, s. n. smug- 
gling- . 
PRZEMYKAĆ, see PRZEM- 
KNĄĆ. 
PRZEMYSŁ, u , s. m. industry, 
activity. Potrzeba jest matką-w, 
necessity is the parent of industry. 
Żyć z -u, -em, to live by one's 
wits. = trade and manufactures. 
Dawać zachętę, opiekę -owi, to 
promote or advance trade and ma- 
nufactures. 
PRZEMYŚLAĆ, am, v. imp. nad 
czem, to meditate, muse, brood 
upon a thing. 
PRZEMYŚLNIE, adv. with great 
ingenuity. 
PRZEMYŚLNOŚĆ, ści, s. f. in- 
genuity, industriousness, readiness 
of contrivance. 
PRZEMYSŁOWY, a, e, relating 
to trade and mauufactures. 
PRZEMYWAĆ, am, v. imp, 
PRZEMYĆ, ję, v. perf. to clear by 
washing.- ranę, to wash a wound. 
PRZENAJĘTY, a, e, bribed, 
gained over by money, hired. 
PRZENA JMOWAC, muję, v.imp. 
PRZENAJĄĆ, jmę , v. perf. kogo, 
to practise upon one, to tamper 
with him, to bribe him. 
PRZENICOWAĆ, cuję, v. perf. 
suknię, to turn a coat. 
PRZENIEŚĆ, see PRZENOSIĆ. 
PRZENIEWIERCA, Y, s. m. a 
PRZ 
treacherous, perfidious man, a faith- 
less man. 
PRZENIEWIERNIE, adv. treach- 
erously, perfidiously. 
PRZENIEWIERNY, a,e, faith- 
less , treacherous, perfidious, dis- 
loyal. 
PRZENIEWIERSTWO, A, s. n. 
faithlessness,breach of trust, treach- 
ery perfidy, disloyalty. 
PRZENIEWIERZAĆ SIĘ, v.n. 
imp. PRZENIEWIERZYĆ SIĘ, v. 
perf. to break trust, to break one's 
word or promise, toprove faithless, 
to do or commit an infidelity. Bar- 
dzo mu się przeniewierzyla, she 
has been very false or unfaithful to 
him. 
PRZENIKAĆ, am, v. imp. PRZE- 
NIKNĄĆ, nę, v perf. to pierce, to 
pervade, to penetrate. Światła 
przenika szkło, the light pene- 
trates the glass.Alexander przeni- 
knął w głąb Indyi, Alexander 
penetrated very far into the Indies. 
Ta wiadomość wskróś mnie prze- 
niknęła , that news pierced my 
very heart; = fig. to see through', 
to penetrate. - przyszłość, to 
foresee things to come, to dive into 
futurity. - skrytośń natury, to 
penetrate into the secrets of nature. 
Przeniknąć rzecz do głębi, to 
sift a matter to the bottom. Prze- 
niknąć czyje zamiary, to pene- 
trate jnto one's designs. PRZENI- 
KNĄĆ SIĘ czem, to be deeply im- 
pressed with a thing. 
PRZENIKAJĄCY, a, e, piercing, 
penetrating. Zimno -e, sharp, 
biting cold. Oczy -e, piercing 
eyes. 
PRZENIKANIE, s. n. the act of 
piercing, penetrating. 
PRZENIKLIWIE, adv. acutely, 
sharply, with much penetration. 
PRZENIKLIWOŚĆ, śct, acute- 
ness , keennes, penetration , clear- 
sightedness. Głos -y, a piercing 
sound. Wzrok -y, piercing sight. 
PRZENIKNIENIE, A, s. n. peae- 
netration. 
PRZENIKNIONY, a, e, pierced, 
penetrated. Wskróś -y boleścią 
żalem, grieved to the very heart 
PRZENOCOWAĆ, cuję, V. 
perf. to pass the night. 
PRZENOSIĆ, szę ,v. imp. PRZE- 
NIEŚĆ, niosę, v. perf. to carry 
over, to transport, to remove from 
one place to another. Przenieść 
chorego do drugiego pokoju, to 
remove a sick person to anotfior 
room.- wojnę do Włoch, to carry 
the war into Italy. Konstantyn 
przeniósł stolicę państwa z Rzy- 
mu do Konstantynopola, Constan- 
tine transferred or removed the 
capital of the empire from Rome to 
Constantinople. = to exceed, to 
surpass. Ich kule wszystkie prze- 
nosiły, all their bullets carried too 
far. = Przenosić co nad co, to 
prefer one thing to or before 
another. = Przenieść co na sobie, 
to bear, to endure, to support; to' 
prevail with one's self to do a 
275 PRZ 
thing. Nie mogę przenieść na so- 
bie abym to zrobił, I cannot bring 
myself to do tt.= PRZENOSIĆ SIĘ 
z miejsca na miejsce, to shift from 
one place to anoter. Przenieść się 
do innego mieszkania, to remove 
to another house. 
PRZENOSINY , in, s. f. pL re- 
moval to a new lodging. 
PRZENOŚNIA, ni, s. f. figure, 
metaphor, trope. 
PRZENOŚNIE, adv. figurative- 
ly, metaphorically. Użyć wyrazu 
przenośnie, to use a word in the 
figurative sense. 
PRZENOŚNIK, a, 5. m. Math. 
sector, protractor. 
PRZENOŚNY, a, r, removeable; 
figurative, metaphorical. Znacze- 
nie - e, the figurative sense. 
PRZENOSZENIE, A, S. 71. the 
act of carrying over, transporting, 
removing. PRZENIESIENIE, A, s. 
n. removal. 
PRZEOBLEC, lokę, v. perf. to 
dress in another suit of clothes. - 
SIĘ, to shift one's clothes. 
PRZEOBRAŻAĆ, am, v. imp. 
PRZEOBRAZIĆ , żę , v. perf. to 
transform, change, convert or me- 
tamorphose into. - S1Ę, to be 
changed , transformed or meta- 
morphosed into.-się w gąsienicę, 
to change into j chrysalis. 
PRZEOBRAŻANIE, a, s. n. the 
act of transforming or metamor- 
phosing. 
PRZEOBRAŻENIE, a , s. n. 
transformation, metamorphosis. 
PRZEODZ1AĆ , see PRZEO- 
BLEC. 
PRZEOR, a, s. m, prior. 
PRZEORSTWO, a , s. n. prior- 
ship. 
PRZEORYSZA, T,s. f. prioress. 
PRZEORAĆ, am, v.prr/.PRZEO- 
RYWAĆ,am, v. imp. to plough 
up. Przeorać komu czoło, fig. to 
gash, cut or slash one's forehead. 
PRZEPAD , u, PRZEPADEK , 
dku, s. m. loss of an unredeemed 
pledge; forfeiture. Pod przepa- 
dem, under pain of forfeiture. 
PRZEPADAĆ, am, v. n. imp. 
PRZEPAŚĆ, padnę, v. perf. to be 
lost, forfeited. Zastaw niewyku- 
piony przepada, an unredeemed 
pledge is lost for the owner. Wszy- 
stko yrzcpadlo, all is lost. Prze- 
padleś, you are undone. = Prze- 
padic za kirn, za czem, to be 
distractedly fond of one or of a 
thing. - z miłości, to die with 
love, to be love-sick. Bodajem 
przepadt jeżeli to nieprawda, 
Jet me die, if it be not true. 
PRZEPADL1NA, Y, s. f. cleft, 
cbasin, crevice. 
PRZEPADZISTY, a,e, full of 
chinks. 
PRZEPALAĆ, AM,v. imp. PRZE- 
PALIĆ, łę, v.perf. to burn through. 
Przepalić żelazem rozpalonem, 
to pierce with red-hot iron. = to 
heat thoroughly. Przepalić w pie- 
eu, to heat the stove, to warm a 
xoom.=Przepalać wódkę,to distil 
276 
PRZ 
brandy. = Przepalić, to overheat. 
Przepalić się, fig. to cease to 
burn. 
PRZEPALANKA, i, $. f. brandy. 
PRZEPALONY, A , E , burnt 
through; heated; overheated; dis- 
tilled. 
PRZEPALNIK, a, PRZEPALNI- 
CZEK, czka, s. m. Arid, pipe 
filled with gunpowder by which the 
fire is communicated to a gun; 
match. 
PRZEPARTY, a, e, driven back, 
driven away, beaten back, routed. 
PRZEPASAĆ, szę, v. perf. 
PRZEPASYWAĆ, suję, v. imp. to 
gird about. - SIĘ, to put on a 
girdle. 
PRZEPASAĆ, sę, v. perf. to 
overfeed, to cram with food. 
PRZEPAŚĆ, see PRZEPADAĆ. 
PRZEPAŚĆ, ści s. f. abyss, pre- 
cipice. Nad brzegiem -set, upon 
the brink of a precipice. Stać nad 
-ścią, fig. to be upon the brink 
of ruin. 
PRZEPAŚCISTO, adv. steeply, 
with precipitous declivity. 
PRZEPAŚC1STOŚĆ, ści, S. f. 
PRZEPAŚCISTY* A, E,steepy, 
precipitous. 
PRZEPASKA, i, s. f. girdle, belt, 
zone. 
PRZEPATRYTYAĆ, ruję, v.imp. 
PRZEPATRZEĆ, rzę , v. perf. to 
look through, to look over. Prze- 
•patrywać książkę, to look over a 
book. - po loszystkich kątach, to 
look for a thing in ail corners. 
Przepatrywać się w czem, to 
examine or make inquiry into a 
thing. 
PRZEPCHAĆ, PRZEPCHNĄĆ , 
see PRZEPYCHAĆ. 
PRZEPĘDZAĆ, am, v. imp. 
PRZEPĘDZIĆ, dzę , v. perf. to 
drive or chase through. Przepę- 
dzić bydło przez miasto, to drive 
cattle through the town. - nie- 
przyjaciela na drugą stronę mo- 
stu, to drive the enemy over the 
bridge. Wiatr przepędził chmu- 
ry, the wind overblew or dis- 
pelled the clouds. = to outrun, 
to outstrip. Przepędzić kogo kon- 
no, to outride one, see WYŚCI- 
GAĆ.- Przepędzie konta, to over- 
ride a horse. = Przepędzać czas, 
fig. to spend, employ, pass away 
the time. - czas nu próżnowa- 
niu, to idle away one s time. Prze- 
pędzimy zim^ w mieście, we shall 
pass the winter in town. Jak czas 
przepędzasz? how do you pass or 
spend your time? Przepędzać ży- 
cie, to spend one's life. Przepę- 
dzić noc na grze, to sit up at play. 
- noc przy chorym, to sit up with 
a sick body. - noc bezsenną, to 
spend a sleepless night. 
PRZEPĘDZANIE, PRZEPĘDZE- 
NIE, a, s. n. the act of driving 
through or over; the act of passing, 
spending (one's time). Dla prze- 
pędzenia czasu, by way of pastime. 
PRZEPĘKAĆ, am, V. n. imp. 
PRZ 
PRZEPĘKNĄĆ, nę, v, pert, to 
burst. 
PRZEPĘKŁY, a, u, burst* 
bursten. 
PRZEPEŁNIAĆ, am, «. imp. 
PRZEPEŁNIĆ, nu;,v.perf. to over- 
fill , to fili beyond tbe brim. = to 
crowd to excess. Wszystkie wię- 
zienia są przepełnione, all the 
prisons are crowded to excess. 
Przepełnić miarę, fig. to heap up 
the measure, to fill up the measure. 
PRZEPEŁNIANIE, PRZEPEŁ- 
NIENIE, a, s.n. the act of over- 
filling, of crowding to excess. Prze- 
pełnienie żółci, an overflowing of 
the gall. 
PRZEPEŁNIONY, a, e, over- 
filled; crowded to excess. 
PRZEPEŁZNĄĆ, nę , vj, n. perf. 
to creep through ; to glide away. 
PRZEPIĆ, see PRZEPIJAĆ. 
PRZEPIEC, ekę, v. perf. to 
overroast, to overbake. 
PRZEPIECZENIE, a, s.n. the 
act of overroasting. 
PRZEPIECZONY, a, e, over- 
roasted , overbaked. 
PRZEPIEPRZAĆ, am, v. imp. 
PRZEPIEPRZYĆ, rzę , v. perf. to 
put too much popper in it. 
PRZEPIERZENIE, A, s.n. par- 
tition-wall. 
PRZEPIERZYĆ, rzę , v. perf. to 
divide by a partition-wall. 
PRZEPIJAĆ, am, v.tmp.PRZE- 
PIĆ, ję , v. perf. to drink away, to 
spend in drink, to squander away 
in drinking. = Przepić kogo, to 
outdrink one. PRZEPIĆ SIĘ, to 
overdrink one's self, to drink to 
excess. 
PRZEPIŁOWAĆ, łuję, v. perf. 
to saw through. 
PRZEPIORA,¥,$./■. a quailpipe. 
PRZEPIÓRKA, i, s. f. quail. 
PRZEPJÓRCZY, a-, e, of a quail. 
PRZEPIS, u, s. m. prescription, 
directiou, order. 
PRZEPISANY, a, e, transcribed, 
copied, prescribed, ordered. 
PRZEPISYWAĆ, soję, v.imp. 
PRZEPISAĆ, szę , v.perf. to tran- 
scribe, to copy; fig. to prescribe , 
to order, to dictate. Przepisać die- 
tę , to prescribe a diet. - lekar- 
stwo. to prescribe physic. Przepi- 
sywać komu prawa, to prescribe 
or dictate laws to one. 
PRZEPISYWACZ, a, s. m. co- 
pyist, copist. 
PRZEPISYWANIE, PRZEPISA- 
NIE, a,s.n. the act of transcribing, 
copying; the act of prescribing, 
ordering. 
PRZEPŁACAĆ,am, v.imp.PRZE- 
PŁAC1Ć , cę , v. perf. to overpay. 
PRZEPŁAKAĆ, czę, v.perf. to 
pass one's time in weeping ar in 
PRZEPRASZAĆ, am, v. imp. 
PRZEPŁOSZYĆ, szę, v. perf. to 
scare or fright away. 
PRZEPLATAĆ, am,v. imp.PRZE- 
PLESĆ , lotę , v. perf. to inter- 
weave, to intertwine, to interlace. 
Przeplatać włosy kwiatami, per- PRZ 
intertwist the hair with 
flowers, pearls. - kwiaty białe 
czcrwonemi, to intermingle red 
flowers with white. - prozę wier- 
szami, to intermingle prose with 
poetry. Prawdę fałszem-, to in- 
terweave truth with falsehood. 
PRZEPLATAĆ SIĘ,fig. to alternate, 
to happen by turns. W życiu do- 
bro się złem przeplata, life is an 
alternation of good and evil. 
PRZEPLATAĆ, am, v.perf. to 
cut in two, to slash. Twarz mu 
przeplatał, he slashed his face. 
PRZEPŁAWIĆ, wię, v. perf. to 
carry over by water, to ship or 
float over. 
PRZEPLENIĆ, wię , v. perf. to 
depopulate, to lay waste. 
PRZEPLEŚĆ, see PRZEPLA- 
TAĆ. 
PRZEPŁOCH, u, s. m. fright, 
terror. 
PRZEPŁOKAĆ, czę, v. perf. 
PRZEPŁÓKIWAĆ,kuję,v. imp. to 
rinse, to wash. 
PRZEPŁOSZYĆ, see PRZEPLA- 
SZAC. 
PRZEPŁYNĄĆ, see PRZEPŁY- 
WAĆ. 
PRZEPŁYNIENIE, A, s.n. the 
act of swimming or sailing across. 
PRZEPŁYWAĆ, am, v. imp. 
PRZEPŁYNĄĆ, nę, v. perf. to 
swim across or over, to cross by 
swimming. = to sail over. Prze- 
płynąć rzekę, to swim over a river. 
- morze, to cross the sea. 
PRZEPOLSZCZYĆ, czę, v.perf. 
to translate into Polish. 
PRZEPUMINAĆ, am, v. imp. 
PRZEPOMNIEĆ, nę , v. perf. to 
forget. 
PRZEPOMNIENIE , a, s. n. for- 
geltulness, slip of memory. 
PRZEPÓŚCIĆ, szczę, v^perf. to 
pass one's time in fasting. 
PRZEPOTNIEĆ, nieję, v. n. 
perf. to sweat through, to be all in 
a perspiration. 
PRZEPOWIADAĆ, am , v. imp. 
PRZEPOWIEDZIEĆ, dzę , v. perf. 
to foretell, to predict. Prorocy 
przepowiedzieli przyjście Chry- 
stusa, the prophets loretold the 
coming of Christ. 
• PRZEPOWIADACZ , a , S. m 
foreteller, sooth-sayer. 
PRZEPOWIADANIE, a, s.n. the 
act of foretelling. 
PRZEPOWIEDNIA, ni, s.f. pre- 
diction, prognostication, omen, 
foreboding, presage. 
PRZEPOWIEDZENIE, a, s.n. 
prediction, prophecy. 
PRZEPRASZAĆ , am , V. imp. 
PRZEPROSIĆ, szę , v. perf. to beg 
or ask pardon, to apologize, to 
make an apology.- publicznie, to 
make honourable amends. Dać się 
przeprosić, to admit as an apo- 
logy. - S1Ę, to make mutual apo- 
logies. Przeprosić się, to cease to 
be angry. Jak się rozgniewał, tak 
się przeprosi, don't mind his 
anger, it will soon pass. 
PRZEPRASZANIE, a, s.n. the 
PRZ 
act of asking pardon, the act of 
making an apology. 
PRZEPRAWA, y,s.f. crossing 
over, passage, ferry. 
PRZEPRAWIAĆ, AM, v. imp. 
PRZEPRAWIĆ, wię, v.perf. to 
bring or carry over, to ferry over 
Przeprawiłem go przez rzekę, I 
carried him over the river. PRZE- 
PRAWIĆ SIĘ przez rzekę, to cross 
a river. 
PRZEPRAWIANIE, PRZEPRA- 
WIENIE, a, s.n. the act of car- 
rying over. - SlĘ>the act of going 
or passing over, the act of crossing. 
PRZEPROSINY, sin, s. f. pl. 
PRZEPROSZENIE, a, s. n. begging 
or asking pardon, excuse, apology. 
PRZEPROWADZAĆ, Mi,v.imp. 
PRZEPROWADZIĆ , dzę , v. perf. 
to lead or conduct through or over, 
to bring over, tp transport, to carry 
or convey over. Przeprowadzić 
wojsko przez rzekę, to conduct 
the troops over the river. Przepro- 
wadzać towary z kraju do kraju, 
to carry goods from one country to 
another. - konia, to walk a horse. 
Przeprowadzić kogo dokąd, to 
show a person to a place, to see 
him out. Przeprowadź pana ze 
schodów, show the gentleman down 
stairs, see ODPROWADZIĆ.-SIĘ, 
to remove to another lodging. Dziś 
się przeprowadził, he has re- 
moved to-day. 
PRZEPROWADZANIE, PRZE- 
PROWADZENIE, A, s.n. the act 
of leading or conducting through 
or over. - SIĘ ♦removal, change 
of lodgings. 
PRZEPRZĄG, ęgu, s. m. the act 
of taking fresh horses. Konie do 
przeprzęgu, horses on the road to 
relieve others, fresh horses. Bez 
przeprzęgu, without taking fresh 
horses. 
PRZEPRZĘGAĆ, am, v. imp. 
PRZEPRZĄDZ, ęgę, v. perf. to 
change horses, to take fresh horses. 
PRZEPRZEĆ, RĘ, v. perf. PRZE- 
PIERAĆ, am , v. imp. to push 
through, to thrust through; to dis- 
lodge, to drive beyond. Przeprzec 
kogo, fig. to overcome, to subdue. 
- czyj upor, to overcome one's 
obstinacy. - kogo w zdaniu, to 
get the better of one's argument. 
PRZEPUKLINA, v, s. f. bursten- 
ness, rupture. 
PRZEPUKNĄĆ SIĘ, v.n.perf. 
to burst. 
PRZEPUST, u, s. m. the act of 
letting'pass through; admission, 
entrance. 
PRZEPUSZCZAĆ, am, v. imp. 
PRZEPUŚCIĆ, szczę, v.perf. to let 
through, to let pass. Przepuścić 
przez filtr, to filter, to strain. - 
przez alembik, to distil. -przez 
sito\ to sift. Nie przepuszczać cze- 
go , not to let to be passed through 
by a fluid, to be proof against. Ta 
skóra nie przepuszcza wody .that 
leather is water-proof. =/ig. Prze- 
puszczać co komu, to forgive one, 
to pardon him. 
PRZ 
PRZEPUSZCZANIE, PRZEPU- 
SZCZENIE , a, s. n. the act of let* 
ting pass through ; the act of for- 
giving , forgiveness. 
PRZEPYCH, u, s. m. pomp, 
state, show, ostentation, magnifi- 
cence , splendour. 
PRZEPYCHAĆ,AM,v.tmp.PRZE* 
PCHAC, PRZEPCHNĄĆ, v. perf. 
to thrust or pierce through, to run 
through, to punch. Przepchnąć 
kogo szpadą, to run one through 
with one's sword. - SIĘ, to get 
through. Przepychać się przez 
tlum, to get through the crowd. 
Przepchnął się szpadą, Ite run 
himself through the body with his 
sword , he stabbed himself. 
PRZEPYSZNIE, adv. splendidly, 
magnificently. 
PRZEPYSZNOŚĆ, ści, s. f. sta- 
teliness , sumptuosity. * 
PRZEPYSZNY, a, e, stately, 
splendid, magnificent, gorgeous. 
PRZEPYTYWAĆ SIĘ, tuję się, 
V. imp. PRZEPYTAĆ SIĘ, am się, 
v. perf. to ask, to make many in- 
quiries. Przepytaj się o to, you 
must inquire into the truth of the 
fact. 
PRZERĄBAĆ, bię , v. perf. to 
hew or cut through. 
PRZERABIAĆ, am, v.tmp.PRZE- 
ROB1Ć, bię, v. perf. to new-modei, 
to do over again, to change, to alter. 
Przerabiać surowe płody, to ma- 
nufacture raw produce. Nie prze~ 
robisz go, fig. you cannot reform 
him, you must take him as he is. 
Przerobie kogo na swoje kopyto, 
to mdild a person to one's own way 
or idea. = Przerobić co, to undo 
what was done. =■ Przerabiać 
czem, to interweave, to intertwine. 
PRZERACHOWAĆ, chuję, v. 
perf. to finish reckoning, to count 
over, to tell over. - S1Ę, to mis- 
reckon, to mistake in counting. 
PRZERASTAĆ, am, v. imp. 
PRZEROSNĄĆ, nę, v. perf. to 
outgrow, to surpass in growth. = 
to grow through. 
PRZERASTAŁY, a, e, inter- 
larded. Mięso przerastało, meat 
marbled or mixed with fat and 
lean. 
PRZERAŻAĆ, am, v. imp. PRZE- 
RAZIĆ, żę, v. perf. to appal, to 
overawe, to dismay, to strike terror 
into, to strike with awe. - uszy, 
to grate or offend the ear by a shnit 
voice. 
PRZERAŻENIE, a, s.n. awe, 
affright, dismay, terror. 
PRZERAŹLIWIE , adv. with a 
shrill voice. 
PRZERAŹLIWOŚĆ, ści, S. f. 
shrillness. 
PRZERAŹLIWY, A, E, shrill, 
piercing; harsh. Głos -y, a pier- 
cing sound. Krzyki -e, piercing 
cries. 
PRZERĘBLA, u, s. f. a hole cut 
in the ice for the admission of fresh 
air into the pond. 
PRZEROBIĆ,See PRZERABIAĆ. 
PRZEROBIENIE, A, S.n. the 
277 PRZ 
act of new-modelling, changing, 
converting into. 
PRZERÓŚĆ, PRZEROSNĄĆ, see 
PRZERASTAĆ. 
PRZEROSŁY, A, b , outgrown, 
overgrown. 
PRZERWA, v, s.f. breach, rup- 
ture ; intermission; interruption. 
PRZERWAĆ, see PRZERY- 
WAĆ. 
PRZERYĆ, ję, v. perf. to dig 
through. 
PRZERYWAĆ,am,vtmp.PRZE- 
RWAĆ, wę, v. perf. to break. 
Przerwać strunę, nitkę, to break 
a string, a thread. - fig. to break 
off, to interrupt. Przerwać mil- 
czenie, to break silence. - komu 
wątek rozmowy, to break off the 
thread of one's discourse. - robo- 
tę, to break off one's work.-czyj 
sen, to disturb one's sleep. - opo- 
wiadanie, to break off a narration. 
- komu mowę, to interrupt one's 
speech. Przepraszam że przery- 
wam , I beg your pardon to inter- 
rupt you. 
PRZERYWANIE, i.s.n. the act 
•f breaking, interrupting. Te cią- 
głe, częste przerywania, these 
frequent interruptions. = PRZE- 
RWANIE, a, s.n. interruption. - 
stosunków przyjaznych, breach 
of friendship, rupture. 
PRZERZECZONY, A,E, above- 
mentioned, foresaid. 
PRZERZEDZAĆ, am, v. imp. 
PRZERZEDZIĆ, dzę, v. perf. to 
thin, to make thin. Przerzedzić 
szeregi nieprzyjacielskie, to thin 
the enemy's ranks. Nasza artyle- 
rya przerzedziła ich szeregi, our 
artillery thinned their numbers. Za- 
raza przerzedziła mieszkańców 
tego kraju, the plague bas made the 
people of that country very thin. 
PRZERŻNĄĆ, see PRZERZY- 
PRZERZNIĘCIE.A, s.n. cutting 
through; cut, intersection. 
PRZERZUCAĆ, an, V. imp. 
PRZERZUCIĆ, cę , v.perf. to throw 
over. Przerzucić co przez mur, 
to throw a thing over the wall.- 
co z miejsca na miejsce, to throw 
a thing from one place into another. 
Przerzucać książkę, to turn over 
the leaves of a book, to run over a 
book. Przerzucić kogo przez no- 
Hi, to trip up one's heels, to give 
m a trip. Przerzucić się na stro- 
nę nieprzyjaciela, to run over to 
the enemy. 
PRZERZYNAĆ,AM,v.tmp.PRZE- 
RZNĄĆ,ke, v.perf. to cut through, 
to cut by the middle. PRZERZY- 
NAĆ SIĘ, to attempt to break 
through or cut one's way through. 
Przerżnęli się przez szeregi nie- 
przyjacielskie, they broke through 
the enemy's ranks. 
PRZESĄD, v, s. m. prejudice, 
prepossession, prevention. 
PRZESADA, Y, 8, f. excess, exag- 
geration. 
PRZESĄDNY, A,v, full of preju 
dices. 
278 
PRZ 
PRZESADZAĆ, am, v. imp. 
PRZESADZIĆ, dzę, v. perf. to 
transplant. - drzewa, to trans- 
plant trees. Przesadzić kogo, to 
set or place one in another place. 
Przesadzać kogo z miejsca na 
miejsce, to shift one from place 
to place. - przez plot, to leap 
over a hedge. - kogo przez kij, 
fam. to drub one soundly. - kogo 
przez nogę, to trip up one's heels, 
to give one a trip, to supplant him. 
= to put too much; fig. to over- 
act , to exaggerate, to stretch too 
far, to overstrain, to run up a 
thing too high. Przesadzić poncz 
romem, to put too much rum into 
the punch. Zawsze przesadza, 
he is very apt to exaggerate, he 
carries every thing to extremes. 
Przesadzać w stroju, to over- 
dress, to dress with affected nice- 
ty. PRZESADZAĆ SIĘ w czem, to 
outvie each other, to strive or 
contend with each other. 
PRZESADZANIE, PRZESADZE- 
NIE, a, s. n. the act of transplant- 
ing; fig. exaggeration, overacting. 
PRZESADZONY, a, e, trans- 
planted ; fig. exaggerated, over- 
wrought, overacted, carried too far. 
PRZESĄDZAĆ, dzam , v. imp. 
PRZESĄDZIĆ, dzę, v. perf. to 
prejudge, to express one's opinion 
without examining the merits of a 
C3US6. 
PRZESALAĆ, am, v.imp. PRZE-, 
SOLIĆ, lę, v.perf. to pul too much 
salt. PRZESOLIĆ, fig. to exceed the 
measure, to go too far, to shoot 
beyond the mark; to overpay. 
PRZESCHNĄĆ, see PRZESY- 
CHAĆ. 
PRZEŚCIEŁAĆ, am, V. imp. 
PRZESŁAĆ, ścielę, v.perf. łóżko, 
to make a bed again, to make it 
otherwise. Prześciełać co czem, to 
lay a thing between the two others, 
to put a layer between the two 
others. 
PRZEŚCIERADŁO, A, s.n. sheet, 
the linen of a bed. 
PRZEŚCIGAĆ, am, v.imp. PRZE- 
ŚCIGNĄĆ , nę , v. perf. to outrun, 
to outstrip. 
PRZEŚCIGNIENIE, A, 8. n. the 
act ol outrunning, outstripping. 
PRZEŚCIGNIONY, a, e, outrun, 
outstript. 
PRZESIAĆ, see PRZESIEWAĆ. 
PRZESIADAĆ, am, v. n. imp. 
PRZESIĄŚĆ, siądę, v.perf.-SIĘ, 
to sit down in another place, to 
change seats. Przesiąść się do in- 
nego powozu , to get into another 
carriage. - się z konia na konia, 
to alight from one horse and get 
upon another. Przesiądź się do 
nas, come and sit you down beside 
us. 
PRZESIADYWAĆ, dvję, v. n. 
imp. gdzie, u kogo, to use to sit 
in a place, to stay or continue with 
a person. Po całych dniach u niej 
przesiaduje, he is always' at ber 
house, he always keeps her com- 
pany. 
PRZ 
PRZESIĄKAĆ, am, v. n. imp. 
PRZESIĄKNĄĆ, PRZESIĄC, ąinę, 
v-per/.to permeate,to passthrough, 
to ooze; to soak into, to be satura- 
ted with moisture, to get drenched. 
Przesiąkł od deszczu, he was 
drenched with rain, the rain has 
soaked through his coat. Od de- 
szczu ziemia przesiękla , the 
rain has well soaked the ground. 
Przesięknąć czem, fig. to be im- 
bued, tinctured, possessed or deep- 
ly impressed with a thing. 
PRZESIĘKŁY, a, e, soaked, 
drenched; fig. imbued, imbibed, 
tinctured. 
PRZESIANIE, a, 8. n. sifting. 
PRZESIANY, a, e, sifted. 
PRZESIEDLAĆ, AM, V. imp. 
PRZESIEDLIĆ, lę, v. perf. to re- 
move from one colony to another, 
to transplant (said only of men). - 
SIĘ, to settle in another place, to 
shift one's abode. Tłumy rolników 
przesiedliły się z Europy do Ame- 
ryki, crowds of husbandmen have 
emigrated from Europe to settle in 
America. 
PRZESIEDLENIE, a, s. n. 
change of abode, emigration. 
PRZESIEDLIĆ, see PRZESIE- 
DLAĆ. 
PRZESIEDZIEĆ, dzę , v. perf. 
kogo , to sit one out, to sit longer 
than another person. Przesiedział 
całą kampanią, he sat out all the 
company. Całą noc przesiedział 
przy grze, he sat up all night at 
play. Przesiedzieć gdzie parę ty- 
godni, to stay, stop or remain in a 
place for a fortnight 
PRZESIĘGAĆ, am, v. imp. 
PRZESIĘGNĄĆ, nę, v. perf. to 
outreach, to go beyond, to carry 
beyond the mark. 
PRZESIEWAĆ, am, v. imp. 
PRZESIAĆ, sieję , v. perf. to sift, 
to bolt. 
PRZESIEWANIE, A,«.n. the act 
of sifting. 
PRZESIEWANY, a, e, sifted. 
PRZESILAĆ SIĘ, am się, v. n. 
imp. PRZESILIĆ SIĘ, v. perf. to 
overstrain one's self, to overwork 
one's self. = to relax or abate after 
the utmost exertion, to subside, to 
come to a crisis. Choroba się prze- 
siliła, the distemper has come to a 
crisis. 
PRZESILENIE, A, 8. n. crisis, 
abatement, decrease, subsidence. 
W obecnem przesileniu, in the 
present crisis. Przesilenie dnia 
z nocą, solstice. 
PRZES1ODŁAĆ, am, v. perf. 
konia, to saddle a horse again, to 
change the saddle. 
PRZESKAKIWAĆ, «tuę. v.imp. 
PRZESKOCZYĆ, czę, t>. perf. to 
leap, jump or skip over. Przesko- 
czyć rów, plot, to leap over a 
ditch, over a hedge. - ze statku 
na statek, to leap or jump from 
one boat into another. Przeskaki- 
wać z gałęzi na gałąź, to hop 
from branch to branch, from spray 
to spray. Przeskoczyć wyroś , to PRZ 
skip a word. Przeskoczył od razu 
z podchrążego na pólkownika,he 
jumped at once from a pair of co- 
lours to a colonel's commission. 
Przeskakiwać z jednego w dru- 
gie, to digress from the matter, to 
make a rambling digression. 
PRZESKOK, u, s. m. leap, or 
jump over. 
PRZESKOTNICA, y, s. f. straw- 
berry-tree, memecyion. 
PRZESKROBAĆ, bię, v.perf. to 
scrape through, to make a hole by 
scraping or erasing; fig. to do 
amiss, to transgress, to do some 
mischief. 
PRZESŁAĆ , see 1) PRZEŚCIE- 
ŁAĆ; 2) PRZESYŁAĆ. 
PRZEŚLADOWAĆ, duję, v. 
imp. to persecute. Jestto hańbą 
że chrześcianie prześladują się 
nawzajem, 'tis a shame to see 
Christians persecute one another. 
Wierzyciele go prześladują, his 
creditors persecute him. 
PRZEŚLADOWANIE, A, s. n. 
persecution. 
PRZEŚLADOWCA, y, s.m. per- 
secutor. 
PRZEŚLADOWCZY, a, e, per- 
secuting. 
PRZESŁANIE, a , s. n. the act 
of sending. 
PRZESŁANIEC, ńca, s. m. fore- 
runner, harbinger, precursor. Ko- 
mety są przeslańcami wielkich 
zdarzeń, the comets are forerun- 
ners of some great events. Jan 
Chrzciciel byt przesłańcem Zba- 
wiciela, St. John the Baptist was 
our' Saviour's forerunner. 
PRZESŁAWNY , a , e, very fa- 
mous, very glorious. 
PRZEŚLEPIAĆ, am , v. imp. 
PRZEŚLEPIĆ, pię, v. perf. to 
overlook, to pass over unnoticed, 
to oversee. Jakżeś to prześlepił ? 
how came you to oversee that mi- 
st3kc P 
PRZEŚLEPIENIE, a, s. n. over- 
sight, mistake. 
PRZĘŚL1CA, v,s.f. distaff, rock. 
PRZEŚLICZNIE, adv. most 
beautifully. 
PRZEŚLICZNY, a, e, passing 
beautiful, beautiful to excess. 
PRZEŚLIZGAĆ SIĘ, am się, v. 
m. imp. PRZEŚLIZNĄĆ SIĘ, nę 
się , v. perf. to slide, glide or slip 
through. 
PRZESŁODKI, A, E, very sweet, 
luscious. 
PRZESŁODZIĆ, dzę, v. perf. to 
sweeten too much. 
PRZESŁUCHAĆ, am, v. perf. to 
hear out. - świadków, to hear 
witnesses. Sędzia powinien obie 
strony -, a judge ought to hear 
both parties, see WYSŁUCHAĆ. 
PRZESŁUŻYĆ, żę, v. perf. to 
pass one's time In service. 
PRZESŁYSZEĆ SIĘ, szę się , V. 
n.perf. to hear wrong or imperfect- 
ly, to misunderstand. 
PRZESŁYSZENIE, A, s.n. a 
mistake proceeding from wrong 
hearing. 
PRZ 
PRZEŚMIARDŁY,a,e, stinking, 
infected, tainted. 
PRZESMYK, u, s. m. a narrow 
pass (in the mountains or in a fo- 
rest). Stać na-u, to be or lie 
upon the catch. - morski, straits, 
see CIAŚNINA. 
PRZEŚNIĆ, nię , v. perf. czas, 
życie, to dream away one's time, 
one's life. 
PRZESOLIĆ, see PRZESALAĆ. 
PRZESOLONY, a , e , salted too 
much ; fig. overpaid, too dear. 
PRZESPAĆ, pię, v.perf. PRZE- 
SYPIAĆ, am,v. imp. to pass one's 
time in sleeping, to sleep away. 
Przespać noc, to sleep the whole 
night. - zmartwienie, to sleep 
away one's sorrow. PRZESPAĆ 
SIĘ, to take a nap. PRZESYPIAĆ 
SIĘ po obiedzie, to use to take a 
nap after dinner. 
PRZEŚPIEWAĆ, am, v. perf. to 
sing to the end, to sing the whole, 
to have done singing. - aryą , to 
sing a tune. Ledwie przespiewal 
piosenkę...,he has scarcely finished 
the song... = to pass one's time 
in singing. - noc, dzień , to sing 
all the day, all the night. 
PRZESTAĆ, stoję, v. perf. to 
stand for a given time, to continue 
standing. - godzinę, to stand for 
an hour. - kogo, to stand or stay 
longer than another person. = 
PRZESTAĆ, nę, see PRZESTA- 
WAĆ. 
PRZESTAŁY, a, e, too ripe, 
overripe. 
PRZESTANEK, nku, s.m. pause, 
stop, intermission. Kłaść -nki, to 
point, make stops, to punctuate. 
W dawnych rękopismach nie 
masz -nkóiu, the ancient manu- 
scripts have no ponctuation. Praco- 
wać bez -nkn, to labour without 
intermission. 
PRZESTANIE, a, s.n. stop, ces- 
sation , interruption, intermission, 
discontinuation. 
PRZESTĄPIĆ, see PRZESTĘ- 
POWAĆ. 
PRZESTĄPIENIE, A, s. n. the 
act of steppingover; ftg. overstep- 
ping, transgression. Przestąpienie 
ustawy, prawa, transgression or 
violation of a law, the infringement 
of laws. 
PRZESTARZAŁOŚĆ, ści, S. f. 
superannuation; desuetude. 
PRZESTARZAŁY, a, e,superan- 
nuated; grown out of use, fallen into 
desuetude, obsolete. Wyraz prze- 
starzały, an obsolete word. Pię- 
kność przestarzała, a superan- 
nuated beauty. 
PRZESTARZEĆ, rzeję , V. n. 
per/, to grow too old; to grow out 
of use, to fall into desuetude. 
PRZESTAWAĆ, taję, v.n.imp. 
PRZESTAĆ, nę, v. perf. to cease, 
to discontinue, to leave off. Prze- 
stań czynie złe, leave to do evil. 
Przestał mówić, pracować, he 
ceased speaking, working. Prze- 
stań skarżyć się, forbear your 
complaints. = Przestawać z kim. 
PRZ 
to associate or keep company with 
one. Przestawać z dobrymi, to 
keep company with honest people. 
Z jakim kto przestoje takim się 
sam staje, prov. tell me with 
whom thou goest,aud I will tell 
thee what thou doest; keep good 
company, and you shall be of the 
number. = Przestawać na czem, 
to be content or satisfied with. - 
na małem, to be content with little. 
Ten pan zdaniem mojem kto prze- 
stał na swojem, in my opinion, 
he is rich who is content with what 
he has. Przestańmy na tern, let 
us break oft, no more of that. 
PRZESTAWANIE, a , s. n. the 
act of ceasing. = intercourse, com- 
pany. Złe przestawanie psuje 
obyczaje, evil communication cor- 
rupts good manners. = Przesta- 
wanie na malem, contentedness 
with little, moderation. 
PRZESTAWIAĆ, AM, V. imp. 
PRZESTAWIĆ, wię, v. perf. to 
put or set in another place, to set 
or place in a different manner. 
Przestawić budynek, to rebuild 
an edifice. 
PRZESTĘPCA, t, s. m. trans- 
gressor, offender, criminal. 
PRZESTĘPNY, A, E, transgres- 
sing, ofiending, criminal. Rok 
przestępny, leap-year. 
PRZESTĘPOWAĆ, wą, v. imp. 
PRZESTĄPIĆ, pię, v. perf. przez 
co, to step over, to stride over; fig. 
to overstep, to transgress, to tres- 
pass; to go beyond, to exceed.Prze- 
stąpić upoważnienie, moc daną 
sobie, to exceed one's power. - 
prawo, to transgress or infringe a 
law. -grantee hojności, to exceed 
the bounds ol liberality. 
PRZESTĘPSTWO, A,3.n. trans- 
gression, trespass, offence, crime. 
PRZESTRACH, u , s. m. fright, 
terror, dismay. Zdjęty -em, 
seized with fear, struck with 
terror. 
PRZESTRAJAĆ , AM , v. imp. 
PRZESTROIĆ, ję, v. perf. instru- 
ment , to tune an instrument too 
high. = Przestroić kogo, to make 
one change his dress, to disguise 
one. - SIĘ, to put on anothez 
dress, to shift one's clothes, to 
disguise one's self. 
PRZESTRASZAĆ , AM , V. imp. 
PRZESTRASZYĆ, szę, v. perf. to 
frighten, to terrify. - SIĘ, to be 
frightened. 
PRZESTRASZENIE, a, s. n, 
fright, terror. 
PRZESTROGA, l, s. f. warning, 
caution, hint. Zbawienna-, sa- 
lutary warning. Niech ci to będzie 
-ą, niech ci to służy za-ę, 
take this for warning. 
'PRZESTROIĆ, see PRZESTRA- 
JAĆ. 
PRZESTROJONY, a, B, toned 
too high. - disguised. = over- 
dressed. 
PRZESTRONNIE,PRZESTRON- 
NO, adv. largely, widely, spa- 
ciously. 
279 PRZ 
PRZESTRONNOŚĆ, ści, S.f. 
loominess, largeness, spaciousness. 
PRZESTRONNY, A, E, roomy, 
large, wide, spacious. -a suknia, 
a wide coat. - e sumienie, a large 
conscience. Żywot - y, a loose, 
licentious life. 
PRZESTRZAŁ , NA PRZE- 
STRZAŁ , adv. through and 
through. Otworzyć okna na -, 
to open two windows opposite to 
each other. Wiatr wieje na -, 
there is a draught of air. 
PRZESTRZEGAĆ , am , v.imp. 
PRZESTRZEDZ,gę,v.perf.to warn, 
to caution. = Przestrzegać czego, 
to keep, to observe. - przykazań 
bożych, to keep or observe the 
commandments of God. - spra- 
wiedliwości, to see that justice be 
done. - praw, to observe laws; 
to enforce the laws. 
PRZESTRZEGACZ, A, s.m. one 
who warns. = observer. 
PRZESTRZEGANIE, a, s.n. 
warning, see PRZESTROGA. = 
keeping, observing, observance. 
Przestrzeganie praw, prawideł, 
obrządków, the observance of 
laws, rules, rites. Potrzebuje pil- 
nego przestrzegania, you must 
keep a watchful eye on his conduct. 
PRZESTRZELIĆ, lę, v.perf. to 
shoot through. 
PRZESRZELENIE, a, s.n. the 
act oi shooting through. 
PRZESTRZELON , u, s.m. (a 
plant), hare's ear, bupleurum. 
PRZESTRZELONY, A, E, shot 
through. 
PRZESTRZEŃ, ni , s. f. space, 
room, tract, expanse, extension. 
- nieba, morza, the expanse of 
the heaven, ol the Ocean. Po całej 
-ni państwa, throughout the 
whole extent of the kingdom. 
PRZESTRZEŻENIE, A, s.n. 
warning, caution. 
PRZESTRZEŻONY, A, E, fore- 
warned. 
PRZESTRZYGAĆ, AM, v.imp. 
PRZESTRZYDZ, gę , v.perf. to 
eut through (with scissors). 
PRZESTWÓR, oru, s.m. room, 
space, expanse, extent, large open 
field. NA PRZESTWÓR, adv. 
wide open. 
PRZESTYGNĄĆ, nę, v. n. perf. 
to grow too cool. 
PRZESUSZAĆ,am,v.imp. PRZE- 
SUSZYĆ, szę, v.perf. to dry, to 
make dry; to dry too much. 
PRZESUWAĆ, am, v.imp. PRZE- 
SUNĄĆ , nę , v. perf. to shove 
through , to push through, to re- 
move from place to place. - SIĘ, 
to glide through. 
PRZEŚW1ADCZAĆ, am, v.imp. 
PRZEŚWIADCZYĆ, czę , v.perf. 
to convince, to convict, see PRZE- 
KONAĆ.- SIĘ, to ascertain, to 
satisfy one's self. 
PRZEŚWIADCZANIE , PRZE- 
ŚWIADCZENIE, a, s.n. the act 
of convincing. Przeświadczenie, 
conviction; consciousness. 
PRZEŚWIADCZONY, A, E, con- 
280 
PRZ 
vinced, convicted , sensible, cón- 
scious. 
PRZEŚWIDROWAĆ , ruję , v. 
perf. to bore through, to perforate. 
PRZEŚWIETNIE, adv. illus- 
triously. 
PRZEŚWIETNOŚĆ , ści, S. f. 
illustriousness, excellency. 
PRZEŚWIETNY,a,e, illustrious, 
high , noble, excellent. 
PRZEŚWISTAĆ, am, v.perf. to 
pass one's lime in whistling. - ma- 
jątek , fig. to spend or squander 
away one's fortune. 
PRZESYCAĆ, am, v. imp. PRZE- 
SYCIĆ, cę, v. perf. Chym. to 
oversaturate; fig. to overfill, to 
overgorge , to cloy. 
PRZESYCHĄĆ, am, v.n.imp. 
PRZESCHNĄĆ, nę, v. perf. to dry, 
to get dry, to become a little dry. 
PRZESYŁAĆ, am, v. imp. PRZE- 
SŁAĆ , szlę , v. perf. to send , to 
transmit. 
PRZESYŁANIE, A, s.n. the act 
of sending. 
PRZESYŁKA ,i,s.f. any thing 
sent. 
PRZESYPYWAĆ, puję , v. imp. 
PRZESYPAĆ, pię , v.perf. (said 
of dry substances, such as sand, 
corn, money, etc.), to empty out 
of... into; to put too much, to 
overfill. 
PRZESYT, u, s. m. satiety, 
surfeit. 
PRZESZACOWAĆ, cuję, v.perf. 
to overrate. 
PRZESZASTAĆ, am, v.perf. 
fam. to squander away, to waste, 
to run through. - majątek, to 
run through a fortune. 
PRZESZCZEKAĆ, am, v.perf. 
to bark longer and louder than 
another. - kogo, fig. to outtalk 
or outtongu-e one, to run one down 
with argument. - Pies przeszcze- 
kał całą noc, the dog has barked 
the whole night. 
PRZESZKADZAĆ, am, V. imp. 
PRZESZKODZIĆ, dzę, v. perf. to 
hinder or prevent from , to inlefere 
with. Przeszkadza mi pisać, pra- 
cować, he or she hinders me from 
writing, working. 
PRZESZKADZANIE, A, s.n. the 
act of hindering or preventing. 
PRZESZKODA,!, s.f. PRZE- 
SZKODZENIE, a, s.n. hinderance, 
impediment, obstacle, obstruction, 
opposition. Stawiać komu prze- 
szkody, to throw an obstacle in the 
way of some one, to obstruct one's 
designs. Usunąć wszelkie prze- 
szkody, to remove all obstacles. 
PRZESZKODZICIEL, a, s.m. 
hinderer, obstructor. 
PRZESZŁO, adv. more than, 
upwards of. Czekałem-trzy go- 
dziny, I waited more than three 
hours.-dwadzieścia lat, upwards 
of twenty years. 
PRZESZŁOMIESIĘCZNY, a, e , 
of the last month. 
PRZESZŁOROCZNY, a,e, of the 
last year. 
PRZESZŁOŚĆ, ści, s. f. the 
PRZ 
time past. Nie mówmy już oprze- 
szłości, it is in vain to recall what 
is past. 
PRZESZŁOTYGODNIOWY, A, 
e, of the last week. 
PRZESZŁY, a , e , passed, como 
or gone through, past, gone. -a 
rzeczy, things past. Czas -y. 
Gram, past tense. = last. Prze- 
szłego roku, przeszłego miesiąca, 
the last year, the last month. 
PRZESZPERAĆ, am, v. per J. 
to search every where, to rum- 
mage, to inquire into narrowly, to 
make a narrow search. 
PRZESZP1EGOWAĆ, guję, V. 
perf. to spy every where, to leave 
no corner unspied, unsearched. 
PRZESZTYCHOWAC, 
perf. to copy an engraving. 
PRZESZUKAĆ, am, v. perf. to 
make a search, to search every 
where. 
PRZESZUMIEĆ, v. perf. 1) n. 
to cease to noise, to blow over. 
Wiatr przeszumiał, the wind blew 
over; 2) a.- majątek, to dissipate 
one's lortnne in revelry and excess. 
PRZESZYĆ, see PRZESZYWAĆ. 
PRZESZYCIE, A, s. n. stitching 
through, quilting. =■ stab, wound 
made with a sword. 
PRZESZYDZAĆ, am, «. imp. 
z kogo, to sneer or scoff at one, to 
gibe, banter or jeer one. 
PRZESZYTY, A, e, stitched 
through, quilted.=pierced, stabbed, 
run through the body. 
PRZESZYWAĆ, am, v. imp. 
PRZESZYĆ, ję , v. perf. to stitch 
through, to quilt. = to pierce , to 
stab, to run through the body, to 
transfix. Przeszyć kogo szpadą, 
to run a person through with a 
sword. - czyje serce, fig. to break, 
one's heart. To mnie wskroś prze- 
szywa, that breaks my heart. 
PRZESZYWANIE, a , s. n. the 
act ol stitching through, quilting. 
PRZESZYWANY, a , e, stitched 
through, quilted. 
PRZETACZAĆ, AM, v. imp. 
PRZETOCZYĆ, czę, v. perf. zkąd 
dokąd, to roll from one place to 
another. ■= Przetoczyć z beczki 
do beczki, to draw out of one cask 
into another. = to gnaw, to eat 
into, to eatthrough (saidof worms). 
PRZETACZNIK , a, s. m. a sieve- 
maker. =(a plant), speedwell Paul's 
betony. 
PRZETAK, a , $. m. a kind of 
sieve (made of rush or of the bark 
ofa tree). Wodę czerpać-iem,fig. 
to beat the air. 
PRZETAŃCOWAĆ, cuję, v. 
perf. to-dance to the end; to pass 
dancing. - noc całą, to dance all 
the night. - kogo, to outdo one 
in dancing. 
PRZETAPIAĆ, AM, v. imp. 
PRZETOPIĆ, pię, v. perf. to melt 
again , to new-cas. Przetopić dzia- 
ło, dzwon, to cast again a cannon, 
a bell. Przetopić stare pieniądze, 
to melt down the old coin, to new- 
coin the money. PRZ 
PRZETAPIANIE, PRZETOPIE- 
NIE, a, s. n. the new-casting, the 
new-coining. 
PRZETAPIANY, A, e, new-cast, 
melted again. 
PRZETARCIE, A, A. n. rubbing 
through, sawing through. -gall or 
hurt done by fretting off the skin. 
PRZETARTY, A, E, rubbed 
through, sawn through.=galled. = 
worn out, worn off. Suknię ma 
przetartą na łokciu, his coat is 
out at the elbow. - fig. fashioned, 
formed , polished, accomplished. 
Człowiek przetarty w świecie, a. 
man formed by seeing the world, 
by moving in good society. 
PRZETASOWAĆ, suję, v. perf. 
karty, to shuffle the cards. 
PRZETĘCHNAĆ , see STĘ- 
CHNĄĆ. 
PRZETĘSKNIĆ , nię, v. perf. to 
languish, to pine away. Przelęs- 
knił lat dwanaście na wygna- 
niu, he has been languishing or 
pining these twelve years in exile. 
PRZETKNĄĆ, see PRZETY- 
KAĆ. 
PRZETŁOCZYĆ, czę, v. perf to 
thrust through. - SIĘ przez co, 
to force one's way through. 
PRZETŁUMACZENIE , PRZE- 
TŁUMACZONY , PRZETŁUMA- 
CZYĆ, see TŁUMACZENIE, TŁU- 
MACZONY, TŁUMACZYĆ. 
PRZETO, adv. then, therefore, 
for which reason. Nie przeto że, 
lecz not that but Nie- 
przeto żeby się lękał wojny, lecz 
że kocha pokój, not that he fears 
war, but he loves peace. 
PRZETOCZYĆ, see PRZETA- 
CZAĆ. 
PRZETOPIĆ, see PRZETAPIAĆ. 
PRZETOROWAĆ, ruję, v. perf. 
drogę, to open the way, to pave it, 
see UTOROWAĆ. 
PRZETRĄB1Ć, bię , v. perf. to 
blow or sound a trumpet; to have 
done blowing or sounding a trum- 
pet- X 
PRZETRĄCAĆ, AM, V. imp. 
PRZETRĄCIĆ, CĘ, v. perf. to 
break. Przetrącić komu rękę, to 
break one's arm. Przetrącić czyje 
zamiary, fig. to thwart one's de- 
signs. 
PRZETRAWIAĆ, AM, v.imp. 
PRZETRAWIĆ, WIĘ, V. perf. to 
digest, to concoct; fig. to digest, 
to examine, to set in order. 
PRZETRWAĆ, am,v.perf. 1) a. 
to hold out; to endure, to bear. - 
burzę, to weather out a storm. 2) n. 
to last, to outlast, to stand, to 
continue.Piramidy Egipskie prze- 
trwały przeszło trzy tysiące lat, 
the pyramids of Egypt have sub- 
sisted above three thousandy ears. 
PRZETRZĄSAĆ, am, v. imp. 
PRZETRZĄSNĄĆ, PRZETRZĄŚĆ, 
snę; v. 'perf.. to shake about, to 
rummage. Przetrząsać łóżko, to 
shake up a bed. Przetrzęśli wszy- 
stkie kąty, they have rummaged 
every whćre. =-» fig. to search or 
pry into, to sift or investigate, to i 
PR Z 
scan. Przetrząsać czyje życie, 
postępki to scan, to examine , to 
sift one's life or actions. 
PRZETRZEBIAĆ, am, v. imp. 
PRZETRZEBIĆ, bię, v. perf. to 
thin, to clear, to grub up. Prze- 
trzebić las, krzaki, to grub up a 
wood, the bushes, see TRZEBIĆ. 
Przetrzebić szeregi nieprzyja- 
cielskie, to thin the enemy's ranks. 
PRZETRZEĆ,see PRZECIERAĆ. 
PRZETRZEPAĆ , pię , v. perf. 
to dust, to beat oft the dust. - 
kogo, fig. fam. to dust, to trim 
one's jacket for him. 
PRZETRZEŹWIĆ, wię, v. perf. 
to sober, to make sober again. Sen 
goprzetrzeżwił, sleep has sobered 
him, he has slept himself sober, see 
WYTRZEŹWIĆ. 
PRZETRZYMAĆ, am, v. perf. 
PRZETRZYMYWAĆ, muję,v. imp. 
to keep or hold all the time, to 
keep too long. Przetrzymać ksią- 
żkę, to keep a book too long. 
Przetrzymać termin, not to do a 
thing in due time, not to pay upon 
term. Przetrzymać urlop, to over- 
stay one's leave of absence. Prze- 
trzymać kogo, to outdo one, to 
outwalk one, to keep him too long. 
PRZETWARZAĆ, am , v. imp. 
PRZETWORZYĆ, rzę , v. perf. to 
transform, to convert into, to new- 
model. - SIĘ w co, na co, to be 
transformed or converted into, 
see PRZEOBRAŻAĆ, PRZEISTA- 
CZAĆ. 
PRZETYĆ, jq, v. n. perf. to 
grow too fat. 
PRZETYCIE, A, S.n. obesity, 
corpulency. 
PRZETYCZKA, I, $. f. punch, 
puncheon. - do zębów, tooth- 
picker. - do uszu, ear-pick. - 
Artill. priming-iron. 
PRZETYKAĆ, am,v.imp. PRZE- 
TKNĄĆ,nę, v.perf. to stick through, 
to punch, to pierce; to clear, to 
open a vent. = Przetykać złotem, 
io interweave with gold. 
PRZETYKANY, A, e, zlotem, 
srebrem, jedwabiem, worked with 
gold, silver, silk. 
PRZEUCZON Y, A, e, too learned. 
Od niedouczonych i przeuczonych 
ucieka], a half learned man is to be 
avoided as well as too learned one. 
PRZEWABIAĆ, AM, v. imp. 
PRZEWABIĆ, bię , v. perf. kogo 
do siebie, na swoją stronę, to 
allure or decoy one, to bring him 
over to one's own party, 
PRZEWĄCHAĆ, am, v.perf. to 
smell out, to get wind of a thing, 
to smell a rat. 
PRZEWAGA, I, s. f. overweight, 
preponderance, ascendency. 
PRZEWALAĆ, am, v.imp.PRZE- 
WAL1Ć, lę, v.perf. to roll about, 
to overturn, to upset, to roll from 
one side to another. - SIĘ, to 
stretch one's limbs, to loll (upon a 
bed). 
PRZEWARTOWAĆ , TUJĘ, V. 
perf. to watch during some time, 
i to out watch. Pfzewartowal noc 
PRZ 
całą, he stood on watch through- 
out all the night. = księgi, to read 
over many books, to read from the 
beginning to the end. 
PRZEWARZAĆ, AM, v. imp. 
PRZE WARZYĆ, rzę, v. perf. to 
overboil; to boil again. 
PRZEWARZANY, PRZEWA- 
RZONY, a , e , overboiled; boiled 
again. Rzecz przewar zona, a thing 
told over again, a repetition. 
PRZEWAŻAĆ, am, v.imp.PRZE- 
WAŻYĆ, żę, v, perf. to weigh 
again; to weigh one after another. 
= to outweigh, to overbalance, to 
weigh down, to prevail. Przy ró- 
wnej objętości złota i srebra, zło- 
to o wiele przeważa, gold greatly 
outweighs silver, if put in equal* 
bulk in the opposite scale. Często 
łaska przeważa zasługę, favour 
frequently carries it over merit. 
Tenwzglądprzeważył wszystkie 
inne, that consideration outweigh- 
ed every other or prevailed over 
every other. Zemsta przeważyła 
nad litością vengeance prevailed 
over pity or got the better of pity. 
- SIĘ, to bend or lean over, to 
swing to one side. Zwycięztwo 
przeważyło się na ich stronę, 
victory inclined to their side. 
PRZEWAŻNIE, adv. mightily, 
powerfully. 
PRZE WAŻNOŚĆ, ŚCI,S. f. great 
weight, preponderance, strength, 
force. 
PRZEWAŻNY, a , E, weighty, 
preponderant, powerful, forcible; 
very important, decisive. Przewa- 
żne zwycięztwo, a signal victory. 
PRZEWDZIEWAĆ, am, v. imp. 
PRZEWDZIAĆ, dzieję , v. perf. 
koszulę, suknię, to change or 
shift one's shirt or clothes. PRZE- 
WDZIAĆ SIĘ, to change or shift 
one's shirt or clothes. 
PRZEWIAĆ, see PRZEWIE- 
WAĆ. 
PRZEWIĄZAĆ, żę, v. perf. 
PRZEWIĄZYWAĆ, zuję , v. imp. 
to bind or tie by the middle. Prze- 
wiązać ranę, to bind up a wound. 
PRZEWIĄZKA, I, s. f. band, li- 
gature, bandage. 
PRZEWIĆ, see PRZEWIJAĆ. 
PRZEWIDYWAĆ, duję, v. imp. 
PRZEWIDZIEĆ, dzę, v. perf. to 
foresee. Przewidywać przyszłość, 
to foresee things to come. Zaraz 
wtedy przewidziałem co nastąpi, 
from that moment I foresaw what 
would happen. 
PRZEWIDYWANIE, A, s.n. the 
act of foreseeing. 
PRZEWIDZENIE, a, s. n. fore- 
sight, forecast, forethought. 
PRZEWIELEBNOŚĆ, ści, s. f. 
(a title given to cardinals), Emi- 
nence. Jego Przewielebność, Wa- 
sza Przewielebność, His Emi- 
nence. 
PRZEWIELEBNY, A, E, right 
reverend. 
PRZEWIERCAĆ, AM, V. imp, 
PRZEWIERCIĆ, cę, v. perf. to 
bore, to perforate. 
281 282 
PRZ 
PRZEWIERZGAĆ, im , v. imp. 
PRZEWIERZGNĄĆ, nę, v. per/, 
kogo przez nogę, to trip up one's 
heels, to give him a trip. PRZE- 
WIERZGNĄĆ SIĘ, to be a turn- 
coat, to change sides, to shift par- 
ties. - się w co, to be metamor- 
phosed into. 
PRZEWIEŚĆ, see PRZEWO- 
DZIĆ. 
PRZEWIESZAĆ, am, v. imp. 
PRZEWIESIĆ, szą, v.perf. to hang 
across, to sling. Ze strzelbą prze- 
wieszoną przez plecy, with a gun 
slung over the shoulder. 
PRZEWIETRZAĆ, am,v. imp. 
PRZEWIETRZYĆ, rzę, v.perf. to 
air, to ventilate. Trzeba rozwie- 
sić te suknie na podwórzu żeby 
się przewietrzyły, these clothes 
must be hung out in the yard to 
air. PRZEWIETRZYĆ SIĘ, to take 
an airing, to take the air. Dla prze- 
wietrzenia się, to take the fresh 
air. 
PRZEWIEW, u, s.m. current of 
air, draught. Stać na -ie, to be 
in a draught. 
PRZEWIEWAĆ, am, v. imp. 
PRZEWIAĆ, więję, v. perf. to 
blow through. Wiatr mntc prze- 
wiewa, the wind blows through 
and through nie. Przewiewać zbo- 
że, to winnow the corn. 
PRZEWIEWNY, a , e , exposed 
to the blast of the wind; situated 
in a fine air, airy. 
PRZEWIEŹĆ,see PRZEWOZIĆ. 
PRZEWIJAĆ, am, v.imp. PRZE- 
WIĆ, PRZEWINĄĆ, nę, v.perf. to 
wrap up in a different manner, to 
wrap up again. Przewinąć dzie- 
cko , to bind or wrap up a child in 
another swaddling clothes. Przewi- 
jać co czem, to interlace, to inter- 
twine, to interweave. 
PRZEWINIĆ, nię, V. n. perf. to 
offend, lo transgress, to trespass, 
to be guilty, to commit a fault. 
PRZEWINIENIE, a, s. n. of- 
fence, transgression, trespass, guilt. 
= the act of wrapping up, see 
PRZEWIJAĆ. 
PRZEWINIĘTY, PRZEWINIO- 
NY, PRZEWITY, a, e, wrapped up 
again. 
PRZEWISNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to get hung or suspended by the 
middle. 
PRZEWŁACZAĆ, PRZEWŁÓ- 
CZYĆ, PRZEWLEC, see PRZE- 
WLEKAĆ. 
PRZEWLECZONY, A, E, drawn 
through, drawn from one side to 
another. = dressed in another 
shirt. == drawn out in length, spun 
out, put ofi, prolonged, protracted. 
PRZEWLEKAĆ, am, v. imp. 
PRZEWLEC, lokę, v.perf. to draw 
through , to drag through , to drag 
over. Przewlóczyc kogo z miejsca 
na miejsce, to drag one from one 
place to another. Przewie* nitkę 
przez igłę, to thread a needle. = 
kogo, to make one change his shirt. 
= to draw out in length, to put 
off, to protract, to postpone. Prze- 
PRZ 
wlekąc, przewlec wojnę, to pro- 
long or protract a war. Przewle- 
kać sprawę, proces, to draw out 
a business in length, to delay a 
law-suit. Przewlekać wyrazy, sło- 
wa , to drawl out one's words. 
PRZEWLEKAĆ SIĘ, PRZEWŁÓ- 
CZYĆSIĘ, PRZEWLEC SIĘ, to 
change one's shirt. - to be linger- 
ing, to be long a doing. Rozpra- 
wy przewlokły się aż do późnej 
nocy, the debates were protracted 
to a very late hour in the night. Co 
się przewlecze to nie uciecze, 
prov. what is put off is not lost, 
omittance is no acquittance. 
PRZEWLEKLE , adv. diffusely, 
prolixly, see ROZWLEKLE. 
PRZEWLEKŁOŚĆ, set, S. f. 
great length, protraction. 
PRZEWLEKŁY, A, e, drawn out 
in length, spun out, protracted , 
longwinded. 
PRZEWŁÓCZYĆ, see PRZE- 
WLEKAĆ. 
PRZEWŁÓCZYCIEL, a, s.m. 
temporizer, procrastinator, cuncta- 
tor. 
PRZEWŁOKA, I, s. f. delay, 
postponement, see ODWŁOKA, 
ZWŁOKA. Iść, pójść w- kę, to 
be put off, to be long a doing, to 
linger, to go heavily on. 
PRZEWÓD, odu, s.m, the act 
of guiding; guidance , conduct, 
direction, command. Żydzi wyszli 
z Egiptu za przewodem Mojże- 
sza , the Jews went out of Egypt 
under the conduct of Moses. 
PRZEWODNI, A, IE, PRZE- 
WODNY, A, e , conductive , guid- 
ing, leading. Przewodnia niedzie- 
la, the first Sunday after Easter, 
Low Sunday, Quasimodo. 
PRZEWODNIA, ni, s.f. conduct, 
guidance. 
PRZEWODNICA, Y, PRZEWO- 
DNICZKA , i, s. f. conductress. 
PRZEWODNICTWO , a , s.n. 
conduct, guidance, direction. Zo- 
stawać pod czyjem przewodni- 
ctioem, to be under one's conduct. 
PRZEWODNICZENIE, a, s.n. 
the act of leading, conducting. 
PRZEWODNICZY, A, e , guid- 
ing, leading. Gwiazda przewo- 
dniczą , leading star. 
PRZEWODNICZYĆ, czę, v.n. 
imp. komu, to lead, guide, con- 
duct one. 
PRZEWODNIK, A, S.m. guide, 
conductor. = Phys. , conductor. 
Ciała dzielą stę na dobre i zle 
przewodniki cieplika, elektry- 
czności, bodies are distinguished 
into good and bad conductors of 
caloric, ol electricity. 
PRZEWODZIĆ, dzę , v. n. imp. 
nad kim, nad czem, to domineer 
over one, to play the master.- 
nad wojskiem, to comand an army. 
= PRZEWIEŚĆ, wiodę, v.perf. 
ta lead or conduct through, over; 
to carry into efect. Przewieść pro- 
ces, to carry the cause. Przewieść 
co na sobie, to prevail upon one's 
self, to bring one's self to do a thing. 
PRZ 
PRZE WORA, t, s. f. a partition 
(of boards or masonry), old. 
PRZEWÓZ, ozu, s. tn. carriage 
of goods and passengers by waler 
or land. = ferry, ferry-boat. Masz 
wóz i -, fig. [am. take your 
choice, make up your mind to 
choose in this difficult dilemma. 
PRZEWOŻENIE, a, s.n. the 
act of carrying goods and passen- 
gers by water or land. 
PRZEWOZIĆ, źę, v. imp. PRZE- 
WIEŹĆ , wiozę , v. perf. to carry, 
bring or convey through, over (in 
a ship or in a carriage).- promem, 
to ferry over. - SIĘ przez rzekę, 
to pass over a river in a boat. 
PRZEWOŹNE, ego, s.n. the 
money paid for passage. 
PRZEWOŹNIK, a, s. m. ferry- 
man. 
PRZEWOZOWY, a, e, of trans- 
port. Okręt, statek przewozowy, 
transport or transport ship. 
PRZEWRACAĆ , am , V. imp. 
PRZEWRÓCIĆ, cę, v. perf. to 
overthrow, to ovei turn, to upset. 
Przewrócić co do góry nogami, 
to turn upside down or topsy-turvy. 
Przewracać kozły, koziołki, fig. 
fam. to tumble with one's head 
down and one's heels up, to turn a 
summerset. Przewracać oczy, to 
roll or distort one's eyes. = to turn 
over. Przewracać kartki w książ- 
ce, to turn over the leaves of a 
book. Przewrócić się z czółnem, 
to capsize. Przewracać się w łó- 
żku, to tumble and toss in one's 
bed. W głowie mu się przewróci- 
ło, his brains are turned, his mind 
became quite unsettled. 
PRZEWROTNIE, adv.perverse- 
15 PRZEWROTNIE, a, s. m. a per- 
verse man. 
PRZEWROTNOŚĆ, ści,s. f. per- 
versity, perverseness. 
PRZEWROTNY, a, e, perverse. 
PRZEWYBORNIE, adv. exqui- 
sitely. 
PRZEWYEORNOŚĆ, ści, s. f. 
exquisiteness. 
PRZEWYBORNY, a, e, exqui- 
site, splendid, capital. 
PRZEWYŻKA, i, s. f. overplus, 
surplus. - Math, difference. 
PRZEWYŻSZAĆ, am, v. imp. 
PRZEWYŻSZYĆ, szę, v. perf. to 
surpass, to exceed, to excel. On 
ich wszystkich przewyższaw na- 
uce, he surpasses or excels them all 
in knowledge. 
PRZEZ, prep, which governs the 
accus. through, across, over. Pa- 
trzeć przez kratę, to look through 
a grate. Wyglądać przez okno, to 
look out of the window. Przejść 
przez most, to go across the 
bridge. Wszedł przeze drzwi ale 
wyszedł przez okno, he got in at 
the door, but he got ^out at the 
window. Przeskoczyć przez płot, 
to leap over a hedge. Przerzucić 
przez dom, to throw over a bouse. 
=during. Przez cały rok, through- 
out all the year. Przez cały dzień. PRZ 
all day long, tyliśmy z wami przez 
lat dwanaście, we lived among 
you for these twelve years. - by. 
Cezar zabity został przez Bru- 
tusa, Casar was killed by Brutus. 
Dzieło napisane przez niego, a 
work written by him. Przez żart, 
by jest. Przez Boga żywego, by 
the living God. Dostałem to przez 
niego, I got it by him. = out of, 
from, through. Przez dobroć to 
zrobił, he did it out of (from, 
through) kindness. Przez wzgląd 
dla ciebie, out of regard for you. 
Przez jego wielkie miłosierdzie, 
through his great mercy. Przez 
siebie, przez się, by one's self, 
of itself. Cnota jest miłą sama 
przez się, virtue is amiable of it- 
selLTo samo przez się jasne, that 
speaks for itself. 
PRZEŻEGNAĆ SIĘ, am SIĘ , V. 
perp to cross one's self, to make 
tho sign of the cross. 
PRZEŻEGNANIE, a, s. n. bene- 
diction, blessing. 
PRZEZEŃ , contr, from PRZEZ 
NIEGO, by him, through him. 
PRZEZIĘBIĆ SIĘ, bię się, v. 
per . to catch cold. 
PRZEZIĘBIENIE, a, s. n. cold, 
obstructed perspiration. 
PRZEZIĘBIONY, a, e, who has 
caught cold. 
PRZEZIĘBNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to be chilied with cold. 
PRZEZIĘBŁY, a, e, chilled with 
cold. 
PRZEZIERAĆ, am, v. imp. 
PRZEJRZEĆ, rzę, v. perf. to look 
through, to look over, to review, 
to examine, see PRZEGLĄDAĆ. = 
to recover the sight. 
PRZEZIERACZ, a, s. m. re- 
viewer. 
PRZEZIERANIE, a, s. n. the act 
of looking through or over, re- 
viewing. 
PRZEZIMOWAĆ, muję, v. n. 
perf. to winter, to pass the winter. 
-kogo, co, v. a. perf. to keep one 
or a thing during the winter. 
PRZEZNACZAĆ, am, v. imp. 
PRZEZNACZYĆ, czę, v. perf. to 
destine, to destinate. Kto wie na 
co go niebo przeznacza? who 
knows to what he is destined by 
heaven? = to appoint to a use, to 
design, to intend. Dla kogo jest 
przeznaczony dar ten tak boga- 
ty? for whom is so rich a present 
intended? Przeznaczył te pienią- 
dze na kupno domu, he designed 
or laid by that money to buy a 
house. Przeznaczyć swe dzieci do 
stanu duchownego, to design one's 
ebidren for the church. 
PRZEZNACZENIE, a, s.m. des- 
tiny, fate, doom. Muzułmanie wie- 
rzą w przeznaczenie, the Mus- 
sulmans believe in predestination. 
Księga przeznaczeń, the book of 
destiny. Spełnić swoje przezna- 
czenie, to fulfill or follow one's 
destiny. = destination. Przezna- 
czenie człowieka na ziemi, man's 
destination here below. Przezna- ' 
PRZ 
czenie tej floty jest jeszcze nie- 
wiadome, the destination of that 
fleet is not yet known. 
PRZEZNACZONY, a, E, destined, 
destinated, designed. Przeznaczo- 
ny do ivielkich rzeczy, a man born 
to great things. Miejsce przezna- 
czone na przechadzkę, a place' 
designed for walking. W dniu na 
to przeznaczonym, at the day ap- 
pointed for that. 
PRZEZORNIE, adv. circum- 
spectly, ciear-sightediy, provident- 
ly. 
PRZEZORNOŚĆ , ści, s. f. cir- 
cumspection , providence, perspi- 
cacity, loresight. 
PRZEZORNY, a, e, circumspect, 
provident, perspicacious, clear- 
sighted. 
PRZEZROCZYSTO, adv. trans- 
parently. 
PRZEZROCZYSTOŚĆ, ści, S. f. 
transparency, translucency. 
PRZEZROCZYSTY, a, e, trans- 
parent, translucid, pellucid, per- 
spicuous, diaphanous. 
PRZEŹRZAŁOŚĆ, set, s. f. the 
state of being overripe. 
PRZEŹRZAŁY, a, e, overripe, 
too ripe. 
PRZEŻUWAĆ, am,utmp. PRZE- 
ŻUĆ, uję, v. perf. boty, trzewiki, 
PRZEŻUWAĆ SIĘ, PRZEZUĆ SIĘ, 
to change one's boots or shoes, to 
put on another pair of boots or 
slices. 
. PRZEŻUWAĆ, am, v.imp. PRZE- 
ŻUĆ, uję, v.perf. to chew the cud, 
to ruminate. 
PRZEŻUWAJĄCY, a, e, rumi- 
nating , that chews the cud. Zwie- 
rzęta przeżuwające, ruminating 
animals. 
PRZEŻUWANIE, a, s.n. rumi- 
nation, chewing the cud. 
PRZEZWAĆ,see PRZEZYWAĆ. 
PRZEZWANY, A, e , surnamed. 
PRZEZWISKO, a, s.n. surname; 
nickname. 
PRZEZWYCIĘŻAĆ, am, v. imp. 
PRZEZWYCIĘŻYĆ, żę , v. perf. 
to surmount, to conquer, to over- 
come, to overpower, to get the 
better of. 
. PRZEŻYĆ , ję , v. perf. PRZE- 
ŻYWAĆ, am, v. imp. to live a space 
of time. Przeżyć wiek długi, to 
live Mang. Dziesięć lat przeżył 
io Polsce, he lived ten years in Po- 
land. = kogo, to outlive, to sur- 
viv'd"one. Przeżył swe dzieci, he 
survived his children. =■ to iiveaway, 
to spend, to waste. On wszystko 
przeżywa, he lives away, he spends 
all his fortune. Cały swój dochód 
przeżywa, he lives up to his in- 
come. 
PRZEZYWAĆ, am, v. imp. 
PRZEZWAĆ , wę , v. perf. to give 
another name, to surname. Scipio- 
na przezwano Afrykańskim , 
Scipio was surnamed Africanus. 
Przezywać kogo czem, to call one 
names, to nickname. PRZEZWAĆ 
SIĘ, to change one's self name. 
PRZEŻYWAĆ, see PRZEŻYĆ. 
PHZ 
PRZEŻYWIĆ, wię , v. perf. to 
feed or nourish one for some lime. 
Przeżywił mię przez zimę, ho 
supported me during the winter. 
PRZÓD, odu, 8, m. forepart. - 
głowy, forehead. - okrętu, prow, 
stem, forepart of a ship. Na pr^o- 
dzie, in the front, before, a-head. 
Z przodu i ztylu, before and be- 
hind, in front and in the rear. Iść 
przodem, to go before. Jazda szła 
z przodu, the cavalry marched first. 
Naprzód! forward! Pochylić się 
naprzód, to lean forward. 
PRZODEK , dka , s. m. pl. 
PRZODKOWIE, ancestor. Odro- 
dzić się od cnót przodków, to de- 
generate from the virtues of one's 
ancestors. Szereg przodków, an- 
cestry. = pl. PRZODKI, the fore- 
part of a thing. Przodek cielęciny, 
the forequarter of veal. Przodki, 
the upper leather of boots. = fig. 
precedency, first rank. Mieć przo- 
dek, trzymać, dzierżyćprzodek, 
to have the precedency, to take the 
lead. 
PRZODKARA, y, s. f. Artil. the 
fore carriage of a cannon, limbers. 
PRZODKOWAĆ, kuję, v.n.imp. 
to lead the way. Przodkować 
w tańcu, to lead the dance. = fig. 
to take the lead, to surpass, to 
excel. Przodkować wszystkim lub 
przed wszystkimi pięknością, ro- 
zumem, to surpass all others in 
beauty, in knowledge. Chciałby 
zaivsze przodkować, he always 
wants to take the lead. Chęć przod- 
kowania, the desire of taking the 
lead. 
PRZTYCZEK, czka, s. m. fillip. 
Dać prztyczka w nos, to fillip 
one. 
PRZTYKAĆ, PSTRYKAĆ, am, 
v.n.imp. palcami, to snap one's 
fingers. Prztyknąć kogo w nos, to 
fillip one. Prztykać komu poa nos, 
to say silly, impertinent things. = 
Prztykać, to miss fire in shooting, 
to flash in the pan. Prztyknął do 
zająca, he missed the hare by the 
gun's not going off. 
PRZY, prep, which governs the 
local case, beside, by, at. Siedzi 
przy mnie, he sits by me. Siedzi 
przy stole, he sits at table. Przy 
świetle pałających pochodni, by 
the light of blazing torches. Przy 
krzyżu Chrystusa, at the cross of 
Christ. Pomówić o czem przy 
szklance wina, to talk of a matter 
over a glass of wine. Nie noszę 
pieniędzy przy sobie, I carry no 
money about me. Przy samej zie- 
mi, tuż przy ziemi, close to the 
ground, even or level with the 
ground. Zima już przy końcu, 
winter is drawing to the close. 
Państwo było przy schyłku, the 
empire was verging to its decline. 
- with (by the means of). Przy 
twoich zdolnościach, zajdziesz 
daleko, with your talents you will 
make your way. Przy podobnem 
życiu, nie pociągnie długo, with 
Such a life he will not hold out 
283 284 
PRZ 
long. Przy Boskiej pomocy, with 
the help of God. = with (carrying 
a thing). Człowiek przy szabli, 
przy pałaszu, a man with a sword 
at his elbow. = in. Być przy zdro- 
wiu, to be in good health. Zosta- 
wić kogo przy życiu, to spare 
one's life. Być przy rozumie, przy 
zdrowych zmysłach, to enjoy a 
sound understanding, to have one's 
wits about one, to be in one's right 
wits. = fig. Być przy nadziei, to 
be big with child. Stać, obstawać 
przy swoiem zdaniu, to stand or 
abide by one's opinion, to persist 
in it. Zostaw to przy sobie, keep 
it to yourseL, don't'let it go any 
farther. Przy tern i zatem, żegnam 
cię, bqdż zdrów, /am. the case 
being as above stated, I wish you 
good health, larewell. 
4. Prefixed to verbs, the prepo- 
sition PRZY denotes an approach, 
and is sometimes translated by 
near, to, as. Przybliżył się do 
nas, he came near to us. 
2. Prefixed to adjecilves and 
mostly to their comparatives, it 
means as much as the Latin sub, 
and may he rendered by rather, 
as Przg^udny, rather difficult. 
PRZYARESZTOWAĆ, tuję , V. 
per/. to arrest, to apprehend; to 
seize upon. 
PRZYBAWIAĆ, AM, v. imp. 
PRZYBAWIC, wię, v.perf. to add, 
to put to, to increase or augment. 
PRZYBIĆ, see PBZYBIJAĆ. 
PRZYBIEC, biegnę, v. n. perf. 
PRZYBIEGAĆ, am, v.imp. co come 
running, to hasten, to run to. 
Przybiec komu na pomoc, to run 
to one's assistance. 
PRZYBIERAĆ, AM, V. imp. 
PRZYBRAĆ, biorę, v.perf, to take 
more. Przybraćsukna naplaszcz, 
to take more cloth for a cloak. = 
to adopt, to associate with. Przy- 
brać dziecko, to adopt a child. 
Przybrać kogo za towarzysza, 
za przyjaciela, to choose one lor 
a companion, for a friend. = to 
adorn. Wiosna przybrała ziemię 
w zieloność i kwiaty, the spring 
has adorned or decked the fields 
with flowers and verdure. Przy- 
brać co w piękne słowa, to pal- 
liate or cloak a bad thing with fine 
words. =fig. to put on, to assume. 
Przybrać uśmiechającą się minę, 
to put on a smiling countenance. 
Przybrać nazwisko, tytuł, to as- 
sume a name, a title. x= v. n. (said 
of the waters of a river), to' swell, 
to increase. Rzeka przybrała, the 
river swells or rises. PRZYBRAĆ 
SIĘ w co, to put on (one's arms, 
clothes).PRZYBIERAĆ SIĘ do cze- 
go, to be preparing to do a thing, 
see ZABIERAĆ SIĘ. 
PRZYBIJAĆ, jam, v.imp. RRZY- 
BIĆ, ję, v. perf. gwoździami, to 
fasten with nails, to nail to (on). 
Chrystusa przybito na krzyżu, 
Christ was nailed or fastened to the 
cross. Przybić nabój, ładunek, to 
ram a gun. Przybić zamek, to set 
PRZ 
on a \ock.=Przybtć, przybijać do 
lądu, do brzegu, to put a-shore, 
to land, to set foot on land. 
PRZYBIJACZKA, t, s.f. the slaie 
of a weaver's loom, a weaver's 
comb. 
PRZYBITKA, I, s. f. wad, wad- 
ding. 
PRZYBITY, A, e , nailed, fast- 
ened with nails. = thrust in, ram- 
med, wadded. 
PRZYBŁĄKAĆ SIĘ, AM się , v. 
perf. dokąd, to come after wan- 
dering about, to come by chance. 
PRZYBLIŻAĆ , am , v. imp. 
PRZYBLIŻYĆ, żę, v.perf. to bring, 
put or draw near. Lunety przy- 
bliżają przedmioty, perspective- 
glasses bring objects nearer. - SIĘ, 
to approach, to draw nigh or near, 
to come near. 
PRZYBLIŻENIE, A, s. n. ap- 
proach ; Math, approximation. 
Przez przybliżenie, by approxi- 
mation. 
PRZYBLIŻONY, A, e, brought 
or drawn near; approximative. Ra- 
chunek przybliżony, approxima- 
tive calculation. 
PRZYBŁOTNY, A, E, situated 
near a marsh. 
PRZYBOCZNY, a, e, that is near 
one's side; fig. that has access to 
one. Straż -a, the guard of a 
king's person, lifeguard. 
PRZYBOLEĆ, leję , v. n. perf. 
czego, to suffer or atone for a 
thing. 
PRZYBRAĆ, PRZYBRANIE, see 
PRZYBIERAĆ. 
PRZYBRANY, A, E, adopted. 
Przybrany do rządów państwa, 
a partner in the empire. Dziecko 
przybrane, an adopted child. Pod 
nazwiskiem przybranem, under 
an assumed name. = adorned. 
Przybrany w purpurę, clothed, 
clad in purple. 
PRZYBRNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
come wading through water. 
PRZYBRUDNY, a, e, rather 
dirty. 
PRZYBRUDZIĆ, dzę, v.perf. to 
soil or dirty a little. 
PRZYBRUK, u, s. m. foot-pave- 
ment. 
PRZYBRZEZE , a , s. n. coast, 
shore; wharf, quay. 
PRZYBRZEŻNY, A, E, situated 
near the shore. 
PRZYBUDOWAĆ, duję, v.perf. 
to build to, to add a side building. 
- skrzydło, to add a wing to a 
house. 
PRZYBUDOWANIE, a, s.n. the 
act of erecting a side building; a 
wing added to a house. 
PRZYBYĆ. PRZYBYCIE, see 
PRZYBYWAĆ, PRZYBYWANIE. 
PRZYBYLEC, lca, PRZYBYSZ, 
A, 5. ih. a new comer. 
PRZYBYSZOWY, A, E, bissex- 
tile. Rok przybyszowy, leap-year. 
PRZYBYT, u, s. m. arrival, see 
PRZYBYCIE under PRZYBYWA- 
NIE. 
PRZYBYTEK, tku, s. m. in- 
PRZ 
crease, augmentation, growth, ad- 
dition. Od przybytku głowa nit 
boli, prov. a store is no sore. = 
abode, sanctuary, consecrated pre- 
cincts. Przybytek pański, the ta- 
bernacle of the Lord. Przybytek 
praw, sprawiedliwości, the sanc- 
tuary of the laws, of justice. 
PRZYBYWAĆ, am, v. n. imp. 
PRZYBYĆ, będę , v. perf. dokąd, 
to get to a place, to come, to ar- 
rive. Skorom przybył do Polski, 
as soon as I got into Poland or ar- 
rived in Poland. = to Increase, to 
augment, to grow, to accrue (in this 
sense used only impersonally and 
with the genit. case). Dnia przy- 
bywa, the days begin to lengthen. 
Codzień jej przybywa piękności, 
rozumu i cnoty, she increases every 
day in beauty, wisdom, and virtue. 
Rodziny mu bardzo przybyło, 
his family is very much increased. 
Korzyści jakie mu przybyły, the 
advantages which accrued to him. 
PRZYBYWANIE, A, s. n. the 
act of arriving, successive arrival; 
gradual increase, augmentation. 
PRZYBYCIE, a, s. n. arrival. 
PRZYCHĘCAĆ, am, v. imp. 
PRZYCHĘCIĆ, cę, v. perf. to en- 
tice, to allure, to decoy, see PRZY« 
NĘCAĆ. 
PRZYCHÓD, odxj, s. m. income, 
revenue, see DOCHÓD. 
PRZYCHODNI, iA, IE, arrived 
from a foreign country. 
PRZYCHODZENIE, a, S. n. the 
act of coming, arriving. PRZYJ- 
ŚCIE , a , s. n. coming, advent. - 
Messyasza, the coming or advent 
of the Messiah. - na świat, the 
coming into the world, birth. Od 
przyjścia na świat Chrystusa 
Pana po dziś dzień, from the 
birth of Christ downwards, down 
to the present time. 
PRZYCHODZIĆ, dzę, v. n. imp. 
PRZYJŚĆ, jdę, v. perf. to come, 
to arrive (on foot). Przyszedł pie- 
chotą , he came on foot. Zkąd 
przychodzisz? whence do you come 
from? Kaź przyjść służącemu, 
bid the servant come. Złe nigdy 
samo nie przyjdzie, misfortune 
never comes single, misfortunes 
seldom come alone. Fig. Przy- 
szło mu na myśl, it occurred to his 
mind. Przyszło mu do głowy, he 
took it into his head. Jak ci to 
przyszło do głowy ? how did you 
take it into your head? Przyszła 
mi chęć, ochota, I have a mind, a 
great mind to. Przyjść do czego, to 
come, to attain, to get, to reach.- 
do władzy, do'znaczenia, to come 
to power, to come to a place or dig- 
nity, to come to preferment. - do 
majątku, to make one's fortune, to 
get rich. - do lat, to come of age. 
- do zdrowid*, to recover from 
illness. Przychodzić do siebie, 
przyjść do siebie, to come to one's 
self again, to recover one's senses 
or recollection. Przyszło między 
niemi do kułaków, they came to 
blows. Nikt się niespodziewal aby PRZ 
do tego przyszło, nobody thought 
this would have come to pass. 
Przyjść na wzgardę, to come to 
contempt. - na pośmiewisko lu- 
dziom, to become a public laughing- 
stock. Przyjdzie mu na hanie- 
bny koniec, he will come to a 
shameful end. Przyjść o utratę 
czego, to sustain or suffer a loss, 
to come by the loss. Co ci z tego 
przyjdzie? what will you gain or 
get by it? Nic mi z tego nie przyj- 
dzie, I get nothing by it. 
PRZYCHODZIEŃ, dma, s. m. 
a man come from abroad, a tra- 
veller. 
PRZYCHOROWAĆ, ruję, v. n. 
perp czego, to fall sick in conse- 
quence of some folly, imprudence, 
etc. Upił się i przychorował tego, 
he got drunk and fell ill in conse- 
quence of it. 
PRZYCHOWAĆ, am, v. perf. 
PRZYCHOWYWAĆ, wuję, v.imp. 
to increase a stock of cattle by a 
new breed. 
PRZYCHÓWEK, wku, S. m. a 
new breed. 
PRZYCHYLAĆ, am, v. imp. 
PRZYCHYLIĆ, lę, v. perf. to 
bend, to incline. Przy chi lić ku so- 
bie czyje serce, fig. to gain one's 
heart. - SIĘ do czego, to incline, 
to be favourably disposed to, to be 
inclined to. - się do pokoju, to be 
disposed to peace. - się do czyjej 
prożby, to comply with one's re- 
quest.- do czyjego zdania, to 
Join in opinion, to side with one. 
PRZYCHYLNIE, adv. favour- 
ably, kindly. 
PRZYCHLYNOŚĆ , ści, S. f. 
favour, kindness, affection, incli- 
nation. 
PRZYCHYLNY, a, e, favourable, 
kind, propitious, affectionate. 
PRZYCIĄĆ, sec PRZYCINAĆ. 
PRZYCIĄGAĆ, am, v. imp. 
PRZYCIĄGNĄĆ, nę, v. perf. to 
draw or pull close to; to attract. 
Magnes przyciąga żelazo, the 
loadstone attracts iron. - kogo do 
siebie, fig.to win over, to gain one's 
heart. Przyciągnąć z wojskiem, 
to come at the head of an army. 
PRZYCIĄGAJĄCY, a , E, attrac- 
tive. Sila przyciągająca, attrac- 
tive force, power or virtue, - fig. 
attractive, alluring, winning, en- 
gaging. Piękność przyciągająca, 
alluring beauty. 
PRZYCIĄGANIE, A, S. n. attrac- 
tion. 
PRZYCIAŚNIEJSZY, PRZYCIA- 
SNY, a, e, rather tight, rather 
strait. 
PRZYCIĘCIE, see PRZYCINA- 
NIE. 
PRZYCIEMNIAĆ, am , v. imp. 
PRZYCIEMNIĆ, nię, v. perf. to 
darken a little. 
PRZYCIERAĆ, am, v. imp. 
PRZYTRZEĆ, trę, v. perf. to rub 
off, to fret off. Przytrzeć czyją 
dumę, fig. to abate a man's pride. 
Przytrzeć komu rogów, fam. to 
clip one's wings. 
PHZ 
PRZYCIERPIEĆ, pię, v. perf. to 
suffer a little, to suffer in conse- 
quence of something. Przycierpi 
on zato, he will suffer for it, he 
will smart for it. 
PRZYCIERPKI, A, e, rather tart, 
somewhat sharp. 
PRZYCIĘTY, a, e, having its 
point cutoff, truncated. 
PRZYC1ĘŻSZY, a, e, rather 
heavy. 
PRZYCINAĆ, am, v. imp. PRZY- 
CIĄĆ, tnę, v. perf. to cut off the 
end. Przyciąć pióro, to cut the 
nib of a pen. Przyciąćkomu skrzy- 
deł, fig. to clip one's wings. 
PRZYCINAĆ, komu, v. n. fig. to 
taunt or nip one, to strike or hit 
one home. 
PRZYCINANIE, PRZYCIĘCIE, 
A, 5. n. the act of cutting off the 
end. Przycinanie komu, a contin- 
ual taunting one. 
PRZYCINEK, nku, s. m. a nip- 
ping jest, taunt, nip, a home jest. 
PRZYCISK, u, s. m. pression.= 
stress of the voice, emphasis. Wy- 
mawiać z-iem, to speak or utter 
with emphasis. 
PRZYCISKAĆ, am, v. imp. 
PRZYCISNĄĆ, nę, v. perf. to press, 
to bear heavily npon. Przycisnąć 
kogo do serca, do łona, to clasp 
one to one's heart or bosom.= fig. 
to oppress. Żal, boleść go przy- 
ciska , that oppresses, grieves his 
heart, see ŚCISNĄĆ, ŚCISKAĆ. 
PRZYCIŚNIĘCIE, a, s. n. pres- 
sion, compression. 
PRZYCISNIONY, a , e, pressed, 
borne heavily upon; fig. oppressed, 
borne down, overwhelmed. 
PRZYĆMIĆ, mię, v. perf. to 
bedim, to darken , to eclipse, to 
throw into the shade. - czyją sła- 
wę, dobre imie, to tarnish one's 
glory, reputation. 
PRZYĆMIENIE, a,s. n. dimness. 
PRZYĆMIONY, a, e, dimmed, 
darkened, eclipsed, tarnished. 
PRZYCUMOWAĆ muję, v. perf. 
Marin, to moor. 
PRZYCUPIĆ, v. perf. kogo, fam. 
to catch one unexpectedly. 
PRZYCUPNĄĆ, nę, v. n. perf. 
to squat, to lie squat, to sit at squat. 
- fig. to lie quiet, still or snug. 
Przycupnął, be is no more heard of. 
PRZYCZAJAĆ SIĘ , am się, V. 
imp. PRZYCZAIĆ SIĘ, ję się, v. 
perf. to lie squat, to sit covering; 
to lie in wail (in ambush), to lurk, 
to lie hidden. 
PRZYCZEPA, y, s. m. a hanger 
on, a troublesome fellow. 
PRZYCZEPIAĆ, am, v. imp. 
PRZYCZEPIĆ, pię v. perf. to tack 
or fasten to, to stick or fix to.PRZ Y- 
CZEPIAĆ SIĘ, to cling , stick or 
adhere to. Przyczepiać się do 
kogo, to hang on one, to be at one's 
heels. Lubi się przyczepiać do ja- 
kiego pana, he likes to hang on a 
great man.= to fix a quarrel on one; 
to lay the fault upon one. Jeżeli 
mi co zginie, do ciebie się przy- 
czepią , it any thing be lost, they 
PRZ 
will lay it upon you, see CZEPIAĆ 
SIĘ, UCZEPIĆ SIĘ. 
PRZYCZEPKA, i, s. f. any thing 
tacked or fastened to. - fig. a 
drunken quarrel. Szukać przy- 
czepili, to seek occasion to begin a 
quarrel, to pick a quarrel. 
PRZYCZESAĆ, szę , v. perf. 
PRZYCZESYWAĆ, suję, v. imp. 
to comb smooth down. 
PRZYCZÓŁEK, łku s. m. front 
of a building. 
PRZYCZOŁGAĆ SIĘ, AM się, V. 
n. perf. to come crawling. 
PRZYCZYNA, Y, Si f. cause. 
Pierwsza -, the first cause. -y i 
skutki, thecauses and their effects. 
Śledzić, dociekać -n, to investi- 
gate a cause, causes. Być-ą cze- 
go, to be the cause of a thing. = 
cause , reason, ground, motive. 
Musi do lego mieć swoje -y, he 
must have his reasons for that. Dia. 
tej-y, for this reason. Mam -£ 
użalać się, I have reason to com- 
plain. = intercession, mediation. 
Za -ą Najświętszej Panny, by 
the intercession of the Holy Virgin. 
PRZYCZYNEK, nku, s. m. any 
thing given into the bargain. 
PRZYCZYNIAĆ, AM, v. imp. 
PRZYCZYNIĆ, nię, v perf. co do 
czego, to add, to join one thing to 
another. Przyczynia sobie lat, 
wieku, he likes to be accounted 
older than he really is. Przyczy- 
nić komu kłopotu, to bring one 
into an additional trouble.=SIĘ do 
czego, to contribute, to tend, to 
help. To odkrycie przyczyni śię 
znacznie do postępu sztuki, this 
discovery will tend greatly to the 
progress of the art. Przyczynić się 
do czyjego nieszczęścia, to be the 
cause of one's misfortune, to be 
accesory to it. Przyczyniłeś się do 
jego zguby, you helped to ruin 
him. To się przyczyniło do jego 
śmierci, that was the cause of his 
death. - się za kim, to intercede 
for one, to interpose in one's 
behalf. 
PRZYDAĆ; see PRZYDAWAĆ. 
PRZYDATEK, tku, s. m. addition, 
supplement. 
PRZYDATKOWY, a, e, addi- 
tional, see DODATKOWY'. 
PRZYDATNOŚĆ, ści , S. f. 
fitness, suitableness, convenience, 
utility. 
PRZYDATNY, A, E, fit for use, 
suitable, proper, convenient. 
PRZYDAWAĆ, daję, v. imp. 
PRZYDAĆ, am , v. perf. to add, to 
subjoin. Przydać do pomocy, za 
pomocnika, to give as an assistant. 
Wiele sobie przydaje, he carries it 
high, he is full of affectation. Przy- 
dać obrońcę oskarżonemu, to ap- 
point an advocate (in cases where 
the accused has no one to defend 
him).PRZYDAĆ SIĘ na co, doeze- 
go, to be of some use, to be useful, 
to be serviceable, to avail. Na co 
ci się to przyda? of what use is it 
to you ? To się na nic nieprzyda, 
that is of no use. Na nic się nic- 
285 PRZ 
przyda płakać, o tein mówić, 
there Is no use crying, speaking of 
II. Widząc na jak mało jego łzy 
się przydały, finding how little 
all his tears availed. 
PRZYDECH, u, s. m. Gram. 
aspriration, sign of aspiration. 
PRZYDECHOWY, a , e, of aspi- 
ration, aspirate, aspirated. 
PRZYDEPTAĆ, pcę, v. perf. to 
tread down. 
PRZYDŁUŻSZY, a , e, rather 
too long, over-long. 
PRZYDOMEK, mku, 8. m. by- 
name, surname. 
PRZYDROŻE, a , s. n. by-way, 
by-path. 
PRZYDROŻNY, A, E, lying near 
the road. 
PRZYDRUKOWAĆ, kuję, v. 
perf. to add by printing. 
PRZYDUSZAĆ, am, v. imp. 
PRZYDUSIĆ, szę, v. perf. to press 
down, to smother, to stifle. 
PRZYDYBAĆ, bię, v.perf. kogo, 
to catch, seize, apprehend or over- 
take one unexpectedly. 
PRZYDYMIĆ, mię, v. perf. mię- 
so , potrawę, to let a dish take the 
smell of smoke. - SIĘ, to take the 
smell of smoke. 
PRZYDYMIONY, smelling of 
smoke. 
PRZYFASTRYGOWAĆ, GUJĘ, 
v. perf. to baste. 
PRZYGANA, y, s. blame. Czło- 
wiek bez -y, a blameless man, a 
man without blemish. 
PRZYGANIAĆ, am, v. n.imp. 
PRZYGANIĆ, nię, v. perf. komu, 
czemu, to blame one, to find fault 
with one or with a thing. Kocioł 
garnkowi przy gania, prov. the 
devil rebukes sin. 
PRZYGANIAĆ , am , v. imp. 
PRZYGONIĆ, PRZYGNAĆ, gonię, 
v. perf. bydło dokąd, to drive 
cattle to a place. 
PRZYGANIACZ, a,s. m. censu- 
rer, fault-finder. 
PRZYGARNĄĆ, nę, V. perf. 
PRZYGARTY WAĆ, tuję , v. imp. 
to draw near with the hand. 
PRZYGARŚĆ, ści, s. f. handful. 
PRZYGASAĆ, am, v. n. imp. 
PRZYGASNĄĆ, nę, v..perf. to be 
nearly extinguished, to subside, to 
abate. 
PRZYGASŁY, A, E, nearly ex- 
tinguished. 
PRZYGASZAĆ, am, v. imp. 
PRZYGASIĆ, szę, v. perf. to damp, 
to deaden. Ten ogień za wielki, 
trzeba go przygasić, .this fire is 
too fierce, it must be deadened 
with water. Przygasić namiętność, 
zapal młodzieńczy, fig. to allay, 
to cool, to deaden the passions, 
to cool the ardour ol youth. 
PRZYGASZONY, A, e , damped, 
deadened, cooled. 
PRZYGIĄĆ gnę , v. perf. PRZY- 
GINAĆ, am, v. imp. to bend slight- 
ly, to bow down. 
PRZYGIĘTY, a, e , a little bent, 
a little crouked. 
PRZYGLĄDAĆ SIĘ, am się, v. 
286 
PRZ 
imp. komu, czemu, to view or exa- 
mine closely, to gaze or look with 
eagerness at one or at a thing; to 
stand a spectator. 
PRZYGŁADZAĆ, AM, v. imp. 
PRZYGŁADZIĆ, dzę, v. perf. to 
make even by smoothing, to smooth, 
PRZYGŁASKAĆ, am, V. perf. 
PRZYGŁASKIWAĆ, kuję, v. imp. 
to smooth by stroking. = fig. to 
tame, to make tame. 
PRZYGŁOS, u, s. m. Gram. 
accent. 
PRZYGŁUCHY, a,e, rather dull 
of hearing. 
PRZYGŁUSZAĆ, AM, v. imp. 
PRZYGŁUSZYĆ, szę, v. perf. to 
dull the hearing, to deafen a little. 
PRZYGNAĆ, seePRZYGANIAĆ. 
PRZYGNANY, a , e, driven to 
a place. Przygnany wiatrami, 
driven by the winds. 
PRZYGNĘBIĆ, bię, v. perf, to 
oppress down,to crush,see GNIEŚĆ, 
GNĘR1Ć. 
PRZYGNIŁY, a, E,a little rotten. 
PRZYGODA, y, s. f. accident, 
adventure; mishap, ill luck, sad 
case. -y życia, the adventures of 
one's life. Schowaj to, zda ci się 
od -y, take it, it will stand you in 
some stead or in case of need. 
PRZYGODNOŚĆ, ści,s./. fitness, 
utility, see PRZYDATNOŚĆ. 
PRŹYGODNY, A,E,fit,good,use- 
ful, see PRZYDATNY, DOGODNY. 
= accidental, casual. Kazania 
przygodne, a collection of sermons 
delivered on different occasions. 
PRZYGÓREK, rka , s. m head- 
land, promontory, cape. 
PRZYGORZAŁY, a, e, burnt a 
little; having the smell of burning. 
PRZYGORZEĆ, eję, v. n. perf. 
to be burnt a little; to smell 
burning. 
PRZYGORZELINA , y , s. f. 
burning. Trącić przygorzeliną, to 
smell or taste of burning. 
PRZYGORZKI, a, e, rather 
bitter. 
PRZYGOTOWAĆ, trję,v.perf. 
to prepare, to make ready. PRZY- 
GOTOWYWAĆ, wuJĘ,v.tmp. to be 
preparing. - SIĘ, to prepare one's 
self, to prepare. 
PRZYGOTOWANIE, a, s. n. 
preparation. Mówić, kazać, sta- 
wać u sądu bez przygotowania, 
to speak, to preach, to plead 
without preparation , on the spur 
ol the moment. Przygotowania 
do wojny, do oblężenia, prepa- 
tions for war, for a siege. 
PRZYGOTOWANY, A,E, pre- 
pared, made ready. 
PRZYGOTOWAWCZY, a, e, 
preparatory. 
PRZYGRAMOLIĆ, SIĘ, lę się, 
v. n. perf. to come crawling, to 
come jogging on. 
PRZYGRAWAĆ , PRZYGRY- 
WAĆ, am , v. n. imp. komu na 
czem, to accompany one upon a 
musical instrument. 
PRZ YGRUBO,adv. a little coarse- 
ly, roughly, rudely. To było -, 
PRZ 
It was said in a rather coarse man- 
ner. 
PRZYGRUBSZY, a, e, rather 
too big. 
PRZYGRYZAĆ, am, v. imp. 
PRZYGRYŹĆ, zę, v.perf. to gnaw 
or nibble a little. Pzygryzać war- 
ci , to bite one's lips. Przygryzać 
Komu, fig. to taunt or nip one. 
PRZYGRYZEK, zku, s. m. bi- 
ting or nipping jest, taunt, see 
PRZYCINEK. 
PRZYGRZEBAĆ,PRZYGRZEŚĆ, 
bię, v.perf. to cover with a handful 
of earth, sand or ashes. Przy- 
grzebać ogień, to cover the fire 
with ashes. 
PRZYGRZEWAĆ, am, V. imp. 
PRZYGRZAĆ, gbzeję, v. perf. to 
make warm again. PRZYGRZE- 
WAĆ, v. n. to be warm. Słońce 
mocno przygrzewa dzisiaj, the 
sun is very hot to-day. 
PRZYGURTOWAĆ,tuję,V.perf. 
to girth, bind with a girth. 
PRZYGWOŹDZIĆ, dzę, v.perf. 
to fasten with nails, to nail fast. 
PRZYJĄĆ, see PRZYJMOWAĆ. 
PRZYJACIEL, a , s. m. friend. 
- od serca, a bosom friend. - 
prawdy, sprawiedliwości, sztuk i 
nauk, a friend to truth, to justice, 
to arts and sciences. 
PZYJACIELSKI, A,E,dfa friend; 
friendly, amicable. Po przyjaciel- 
sku, like friends, friendly. 
PRZYJACIÓŁKA,M-f. a female 
friend. Jestto jedna z moich'przy- 
jaciółek, she is a friend of mine. 
PRZYJAZD, u, s. m. arrival (in 
a carriage or on horseback). = gate 
way. Brama z -u od Krakowa 
the gate that leads to Cracow. 
PRZYJAŹŃ, im, 8. f. friendship. 
PRZYJAŹNIĆ SIĘ z kirn, to 
contract friendship with one, to 
beconie friends, see POPRZYJA- 
ŹNIĆ SIĘ, .ZAPRZYJAŹNIĆ SIĘ. 
PRZYJAŹNIE, adv. friendly, 
amicably; favourably. 
PRZYJAŻNY, a,e, friendly, ami. 
cable; favourable. 
PRZYJECHAĆ, see PRZYJE- 
ŻDŻAĆ. 
PRZYJĘCIE, A, s.n. reception. 
Znaleźć dobre, grzeczne -, tq. 
meet with a good, kind reception, 
- służącego, the hire of a servant 
- do jakiego towarzystwa, re- 
ception or admission to a company. 
- za syna, za córkę, adoption for 
a son, for a daughter. 
PRZYJEMNIE, adv. agreeably, 
pleasantly. - nam zawsze wi- 
dzieć pana, we see you always with 
pleasure. 
PRZYJEMNOŚĆ, ści, s. f. pleas, 
ure, delight, gratification. List 
twój wielką mi zrobił przyje- 
mność, your letter has given me a 
great pleasure. Mieć, znajdować 
w czem -, to take pleasure in a 
thing, to be pleased with it, to de- 
light in it. 
PRZYJEMNY, a , e , agreeable, 
pleasant, grateful, delightful, węl- 
come. Przyjemna osoba, an agree- PRZ 
able person. Wieś jest teraz bar- 
dzo -a, the country is now very 
pleasant. -a nowina, welcome 
news. -y dla oka, na oko, pleas- 
ant to the sight. 
PRZYJĘTY, A, E, received, ac- 
cepted, adopted. 
PRZYJEŻDŻAĆ, am, v. n. imp. 
PRZYJECHAĆ, jadę, v.perf. to ar- 
rive (in a carriage or on horse- 
back). Jak przyjedzicsz do Pa- 
ryża, when you arrive at Paris. 
PRZYIMEK, mka , s. m. Gram. 
preposition. , 
PRZYJMOWAĆ, muję, v. imp. 
PRZYJĄĆ, jmę, v. perf. to receive, 
to accept. Przyjąćaar,podarunek, 
to accept a present.- warunki, wy- 
zwanie, urząd, to accept condi- 
tions, a challenge, a post. Nie przy- 
jąć, to refuse, to decline. Przyjąć 
kogo z otwartemi rękami,to receive 
one with open arms. - sługę, to hire 
a servant. - służbę u kogo, to go 
into a place, to enter into service. 
Ludy te przyjęły wiarę dopiero 
w dziesiątym wieku, those peoples 
received the faith as late as the tenth 
century. Przyjmować chrzest, bie- 
rzmowanie, to receive baptism, 
confirmation. Przyjąć kogo do ja- 
kiego stoivarzyszenia,to admit one 
into a company, into a body. Przy- 
jąć do spółki, to make one's part- 
ner,to admit or receive him as a part- 
ner. Dicklecian przyjął Maximia- 
na za spólnika w rządzie, Dio- 
cletian made Maximiaif his partner. 
Przyjąć co na siebie, to take a 
thing upon one's self, to undertake. 
Przyjąć co dobrze, źle, to take a 
thing well or ill. PRZYJĄĆ SIĘ 
(said of plants), to take root, to 
strike, to thrive well. To drzewo 
dobrze się przyjęło, this tree has 
struck very well. 
PRZYJMOWANIE, A, s. n. the 
act of receiving, accepting; frequent 
reception, see PRZYJĘCIE. 
PRZYKAZ, u, s. tn. order, com- 
mand (given to prohibit a person to 
do a thingorsomething to be done). 
PRZYKAZANIE, a, s. n. com- 
mandment. Dziesięcioro Bożego 
przykazania, the ten command- 
ments of God. 
PRZYKAZYWAĆ, zuję, V. imp. 
PRZRYKAZAĆ, iv„ v.perf. co ko- 
mu , to order or command one to 
do a thing. 
PRZRYKŁAD, u, s.m. example, 
pattern; instance. Dawać dobry, 
zły -, to set a good, a bad exem- 
ple. Podawać co za-,to propose 
as an example, pattern. Brać z ko- 
-, to take example from one. 
arać kogo dla -u, to make an 
example of one. Nie ma tego -u, 
that is unprecedented, there is no 
precedent for it. Na -, for in- 
stance. Przytoczyć-, to quote an 
instance. 
PRZYKŁADAĆ, dam, v. imp. 
PRZYŁOŻYĆ, żę, v. perf. to put 
to, to join to, to add; to apply. 
Przyłożyć plaster, to apply a 
plaster. - pieczęć, to set or put 
PRZ 
the seal to a writing. Przykładać, 
przyłożyć starania, pilności, fig. 
to apply one's mind or attention to 
a thing, to use one's best endeav- 
ours. PRZYKŁADAĆ SIĘ, PRZY- 
ŁOŻYĆ SIĘ do czego, to contribute 
to a thing, see PRZYCZYNIAĆ SIĘ. 
- się do czego, to apply one's self 
to a thing. Przykładać się do bo- 
taniki, to apply one's self to the 
study of botany. 
PRZYKŁADANIE, PRZYŁOŻE- 
NIE, a , s. n. the act of applying. 
PRZYKŁADANIE SIĘ, PRZYŁO- 
ŻENIE SIĘ, application. 
PRZYKŁADNIE, adv. exempla- 
rily. Żyć przykładnie, to lead an 
exemplary life. Przykładnie kogo 
ukarać, to inflict upon one an 
exemplary punishment. 
PRZYKŁADNOSĆ, ści, s. f. 
exemplariness. Przykładność jego 
życia, postępowania, the exempla- 
riness of his life, of his conduct. 
PRZYKŁADNY, a, E, exemplary. 
PRZYKLASK, u, s.m. applause, 
approbation. 
PRZYKLASKIWAĆ , ijję , v. n. 
imp. PRZYKLASNĄĆ, nę, v.perf. 
czemu, to applaud a thing, to ex- 
press one's approbation by ap- 
plauding. 
PRZYKLEJAĆ, am, v. imp. 
PRZYKLEIĆ, ję, v. perf. to paste 
to, to paste on. 
PRZYKLĘKAĆ, AM, V. n. imp. 
PRZYKLĘKNĄĆ, knę , V. perf. to 
bend the knee, to fall upon one 
knee. Klęczy się na obu kolanach, 
przyklęka się na jednem, the verb 
klęczeć means to fall upon two 
knees, and the verb przyklękać 
signifies to fall upon one knee. 
PRZYKLĘKANIE, PRZYKLĘ- 
KNIENIE, a, s. n. kneeling, bend- 
ing the knee, genuflexion. 
PRZYKLEPAĆ, pię, v. perf. 
PRZYKLEPYWAĆ , puję, v. imp. 
to flatten by hammering. 
PRZYKŁUĆ, kolę, v.perf. to 
fasten with a pin. 
PRZYKOP, v, s.m. trench, ap- 
proaches (in a siege). PRZYKOPY- 
WAĆ SIĘ do fortecy, to open the 
trenches. 
PRZYKOWAĆ,PRZYKUĆ,kuję, 
v.perf. to join by forging; to chain, 
to enchain. Przykuć więźnia do 
ściany, to bind or tie a prisoner to 
the wall, with a chain. 
PRZYKRAJAĆ,PRZYKRAWAĆ, 
wam, v. imp. PRZYKROIĆ, ję, v, 
perf. suknię, to cut out a coat. 
PRZYKRĘCAĆ, cam, v. imp. 
PRZYKRĘCIĆ, CĘ, v. perf. to 
screw to. 
PRZYKRO, s,s.n. a steep place. 
Alić oto wszytko stado świń wiel- 
kim pędem z przykra wpadlo 
w morze, and, behold, the whole 
herd of swine ran violently down a 
steep place into the sea. 
PRZYKRO, adv. in a steep man- 
ner. Góra - spadzista, a steep 
hill. = fig. in an unpleasant man- 
ner, uncomfortably. - mi to, I am 
sorry for it. - na to patrzeć, it 
PRZ 
pains , hurts one to see that. - się 
z kim obchodzićy to use one harsh- 
ly or roughly.- mi o tem słyszeć, 
I grieve or feel sorry to hear it. 
PRZYKRÓCIĆ, cę, v. perf. to 
shorten. - wędzidła, to shorten 
the rein, to keep a thight rein. 
PRZYKROIĆ, see PRZYKRA- 
JAĆ. 
PRZYKROŚĆ, ści, s. f. steep- 
ness. - góry, the steepness of a 
hill. = harshness, tartness, sever- 
ity. - zimna, smaku owoców, the 
severity of cold, the tartness of 
fruits, see OSTROŚĆ,CIERPKOŚĆ. 
= fig. displeasure, unpleasantness, 
discomfort, disgust. Zrobić komu 
-, to give one cause of displeasure. 
PRZYRKÓTKI, A, e, PRZY- 
KRÓTSZY, a, e, rather short. 
PRZYKRY,comp. PRZYKRZEJ- 
SZY, a, e, steep. -agora, a steep 
hill. - e schody, steep stairs. = 
harsh, tart, sharp. Glos -y, a 
harsh voice. -e łajanie, a sharp 
reproof. = fig. peevish, sullen. -y 
humor, a sullen or peevish hu- 
mour. 
PRZYKRYCIE, k,s. n. cover, 
covering; dress. 
PRZYKRYTY, A, e, covered. 
PRZYKRYWAĆ, am, v. imp. 
PRZYKRYĆ, ję, v. perf. to cover. 
Lepiej przykryć chorego, to put 
more blankets upon a sick person. 
Przykryć garnek, to put a lid 
upon a pot, see NAKRYWAĆ, 
OKRYWAĆ, ZAKRYWAĆ. 
PRZYKRYWKA, i, s. f. cover, 
lid, potlid. 
PRZYKRZYĆ sobie, rzę sobie, 
v. n. imp. to be tired or weary of 
a thing, to sicken of a thing, to be 
disgusted with it. PRZYKRZYĆ 
SIĘ komu, to trouble, to importune 
one, see NAPRZYKRZAĆ SIĘ, 
UPRZYKRZAĆ SIĘ. Przykrzy mi 
się pracować, I am tired of work- 
ing. Przykrzy mi się tu, I grow 
weary here. Przykrzy mu się mię- 
so, he has no stomach for meat. 
Przykrzy mi się być tak długo 
bez ciebie, I feel it tedious to be 
so long separated from you. 
PRZYKUĆ, see PRZYKOWAĆ. 
PRZYKUPIĆ, pię, v.perf. PRZY- 
KUPOWAĆ, PRZYKUPYWAĆ, 
puję, czego, v. imp. to buy more 
(in order to complete the set). 
Przykup czwartego konia, buy a 
fourth horse. 
PRZYKUPNO, A, s. n. a new 
purchase. 
PRZYKURZYĆ, rzę, v. perf. to 
cover slightly with dust or smoke. 
PRZYKUTY, A, e , chained, en- 
chained, tied or bound with a chain; 
nailed. Siedzi w domujak -, fig. 
he keeps close at home, he never 
stirs abroad. Siedzi jak - do ko- 
nia , do siodła, that horseman is 
nailed to his horse (keeps his sad- 
dle as if he were nailed to it), he 
sits firm and upright on horseback. 
PRZYKWAŚNY, A, e, rather 
sour. 
PRZYLAĆ see PRZYLEWAĆ. 
287 288 
PRZ 
PRZYŁĄCZAĆ, am, v. imp. 
PRZYŁĄCZYĆ, czę, v.perf. co do 
czego, to add, join or annex one 
thing to another, to unite. Zygmunt 
August przyłączył Litiuę do Ko- 
rony ,Sigismundus Augustus joined 
or united Lithuania to the Crown. 
Przyłączyć w Uście, to enclose in 
a letter. PRZYŁĄCZYĆ SIĘ do ko- 
?0, to join with one, tosidewith one. 
'rzyłączyć się do czyjego zda- 
nia, to join in one's opinion. 
• PRZYŁĄCZENIE, A, s.n. union, 
junction, annexation. 
PRZYLĄDEK, oka, dku, s. m. 
cape, promontory, headland.- 
Dobrej nadziei, the cape of Good 
Hope. 
PRZYLATAĆ , PRZYLATY- 
WAĆ, tuję, v. n. imp. PRZYLE- 
CIEĆ, lecę, v. perf. to fly to, to 
come flying, to come running. 
PRZYŁATAĆ, am , v. perf. to 
patch to, to add a patch. Ani przy- 
piąć ani -, fig. fam. that is neither 
here nor there, neither rhyme nor 
reason. 
PRZYŁAZIĆ, źę , v. n. imp. 
PRZYLEŚć, lazę, v.perf. to come 
trudging. 
PRZYŁBICA, cy, s. f. helmet, 
head-piece, steel cap. 
PRZYLEGAĆ, am, v. n. imp, to 
lie close to, see STYKAĆ SIĘ. - 
do czego, to fit or suit well, see 
PRZYSTAWAĆ. = do czego, to 
stick, cling or adhere, see PRZY- 
LGNĄĆ. 
PRZYLEGŁOŚĆ, ści, s. f. adja- 
cency. - gruntów, budynków, the 
adjacency of lands, buildings. = 
appurtenance, dependancy. Dobra 
z -ściami, a landed property with 
its appurtenances. 
PRZYLEGŁY, a, e, adjacent, 
adjoining, neighbouring. 
PRZYLEPEK, pka, s. m. PRZY- 
LEPKA , i, s. f. any thing which 
sticks to. Przylepka, the kissing- 
crusL 
PRZYLEPIAĆ, am, v.tinp.PRZY- 
LEPIĆ, pię, v. perf. to glue or paste 
to, to stick to, to clap on. - o&- 
wieszczeme po rogach ulic, to 
post up, to put up a bill or paper, 
to stick up a bill. - SIĘ, to stick, 
cling, adhere to. 
PRŻYLEPNĄĆ, see PRZNU- 
PAĆ. 
PRZYLEPNY, a, E, sticky, 
clingy. 
PRZYLEW, u, s.m. the act ot 
adding more by pouring; what is 
added by pouring. - morza, flow, 
high water. 
PRZYLEWAĆ, am, v.tmp.PRZY- 
LAĆ, leję , v. perf. to pour more, 
to pour to, to fill up. 
PRZYLGNĄĆ, nę, v. n. perf. 
PRZYLEGAĆ, am , v. imp. prop. 
and fig. to stick, cling, adhere to. 
PRZYL1PAĆ, am, v. n. imp. 
PRZYLIPNĄĆ, PRZYLEPNĄC,nę, 
v. perf. see PRZYLEPIAĆ SIĘ. 
PRZYL1ZAĆ, żę, v. perf. PRZY- 
L1ZYWAĆ, zUję,v.tmp. to smooth 
by licking. - SIĘ komu, to insi- 
PRZ 
nuate one's self into one's favour by 
fawning upon him (wheedling and 
coaxing him). 
PRZYLOT, u, s. m. the arrival 
of birds. 
PRZYLOTNY, A, e, (ofa bird), 
coming from a foreign country. 
PRZYŁOŻYĆ, see PRZYKŁA- 
DAĆ. 
PRZYŁUDA, y, s. f. allurement, 
enticement, charm. 
PRZYŁUDNY, A, e, alluring, 
enticing, charming. 
PRZYŁUDZAĆ, am, v. imp. 
PRZYŁUDZIĆ, dzę, v. perf. to al- 
lure, to entice. 
PRZ YLUTOWAĆ, tuję, v.perj. 
to solder to. 
PRZYMAMIĆ, mię, v. perf. to 
allure, to entice, to seduce. 
PRZYMARZAĆ, am,v. n. imp. 
PRZYMARZNĄĆ, nę, v.perf. to 
freeze to, to stick fast by freezing. 
PRZYMASZEROWAC, ruję , v. 
n. perf. (said of a soldier, of a body 
of troops), to come, to arrive. 
PRZYMAWIAĆ, am, v. imp. 
PRZY MÓWIĆ, wię, v. perf. to 
put in a word.- komu, to criticise 
one by allusive expressions. - cze- 
mu, to find fault with a thing. - 
SIĘ, to put in a word (in a discus- 
sion), to make some remarks upon 
what has just been said.- SIĘ ko- 
mu o co, to hint at a promise, to 
drop a hint or to give one to un- 
derstand that we should be delighted 
to get the thing which is now in the 
possessionof the person with whom 
we speak. 
PRZYMIATAĆ, am, v. imp. 
PRZYMIEŚĆ, miote, v. perf, to 
give a sweep with a broom. 
PRZYMIERAĆ, am, v.n.imp. 
PRZYMRZEĆ, mrę, v. perf. gło- 
du , to suffer a little from hunger, 
to pinch one's belly. 
PRZYMIERZCHNĄĆ, hę, v. n. 
perf. to be getting dark, to grow 
dark. 
PRZYMIERZAĆ, am, v. imp. 
PRZYMIERZYĆ, rzę, v.perf. su- 
knią, to try on a dress. Przymie- 
rzyć komu pistolet do piersi, to 
hold orclap a pistol to one's breast. 
= PRZYMIERZAĆ do czego, to 
allude to a thing. Nie przymierza- 
jąc, fig. without any allusion. 
PRZYMIERZYĆ SIĘ, to aim, to 
take aim. 
PRZYMIERZE, a , s. n. cove- 
nant , league, alliance. Wejść w -, 
zawrzeć -, to enter into alliance, 
to make an alliance. Dawne i no- 
we -, the old and new covenant. 
PRZYMIESZAĆ, am, v. perf. to 
add to a mixture, to mix with, to 
intermix. - wody do wina, to mix 
wine with water. - złota do sre- 
bra, to alloy or mix gold with 
silver. 
PRZYMIESZANIE,a,s.„.PRZY- 
MIESZEK, szka , s. m. admixture, 
alloy. 
PRZYMILAĆ, am, v.imp. PRZY- 
MILIĆ, lę , v. perf. to endear, to 
make more agreeable. - SIĘ ko- 
PRZ 
mti, to endeavour to please one. 
Przymilne się kobiecie,to be sweet 
upon a woman. 
PRZYMILENIE, a, s.n. a sweet 
look, a sweet smile, endearment. 
PRZYM1LKNĄĆ, nę, v. n.perf. 
to forbear talking, to keep silence 
for a while. 
PRZYMIOT, u, s. m. natural 
property, quality, nature, attribute. 
= good quality, accomplishment. 
PRZYMIOTNIE, ado. adjective- 
iy- 
PRZYMIOTNIK, a, s. m. Gram. 
adjective. 
PRZYMIOTNY, a, e, belonging 
to an adjective. Imie -e, an adjec- 
tive noun. 
PRZYMKNĄĆ, see PRZYMY- 
KAC. 
PRZYMNAŻAĆ, am, v. imp. 
PRZYMNOŻYĆ, żę, v. perf. to in- 
crease, to multiply. 
PRZYMOCOWAĆ, cuję, v. perf. 
to make fast, to make more firm, to 
fix or fasten to. 
PRZYMÓW1Ć, see PRZYMA- 
WIAĆ. 
PRZYMÓWKA, i, s. f. personal 
allusion, sarcastic insinuation; an 
indirect demand, a hint thrown out 
in order to get a thing. 
PRZYMROZEK, zku, s. m. 
night frost. 
PRZYMRUŻAĆ , ŻAM , v. imp. 
PRZYMRUŻYĆ, żę, v.perf. oczy* 
to shut or close half the eyes. 
PRZYMRZEĆ, s.ee PRZYMIE- 
RAĆ. 
PRZYMUREK, rku, s.m. a little 
screen-wall, outward-wall. 
PRZYMUROWAĆ, ruję, v.perf. 
to raise a wall beside another, to 
lengthen a wall, to raise a building 
beside another (in brick or stone). 
PRZYMUS, u, s.m. compulsion, 
constraint. 
PRZYMUSIĆ, see PRZYMU- 
SZAĆ. 
PRZYMUSKAĆ , am, v. perf. 
PRZYMUSKIWAĆ, kuję, v. imp. 
to smooth down. 
PRZYMUSZAĆ, am, v. imp. 
PRZYMUSIĆ, szę , v. perf. to 
compel, to constrain. Przymusić 
buntowników do posłuszeństwa, 
to reduce rebels to obedience. - 
do ucieczki, to put to flight.- SIĘ 
do czego, to constrain one's self to 
do a thing, to do violence to one's 
inclination. 
PRZYMUSZAJĄCY, A, e, co- 
ercive, compulsive, compulsory. 
PRZYMUSZANIE,PRZYMUSZE- 
NIE, a, s.n. the act of constraining; 
constraint, compulsion. 
PRZYMUSZONY, a, e, con- 
strained, compelled, forced. Być 
-m do czego, to be constrained to 
or under the necessity of doing a 
thing. , 
PRZYMYKAĆ, AM, v. imp. 
PRZYMKNĄĆ, nę, v.perf. to draw 
near. - drzwi, to leave the door 
ajar. 
PRZYNAGLAĆ, am , V. imp. 
PRZYNAGLIĆ, łę , v. pćrf. kogo PRZ 
do czego,to urge or press one, to be 
earnest or pressing with, to drive 
him on, to compel, to constrain. 
PRZYNAGLANIE , PRZYNA- 
GLENIE, a, s. n. the act of urging, 
pressing. 
PRZYNAJĄĆ, jmę , v. perf. 
PRZYNAJMOWAĆ, muję, v. imp. 
to hire more. 
PRZYNAJMNIEJ, adv: at least. 
PRZYNĘCAĆ, am, v.imp. PRZY- 
NĘCIĆ, cę , v. perf. to bait, to al- 
lure, to decoy. 
PRZYNĘTA , s. f. bait, lure; 
fig. allurement, enticement. 
PRZYNIEŚĆ, PRZYNOSIĆ. 
PRZYNIEWALAĆ, am , v. imp. 
PRZYNIEWOLIĆ, lę , v. perf. to 
force, to compel, to constrain. 
PRZYNIEWOLENIE, a, s. n. 
compulsion, constraint. 
PRZYNITOWAĆ, ję, v.perf. to 
rivet to. 
PRZYNOSIĆ, szę, v.imp. PRZY- 
NIEŚĆ , niosę, v. perf. to bring, to 
fetch. Przynieś mi mój kapelusz, 
bring or fetch me my hat. Żona 
jego przyniosła mu wielki mają- 
tek, his wife brought him a great 
fortune. Cóż tu W Pana przynio- 
sło? what has brought you to us? 
= to bring in, to yield; to afford. 
Te dobra przynoszą zvielki do- 
chód, this estate yields a great re- 
venue. To nieprzynosi ani chwa- 
ły ani pożytku, this yields neither 
profit nor honour. To mi przynio- 
sło znaczną ulgę, this afforded 
me a great relief. = to cause, to be 
the occasion of. Przynieść szkodę, 
straty, to be the cause of, to occa- 
sion damage, loss. 
PRZYNUKA, i, s. f. fam. com- 
pulsion. Z-i. on compulsion. 
PRZYNUKAĆ , kam , v. perf. to 
force, to compel (by reiterated 
orders or entreaties). 
PRZYOBIECAĆ, am, v. perf. 
PRZYOBIECYWAĆ, cuję, v. imp. 
and freq. to promise. 
PRZYOBLEC, lekę, v. perj. 
PRZYOBLEKAĆ, am, v. imp. (ele- 
vated style), to clothe, to invest, to 
dress. Przyoblec weselne szaty, 
to put on a wedding-garment. Przy- 
oblec się w odwagę, io stałość, to 
put on a stout resolution. 
PRZYODZIAĆ, dzieję, v. perf. 
PRZYODZIEWAĆ, am , v. imp. to 
give clothes, to clothe, to dress. - 
ubogich, to give clothes to the poor. 
Przyodziać kogo tvladzq, fig. to 
invest one-witfi power. - fałsz po- 
zorem prawdy, fig. to clothe or 
Invest falsehood with the appea- 
rance of truth. -SIĘ, to put on 
one's dress, to dress one's self. 
PRZYODZIEWEK , wku , s. m. 
clothes, dress, raiment. 
PRZYOSTRY, a, e, rather sharp, 
rather tart. 
PRZYOZDABIAĆ, am, v.imp. 
PRZYOZDOBIĆ, ię, v.perf. to 
deck, to set ofl, to adorn. 
PRZYOZDOBIENIE, a , s. n. 
adornment. 
PRZYPADAĆ, am, v. n. imp. 
PRZ 
PRZYPAŚĆ, dnę , v. perf. to fali 
by, to fall at, to fali to. Przypaść 
do ziemi, to fall to the ground, to 
squat. - komu do nóg, to fall 
down at one's feet. - do kogo, to 
fly or run to one. Przypadi przy- 
jacielowi na pomoc, he flew to his 
friend's assistance. Przypaść do- 
kąd, to run or hasten to a place, to 
come in a hurry. = to fall out, to 
happen, to befall. Gdyby na niego 
przypadło jakie nieszczęście, If 
some mischance should befall him. 
= to come to one's share, to de- 
volve upon. Dobra jego na mnie 
przypadły, his estate fell to me or 
devolved upon me. Kolej przypa- 
da teraz na mnie, it is now my 
turn. =• to fall on a certain day. 
Roku 1830, dnia 29 List opada, 
który przypadi w poniedziałek, 
wybuchnęło powstanie w War- 
szawie, in the year 1830, on the 
29 ol November, which fell on a 
Monday, an insurrection broke out 
in Warsaw. Pierwszy termin wy- 
płaty przypada ria Ś. Jan, na 
Boże Narodzenie, the first payment 
is out at Midsummer, tails due at 
Christmas. = do czego, to fit, to 
suit. - do smaku, to suit one's 
taste, to be much to one's liking. 
Patrz jaki kolor przypada ci naj- 
lepiej do twarzy, see what colour 
suits best with your complexion. 
= to fall more (said ol snow, rain). 
Przez noc śniegu przypadło, 
more snow fell in the night. 
PRZYPADEK, dku, s. m. acci- 
dent, case, hap, chance. Wydarzył 
mi się-, an accident happened to 
me. Wpaść na co przypadkiem, 
to hit upon a thing by chance. 
W każdym przypadku, na wszel- 
ki przypadek, at all events. 
W przypadku, na - śmierci, in 
case of death. W przypadku gdy- 
by... in case that if. - Gram. case. 
PRZYPADKOWAĆ, kuję, v. 
imp. Grom, to decline. 
PRZYPADKOWANIE, a, s. n. 
declension, inflection. 
PRZYPADKOWIE , PRZYPA- 
DKOWO, adv. accidentally, by 
chance, by adventure. 
PRZYPADKOWOŚĆ, ŚCI, J. f. 
causuality, contingence. 
PRZYPADKOWY, a, e, acci- 
dental, casual, fortuitous. 
PRZYPALAĆ, am, v.imp. PRZY- 
PALIĆ, lę, v. perf. to singe, to 
scorch, to sear. 
PRZYPARTY, a , e , set on hard 
by, closely besieged, at bay. 
PRZYPAŚĆ, see PRZYPADAĆ. 
PRZYPASYWAĆ, suję , v. imp. 
PRZYPASAĆ, szę, v. perf. miecz,, 
pałasz, szablę, to gird on a sword. 
Przypasać komu pałasz, to gird 
the sword about one's side. 
PRZYPATRYWAĆ SIĘ, ruję 
się , v. imp. PRZYPATRZYĆ SIĘ, 
trzę się, v.perf. komu, czemu, to 
look on, to gaze at, to stand a 
spectator. 
PRZYPCHNAĆ, see PRZYPY- 
CHAĆ. 
PRZ 
PRZYPĘDZAĆ, AM, t>, imp. 
PRZYPĘDZIĆ, dzę, v. perf. to 
drive to (a drove or herd of cattle, 
a flock of sfieep, of geese). PRZY- 
PĘDZIĆ dokąd, v. n. to come ia 
haste, in a great hurry. 
PRZYPEŁZNĄĆ, nę, v. n. perf. 
to come crawling. = to lose a little 
its colour. 
PRZYPIĄĆ, see PRZYPINAĆ. 
PRZYPIEC, see PRZYPIEKAĆ. 
PRZYPIECEK, cka , s. m. the 
area behind a stove of mortar and 
bricks or a baker's oven. 
PRZYPIECZĘTOWAĆ, tuję, v. 
perf. to seal up. 
PRZYPIEKAĆ, am, v. imp. 
PRZYPIEC, piekę, v. perf. to 
roast a little , to toast, to broil. - 
włosy, to dress one's hair with the 
curling-irons. 
PRZYPIEKANIE , PRZYPIE- 
CZENIE , a , s. n. the act of roast- 
ing, toasting, broiling. 
PRZYPIEKANY , PRZYPIE- 
CZONY , a , e , half-roasted, half- 
toasted. 
PRZYPIERAĆ, am, v. imp. 
PRZYPRZEĆ, prę , v. perf. 1) a. 
co do czego, to set or lean one 
thing against another. Przyprzeć 
kogo do ściany, to thrust, stick or 
pin one to or against the wall. 
Przypierać, przyprzeć kogo, fig. 
to press or set hard upon one, to 
drive him into straits. 2) n. Przy- 
pierać do czego, to lie adjacent or 
contiguous to, to border upon. 
PRZYPIĘTY, a, e, fastened 
(with a pin or clasp). 
PRZYPILIĆ, v. n. impers. fam. 
topress, to urge, to straiten. Przy- 
pitilo mu, aż musiał wyjść, he 
went out In haste (to satisfy some 
urgent necessity). 
PRZYPILNOWAĆ, nuję, v.perf. 
czego, to look to a thing, to see 
a thing done, to apply one's self 
to it. 
PRZYPIŁOWAĆ, łuję, v. perf. 
to cut a little with a file. 
PRZYPINAĆ, am, v. imp. PRZY- 
PIĄĆ, pnę , v. perf. to pin to, to 
buckle on, to"fasten with a clasp. 
Przypiąć sobie ostrogi, to put on 
the spurs. Przypiąć komu rogi, 
fig. to bestow a pair of corns upon 
one, to cuckold him. Przypiąć 
komu łatkę, fig. to fix an ill report 
upon one, to cast an aspersion upon 
one, to do one a bad piece of ser- 
vice. Przypiąć kwiatek do kożu- 
cha, fig. fam. these two things do 
not agree well together, do not tally 
with each other. Ni przypiąć ni 
przylatać, see PRZYŁATAĆ. 
PRZYPINKA, i,s. f. a small 
clasp, a small brooch. 
PRZYPIS, u. s. m. note; dedi- 
cation. PRZYPISY, pl. commen- 
tary, glossary. PRZYPISEK, sku , 
s. m. note at the bottom of a page, 
annotation• postscript. 
PRZYPISANIE, a, 8. n. dedi- 
cation^ 
PRZYPIŚNIK, A, s. m. commen- 
tator. 
289 290 
PRZ 
PRZYPISYWAĆ, suję, v. imp. 
PRZYPISAĆ , szę , v. perf. to 
add to a writing, to throw into a 
note or postscript. = Przypisać 
komu dzieło, książkę, to inscribe 
or dedicate book, a work to one.= 
Przypisywać co komu, to ascribe 
or impute a thing to one. Przypisy- 
wać sobie co, to assnme to one's 
self. On sobie przypisuje ten po- 
myślny skutek, he assumes to 
himself the success. Przypisać się 
do listu, to write some postcriptum 
words in a letter of another person. 
PRZYPŁACAĆ , am , v. imp. 
PRZYPŁACIĆ, cę , v. perf. co, 
czego, za co, to pay for, to atone 
for, to suffer for. Drogo co przy- 
płacić, przypłacić życiem, to pay 
dear, to pay with one's life. Błąd 
swój przypłacił długiem więzie- 
niem , he atoned for his fault by a 
long imprisonment. 
PRZYPŁADZAĆ, am, v. imp. 
PRZYPŁODZIĆ, dzę, v. perf. to 
bread more, to increase the breed, 
to engender, beget or procreate 
more. 
PRZYPŁASZCZYĆ, czę,v. perf. 
to flatten. 
PRZYPLĄTAĆ, am, v. imp. 
PRZY PLEŚĆ, lotę , v. perf. to 
lengthen by braiding, twisting, 
plaiting; to join or add to by braid- 
ing etc. Przyplątać kwiatów do 
wianka, to add more flowers to a 
garland. 
PRZYPLĄTAĆ SIĘ, AM, się , v. 
perf. to get entangled. - SIĘ do 
kogo , to cling to one, to follow 
one's steps, to hang on him; to 
pick a quarrel with one. 
PRZYPRAWIAĆ, am, v. imp. 
PRZYPŁAWIĆ, wię , v. perf. to 
bring, or carry by water to a place. 
PRZYPŁODEK, dka , s. m. a 
new breed. - an illegitimate child. 
Odeszła z-dkiem, she went away, 
left our house big with a child. = 
collect, children. 
PRZYPŁODZIĆ, see PRZYPŁA- 
DZAĆ. 
PRZYPŁYNĄĆ, nę, v. n.perf. 
PRZYPŁYWAĆ, am, v. imp. to 
■come, get on shore (swimming or in 
a boat), to land. Przypłynąć do 
■głowy, fig. to come into one's head 
or thoughts. Skąd ci to przypły- 
nęło do głowy ? how did you take 
st into your head ? 
PRZYPŁYW, u, s. m. morza, 
flow, high water, tide. 
PRZYPOCHLEBIAĆ SIĘ, am się, 
V. imp. PRZYPOCHLEBIĆ SIĘ, 
bię się, v. perf. komu, to insinuate 
or ingratiate one's self by flattery, 
to creep into one's favoifr, to coax, 
to wheedle. 
PRZYPODOBAĆ SIĘ, bam się, 
v. perf. komu to please one, to en- 
dear one's self to him. Starałem 
się mu przypodobać, ale na pró- 
żno, I have endeavoured to please 
him, but to no purpose. 
PRZYPOMINAĆ, am, v. imp. 
PRZYPOMNIEĆ, nę, v. perf. co 
komu, to remind one of a thing, to 
PRZ 
put him in mind of it. - sobie, to 
call to mind, to recollect, to re- 
member. = Przypominać kogo, to 
resemble, to be like. Syn przypo- 
mina ojca, the son resembles or is 
like his father. 
PRZYPOMINANIE, a, s. n. the 
act of reminding, recollecting. 
PRZYPOMNIENIE, recollection, 
remembrance. 
PRZYPORUCZAĆ, am, v. imp. 
PRZYPORUCZYĆ, czę, v. perf. 
co komu, to give in charge, to 
entrust with, to commit to one's 
care. 
PRZYPORZĄDZAĆ, am, v. imp. 
PRZYPORZĄDZIĆ, dzę, v. per/. 
to prepare, to make or get ready. 
PRZYPOWIASTKA, i, s.f. dim. 
of PRZYPOWIEŚĆ , ści, s.f. say- 
ing, say, by-word, proverb. Poszło 
w przypowieść, it has become a 
proverb. Przypowieści Salamona, 
the proverbs of Solomon. 
PRZYPOZWAĆ, wę, v. perf. to 
bring an action against one or 
many other persons, besides the 
principal defendant. 
PRZYPOŻYCZYĆ, czę, v. perf. 
to borrow more. 
PRZYPRAWA, y , s. f. season- 
ing, sauce, condiment. 
PRZYPRAWIAĆ, am , v. imp. 
PRZYPRAWIĆ, wię, v. perf. co 
do czego, to fasten, to affix, to 
adapt. Przyprawić wieczko do 
pudelka, to adapt a lid to a box. 
Przyprawić sobie skrzydła, to 
add wings to one's body. - rogi 
mężowi, to bestow a pair of horns 
npon one's husband, to cuckold 
him. = to season, to dress, to 
spice. - sałatę, to dress a sallad. 
= Przyprawić o co, to cause, to 
occasion.- kogo o stratę, to cause 
a loss.-kogo o śmierć, to bring 
one to his death, to be the cause of 
his death. 
PRZYPRAWNY, A, E , fastened, 
fixed.= borrowed; false, sham, fic- 
titious. - e zęby , false teeth. - 
a broda, sham beard. = seasoned, 
dressed. 
PRZYPRÓSZYĆ or PRZYPRU- 
SZYĆ, szę, v. perf. to cover with 
snow, powder etc. 
PRZYPROWADZAĆ, AM,v.imp. 
PRZYPROWADZIĆ, dzę, v. per/. 
to bring, to bring in, to bring up. 
Przyprowadzić konia przede- 
drztvi, to bring a horse to the door. 
Przyprowadź go z sobą, bring 
him along with you. Co cię tu przy- 
prowadziło? what has brought 
you here? Przyprowadzić kogo 
da szaleństwa, do rozpaczy, fig. 
to drive one mad, to drive one to 
despair. Przyprowadzić kogo do 
niecierpliwości, to exhaust one's 
patience, to put it to its utmost 
stretch. - kogo do nędzy, to re- 
duce one to beggary. 
PRZYPRZĄC, ęgu, s. m. one, 
two, or more horses added to a set 
of horses, in order to go faster. 
PRZYPRZĄŚĆ, przędę , v. perf. 
to lengthen by spinning. 
PRZ 
PRZYPRZEĆ, see PRZYPIE- 
RAĆ. 
PRZYPRZĘGAĆ, ah, v. imp. 
PRZYPRZĄDZ, przęgę, v. perf. to 
put to one or more horses. 
PRZYPUSTNICA.'y, J. f. bind- 
ing-joist. 
PRZYPUSZCZAĆ, am , v. imp. 
PRZYPUŚCIĆ-, szczę , v. perf. to 
let into, to tądmit, to let enter. 
Przypuścić kogo do siebie, to give 
one admittance or admission.- do 
sekretu, to let into a secret. - do 
serca, to take to heart. - szturm 
do miasta, to storm a city.-ogie- 
ra do klaczy, to turn a stallion 
among mares. Nie przypuszczaj 
do głowy tych smutnych myśli, 
don't let such melancholy thoughts 
take possession of your mind.-fig. 
to admit, to suppose, to allow. Pro- 
testanci nieprzypuszczają obe- 
cności Chrystusa w hostyi, the 
Protestants do not admit the real 
presence of Christ in the sacrament. 
Przypuśćmy że, put the case, sup- 
pose that, grant it. 
PRZYPUSZCZENIE, a, s. n. 
supposition, hypothesis. 
PRZYPYCHAĆ, am, v. imp. 
PRZYPCHNĄĆ, nę, v. perf. to 
push or shove to, to bring nearer. 
PRZYPYTAĆ SIĘ, am shj, v. 
perf. PRZYPYTYWAĆ SIĘ, run; 
się, v. imp. do czego, to claim a 
thing which does not belong to us, 
to have a design upon it - się do 
czyjej znajmości, to claim one's 
acquaintance. 
PRZYRAMEK, mku, s.m. shoul- 
der-band of a shirt. 
PRZYRASTAĆ, am , v. n. imp. 
PRZYROSNĄĆ, nę, v. perf. do 
czego, to grow to, to hold or 
fasten to a thing by growing; to 
grow taller, higher, bigger. Przy- 
rosłogo drugie tyle, he grew twice 
as tall as he was before. = fig. to 
accede to, to accrue. 
PRZYRODA, y, s. f. inherent 
quality, nature. 
PRZYRODNOŚĆ, ścj, S. f. con- 
generousness, congeniality; con- 
sanguinity, kindred. 
PRZYRODN Y,a,e, congenerous, 
congenial, connate. - brat, half- 
brother. 
PRZYRODZENIE, a, s.n. nature. 
PRZYRODZONY, a , B, natural. 
PRZYROSŁY, a, e, grownto. 
= fastened by growing. 
PRZYROSNĄĆ, see PRZYRA- 
STAĆ 
PRZYROST, u, 5. m. PRZYRO- 
STEK, TKAVS. m. growth, increase, 
augmentation. Przyrostek, Gram. 
affix, prefix, enclitic. 
PRZYRÓWNAĆ, am, v. perf. 
PRZYRÓWNYWAĆ, am, v. imp. 
to liken, to compare, see PORÓ- 
WNAĆ. 
PRZYRUMIENIĆ nię, v. perf. 
to roast brown, to redden at the 
fire. 
PRZYRZĄDZAĆ, AM, v. imp. 
PRZYRZĄDZIĆ, dzę, v. perf. o 
prepare to make or get ready-, to PRZ 
adjust, to arrange, to put in order, i 
- SIĘ do czego, to prepare for a 
thing. 
PRZYRZĄDZENIE, A, s.n. pre- 
paration, apparatus; adjustment, 
arrangement. 
PRZYRZECZENIE, A, s. n. 
promise, see OBIETNICA. 
PRZYRZECZONY, A, E, pro- 
mised. 
PRZYRZEKAĆ , am , v. imp. 
PRZYRZEC, kę , v. perf. to pro- 
mise. 
PRZYRŻNĄĆ, ne , v. perf. to 
cut the end. - co do czego, to cut 
a thing so as to fit it to another. 
PRZYRZUCAĆ, am, v. imp. 
PRZYRZUCIĆ, cę, v. perf. to 
throw more, to add by throwing, 
casting. Przyrzucić czem, to cover 
with. Przyrzucić ziemią, pia- 
skiem, to cover with earth, sand. 
Przyrzucić co komu, to refuse 
accepting a thing, as being not 
made according to what has been 
agreed upon. Przyrzucić się su- 
knią, to huddle on one's clothes.- 
SIĘ (of a disease), to be catching 
or contagious. 
PRZYSADA , Y, s. f. affectation. 
PRZYSADKA, i, s.f. Bot. stipula, 
calamus. 
PRZYSADKOWATY, a,e, squat, 
dumpy, short and thick, thick-set. 
PRZYSADNIE, adv. affectedly. 
PRZYSADNY, a, e, affected, 
prim; stout 
PRZYSĄDZAĆ, am, v. imp. 
PRYSADZIĆ, dzę , v. perf. co do 
czego, to set, place or put one 
thing by the side of another. Przy- 
sądzić dziecko do piersi, to put a 
child to the breast, to give it suck. 
Przysądzić drzew, to set or plant 
more trees. 
PRZYSĄDZAĆ, v. n. to be full 
of affectation. 
PRZYSĄDZAĆ, am , v. imp. 
PRZYSĄDZIĆ, dzę, v. perf. to 
adjudge, to award. 
PRZYSĄDZENIE, a, s.n. adju- 
dication, adjudging, awarding. 
PRZYSALAĆ, am, V. imp. 
PRZYSOLIĆ, lę, v. perf. to put in 
more salt. 
PRZYSHNĄĆ, see PRZYSY- 
CHAĆ. 
PRZYSIAĆ, see PRZYSIEWAĆ. 
PRZYSIADAĆ, am, v. imp. 
PRZYSIĄŚĆ, PRZYS1EŚĆ, siądę, 
v. perf. co, to sit down upon a 
thing, to seat one's self upon a 
thing.PRZYSIADAĆ, PRZYSIĄŚĆ, 
v. n. to squat, to lie squat, to lie 
close to the ground. - SIĘ do ko- 
go , to sit down, to seat one's self 
beside one, close by him. 
PRZYSIADYWAĆ, dvję,V. imp. 
PRZYSIEDZIEĆ, dzę, v. perf. to 
sit for a long while, to keep or con- 
tinue sitting. Przysiedzieć fał- 
dów , fam. to sit close at work, to 
work hard. 
PRZYSIĘGA, i, s.f. oath.- 
wierności, na wierność , oath of 
fidelity. Złożyć, wykonać -ę, to 
take an oath. Złamać, zgwałcić, 
PRE 
naruszyć -ę, to break an oath. 
Odebrać od kogo -ę, to put one to 
his oath, to tender him the oath. 
Zeznać pod-ę,to give evidence, to 
depose or declare upon oath. Stwier- 
dzić-q, to confirm withan oath. 
PRZYSIĘGAĆ, am, v. n. imp. 
PRZYSIĄDZ, ęgnę, v. perf. to 
swear, to declare upon oath. Przy- 
sięgać na Ewangielijq, to make 
an oath upon the Gospel,, to take 
one's Bible oath. Przysięgać na 
Boya, to swear by God. Przysię- 
gać na wierność, posłuszeństwo, 
to swear fealty and obedience. 
Pzysięgać na ubóstwo, to make a 
vow of poverty. Przysiągł że do- 
trzyma sekretu, he swore to keep 
the secret; 2. -co komu, v. a. to 
swear, to vow. Przysiądz czyją 
zgubę, to swear one's ruin, de- 
struction. Przysiądz sobie przy- 
jaźń, to swear friendship together. 
Przysięgli sobie wieczną przy- 
jaźń, they have vowed each other 
an eternal friendship.PRZYSIĘGAĆ 
SIĘ, to swear, to make an oath. - 
się na Boga, na honor, to swear 
by one's God, upon one's faith. 
PRZYSIĘGANIE, PRZYSIĘŻE- 
NIE, A, s. n. the act of swearing. 
PRZYSIĘGŁY, A, E, sworn in; 
-lego, s. m. juryman. |Sęd -ch, 
jury. 
PRZYSIEW, u, PRZYSIEWEK, 
wku , s. m. the act of sowing 
more; a field lying close to another 
larger one and sown later; seed for 
sowing such a field. 
PRZYSIĘWAĆ, am, v. imp. 
PRZYSIĄC, sieję, v. perf. to sow 
more; to sow a bit of land lying 
close to another and which had 
been already sown. 
PRZYSIĘŻNY, nego, s. m. a 
sworn keeper. 
PRZYSIÓŁEK,łku,s. m. asmall 
village lying close by a large one. 
PRZYSIONEK, nku, nka, s. m. 
vestibule, lobby. - 
PRZYSKAK1WAĆ , kuję, v. n. 
imp. freq. PRZYSKOCZYĆ , czę, 
v. perf. to come bounding, leaping 
jumping. - do kogo , to rush, to 
spring upon one; to fly at one's face. 
PRZYSKĄPY, A, e, rather close, 
fast-handed, stingy. 
PRZYSŁAĆ, see PRZYSYŁAĆ. 
PRZYSŁANY, sent. 
PPZYSŁÓWEK, wka, s. tn. 
Gram, adverb. 
PRZYSŁOWIE, A,s. n.proverb. 
Stać się -m, pójść w-, to become 
a proverb, to grow into a proverb. 
Jak niesie -, as the proverb says. 
PRZYSŁOWIOWY, PRZYSŁO- 
WNY, a, E, proverbial. 
PRZYSŁÓWKOWO, adv. ad- 
verbially. 
PRZYSŁÓWKOWY, a, e, ad- 
verbial. 
PRZYSŁUCHIWAĆ SIĘ, chuję 
się, v. imp. PRZYSŁUCHAĆ SIĘ, 
am się, v. perf. to listen with atten- 
tion, to listen to. 
PRZYSŁUGA, I, s. f. service, a 
piece of service, a good turn. 
PRZ 
PRZYSŁUGIWAĆ SIĘ.gwę ms, 
v. imp. PRZYSŁUŻYĆ SIĘ, żę się, 
v. perf. komu, to render a service, 
to do one a good office, to oblige 
or gratify one. Złe się komu przy- 
służyć, to do one a bad piece of 
service. 
PRZYSŁUŹNY, A, E,senice- 
ble, kind, officious. 
PRZYSMACZEK , czka, 3. m. 
dim. of PRZYSMAK, u, s. m. 
dainty, sweat-meats, tidbits. Lubić 
przy smaczki, to be fond of dain- 
ties. 
PRZYSMALAĆ, am, v. imp. 
PRZYSMOLIĆ, lę, v. perf. to 
singe a little,.to burn slightly. 
PRZYSMAŻAĆ, am, v. imp. 
PRZYSMAŻYĆ, żę, v. perf. to fry 
in the pan a little. 
PRZYŚMIARDNĄĆ, nę, v. n. 
perf. to get a litle tainted, to stink 
a little. 
PRZYSMRODZIĆ, dzę, v, perf. 
to stench, to make to stink, to infect. 
PRZYŚNIĆ SIĘ, ni się, v. n. 
perf. impers. komu, to appear to 
one in dream. Wilk mi się przy- 
śnił, I dreamt I saw a woif. Coś 
bardzo przyjemnego przyśniło 
mi się przeszłej nocy, I dreamt a 
very pleasant thing last night. Przy- 
śniło ci się, fig. you dreamt it. 
PRZYSOLIĆ , see PRZYSALAĆ. 
PRZYSPA, Y, s. f. a bank of 
turf; a mound. 
PRZYSPARZAĆ, am, v. imp. 
PRZYSPORZYĆ, rzę , v. perf. to 
increase, to multiply. Bóg im przy- 
sporzył, God has blessed them, 
made thrive in ail. Chcąc przyspo- 
rzyć, stracił, wishing to"gain too 
much he lost all. Przysporzyć 
komu roboty, to make one's work 
longer, more difficult. 
PRZYSPIESZAĆ, am, v. imp. 
PRZYSPIESZYĆ, szę, v. perf. to 
quicken, to forward, to accelerate, 
to hasten, to hurry on. Przyspie- 
szyć kroku, to mend one's pace, 
to go faster, to make haste. - wy- 
jazd, to hasten one's departure. - 
robotę to forward a work - czyją, 
śmierć, to hasten one's death. 
PRZYSPIEWAĆ, AM, v. n, imp. 
PRZYSPIAĆ, pieję , v. perf. to 
come in a hurry, to come in time. 
- komu na pomoc, to come in 
haste, to come in time to one's assis- 
tance. Przyspialo mi, przyspialo 
mu, I am in a hurry , he is in a 
great hurry. 
PRZYŚPIEWYWAĆ, wluę, v. 
n. imp. to sing to an instrument. 
PRZYSPOSABIAĆ, am , v. imp. 
PRZYSPOSOBIĆ, bię, v. perf. co 
do czego, to fit, to adjust, see 
PRZYRZĄDZAĆ. - kogo do cze- 
go, to fit, to qualify, make capable. 
-ucznia do szkoły, do examinu, 
to fit a student for college, for an 
examination. - zapasy, żywność, 
to lay up provisions, to provide them 
for future use. = Przysposobić za 
dziecko, to adopt a child. - SIĘ 
do czego, to make one's self fit for 
a thing, to prepare for it. - się c(o 
291 PRZ 
boju, do bitwy, to make one's self 
fit for fighting, to prepare for 
battle. - do wyjazdu to prepare 
for departure. - się w co, to lay 
up a store, to provide one's self 
with a thing. 
PRZYSPOSOBIENIE, A, S. n. 
the act of fitting, qualifying; prepa- 
ration. - na śmierć, preparation 
for death. = adoption. Tiberiusz 
był synem Augusta przez -, Ti- 
berius was the son of Augustus by 
adoption. 
PRZYSPOSOBICIEL, a, s. m. 
adopter; provider. 
PRZYSPOSOBIENIEC, ŃCA, s. 
Wi. SYN PRZYSPOSOBIONY, an 
adoptive son. 
PRZYŚRUBOWAĆ, bwę, v. perf. 
to screw to. 
PRZYSTAĆ, seePRZYSTAW AC. 
PRZYSTAJĄCY, a, e, fitting 
well. Diva trójkąty -e do siebie, 
Geom. two triangles which coincide. 
PRZYSTAŃ, ni, s. f. road, road- 
stead , landing place. 
PRZYSTĄPIĆ, see PRZYSTĘ- 
POWAĆ. 
PRZYSTAWA,v,s.f. taskmaster. 
•= escort, convoy. = carriage or 
shipping of goods, see DOSTAWA. 
PRZYSTAWAĆ, JĘ , V. n. imp. 
PRZYSTANĄĆ, nę, V, perf. to 
stay behind, to linger. 
PRZYSTAWAĆ, ję , v. n. imp. 
PRZYSTAĆ, nę , v. perf. do cze- 
go, to stick close, to fit exactly, to 
suit, to be fit. Drzwi nie przy stają, 
okna nie przy stają, this door does 
not shut close, these windows don't 
close well, don't fit close. Suknia 
dobrze przy staje, a coat that sits 
well. Przystawać do siebie, Geom. 
to coincide. Te dwa trójkąty przy- 
stają do siebie, these two triangles 
eoinclde. To nieprzystaje do mojej 
głowy, fig. I am at a loss how to un - 
derstand it. = do kogo, to cling to 
one, to enter into close connexion 
with him. Przystać do Pana na 
służbę, to enter into one's service, 
to go to service. Przystać do woj- 
ska, to enlist in the army. Przy- 
stań do nas, join with us, be one 
of us. - naco, to close or comply 
with a thing, to consent to it. Na 
wszystko przystaję, I consent to 
what you please. = komu, na ko- 
go, to become, to be fit, to suit, to 
behove. Doglądałem go w choro- 
bie jak przystało na dobrego 
przyjaciela, I nursed him in his 
illness, as it became a true friend. 
Nie przystoi ci mówić tak du- 
mnie , it does not become you to 
speak so haughtily. 
PRZYSTAWANIE, PRZYSTA- 
NIE, a, s. n. the act of fitting ex- 
actly. Przystawanie, Geom. coin- 
cidence. - do kogo, the entering 
into one's service. Przystanie do 
wojska, enlisting, enlistment in 
the army. = na co, consentment, 
acquiescence. 
PRZYSTAWIAĆ, AM, V. imp. 
PRZYSTAWIĆ, wię, v. perf. to 
set, put to, to apply to. Przysta- 
292 
PRZ 
wić garnek do ognia, to put the 
Jot on the fire, to put on the pot.- 
omu pijawki, to set or apply 
leeches.-towary, to send, deliver 
goods,-see DOSTAWIĆ. 
PRZYSTĘP7 u, s.m. access. 
Mieć wolny - do kogo, to have 
free access to a man. 
PRZYSTĘPNOŚĆ, ści, S. f. fa- 
cility of access. 
PRZYSTĘPNY, a, e, accessible, 
easy to come at. 
PRZYSTĘPOWAĆ, puję, v. n. 
imp. PRZYŚTĄPIĆ, pię , v. perf. 
do kogo, do czego, to step to, to 
drawnear, to approach, to come 
near. Trudno przystąpić do tej 
twierdzy, that place is of difficult 
access. Przystąpić do spowiedzi, 
do stołu Pańskiego, to go to con- 
fession, to receive the sacrament. 
Przystąpić do czego, fig. to ac- 
ceed, to adhere. Przystąpić do 
rzeczy, to enter upon a subject, 
to come to the point. Przystąpić 
zkim do zgody, do układu, to 
listen to terms of accommodation, 
to set a negotiation on foot. Oba 
mocarstwa przystąpiły do tego 
traktatu, the treaty had already 
been acceeded by the two powers. 
- Przystąpić (of a distemper). 
Gorączka przystąpiła, he had a 
fit of ague. Czasem mu coś 
przystępuje do głowy, he is sub- 
ject to fits of madness at certain 
times. = PRZYSTĄPIĆ, co, v. a. 
to tread upon a thing. Przystąpi- 
łeś mi suknię, nogę, you tread 
upon my gown, foot 
PRZYSTĘPOWANIE, A, s. n. 
the act of stepping to, drawing 
near. PRZYSTĄPIENIE, accession, 
adhesion. - króla do konfedera- 
cyi, the king's accession to the con- 
federacy. Przed -m do rzeczy, 
before we enter upon the subject, 
before we come to the point. 
PRZYSTOJNY, adv. fitly, suit- 
ably; decently, comely. 
PRZYSTOJNOŚĆ, set, s.f. fit- 
ness, suitablness, propriety. = 
decency, decorum, see PRZY- 
ZWOITOŚĆ. = good look , come- 
ly appearance. 
PRZYSTOJNIE, A, e , fit, suit- 
able , becoming , seemly , see 
PRZYZWOITY.=decent. = good- 
looking, comely. 
PRZYSTOSOWAĆ, suję, v.perf. 
PRZYSTOSOWYWAĆ, wuję, V. 
imp. freq, to apply, to adapt. 
PRZYSTOSOWANIE, A, s. n. 
application, adaption. 
PRZYSTRAJAĆ, am, v.imp. 
PRZYSTROIĆ, ję, v. perf. to dress 
out, to deck out, to adorn. 
PRZYSTRZYGAĆ, am, v. imp. 
PRZYSTRZYDZ, gę, v.perf. to 
cut off the end (with scissors). 
PRZYSTYGAĆ, AM , v. n. imp. 
PRZYSTYGNĄĆ, nę, v.perf. to 
get cooler; to thicken, to curd. Tiu- 
stość roztopiona prędko przy- 
styga do naczynia, melted fat is 
soon cold or settled, and then 
*ks fast to the sides of the. vessel. 
PRZ 
PRZYSUSZAĆ, am, v. imp, 
PRZYSUSZYĆ, 6ZĘ, v.perf. to 
dry a little. 
PRZYSUWAĆ, am, v. imp. 
PRZYSUNĄĆ, nę, v.perf. to shove 
or push to, to draw near. Przy- 
suń stół, krzesło do ognia, draw 
the table, the chair near the fire. 
- SIĘ, to draw near, to come 
near. Przysuń się do ognia, draw 
near the fire. 
PRZYSWAJAĆ , AM , V. imp. 
PRZYSWOIĆ, ję, v. perf. to tame, 
to reclaim , see OSWAJAĆ. = co 
sobie, to appropriate a thing to 
one's self, to convert it to one's 
own use. Przyswoić sobie cudzą 
myśl, to claim , to lay claim to a 
thought as one's own, to adopt it. 
- sobie pokarm , to assimilate to 
one's self extraneous substances. 
Przyswajanie pokarmów, assi- 
milation. 
PRZYŚWIADCZAĆ, am, v.imp. 
PRZYŚWIADCZYĆ, czę, v.perf, 
to confirm by giving evidence. 
PRZYŚWIECAĆ, am , v. n. imp. 
komu, czeinu, to shine, to en- 
lighten. Słońce przyświeca wszy- 
stkim , the sun shines for all men. 
- fig. to be a pattern, to set a 
good example. 
PRZYSrCHAĆ, am, v. n. imp. 
PRZYSHNĄĆ, nę , v. n. perf. to 
grow dry a little; (said of wounds), 
to heal up, to close. Przyschnąć 
doczego, to stick or cling to a thing 
by becoming dry. Plaster przy- 
sechl do rany, the plaster getting 
dry stuck to the wound. Przyschło 
jak na psie, fig. prov. be put up 
with the affront, he pocketed the 
affront. 
PRZYSYŁAĆ, am, v.imp. PRZY- 
SŁAĆ, szlę, v.perf. to send to. - 
po kogo, po co, to send for one, 
for a thing. 
PRZYSYPAĆ, piĘ^.perf.PRZY- 
SYPYWAĆ, puję, u. imp. (said of 
dry substance), to strew, scatter 
upon, to cover with; to put a little 
more. Przysypać prochu na pa- 
newkę , to prime or put powder 
in the pan of a gun. 
PRZYSYPISKO,A,s.n. alluvion. 
PRZYSYPKA,!, s.f. any dry 
substance added into the bargain. 
PRZYSZAŃCE, ców, s.m. pl. 
Fortif. approaches. 
PRZYSZCZEPKA, i, s.f. patch 
on a shoe or boot. = a bolt of the 
door. 
PRZYSZŁOŚĆ, ści, s. f. futurity, 
future time, time to come. Na -, 
henceforth, in future, for the fu- 
ture. 
PRZYSZŁY, a, e, future. 
PRZYSZPILIĆ, lę, v.perf. to 
pin to , to fasten with a pin. x 
PRZYSZTUKOWAĆ, kuję, v. 
perf. to piece out, to clap a piece 
to, to lengthen or eke by putting 
a piece. 
PRZYSZWA, y, s. f. the upper 
leather of a boot, the uppers. 
PRZYSZWY, pl. new-fóoted boots. 
PRZYSZYĆ, ję, v. perf. PRZY- PRZ 
SZYWAĆ, am, v. imp. to sew or 
stitch to. - bóty, to put new feet 
to a pair of boots. 
PRZYSZYTY, A, e, sewed or 
stitched to. 
PRZYTACZAĆ, AM, v. imp. 
PRZYTOCZYĆ, czę, v.perf. to 
roll to, to wheel to. Przytoczyć 
wóz przed dom, to bring a car- 
riage before the house. = fig. to 
adduce, to cite, to quote, to 
alledge. - dowody, to adduce or 
alledge a proof. - wyjątek z au- 
tora , to cite or quote a passage. 
PRZYTACZANIE , PRZYTO- 
CZENIE, A,s.n. theact ofrollingto, 
wheeling ; fig. the act of adducing, 
citing, quoting, alledging. PRZY- 
TOCZENIE, adduction, citation, 
quotation. 
PRZYTARTY, a. e, rubbed off, 
worn by rubbing. 
PRZYTĘCHŁY, a, e, a little 
mouldy, musty, fusty. 
PRZ YTĘCHNĄĆ, mę, v. n. perf. 
to have a musty or fusty smell. 
PRZYTĘPIAĆ, am , v. imp. 
PRZYTĘPIĆ, pię, v. perf. to blunt 
a little, to dull. Przytępić brzy- 
twę , to blunt a razor. - wzrok, 
słuch, fig. to dull the sight, the 
hearing. - umysł, fig. to dull or 
deaden the mind. 
PRZYTĘPIAŁY, PRZYTĘP- 
SZY, a, e, bluntish, rather dull. 
PRZYTKNĄĆ, see PRZYTY- 
KAĆ. 
PRZYTŁACZAĆ, am, v. imp. 
PRZYTŁOCZYĆ , czę, v.perf. to 
press or bear down, to depress; 
to oppress, to overwhelm. 
PRZYTŁUC, kę , v. perf. to 
knock down. 
PRZTYŁUMIAĆ, am, v.imp. 
PRZYTŁUMIĆ, mię, v.perf. to 
smother, to stifle. Przy lumić skar- 
gi, wzdychania, to stifle one's 
complaints, sighs. - bunt, po- 
wstanie, wojnę domową, to sup- 
press or stifle a revolt, an insur- 
rection, a civil war.-dźwięki, 
to deaden sounds. 
PRZYTOCZONY, A, e , fig. ad- 
duced , cited, quoted, alledged. 
PRZYTOCZYĆ, see PRZYTA- 
CZAĆ. 
PRZYTOMNIE, adv. with pre- 
sence of mind, with readiness of 
wit; coolly. 
PRZYTOMNOŚĆ, ści, s.f. pre- 
sence. W mojej -ści, in my pre- 
sence, before me, im my hearing, 
see OBECNOŚĆ. - umysłu, pre- 
sence of mind, readiness of wit. 
Stracić -, to be puzzled, to be 
at a loss what to do or answer, to 
be at one's wits end. - stracić, 
to lose one's reason, to be out of 
one's wits. Odchodzić od -i, to 
have fits of absence, to wander, to 
/be delirious. Odzyskać -, to 
come to one's wits again, to recov- 
er one's self. 
PRZYTOMNY, A, E, present. 
Być -m, to be present, to stand 
by, see OBECNY. Umysł -y, a 
ready wit. 
PRZ 
PRZYTRAFIAĆ SIĘ, fia się, 
PRZYTRAFIĆ SIĘ, fi się, V. 
impers. to happen, to chance, to 
fall out, to befall. 
PRZYTRZĄSAĆ, AM, V. imp. 
PRZYTRZĄSNĄĆ, nę, v.perf. 
czem, to strew with, to cover 
with. 
PRZYTRZASNĄĆ, see ZATRZA- 
SNĄĆ. 
PRZYTRZEĆ, see PRZYCIE- 
RAĆ. 
PRZYTRZYMAĆ, am, v.perf. 
PRZYTRZYMYWAĆ, muję , v. 
imp. to hold, to stop , .0 stay, to 
detain; to secure, to arrest, to 
apprehend. Przytrzymać zło- 
dzieja , to stop a thief. - kogo 
u siebie, to detain one, not to 
allow him to go away. Chcial go 
uderzyć, alem go przytrzymał, 
he offered to strike him, but I 
witheld his hand. 
PRZYTULAĆ , am , v. imp. 
PRZYTULIĆ, lę, v.perf. kogo 
do piersi, do. serca, to press or 
clasp one to one's breast, heart, 
to embrace him tenderly. Przytu- 
lić głowę, to lay or repose one's 
head; to take shelter. Niemiec 
gdzie głowy-, to have not where 
to lay one's head. - SIĘ, to cling 
close to, to lie snug. 
PRZYTUŁEK, łku, s.m. shelter, 
refuge , asylum. Szukać -łku u 
kogo, to fly for shelter to one. 
Dać -, to give refuge. Bez -łku, 
shelterless, homeless, see SCHRO- 
NIENIE. 
PRZYTULENIE, A, S.«. the act 
of clasping one to one's bosom; 
shelter, protection. 
PRZYTULIA, n, s.f. (aplant), 
lady's bed-straw, gallium. 
PRZYTULISKO, A, s.n. place of 
refuge, shelter. 
PRZYTWARDY, a, e, rather 
hard. 
PRZYTWIERDZAĆ, am, v.imp. 
PRZYTWIERDZIĆ, dz%a v.perf. 
to fasten to. 
PRZYTYCZEK,czKA,s.m.PRZY- 
TYCZKA,i, s.f. dim. of PRZY- 
TYK , which see. 
PRZYTYK, u, s.m. personal 
allusion, home jest, nip, taunt. 
PRZYTYKAĆ, am, v. n. imp. 
PRZYTKNĄĆ, nę, v.perf. do 
czego, to touch, to confine upon, 
to border upon, to be contiguous 
or adjacent. Pole jego przytyka 
do pola mojego ojca, his field 
borders on my father's. Jego dom 
przytyka do mego, his house joins 
or touches mine, is next to mine. 
- do czego, to touch, to draw or 
bring near. Nie przytykaj świecy 
dofiratiek, don't put the candle 
near the courtains. Jest tak wysoki 
że przytyka do sufitu, he is so tall 
that he touches the ceiling. Przy- 
tknąć szpilką, to fasten with a 
pin. = Przytykać komu, fig. to 
allude to, to hit or strike home, 
to nip, to taunt. Przytknąć co, to 
stop (a hole). 
PRZYUCZAĆ. AM, V. imp. 
PRZ 
PRZYUCZYĆ, czę, u. perf. kbgo 
do czego, to accustom or habituate 
one to a thing. - SIĘ, to get ac- 
customed. 
PRZYWABIAĆ, am, V. imp. 
PRZYWABIĆ, bię , v. perf. to 
decoy, to allure. 
PRZYWALAĆ, am, v. imp. 
PRZYWALIĆ, lę, v. perf. to op- 
press with a burden, to heap upon; 
to oppress, to overwhelm. 
PRZYWARA, y, s.f. that which 
sticks to the bottom of a dish, pot, 
skillet; fig. flaw, vice, defect, blem- 
ish. 
PRZYWDZIEWAĆ, am, v. imp. 
PRZYWDZIAĆ, dzieję, v.perf. to 
put on. Przywdziać suknię, to 
put on a dress. - zbroję, pan- 
cerz , to put the armour, the cui- 
rass. - żałobę, to go into mourn- 
ing. 
PRZYWĘDROWAĆ, ruję, v. ft. 
perf. to come after wandering about. 
PRZYWIAĆ, see PRZY WIE- 
WAĆ. 
PRZYWIĄZANIE, A, s. n. at- 
tachement, affection, devotion. 
PRZYWIĄZANY, A, E, tied, 
bound, fastened.-y do drzewa, do 
pala, bound to a tree or stake. - 
fig. attached. Bardzo do niego 
-y, he is strongly attached to him. 
-y do życia, fond of life. 
PRZYWIĄZYWAĆ, zuję , V. 
imp. PRZYWIĄZAĆ, żę, v. perf. 
to bind, to tie, to fasten to. Przy- 
wiązać konia do drzewa, to bind 
or tie a horse to a tree. - statek, 
to moor a boat. Przywiązać sza- 
blę do boku and (ludicrously) 
Przywiązać się do szabli, to gird 
on the sword. - fig. Przywiązać 
kogo do siebie, to gain one's 
friendship, to win him over. Przy- 
wiązywać do czego swoje szczę- 
ście , to place one's happiness in 
any thing. Przywiązywać wielką 
wagę, znaczenie, do czego, to 
lay a great stress upon a thing. 
Przywiązywać wartość do cze- 
go, to set a value upon anything. 
Przywiązywać znaczenie do wy- 
razu, to attach a particular meaning 
to a word. - SIĘ, do kogo, do 
czego, to be attached, to become 
attached to, to have an affection for. 
PRZYWIDZENIE,a, s.n. dream, 
idle fancy, wild imagination. Chory 
z -a, fancy-sick. 
PRZYWIDZIANY, A, e, imagi- 
nary. 
PRZYWIDZIEĆ, dzę, v. perf, 
sobie co, to dream, to fancy, to 
imagine. 
PRZYWIDZIEĆ SIĘ, v. impers. 
Przywidziało ci się, you dreamt 
it. Przywidziało mu się że, he 
took it foolishly into his head that. 
PRZYWIEDZIONY, a, e, lead, 
brought. -y do rozpaczy, driven 
to despair. -y do nędzy, reduced 
to beggary. = cited, quoted, al- 
ledged. . 
PRZYWIEŚĆ, see PRZYWO- 
DZIĆ. 
PRZY WIEWAĆ, am, v. imp. 
293 PRZ 
PRZYWIAĆ, wieję, v. perf. (said 
of wind), to waft to, to waft over to. 
PRZYWIEŹĆ, PRZYWIEZIE- 
NIE, see PRZYWOZIĆ, PRZY- 
WOŻENIE. 
PRZYWIEZIONY, A,e,brought, 
tonveyed (by land or by water). 
PRZYWIJAĆ,am, v.imp. PRZY- 
WINĄĆ, nę, v. perf. to bind, to 
fasten with a bandage.- do portu, 
to arrive (in a boat) to a sea port, 
to land. 
PRZYWILEJ, ju, s.m. privi- 
lege, grant, charter. 
PRZYWITAĆ, am, v.perf. to 
bid welcome} to hail, to greet, to 
salute. - kogo kijem, fam. to fall 
upon one with a cane in one's hand. 
- SIĘ z kim, to salute one, to bow 
to him, to shake hands with him. 
PRZYWITANIE, a, s. n. wel- 
come, greeting, salutation. 
PRZYWŁASZCZAĆ, am, v. imp. 
PRZYWŁASZCZYĆ, czę, v. perf. 
to appropriate a thing, to arrogate 
to one's self, to usurp, to seize or 
possess without right. 
PRZYWŁASZCZENIE, A, S.n. 
usurpation. 
PRZYWŁASZCZYCIEL, A, s.m. 
usurper. 
PRZYWŁASZCZYCIELKA, I, S. 
f. a female usurper. 
PRZYWLEC, lokę , v. perf. to 
drag to. PRZYWLEC SIĘ dokąd, 
to come crawling, crippling. Przy- 
wlokę się ja tam jak będę mógł, 
Tli crawl there as well as I can. 
PRZYWLEKAĆ, AM, V. imp. 
PRZYWLEC, lokę, v. perf. co 
czem, to do over, to cast over, to 
cover with, see POWLEKAĆ. 
PRZYWÓD, odu, s. m. conduct, 
command, direction; quotation. 
PRZYWÓDCA, PRZYWÓDZ- 
CA, v, s. m. leader, leading man, 
ringleader. 
PRZYWODZIĆ, dzę, v. n. imp. 
komu, czemu, to lead, to command, 
to direct, to conduct. - wojsku, to 
conduct or command an army, see 
DOWODZIĆ.-and PRZYWIEŚĆ, 
■wiodę , v. a. perf. kogo dokąd, to 
bring one to a place. Przywieść 
kogo do czego, fig. to bring one to 
do a thing, to induce, to prevail 
upon him. - kogo do rozpaczy, to 
drive one to despair.-do ubóstwa, 
do nędzy, to bring or reduce one 
to poverty, to beggary. - do sza- 
leństwa , to drive one mad. - co 
na pamięć, to call a thing to mind. 
- do skutku, to carry into effect, 
into execution. - do końca, to 
bring to an end. - do podległości, 
to bring into subjection, see PRZY- 
PROWADZAĆ. = co, to cite, to 
quote, to alledge. Przywodzić pi- 
sarzów starożytnych, to cite or 
quote passages from the ancient 
authors, see PRZYTACZAĆ. 
PRZYWOŁAĆ, am, v. per/. 
PRZYWOŁYWAĆ, łuję, v. imp. 
to call in, to bid come, to summon. 
Przywołać sprawę, to call on a 
cause. - co na pamięć, to call a 
thing to mind. 
294 
PRZ 
PRZYWOŁANIE, A, s. n. calling 
in, summoning. 
PRZYWÓZ, ozu, s. m. importa- 
tion. 
PRZYWOŻENIE, PRZYWIE- 
ZIENIE, a, s.n. the act of bringing, 
conveying (by land or by water). 
PRZYWOZIĆ żę, v.imp. PRZY- 
WIEŹĆ, wiozę, v.pref. to bring (in 
a carriage, on horseback or in a 
ship). 
PRZYWOZNY, PRZYWOZO- 
WY, a, e, imported. Towary przy- 
wozowe, imported goods. 
PRZYWRACAĆ, am, v. imp. 
PRZYWRÓCIĆ, cę, v. perf. to 
restore, to reinstate, to reinstal. 
Przywrócić porządek, karność, 
to put into good order again, to 
restore military discipline. - co do 
dawnego stanu, to restore a thing 
to its former state. - komu zdro- 
wie , to restore one to health. - 
wzrok ślepym, słuch głuchym, to 
make the blind to see, the deaf to 
hear. - pokój i pomyślność kra- 
jowi, to restore peace and happi- 
ness to a country. - kogo na 
urząd, to restore one to his place. 
PRZYWRÓCENIE, a, s. n. re- 
storation , restitution. - na tron 
upadłej dynastyi, the restoration 
of a fallen dynasty. - zdrowia, 
the restoration of health. 
PRZYWRÓCICIEL, A. s. to. re- 
storer. 
PRZYWRÓT, otu, PRZYWRO- 
TNIK, a, s. m. (a plant), lady's 
mantle. , 
PRZYWYKAĆ, am, v. n. imp. 
PRZYWYKNĄĆ, hę, v. perf. to 
accustom one's self, to become ac- 
customed, to be reconciled to a 
thing. Do wszystkiego przywy- 
knąć można, there's nothing but 
we may accustom ourselves to. Czy 
możesz przywyknąć do tytuniu? 
are you reconciled to tobacco ? 
PRZYWYKANIE, a, s.n. the 
gradual contracting of a custom. 
.PRZYWYKŁY, a,e, accustomed, 
habituated, used to. 
PRZYWYKNIENIE , A, s. n. 
custom, use, habitude, wont. Czy- 
nić co z -a, to do a thing through 
wont or custom. 
PRZYZBIERAC, am, v. perf. 
czego, to gather or collect more. 
PRZYZNAWAĆ, ję, v. imp. 
PRZYZNAĆ, am, v.perf. co za 
słuszne, to grant, to allow. J a to 
przyznaję, I grant it, I do not 
deny it. = co, to own, to acknow- 
ledge. Przyznać dziecko , to 
own a child. Pryznal go za swe- 
go krewnego, he acknowledged 
him for his relation. Przyznali go 
za króla, they acknowledged him 
as their king. Trzeba przyznać 
że... it must be allowed or acknow- 
ledged that see UZNAWAĆ. 
= to attribute as a quality, to as- 
cribe, to impute, to consider or 
alledge to belong. Lekarstwu temu 
przyznają zbawienne skutki, 
great virtues are ascribed to this 
remedy. Domierzono sprawiedli- 
PSA 
wości przyznając mu nagrodę 
cnoty, they performed an act o1 
justice in awarding him the prize 
of virtue. Czy przyznajesz mu to 
prawo? do you allow him that 
right? Przyznawać co sobie (nie- 
słusznie) , to assume to one's self. 
Przyznaje sobie ten pomyślny 
skutek, he assumes to himself the 
success. Przyznaje sobie talenta 
których nie posiada, he claims 
talents which he does not possess, 
see PRZYPISYWAĆ. - SIĘ do 
czego, to confess, to avow a thing. 
- się do winy, to confess one's 
guilt, to plead guilty. Przyznał się 
do tego uczynku, do zbrodni, do 
błędu, he has confessed the fact, 
the crime, the fault. Przyznać się 
do swego podpisu, to own his sign 
manual, his writing. Przyznać się 
do dzieła, do pisma, to own one's 
self the autor of a performance, to 
father it. Przyznać się do dzie- 
cka, to own a child. Przyznawać 
się do czyjej znajomości, to claim 
acquaintance with one. 
PRZYZNAWANIE, a , s. n. the 
act ov granting, allowing, owning, 
acknowledging, confessing. PRZY- 
ZNANIE, a, s.n. acknowledgment, 
confession, avowal. 
PRZYZOSTAWAG SIĘ, aję się, 
v. imp. PRZYZOSTAĆ SIĘ, nę się, 
v. perf. to stay behind, to lag, to 
linger, to fall into the rear. 
PRZYZUĆ, ję, v. perf. to try on 
(apair of boots, shoes). 
PRZYZWAĆ,see PRZYZYWAĆ. 
PRZYZWALAĆ, am, v. imp. 
PRZYZWOLIĆ, lę, v.perf. na co, 
to assent, consent or acquiesce to 
a thing, to comply with it. Kto 
milczy przyzwala, silence gives 
consent. 
PRZYZWALANIE, a , a. n. the 
act of consenting. PRZYZWOLE- 
NIE, A, s.n. assent, consent, ac- 
quiescence, approbation. 
PRZYZWANIE, A, s. tn. calling 
in, Summons. 
PRZYZWANY, A, e, called in, 
summoned. 
PRZYZWOICIE, adv. fitly, pro- 
perly, suitably, decently. 
PRZYZWOITOŚĆ, ści, s.f. fit- 
ness, suitablness; propriety, de- 
corum, decency. 
PRZYZWOITY, a, e, fit, suit- 
able; proper, decent; seemly, be- 
coming. 
PRZYZWYCZAJAĆ, AM, v. imp. 
PRZYZWYCZAIĆ, ję , v. perf. ko- 
go do czego, to accustom one to a 
thing. - SIĘ do czego, to accustom 
one's self to a thing. 
PRZYZWYCZAJANIE, a, s. n. 
the act of accustoming. PRZY- 
ZWYCZAJENIE, a, s. n. custom, 
habit. , 
PRZYZYWAĆ, AM,v.tmp.PRZY- 
ZWAĆ, wę, v. perf. kogo do sie- 
bie, to bid one come, to call in, to 
summon. 
PSALM, u, s. in. psalm. 
PSALMISTA, T, 8. to. psalmist. 
PSALTERYON, u, ,.m. psaltery. PST 
PSAŁTERZ, a, s.m, psalter. 
PSI, psia, psie, of a dog, canine. 
Psia skóra, dog's skin. Psia mor- 
da, the muzzle of a dog. Psia pasz- 
cza, the mouth of a dog. Fig. Co za 
psie życie! oh the deuce of a life! 
Psie rzemiosło, a nasty business, 
place, employment. Mieć psi węch, 
to have a dog's nose or scent. Za 
psie pieniądze, dog-cheap. Psia 
sztuka, psi figiel, dog-trick, an ill 
turn. Psia skóra, the drum. Nie 
chciałeś słuchać ojca, matki, słu- 
chajże teraz psiej skóry, as you 
would not obey your father and 
mother, now go and obey the sound 
of the drum (become a soldier). 
Psia jucha, psia wiara, psia pa- 
ra, scoundrel, rascal. Anat. Psie 
zęby, dog-teeth, eye-teeth. Bot. 
Psi języczek, dog's tongue. Psi 
ząb, dog-tooth-violet. Psia róża, 
dog-rose, the flower of common 
briar. 
PSIAK, A, s. m. a young dog, 
whelp. 
PSIANKA, i, s. f. (a plant), 
nightshade. 
PSIARNIA, ni, s. f. dog-kennel; 
a pack or cry of hounds. 
PSIARZ, A, s. m. master of a 
pack of hounds; one that is fond 
of dogs. 
PSIĄTKO, a, 5. n. dim. little 
dog, lap-dog. 
PSICA, y, s. f. PSICZKA, i, 5. 
f. dim. bitch, see SUKA. 
PSIĘ, cia , s. n. dim. (pl. PSIĘ- 
TA, PSIĄT), whelp. 
PSIKUS, a, s.m. trick, prank, 
mischief. Szkaradny -, a foul 
trick. -a komu wyrządzić, to 
play a trick upon one. 
PSINA, y, s. m. and f. PSINKA, 
i,s. f. dim. a pretty little dog,poor 
little dog. 
PSISKO, A, s. n. a large ugly 
dog. 
PSOTA, Y, S.f. trick, mischief, 
roguish trick, waggery. -ę komu 
wyrządzić, to play a trick upon 
one. 
PSOTLIWIE, adv. mischievous- 
ly. 
PSOTLIWOŚĆ, ści, s.f. mis- 
chievousness , mischievous disposi- 
tion. 
PSOTLIWY, PSOTNY, a, f, 
mischievous, that delights in mis- 
chief, fond ol doing damage. 
PSOTNICA, y, s. f. a woman of 
mischievous disposition, fond of 
doing damage. 
PSOTNIK, a, s.m. mischief- 
w 3kcr« 
PSOTNY, see PSOTLIWY. 
PS0WAĆ, see PSUĆ. 
PSTRĄG, a, s. m. (a fish), trout. 
PSTRAWY,a,e, lightly speckled. 
PSTRO, adv. in a checkered 
manner. - mu w głowie, fig. he 
is a little lightheaded, he is not 
quite right in his head, he is dis- 
ordered in his brains. 
PSTROCENTKOWANY, A, E, 
spotted, speckled or dotted with 
spots of many colours. ra 
PSZ 
PSTROCINA , PSTROCIZNA, 
PSTROKACIZNA, y, 5. f. variega- 
tion, checker-work, a medley. 
PSTROKATO, see PSTRO. 
PSTROKATY, a , E, party-col- 
oured, piebald. Koń -y, a piebald 
horse, see SROKATY. 
PSTRY, A, e, speckled, spotted, 
dotted, variegated, checkered, 
motley. Łaska pańska na -m 
koniu jeździ, prov. see PAŃSKI. 
PSTRYKAĆ, PSTRYKNĄĆ, see 
PRZTYKAĆ, PRZTYKNĄĆ. 
PSTRZYĆ, pstrzę, v. imp. to 
variegate, to checker, see U- 
PSTRZYĆ. 
PSUBRAT, a, s. m. son of a 
bitch, scoundrel. 
PSUĆ, PSOWAĆ, psuję, v. imp. 
ZEPSUĆ, ję, v. perf. to spoil, to 
mar, to damage,to hurt, to injure, 
to impair. Ospa pleć psuje, the 
small-pox spoils the complexion. 
Zle pokarmy psują żołądek, bad 
food disorders the stomach. Ciągle 
czytanie psuje wzrok, continual 
reading spoils the sight. = fig. Psuć 
dzieci, służących, to spoil one's 
children, to indulge a servant too 
much. Czytanie złych książek i 
złe towarzystwo psuje młodzież, 
reading bad books and keeping bad 
company is the ruin of youth. Złe 
towarzystwo psuje obyczaje, evil 
communications corrupt good man- 
ners. Psuć papier, to waste paper, 
to scribble. Psuć sobie krew, to 
fret, to vex one's self. To krew 
psuje, that breeds ill blood. Psuć 
komu zabawę, radość, wesele, to 
mar one's mirth. Chcąc poprawić, 
popsuł, wishing to make better, he 
made it worse. - SIĘ, to spoil, to 
be spoiled. Mięso psuje się od 
gorąca, meat is tainted in hot 
weather. Wino psuć się zaczyna, 
that wine begins to spoil. 
PSZCZELARZ, a, s.m. warden 
or keeper of bees, bee-master. 
PSZCZELNTK, a, s. m. bee-gar- 
den , apiary, see PASIEKA. - 
keeper of bees. = (a plant), melis- 
sa hortensis, balm-mint, garden- 
balm. 
PSZCZELNY, a, e, of bees. Go- 
spodarstwo -e, keeping of bees. 
PSZCZOŁA, y, s. f. bee. Żądło 
-y, the sting of a bee. Jlój 
pszczół, a swarm of bees. Winni- 
śmy -łom miód t wosk, we are 
indebted to the bees for honey and 
wax. Podbierać-ly, see PODBIE- 
RAĆ. 
PSZCZÓŁKA, i, s.f. dim. a 
little bee. 
PSZCZOŁOJAD, A,s.m. (a bird), 
bee-eater, honey-buzzard. 
PSZENICA, y, s.f. wheat. 
PSZENICZNY, PSZENNY, A, E, 
of wheat, wheaten. Chleb pszen- 
ny, wheaten bread. Grunt pszen- 
ny , soil, ground fit for the culture 
of wheat. 
PSZENICZYSKO, A,s.n. wheat- 
field. 
PSZONO, a , s.n. grain of 
millet, see JAGŁY. 
PUD 
PTAK, a, s. m. bird. 
PTASI, see PTASZY. 
PTASTWO, PTACTWO, A, s.n. 
collect, birds, fowl. - morskie, 
sea-fowl.-domowe, poultry, fowl. 
- wodne, water-fowl. 
PTASZARNIA, ni, s.f. aviary. 
PTASZĘ, ctA, s.n. dim. (pl. 
PTASZĘTA, PTASZĄT), a little 
bird , a young bird. 
PTASZĘCY, a, e, of a little bird. 
PTASZEK, szka, s.m. dim. a 
little bird; fig. a cunning fellow, a 
cunning rogue. 
PTASZN1CTWO, A, S. n. fowl- 
ing , bird-catching. 
PTASZNIK, a, s.m. fowler, 
bird-catcher. 
PTASZY., A, e , PTASI, ia , IE, 
of a bird. Śrót ptasi, small shot. 
Ptasiego mleka tylko mu niedo- 
staje, fig. he wants nothing, he 
lives in clover. P tasza nóżka, 
ptasza stopa (a plant), blrd's-foot. 
PTASZYNA, y, s.f. and m. dim. 
pretty little bird, poor little bird. 
PTASZYNIEC, ńca, s.m. avia- 
ry. = (a plant), birds-foot. 
PTASZYSKO, a, s.n. a large, 
ugly bird. 
PUBLICYSTA, Y, s.m. (pl. PU- 
BLICYŚCI), publicist. 
PUBLICZNIE, adv. publicly. 
PUBLICZNOŚĆ, set, s.f. the 
public. = publicity, publicness. - 
procedury sądowej, the publicness 
of judicial proceedings. 
PUBLICZNY, a, e, public. 
PUBLIKACYA, yi, s.f. publi- 
cation, public announcement, pro- 
clamation , see OBWIESZCZENIE, 
OGŁOSZENIE. 
PUBLIKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to announce, to proclaim, see OB- 
WIESZCZAĆ , OGŁASZAĆ. 
PUCH, u, s.m. down ; downy 
beard, soft hair. Bot. down, wool- 
ly down. 
PUCHLINA, y, s.f. swelling. - 
wodna, dropsy. -ę wodną cier- 
piący, cierpiąca, a dropsical man 
or woman. 
PUCHNĄĆ, nę, v. n. imp. SPU- 
CHNĄĆ, nę, v.perf. (used only 
in the proper sense), to swell. Nogi 
mu puchną, his legs begin to sweU. 
PUCHNIĘCIE, PUCHNIENIE, 
A , s. n. swelling. 
PUCHOWY, a, e, of down. 
Łóżko -e , down-bed. 
PUCOŁOWATY, a, e, blob- 
cheeked, plump-faced, chubby, 
chub-cheeked, chub-faced. 
PUDEL, dla, s. m. a water-dog, 
a shagged dog, a kind of spaniel, 
shaggy water-dog. Ten - dobrze 
chodzi na wodę, that spaniel takes 
water well. 
PUDEŁKO, PUDEŁECZKO, s. 
n. dim. little box. Jak z pudelka, 
fig. fam. he looks as if he came 
out of a band-box. 
PUDER,dru, s.m. hair-powder. 
PUDŁO, A, s.n. box. - od 
herbaty^ tea-canister. = body of 
a coach. = (with hunters), bid 
shot, miss. 
295 296 
PUL 
PUDŁOWAĆ,luję, v. n. imp. 
SPUDŁOWAĆ, łuję, v.perf. to 
shoot beside the mark, to miss. 
Spudłować do kuropatwy, to miss 
a partridge. 
PUDROWAĆ , ruję , v. imp. 
UPUDROWAĆ , ruję , v. perf. 
włosy , to sprinkle the hair with 
powder, to powder one's hair. 
PUDROWANIE, a , s,n. the act 
of powdering the hair. - włosów, 
głowy, the custom of powdering 
the hair. Kutas do -a, powder- 
puff. 
PUGILARES, PUILARES, PU- 
LARES , u , s. m. letter-case , 
pocket-book. 
PUGINAŁ, PUINAŁ, A, s.m. 
poniard, dagger. Pchnąć, zabić 
kogo -em,to stab, to poniard one. 
PUHACZ, a, s.m. screech-owl. 
PUHAR, a, u, s.m. a large 
cup, tumbler. Pełny -, brimmer, 
bumper. Spełniać, wypróżniać, 
wychylać -y, to drink great 
brimmers. 
PUK! onomat. (imitative of the 
noise one makes in knocking at the 
door or striking with a quick smart 
blow). 
PUK, v, s.m. knock, rap, tap. 
= noise, bustle, clutter. Będzie 
tam huku, puku, there will be a 
great bustle, uproar, hubbub or 
commotion. Narobić huku, puku, 
to raise a bustle, to kick up a rout. 
PUKAĆ, am , v. n. imp. PUK- 
NĄĆ, v. n. inst. do drzwi, to 
knock, rap or tap at the door. 
Ktoś puka, somebody knocks at the 
door. = (said of the heart), serce 
mu puka, bls heart goes pit-a-pat. 
- Pukać, fam. to fire a gun from 
time to time. 
PUKANIE, a , s. n. do drzwi, 
knocking at the door. 
PUKANINA, v, s. f. a few shots 
fired or exchanged, fam. Była 
tam-, they were firing or ex- 
changing some shots. 
PUKAWKA, I, s. f. pop-gun. 
PUKIEL, kła, s. m. włosów, a 
lock of hair. Pukle, curls, ringlets. 
Włosy jej spadały w puklach na 
ramiona , her hair fell In ringlets 
or curls upon her shoulder. 
PUKLERZ, s. m. shield, buckler. 
PUŁAP, u, 3. m, ceiling. 
PULARES ,see PUGILARES. 
PULCHNIEĆ, nieję, v.n. imp. 
(said of soil), to become chisely. = 
to become tender, soft. 
PULCHNIUTKI, a, e, (the intens. 
form of PULCHNY used only in 
speaking of the face and hands). 
PULCHNOŚć, ści, s. f. ziemi, 
roli, that quality of the soil which 
makes it chisely. = chleba, ciasta, 
the softness or tenderness of bread, 
pastry, cakes, etc. 
PULCHNY, a, e, (of soil), chise- 
ly , rosselly. - (of bread, paste), 
sbft, tender, delicate. - (of the 
face and hands), plump. -a 
twarz, -e rączki, plump cheeks, 
hands. • 
PUŁK, u, s. m. regiment. - pie- 
PUR 
choty, jazdy, i regiment of foot, of 
horse. - liniowy, a regiment of 
the line. 
PUŁKA, i, s. f. shelf. 
PUŁKOWNIK, a, s. m. colonel. 
PUŁKOWNIKOWA, ej, s. /. 
wife of a colonel. 
PUŁKOWNIKOWICZ, k,s. m. 
son of a colonel. 
PUŁKOWNIKÓWNA, Y, s.f. 
daughter of a colonel. 
PUŁKOWNIKOWSKI, A , E, of 
a colonel. 
PUŁKOWNIKOWSTWO, A, s. 
n. the rank of a colonel. = collect. 
the colonel and his wife. 
PUŁKOWY, a, E, of a regiment. 
PULPIT, u, s. m. writing-desk. 
PULS, u, s. m. pulse. Macać ko- 
go za -, to feel one's pulse. Bicie, 
uderzeuie - u, the beating of the 
pulse, pulsation. Słabość -u, weak- 
ness of the pulse. 
PULWERSAK, a, s.m. shot- 
bag, hailshot-pouch. 
PUNKCIK, a, s. m. dim. of 
PUNKT, a small point, dot. 
PUNKT, v, s. m. Geom. point. 
- matematyczny, a mathematical 
points. = Gram. stop, a full stop, 
see KROPKA. = in Music, point. 
Cztery główne -a świata, the 
four cardinal points. = at Cards, 
point. Policz siooje -a, tell your 
point. = head, part, point of a 
speech. = any determined place. - 
oparcia, a point of rest, a sup- 
porter, fulcrum. Nieprżyjaciel zo- 
stał pobity na wszystkich -ch, 
the enemy has been beaten every 
where. = fig. point, matter, ques- 
tion. Rzecz uważana z tego -u 
jest ważną, in this point of view 
the question is important. Oto głó- 
wny -, that's the chief or main 
point of the business. -honoru, 
the point of honour. Mylisz się 
w tym punkcie, you deceive your- 
self in this matter, you 're mistaken 
in this particular. Do tego -u 
przyszło, the thing is come to that 
point or pass. 
PUNKTOWAĆ, tuję, v. imp. to 
punctuate, to point. 
PUNKTUACYA, yi, s. f. punc- 
tuation. 
PUNKTUALNIE, adv. punctual- 
ly, exactly, accurately. 
PUNKTUALNOŚĆ, ści, s. f. 
punctuality, exactness, accuracy. 
PUNKTUALNY, a, e, punctual, 
exact, accurate. 
PUPKA, PUPECZKA, s. f. dim. 
a doll, a baby. Ubrany jak pupka, 
wygląda jak pupec^ka, fig. it is a 
very doll full-dressed; he or she 
looks like a doll, see LALKA. 
PURCHATKA, PURCHAWKA, 
s.f. (a kind of mushroom), puckball, 
puffball, puckfist. Nadęty jak pur- 
chawka, fig. puffed up, swelling 
with pride, vanity. 
PURCHATOŚĆ, ści, s. f. fungo- 
sity, spunginess. 
PURCHATY, a, E, fungous, 
spungy, spungious. 
PURPURA, y, s. f. purple. 
PUS 
PURPUROWY, A, e , of purple, 
purple-coloured. 
PUŚCIĆ, see PUSZCZAĆ. 
PUŚCIZNA, Y, 8. f. legacy, 
bequest. 
PUŚLISKO, A, s. n. stirrup- 
leather. Puśliskiem kogo osmagać, 
to lash one soundly, to stirrup 
him. 
PUSTAK, A, s. m. a wild frolic- 
some fellow; a giddy, heedless, 
hare-brained- young man, a wild 
young fellow. 
PUSTELNIA, ni, s.f. hermitage. 
PUSTELNICA, v,= PUSTEL- 
NICZKA,i,s.f. a female eremite. 
PUSTELNICZY, a, e, of an 
eremite, eremitical. Życie -e, 
eremitical life, solitary life. 
PUSTELNIK, k, s. m. eremite, 
anachorite. 
PUSTKA, i, s. f. an uninhabited 
house. = waste land, ground un- 
occupied or abandonned, a waste 
country. = PUSTKI, pl. the state 
of any thing deserted or empty. 
Pustki w domu, there is not one 
living soul in that house.- w brzu- 
chu, an empty stomach. - w gło- 
wie , he is addle-headed. - u nie- 
go w kieszeni, his purse is empty. 
PUSTO, adv. in a desert or 
desolate condition. Jak że tu pu- 
sto ! what a dreadful solitude 1 - 
empty. Pusto w domu, w głowie, 
w kieszeni, see PUSTKI. 
PUSTOGŁÓW, owa, s. m. an 
addle-headed fellow. 
PUSTOGŁOWY-, a, e, addle- 
headed, empty-headed. 
PUSTOŁKA, i, s. f. (a bird), 
kestrel* 
PUSTOMYŚLNY, A, e, thought- 
less, light-headed. 
PUSTOSZEĆ, eję , v. n. imp. to 
become waste, desert, desolate, 
dilapidated. 
PUSTOSZYĆ, szę, v. imp. to 
lay waste, to devastate, to desolate. 
- ogniem i mieczem, to put every 
thing to fire and sword. 
PUSTOSZYCIEL, k, s.m. de- 
troyer, despoiler, desolator. 
PUSTOSZYCIELKA , i, s. f. a 
female destroyer. 
PUSTOTA, y, s. f. looseness, 
petulancy, frolicsomeness, wanton- 
ness , wild prank, wildness of 
youth. 
PUSTOWAĆ, tuję, v. n. imp. 
to play wild pranks, to play the 
truant, to wanton, to frolic, to 
be devilish boisterous, to play mad 
freaks. = to lie waste, uncultiva- 
ted. 
PUSTOWSZCZYZNA, y, s. f. 
waste land, waste. 
PUSTY, A, e, waste, desert. -y 
kraj, a waste country, an uninha- 
bited country. = empty, void. Dom 
-j/, an uninhabited house. -y żo- 
łądek, worek, -a głowa, an 
empty stomach, purse, head. = 
wild, loose, wanton, frolicsome.-y 
chłopak, a wild young fellow. -y 
śmiech, a wild and extravagant 
laugh, -y śmiech ją ogarnął, she PUS 
fell a laughing, like one who bad 
lost her senses. 
PUSTYNIA, «, s. f, desert, 
wilderness, wilds, solitude. W-ch 
Afryki, in the wilds of Africa. 
PUSZCZA, v, s. f. a large path- 
less forest; a barren desert. 
PUSZCZAĆ, am, v. imp. PUŚCIĆ. 
szczę, v.perf. to let, to let loose, to 
let go, to quit one's hold. Nie chce 
mnie puścić, he won't let mein, 
he won't let me go. Puścić więźnia, 
to release or let go a prisoner, to 
let a prisoner loose, to let off a pris- 
oner. Puścic ptaka na wolność, 
to let fly a bird, to let him fly away. 
Puścić strzałę, to let fly an 
arrow. Puścic psy, to let go the 
dogs, to let loose the dogs. Puscic 
koniowi cugle, to let loose the reins 
of a horse, to give him his head. 
Puścić konia czwałem, to bring 
a horse to a gallop, to run at 
full gallop. Puszczać race, to 
let off fireworks. Puścić balon, to 
let off a baloon. = to give up, to 
make over. Puścić dobra w arę- 
dę, to let out or farm out an estate. 
Puścić dom, zegarek na loteryq, 
to make a lottery of a house ot a 
watch.= togive currency to. Puścic 
w obieg papierowe pieniądze, to 
issue paper-money. Puścić pogło- 
skę, fig. to give currency to a 
report, to spread a rumour. = Pu- 
ścić w niepamięć, fig. to forget. 
Puścić co płazem, to let go unpun- 
ished , to let pass. = Puścic ko- 
mu krew, to bleed one, to let 
blood, to draw out blood. = Pu- 
szczać korzenie, to strike or take 
root.Puszczać kły, pączki, liście, 
to shoot, to sprout, to put forth 
buds, leaves. Zboże puszcza kłos, 
the corn shoots out in ears or runs 
to seed. = PUSZCZAĆ, v. n. to, 
slacken, to relax; to go off, to lose 
its colour. Mróz puszcza, it thaws, 
the frost is breaking up. Puszczac 
w praniu (of a stuff), to lose Its 
colour in washing. = PUSZCZAĆ 
SIĘ, PUŚCIĆ SIĘ, dokąd, to start, 
to set out for a place. Puścić się 
w podróż, w drogę, to set out on 
a journey. Puścic się w dalszą 
drogę, to proceed on one's journey. 
Puścić się na morze, to commit 
one's self to sea, to go to sea. Pu- 
ścić się w świat, to launch into 
the world. Puścić się w pław, to 
throw one's self Into the water (in 
order to cross it by swimming). 
Puścić się zakim w pogoń, to 
run after one, to pursue him. Pu- 
ścić się w jaki zawód, to enter 
upon a career. Puścić się z kim 
w zawody, to vie or strive with 
one for mastery. Puścic się na los 
szczęścia, to commit one's fate to 
chance. = Puszcza się (said of 
plants, trees, corn) to shoot, to 
sprout. Liść się puszcza, the trees 
shoot out leaves , the leaves begin 
to put forth. Kłos się puszcza, the 
corn shoots out in ears or runs to 
seed. Broda mii się puszcza, his 
/beard begins to grow. 
PYS 
PUSZCZADŁO, A, s.n. a lancet 
- końsk*e, fleam. 
PUSZCZANIE, PUSZCZENIE,A, 
$. n. the act of letting in , letting 
go letting off, see PUSZCZAĆ. - 
krwi, bleeding. 
PUSZCZYK , a , s, m, screech- 
owl. 
PUSZKA, 1,9. f. box. 
PUSZKARZ. a, s. m. gun-smith. 
PUTAĆ. am , v. n. imp, to spend 
a great deal of money, to throw 
away one's money, to lead a jolly 
life. 
PUZAN, a , s. m. (a musical in- 
strument), a serpent. 
PUZANISTA, v, $, m. one that 
plays upon the serpent. 
PUZDRO, A, s. n. PUZDERKO. 
A, s. n. dim. bottle-case. = Pu- 
zdro, scrotum or purse of a stal- 
lion. 
PUZYNA, Y, 5. f. awn, husk. 
PYCHA, n, s. f. pride,haughti- 
ness. 
PYŁ, u, s. m. PYŁEK , łku, s. 
m. dim. dust. Pylek,Bot. pollen, 
male-dust, male-seed. 
PYLENIEC, ńca, s.m. (a plant), 
alyssum, madwort. 
PYŁKOWY, a, e , Bot. -a ni- 
tka, stamen. Wiele kwiatów mają 
po kilka nitek -ch, most flowers 
have several stamens, stamina. 
PYPEĆ, PciA, s. m. pip. Kurze 
- zedrzeć, zdjąć, to pip a hen. 
PYRZ, see PERZ. 
PYSK, a, s. m. a beast's mouth, 
snout, muzzle, chaps; (sometimes 
vulgarly applied to men), mouth, 
chops. Dać komu w-, to give one 
a box or a cuff on the ear, to strike 
one in the chops. Mocny w -u, 
a clamorous, noisy fellow, a great 
bawler. Mieć - wyprawmy, to 
have one's tongue well-hung, well- 
oiled, to have a glib tongue. Zam- 
knąć komu-, to stop one's mouth. 
Stulić-, to be down in the mouth, 
to have one's tongue tied. Stul 
pysk! hold your tongue I 
PYSKATY, a, e, like a beast's 
mouth. = chubby, chub-cheeked, 
chub-faced. =* clamorous, noisy; 
foul-mouthed. 
PYSZCZEK, czka, s. m. dim. of 
PYSK, which see. 
PYSZNIĆ SIĘ, nię się, v. n. 
imp. czem, z czego, to pride one's 
self or a thing, to boast of it. 
PYSZNIE, adv. proudly, in a 
pround manner, haughtily, arro- 
gantly, loftily, magnificently, splen- 
didly, pompously. - się przecha- 
dzać, to strut. = fam. exceeding 
well, admirably well, capital. Py- 
sz nieśmy się bawili, we amused 
ourselves admirably well. 
PYSZNIEĆ, NIEJĘ v. n. imp. to 
grow proud. 
PYSZNO, see PYSZNIE. 
PYSZNOŚĆ, ści, s. f. haughti- 
ness. 
PYSZNY, a, e, proud, haughty, 
high-minded, arrogant. = splendid, 
capital, magnificent, excellent, ex- 
quisite. 
RĄB 
PYTAĆ, am, v. imp. SPYTAĆ, 
ZAPYTAĆ, am, v. perf. and PY- 
TAĆ SIĘ, SPYTAĆ SIĘ, ZAPY- 
TAĆ SIĘ, to ask, to inquire.- 
Pytać się kogo o co, to inquire 
of one for a thing. - o drogę, to 
ask one's way -o ulicę, to inquire 
for such a street. - o nazwisko, 
to ask one's name. Pytał się o two- 
je zdrowie, he has asked after 
your health. Czy pytał się kto o 
mnie? has any body asked for me? 
Pytano go dla czego nie przy- 
szedł, he was asked why he did 
not come. = fam. Pytam czego 
tak nagle wyszedł, you had better 
ask me or I wonder why he went 
away so abruptly. Prawdy mię- 
dzy ludźmi nie pytaj, truth is not 
to be found among men. 
PYTANIE.lt. n. question, query, 
interrogation. Jakie - taka od- 
powiedź , a silly question deserves 
no answer. Książka ułożonaprzez 
- a i odpowiedzi, a book in the 
form of questions and answers. Ja- 
kie pytanie ! there is a pretty 
question for you; a fine, a pretty 
qnestion indeed. 
PYTEL, tla, s. m. bolter, bolt- 
ing-sieve, bolting-cloth. Język: mu 
biega jak -, puścił język na -, 
his tongue runs upon wheels or 
goes like a mill clapper. 
PYTKA, i, s.f. a kerchief twisted 
like a tail. PYTKI, pl. (derived from 
PYTAĆ), question. Brać, wziąść 
kogo na pytki, fam. to trouble one 
with questions (in order to draw a 
secret from him). 
PYTLOWAĆ, luję, v. imp. to 
bolt, to sift, -językiem, fig. to talk 
very much and fast. 
PYTLOWY, a, e, of the bolting- 
sieve, bolted, sjfted. Komora -a, 
bolting-room. Mąka -a, the finest 
meal, flour. 
PYZA, v, s.f. a kind ot pudding; 
fig. a chubby face. 
PYZATY, a, e, chubby-faced. 
R 
The letter R stands for the word 
Rok, year, viz. R. 1849, in the 
year 1849; and for Rozdziat, 
chapter, viz. T. I. R. III. Vol. I. 
Chap. III. 
RąBA(J , bię, v. imp. to cut, to 
hew. - drzewa w lesie, to cut 
trees in a wood. - drzewo, drwa, 
to ęntwood. - cukier, to break 
sugar. - pałaszem, to cut or hew 
with a sabre. - komu prawdę, fig. 
to tell one his own. - SIĘ na pa- 
łasze, to fight with swords. 
RABAN DY, dów, s. m. pl. Mar. 
(from the English), rope-band. 
RĄBANIE, a, «.n. the act of out- 
ting, hewing. 
RĄBANINA, y, s.f. fray, battle, 
fight, slaughter. 
297 298 
RĄC 
RABIAĆ, am, u freq, see RO- 
BIĆ. 
RABIN, A, s. m. rabbi. 
RĄBNĄĆ, nę, v.inst. of RĄBAĆ, 
to cut but once with a sabre or a 
hatchet. 
RABOWAĆ, buję, v.imp. to rob, 
to plunder, to pillage, to rifle. 
RABOWNICZY, see RABUSIO- 
WSKI. 
RABOWNIK, see RABUŚ. 
RABUNEK, nku, s. in. robbery, 
plunder, pillage. 
RABUŚ, siA, s. m. robber, plun- 
derer, depredator. 
RABUSIOWSKI, a,e, of a robber. 
RACA, Y, s. f. rocket, squib. - 
kongrewska, Congreve rocket. 
. RACHMISTBZ, a, s.m. calcula- 
tor , computer. = book-keeper, 
accountant. 
RACHOWAĆ, chuję, V- W* t0 
count, to reckon, to compute, to 
calculate. - SIĘ z kim, to settle 
accounts with one. - się komu 
z czego, to give an account, to 
bring in one's accounts. - się 
z sumieniem, to examine one's 
conscience. Kochajmy się jak bra- 
cia a rachujmy się jak żydzi, 
prov. short reckonings make long 
friends. 
RACHUBA, y , s. f. calculation , 
computation. 
RACHUNECZEK, czka, s. m. 
dim. of RACHUNEK, little ac- 
count, little bill. Mamy tu -, we 
have a little account to settle. 
RACHUNEK, nku, s.m. account, 
reckoning, score, bill. Utrzymy- 
wać czyje -nki, to keep one's 
accounts. Składać-nki, to bring 
in one's accounts. Policz to na mój 
-, biorę to na mój -, put that to 
my account. Na -, on account. 
Odebrał dwadzieścia funtów 
sterlingóio na -, he received 
twenty pounds on account. Księga 
-nków, a book of accounts. = RA- 
CHUNKI, pl. arithmetic. 
RACHUNKOWOŚĆ , śct, s. f. 
accounts. Zna się doskonale na 
-ści, he has a thorough under- 
standing of accounts. Mieć sobie 
poruczoną -, to have charge of 
accounts. 
RACHUNKOWY, A, e, relating 
to accounts. Księga -a, a book ot 
accounts. 
RACICA, Y, s. f. RACICZKA, I, 
s. f. dim. cloven hoof. 
RAC YA, yi, s.f. reason, ground, 
cause, motive, see POWÓD, PRZY- 
CZYNA. Mieć -ą, to be right, to 
be in the right. Masz poniekąd 
-ą, you are in some measure 
right. Nie mieć -yi, to be in the 
wrong, see SŁUSZNOŚĆ. = mess, 
ration, allowance. 
RACZEJ, adv. rather, sooner. 
Wolę-umrzeć niż popełnić jaki 
Czyn haniebny, I would rather or 
had rather die than do a dishonour- 
able thing. 
I ' RACZEK, czka , s. m. dim. of 
BAK. . 
RĄCZKA, i, s.f. dim. of RĘKA, 
RAD 
little hand, pretty little hand. = 
handle, hilt. 
RACZKIEM, adv. like a crab; 
on all fours. 
RACZKOWAĆ, KUJĘ, v. n. imp. 
to go like a crab; to creep on all 
fours. 
RĄCZO, adv. swiftly, speedily, 
fleetly. 
RĄCZOŚĆ, ści, s. f. swiftness, 
speediness, fleetness. 
RACZY, a, e, of a crab. 
RĄCZY, A, e, swift, speedy, fleet. 
RACZYĆ,czĘ,v.n.tmp. todeign, 
to condescend, to vouchsafe, to 
please, to be pleased. Prosi abyś 
go raczył wysłuchać, he begs you 
would deign to listen to him. Nie 
raczył mu odpowiedzieć, he has 
not condescended to answer him. 
Racz WKMość, may it please your 
majesty. W odpowiedzi na to co 
raczyłeś do mnie napisać, in 
answer to what you have heen 
pleased to write to me. Niech pan 
raczy zaczekać, please to wait a 
moment, sir. 2) v.a.imp. fam. Ra- 
czyć kogo, to treat, to feast, to en- 
tertain one, see URACZYĆ. 
RAD, da , de , adj. defect, fain, 
lief, willing, glad, ready. Rad to 
uczynię, I am willing to do it. Rad 
nierad musial to uczynić, he was 
obliged to do it, whether he would 
or not. Radby gdyby mógł, he 
would if he could. Co ludzie radzi 
słyszą, temu łatwo wierzą, we 
willingly or readily believe what we 
wish to betrue. Rad jestem z tego, 
lam glad of it. Rad jestem oglądać 
ciebie, I am glad to see you. Rad- 
bym wiedział w czem pana obra- 
ziłem, I should be glad to know, 
sir, in what I have offended you. 
Rad być komu u siebie, to give one 
a kind reception. Bądźcie sobie 
radzi, gentlemen, no ceremonies, 
make free as if you were at home. 
Radzi lepiej, we wish to do better. 
RADA, \, s. {. counsel, advice. 
Dobra, zdrowa, rozsądna, zba- 
wienna rada, good , wholesome , 
?rudent, salutary advice. Zła, nie- 
ezpieczna, zgubna rada, bad , 
dangerous, pernicious counsel, 
advise. Zasięgnąć czyjej rady, to 
take advice with one or of one, to 
ask one's advice. Usłuchać czyjej 
rady, pójść za czyją radą, to fol- 
low one's advice. Nie pytam się go 
o radę, nie potrzebuję jego rady, 
I do not want his advice, I will have 
none of his advice. 1 do korda i do 
rady, both a good swordsman and 
a wise adviser. Rada w radę, they 
began to consult together, they 
laid their heads together. =» re- 
solution, help, assistance. Nie u- 
miem sobie dać rady, I do not 
know what resolution, what course 
to take. Dawać sobie radę, to 
provide or shift for one's self. Nie 
masz na to rady, trudna rada, 
there is no help for it. = council, 
council-board. Zwołać rade, to 
call a council. Król zasiadał dziś 
ranp na radzie, the king presided 
RAI 
the council which was held this 
morning. Złożyć radę, to hold a 
council. Rada wojenna, council of 
war. 
RADCA, y, s. m. counsellor, ad- 
viser. Ten co ci dał tę radę jest 
złym radcą, he who gave you that 
advice is a bad counsellor, see DO- 
RADCA. = counsellor, member of 
a council. 
RADCZYNIA,!, RADCZYNI, m, 
s. f. a female counsellor; wife of a 
counsellor. 
RĄDEL, dla , s. m. copper-pan, 
sauce-pan. 
RADLANKA, i, s. f. ground 
ploughed a second time. 
RADLENIE,a,s.n. the operation 
of ploughing a second time, twi- 
fallowing. 
RADLIĆ, lę , v. imp. to plough 
a second time, to twifallow. 
RADŁO, A, s. n. a plough with 
a hook. 
RADNO, A, «. n. a large piece of 
coarse cloth. 
RADNY, A, e. giving advice, 
having seat at a council-board. Pan 
-y , counsellor of the crown, se- 
nator. 
RADOŚĆ, ści, S. f. joy, joyful- 
ness , gladness, exultation. Spra- 
wić komu -, to make one glad, to 
rejoice him. Doznawać-ści, to 
be joyful, glad, well-pleased. Nie- 
posiadać się z radości, to be over- 
joyed or transported with joy. Sza- 
leć, skakać z -ści, to be ready to 
leap out of one's skin for joy. 
RADOŚNIE, adv. joyfully. 
RADOSNY, A,e, joyful, rejoicing, 
exulting. -e okrzyki, cries of joy, 
of exultation. 
RADOWAĆ SIĘ, doję się, V. 
imp. to rejoice, to be rejoiced , to 
exult. - z czego, to rejoice at or 
in a thing. 
RADZCA, see RADCA. 
RADZENIE, a, s.n. o czem, the 
act of deliberating on or about a 
thing, - komu, the act of giving 
one advice. 
RADZIĆ, dzę, v. imp. o czem, 
nad czem, to deliberate on or 
about a thing. - komu, to advise 
or counsel one. - sobie, to take 
counsel of one's self, to provide or 
shift for one's self. - SIĘ kogo o 
co, w czem, to consult one, to 
advise with or take advice of one 
about a thing. Radził się swych 
przyjaciół,he consulted his friends. 
Radź się or poradź się poduszki, 
take counsel of your pillow; now go 
to your bed and to-morrow we shall 
see what is to be done. Radził się 
wszystkich historyków w tym 
przedmiocie, he has consulted 
every historian on the subject. 
RAFA, Y, s. f. reef, ridge of 
rocks. 
RAJ, u, s. m. paradise, garden 
of Eden. 
RAJA, i, s. f. (a fish), skate. 
RAIĆ, ję, v. imp. to recom- 
mend, to procure, to help one to a 
thing, see STRĘCZYĆ, NARAIĆ. RAM 
RAJCA, Y,a.m. common-council- 
man. 
RAJFUR,a, s.m. pimp, pander, 
bawd. 
v RAJFURKA, i, s.f. a she bawd, a 
go between, procuress. 
RAJFUROWAĆ, ruję, v. n. to 
bawd, to pander, to procure. 
v RAJFURSTWO, a , a. n. trade 
or occupation of a go-between. 
RAJSKI, A, IE, of paradise, pa- 
radisical. -i ptak, the bird of pa- 
radise. -e jabłko, apple of pa- 
radise. 
RAJTSZULA, i, s.f. riding acad- 
emy, manege. 
RAJTUZY,ów, a. m. pl. riding 
trowsers. 
RAK , a , a. m. crab , craw-fish, 
cray-fish.-morski, a lobster. Leże 
jak -, to go backwards like a crab. 
Czerwony jak -, as red as a 
lobster. = fig. redness, colour, 
blush. = Astr. Cancer or the sign 
of the summer-solstice..= cancer, 
ulcer. - w piersiach, a cancer in 
the breast. - a wyrżnąć, to extract 
a cancer. 
RAKAR2T, a, s. m. dealer in 
crabs, crabmonger. = vulg. ruf- 
fian, scoundrel, rascal. 
RAKIETA , Y , s. f. racket. = 
Congreve rocket, see RACA. 
RAKOWATY , a , e , crab-like, 
cancrine. - cancerous. 
RAKOWY, a , e , of a crab, -a 
zupa, soup made of crabs. 
RAMA, y, s.f. and dim. RAMKA, 
RAMECZKA, I, s. f. (generally 
employed in the pl. RAMY), frame. 
Ramy obrazu, picture-frame. Ra- 
my u okna, a window-sash orframe. 
Rama drukarska, chase. W ramy 
oprawić, to put In a frame. 
RAMIĘ, Ema, a. n. pl. RAMIO- 
NA, arm, shoulder. Prawe -, le- 
we -, the right, the left arm. Na 
ramię broń! Mt lit. shoulder your 
musket! Przechadzać się z kim 
ramię w ramię, to walk arm in 
arm with one. Wziąść co na ra- 
mię, to shoulder or put a thing 
upon the shoulder. Wzruszyć, ści- 
snąć ramionami, to shrug the 
shoulders. Już dusza była na ra- 
mieniu, I, he, we or they had like 
to die with fear. = fig. power, 
might, strength. Ramię Wszech- 
mocnego, the arm of the Almighty. 
Być czyjem prawem ramieniem, 
to be one's right hand. Z ramienia 
swego kogo przysłać, to send an 
envoy by one's own authority, In 
one's own name. Z czyjego ramie- 
nia tu przybywasz? by whose 
authority do you come here? = 
Geom. side. Ramiona trójkąta,the 
sides oi a triangle. 
RAMIENIOWY, RAMIENNY, A, 
E, of the arm, of the shoulder. Kość 
ramieniowa, shoulder-blade, omo- 
plate. 
RAMIENISTY, A, e, broad- 
shouldered. 
RAMKA, see RAMA. 
RAMOTA, Y, s.f. scrawling, 
scribbling. 
RAR 
RANA, y , a. f. sore. Łazarz o- 
kryty -mi, Lazarus full of fores. 
= wound. Duża, głęboka, śmier- 
telna -a, a large, deep, mortal 
wound. Zadać ~ę komu, to give 
one a wound. Odebrać-ę, to re- 
ceive a wound. Umarł z ran, he 
died of his wounds. Jego rana 
goi się, his wound heals or is 
healing. Możnaby go do-y przy- 
łożyć, (am. he is a kind, good-na- 
tured man , is the best man I ever 
knew. = (ig. wound. -y zadane 
honorowi są najdolegliwsze, the 
wounds inflicted upon one's honour 
are more keenly felt than others. 
RANEK, nka, a. m. morning. 
RANGA, i, s. f. rank, dignity, 
grade , see STOPIEŃ, GODNOŚĆ. 
RANIĆ, mię , v. imp. ZRANIĆ, 
nię , v. perf. to wound, to hurt. 
Lekko, śmiertelnie -, to wound 
slightly, mortally. - czyj honor, 
sławę, fig. to wound one's honour 
or reputation. - SIĘ, to hurt or 
cut one's self. 
RANIONY, see RANNY. 
RAN1UCHNO, RANIUSiEŃKO, 
RANIUTEŃKO, RAN1UTKO, (in- 
tens. forms ol the adv. RANO), 
very early, at day-break. 
RANIUCHNY, RANIUSIEŃKI, 
RANIUTEŃKI, RANIUTKI, A, e , 
(the intens. forms of the adj. RAN- 
NY), very early. 
RANKA, i, s. f. dim. of RANA, 
little sore; little wound. 
RANNY, A, e, wounded, disabled. 
-y od kuli, wounded with a gun- 
shot. -y pałaszem, wounded with 
a sword. Ciężko -y, grievously 
wounded. = early, of the morning. 
-a zorza, morning-star. -e mo- 
dlitwy, morning-prayers.-y strój, 
ubiór, morning dress.-a rosa, 
morning dew. - y ptaszek, fig, an 
early riser. A toś -y ptaszek, you 
are early up this morning. 
RANO, adv. early. - wstać, to 
rise or get up early. Dziś -, this 
morning. Jutro -, to-morrow, in 
the morning. O godzinie szóstej 
-, at six o clock in the morning. 
Za -, too early. Kto- wstaje, 
temu Pan Bóg daje, prov. early 
to bed and early to rise, makes a 
man healthy, wealthy and wise. 
RANO, a, s. n. morning. 
RANNOŚĆ, ści, s. f. earliness. 
RAŃTUCH, a, s. m. a kind of 
shawl worn by the country-women 
in Poland. 
RAPTEM, RAPTOWNIE, adv. 
suddenly, abruptly. 
RAPTOWNOŚC , śct, a. f. sud- 
denness, abruptness. 
Raptowny, a, e, sudden, 
abrupt. 
RAPTULARZ, a, s. m. a rough 
draft, a foul copy, a waste-book, 
day-book. 
RAPTUS, a, s.m. a sudden start, 
a sudden lit of madness or passion, 
see SZUST. 
RARÓG, oga, S.m. common buz- 
zard. Patrzeć na kogo jak na ra- 
roga, fig. to stand staring and 
RAZ 
_ * 
gaping at one. Patrzysz na mnie 
jak na raroga, you stare at me as 
if I had sold you stinking fish. ( 
RASA, y^s. f. (of dogs and hor- 
ses), breed. Pies dobrej -y, a dog 
of a good breed. Koń dobrej -y, 
a thoroughbred horse. Pomieszać 
-y, to cross the breeds. 
RASZPLA,^, S. f. rasp, file. 
RASZTAK, o, s.m. day of repose 
(for soliders upon the march). w 
RATA, Y, s. f. term of payment, 
instalment. Płacić -mi, to pay by 
instalments. Pierwsza - przy-\ 
pada na Ś Marcin, the first pay- 
ment is out or falls due at Martin- 
mas. 
RATAFIA, n, s. f. ratafia. 
" RATAJ, a, s.m. farmer, peasant. 
RATOWAĆ, tuję, v. imp. to 
save, to help, to assist. - czyje 
życie, to save one's life. Utonę, 
nikt mnie nie chce -, I shall be 
drowned, nobody will help me. - 
dom od pożaru, to run to the as- 
sistance of a burning house. Ra- 
tujcie I help! help! - SIĘ ucie- 
czką , to take to flight, to make 
one's escape. Ratuj się kto może, 
let every body shift for himself or 
make the best of his way. 
RATOWANIE, a, s. n. the act 
of helping, assisting. Dla (rato- 
wania) poratowania zdrowia, 
for the recovery or for the benefit 
of one's health. 
RATUNEK, nku, s. m. help, as^ 
sistance. Przyjść, biedź, spieszyć 
komu lub czemu na-, to eome,1 
to run, to hasten tó the assistance 
of. Ratunku wzywać, wołać, tp] 
call or cry for help. Nie ma dla 
niego ratunku, he is past helping, 
he is past recovery. Nie ma na to 
ratunku, there is no helping it, see 
POMOC. 
RATUSZ, a, s. m. town-Hall. = 
gaol, jail, prison. Wziąść kogo na 
-, to commit one to prison. Sie- 
dzieć na -u, to lie in prison. 
RATUSZOWY, a, e, of the town- 
Hall. Wieża -a, tower, belfry, 
steeple of the town-Hall. 
RAZ, u, s. m. blow, stroke, cut. 
- komu zadać, to give or strike 
one a blow. Okładać-ami, to 
bang one soundly, to thrash or 
maul him unmercifully, see CIOS, 
UDERZENIE. -- case, plight, pre- 
dicament. W takim -ie, in such a 
case, if such be the case. W -ie 
potrzeby, in case of need. W - ie 
śmierci, In case of death. W ka- 
żdym -ie, at all events. W -ie, 
gdybym umarł przed tobą, if I 
should die before you. Zły -, a 
hard case, a bad affair, trouble, 
scrape. Wydobyć kogo ze złego 
-u, to help one out at a dead lift, 
to get one out of trouble, to get or 
bring one off. W najgorszym -ie, 
when all comes to all, or let the 
worst come to the worst. = Raz , 
once. Dwa razy, twice. Trzy ra- 
zy, thrice or three times. Trzy 
razy trzy, dziewięć, three times 
three make nine. Drugi -, drugą 
299 BDZ 
rażą, a second time, another time. 
Pierwszy raz go widziałem, 
it is the first time"! eVer saw him. 
Tą -ą, at this time, now. Kilka 
razy, several times, oftentimes. Od 
razu, all at once or at a blow. 
Wszyscy wyszli od -u, they 
went away all at once. Od-u ściął 
mu głowę, he cut off his head at a 
blow. Po - ostatni, last. Jeszcze 
-, once more. Nie -, more than 
once. - na zawsze, once for all. 
Raz po raz, at every turn, ever 
and anon. Raz w raz, continually, 
incessantly. Wraz, all of a sudden, 
suddenly;at once, all at once. Ileż 
razy, how often. 
RAŻĄCY, a, e, dazzling, glaring. 
-e światło, a glaring light. - gra- 
ting, jarring, shrill, offensive to tit? 
ear. -y dżwtęk, glos, a shrill or 
grating sound, voice. 
RAZEM, adv. together, all to- 
gether , all at once. - wyjść, wy- 
jechać , to go out, to set out toge- 
ther.- odbywać podróż, to travel 
together. - zebrać, to gather to- 
gether, to collect. 
RAZIĆ, żę, v. imp. to strike, to 
hit with a blow. - kamieniami, to 
pelt with stones. - pociskami, 
to pelt with darts. -- z ręcznej 
broni, to pelt with small shot. 
Słońce razi oczy, the sun dazzles 
the eyes. Kolory jaskrawe rażą 
wzrok, oko, glaring colours offend 
the sight. - fig. to offend. Ten 
wyraz , to wyrażenie razi ucho, 
this word, that sentence grates 
upon the ear, offends the ear. - 
przystojność, to offend against 
propriety, decorum , see OBRA- 
ŻAĆ. , 
RAŹNIE, RAŹNO, adv. smartly, 
briskly. 
RAŹNOSĆ, ści, s.f. smartness, 
briskness, liveliness, vivacity. 
RAŹNY, a , e , smart, brisk , 
lively;, clever. 
RAŻONY, A, e,• struck. - pio- 
runem, struck with lightning, 
thunderstruck.-paraliżem, struck 
with palsy. 
RAZOWY, A, e, done or hap- 
pening but once. Chleb-y, brown 
bread. 
RDEST, u, s.m.- wężownik, 
(a plant), bistort or snakeweed. - 
pieprzny, biting persicaria.-pta- 
si, knot-grass; whitlow-grass. - 
wodąy or RDESTNICA, pond-weed 
(a plant of the genus Potamogeton). 
RDZA, y, s. f. rust. Rdzą przy- 
paść, to gather rust. - je zelazo, 
rust corrodes iron. - zastarza- 
łych przesądów, fig. the rust of 
old prejudices. 
RDZAWIEĆ, RDZEWIEĆ, wie- 
ję, v. n. imp. to gather rust, to 
rust. 
RDZAWY, A, E, rusty; rusty- 
coloured., 
RDZEŃ, nią , s. m. the pith of a 
tree; fig. marrow, substance, es- 
sence. 
RDZENNY, A, E, pithy, marrowy. 
<= Artil. point blank. Strzelec 
300 
REF 
rdzenny, a prime or dead shot. 
Strzelać rdzennie, to shoot point 
blank. 
REAKCYA, yi, s.f. reaction. 
RĘCE, pl. of RĘKA, which see. 
RECENZENT, a, s.m. reviewer, 
critic. 
RECENZYA, yi, s. f. review, 
criticism. Nadpisać -ą jakiego 
dzieła, to review or examine a 
work critically and make comments 
on it. 
RECEPTA, y, s. f. receipt, pre- 
scription of a physician. 
RECES, u, s. m. Term of Law, 
a surrender of rights, resignation, 
cession. 
RECEDYWA, y, s.f. relapse. 
Wpaść w -ę, dostać -y, to have 
3 relapse, to relapse, to fall sick, 
again. 
RECYTOWAĆ, tuję, v. imp. to 
recite. - lekcyą, to say one's les- 
son. 
RĘCZNIK, A , s.m. towel. 
RĘCZNY, a, e, of the hand; ma- 
nual. -a praca, -a robota, work 
of the hand, handiwork,-'handi- 
craft.-a broń, hand-gun, firelock. 
-e granaty, hand-grenade. 
RĘCZYĆ, czę, v. imp. ZARĘ- 
CZYĆ, czę, v. perf. za kogo, to 
give bail for one, to stand security 
or to answer for him. - za co, to 
warrant a thing or to answer for it. 
Ręczę ci za ten zegarek, I war- 
rant you that watch. Ręczę tylko, 
za siebie, I only answer for my- 
self. Ręczę ci za to, I warrant you, 
I will answer for that, I pass my 
word for it. 
RĘCZYCIEL, A, s.m. (one who 
gives security), bail, surety, secu- 
rity, warrantor. 
REDAGOWAĆ, guję, v. imp. 
ZREDAGOWAĆ, guję, v. perf. to 
write, to write down, to commit or 
reduce to writing, to draw up. 
REDAKCYA, yi, s. f. editing, 
drawing up; - dziennika, editing 
of a newspaper. 
REDAKTOR,' A, s. m. editor, 
writer, author.-dziennika, editor 
of a newspaper. 
REDAKTORSTWO, A, s. n. edi- 
torship. s 
. REDUTA, y, s.f. Fortif. redoubt. 
= ridotto, ball, dancing entertain- 
ment. 
REFEKTARZ, A, s. m. refectory. 
REFERENDARZ, A, s.m. refe- 
rendary. 
REFERENT, A, s.m. clerk (in a 
public office). 
REFLEKTOWAĆ, tuję, V. imp. 
ZREFLEKTOWAĆ,' tuię, v. per/., 
kogo, to remonstrate to one, to ex- 
postulate with him, to bring one to 
reason. Dać się -', to yield or 
submit to one's representations, 
expostulations. - SIĘ, to listen to 
reason. Zreflektuj się przecie, con- 
sider what you are going to do, and 
listen to reason, yield to what is 
just. 
REFORMA, Y, s. f. reform , re- 
formation. 
REJ 
REFORMACYA, yj, «.f. refor- 
mation. 
REFORMAT, A, 8. m. (pl. RE- 
FORMACI ), a franoiscan fnar. 
REFORMATOR, A, s.m. re- 
former. 
REFORMOWAĆ, muję, v. imp. 
ZREFORMOWAĆ, muję,v.perf. to 
reform, see NAPRAWIAĆ, PO- 
PRAWIAĆ. 
REGENCYA, REGENT, RE- 
GESTR,seeREJENCYA, REJENT, 
REJESTR. 
REGIMENTARZ, a, s.m. mi- 
litary chief or commander of a 
province. 
REGUŁA, Y, s. f. rule, canon.- 
Spowania, rule of conduct 
itg reguły, according to rule. 
Nie masz - u bez wyjątku, there 
is no rule without an exception, 
see PRAWIDŁO. = the rule of a 
monastical order. Ten mnich ściśle 
zachowuje -ę swego zdkonu, 
this monk observes strictly the rule 
of his order. = Arith. Regula 
trzech, trie Rule of three. 
REGULAMIN, u, s.m. regula- 
tion, rule, standing order. 
REGULARNIE, adv. regularly, 
constantly, punctually. 
REGULARNOŚĆ, ŚCI, s. f. regu- 
larity. - obrotu ciał niebieskich, 
the regularity of the movement of 
the celestial bodies. rysów twa- 
rzy, regularity of one's features. 
REGULARNY,- a V b , regular. 
Budynek-y, a'regular building. 
Rysy -e, regular features. = well 
ordered, well regulated. Zegarek 
-y, a watch well regulated. Życie 
-e, a regular or well regulated life. 
Ma puls -y, his pulse is good, is 
regular. Wojsko -e, regular troops. 
= exact, punctual, orderly. Mło- 
dzieniec-y, a young man of re- 
gular conduct, an orderly young 
man. =• Gram. Słowa -e, regular 
verbs. 
REGULOWAĆ, luję, v. imp. 
ZREGULOWAĆ, luję, v. perf. to 
regulate. - zegarek, to set a clock 
right. 
REJ, s. m. indecl. lead, first 
place. - prowddzić, wodzić, to 
take the lead. 
REJA, i, s.f. Mar. yard, sail- 
yard. 
REJENCYA, yi, s. f. regency. 
REJENT, a, s.m. regent. = clerk 
of a Court of justice. 
REJENTKA, i, s. f. a female 
regent. 
REJENTOWA, ej, s. f. wife of a 
clerk of a Court of justice. 
REJESTR, u, S. m. register. 
Wciągnąć do -u, zapisać w -, 
to enter into a register, to register, 
to book, to set in the book. - ku- 
piecki, a marchant's ledger. = list, 
roll, catalogue, inventory, see 
SPIS. = the roll of causes that are 
to be heard in a Court.' Z -u są- 
dzić, to hear causes as they are 
called in their turn. Sprawa jego 
przywołana będzie z -u, his 
cause will be called in course or in RĘK. 
Its turn. = Ten koń stracił - 
(said of a horse whose corner teeth 
cease to be hollow), this horse has 
razed. = register in an organ. 
REJESTRATORA, y, s. f. re- 
gistry. 
REJESTROWAĆ, uję, v. imp. 
to'enter into a register, to register, 
to record, to enroll, to book. 
> REJESTROWY, a, e, of a re- 
gister. Wojsko -e(Hist. of Poland} 
regular troops. Kozacy -i, regular 
Cossacks, 
REJESTRZYK, a, s. m. dim. of 
REJESTR, a small note, bill. 
► REJTERADA, Y, s./. retreat, 
the retiring of an army or body of 
men from any position, see OD- 
WROT. 
' REJTEROWAĆ SIĘ, wę się, v. 
imp. ZREJTERO WAĆ SIE, uję się, 
V. perf. to retreat, to retire from 
any position or place, to retire or 
withdraw from an enemy, see CO- 
FAĆ SIĘ. 
REJWACH, o, s.m. vulg. a great 
noise, bustle, hubbub, tumult, 
uproar, ado, clutter, stir, coil, 
hurly-burly. Narobić-u, to kick 
up a noise, to make a clutter. Wie- 
le było dzisiaj-u na ulicy, there 
has been a great bustle or uproar 
in the street to-day. Wszczął się 
-, a great tumult arose, see ROZ- 
RUCH, HALAS. 
RĘKA, i, s. f. (pl. RĘCE, gen. 
RĄK, dat. hĘKOM, accus. RĘCE, 
instr. RĘKAMI , loc. W RĘKACH , 
w ręko), hand ; arm ; fig. hand- 
writing. Prawa -, lewa -, the 
right hand, the left hand. - po ło- 
kieć, forearm (up to the elbow). - 
po ramię, the arm (up to the 
shoulder). - złożona, zamknię- 
ta , the hand clenched with the 
fingers doubled down, fist, PIĘŚĆ. 
Wierzch-i, the back of the hand. 
Własną-ą, with one's own hand. 
Oddać co komu do rąk własnych, 
to deliver a thing into one's own 
hands. Z rqk do rąk, from hand to 
hand. Wyciągnąć rękę, to stretch 
or hold out one's hand. Trzymać 
kogo za rękę, to hold one by the 
hand. Prowadzić kogo za rękę, 
to lead one by the hand. Podać 
komu rękę, to offer or present 
one's arm to one; fig. to lend a 
helping hand, to assist, to come to 
one's assistance. Wziaść kogo za 
rękę, to take one by the hand. Iść 
wziąwszy się pod ręce, to go hand 
in hand. Wziąść kogo na ręce, to 
take one'in one's arms. Nosić kogo 
na ręku, to carry, bear one in one's 
arms. fig. Nosić kogo na rękach, 
to take a great care of one, to make 
much of him. Ścisnąć kogo za rę- 
kę, to shake hands with one. Ręce 
złożyć, załamać, to fold one's 
arms, to wring one's hands. Ręce 
ku niebu wznosić, wyciągać, to 
raise or lift up one's hands to 
heaven. Stać, siedzieć, chodzić 
z założonemi rękami, to stand, to 
sit, to walk with one's folded arms 
or with one's arms across. Podnieść 
REK 
rękę na kogo, to raise, lift or hold 
up one's arm against one. Ścią- 
gnąć rękę do pałasza, to lay one's 
hand on one's sword. Klasnąć 
w ręce, klaskać rękami, to clap 
hands, to applaud. Wytrącił mu 
szpadę z ręki, he wrenched or 
wrested his sword out of his hand. 
Żyć z pracy rąk, to live by one's 
handy work or labour. Przyjąć 
kogo z olwartemi rękami, to 
receive one with open arms. On jest 
jego prawa ręką, he is his right 
hand. Z ręki komu patrzeć, fig. 
to depend on one for one's exis- 
tence. Oddać komu rękę (said of a 
woman), to give one's hand to one 
or bestow one's hand upon one. 
Machać rękami, to wave one's 
hands, to gesticulate. Jak ręką ma- 
chnął, in the turn of a hand, in the 
twinkling of an eye. Chwycić się 
czego rękami i nogami, fig. to go 
to it tooth and nail. Wszystko mu 
lgnie do rąk, fig. his fingers are 
lime-twigs. Wypuścić co z rąk, to 
let a thing tall or slip from one's 
hands. Życie moje jest w twojem 
ręku, my life is in your hands. 
Wpaść, dostać się w czyje ręce, 
to fall into one's hands. Nawinąć 
się pod rękę, to come to one's 
hand. Tomi na rękę, po ręce, it 
suits my purpose very well. To mi 
nie na rękę, it does not serve my 
turn. Samo szczęście do rąk mu 
lezie, he is a lucky fellow, he has 
the world in a string. Z pierwszej 
ręki co kupić, to buy at the first 
hand. Być na ręce (at cards), to 
have the deal. Tracić rękę (at 
cards), to lose deal. W ręce twoje I 
(in drinking), your health! Znam 
jego rękę, I know his hand or 
handwriting. Umywać od czego 
ręce, fig. to wash or clear one's 
hands of a thing. Ręce przy sobie I 
keep off your hands! Ręka rękę my- 
je, noga nogę podpiera, prov. 
one good turn deserves another, 
people should help or assist one 
another. 
REKAPITULACYA, ti, S. f. re- 
capitulation, a summary repetition 
of the heads, summing up. 
REKAPITULOWAĆ, vir„v.imp. 
to recapitulate, to sum up the chief 
points oi a discourse, see ZEBRAĆ, 
POWTÓRZYĆ. 
RĘKAW, a, 8. m. sleeve. Jak 
z -a, fig. in abundance, plenti- 
fully. Nie z -a to wytrząsnąć, it 
is not easy to do, that is not done 
in a trice, the matter is not so easy 
as you imagine. 
RĘKAWEK , wka , s. m. ruffle; 
muff, a soft cover of fur for the 
hands in winter. 
RĘKAWICA, cv, 8. f. gauntlet 
Rzucić rękawicę, fig. to throw the 
gauntlet, to challenge a man, to 
defy him or bid defiance. Pod- 
nieść rękawicę, to take up the 
gauntlet, to acceptor answers chal- 
lenge. 
RĘKAWICZKA, i, 8. f. glove. 
Para rękawiczek, a pair of gloves. 
REK 
Rękawiczki futrzane. Tur gloves. 
- bez palców, mittens. - skó- 
rzane, leather gloves. Nosić ręka- 
wiczki, to wear gloves. Włożyć, 
zdjąć rękawiczki, to put on, to 
take or pull off one's gloves. 
RĘKAW1CZN1CA, y, S.f. a glov- 
er's wife, a female glover. 
RĘKAWICZNICTWO, A, 8. n. 
glove-making or selling, the. trade 
of a glover. 
RĘKAWICZNIK, A, s.m. glover. 
RĘKAWOWY, a, e, of a sleeve. 
REKLAMAGYA, yi, 8. f. claim, 
demand. 
RKLAMOWAĆ, WĘ, 0 CO, V. 
imp. to claim, to demand, see UPO- 
MINAĆ SIĘ, o co. 
RĘKODZIELNIA, t, 8. f. manu- 
factory. 
RĘKODZ1ELNIANY, RĘKO- 
DZIELNICZY, RĘKODZIELNY,as 
e, belonging to or made in a manu- 
factory, manufactured, manufactu- 
ral. 
RĘKODZIELNICTWO, A, 8, n. 
manufacturing. 
RĘKODZIELNIK, A, S.m. manu- 
facturer. 
RĘKODZIEŁO, A, 8. n. manu- 
facture. 
REKOGNOSKOWAĆ, uję, v. 
imp. Mil. to reconnoitre. 
RĘKOJEMNY, A, E, serving for 
a bail, being a sufficient surety. 
RĘKOJEMSKI, a, e, of bail, of 
surety. 
RĘKOJEMSTWO, A, 8. n. ball, 
surety, pledge, see RĘKOJMIA. 
RĘKOJEŚĆ, ści, s. f. handle, 
hilt. - u siekiery, the helve of a 
hatchet. 
RĘKOJMIA, i, 8. f. warranty, 
security, surety. -ą dać za kogo, 
to bail one, to be bound for one. 
-ą dać za co, to warrant a thing. 
REKOLEKCYA, yi, 8. f. (used 
generally in the plural) , exercises 
of piety and penitence, in monas- 
teries. 
REKOMENDACYA, yi,s. f. re- 
commendation, see POLECENIE, 
ZALECENIE. 
REKOMENDACYJNY, A, E, of 
recommendation. -y list, letter of 
recommendation. 
REKOMENDOWAĆ, duję, v. 
imp. ZAREKOMENDOWAĆ, duję, 
v.perf. kogo komu, tc recommend, 
to introduce one to one's acqain- 
tance, see POLECAĆ, ZALECAĆ. 
REKONESANS, u, s. m. Mil. 
reconnoitring a body of soldiers 
sent to reconnoitre the enemy's 
position. 
REKONWALESCENT, A, s.m, 
convalescent, one in a fair way of 
recovery. 
RĘKOPISM, u, s. m. manu- 
script. Dzieło będące w-ie, a 
manuscript work. 
RĘKOPISMOWY, a, e, of a ma- 
nuscript. 
RĘKOPISNY, a, e, written, 
unprinted. 
RĘKOWIDZ, A , S. m. chiro- 
mancer. 
301 302 
REM 
REKREACYA, Yl, S. f. recrea- 
tion, diversion, relief after toil, 
pastime; a holiday, play-hour (in 
schools). Uczniowie są teraz na 
-yi, the school-boys are now at 
play. 
REKRUCKI, A, E, of a recruit. 
REKRUT, a, s. m. recruit. Brać 
-a, to beat up for recruits, to re- 
cruit, to raise or levy soldiers. 
REKRUTNIK, a , s. m. a re- 
cruiting officer. 
REKRUTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to recruit, to go a recruiting, to 
'aise or levy soldiers. 
REKTOR, a , s. m. rector of a 
college. 
REKTORSKI, a , e, of a rector. 
REKTORSTWO, a, 5. n. Rec- 
torship. 
REKWIEM, s. n. indecl. re- 
quiem , rest, peace, obsequies. 
REKWIROWAĆ, ruję , v. imp. 
ZAREKWIROWAĆ, ruję, v. perf. 
to require, to put in requisition, 
to lay under requisition, see ZA- 
ŻĄDAĆ. - kogo u obcego rzą- 
du, to claim or demand from a 
foreign government the delivering 
up (of a political refugee or crimi- 
nal). 
REKWIZYCYA, vi, s, f. requi- 
sition, demand as of right. 
REKW1ZYTA , ów , s. n. pl. 
goods laid under requisition; any 
requisite thing. - wojskowe, mil- 
itary stores. 
RELACYA, vi, s. f. relation, 
account, statement, OPOWIADA- 
NIE, ZDANIE SPRAWY. = refer- 
ence, connexion, see ZWIĄZEK, 
STOSUNEK. 
RELIGIA, u, s. f. religion; 
piety, godliness. Człowiek bez -ti, 
a man of no religion. - objawio- 
na,- przyrodzona, the revealed 
religion, the natural religion. Wy- 
znawać jaką -ą, to profess a 
religion. 
RELIGIANT, A, s. m. a devout 
or religious man. 
RELIGIANTKA, i, S. f. a devout 
or religions woman. 
RELIGIJNIE, adv. religiously, 
godlily, piously. Żyć -, to lead a 
pious life. 
RELIGIJNOŚĆ, ści, S, f. reli- 
giousness, religious principles. 
RELIGIJNY, A, e, of religion, 
relating to religion; religious, 
godly, pious. Sprzeczki -e, woj- 
ny -e, religious disputes or in 
matters of religion, religious wars. 
Człowiek-y, a religious, pious 
man. 
RELIKWIA, ii, s. f. relick or 
relicks, the bones of a Saint. Cho- 
wać jak relikwie, prov. to keep 
or preserve a thing as a relick. 
RELIKWIĄRZ, a,s. m. ashrine 
for relicks, reliquary. 
REMANENT, u, S. m. the re- 
mainder of an account. 
, REMISZ, REMIZ, A, s. m. 
titmouse of Lithuania (a bird). Re- 
mizowe gniazdo, (a physic) tit- 
mouse's nest. 
REP 
REMONTA, y, s. f. new horses, 
to remount the troopers. 
REN, u, s. m. the Rhine. = a 
rein-deer. 
RENEGAT, A, s. m. renegade, 
renegado, apostate. 
RENETA, y, s. f. french renette, 
queen-apple. 
RENIFER, a, s. m. a rein-deer. 
REŃSKI, a ,e , of the Rhine.-e 
wino, rhenish wine. Konfedera- 
cya reńska, Confederation of the 
Rhine. 
REPARACYA, yi , s. f. repara- 
tion, repair, repairing, mending, 
see NAPRAWA. 
REPAROWAĆ, ruję , v. imp. 
ZREPAROWAĆ, ruję , v. perf. to 
repair, to mend, to refit, see NA- 
PRAWIAĆ. 
REPARTYCYA, yi, s. f. repar- 
tition, assessment, seeROŻDZIAŁ, 
ROZKŁAD. 
REPETYCYA, yi, S. f. repeti- 
tion, repeating; rehearsal, see 
POWTARZANIE. 
REPETYER, a, s.m. Zegarek - 
lub z repetycyami, a repeater or 
repeating watch. 
REPLIKA, 1, s.f. (term of Law), 
reply, rejoinder. Replika na re- 
plikę, surrejoinder. 
REPREZENTACYA, yi, S. f. 
representation. = narodowa, the 
national representation. = exhi- 
bition or acting of a play, persona- 
tion of characters. Bulem na pier- 
wszej -cyi tej sztuki, I have been 
atthefirstactingofthisplay.=state, 
show, ostentation. Lubi -ą he 
loves ostentation, see WYSTAWA. 
= remonstrance, expostulation. 
Czynić-ye komu, to remonstrate, 
to expostulate with one, see PRZE- 
ŁOŻENIE, PRZEDSTAWIENIE. 
REPREZENTACYJNY, A, e, re- 
presentative. Rząd -y, the repre- 
sentative government. * 
REPREZENTANT, a, s.m. re- 
presentative. Członkowie Izby 
poselskiej są -arm ludu, the 
members of the House of commons 
are the representatives of the 
people. 
REPREZENTOWAĆ, tuję, v. 
imp. to represent, (to fill the place 
of another). Parlament reprezen- 
tuje naród, the parliament re- 
presents the people. - Reprezen- 
tować sztukę w teatrze, to act a 
play upon the stage, see GRAĆ, 
PRZEDSTAWIAĆ. 
REPUBLIKA, 1, s. f. republic, 
commonwealth. 
REPUBLIKANCKI, a , e, repub- 
lican. Rząd -i, the republican 
government. 
REPUBLIKANIN, u,s. m. repub- 
lican. 
REPUBLIK ANIZM , A, s.m. re- 
publicanism. 
REPUBLIKAŃSKI, see REPU- 
BLIKANCKI. Po republikańska, 
like a republican. 
REPUTACYA, yi, s.f. reputa- 
tion, repute, character, credit, 
report. Znać kogo z -yi, to know 
REW 
one by report, see IMIĘ, SŁAWA. 
REPUTOWANY, a, e, being a 
great or good repute. 
RESKRYPRT, u, s. m. rescript, 
mandate. 
RESPEKT, u, s. m. respect, re- 
gard for one. Z respektem, fam. 
with the favour of the company, 
under favour be it spoken, see 
USZANOWANIE, WZGLĄD. Być, 
siedzieć u kogo na respekcie, to 
live in one's house, to bear one com- 
pany. Panna na respekcie, lady's 
femal companion. 
RESTAURACYA, yi, 5. f. resto- 
ration, see REPERACYA, ODNO- 
WIENIE. = the restoration of a 
dethroned dynasty. = eating- 
house; tavern. 
RESTAURATOR,a,s.»n.restorer, 
see ODNOWICIEL, WSKRZESI- 
CIEL. = tavern-keeper, cne who 
keeps an ordinary. 
RESTAUROWAĆ, reję, v. imp. 
ZRESTAUROWAĆ, WYRESTAU- 
ROWAĆ , ruję, v. perf. to restore, 
to repair, to bring back to a good 
state; to restore a fallen dynasty. 
RESTYTUCYA, v, s. f. restitu- 
tion,giving backagain , see ZWRÓ- 
CENIE, ZWROT. 
RESZTA, y , s. f. dim. RE- 
SZTKA , 1, s. f. rest, remainder, 
remnant, remains, residue. Re- 
sztą gonić, to make one's last 
push, to venture all, to run all 
hazards; to lay all at stake. Wztąść 
resztki po kim, to take one's 
leavings or refuse. Z RESZTĄ, adv. 
as for the rest, besides, upon the 
whole. Do reszty zniszczyć, ze- 
psuć , to finish spoiling, to com- 
plete the destruction. RESZTKI, 
pl. remains, offals. 
RESZTOWAĆ, v. n. imp. tuje, 
to remain, bo be left; to be behind- 
hand , see POZOSTAWAĆ, ZO- 
STAWAĆ DŁUŻNYM. 
RESZTUJĄCY, a , e , remaining, 
left, see POZOSTAŁY. 
RETA, y, s. f. (a plant), modder. 
RETOR, K, s. m. rhetor, a rhe- 
toric master, see KRASOMÓWCA. 
RETORTA, y, s. f. {z chemical 
vessel), retort. 
RETORYCZNIE, adv. rhetori- 
cally. 
RETORYCZNY, A, E, rhetorical. 
Kwiaty -e, a rhetorical or orato- 
rial flourish. 
RETORYKA, 1, s. f. rhetoric. 
Chodzić na -ę, być to retoryce, 
to follow a course of rhetoric, to 
study rhetoric. Wykładać-ę, to 
teach rhetoric, to lecture upon 
rhetoric. 
RETRET, u, s. m. military pen- 
sion , half-pay. Oficer na retrecie 
an officer on half-pay. 
REWANŻ, u, s. m. revenge (at 
play). 
REWELACYA, vi, s. f. revela- 
tion, see OBJAWIENIE. 
REWERENDA,y,s. f. a cassock, 
the gown of a priest. 
REWERS, u, s. m. receipt, 
discharge; bond, note. REZ 
REWA, n, s. f. military' review, 
muster of soldiers, see POPIS, 
PRZEGLĄD. 
REWIDOWAĆ, duję, v. imp. 
ZREWIDOWAĆ, duję, v.perf. to 
search, to rummage, to examine. 
- okręt, to search a ship. Urzę- 
dnicy celni zrewidowali moje 
tłómcki na komorze, the officers 
have searched my trunks at the 
custom-house. 
REWIZOR, a, s. m. a visitor or 
searcher, a tide surveyor. 
RE WIZY A , yi, s. f. search, per- 
quisition , .examination. 
REWOLUCYA, yi, s. f. revolu- 
tion. - francuzka, the french 
revolution of 1789. - angielska, 
the revolution which has taken 
place in England after the arrival 
of William III, prince of Orange, In 
the year 1688. - ivybuchla, a re- 
volution broke out. 
REWOLUCYJNY, a, e, revolu- 
tionary. Wojna -a, a revolutio- 
nary war. Duch -y, a revolutiona- 
ry spirit. Środki -e, revolutionary 
measures. 
REWOLUCYONISTA, ty, s. m. 
revolutioner, revolutionist. 
REWOLUCYONIZOWAĆ, kujĘ, 
v. imp. ZREWOLUCYONIZO- 
WAĆ, zuję, v. perf. to revolution- 
ize. 
REZEDA , Y , S. f. (a plant), 
bastard rocket. - żółta , dyer's 
rocket, yellow weed or weld. 
REZERWA, y , s. f. Mil. a re- 
serve , a body of reserve. Mieć co 
w-wie, fig. to have a thing in 
store, to keep a thing for unfore- 
seen wants. 
REZERWOAR, u, s.m. reservoir, 
a water-house. 
REZERWOWY, a, e, of reserve. 
Korpus -y, a body of reserve. 
REZOLUCYA, vi,s.f. resolution, 
decision, determination, see PO- 
STANOWIENIE. = resolution, 
firmness, boldness, courage , see 
ODWAGA. = answer, reply. Do- 
stać pomyślną-ą, to obtain a 
favorable answer. 
REZOLUT, a , s. m. a resolute, 
bold man. 
REZOLUTNIE, adv. resolutely, 
boldly , absolutely, peremptorily, 
positively. 
REZOLUTNOŚĆ, i, 3. f. reso- 
lution, resolvedness. 
REZOLUTNY, a, e, resolute, 
firm, bold, determined. Sroka -a, 
papuga -a , a chattering magpie, 
a chattering parrot. 
REZOLWOWAĆ SIĘ, wuję się, 
v. imp. to resolve upon a thing, to 
take a resolution or determination. 
REZON, v, s. m. fam. counte- 
nance, assurance, confidence. Stra- 
cić -, to be out of countenance, to 
be abashed. Pozbawić kogo -u, 
to put one out of countenance. 
Nadrabiać- em, to set or put the 
best face on a bad affair. 
REZONOWAĆ, uję , v. n. imp. 
to reason, to argue. Lubi -, fam. 
he stands arguing the case when 
ROB 
he should obey. Nie rezonuj, don't 
argue the case with me, none of 
your arguments. 
REZONOWANIE, a, s.n. reason- 
ing, arguing, argumentation. 
REZYDENCYA, yi, s. f. resi- 
dence, place of abode; capital, see 
STOLICA. Bye na -yi u kogo, to 
live in other people's house, to bear 
one company, see RESPEKT. 
REZYDENT , a , s. m. resident 
(an agent, minister or officer resi- 
ding in any place with the dignity 
of an ambassador), see POSEŁ, 
PEŁNOMOCNIK. -resident, inhab- 
itant; a person dwelling as a guest 
or for company's sake in other 
people s house. 
REZYDENTKA, i, s. f the wife 
of a resident. - lady's companion. 
REZYDOWAĆ, duję, u. n. to 
reside, to dwell, to abide in any 
place. 
REZYGNACYA, yi, s. f. resig- 
nation (of a place or office), see 
ZRZECZENIE SIĘ. = resignation, 
an entire submission to God's will. 
REZYGNOWAĆ, nuję, v. imp. 
to resign (a place or office), to give 
in one's resignation, to throw up 
one's employment. 
ROBACTWO, a, s. ii. collect. 
worms, vermin. 
ROBACZEK , czka , s. m. (dim. 
of ROBAK) a little worth, vermi- 
cule, a little grub. - świętojański, 
glow-worm. Mój robaczku (terin 
of endearment), my little darling, 
honey, dear. 
ROBACZKOWATY,a. e, vermi- 
form, vermicular. 
ROBACZL1WY, a, e, full of 
worms, worm-eaten. 
ROBACZYSKO, a, s. n. a large, 
ugly worm. 
ROBACZYWIEĆ, eję, v.n. imp. 
to grow worm-eaten. 
ROBACZY WOŚĆ, ści, $. f. the 
state of being worm-eaten, rotten- 
ness. 
ROBACZYWY, a, z,see ROBA- 
CZL1WY. 
ROBAK, a, s. m. worm, mag- 
got, grub. - w brzuchu, a belly- 
worm, see GLISTA. Lekarstwo 
na -i, worm-powder, worm-seed. 
Każdy ma swego -a, fig. every 
one has his troubles. - sumienia, 
fig. the worm, sting or remorse of 
conscience, the'never dying worm 
of conscience. / - piśnie kiedy go\ 
przydepezesz, prov. tread upon a 
worm and it will turn. 
ROBIĆ, ię, v. imp. ZROBIĆ, ię, 
v. perf. to make, to work, to ma- 
nufacture ; to do. - pończochę, to 
knit a stocking. Zrobić suknię, to 
make a coat. Kazać sobie zrobić 
Suknię, to have or get a coat made. 
Robić szablą, to wield or handle 
the sword. - bronią, to wield a 
weapon. - wiosłami, to ply the 
oars, to row. - swoję powinność, 
to do or perform one's duty. - ko- 
mu przysługę, to do or render one 
a service. Robić w roli, to till the 
ground.-piersiami, to fetch one's 
ROD 
breath short and fast, to nant. Do- 
brze robić, źle robić, to do well, to 
do ill. Nie wiedzieć co z sobą zro- 
bić, not to know where to bestow 
one's self. Cóż tu robić? what is 
to be done? Z muchy wolu robie, 
prov. to make mountains of mole- 
hills. I w Paryżu nie zrobią z o- 
wsa ryżu, prov. you can't make a 
silken purse of a sow's ear, Jack 
will never make a gentleman. 
ROBOCIZNA, y, 8. f. drudgery, 
hard labour; husbandry service, 
soccage, see PAŃSZCZYZNA. 
ROBOCZOŚĆ, ści, s.f. laborious- 
ness, close application to work, see 
PRACOWITOŚĆ. 
ROBOCZY, a, e, laborious, 
working. Ludzie -, workmen , 
working classes, operatives. Dzien 
-y, working day. Kon -y, labour 
horse. Wól -y, ploughing ox. 
ROBOTA, y, 8. f. work, labour; 
a piece of work. - dzienna, a 
day's work. Wziąść się do roboty, 
to go to work, to set one's self to 
work. Nie mieć nic do roboty, to 
have nothing to do, to be out of 
employment. Nie masz tu nic do 
roboty, you have no business here. 
Rzecz jest w robocie, it is a doing, 
the matter is set on foot, it is set a 
doing. Jak się on o tern dowie, 
będzie kij w robocie, fam. if he 
should come to know it, beware of 
the stick. = make, making. - fra- 
ka, kamizelki, the making of a 
dressing /coat, of a waistcoat. An- 
gielscy krawcy cenią zbyt wiele za 
robotę sukien, the English tailors 
charge too much for making a suit, 
of clothes. = workmanship. Dzieło 
misternej rofioty, a curious work- 
manship, a-piece of curious work- 
manship,. 
ROBÓTKA, i, s. f. a little piece 
of work, a job ; needle-work, em- 
broidery. 
ROBOTNICA, y, ROBOTNICZ- 
KA, i, s. f. workwoman. ROBO-. 
TNIK, a, s. m. workman, operative, 
mechanic, artisan. 
ROBOTNY, a, e, see ROBO- 
CZY. Bydle-e, a beast of burden, 
fit for carriage. 
ROBRON, u, 8. m. farthingale. 
ROCZEK, czku, 8. m. {dim. of 
ROK), at least a year, no longer 
than a year. Dziesiąty-zaczęła, 
she is only ten years old. Stuknął 
w piędziesiąty -, he has turned 
of forty, he glanced upon his 
fiftieth year, heison the wrong side 
of the hill. 
ROCZNIAK, a , 8. m. yearling, 
colt or any animal being a year old. 
ROCZNICA, cy, s.f. anniversary. 
ROCZNIE, adv. yearly, a year, 
annually, see COROCZNIE. 
ROCZNIK , a , 8. m. annual re- 
gister ; annals, chronicle. 
ROCZNY, A, b , yearly, annual, 
see COROCZNY. 
RÓD, odu,8.m,. family, lineage, 
pedigree; birth extraction. - 
ludzki, mankind, human kind , 
see RODZAJ. - Piastów, Jagieł- 
303 304 
ROD 
tonów, the Kings of the house of 
Plasty of Jaglellons. Człowiek do- 
brego, zacnego rodu, a man of a 
very good family, a high-born or 
nobly descended man. Człowiek 
podłego rodu, a man of low ex- 
traction, a man of mean or low 
birth. Rodem skąd, a native of. 
Rodem z Londynu, a native of 
London. Polak, Francuz rodem, 
a Pole, Frenchman by birth. Ską- 
deś rodem ? where are you born ? 
Niewtedzieć skąd rodem, fig. 
fam. to be at a loss, at a nonplus, 
at one's wit's end. 
RODAK, A, s. m. one's country- 
man, fellow-citizen. 
RODNY, a, e, begetting, breed- 
ing, prolific; bearing fruits, fruitful, 
fertile. Części -e, genitals. 
RODOPIS, a, s. m. genealogist, 
see RODOPISARZ. =, u, s. m. 
genealogy, pedigreev see RODO- 
WÓD. 
RODOPISARSKI, a, e, genealo- 
gical. 
RODOPISARSTWO, A, s. n. ge- 
nealogy. 
RODOPISARZ,a, s.m. genealo- 
gist. 
RODOWIESZCZ, A, RODOWIE- 
SZCZEK , czka , s. m. genethliac, 
an astrologer who casts or calcu- 
lates nativities. 
RODOWITOŚĆ, set, S. f. qua- 
lity of being born in a country; high 
pedigree, high birth, high descent. 
RODOWITY, A, e, native, in- 
digeneous; born, by birth; high- 
born, nobly descended.-y Polak, a 
Pole born, a Pole by birth. 
RODOWÓD, odu, s. m. genealo- 
gical table, family tree. 
RODZAJ, u, «. m. genus, kind; 
species; kind, sort, manner, qua- 
lity; gram, gender. Księgi Rodza- 
Ph Genesis. - ludzki, human kind, 
mankind, the human species. 
RODZAJNOŚĆ, śct, fruitfulness, 
fertility, see PŁÓDNOŚĆ, URO- 
DZAJNOŚĆ, ŻYZNOŚĆ. 
RODZAJNY, a, e, fruitful, fer- 
tile. = generative, genial. Części 
-e, genitals. 
RODZAJOWAĆ, uję, v.a. (term 
of Polish gram.), to use a noun or 
an adjective in a proper gender. 
RODZAJOWANIE, a, s.n. (term 
of Polish gram.) , declension of 
nouns and adjectives with regard 
to their gender. 
RODZAJOWY, A, e, generic. 
RODZENIE, A, s. n. begetting; 
generation, procreation, see PŁO- 
DZENIE, the bringing forth of a 
child, delivery. Boleści przy -in, 
the pains of a woman in labour, the 
pangs or throes in childbirth. 
RODZEŃSTWO, A, s.n. collect. 
childern of the same parents, broth- 
ers and sisters. 
RODZIC, a, s. m. begetter, pro- 
creator, father. 
RODZIĆ, dzę, v. imp. URO- 
DZIĆ , dzę , v. perf. to beget, to 
bear, to bring forth, to breed. Już 
niemoże-, she is past child-bear- 
RÓG 
łng. - owoce, to bear fruits , see 
WYDAWAĆ. - kogo, to be one's 
mother. Ta a ta go rodzi, such a 
one is his mother. -sprzeczki, 
kłótnie, to breed or create disputes, 
quarrels. Ta sprzeczka zrodziła 
długą wojnę, his dispute thas been 
the cause of a long war. Poufałość 
rodzi wzgardę, familiarity breeds 
contempt, see SPRAWIAĆ, SPRO- 
WADZAĆ. RODZIĆ SIĘ, URO- 
DZIĆ SIĘ, NARODZIĆ SIĘ, to be 
born, to come into the world. Na- 
rodził się w ubóstwie, he was 
born in poverty. Rodzić się z ko- 
go , to be born of. Rodzi się 
z księżniczki pruskiej, his mother 
is a Prussian princess. Złoto i sre- 
bro rodzą się w łonie ziemi, gold 
and silver are engendered or pro- 
duced in the bowels of the earth. 
Rodzić się, zrodzić się, urodzić 
się z czego, fig. to spring or grow, 
to be bred, see WYNIKAĆ. Łatwo 
się rodzą kłótnie pomiędzy lu- 
dźmi źle wychowanymi, quarrels 
easily spring among ill-bred people. 
RÓDZICA, y, s.f. mother. Boga 
-, the mother of God. 
RODZICE,ów, s.m.pl. parents. 
RODZICIELSKI, A, e, parental, 
of parents. Dom -i, the house of 
one's parents. Władza- a, mi- 
łość-a, paternal authority, pa- 
ternal tenderness. Po rodzicielska, 
paternally, fatherly, like a father. 
RODZICOBÓJSTWO, A , s. n. 
parricide. 
RODZIMY, A e, native, natural, 
genuine. 
RODZINA, Y, s. f. collect. 
brothers and sisters, see RODZEŃ- 
STWO. = family, house (persons 
belonging to the same family). 
RODZINNY, A, e, native. Kraj 
-y, one's native country, father- 
land. Miasto -e, one's native town. 
RODZONIUSIEŃKI, RODZO- 
NIUTEŃKI, RODZONIUTKI, a, e, 
intens. (used only in this phrase): 
-i brat, -a siostra, one's own 
brother, one's own sister; two drops 
of water cannot be more like. 
RODZONY, A, e , born. - y oj- 
ciec, one's own father. -y brat, a 
full brother. 
RÓG, ogu, s. m. horn. - woli, 
the horn of an ox. Rogi jelenie, 
horns of a stag, antlers. - wielo- 
rybi, whalebone. - myśliwski, 
bugle-horn, a hunter's horn. - 
obfitości, horn of plenty, cornu- 
copia. Nóż w - oprawny, a knife 
with a handle of stag's horn. ■= 
Róg ulicy, the corner of a street. 
= Rogi na głowie męża, a cuck- 
old's horns. Fig. Przyprawić rogi 
mężowi, to cornute one's husband, 
to cuckold him, to bestow a pair of 
horns on him. Przytrzeć komu 
rogów, to bring one a peg lower, 
to clip a man's wings, to mortify 
his pride, to humble him. Chleb 
ma rogi, riches render most men 
arrogant. Ciemno jak w rogu, it is 
quite dark; it is all a mystery to 
me. Być jak w rogu, not to know 
ROI 
at all, to be a mere ignoramus. Za- 
pędzić kogo w kozi róg, to non- 
plus one, not to leave him a bole to 
creep at. 
ROGACIEĆ, ię, v. n. imp. ZRO- 
GACIEĆ, ję, v. perf. to get a pair 
of horns; fig. to grow proud, to 
bear or carry it high. 
ROGACIZNA, y, s.f. collect. 
horned cattle. 
ROGACZ, a, s.m. a horned 
animal; hart. 
ROGAL, a, s.m. Fort, horn- 
work. = a kind of horn-shaped 
bread. = cuckold. 
ROGATEK, tku, s.m. (a plant), 
hornwort. 
ROGATKA, i, s.f. Fort, ehe- 
vaux-de-frise. ROGATKI, pl. turn- 
pike, field-gate, barrier. 
ROGATO, adv. like a horn , in 
the shape of a horn : fig. proudly, 
haughtily ; in an odd manner. 
ROGATY, A , e , horned. Bydło 
-e, horned cattle. Czapka -a , 
a square cap. Dyabel - y, a devil 
with horns, a devil incarnate, a 
devil in a man's shape. = fig. odd, 
strange. 
ROGOKRUSZ, a, s.m. horn- 
silver. 
ROGONOGI, a,e, horn-footed, 
horn-foot. 
ROGOWACIEĆ, eję , v.n. imp. 
ZROGOWACIEĆ, eję, v.perf. to 
turn to horn, to grow hard like a 
horn. 
ROGOWATY, a , E, horny , 
corneous. 
ROGOWIEC, wca , s. m. horn- 
stone. 
ROGÓWKA,!, hoop-petticoat. 
ROGOWNIK, a, s.m. horner, 
horn-dresser. 
ROGOWY, a , e , made of hern. 
Blonka-a, Anat, cornea of the. 
eye.-e ziele, rogownica (a plant); 
mouse-ear, chickweed. 
ROGOŻ, ROGOŻA, ROGOZI- 
NA , y, s.f. rush, bulrush. 
ROGOŻKA, i, s.f. dim. a mat 
of rushes, a coarse bulrushmat. 
ROGOZI, a , e , made of rushes. 
ROGOŹNIK, a, s.m. a mat- 
maker* 
ROHATYNA, y, s.f. {old.) a dart, 
short, spear or javelin, bolt. 
ROHATYNIEC, ńca, s.m. a 
soldier armed with a javelin. 
RÓJ, roju, s.m. swarm. -5 
pszczół, a swarm of bees.-ludzi, 
a swarm or crowd of people. Roje 
barbarzyńców wysypywały się 
z północy, a swarm of barbarians 
came out from the North. Sypać 
się rojami, to flock or throng 
together. Roje ludu wysypały się 
na ulice, the streets swarmed with 
people. 
ROIĆ, ję , v. imp. UROIĆ, ję , 
v.perf. co sobie, to dream, to 
fancy, to imagine, to take it into 
one's head, see UBRDAĆ, MA- 
RZYĆ. ROIĆ SIĘ (said of bees) , 
to swarm. Kiedy pszczoły zaczy- 
nają się roić, when bees begin 
to swarm. Ten ul wyroił się, that ROL 
hive has swarmed.-fig.Coś mu się 
dziwnego roi po głowie, he has 
strange fancies in his head. Tak ci 
się tylko roi, that is but an idle 
fancy of yours. Tysiąc myśli roi 
mi się po głowie, a thousand 
thoughts run in my head, see SNUĆ 
SIĘ, WIĆ SIĘ. 
ROICIEL, a, s.m. dreamer, 
muser, dotard, see MARZYCIEL. 
ROJENIE, a, s.n. swarming. 
Czas rojenia, the swarming-time. 
- fig. musing, dreaming, revery. 
ROJNIK, a, s.m. (a plant), 
house-leek, wall-pepper. 
ROJNY, A, E, of a swarm, 
flying in swarms; thronged, crowd- 
ed , tumultuous, 
ROJOWISKO, a , s.n. swarm; 
throng, crowd. 
ROJOWNIK , A, s.m. (a plant), 
melissa hortensis, garden-balm, 
balm-gentle. 
ROK /u, s. m. (pl. LATA, lat, 
łatami , lajacb) , year. - słone- 
czny, - księżycowy, a solar or 
lunar year. - gwiazdowy, sider- 
al year. - przestępny czyli przy- 
byszowy, leap-year or bissextile 
year. Nowy -, new year's day. - 
przeszły, last year. - przyszły, 
next year. Od roku do roku, from 
year to year. Każdego roku, co 
rok, every year. Raz na -, once 
a year. Co dwa lata, every other 
yeay. - żyżny, urodżbjny, a 
plentiful year. Zły -, a bad year. 
Rok rocznie, every year;everyone 
year; one year, with another. - za 
rokiem idzie , rok po roku ubie- 
ga, upływa, lata upływają, 
years pass away fast. Ona ma dzie- 
sięć lat, she is ten years old. Za- 
chodzić w lata, to be full of years, 
to be (stricken) in years, to grow 
old. Im dalej w lata, tern bliżej 
do grobu, the more thy years, the 
nearer thy grave. = (old term of 
Law),a summons, subpoena, cit- 
ing or citation to appear before the 
court. ROKI, pZ. the quarter-ses- 
sions, the four terms of the year, 
see SĄD, SĄDY. 
ROKICINA,v, s.f. osier,wicker, 
water-willow; osier-plot. 
ROKITA, v, s.f. sand-willow. 
ROKOSZ, u, 3. m. Hist, of Pol. 
rebellion, sedition, mutiny. 
ROKOSZANIN, A, s.m. (pl. 
ROKOSZANIE, an), Hist, of Pol. 
a seditious citizen. 
ROKOWAĆ, kuję, vMmp. to 
deliberate, to hold a council, see 
NARADZAĆ SIĘ, RADZIĆ. = to 
promise; to foretell, to forebode , 
to portend. - nadzieję, to raise 
expectations, to put in some hope. 
- komu zwycięztwo, to foretell 
a victory to one. - sobie co, to 
flatter one's self with a thing, to 
hope for it. = (at chess), to castle. 
ROLA, i, s.f. (accus. ROLĘ), 
part, character in a play. Dobrze 
gra swoję rolę, he plays his part 
very well. On gra pierwsze role, 
he acts the principal parts. Wielką 
grać rolę, fig. to bear a conspic- 
RON 
uous part. = (accus. ROLĄ), 
ploughed field. Uprawiać rolą, to 
till or cultivate the ground. Orać, 
gnoić, zasiewać rolą, to plough, 
manure and sow the field. 
ROLNICA, t, s.f. (a plant), 
field-madder. 
ROLNICTWO, A, Ś. n. agricul- 
ture. husbandry. Lubić -, kochać 
się w rolnictwie, to be fond of 
agriculture. Zachęcać, wspierać 
-, to promote agriculture. Zna 
się na-wie, he is well acquainted 
with husbandry. 
ROLNICZY, A , E, agricultural. 
ROLNIK, a, s.m. agriculturist, 
husbandman. 
ROLNY, a, E, of the field, of 
the ground. Gospodarstwo -e, 
husbandry. Pole -e, arable field. 
ROMAN , u, s. m. (a plant), 
euphorbia, cypress-spurge. RO- 
MANEK, nku , s. m. sun-spurge. 
ROMANS, u, s.m. romance, 
tale, novel. Romanse Waltera 
Skotta, Walter Scott's novels. Pi- 
sarz romansów, a romance-writer. 
Lubić czytać romanse, to be fond 
of tales, novels. = love affair, love- 
suit, one's love, intrigue, amour. 
To był jego pierwszy -, she was 
his first love. Życie jego jest -em, 
his life is but a romance. 
ROMANSOWAĆ, suję, v. n. 
z kim, to make love to one, to 
court a girl, to woo her. Całe ży- 
cie romansują, they pass all their 
time in making love. I 
ROMANSOWOŚĆ, ści, s. f. 
romanticness, wildness of scenery. 
= wild or amorous disposition of a 
person. 
ROMANSOWY, a, e, ofa ro- 
mance ; romantic; full of wild or fan- 
tastic scenery. - amorous, Inclined 
to love. -e zdarzenie, a roman- 
tic adventure. Miejsce -e, a ro- 
mantic situation. -e spojrzenia, 
looks full of love or amorous looks. 
-e listy, amorous letters. 
ROMANTYCZNIE, adv. roman- 
tically. 
ROMANTYCZNOŚĆ, ści, S,f. 
romanticness, the character and 
spirit of modern Literature (derived 
from the writers of old metrical 
romances). K lasyczność i -, the 
Classics and the modern Literature. 
ROMANTYCZNY, a , e , roman- 
tic. Widok - y, a romantic sight, 
Miejsce, położenie-e, a romantic 
site. Szkoła -a, the School of mo- 
dern Literature (in contradistinction 
from the Classics). 
ROMANTYK , a, s.m. (pl. RO- 
MANTYCY) , a writer belonging to 
the modern school of Literature. 
RONDEL, dla, s.m. copper- 
pan, sauce-pan. 
RONDELEK, lka, s.m. dim. a 
little copper-pan. 
RONIĆ, ię , v. imp. URONIĆ , 
nię , v.perf. to let fall, to drop, 
to lose. - pierze, to shed the 
feathers, to moult. - łzy, to shed 
tears. - czas , to lose one's time, 
to trifle away one's time. Jeleń ro- 
ROS 
nt, a deer that has cast his horns. 
PORONIĆ, to miscarry, to bring 
forth a child before tiie time. 
RONT, u, s. m. military round, 
patrol. 
ROPA, Y, s. f. pus, matter. - 
ze krwią, sanies, thin matter. - 
w oczach, blearedness. 
ROPAWY, a, e, resembling 
pus or matter. 
ROPlACY, a, e, suppurative. 
ROPIĆ, ię , v. imp. to generate 
pus or matter. - SIĘ, to suppu- 
rate , to grow to pus, to run with 
matter. 
ROPIEĆ,ię, v.n. imp. to gather 
to a head, to run with matter. 
ROPIENIE, a, s.n. suppura- 
tion, gathering to a bead, running 
with matter., 
ROPISTOŚĆ,ści,s./. purulence. 
ROPISTY, A, e , full of pus or 
matter, purulent, mattery. 
ROPUCHA, y,s./1 toad. 
RORATY, ów, s.pl. the first 
mass said at day-break during the 
Advent (four weeks before Christ- 
mas). 
ROSA, y, s. f. dew. 
ROSADA, better ROZSADA, 
v, s. f. set or slip of cabbage, cab- 
bage-plant. 
• ROŚĆ, snę , v. n. imp. to grow, 
see ROSNĄĆ. 
ROŚCIĆ, szczę , v. imp. URO- 
ŚC1Ć, szczę. v. perf. sobie do cze- 
go pretensye, to lay or prefer a 
claim to a thing. - nadzieję, to 
entertain a hope, to flatter one's 
fancy with the most splendid 
hopes. 
ROSIĆ, szę , v. imp. ZROSIĆ, 
szę , v. perf. to bedew, to water, 
to moisten. -- len, to lay out flax 
for bleach in the dew. Lica łzami 
rosić, to shed tears, to weep. 
ROSICZKA,r, s.f. (a plant), 
rosolis. 
ROSISTY, a , E, dewy. 
ROSKOSZ and derivatives, see 
ROZKOSZ. 
ROŚLINA, y, s.f. plant, vege- 
table. Żyć życiem roślin, to do 
nothing but vegetate, to exist mere- 
ly. 
ROŚLINKA, I. s.f. dim. a little 
plant. 
ROŚLINNY, A , E, of plants, 
vegetable, having the nature of 
plants. Królestwo -e, the vege- 
table Kingdom. Sok -j), sap, the 
vital juice of trees and plants. 
ROŚL1NÓPISĄRZ, A, $. m. bo- 
tanist. 
ROŚLINOPISMO,a, s.n. bo- 
tany. 
ROSŁOŚĆ, ści, s. f. large size, 
high stature, tallness. 
ROSŁY, A, E, (said of man, ani- 
mals and plants), large, of a large 
size, tall, high. Rosłe cedry Libanu, 
the high, tall or lofty cedaris of Le- 
banon. 
ROSNĄĆ,nę, v. n. imp. UROŚĆ, 
snę, v. perf. to grow, to grow up ; 
fig. to increase, to be advanced, 
to breed. - w górę, to grow up. 
305 ROT 
- jak na drożdżach, to grow 
fast, to grow visibly. Kapital, 
przychód rośnie, the capital, the 
revenue or income increases, aug- 
ments. Procenta rosną, the in- 
terests increase or run on every 
day. Aż mi serce rośnie z rado- 
ści, my heart is ready to leap for 
joy. Ciasto rośnie , the dough is 
beginning to rise. Rość, uróść 
z czego , to come, arise, rise, 
spring from a thing, see POCHO- 
DZIĆ, WYPŁYWAĆ. 
ROSNIENIE, a , s.n. growth, 
vegetation. 
ROSOCHA, ROSOCHATY, see 
ROZSOCHA, etc. 
ROSÓŁ, ołu, s.m. broth. - 
pożywny, nourishing, rich broth. 
Żyć samym rosołem, to be redu- 
ced to live upon broth. Napić się j 
rosołu , to drink some broth. Ro- 
zebrać się jak do rosołu, fam. to 
pull off one's clothes, to be in 
querpo. 
RÓSPACZ and the derivatives, 
see ROZPACZ. 
ROSTRUCHAN, u, s. m. (old), 
bumper, brimmer, tumbler. 
ROSTRUCHARZ, a, s.m. (old), 
a dealer in horses, horse-dealer. 
ROSYA, vi, s. f. Russia. Ce- 
sarz i Samodzierżca wszech Ro- 
syi, the emperor and autocrat of 
Russia. 
ROS YANIN, A, s.m. (pl. RO- 
SYANIE, n ), a Russian. 
ROSY ANKA, i, s. f. a Russian 
woman. 
ROSYJSKI, A, e, Russian. Ce- 
sarz-i, the emperor of Russia. 
Język -i,theRunsian language. 
Po rosyjsku, after the Russian 
fashion; in the Russian language. 
, ROSYJSZCZYZNA , y, s. f. the 
Russian manners, the Russian lan- 
guage. 
ROSZCZENIE, a , s. n. prawa 
lub pretensyi do czego, the act of 
laying claim to a thing, see RO- 
ŚCIĆ. 
RÓSZCZKA, i, s. f. rod, sprig, 
twig, spray, a small branch. - oli- 
wna, a branch of olive. - czaro- 
dziejska , a conjurer's wand. 
ROSZT, u, s.m. gridiron, grate. 
Piec na rószcie, to roast or broil 
meat upon a gridiron. 
RÓSZTOWAĆ, tuję , v. imp. 
rudę, Min. to roast the ore. 
ROTA, y, s. f. a file of soldiers. 
Pól roty, half a file. Maszerować 
rotami, to march by files. = Ro- 
ta przysięgi, a formulary of an 
oath. = Rota, the chief jurisdic- 
tion of the court of Rome. 
ROTMAN , A, s. m. pilot. 
ROTMAŃSTWO. a, s.n. the 
office of a pilot. 
ROTMISTRZ, a , s. nt. captain 
of horse. 
ROTMISTRZOSTWO, a , s.n. 
the rank of a captain of horse; 
collect, the captain of horse and 
his lady. 
ROTMISTRZOWA, ej, s,f. 
wife of a captain of horse. 
306 
RÓW 
ROTMISTRZÓWNA , t, S.f. 
daughter of a captain of horse. 
ROTOWY, A ,e, of a file (of 
soldiers). Ogień -u, a brisk or 
sharp fire kept up by files of sol- 
diers. 
RÓW, rowu, s.m. ditch. Prze- 
sadzić przez-, to leap over a 
ditch, to leap a ditch clean. Kopać 
-, to dig or sink a ditch. Opasać, 
otoczyć rowem, to surround or en- 
close with a ditch. - do osuszenia 
pól, a drain. 
ROWEK, wka , s. tn. dim. little 
ditch. = groove, notch; chamfer, 
chamfret. Wyrzynać w rowki, to 
chamfer. 
RÓWIEN, see RÓWNY. 
RÓWIEŃ, wnia, s. m. equal. Nie 
ma mu równia w tej sztuce, he 
has no equal in his art. 
ROWIENNICA, RÓWIEŚNICA, 
T, s.f. RÓWIEŚNICZKA, i, s. f. a 
woman of the same age with an- 
other ; female companion, play- 
mate. Jej rówieśnice, the women 
of her age. 
ROWIEŚNICTWO, A,S.n. equal- 
ity of age. 
ROWIENNIK, RÓWIEŚNIK,A, 
s.m. a man of the same age with 
another; companion, play-mate. To 
mój -, he is of the same age with 
me. 
ROAVKOWATY, a, e, grooved, 
channelled, chamfered. 
,. RÓWNAĆ, am, v.imp. ZRÓW- 
NAĆ, WYRÓWNAĆ, am, v. perf. 
to make even, to level. - drogę, 
to make even, level or smooth the 
way; to pad. - stół, to plane a 
table. -aleję, to roll a walk. = 
RÓWNAĆ,ZRÓWNAĆ,to equalize, 
to level. Prawo rolne miało na 
celu zrównać majątki, the agra- 
rian law aimed at levelling fortunes. 
Śmierć nas wszystkich równa, 
death equals all men. - kogo 
z kim, to compare, parallel a man 
with another. Nie można nikogo 
z nim równać, there is no man 
that can be put in competition with 
him. Równać, zrównać komu, to 
come up to one, to equal,to match 
one. RÓWNAĆ SIĘ komu, ZRÓW- 
NAĆ SIĘ z kim, to equal one , to 
be a match for him, to be on a 
level with one. To się śmierci ró- 
wna, fig. there is no bearing it, it 
is quite unsupportable. Równaj 
się! Milit. dress your ranks! 
RÓWNIA, i, s.f. level, plane. 
,- pochyla, an inclined plane. 
Kłaść co z czem na równi, to 
keep on the same level. On się 
kładzie na równi ze wszystkie- 
mi, he puts himself on a level with 
all the world. 
RÓWNIE, RÓWNIEŻ, adv. 
equally, as well as, likewise, alike. 
On ich ivszystkich równie traktu- 
je^ he treats them all alike. Wiem 
że cię ona kocha równie z ży- 
ciem, I know that she lo.ves you as 
well as her own life. Równie po- 
żyteczny jak chwalebny, as useful 
as glorious. Francuzi równie iak 
RÓW 
Anglicy, the Frenchmen as well at 
the Englishmen. Równie uczony 
jak ty, he is as learned as you. 
Również (przecież, wszelako, je- 
nak) go kocham, I like him not 
the less for all that. 
RÓWNIK, a, s.m. Astr, equator, 
the equinoctial line. 
RÓWNIKOWY, a, E, equatorial. 
RÓWNINA ,x, s.f. plain, level 
ground, champaign country.' x 
RÓWNIUCHNY, and RÓWNIU- 
SIEŃKI, RÓWNIUTENKI, RÓ- 
WNIUTKI, a, e, intens. quite 
equal, perfectly equal, very smooth 
or even. 
RÓWNO, adv. equally, evenly, 
smoothly.-ustawić, to set, put 
or lay out by a line. Włosy - u- 
czesać, to comb down or smooth 
down one's hair. -przystawać, 
to fit, tally or suit exactly. - ze 
dniem, as soon as the day begins 
to break, just at the day-break. -• 
ze wschodem słońca, ze słońcem* 
as soon as the sun began to rise, 
just at the rising of the sun. Wszy- 
stko to -, it is all one, it comes alt 
to the same. Wszystko to mi -, 
that is indifferent to me, of no con- 
sequence to me. 
RÓWNOBOCZNY, a, e, equila- 
teral. 
RÓWNOBOK, u, 5. tn. an equi- 
lateral figure. 
RÓWNOBRZMIĄCY, A, e, con- 
sonous. 
RÓWNOCZEŚNIE, adv. at the 
same time, simultaneously, see JE- 
DNOCZEŚNIE, SPÓŁCZEŚNIE. 
RÓWNOGZESNOŚĆ , ści, s. f. 
simultaneousness, see JEDNÓCZE- 
SNOŚĆ, SPÓŁCZESNOŚĆ. 
RÓWNOCZESNY, a, b, simul- 
taneous. 
RÓWNODZIENNY, see RÓ- 
WNONOCNY. 
RÓWNOKĄT, a, s. m. au equi- 
angular figure. 
RÓWNOKĄTNY, a , E, equian- 
gular. 
RÓWNOKSZTAŁTNIE' adv. 
in the same shape, uniformly. 
RÓWNOKSZTAŁTNOŚĆ, set, s. 
f. equiformitv. 
RÓWNOKSZTAŁTNY, A, e, of 
the same shape, uniform. 
RÓWNOLEGLE, adv. parallel- 
iy- . 
ROWNOLEGŁOBOCZNY, a, e, 
parallelogramic, parallelogramical. 
RÓWNOLEGŁOBOK , u , s. m. 
parallelogram. 
RÓWNOLEGŁOŚĆ, ści, s.f. pa- 
rallelism. 
RÓWNOLEGŁOŚCIAN, u, s. m. 
parallelepiped. 
RÓWNOLEGŁY, a, e, parallel. 
RÓWNOLEŻNIK, a , s. m. a 
circle of the sphere parallel to the 
equator. 
RÓWNOMYŚLNOŚĆ, sei, s. f. 
equanimity. 
RÓWNOMYŚLNY, a, e, equa- 
nimous. 
RÓWNONOCNY, a, e, eqdi- 
noctical. RÓŹ 
RÓWNOODLEGŁY, A, E, Mat. 
equidistant. 
RÓWNORAMIENNY, A, E, Mat. 
equicrural. 
RÓWNORODNY, a, e, of equal 
birth; homogeneous, see JEDNO- 
RODNY. 
RÓWNOŚĆ, śct, s. f. equality, 
evennes. - powierzchni, the 
equality of surface. - stopnia, bo- 
gactw , equality of rank, wealth. 
- praw, equality of rights, t- 
w obliczu prawa, equality before 
the Isw. 
RÓWNOWAGA, i, s. f. equilli- 
brium, equipoise. = a level, plum- 
met, plumb. 
RÓWNOWAŻENIE, a, s. n. 
equilibration. = levelling , sur- 
veying. . 
RÓWNOWAŻNOŚĆ, ści, S. f. 
equiponderance. -sił, powodów, 
equipol lence. 
RÓWNOWAŻNY, a, e, equi- 
ponderant, equipollent. 
równoważyć , żę , v. imp. 
ZRÓWNOWAŻYĆ, ŻĘ, v. perf. to 
level, to take the level; fig, to 
equilibrate, to balance equally. 
RÓWNOWAŻYĆ, v.n. to be equi- 
valent, to be tantamount. 
RÓWNOZNACZNY, a, e, see 
JEDNOZNACZNY. 
RÓWNY, a, e, (RÓWIEN is 
sometimes used speaking of per- 
sons) , even, level. Kraj -y, a 
champaign country, see PŁASKI. 
Droga -a, an even way, see U- 
BITY. Styl -y, an even style. = 
equal. Ludzie są -i, all men are 
equal. Równego urodzenia,-y 
urodzeniem, equal in birth. Ró- 
wnym sposobem, in the same man- 
ner, likewise. Równemi nogami 
przeskoczyć, to leap over clean, 
to jump with feet joined. Stopień 
-y, Gram, the positive degree. 
ROZ , a prefix which denotes a 
separation, disruption, dissemina- 
tion, discrimination, disquition, etc. 
and is generally translated into 
English by the Latin prefix dis. 
RÓŻ, u, s. m. rouge, paint, 
cheek-varnish. 
RÓŻA ,.v, s. f. krzak, a rose- 
bush. RÓŻA, kwiat, rose. Polna 
-wild rose-bush , sweet-briar, 
haw-thorn. - psia, dog-rose. - 
czarna, ślazowa, mallow, ŚLAZ. 
Pęk róż, bukiet z róż, a nosegay 
of roses. Pączek róży, a rose-bud. 
Nie ma róży bez kolców, no rose 
without a thorn; no joy without 
WnoyfDziewczę jak-, a girl with 
rosy cheeks or lips, a complexion 
oflili.es and roses. RÓŻA,choroba, 
erysipelas, St. Anthony's fire. 
RÓŻAŃCOWY, a, E,ofa rosary. 
.RÓŻANIEC , ńca , s. m. rosary, 
chaplet, great beads, a pair of 
beads.-odmawiać, to tell one's 
Beads, see KORONKA, PACIORKI. 
Nj do tańca, ni do różańca, prov. 
he is good for nothing. 
i RÓŻANY, a, e, of a rose. Krzak 
•^y, a rose-bush. Wieniec, mt art el? 
•^y, a wreath or garland of roses, 
ROZ 
fig. virginity, maindenhead. Pą- 
czek -y, a rose-bud. Woda -a, 
rose-water. Olejek -y, oil of roses. 
Usta -ę, rose lips. Jagody -e , 
rosy cheeks. 
ROZBACZNIE, adv. after a ma- 
ture deliberation, after considering 
beforehand, see ROZWAŻNIE, 
ROZMYŚLNIE. 
ROZBACZNY, a, e, premedi- 
tated, done with deliberation; con- 
siderate, forecasting, see ROZ- 
WAŻNY, ROZMYŚLNY. 
ROZBAJAĆ, v. jam , perf. fam. 
to spread abroad (a report), to blaze 
abroad or about, to blab out a se- 
cret, see ROZGADAĆ. 
ROZBAZGRAĆ, am, v. perf. to 
spread filth. - SIĘ, fig. to begin 
to scribble. Odkądsię rozbazgral, 
since he began to scribble. 
ROZBĘBNIĆ, ię, v.perf. to pro- 
claim by the sound of the drum; 
fig. to spread abroad (a report). 
ROZBECHTAĆ, am , v. perf. to 
drive on or incite to ill. 
ROZBECZEĆ SIĘ, czę się , v. 
perf. fam. to begin to blubber; to 
burst intoa flood of tears,see ROZ- 
PŁAKAĆ SIĘ. 
ROZBEŁTAĆ, am, v.perf. to 
stir about (a liquor); to adulterate, 
to balderdash. 
ROZBESTWIĆ, ię, v. perf. by- 
ka , Iwa. to put a bull, lion in a 
rage. - kogo, to brutalize one, to 
make one brutal; to give a loose to 
his passions; to make one insolent. 
-SIĘ, to enter (fly, put one's self) 
into a fury; fig. to grow brutal, to 
become like a beast, to give a loose 
to one's passions. 
ROZBIĆ, see ROZBIJAĆ. 
ROZBICIE, A, s. n. break, break- 
ing to pieces. - okrętu, ship- 
wreck. - wojska, rout, discomfi- 
ture, defeat of an army. 
ROZBIEC SIĘ, ROZBIEDZ SIĘ, 
see ROZBIĘGAĆ SIĘ. 
ROZBIEG, u, s. m. dispersion, 
see ROZBIEŻENIE, ROZPIERZ- 
CHNIENIE, ROZSYPKA. - fuli 
speed, see PĘD, ROZPĘD. 
ROZBIEGAĆ SIĘ, gam się, v. 
imp. ROZBIEC SIĘ, ROZBIEDZ 
SIĘ, v. perf. to take a spring or 
run, to retreat a few paces back in 
order to leap over. = (said of ma- 
ny persons running different ways). 
Rozbiegli się służący szukać pa- 
na, the servants ran different ways 
to seek for their master. Rozbiegli 
się po lesie, they scattered all 
over the wood. = (said of horses), 
Konie się rozbiegały , the horses 
ran away. Rozbiegały się kola,. 
fig. they have no respect or regard 
for any body or for any thing. 
• ROZBIEGŁY, A, e, scattered, 
dispersed. 
ROZB1ERĄĆ, am, v.imp. RO- 
ZEBRAĆ ,; biorę , v. perf. kogo, 
to undress one, to pull off one's 
clothes. - SIĘ, to undress one's 
self, to pull one's clothes off. = 
to take to pieces, to decompose, to 
dissect ;fiy. to examine, to discuss 
ROZ 
or debate, to analyse , to scan, to 
try. Rozebrać most, to destroy a 
bridge. - zegarek, łóżko, to take 
to pieces a watch, a bed.- kurczę, 
kuropatwę, to carve or cut up a 
fowl, a partridge. - trupa, to 
dissect or cut up a dead body. - 
kraj , to dismember a country. = 
pomiędzy siebie, to take every 
one a part of a thing. Rozbierzcie 
to pomiędzy siebie., share this 
among you. Febra mnie rozbiera, 
I am in a fit of fever. 
ROZBIERACZ,a, s.m. dissector, 
anatomist. 
ROZBIERALNY, A, e, decom- 
posable. 
ROZBIERANIE, A, s. n. the act 
of undressing, taking to pieces , 
decompounding, analyzing. RO- 
ZEBRANIE SIĘ, ROZBIERANIE 
SIĘ, the act of undressing one's 
self. 
ROZBIJAĆ, AM, v. imn. ROZ- 
BIĆ, ję, v.perf. to break, to dash 
to pieces. - komu głowę, to break 
one's head. - wojsko nieprzyja- 
cielskie, to rout the enemy's army. 
- namiot, to pitch a tent.-sieć, 
to spread a het. - na krzyżu, to 
put to the cross, to crucify. -lód, 
to break the. ice. - po drogach, 
to rob upon the highway, to be a 
highwayman. ROZBIĆ SIĘ, to 
break, to be broken, to go to 
wreck. - się z okrętem , to ship- 
wreck , to suffer shipwreck , to be 
wrecked. Okręt rozbił się o skałę, 
the ship split against the rock. 
ROZBIJANIE, ROZBICIE, A, 
5. n. the act of breaking, routing, 
dispersing. ROZBICIE, rout, defeat. 
- statku, okrętu, shipwreck. 
Rozbijanie namiotów, rozbicie 
namiotu, the act of pitching tents, 
a tent. Rozbijanie podróżnych, 
the act of robbing or rifling travel- 
lers on the high way. 
RORBIÓR, oru, s. m. dissection, 
partition, dismemberment. - Pol- 
ski, the dismemberment or par- 
tion of Poland. - disquisition, 
analysis, examination, discussion. 
- chemiczny, chemical decompo- 
sition. - matematyczny, matema- 
tical analysis. - gramatyczny, 
grammatical analysis or parsing. 
ROŻBIOROWY, a, e, relating to 
a partition or dismemberment; 
analytical. Metoda-a, analytical 
method. Badanie -e, analitical 
investigation. 
ROZBITEK, tka, s. m. wrecked, 
shipwrecked; wreck, fragment, 
shiver. Rozbitkiwojska, the wreck 
of an army. 
ROZBITY, a,e, broken; wrecked, 
shipwrecked. 
ROZBÓJ, ojd , s. m. robbery on 
the highway. - morski, piracy. 
- popełnić, to commit a robbery 
on the higway. Poskromić rozbo- 
je , to put down robberies on the 
highway. Rozbojem się bawić, to < 
rob upon the highway. Rozboje 
panowały na morzu, the sea waj 
infested with pirates; 
307 ROZ 
ROZBÓJNICTWO, A, S. n. trade 
of a robber or pirate. 
ROZBÓJNICZY, a, E, of a rob- 
ber , of a pirate ; predatory, pira- 
tical ; robber-looking. Okręt -y, 
a privateer. 
ROZBÓJNIK , a, s.m. robber, 
highwayman, bandit.- morski, 
sea-robber; pirate, buccanier. Ban- 
da rozbójników, a band or gang 
of robbers. Herszt rozbójników, 
the ringleader of a gang of robbers. 
ROZBÓJSTWO, a, s. n. brigan- 
dage- 
ROZBOLEĆ, ję , v. n, perf. to 
cause a violent pain. Głowa mnie 
rozbolała, I have a violent or 
severe head-ache. - SIĘ, to fall 
ill; fig. to moan, to wail, to lament. 
ROZBRAT, v, s.m. breach of 
friendship; renunciation, resigna- 
tion. - z kim uczynić, to fall out 
withone. Uczynić z czem-, to 
give over a thing, to renounce, 
resign of disclaim it. 
ROZBROIĆ, ję, v.perf, ROZ- 
BRAJAĆ, am, v. imp. to disarm. 
Gubernator miasta rozbroił mie- 
szkańców , the governor of the 
town disarmed the citizens. Roz- 
broić czyj gniew, to appease one's 
anger, to allay his resentment. 
ROZBROJENIE , ROZBRAJA- 
NIE , A, s. n. the act of disarming. 
ROZBROJONY, a, e, disarmed. 
- jej prośbami, jej płaczem, his 
anger having been appeased by her 
entreaties, by her tears. 
ROZBRONIĆ.nię, v.perf. ROZ- 
BRANIAĆ, am, v. imp. to part 
those who fight. 
ROZBRYKAĆ SIĘ, am,u. perf. 
(said chiefly of animals), to begin to 
frisk. Konie nam się rozbrykały, 
the horses took fright and ran away 
with our carriage.=fig.to run loose 
from restraintto be refractory. 
ROZBUDZIĆ, dzi?, a. perf. 
to awake, to rouse from sleep. Jak 
skoro raz zaśnie, trudno go-, 
when once fairly asleep, it is im- 
possible to awake him. Rano o pią- 
tej przyszli mnie -, they came 
and awaked me at five o'clock this 
morning, see BUDZIĆ, OBUDZIĆ, 
ZBUDZIĆ. 
ROZBUJAĆ , jam, v. perf. to 
swing , to give a swing. - SIĘ , 
fig. to break loose from restraint, 
to grow licentious. 
ROZBUJAŁY, A,E, waving to 
and fro ; fig. loose; disordered, 
disorderly, licentious, unruly. 
ROZBURZYĆ, bzę, v.perf. to 
destroy, to demolish, to dismantle. 
ROZBURZENIE, a, s. n. de- 
struction, demolition. 
ROZCHEŁZNAĆ, am, see ROZ- 
KIEŁZNAĆ. 
ROZCHÓD, oou, s. m. expense, 
expenditure, see WYDATEK. 
ROZCHODN1K, a, s. m. (a 
plant), orpine. - pospolity, house- 
leek , jubarb. 
ROZCHODZIĆ, dżę, a. perf. 
to stretch by wearing (as a pair of 
shoes). ROZCHODZIĆ SIĘ, to 
308 
ROZ 
stretch one's legs, to be set a going. 
Jak się rozchodzę, tobym cały 
dzień chodził, when once I am 
fairly on my legs, I might walk the 
whole day. 
ROZCHODZIĆ SIĘ, v.imp. RO- 
ZEJŚĆ SIĘ, v.perf. to go different 
ways, topart, to separate, to break 
up. Wtem miejscu, drogi rozcho- 
dzą się na różne strony, in this 
place, the roads fork, separate or 
branch off in different directions. 
Dopierom się z nim rozszedł, I 
have left him just now. Po chwili ro- 
zeszła się kompania, after a little 
while the company broke up. = to 
spread. Rozeszła się o tern po- 
głoska po całym kraju , the 
report of it has spread through, 
all 4he country or all over the" 
country. Rozchodzić się daleko, 
to spread far and wide. = to be 
expended or spent, to run out. 
Prędko rozchodzą się pieniądze, 
money is soon spent.-Rozejść się 
0 co, to break a bargain, a treaty, 
for some reason. O cóż się roze- 
szło ? what was the reason of your 
having broken the bargain? 
ROZCHOROWAĆ SIĘ, ruję, 
v.perf. to fall dangerously ill. 
ROZCHWIAĆ, wieję , v. perf. 
to put out of joint; fig. to baffle or 
disappoint one's undertakings. - 
wesele, małżeństwo, to break off 
a match. ROZCHWIAĆ SIĘ , to 
come out of joint; fig. to vanish 
into smoke, to come to nothing. 
Sejm się rozchwiał, the diet broke 
up without having come to any 
resolution. Rozchzoialy się wszy- 
stkie nasze nadzieje, all our ex- 
pectations or all our fine hopes 
vanished away. ' 
ROZCHWYCIC,cę,ROZCHWY- 
TAĆ, am , v.perf. ROZCHWYTY- 
WAĆ , uję , v. imp. (said of many 
persons), to snatch and carry away. 
Kiedy trzęsą drzewo, dzieci roz- 
chwytują owoce, when the tree is 
shaken , children scramble for the 
fruit. Rzucić co między ludzi że- 
by rozchwycili, to make people 
scramble for a thing. 
ROZCIĄĆ , etnę , v. perf. ROZ- 
CINAĆ, am, v.imp. to cut asunder. 
ROZCIĄG, u, s.m. extension, 
expanse, extent. 
ROZCIĄGAĆ, am , v.imp. ROZ- 
CIĄGNĄĆ', nę, v.perf. to stretch, 
to extend, to distend, to spread. 
Rozciągać sukno, to stretch the 
cloth in breadth. Rozciągnąć 
płaszcz, dywan, to spread a 
cloak, a carpet.- skrzydła, to 
stretch or spread the wings. - 
wojsko, to spread or extend one's 
army. - panowanie, to extend 
one's power. - znaczenie wyra- 
zu , to stretch or extend th§ sense 
or signification of a wordj ROZ- 
CIĄGAĆ SIĘ, ROZCIĄGNĄĆ SIĘ, 
to stretch or extend one's self. 
Rozciągnął się na murawie, he 
stretched or laid himself at full 
length upon the grass. Rozciągać 
się nad czem, to dwell, enlarge or 
ROZ 
expatiate upon a thing. - z czyją 
pochwałą, to launch out into one's 
praises , to sing his praises. Złoto 
rozciąga się pod miotem , gold 
is spread under the hammer. Żyły 
rozciągają się po calem cielone 
veins spread themselves through 
the whole body. Grunta jego roz- 
ciągają się aż do tego miejsca , 
his estate- reaches as far as that 
place. Jakdaleko wzrok się roz- 
ciąga » gl°s się rozciąga, as far 
as one's sight or voice can reach. 
Jego potęga nie rozciąga się tak 
daleko, his power does not extend,, 
reach or go so far. 
ROZCIĄGANIE , a , s. n. the act 
of stretching, spreading, extend- 
ing. 
ROZCIĄGŁE , adv. widely, ex- 
tensively, prolixly, diffusedly. 
ROZCIĄGŁOŚĆ, ści, s.f. wide- 
ness, extent, extension, expansion;, 
prolixity, diffusion. 
ROZCIĄGŁY, a, e, wide, exten- 
sive ; prolix, diffuse. 
ROZCIĄGNIENIE , A , S. n. 
stretch, extension. 
ROZCI ĘC1E, a , s. n. the act of 
cutting asunder; cut, slash. 
ROZC1ECZ, v, s. f. ROZCIEK, 
u,s. m. thaw, thawing weather; 
splashy roads rendered impassable 
by the meltingof the snow inspring. 
= dissolution, fluid. 
ROZCIEKŁY, a, e, melted, dis- 
solved, liquefied. 
ROZCIERAĆ, au, v.imp. RO- 
ZETRZEĆ, tre, v.perf. to grind, 
to pound, to triturate, to commi- 
nute. - farby, to mix colours. = 
to remove a stiffness by rubbing 
the place. 
ROZCIERANIE, ROZTARCIE, 
a, s. n. the act of grinding. = the 
act of removing a stiffness by rub- 
bing the place. 
ROZCIĘTY, a, e , cut asunder; 
cleft, split, slashed. 
ROZCI EŻ, NA ROZC1EŻ, adv. 
wide open. Odemknąć drzwi nd 
-, to throw open the door. Stać 
na -, to stand wide open. 
ROZCINAĆ, see ROZCIĄĆ. 
ROZCISKAĆ, ROZC1SNĄĆ, see 
ROZRZUCAĆ. 
ROZCISKAĆ, am, v. imp. ROZ- 
CISNĄĆ , Inę , v.perf. to stretch 
by pressing or stamping upon. 
ROZĆWIERTOWAĆ, tuję, t& 
quarter, to cut into four pieces. 
ROZCZAROWAĆ„»uję, v.perf. 
to'break the spell. 
ROZCZEPIAĆ, am,v.imp. ROZ- 
CZEP1Ć, ię , v. perf. to hang out, 
to spread. 
ROZCZEPIERZAĆ, am, v.imp. 
ROZCZEPIERZYĆ, rzę, v.perf. 
to stretch. Rozczepierzyć ręce, 
to stretch or extend one's hands. 
- skrzydła, to spread the wings. 
- nogi, to spread one's legs. 
ROZCZESAĆ,szę, v.perf. ROZ- 
CZESYWAĆ, suję, v. imp. włosy, 
to disentangle or comb out one's 
hair; to comb asunder. 
ROZCZŁONKOWAĆ, xwę, V. ROZ 
perf, to dismember or cut the 
limbs, to dissect a dead body. 
ROZCZŁONKOWANIE, a, s.n. 
dissection, dismembering. 
ROZCZOCHRAĆ, am, v.perf. 
to dishevel. 
ROZCZOCHRANY, a, E, dishev- 
elled. Z rozczochranemi włosa- 
mi, with dishevelled hair. 
ROZCZULIĆ, lę , v.perf. ROZ- 
CZULAĆ, am, v. imp. to move to 
tears (to pity),to melt.Łzy jego roz- 
czuliły mnie, his tears have melt- 
ed my hear|. On jest nie ubłaga- 
ny, nic go*rozczulić nie może, 
he is inexorable , nothing can melt 
him. - SIĘ, to be tenderly moved, 
to melt. - się do łez, to melt 
into tears. 
ROZCZULAJĄCY, a, e, moving 
to tears, pity, tenderness, compas- 
sion. Mowa -a, a moving or melt- 
ing discourse. 
ROZCZULANIE , A, s.n. the act 
of moving to love, pity, tenderness. 
ROZCZULENIE, a , s. n. tender 
emotion. 
ROZCZYN, u, s.m. ferment, 
yeast. Chim. dissolvent, dissolver. 
ROZCZYNA, y, s. f. leaven, 
leavened dough. 
ROZCZYNIAĆ, am, v.imp. ROZ- 
CZYNIĆ , ię , v. perf. mąkę , cia- 
sto, chleb, to leaven or ferment the 
dough. - wapno, gips, to wet 
or mix plaster, to plash mortar. 
ROZCZYNIAJĄCY, a , e, Chim. 
dissolving, dissolvent. 
ROZCZYNIANIE, ROZCZYNIE- 
NIE, a , s.n. the act of leavening 
or fermenting the dough. 
ROZCZYNIONY, A, E, leavened; 
dissolved, diluted. 
ROZCZYNOWY,a,e, of a leaven; 
of a dissolver. 
ROZCZYTAĆ SIĘ, am się, v. 
perf. to acquire a clear idea of the 
subject by an attentive perusal. 
Jeszezem się nierozczylał w tern 
dziele, I have not yet read that 
work with due attention. 
ROZDAĆ, see ROZDAWAĆ. 
ROZDĄĆ, see ROZDYMAĆ. 
ROZDAJĄCY, a, e, giving away, 
distributing , dealing out. - kar- 
ty, dealing the cards. 
ROZDANIE, see ROZDAWA- 
NIE. 
ROZDANY, A, e , given away, 
distributed, dealtout. 
ROZDARCIE, a, s. n. a rent, 
a cleft; tearing, laceration. 
ROZDARTY, A, e, rent, torn. 
ROZDAROWAĆ, buję , v. perf. 
to spend by making presents to 
many persons. 
ROZDĄSAĆ SIĘ, sam się, v.perf. 
to pout, to grow angry and peevish, 
to be in a great pet. 
ROZDĄSANIE, A, s. n. pouting, 
pet, gruff look. 
ROZDĄSANY, A, E, pouting, 
peevish, looking gruff. 
ROZDAWAĆ, ję, v.imp. ROZ- 
DAĆ, dam, v.perf. to give away, 
to distribute, to deal out. -jał- 
mużnę, pieniądze między ubo- 
ROZ 
gich, to distribute alms, money 
among the poor. - karty, to deal 
the cards. - potrawy przy stole, 
to serve at table. 
ROZDAWANIE , ROZDANIE, 
s. n. distribution. - nagród , the 
distribution of prizes. - urzędów, 
the appointment to vacant offices. 
ROZDAWCA, y, s.m. distribu- 
ter, dispenser bestower. 
ROZDAWNICTWO, a, s.n. the 
right of distributing, dispensing, 
conferring or bestowing. - urzę- 
dów, the right of conferring or 
bestowing offices. 
ROZDAWNICZY, A, e, distribu- 
tive. 
ROZDĘCIE, A, s.n. swelling, 
puffing. - żołądka, swelling of 
the stomach. 
ROZDĘTY, a, E, swelled, swol- 
len , puffed. 
ROZDEPTAĆ, pcę, v.perf. ROZ- 
DEPTYWAĆ , tuję , v. imp. to 
crush by treading upon. Rozaepcz 
tego pająka, tread upon that spi- 
der and kill it. Rozdeptać trzewi- 
ki, to tread one's shoes down at 
thp hppR 
ROZDEPTANY, A, e, crushed 
under the foot. 
ROZDŁUBAĆ, bię , v. a. perf. 
to open or make a hole by fumbl- 
ing with one's fingers. 
ROZDMUCHAĆ, ROZDMUCH- 
NĄĆ, chnę, v. perf. to blow asun- 
der, to scatter or disperse by 
blowing. Rozdmuchać 'ogień, to 
blow the fire. - ogień niezgody, 
fig. to fan the flame, to add fuel, 
to keep up or foment discord. 
ROZDOBRUCHAĆ , ROZDO- 
BRUCHAĆ SIĘ, see UDOBRU- 
CHAĆ. . 
ROZDOŁ, dołu, s.m. hollow 
ground, cavity, ravin, precipice. 
ROZDRABIAĆ, ROZDRABIA- 
NIE, see ROZDROBIĆ, ROZDRO- 
B1ENIE. 
ROZDRAPAĆ , pię , v. perf. 
ROZDRAPYWAĆ, puję, v.imp. 
to tear with one's nails, to scratch 
asunder. 
ROZDRAPIEŹYĆ, żymy, v.perf. 
(said of many persons), to plunder 
or pillage one's property. 
ROZDRAŻNIĆ , ię , v. perf. 
ROZDRAŻNIAĆ, am , v. imp. to 
irritate , to exasperate, to incense. 
ROZDRAŻNIENIE, A, S. n. irri- 
tation , exasperation. 
ROZDRAŻNIONY, A, e, irrita- 
ted , exasperated, incensed, en- 
raged. 
ROZDROBIĆ, bię,v. perf. ROZ- 
DRABIAĆ , biam , v. imp. to 
crumble, to divide into small pieces, 
to comminute. 
ROZDROBIENIE, A, s.n. the 
act of crumbling, comminution. 
ROZDRZYMAĆ SIĘ, mię się, 
v. perf. to be drowsy with sleep, not 
to be able to keep one'se yes open. 
ROZDWOIĆ, ję, v.perf. ROZ- 
DWAJAĆ, jam, v. imp. to divide 
into two; fig. to disunite, to make 
people fail out. 
ROZ 
ROZDWOJENIE, a, ł.n. the 
act of dividing into two, bipart- 
ition, bifurcation; fig. disunion, 
division, discord. 
ROZDWOJONY, a, e, divided 
into two; Bot. bifurcated. 
ROZDYMAĆ, mam, v. imp. ROZ- 
DĄĆ, zedmę , v. perf. to swell by 
blowing. Jarzyny rozdymają żo- 
łądek, vegetables puff the sto- 
mach. = to disperse or scatter by- 
blowing. 
ROZDZIAĆ, see ROZDZIEWAĆ. 
ROZDZIAŁ, u, s. m. division, 
separation; breach, disunion; chap- 
ter of a book. Dzieło to jest po- 
dzielone na księgi, a księgi na 
rozdziały, the workisdivided into 
books and the books into chapters. 
Długi, nudny -, a long, a tedious 
chapter. 
ROZDZIAWIĆ, wię, v. perf. 
ROZDZIAWIAĆ, wiam , v. imp. to 
open wide.-gębę, to gape, to yawn. 
ROZDZIAWIONY, a, e, very 
large, wide open.- a gęba, gaping 
mouth.Stać z rozdziawioną gębą, 
to stand gaping. Słuchać z roz- 
dziawioną gębą, to gape and listen. 
ROZDZIELAĆ , am , V. imp. 
ROZDZIELIĆ, łę , v. perf. to 
divide, to distribute, to share, to 
parcel out, to deal out. Rozdzielił 
swój majątek między ubogich, be 
distributed his goods among the 
poor. ROZDIELIC SIĘ, to be divi- 
ded, to separate. Rozdzielili się na 
dwa stronnictwa, they separated 
into two political parties. 
ROZDZIELANIE, ROZDZIELE- 
NIE, a , s. n. the act of dividing or 
distributing; division, distribution. 
ROZDZIELCA, v, s. m. divider, 
distributor. 
ROZDZIELNIE, adv. separa- 
tely, asunder. 
ROZDZIELNIK, a, s. m. dialysis, 
dia resis 
ROZDZIELNOŚĆ, i, s. f. sepa- 
rability, divisibility. 
ROZDZIELNY, a , e, separable, 
divisible. 
ROZDZIELONY, a, e, separated, 
divided, distributed. 
ROZDZIERAĆ, am,V. imp. RO- 
ZEDRZEĆ, drę , v. perf. to tear 
asunder, to rend; to tear to pieces, 
tatters. Rozedrzeć suknię, to tear 
or rend a coat. Arcykapłan roz- 
darł na sobie szaty, the chief 
priest rent his garments. Tygrys 
rozdziera swą zdobycz, the tiger 
rends or worries his prey. Roz- 
dzierać serce, fig. to rend orbreak 
one's heart. ROZEDRZEĆ SIĘ, to 
be torn, rent. Nie mogę się roze- 
drzeć, fam. I cannot do two things 
at the same time , I cannot be in 
two different places at the same 
time. 
ROZDZIERACZ, a, ROZDZIER- 
CA, y, s. m. render, tearer. 
ROZDZIERAJĄCY, A, E, ren- 
ding, tearing. Widok -y, a heart- 
breaking sight. 
ROZDZIERANIE, a, s. n. the 
act of tearing, rending, worrying. 
309 ROZ 
ROZDZIERGAĆ, am , v. imp. 
ROZDZIERGNĄĆ, nę, v.perf. to 
untie, to undo a knot. 
ROZDZIEW, u, s. m. wide open- 
ing of the mouth , gape, yawn. 
ROZDZIEWIAĆ,see ROZDZIA- 
WIĆ. 
ROZDZIEWAĆ, am, v. imp. 
ROZDZIAĆ, dzieję, v. perf. to 
take off the covering. - SIĘ, to 
undress one's self. 
ROZDZWIĘK , u, s. m. sound 
echoed so as to be heard repeatedly, 
resounding. 
ROZEBRAĆ, see ROZBIERAĆ. 
ROZEBRANY, a , E, taken to 
pieces. = cut up, carved, dissected; 
partitioned, dismembered. = un- 
dressed. 
RÓZECZKA, i, s. f. {dim. of 
RÓZGA), small branch., small rod, 
switch, twig, wand. 
ROZEDNIEĆ, nieje, v. n. perf. 
(used impersonally), to peep or 
dawn. Już rozedntalo, it is day- 
light, it is broad day-light. Roz- 
dniewa~, the day breaks. 
ROZEDRZEĆ, see ROZDZIE- 
RAĆ. 
ROZEGNAĆ, gonię, v. perf. 
ROZGANIAĆ, am, v. imp. to drive 
different ways, to scatter, to dis- 
perse, to dispel.- nieprzyjaciela, 
to rout or disperse the enemy's 
troops. Słońce rozgania mgły, 
thmury, the sun dispels the fog, 
the clouds. = see ROZPĘDZIĆ. 
ROZEGNANIE, a , s. h. dis- 
persion. 
ROZEGNANY, a, e, scattered, 
dispersed, dispelled. 
ROZEGRAĆ SIĘ, am się, v. perf. 
to be at play, to be in a humour to 
play; to continue to play double or 
quits. 
ROZEGRANA, nej, s. f. a drawn 
game. 
ROZEGRZAĆ, ROZEGRZANIE, 
ROZEGRZANY, see ROZGRZE- 
WAĆ, etc. 
ROZEGZIĆ, SIĘ, źę się, v. perf. 
fam. to run quite mad with playing 
wild pranks. 
ROZEJM, u, s. m. truce, suspen- 
sion of arms. 
ROZEJMOWAĆ, NUJĘ, v. imp. 
ROZJĄĆ, zejmę, v.perf. to part, to 
separate. -spór, zwadę, to adjust 
a quarrel, to settle, to compromise 
the matter. 
ROZEJMOWANIE, ROZJĘCIE, 
A, s. n. the adjusting or making 
up of a quarrel, an accommoda- 
tion. 
ROZEJMOWY. a, e, of a truce, 
df an armistice. 
ROZEJŚĆ SIĘ, see ROZCHO- 
DZIĆ SIĘ. 
ROŻEK, żka,s. m. dim.ot RÓG). 
Bttle horn. = ear-lrumpet. Jest 
tak głuchy że nie może słyszeć 
bez rożka, he is so deaf that he 
cannot hear without an ear-trnmpet. 
= a cornet of paper. = a horn- 
snuffbox.= dog's ear in a book.= 
Rożki uowadow, horns, antennae. 
ROZEMKNĄĆ, nę, v. perf. 
310 
ROZ 
ROZMYKAĆ, AM, v. imp. to open, 
to widen, to make wider. - SIĘ, to 
open, to unclose itself; to open 
the files. Drzwi się rozemknęły, 
the door opened of itself. 
ROŻEN, źna, s. m. spit. 
ROZENEK, nka, s. m. ROZEN- 
KA, i, s. f. see ROZYNEK. 
ROZEPCHAĆ,ROZEPCHNĄĆ, 
chnę, v. perf. ROZPYCHAĆ, am, 
v. imp. to stretch by thrusting in, 
to distend. - ból na prawidle, 
to strech a boot upon the last. - 
kogo, to cram or stuff one with 
meat. - wieprza, drób, to cram 
or fatten pigs, poultry. Rozpy- 
chać ludzi, tłum, to push or thrust 
people aside, in order to get through 
the crowd. ROZPYCHAĆ SIĘ , to 
cram one's self with meat. 
ROZEPRZĘĆ, prę , v. perf. 
ROZPIERAĆ , am , v. imp. to 
stretch, to distend. - SIĘ , to 
stretch one's self, to loll or lean 
idly. - się z kim o co, fig. to 
struggle, contend or strive with one 
about a thing. - się z kim orę- 
żem, to fight it out with one. - 
się z kim praivem, to sue one at 
law, to go to law with him. 
ROZERWAĆ, wę, v.perf. ROZ- 
RYWAĆ, am, v. imp. to pull or 
tear asunder, to pull to pieces. - 
szyki nieprzyjaciela, to break the 
enemy's ranks. - związki przyja- 
źni, to break the bonds of friend- 
ship.- siły nieprzyjacielskie, to 
draw off the enemy's forces, to give 
or to cause a diversion. - uwagę, 
to draw off or distract the attention. 
- myśl, -SIĘ, to divert one's self 
or take one's diversion. - się po 
pracy, to unbend one's mind after 
the labours of the day. 
ROZERWANIE, s. n. breach, 
disruption, distraction; dissension, 
schism. - umysłu , diversion, 
pastime. 
ROZERWANY, a , E, pulled or 
torn asunder, pulled to pieces; 
distracted, in a state of distraction; 
abstracted, absent in mind; di- 
verted, amused. 
ROZERZNĄĆ,see ROZRZ YNAĆ. 
ROZERZNIĘTY , a , e, cut in 
two (with a knife). 
ROZESCHŁY, a, e, fallen to 
pieces with dryness, leaky. 
ROZESCHNĄC SIĘ, see ROZ- 
SYCHAĆ SIĘ. 
ROZESŁAĆ, see 1. ROZŚCIE- 
LAĆ, 2. ROZSYŁAĆ. 
ROZESŁANIE, see 1. ROZŚCIE- 
LANIE, 2. ROZSYŁANIE. 
ROZESŁAN1EC, ńca , s. m. one 
of the envoys, of the missionaries 
or emissaries. 
ROZESŁANY, A, E, spread, laid 
(as cloth upon the table or a cloak 
upon the ground). = (of many 
persons or things), sent in all di- 
rections, sent every where. 
ROZESPAĆ SIĘ, see ROZSY- 
PIAĆ SIĘ. 
ROZESPANY, A, E, sleepy, 
drowsy, very heavy with sleep. 
ROZETA, Y, s. f. (a knot of 
ROZ 
of ribands in the form of a flower), 
rose. 
ROZETKAĆ , see ROZTYKAĆ. 
ROZETRZEĆ, see ROZCIERAĆ. 
ROZEWRZEĆ, see ROZWIE- 
RAĆ. 
ROZEZNAĆ, am , v. perf. RO- 
ZEZNAWAĆ , ję , v. imp. to dis- 
tinguish, to discern, to discrimi- 
nate. Było tak ciemno, że nie 
można było rozeznać przedmio- 
tów, it was so dark, that one could 
no longer distinguish objects. - 
dobre od złego, to distinguish, 
discern or to know good from evil. 
- prawdę od fałszu, to discern 
truth from falsehood. 
ROZEZNANIE ,a. s. n. discern- 
ment, discrimination; discerning 
faculty, judgment. Nie mieć roze- 
znania, to want discernment, to be 
deficient in discernment. On niema 
żadnego rozeznania, he is a man 
of no discernment. 
ROZEZNANY, a, E, distinguish- 
ed , discerned. 
ROZEZNA WACZ, A, ROZE- 
ZNAWCA, y, s. m. discerner, 
judge; one appointed to take cogni- 
zance of a thing to try a cause. 
ROZEZNAWANIE, a,s. n. the 
act of discerning. 
ROZEZNAWCZY, A, e , called 
upon to take cognizance of a thing, 
to try a cause. Władza -a, dis- 
cerning faculty. 
ROZFAŁDOWAĆ, duję, v.perf. 
to undo the plaits, to unplait. 
RÓZGA , i, s. f. rod, wand, 
switch. Dać dziecku rózgą, wy- 
trzepać rózgą, to whip or flog a 
child. Dostać różgą, to be whipt, 
to get a flogging. To dziecko boi 
się rózgi, that child fears the rod. 
Bez rózgi chłopiec się psuje, 
spare the rod and spoil the boy. 
Kazał go oćwiczyć rózgą, he 
caused him to be whipt. Biegać 
przez rózgi, to rnn the gauntlet. 
Dać, podać na się rózgę, to give a 
rod for one's own breech, to furnish 
arms against one's self. Bózga,fig. 
punishment, chastisment, correc- 
tion. Powinniśmy błogosławić 
rózgę którą nas Bóg karze, we 
must bless the rod, which God 
makes use of for our correction. 
ROZGADAĆ, am , v. perf. ROZ- 
GADYWAĆ, duję, v imp. to tell, 
blaze or spread abroad, to divulge 
or reveal to the world. Nie trzeba 
tego rozgadywac, you must not 
tell it abroad, don't let it go any 
farther. ROZGADAĆ SIĘ, to put 
one's self into a humour of talking, 
to run into a long talk or a great 
many words. Jak się rozgada, 
toby do nocy gadał, once in a fair 
way of talking, he would talk the 
whole day. 
ROZGADANIE, ROZGADYWA- 
N1E, a, s. n. divulging, telling 
abroad. 
ROZGADANY, a, e, divulged, 
spread or blazed abroad. 
ROZGADYWACZ, a, S. W. dl- 
vulger, tale-bearer. ROZ 
ROZGAŁĘZIĆ, żę , v. perf. to i 
divide into branches. - SIĘ, to 
spread branches, to be parted into 
branches, to ramify. 
ROZGAŁĘZIENIE, A, s.n. rami- 
fication. 
ROZGAŁĘZIONY, A , e , branch- 
ed out, parted into branches, rami- 
fied. 
ROZGANIAĆ, see ROZEGNAĆ. 
ROZGARNĄĆ, nę,v.perf. ROZ- 
GARNIAĆ, am, v. imp. to separate, 
to put asunder with the hands , to 
spread every way. 
ROZGARNIENIE, ROZGARNIĘ- 
CIE, a, s. n. the act of separating. 
ROZGARNIENIE, fig. discern- 
ment, judgment, good sense, intel- 
ligence. 
ROZGARN1ONY, A, e, separated; 
fig. prudent, clever, intelligent, 
discerning. Umysł - y, a discerning 
mind. 
ROZGATUNKOWAĆ, kuję, v. 
perf. to sort or divide into proper 
Cl3SSCS« 
ROZGATUNKOWANIE, A, s. n. 
sortment, distribution. 
ROZGINAĆ, am , v. imp. RO- 
ZGIĄĆ, zegnę, v. perf. to straight- 
en or make straight what was bent. 
ROZGŁOS, u, s. m. resounding, 
resonance, echo; fig. a report spread 
far and wide. 
ROZGŁOSIĆ, szę, v.perf. ROZ- 
GŁASZAĆ, am, v. imp. to di- 
vulge, to blaze or spread abroad. 
- czyją sławę, to spread one's 
fame far and wide. 
ROZGŁOSICIEL, a , s. m. divul- 
ger, publisher , spreader. - fał- 
szywych pogłosek, a spreader of 
false news. 
ROZGŁOSZENIE , ROZGŁA- 
SZANIE, s.n. the act of divulging, 
spreading far and wide, blazing 
abroad. 
ROZGŁOSZONY, a , e , re- 
sounding, sonorous, echoing, loud; 
fig. spreading far and wide, famous, 
known to all the world. 
ROZGNIATAĆ, am, v.imp. ROZ- 
GNIEŚĆ,gniotę,v.perf. to bruise, to 
crush.-ciasto, to knead the dough. 
-robaka, to crush a worm'. - co 
w moździerzu, to bruise or squash 
a thing in a mortar. 
ROZGNIECENIE, ROZGNIATY- 
WANIE, a ,'s. n. the act of knea- 
ing the dough; the act of crush- 
ing, bruising. 
ROZGNIECIONY, A, e, kneaded, 
crushed, bruised, squashed. 
ROZGNIEWAĆ, am , v. perf. to 
mage angry, to put In a passion, to 
provoke, to irritate. Czem go roz- 
gniewałeś? what have you done 
to make him angry? - SIĘ, to 
grow angry, to fly or fall into a 
fit of passion.- się na kogo, to be 
angry with one. 
ROZGNIEWANIE , A, s. n. the 
act of making angry; anger, pas- 
sion, provocation. 
ROZGNIEWANY, A , e , made 
angry, provoked, irritated, wrath- 
ful. 
ROZ 
ROZGNOIĆ, ję, v.perf. to make 
to suppurate, to generate pus or 
matter. - SIĘ, to suppurate, to 
grow to pus, to run as a sore. 
ROZGNOJENIE, a, s. n. suppu- 
ration. 
ROZGNOJONY, a, e, running as 
a sore, suppurating, purulent. 
ROZGORZAŁY , a, e, blazing, 
glowing, flaming. -y miłością , 
gnieiuem, inflamed with love, pas- 
sion. -a imaginacya, an over- 
heated imagination. 
ROZGORZEĆ, rzeję, v. n.perf. 
to begin to burn, to take fire; to 
blaze, to glow, to flame. 
ROZGOSPODAROWAĆ, ruję , 
v.perf. czem, to dispose of a thing. 
- SIĘ, see. ROZGOŚCIĆ SIĘ. 
ROZGOŚCIĆ SIĘ, czę się, v. 
perj. to make free as in one's own 
house. Rozgość się, make free, do 
as il you were at home. 
ROZGOTOWAĆ, tuję, v. perf. 
to boil to pieces or rags. 
ROZGOTOWANY, a, e, over- 
boiled. Mięso-e,the meat is boiled 
to rags. 
ROZGRABIĆ, bię, v. perf. to 
rake asunder, to scatter or spread 
with a rake; fig. (of many persons), 
to pillage, to plunder. 
ROZGRANICZAĆ, am, v. imp. 
ROZGRANICZYĆ, czę, v. perf. to 
separate by a boundary line.-dwa 
państwa sąsiednie, to fix the 
boundary line between two neigh- 
bouring states. 
ROZGRANICZENIE, a, s.n. the 
act of settling, fixing or regulating 
the boundary line. 
ROZGRADZAĆ , am , v. imp. 
ROZGRODZIĆ, dzę , v. perf. to 
pull down a fence. = to separate 
by a hedge, fence or a partition- 
wall. 
ROZGRODZENIE, x, s.n. the 
act of pulling down a fence. = par- 
tition-wall. 
ROZGROM, u,s.m. rout, defeat, 
overthrow. 
ROZGROMIĆ, ię, v.perf. ROZ- 
GRAMIAĆ, am, v. imp. to rout, 
to defeat, to overthrow. 
ROZGROMIENIE, a, s.n. see 
ROZGROM. 
ROZGRYŹĆ, zę, v. perf. RO- 
ZGRYZAĆ, am, v. imp. to gnaw in 
two; to bite in two, to break with 
one's teeth. - orzech, to crack a 
nut. 
ROZGRZAĆ, see ROZGRZE- 
WAĆ. 
ROZGRZANIE, A, s.n. warming, 
healing. 
ROZGRZANY, A, e, warmed, 
heated, over-heated. - winem, 
heated by wine. 
ROZGRZEBAĆ, bię, v. perf. 
ROZGRZEBYWAĆ, buję, v. imp. 
to scrape or rake asunder, to rake 
into. Rozgrzebywać groby, to 
rake up the graves. - popioły u- 
marłych, to rake into the ashes of 
the dead. 
ROZGRZESZAĆ, am, v. imp. 
ROZGRZESZYĆ szę, v. perf. to 
ROZ 
absolve, to remit the sins. RO- 
ZGRZESZYĆ SIĘ na co, fig. to 
indulge in a thing, to do it without 
any scruple. 
ROZGRZESZENIE, a,i.n. abso- 
lution , remission of sms. Due-, to 
give absolution. Nie dano mu roz- 
grzeszenia , he was denied abso- 
lution. Dostać-, to obtain abso- 
lution. 
ROZGRZEWAĆ, wam, v. imp. 
ROZGRZAĆ, eję, v.perf. to warm, 
to heat. Tak mu bylo zunno ze 
nie mozna go było rozgrzać, he 
was so cold that he could not get 
warm. Rozgrzać co, to warm again 
Rozgrzej zupę, warm the soup a- 
gain. ROZGRZAĆ SIĘ, to grow 
warm. Rozgrzał się biegając, 
chodząc, he warmed himself again 
by running, he got warm by walk- 
ing. Rozgrzać się, fig. to grow 
hot or angry, to fly into a passion. 
ROZGRZEWANIE, ROZGRZA- 
NIE, A, s.n. the actol warming; 
heating, overheating. 
ROZHUKAĆ, am, v. perf. to let 
loose, to render unmanageable. - 
SIĘ, to run wild and unruly, to 
break loose. Gdy się morze roz- 
hukało , when the sea was raging. 
ROZHUKANY, A, E, broken or 
let loose, wild, unruly, unmanagea- 
ble, untractable. - e wiatry z ry- 
kiem rozdymaly żagle, the winds 
being let loose bellowed in the sails. 
-e namiętności, unruly or un- 
bridled passions. 
ROZHULAĆ SIĘ, lam się, v. 
perf. to live a merry life, to run 
riot. 
ROZHULTAIĆ, ję, v. perf. to 
debauch , to corrupt with idleness 
or by intemperance. - S1Ę, to lead 
a loose, disorderly life, to take or 
follow ill courses, to run into wild 
excesses; to live or lead a lazy life; 
to be addicted or given to drinking, 
to take to drinking. 
ROZJADAĆ, dam, v. imp. ROZ- 
JEŚĆ, jem, v. perf. to eat into, 
through or out, to corrode. - SJĘ, 
to grow furious, to fall into a rage. 
= ROZJEŚC SIĘ, to fali eating, to 
do nothing but eat. 
ROZJADŁOŚĆ, i, s.f. fury, rage. 
ROZJADŁY , a , E , transported 
with rage, furious. Lew - y, a lion 
in a rage. 
ROZJAŚNIĆ, ię, v. perf. ROZ- 
JAŚNIAĆ , am , v. imp. to brighten 
up, to clear up, to lighten up, to 
illuminate. - niebo, to make se- 
rene, to clear the weather. - czo- 
ło, twarz, oblicze, to clear up 
one's countenance or brow. = fig. 
to elucidate, to illustrate, to ex- 
plain. - rzecz, to clear up a dif- 
ficulty. - prawdę, to bring a truth 
to light. -SIĘ, to clear, to bright- 
en, to become clear orbright, to 
grow light. Czas, pogoda, niebo 
rozjaśnia się, the weather begins 
to clear up. Jego oblicze nigdy się 
me -ozjaśnia, that man is so stern, 
that he has a continual frown upon 
his brow. 
311 312 
ROZ 
ROZJAŚNIENIE, a, s.n. the act 
of clearing or making clear. => fig. 
elucidation, illustration, explana- 
tion. 
ROZJĄTRZAĆ, am, v. imp. 
ROZJĄTRZYĆ , trzę , v. perf. to 
exulcerate; fig. to exasperate, to 
irritate, to provoke. Nie wiem kto 
go rozjątrzył na mnie, I don't 
know who has exasperated him 
against me. Zazdrość rozjątrza 
serce, jealousy rankles in the breast. 
- SIĘ, to rankle, to fester. Ra- 
na zaczyna się rozjątrzać, the 
wound begins to fester. = fig. to 
grow exasperated. 
ROZJĄTRZENIE, a, s. n. ran- 
kling, festering; fig. exasperation. 
ROZJĄTRZONY, A, e, exulcera- 
ted, rankled, festered; fig. exaspe- 
rated, irritated, provoked. -e ser- 
ce, a rankling or embittered heart. 
ROZJAZD, u, s.m. (said of many 
persons going different, ways on 
horseback or in carriages), sepa- 
ration, departure. = a body of 
horsemen going the rounds. = 
quail-net. 
ROZJECHAĆ, jadę , v. perf. 
ROZJEŻDŻAĆ, am, v. imp. to run 
over (to throw down and pass over 
with a carriage or on horseback). 
Wóz go rozjechał, the coach ran 
over him, he has been run over by 
a carriage. Koń go rozjechał, he 
was run over by a horse. Rozje- 
chał mu łeb pałaszem, fam. he 
cleft his head with a sword. ROZ- 
JECHAĆ SIĘ, dziemy się, ROZJE- 
ŻDŻAĆ SIĘ, dżamy się , collect. 
to part or separate by going dif- 
ferent ways in carriages or on 
horseback, to break up. Goście 
rozjechali się o piątej z rana, the 
company broke up at five o'clock 
in the morning (every one in a car- 
riage or on horseback). Z Paryża 
wszyscy się rozjeżdżają na lato 
do wód, people leave Paris in sum- 
mer, to go to watering-places. 
ROZJECHANIE, a, s. n. the act 
of throwing one down and passing 
over him with a carriage or on 
horseback. - SIĘ, see ROZJAZD. 
ROZJECHANY, a , e , run over 
with a carriage. 
ROZJĘC1E, a , s. n. sporu, the 
adjustment or accommodation Of a 
ference, arbitration. 
ROZJEMCA, y, s. m. arbitrator, 
umpire, peace-maker. 
ROZJEMCZY, a. E,ofan um- 
pire. Wyrok -y, an umpire's de- 
cree, arbitrement. 
ROZJEMN1E, adv. by arbitra- 
tion. 
ROZJEMNY, a, e, arbitrable. 
ROZIGRAĆ, am, v.perf. to make 
to play, to brisK up.- SIĘ, to grow 
giddy with playing, to do nothing 
but play, to wanton, to play wanton 
tricks. 
ROZIGRANY, A, e , gamesome, 
playful, wanton, hoity-tofty, sport- 
ful, frolicsome. Trzody/-e, skip- 
ping or frisking flocks. Fale-e, 
waves running high. 
ROZ 
ROZINDYCZYĆ, czę , v. perf. 
to make angry or provoke one, to 
bring flush into his face. -SIĘ, 
fam. to be as red as a turkey-cock, 
to flush with anger, see INDYK, 
INDYCZYĆ SIĘ. 
ROZISKRZYĆ, rzę, v. perf. to 
make to sparkle.- SIĘ, to sparkle; 
to glare. Oczy mu roziskrzyły się 
od gniewu, his eyes were sparkling 
with anger. 
ROZISKRZONY, a, e, sparkling; 
glaring. Oczy -e, wzrok -y, eyes 
sparkling with passion. Wzrok-y 
tygrysa, the glare of a tiger's eye. 
RÓZJUCZYĆ, czę, v.perf. to 
take off the pack-saddle. 
ROZJUCZENIE, a, s. n. the act 
of taking off the pack-saddle. 
ROZJUCZONY, a, e, (of a horse, 
mule or camel, whose.pack-saddle 
has been taken off), unsaddled. 
ROZJUSZENIE, a; s.n. rage, ir- 
ritation, exasperation, fury. 
ROZJ USZONY, a , e , grown fu- 
rious, enraged. 
ROZJUSZYĆ, szę, v. perf. to 
enrage, to irritate, to exasperate. 
-S1Ę, to grow furious, to fall into 
a rage. 
ROZKĄSIĆ, szę, v. perf. to bite 
in two, to bite to pieces; to crack. 
ROZKĄSZENIE, a, s. n. the act 
of biting in two. 
ROZKĄSZONY, A, e, bit or bit- 
ten in two. 
ROZKAZ, u,s.m. order, com- 
mand, bidding. - słowny, ustny, 
a verbal order. - na piśmie, a 
written order. Z czyjego rozkazu, 
za czyim rozkazem to robisz ? 
by whose orders do you do that? 
Z rozkazu królewskiego, za roz- 
kazem królewskim, by the king's 
order. Aż do dalszych rozkazów, 
till further orders. Dać, wydać 
rozkaz, to give or issue an order. 
Wykonać, wykonywać rozkaz, to 
execute an order, to do one's bid- 
ding. Usłuchać czyjego rozkazu, 
to obey one's order. Słuchać czy- 
ich rozkazów, to stand under one's 
orders, command, to be under his 
direction. Mieć na swoje rozkazy, 
to have a thing at one's own dis- 
posal. Jestem na twoje rozkazy, 
I am yours to command. Lekka 
jazda odebrała rozkaz natrzeć 
na nieprzyjaciela, the light-horse 
were ordered to press the enemy. 
ROZKAZAĆ, żę, v.perf. ROZ- 
KAZYWAĆ, zCję ,r v. imp. to or- 
der, to command, to hid, to direct. 
Zrobiłem coś ntierozketzał, I have 
done what you have-commaned or 
bidden. Bóg nam rozkazuje ko- 
chać się nawzńjem, God com- 
mands us to love one another. Oj- 
ciec twój rozkazdłci to uczynić, 
your father ordered that you should 
do it. Jenerał rozkazał wojsku 
pomknąć się naprzód, the gene- 
ral ordered his troops to advance. 
Rozkazać zrobić co, aby co zro- 
biono, to order a thing to be done. 
Rokazać komu aby cd zrobił, to 
order, bid or command one to do 
ROZ 
a thing. Rozkazywać w kraju, 
w mieście, na morzu, ter com- 
mand in a country, in the town, at 
sea. Rozkazywać swym namię- 
tnościom , to have the command 
of one's passions. Król rozkazu- 
je poddanym, ojciec dzieciom , 
pan sługom, wódz żołnierzom, 
a prince commands his soldiers, a 
father his children , a master his 
servants and a captain his soldiers. 
ROZKAZANIE, ROZKAZYWA- 
NIE, A , s. n. the act^of ordering, 
ommanding. Nie masz mi nic do 
rozkazania, you have no power 
to command me. Czy masz co do 
rozkazania? have you any com- 
mands? 
ROZKIEŁZNAĆ, nam, v.perf. 
to unbit, to draw the bit. - swoje 
namiętności, fig. to give a loose 
to one'sjiassions. 
ROZKIEŁZNANIE , a , s.n. the 
act ot drawing the bit; fig. disso- 
lution of manners, licentiousness, 
profligacy. 
ROZKIEŁZNANY, a, E, loosened 
from the bit; fig. unbridled, loose, 
licentious, profligate. 
ROZKfSAĆ , sam , v. n. imp. 
ROZK1S1EĆ, ROZKISNĄĆ, snę, 
v. perf. to ferment, to grow sour. 
ROZKISŁY, A , e , fermented , 
leavened , grown sour; fig. lax, 
flabby, flaggy; lazy, supine sloth- 
ful. 
ROZKŁAD , u, s.m. distribu- 
tion, disposition (of the parts of a- 
pian, of ornaments, etc.). - che- 
miczny, chemical analysis. - cia- 
ła na swoje pierwiastki, the dis- 
solution or decomposition of a body 
into its constituent parts. - poda- 
tków, assessment of taxes. 
ROZKŁADAĆ, am, v. imp. ROZ- 
ŁOŻYĆ, żę, v.perf. to take to 
pieces, to disjoin, to dissect, to 
resolve, to decompose. - ciało 
na pierwiastki, to decompose or 
dissolve a body into its constituent 
parts. Chemicy rozkładają przez 
ogień ciała złożone na swe pier- 
wiastki, chimists, by the means 
of fire, resolve mixt bodies into 
their first principles. = to open , 
to lay open, to display, to unfold. 
Rozłożyć cyrkiel, to open a pair 
of compasses. --chustkę, sencelę, 
to unfold a handkerchief,.a napkin. 
- nogi, to Spread, out one's legs. 
= to put iQ order, to distribute. 
Rozłożyć książki na stole, to lay 
or. put books in order-upon a table. 
-^-wojsko po wsiach , po kwate- 
rach , to canton troops, - wojsko 
obozem, to encamp ap army, to 
pitch the camp. --.podatek, to 
asseSS taxes. - wypłatę summy 
na raty, to allow one to pay a sum 
by instalments, to promise to pay 
by instalments. = ROZKŁADAĆ 
SIĘ, ROZŁOŻYĆ SIĘ, to be de- 
composed, to be taken to. pieces. 
To się rozkłada, that can be 
taken to pieces. Rozłozuć się po 
kwaterach zimowych lub letnich, 
to go into winter-quarters or sum- ROZ 
mer quarters. -obozem, to en- 
camp. Wojsko rozłożyło się obo- 
zem tuż pod okiem nieprzyja- 
ciela , the army went and encamp- 
ed within sight of the enemy. 
ROZKLEJAĆ, jam, v. imp. ROZ- 
KLEIĆ, ję, v.perf. to unglue, to 
deglutinate, to make to come off. 
- SIĘ, to unglue, to come off. 
ROZKLEKTAĆ , tam , v. perf. 
komu głowę, to break one's head 
with chattering or clattering. 
ROZKLEPAĆ, pię, v.perf. ROZ- 
KLEPYWAĆ, puję , v.imp. to 
flatten with a hammer, to make 
flat. 
ROZKŁÓĆ, kolę, v.perf. to 
split asunder, to pierce through, to 
open by piercing. 
ROZKOCHAĆ, am, v.perf. to 
inspire with love. - SIĘ, w kim, 
to fall passionately in love with 
one. - się w czem, to be fond o. 
a thing , see ZAKOCHAc S1Ę. 
ROZKOCHANY, A, e, enamour- 
ed, in love with, love-sick, smitten 
with love, see ZAKOCHANY. 
ROZKOŁYSAĆ, szę, v.perf. to 
give a swing, to swing, to move 
backwards and forwards. - dzwo- 
ny, to raise the bells. - kolebkę, 
to rock a cradle. 
ROZKOŁYSANY, A, E, swung, 
agitated, heaved. 
ROZKOPAĆ, pię , v. perf. ROZ- 
KOPYWAĆ, puję, v. imp. to open 
by digging, to dig all over, to make 
wider or even by digging. 
ROZKORZENIĆ, nię, v.perf. 
ROZKORZENIAĆ, am , v. imp. to 
make strike root. fig. to spread, 
to propagate, to diffuse, see ROZ- 
KRZEWIĆ.-SIĘ, to takeorstrike 
root; fig. to spread, to be diffused. 
ROZKORZENIONY,a,e, having 
struck far into the earth; fig. 
spread far and wide, propagated, 
diffused; rooted. 
ROZKOSZ or ROSKOSZ,y, s.f. 
high degree of pleasure, delight. Co 
za -1 what a pleasure! what a de- 
light. Wielka - czynić dobrze, it 
is a great delight to do good. - 
w czem znajdować, to take de- 
light or pleasure in a thing. On 
w tern znajduje -, to - dla nie- 
go , his delight is in..., his delight 
is to.... Tytus był rozkoszą ro- 
dzaju ludzkiego, Titus was the de- 
light of mankind. Zażywać roz- 
koszy, to taste the delights of 
life, to enjoy a pleasing life. - 
Rozkosze zmysłowe,sensual pleas- 
ures, sensuality, luxury. Oddać się 
rozkoszy, to give one's self up to 
pleasures. Zatopić się, pogrążyć 
się w rozkoszach, to plunge one's 
seif into all manner of lewdness, 
to wallow in voluptuousness. 
ROZKOSZNICA , Y, ROZKOSZ- 
NICZKA vi, s. f. a voluptuous wo- 
man , a wanton. 
ROZKOSZNIE, adv. with de- 
light , delightfully, deliciously. Żyć 
-, to live, drink, feed deliciously. 
- śpiewać, tańczyć, to sing or 
dance delightfully. 
ROZ 
ROZKOSZNIK , A, a.rn. volup- 
tuary, sensualist. 
ROZKOSZNOŚĆ, ści, s.f. de- 
lightfulness , delectableness. 
ROZKOSZNY, a, e,delightful, 
delicious. -e miejsce, mieszka- 
nie , a delightful place or abode. 
-y widok, a delightful prospect. 
= voluptuous, luxurious, libidi- 
nous, lewd. 
ROZKOSZOWAĆ, uję, v. n. 
w czem, to give one's self up to 
pleasures, to enjoy a thing. 
ROZKOSZOWANIE, A, s. n. a 
merry delightful lite, the delights 
of life. 
ROZKOSZTOWAĆ SIĘ, tuję 
się , v. perf. w czem, to relish or 
like the taste of a thing after having 
tried it. 
ROZKOWAĆ, ROZKUĆ, kuję, 
v.perf. to flatten with the hammer; 
= konia, to unshoe a horse. - 
kajdany, to unfetter, to loose from 
fetters, to .ke off one's fetters. 
ROZKOWANY, ROZKUTY, A, 
E, unshod; unlettered, loosed from 
the fetters. Oba twoje konie są 
rozkute, both your horses are un- 
shod or without their shoes. 
ROŻKOWATY, a,e, shaped like 
a horn; Bot. corniculate. 
ROZKRACZAĆ, am, v. imp. 
ROZKRACZYĆ, czę , v.perf. no- 
gi. -SIĘ,to straddle.Stac nogi roz- 
kraczywszy , to stand straddling 
or a straddle. Rozkraczywszy się 
chodzić, to go straddling or a 
straddle. 
ROZKRACZONY, A, E, strad- 
dling, a straddle. 
ROZKRADAĆ, dam, v. imp. 
ROZKRAŚĆ, dnę, v.perf. to steal 
many things at different times. 
ROZKRACZENIE, a, s. n. the 
act of stealing many things at dif- 
ferent times. 
ROZKRADZIONY, a, e, stolen, 
robbed, pillaged by many persons 
or by the same person at difierent 
times. 
ROZKRAWAC, wam , v. imp. 
ROZKROIĆ, ję , v. perf. to cut in 
two with a knife. Rozkrawać ser- 
ce , fiy. to break one's heart. 
ROZKRĘCAĆ, am, v.imp. ROZ- 
KRĘCIĆ, cę, v.perf. to unwring, 
to untwist. - bieliznę, i t. d. to 
untwist linen, etc. = to spoil by 
wringing, twisting. 
ROZKROJONY, A, e, cut in two 
with a knife. 
ROZKRUSZAĆ , am , v. imp. 
ROZKRUSZYĆ, szę, v.perf. to 
crumb or crumble, to break in 
crumbs. 
ROZKRWAWIAĆ, am , v. imp. 
ROZKRWAWIĆ, wię , v.perf. to 
blood, to stain with blood, to make 
to bleed - ranę, fig. to open a 
wound afresh, to renew a wound. 
- czyje serce, komu serce, to 
wound or break one's heart, to 
make it bleed. 
ROZKRWAWIENIE, A , S. n. 
the act of blooding, staining with 
blood. 
ROZ 
R0ZKRWAW10NY, a, b, bleed- 
ing, bloody. Serce -e, a bleeding 
heart. Rana -a, a wound still 
bleeding, see ZAKRWAWIONY. 
ROZKRYĆ, ję, v.perf. ROZ- 
KRYWAĆ, am, v.imp. to take off 
(away) the cover, to lay open, to 
uncover. 
ROZKRYTY, a, e, uncovered, 
whose cover has been taken away. 
ROZKRZEWIAĆ, am, v.imp. 
ROZKRZEWIĆ, wię, v.perf. to 
transplant, to propagate, to mul- 
tiply by planting, to increase, to 
breed. - chorobę, to spread a 
disease. - wiarę, to plant the faith 
in a country, to propagate the 
Gospel.- światło, ośiuiatę, nau- 
ki , to spread or diffuse knowledge. 
- SIĘ, to strike or take root; to 
multiply, to increase in number; 
to spread, to be diffused. 
ROZKRZEWICIEL , a , S. m. 
propagator, promoter, spreader. 
ROZKRZEWIENIE, a, s. n. the 
act of multiplying by planting; the 
act oi spreading; diffusing, pro- 
pagation , increase. - wiary, the 
propagation of the faith. 
ROZKRZEWIONY, a, e, multi- 
plied, propagated, spread, diffus- 
ed. 
ROZKRZYCZEĆ SIĘ, czę się. 
v. perf. to fall a bawling. Czego to 
dziecko tak się rozkrzyczało? 
what is that child bawling for ? Że- 
byś tam krzyczał i rozkrzyczał 
się, to nic nie wskórasz, you 
may bawl and bellow as you please, 
you shall get nothing, it is in vain 
for you to bawl and bellow. 
R0ZKRZYŻ0WAĆ, ŹUJĘ, V. 
perf. to strech upon the cross. - 
ręce, - SIĘ, to stretch out one's 
hands. 
R0ZKRZYŻ0WANY, A, E, 
stretched upon the cross. Z roz- 
krzyżowanemi rękami, with one's 
hands stretched out. Leżeć z roz- 
krzyżowanemi rękami, to lie 
prostrate on the ground. 
ROZKUĆ, see R0ZK0WAĆ. 
ROZKUDŁAĆ, am, v. perf. 
włosy, to spread the hair disorder- 
ly, to dishevel. 
ROZKUDŁANY A, E, dishevelled, 
shagged, shaggy. 
ROZKULBACZONY, A , E, un- 
saddled. 
ROZKULBACZYC, czę, v. perf. 
konia, to unsaddle, to take the 
saddle off. 
ROZKUP, v, s. m. towaru, 
quick sale, great demand for a 
commodity. 
ROZKUPIĆ, pimy v. perf. ROZ- 
KUP0WAĆ, ROZKOPYWAĆ , 
pujemy, v. imp. (said of many per- 
sons), to buy up ail. 
ROZKUPIENIE , a, s. n. towa- 
ru , the act ol buying up the whole 
commodity by many persons. 
ROZKUPIONY, a, e, -y towar, 
a commodity bought by many per- 
sons. and which is no more to be 
had. 
ROZKURCZAĆ, am, v. imp. 
313 ROZ 
ROZKURCZYĆ, czę, v. ptrf, to 
to spread or lay even what has 
been shrivelled, cramped or con- 
tracted. 
ROZKWILAĆ, am, v. imp. 
ROZKWIL1Ć,lę,v. perf. to move, 
melt to tears. R0ZKW1LIĆ SIĘ, 
to burst into tears, to break out 
into a flood of tears; to be deeply 
moved or afiected ; to warble. 
ROZKW1LAJĄCY, a, e, moving, 
melting, affecting. 
R0ZKWILEN1E, A, S. n. the 
relenting 01 one's heart, the act 01 
moving or melting to tears. 
R0ZKW1L0NY, a, e, moved or 
melted to tears , weeping bitterly, 
shedding a flood of tears; warbling. 
ROZKWITAĆ, am, v. n. imp. 
ROZKWITNĄĆ, nę, v. perf. to 
blow, to bloom, to blossom. Róże, 
drzewa rozkwitają, cały gaj 
rozkwita, the roses, the trees 
blow, the whole grove blows. Drze- 
wa , kwiaty zaczynają -, the 
trees, the flowers begin to bloom 
or blossom. 
ROZKWITANIE, ROZKWIT- 
N1EN1E, a, s. n. the blowing or 
flowering oi plantsjpg. a flourishing 
state. 
ROZKWITŁY, a, e, full blown, 
blooming. - a piękność, a beauty 
in her bloom or a blooming beauty. 
ROZLAĆ, see ROZLEWAĆ. 
ROZŁĄCZAĆ, am, v. imp. ROZ- 
ŁĄCZYĆ, czę, v. perf. to disjoin, 
to disunite, to divide, to separate. 
- małżeństwo, to divorce or se- 
parate married people. Co Bóg 
złączył, człowiek niechaj nie- 
rozłącza, what God hath joined 
together let no man put asunder. 
ROZŁĄCZYĆ SIĘ z kim, to part 
with one. - się z sobą (of many 
persons), to part, to separate. 
ROZŁĄCZENIE, a , s. m. dis- 
junction, separation, parting. Po 
rozłączeniu się duszy z ciałem, 
after the separation of the soul 
from the body. 
ROZŁĄCZNIE, adv. separately. 
ROZŁĄCZNIE, A, s. m. Gram, a 
hyphen. 
ROZŁĄCZNOŚĆ, ści, S. f. sepa- 
rability, separableness. . 
ROZŁĄCZNY, a, e, separable; 
Gram, disjunctive. 
ROZŁĄCZYCIEL, a, s. m. sepa- 
rator. 
ROZŁADOWAĆ, ruję , v. per/. 
ROZŁADOWYWAĆ, wuję,v.imp. 
to unload, to unlade, to lighten. - 
wóz, towary, to unload a cart, 
goods. 
ROZŁADOWANIE, A, s. n. un- 
loading , unlading. 
ROZŁADOWANY, a, e, un- 
loaded. 
ROZŁAKOMIĆ, mię, v. perf. 
kogo na co, to set one agog for a 
tiling,.to make one's mouth water. 
- SIĘ, to covet or lust after, to 
long for; to grow lickersh. 
ROZŁAMAĆ, mię, v. perf. ROZ- 
ŁAM YWAĆt mCję, v. imp. to 
break in two. - kij,- to break a 
314 
ROZ 
stick. - SIĘ, to break, to be 
broken. 
ROZLANY, A, e, shed, split; 
overspread, suffused. 
ROZLATAĆ SIĘ, ROZLATY- 
WAĆ SIĘ, TUJEMY SIĘ, V. imp. 
ROZLECIEĆ SIĘ,ciemy się,v.perf. 
collect, (said of many birds), to 
fly away different ways; (of many 
persons and animals), to run away, 
to scatter, to scud in different di- 
rections. Rozlecieć się na drobne 
kawałki, to fly in pieces, to be 
shivered, to go to wreck. W proch 
rozlecieć się (of clothes), to be 
worn out to rags. 
ROZŁAZIĆ SIĘ, zimy się v. imp. 
ROZLEZĆ SIĘ, L1Z1EMY się, v. 
perf. collect, (of snakes, worms, 
lice, etc.), to creep or crawl different 
ways; (of men and animals fur- 
nished with feet, and particularly 
of crabs and lobsters), to straggle; 
fig. (of money), pieniądze prędko 
się rozłażą , money is soon spent. 
ROLAŹLE, ROZLAZŁO, adv. 
laxly, loosely; slowly, supinely, 
slothfully, carelessly, indolently, 
sluggishly, slackly. 
ROZLAZŁOŚĆ, ści, s.f. laxness, 
laxity, looseness, slowness, supine- 
ness, slothfulness, carelessness, 
indolence, sluggishness, slackness. 
ROZLAZŁY , a, e, lax, loose, 
flabby; slow, supine; slothful, 
careless, indolent, sluggish, slack. 
ROZLEGAĆ SIĘ, gam się, v. 
imp. to resound, to ring. Glos jego 
rozlega się w lesie, his voice rings 
in the wood. Radosne okrzyki 
rozlegały się w powietrzu, the 
air rang with joyful cries. Odgłos 
trąb rozlegał się w sali, the hall 
rang with the sound of trumpets. 
Sława jego rozlega się po całym 
świecie, his fame resounds through 
all the world, all the earth rings 
with the noise of his exploits, his 
praise is spread abroad far and 
wide. = Rozlegać się, to stretch 
or extend itself. 
ROZLEGLE, adv. widely, ex- 
tensively, far and wide. 
ROZLEGŁOŚĆ, ści, S. f. extent, 
extension, expanse.- kraju, kró- 
lestwa, the extent of a country, of 
a kingdom. 
ROZLEGŁY, A, E, extensive, 
wide, vast. - a równina, -e 
pole, an extensive plain orfield.-c 
państioo, an extensive empire. -e 
wiadomości, extensive knowledge. 
- wyobrażenia, vast and sublime 
ideas. 
ROZLENIĆ, SIĘ, nię się, v. 
perf. to grow or become lazy. 
ROZLEW, u, s. m. overflowing, 
inundation, flood. - rzeki, the 
overflowing of a river. - krwi, 
bloodshed, slaughter. 
ROZLEWAĆ, am, v. imp. ROZ- 
LAĆ, leję, v.perf. to shed, to 
spill. Rozlewać łzy, to shed tears. 
- krew, to shed or spill blood. - 
dobrodziejstwa na cały kraj, fig. 
to shed or bestow blessing upoo-lbe 
wholecountry.ROZLAĆSIĘpo kra- 
ROZ 
ju, to overrun a country. Barba- 
rzyńcy rozleli się po całej ziemi. 
the barbarians overran the face of 
the earth. 
ROZLEWANIE, ROZLANIE, A, 
s. n. the act of shedding, spilling. 
ROZLEWCA, y, 8. m. krwi, 
bloodshedder. 
ROZLEŻĆ SIĘ , see ROZŁAZIĆ 
SIĘ. 
ROZLEŻEĆ się , żęsię, v. perf. 
to become lazy in consequence of 
the habit of lying long a bed; to 
live or abide in idleness. 
ROZLEŻAŁOŚĆ , ści, s. f. the 
habit of lying long abed; sluggish- 
ness , idleness, laziness. 
ROZLEŻAŁY, a, E, slugabed, 
sluggard, sluggish, idle, lazy bones. 
ROZLICZAĆ, am , v. imp. ROZ- 
LICZYĆ , czę , v. perf. to reckon 
singly, one by one, to enumerate; 
to count or tell several sums of 
money. ROZLICZYĆ SIĘ z kim, to 
settle an account with on«. 
ROZLICZNIE, adv. manifoldly, 
variously, diversely. 
ROZLICZNOŚĆ, ści, s.f. mani- 
foldness, multiplicity, variety, di- 
versity. 
ROZLICZNY, a, e, manifold, 
multifarious, various, diverse. 
ROZŁÓG , ogu , s. m. expanse, 
extensive tract, area. = (a plant), 
kidney-wort, navel-wort. 
ROZLOGOWY,a,e,BoL stoloni- 
ferous. 
ROZŁOM, u, s. m. the act of 
breaking in two. 
ROZLOMAĆ, see ROZŁAMAĆ. 
ROZLOT, u,s. m. (said of birds), 
flight in different directions. 
ROZŁOŻYĆ, see ROZKŁADAĆ. 
ROZŁOŻYSTOŚĆ.ścLS.f. exten- 
sion , expansion; Bot. divarication. 
ROZŁOŻYSTY , a , e , wide- 
spreading , extensive; Bot. divari- 
cate , divaricated. 
ROZŁUPAĆ, hę, v. perf. to 
to split open , to cleave in two. 
ROZMACHAĆ, am, v. perf. to 
put in motion by swinging to and 
fro. - SIĘ , to go a good, round 
pace ; to take one's swing. 
ROZMAICIE, adv. diversely, 
differently, variously, severalty. 
ROZMAITOŚĆ,set, s.f. diversity, 
variety.- zdań, przedmiotów, di- 
versity of opinions, minds, objects. 
- farb, kolorów, variety of 
colours. Rozmaitości literackie, 
literary miscellanies. 
ROZMAITY, a, e, diverse, 
various, different, sundry, several 
multifarious. 
ROZMAKAĆ, am, V. n. imp. 
ROZMOKNĄĆ, nę, v. perf. to 
soak, to be steeped, to lie in soak, 
to get wet, drenched. 
ROZMAMAĆ SIĘ, mam się, v. 
perf. fam. to unbutton one's selfie 
the waist, to open one's breast. 
ROZMAMANY, a, e, whose 
breast isopen (said of the women). 
ROZMARNOWAĆ, nuję, v. perf. 
to squander away. Wkrótce roz- 
marnował cały swój majątek, he ROZ 
has squandered his estate in a little 
time, see ROZTRWONIĆ. 
ROZMARSZCZAĆ, AM", V. imp. 
ROZMARSZCZYĆ, czę, v. perf. to 
unwrinkle; to undo the gathers, 
tolds.- czelo, to. smooth one's 
brow,to clear up one's countenance, 
•s- ROZMARYN, p, s."nr. rosemary. 
ROZMARYNOWY, 'a , E , of 
rosemary. 
ROZMARZAĆ , am , v. n. imp. 
ROZMARZNĄĆ, nę, v. perf. to 
thaw, to break up. Rzeka rozma- 
rza, the river is thawed. Lód roz- 
marza, the ice melts, the frost 
breaks up. 
ROZMARZENIE, a, s.n. drowsi- 
ness; sleepiness. 
ROZMARZONY, a, e, winem, 
made drowsy, intoxicated with 
wine, maudled, maudling - snem, 
very heavy, drowsy, sleepy. 
ROZMARZYĆ, rzę, v. perf. (said 
of liquors) to intoxica'e, to make 
drowsy. Tytoń rozmarza równie 
jak wino, tobacco intoxicates as 
well as wine. - SIĘ, napojem, to 
become drowsy with drink. = to 
dream too much. Jak się rozma- 
rzy to pis ze i pisze, if once he 
gives a loose to his fancy he scribbles 
all over. 
ROZMAWIĄĆ, wiAm, v. n. imp. 
to speak, to talk, to converse, to 
discourse. Lubi - z uczonymi, he 
is fond of conversing with the 
learned. - z księgami, z ludźmi 
zeszlychwieków, to converse with 
books, with the dead. Rozmawiali 
z sobą przez godzinę, they have 
been discoursing for an hour 
together. - Rozmawiali z sobą o 
swych interesach, they conferred 
with each other upon their affairs. 
- o różnych rzeczach, to talk of 
several things. -byle o czem, la- 
da o czem, to talk of trifles. ROZ- 
MAWIAĆ SIĘ, ROZMÓWIĆ SIĘ, 
to hold conversation, to enter into 
conversation. Potrafi się rozmó- 
wić po francuzku, he can speak 
French , he can make himself un- 
derstood in the French language. 
Rozmówić się z kim o czem, to 
talk, speak or discourse with one 
of a thing, to talk a matter over. 
ROZMAWIANIE, A , 8. n. con- 
versation, parley, discourse. 
ROZMAZAĆ, źę, v. perf. ROZ- 
MAZYWAĆ, zuję, v.imp. to spread 
by smearing, to smear all over; fig. 
to tell or spread abroad, to di- 
vulge. Nie rozmazu} tego, keep it 
for yourself, don't let it go any 
farther. 
ROZMAZANY, a, e, smeared all 
over; fig, spread abroad,divulged, 
noised abroad. 
ROZMIAR . u, 8. m. measure- 
ment, measuring, mensuration. - 
gruntów, measuring of land or 
surveying, = dimension, size. Trzy 
-y ciała , długość , szerokość i 
grubość, three dimensions of a solid 
body, length, width and depth. 
ROZMIARKOWAĆ , xvję , v. 
perf. to settle, to arrange, to adjust. 
ROZ 
ROZMIATAĆ, am, v.imp. ROZ- 
MIEŚĆ, miOtę, v. perf. to scatter 
sweeping; fig. to^sweep away, to 
scatter, to disperse, to dispel. - 
ciemności, to disperse or dispel 
darkness. Wiatr rozmiata mgłę, 
chmury, the wind dispels the fog, 
the clouds.Nieprzyjacielaw proch 
rozmiotl, he routed or defeated 
completely the enemy's troops. 
ROZMIATANIE, R0ZM1ECE- 
NIE, s, s. n. the act of scattering 
with a broom; fig. dispersion. 
ROZMIECIONY, a, e, scattered 
with a broom, fig. scattered, di- 
spersed, dispelled. 
ROZMIĘKAĆ, am, v. n. imp. 
ROZMIĘKNĄĆ, nę, v. perf. to be- 
coine soft with lying in soak. 
ROZMIĘKCZAĆ, AM, v. imp. 
ROZMIĘKCZYĆ, czę , v. perf. to 
make soft, to mollify in soak. 
ROZMIĘKŁY, a, e, grown soft; 
mollified. Ziemia -a od deszczu, 
the ground soaked or drenched 
with rain. 
ROZMIERZAĆ, am, v. imp. 
ROZMIERZYĆ, rzę, v. perf. to 
measure out; to measure or survey 
land. 
ROZMIERZONY, A, B, meas- 
ured ; surveyed. 
ROZMIESZAĆ, am, v. perf. to 
stir about; to mix, to mingle. - 
wino wodą, to mix wine with 
water. - razem mąkę, cukier i 
jaja, to mingle flour, sugar and 
eggs- . 
ROZMINĄĆ, SIĘ, nę się, v. 
perf. ROZMIJAĆ SIĘ, am się, v. 
imp. z kim, not to meet one. - 
się z prawdą, to swerve from 
truth. 
ROZMNAŻAĆ, AM, v.imp. ROZ- 
MNOŻYĆ, żę, v.perf. to/multiply, 
to increase. -jedną liczbę przez 
drugą, to multiply one number by 
another. - bydło, to breed cattle. 
- SIĘ , to multiply, to increase. 
Króliki rozmnażają się nie- 
zmiernie, rabbits multiply ex- 
ceedingly. 
ROZMNOŻENIE, A, s. n. multi- 
plication, increase. 
ROZMNOŻONY, ROZMNOŻY- 
STY, a, e, multipllcable. 
ROZMNOŻYCIEL, A, 8. m. mul- 
tiplier. 
ROZMOCZENIE , A , s. n. soak- 
ing. 
ROZMOCZONY, a,e, soaked, 
steeped, drenched. 
ROZMOCZYĆ, czę, v. perf. to 
soak, to steep, to drench; to soften 
or mollify by soaking. Deszcz roz- 
moczył ziemię, the rain has soaked 
or drenched the ground. 
ROZMOKŁY, a, e, wet through, 
soaked, drenched. 
ROZMOKNĄĆ, see ROZMA- 
KAĆ. 
ROZMOTAĆ, am, v. perf. nici, 
to reel thread , to gather yarn off 
the spindle; fig. to disentangle, to 
extricate, to unravel. 
ROZMOWA, wy, s.f. discourse, 
converse, conversation, talk. Wejść 
ROŻ 
z kim w -wę, to enter into con- 
versation with one. Skończyć, u- 
ciąć -wę, to break off or inter- 
rupt a conversation. Od czego 
zaczniemy -wę? how shall we 
begin the conversation ? Naprowa- 
dzić na co -±wę, to bring a thing 
into conversation, to turn the dis- 
course to a'thing. Wszczęła się 
- o teraźniejszych wypadkach, 
the conversation fell upon the pre- 
sent events. = colloquy, dialogue. 
Rozmoivy zmarłych Luciana, Lu- 
cian's dialogues of the dead. Roz- 
mowa pomiędzy adwokatem a 
lekarzem, a dialogue between a 
lawyer and a doctor. Erazm ińówi 
w swoich rozmowach, Erasmus 
says in his colloquies. 
ROZMOWNOŚĆ, śct,s.f. talkati- 
veness , communicative disposition. 
ROZMOWNY, a, e, talkative, 
communicative ; clever. 
ROZMROZIĆ, żę, v. perf. to 
unfreeze, to thaw, to melt what 
was congealed, to take the chill off. 
ROZMRUŻYĆ, żę, v.perf. oczy, 
to open one's eyes. 
ROZMYKAC.seeROZEMKNĄĆ. 
ROZMYSŁ, u, s. m. premedita- 
tion, deliberate resolution. Uczy- 
nić co z rozmysłem, to do a thing 
with premeditation, on set pur- 
pose, designedly, wilfully. 
ROZMYŚLAĆ, am, v. imp. to 
muse, to meditate, to contemplate, 
to revolve in one's mind; to weigh, 
to consider. - nad czem, to muse 
on a subject. Nad czem tak roz- 
myślasz? what are you musing on 
there? - nad tajemnicami roli- 
gii, to meditate upon the myste- 
ries of religion. ROZMYŚLIĆ SIĘ, 
to make up one's mind, to resolve 
upon a thing. 
ROZMYŚLACZ, a, s. m. muser, 
contemplator. 
ROZMYŚLAJĄCY, e, A, musing, 
contemplating, meditating. 
ROZMYŚLANIE, a, s.n. musing, 
contemplation, meditation. Życie 
trawić na -aniu, to pass" one's 
life in meditation. ROZMYŚLENIE 
SIĘ, fixed resolve, resolution, de- 
termination. * 
ROYMYŚLNIE , adv. with pre- 
meditation, deliberately, on set 
purpose, designedly, wilfully. 
ROZMYŚLNY, a, e, premedita- 
ted, deliberate, designed, wilful. 
-e zabójstwo, wilful murder. 
RÓŻNIĆ, nię, v.imp. ludzi 
między sobą, to set people at 
variance, to cause a division, to 
set them together by the ears, see 
PORÓŻNIĆ. - SIĘ , to differ, to 
be different, to be unlike. Czło- 
wiek pijany nie różni się w ni- 
czem od zwierzęcia, a drunken 
man differs In nothing fromabrule. 
Różnimy się co do tego, we dis- 
agree on that point, your opinion 
differs from mine. Różnią się i 
godzą ustawicznie, they do no- 
thing but fall out and make friends 
again. 
RÓŻNICA, v, s.f. difference. 
315 316 
ROZ 
discrepance, disparity; distinction. 
- plci, wieku, difference of sex 
or age. Wszystkich w pień wy- 
cięto bez różnicy pici i wieku , 
all were put to the sword without 
distinction of age or sex. Wielka 
między niemi zachodzi -, there 
is a great difference between them. 
To mi nie czyni wielkiej różnicy, 
that makes little or no difference 
to me. 
RÓŻNICZKOWY, a, e, Math. 
differential. Rachunek - y, the 
differential calculus. Ilość -a, a 
differential quantity. 
RÓŻNIE, adv. differently, di- 
versely, severally, in a different 
manner. -o tern mówią, people 
speak of it differently. 
ROZNIECAĆ, am, v.imp. ROZ- 
NIECIĆ, cę, v.perf. ogień, to 
blow the fire; fig. - niezgodę, 
wojnę, to foster, keep up or fo- 
ment discord, to kindle war (into 
a flame).-miłość, to kindle love. 
Dosyć iskry aby rozniecić wielki 
pożar, a little spark is sufficient 
to kindle a great fire. - SIĘ , to 
be kindled, to catch fire. Ogień 
się roznieca, the fire is kindling. 
Wojna roznieciła się w całej Eu- 
ropie , war kindled throughout 
Europe or all Europe kindled with 
war. 
ROZNIEŚĆ, ROZNIESIENIE, 
see ROZNOSIĆ, etc. 
RÓŻNO (used only in compound 
words). 
RÓŹNOBARWNOŚĆ , ści, S. f. 
variety of colours. 
RÓŻNOBARWNY, RÓŻNOBAR- 
WISTY; RÓŻNOFARBNY , a, e, 
of various colours, motley, varia- 
gated. 
RÓŻNOBOCZNY, A, E, having 
unequal sides. Trójkąt - y, scalene. 
RÓŻNOBOK, v,s.m. trapezium. 
RÓŻNOGŁOŚNOŚĆ, ści, s. f. 
dissonance, discordance. 
RÓŻNOGŁOŚNY, A, E, disso- 
nant , discordant. 
RÓŻNOJĘZYCZNY, a,e, of dif- 
ferent languages. 
RÓŻNOKSZTAŁTNOSĆ, ści, s. 
f. multiformity. 
RÓŻNOKSZTAŁTNY, A, e, 
diversiform, multiform. 
RÓŻNOPLEMIENNY,a, e, (said 
of a nation), springing from a 
different stock or engine. 
RÓŻNORAKI, a, e, diverse, 
manifold, multifarious. 
RÓŻNORODNOŚĆ, ści, S. f. 
heterogeneity. 
RÓŻNORODNY, a, e, hetero- 
geneous. 
RÓŻNOŚRODKOWY, a , e, ex- 
centric. 
RÓŻNOSTRONNIE , adv. (ffom 
different sides), in all its different 
bearings. 
RÓŻNOSTRONNY, a,e, (having 
different sides), considering a ques- 
tion in all its different bearings. 
RÓŻNOWIERCA, y, s. m. dis- 
senter, nonconformist; of a different 
creed. 
ROZ 
RÓŻNOZNACZNOŚĆ, ści, s.f. 
difference of signification. 
RÓŻNOZNACZNY, A, E, having 
many different significations. 
RÓŻNOŚĆ, ści, s.f. difference, 
diversity, variety. 
ROZNOSIĆ, szę , v. imp. ROZ- 
NIEŚĆ, niosę, v. perf. to carry 
different ways. - listy, to carry 
letters (as a postman does). - to- 
wary, to carry small commodities 
about the country, toodeal in ped- 
lar's ware. = fig. to spread. - 
plotki, bajki, to spread false re- 
ports , to tell tales out of school, 
to be a tale-bearer. Roznieść czyją 
sławę po świecie, to spread one's 
fame all over the world. Roznieśli 
go na pałaszach, they have cut 
him to pieces with their sabres. 
ROZNOS1CIEL, A, s.m. carrier. 
- listów, postman. - nowin, 
plotek, a tale-bearer, a tale-bear- 
ing person. 
RÓZNY, a, e, different, diverse, 
various, sundry, several. -e na- 
rody mają -e zwyczaje, diffe- 
rent nations have different customs. 
-e osoby mi to mówiły, several 
persons told me so, I heard it from 
several persons. Używać -ych 
środków, to make use of several 
means. Mamy -e przykłady tego 
rodzaju, we have divers examples 
of this kind. 
ROZOCHOCIĆ, cę , v. perf. ko- 
go, to brisk up , to make merry, 
cheeriul, to cheer up , to enliven. 
Chciał nas koniecznie -, he did 
his utmost to brisk us up. Wino 
go rozochoci, wine will brisk him 
up or cheer him up. 
ROZOGNIĆ, nię, v.perf. to blaze 
into a fire, . anę, to inflame a sore. 
- ducha, umysł, wyobraźnią, fig. 
to heat the mind, the imagination. 
ROZORAĆ,rzę, v.per/. to break 
ground with a plough ; to separate 
by ploughing. Rozorał mu czoło, 
fiq. he4deit his forehead in two. 
RÓŻOWAĆ, see RUŻOWAĆ. 
RÓŻOWO, adv. RÓŻOWY, A , 
e , rosed, rosy, vermilion. Lica , 
usta -e, rosy cheeks, rosy lips. 
Kapelusz -y wstążki -e, pink 
bonnet, pink ribands. 
ROZPACZ, Y, s. f. dispSir, de- 
spondency. Pogrążyć w -y, to 
throw or plunge into despair. 
Wpaść w-, to fall in despair. 
Przywieść do -y, to drive to 
despair. Poddawać się, oddawać 
się -y, to give way to despair, to 
give one's self up to despair. - go 
bierze, he is in despair. Z-q, 
in despair, desperately. Wojska 
biły się z -ą, the troops fought 
desperately. Z - y, through or out 
of despair. 
ROZPACZAĆ, v. n. imp. to 
despair, to despond. Nierozpaczaj 
nigdy o miłosierdziu bożem,never 
despair 01 God's infinite mercy. 
ROZPACZAJĄCY, A, E, despair- 
ing; a desperado. 
ROZPACZANIE, A, s.n. despe- 
ration. 
ROZ 
ROZPACZNY, A, e, desperate* 
past hope. Krok -y, a desperate 
attempt. 
ROZPADAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
ROZPAŚĆ SIĘ, dnę się, v. perf. to 
crack, to split, to chap, to burst. 
- na kawałki, to fall into pieces. 
Ziemia rozpada się od skwaru 
słońca, the earth chaps with the 
heat of the sun. = Rozpadać się 
(said of rain or snow). Deszcz się 
rozpadał, it has rained a great 
deal, it rains without intermission, 
the weather is set to rain. 
ROZPADLINA, y, s. f. crevice, 
chink, crack , chap, chasm, cleft, 
fissure. Porobiły „się od posuszy 
-y w ziemi, the drought made 
chaps in the earth. 
ROZPADŁY , a , E, cracked, 
chapt, cleft, splits 
ROZPAJAĆ, am , v. imp. ROZ- 
POIĆ, ję, v. perf. to 'disjoin, to 
unglue. =' to accustom to hard 
drinking. ROZPlć SIĘ, to take to 
drinking, to turn a drunkard. 
ROZPAKOWAĆ .kuję , v. perf. 
ROZPAKOWYWAĆ, wuję, v.imp. 
to -unpack. Towaru muszą być 
rdzpakoivane na Komorze, the 
bales must be opened or unpacked 
at the custom-house. 
ROZPALAĆ , am , V. imp. ROZ- 
PALIĆ, lę, v. perf. to heat, to 
kindle, to inflame. - do czerwo- 
ności, to heat red. -'ogień, ® 
kindle a fire. - zelazo, to heat 
iron. Wino, korzenie, rozpalają 
krew, wine, spice, heat the blood. 
ROZPALIĆ SIĘ, to glow, to be 
glowing, to be redhotjto burn, to 
catch fire. To drzewo nie chce się 
rozpalić, this wood won't catch fire. 
-jię gniewem, miłością, to be 
inflamed with anger, love, to kindle 
with love. - się do czego, fig. to 
be hot upon it, to long ardently to 
get a thing, to set one's heart on it. 
- się do kogo, to fall in love with 
one. 
ROZPALENIE, A, s. n. heating, 
kindjing, inflaming, incandescence, 
ignition. 
ROZPALONY, A, E, heated, 
kindled, inflamed; incandescent, 
redhot, glowing. 
ROZPAMIĘTYWAĆ, tywam, v. 
imp. co, to revolve a thing in one's 
mind, to muse, meditate or reflect 
on it. 
ROZPAMIĘTYWANIE, A, s. n. 
musing, meditation, recollection of 
past events. 
ROZPAPLAĆ, lam, v. perf. to 
blab out or abroad, to divulge. 
ROZPARAĆ, am, v. imp. ROZ- 
PRÓĆ, porę, v. perf. to unsew, to 
unstitch, to rip up.-suknię, pod- 
szewkę,to unsew a coat, the lining. 
Rozproć komu brzuch, to rip up 
(open) one's belly. - SIĘ, to rip, 
to be unsewed. To się rozpora, 
that begins to rip. Ta suknia.się 
rozpróla, that gown wants sewing 
or mending. 
ROZPARTY, A, e, w krześle, 
w powozie, lolling or leaning idly ROZ 
upon a chair, In a carriage, see 
ROZEPRZEĆ. 
ROZPARZYĆ, rzę , v. perf. to 
steep in boiling water, to scald. 
ROZPASAĆ, szę v. perf. ROZ- 
PASYWAĆ, suję ,v. imp. to un- 
gird, to loose the girdle. - kogo 
na rozpustę, fig. to debauch one, 
to corrupt one with lewdness, to 
deprave his manners. - SIĘ, to 
loose one's girdle. - się na wszy- 
stkie zbytki, fig. to indulge in or 
run into all sorts of excesses. - się 
na rozpustę, na wszelkie niego- 
dziwosci, to give one's self up to 
all manner of vices, to lead a lewd, 
licencious or dissolute life. 
ROZPASANIE, a, s. n. obycza- 
jów, looseness of manners, disso- 
lution, dissolute life, licentiousness, 
lewdness. 
ROZPASANY, a,e, ungirt, loosed 
from the girdle; fig. loose, disso- 
lute, licentious, lewd, profligate. 
. ROZPAŚĆ, sę , v. perf. to cram 
with food, to fatten too much. - 
SIĘ, to grow too tat; 2) see ROZ- 
PADAĆ SIĘ. 
ROZPATRYWAĆ, RUJĘ, v. imp. 
ROZPATRZYĆ, trzę, v. perf. to 
look through, to look Into; to take 
a survey; to review , to revise. - 
SIĘ w czem, to examine closely, to 
search or inquire into a thing. Je- 
szczem się w tern dziele dobrze 
nie ro.zpatrzyl, I have not yet 
closely examined this work, I have 
only taken a cursory view of it, I 
only ran over ił; ROZPATRZENIE 
SIĘ, view, survey, close observa- 
tion, close examination. 
ROZPĘD, u, A. m. start (before 
taking a leap). Zatrzymać kogo 
w rozpędzie, to stop one at the 
moment when he starts in order to 
take a leap. 
ROZPĘDZAĆ , dzam , v. imp. 
ROZPĘDZIĆ, dzę, v.perf. to drive 
different ways, to disperse, to dis- 
pel, to scatter. Rozpędzić trzodę, 
to put a flock in disorder. - woj- 
sko, to disperse or rout an army. 
-mgłę, chmurę, to disperse a fog, 
a cloud.- wrzód, nabrzękłość, to 
dissolve a tumour, a swelling. - 
SIĘ, to run with full speed, to run 
amain. - się na koniu, to bring a 
horse to a gallop or to full speed, 
to run at full gallop. Maść rozpę- 
dzająca , a dissolvent ointment, a 
dissolver. 
ROZPĘKAĆ, am, v. n. imp. 
ROZPĘKNĄĆ, nę, v.perf. to burst. 
Bomba rozpękła {się) w powie- 
trzu , the bomb burst it the air. 
Granat rozpękl mu {się) w ręku, 
the grenado burst in his hand. 
Działo rozpękło {się) za drugim 
strzałem, the cannon burst at the 
second shot. 
ROZPĘKNIĘTY, ROZPĘKŁY, 
A, e, burst; split, cracked, slit. 
ROZPĘTAĆ, am, v.perf. konia, 
to take off the locks (of a horse). 
- kogo, fig. to unfetter, to take 
off the fetters, trammels, shackles. 
ROZPIĄĆ, see ROZPINAĆ. 
RGZ 
ROZPTĆ SIĘ , ję się , v. perf. 
ROZPIJAĆ SIĘ, AM się, v. imp. to 
addict one's self or to be addicted 
to drinking, to take to drinking. 
Rozpić się, to turn a drunkard. 
ROZPIECZĘTOWAĆ, tuję, V. 
perf. to unseal , to break or open 
ROZPIERAĆ, see ROZEPRZEĆ. 
ROZPIERZCHŁY, a, e, dispers- 
ed, scattered. 
ROZPIERZCHNĄĆ SIĘ, niemy 
się, v. per/, coiled, to fly different 
ways, to scamper different yvays, to 
scatter or disperse one's self. Woj- 
sko pozbawione odwagi przez 
tyle poniesionych klęsk rozpierz- 
chło się na widok nieprzyjaciela, 
the army quite dispirited by such 
a succession of defeats, dispersed 
themselves at the first sight of the 
enemy. 
ROZPIERZCHNIENIE, A,s. n. 
dispersion. 
ROZPIESZCZAĆ, am, v. imp. 
ROZPIEŚCIĆ, szcżę, v. perf. dzie- 
cko, to spoil a child by too much 
fondling, to make a wanton of a 
child. Rozpieszczasz swoje dzie- 
cko, you fondle or cocker your 
child too much. ROZPIEŚCIĆ SIĘ, 
to be spoiled by too much fondling; 
to grow effeminate. 
ROZPIĘTY, A, E, stretched, 
spread, unfurled. = unbuttoned, 
unclasped. 
ROZPIŁOWAĆ, ję , v. perf. to 
to saw in two. 
ROZPINAĆ, nam, V. imp. ROZ- 
PIĄĆ, zepnę, v. perf. to stretch, to 
spread, to extend. - na krzyżu, 
to stretch upoń the cross.- żagle, 
to unfurl the sail, - namiot, to 
pitch a tent. - sieci, to spread a 
net.-frak, to unbutton one's coat. 
- spinkę, to undo a clasp, to un- 
clasp. 
ROZPISYWAĆ, suję , v. imp. 
ROZPISAĆ, szę, v. perf. listy, to 
write letters to different persons. 
- na kilka rąk, to take or make 
several copies o. a writing. ROZPI- 
SAĆ SIĘ, to continue writing, not 
to cease writing, to write continual- 
ly. Nie chcę się rozpisywać, I 
won't enter into a long description, 
Pll endeavour to be short. 
ROZPŁACAĆ, am, v. imp. ROZ- 
PŁACIĆ, cę , v. perf. sług, robo- 
tników , to pay the wages of one's 
servants or workmen. ROZPŁACIĆ 
SIĘ, to pay to every one what is 
due to him, to settle accounts with 
every one. 
ROZPŁADZAĆ, see ROZPŁO- 
DZIĆ. 
ROZPŁAKAĆ SIĘ , CZĘ SIĘ , V. 
perf. to burst into a flood of tears, 
to melt into tears. 
ROZPŁASZCZYĆ, czę , v. perf. 
to flatten, to make flat. 
ROZPLATAĆ, tam, v.imp. ROZ- 
PLEŚĆ, plotę, v. perf. to untwist, 
to untwine, to unwreath. = Roz- 
pleść co, to blab out (abroad), to 
tell tales.' t 
1 ROZPLĄTAĆ, laczę, V. perf. to 
ROZ 
disentangle, to extricate, to un- 
ravel.- nici, to disentangle threads 
- wlosy, to disentangle the hair. 
ROZPŁATAĆ, ah, v. perf. to 
cleave in two, to. split. - komu 
Zlotoę, to cleave one's head. - ry- 
f, to gut and scale fish. 
ROZPLECIONY, a, e, untwisted, 
untwined, unwreathed. = blabbed 
out, spread abroad. 
ROZPŁÓD, odu, ROZPŁODEK, 
dku, s. m. increased breed. Roz- 
plodek,fam. little ones; young ones, 
brood, covey; a cat's litter, a litter 
of pigs. 
ROZPŁODZENIE, a, s.n. breed- 
ing, procreation, propagation of 
species. 
ROZPŁODZIĆ , dzę , v. perf. 
ROZPŁADZAĆ, am, v. imp. to in- 
crease the breed, to multiply, to 
procreate, to propagate. - potom- 
stwo, to breed or procreate child- 
ren , oilspring. - SIĘ, to breed 
exceedingly, to multiply. 
ROZPŁOMIENIAĆ, am, v. imp. 
ROZPŁOMIENIĆ, nię, v. perf. to 
blow or blaze into a flame. - SIĘ, 
to be all in a flame. 
ROZPŁOSZONY, a,e, scared or 
frightened away. 
ROZPŁOSZYĆ, szę, v. perf. to 
scare away, to put to flight. - go- 
łębie, zwierzynę, to fright or 
frighten away pigeons, the game. 
ROZPŁYWAĆ SIĘ, wam się, V. 
imp. ROZPŁYNĄĆ SIĘ, nę się, v. 
perf. to flow, run or swim in dif- 
ferent directions. = to dissolve or 
melt away. Cukier rozpływa się 
w wodzie, sugar melts in water. 
Gruszka co się rozpływa w gębie, 
pear that melts in one's mouth. 
Rozpływać się we łzach, fig. to 
melt into tears. - się z radości, 
-to be transported with joy, to feel 
inexpressible raptures, to die away 
with pleasure, to be beside one's 
self for joy. - sip z miłości, to 
dissolve into tenderness and love. 
- się nad czem, to be enraptured 
or exceedingly delighted with a 
thing. 
ROZPOCZĘCIE, a , s. n. begin- 
ning, commencement. 
ROZPOCZĘTY, A, E, begun, 
commenced. 
ROZPOCZYNAĆ, nam, v. imp. 
ROZPOCZĄĆ, nę , v. perf. to be- 
gin , to commence. - proces, to 
commences suit at law or proceed- 
ings. - gospodarstwo, to begin 
housekeeping.-wojnę, to open 
the campaign, to take the field. 
ROZPOIĆ, see ROZPAJAĆ. 
ROZPONA, Y, S. f. awning, tilt; 
canopy. 
ROZPONKA, I, s. f. (a plant), 
rampions. 
ROZPOREK, rka , s. m. ROZ- 
PORKA, i, s.f; rent (in a coat), slit. 
ROZPORZĄDZAĆ, AM, V. imp. 
ROZPORZĄDZIĆ, dzę, v. perf. 
to dispose, to regulate, to arrange, 
to settle; to ordain, to decree. ~ 
swemi interesami, tó settle, orfe's 
concerns. NięjMtfę rozporządzać 
317 318 
ROZ 
temi pieniędzmi, I may not dispose 
of this money. Budowniczy dobrze 
rozporządził pokoje tego domu, 
the architect has well disposed the 
apartments of that house. - mają- 
tkiem przez testament, to dispose 
of one's fortune by will. 
ROZPORZĄDZENIE, A, s. n. 
disposition, arrangement, settle- 
ment. = (a term of Law), writ, 
warrant, statute, regulation. Do-a 
czyjego , pod czyjcm -cm, at 
one's disposal. - Boże, the divine 
disposal. Wszystko jest pod -m 
Bozem, every thing is at the dis- 
posal of God. Ostatnie -, last 
will, will. Przez ostatnie swe -, 
by the disposal which he made be- 
fore he died. 
ROZPOSAŻYĆ, żę, v. perf. to 
squander one's wealth in dowries ; 
to waste, to lavish. 
ROZPOŚCIERAĆ, AM, v. imp. 
ROZPOSTRZEĆ, strf;, v. perf. to 
Spread, to stretch out, to extend. 
- dywan na ziemi, to spread a 
carpet upon the ground. - skrzy- 
dła , to spread the wings. - gra- 
nice państwa, to extend the limits 
of the empire. - swą władzę, to 
carry one's authority too far. Drze- 
wa rozpostarły gałęzie, trees 
have spread or set out branches on 
ail sides. - SIĘ, to spread, to 
extend itself; to spread about, to 
endeavour to gain more ground, to 
encroach upon. 
ROZPOSTARCIE, a, s. n. the 
act of spreading, stretching, ex- 
tending. 
ROZPOSTARTY, a , e , spread, 
stretched, extended. Z rozpostar- 
temi skrzydłami, with spread or 
stretched wings. Z -temi rękami, 
with hands stretched out. 
ROZPOWIADAĆ, am, v. imp. 
ROZPOWIEDZIEĆ, wiem, v. perf. 
to tell , to relate all particulars, to 
give a circumstantial account. On 
ci rozpowie drogę, he shall tell 
you your way. = to blab out, to 
tell abroad. 
ROZPOZNAĆ, am, v.perf. ROZ- 
POZNAWAĆ, aję, v.imp. to know 
one from another, to recognise. = 
to discern, to distinguish, to dis- 
criminate. = to take cognizance 
of a [thing. •= Mil. to reconnoitre. 
ROZPOZNANIE, ROZPOZNA- 
WANIE , a, s. n. discernment, 
discrimination judgement. VI ziąsc 
co pod rozpoznanie, to take a 
thing into consideration, to take 
cognizance of a thing. 
ROZPOŻYCZYĆ, czę , v. perf. 
ROZPOŻYCZAĆ, am, v.imp. to 
fend out to many persons. 
ROZPRASZAĆ, see ROZPRO- 
SZYĆ. 
ROZPRAWA, v, s. f. disqui- 
sition, dissertation, discussion, de- 
bate ; tract, treatise. - sądowa , 
judical contest, suit at law.'- wo- 
ienna, decision of a contest by the 
force of arms. Rozprawy w Izbie 
poselskiej, discussions or debates 
rn ihe Chamber of Deputies. 
ROZ 
ROZPRAWIAĆ, am , u n. imp. 
o czem, to enlarge or dwell upon 
a topic, to descant or expatiate; to 
debate or discuss. - rękami, to 
gesticulate, to be too full of action. 
Mów, ale nie rozprawiaj, speak 
but be short. Nie rozprawiaj mi 
tu, none of your arguments, don't 
argue the case with me. ROZPRA- 
WIAĆ SIĘ , ROZPRAWIĆ SIĘ 
z kim, to settle matters with one. 
- się pięścią, to come to handy 
blows. - się drogą oręża, to 
bring or put a contest to the de- 
cision of arms, to try a quarrel by 
dint of sword. - się z kim w są- 
dzie , to plead in a court of law, 
to join issue with one, to take the 
law of one or go to law with him. 
Rozprawią się o tern na placu, 
they are going to fight a duel, they 
are going to try their quarrel sword 
in hand. Niech się sami z sobą 
rozprawią, let them fight it out. 
ROZPRAWIACZ, s,s.m. tattler, 
talker, talkative man. Nudny roz- 
prawiacz , he makes tedious and 
insipid dissertations. 
ROZPRAWIANIE, a , s. n. the 
act of discoursing, enlarging or ex- 
patiating upon; debate, discussion. 
Dla rozprawienia się z sobą, in 
order to decide or make up their 
quarrel. 
ROZPRÓĆ, see ROZPARAĆ. 
ROZPROMIENIĆ, nię, v. perf. 
ROZPROMIENIAĆ, am, v. imp. to 
irradiate, to diffuse rays of light. 
ROZPROMIENIONY, a , e , ir- 
radiated. 
ROZPROŚCIĆ, ROZPROSTO- 
WAĆ , tuję , v. perf. to make 
straight again. 
ROZPROSZENIE, a,, s. n. scat- 
tering, dispersion. - Żydów, the 
dispersion of the Jews. W rozpro- 
szeniu, scatteringly, dispersedly. 
ROZPROSZONY, a, e, scattered, 
dispersed, dispelled. -- squandered 
away, thrown away, wasted. 
ROZPROSZYĆ, szę, v. perf. 
ROZPRASZAĆ, am, v. imp. to dis- 
perse, to dissipate, to scatter, to 
dispel. - Hum, motloch, to dis- 
perse a mob. - wojsko , to dis- 
perse , defeat or rout an army. 
Rozproszę ich pomiędzy poga- 
nów, I shall disperse them among 
the heathens. ROZPROSZYĆ SIĘ 
po całym świecie, to overspread 
the face of the earth, to scatter or 
be dispersed all over the world. 
ROZPROSZYCIEL, a, s.m. scat- 
terer, disperser. -majątku, wa- 
ster, prodigal person, spendthrift 
ROZPRÓTY, a, e, unsewed, un- 
stitched, ript. 
ROZPROWADZIĆ, dzę, v. perf. 
ROZPROWADZAĆ, am, v. imp. to 
lead or conduct different ways. - 
żołnierzy'po kwaterach, to con- 
ductsoldiers to their quarters (each 
of them to that which is assigned 
to him). - wodę po mieście, to 
convey water by pipes to every part 
of the town. = co wodą, to dilute 
in water. 
ROZ 
BOZPRYSKAĆ, ROZPRYSNĄĆ, 
nę, v. perf. to squirt on all sides. I 
= to shiver or dash to pieces, -. 
SIĘ, to be squirted about. = to be 
shivered," to fall in shivers, to be 
flashed to pieces. < 
ROZPRZEDAĆ, dam, v. perf. 
ROZPRZEDAWAĆ, daję , v. imp. 
to sell all by retail, to sell to many 
persons. 
ROZPRZEDAWANIE , ROZ-' 
PRZEDANIE, a, s. n. the act of 
selling by retail. 
ROZPRZĘGAĆ, GAM, v. imp. 
ROZPRZADZ, ęgę, v. perf. konie, 
to take the horses (off), to unteam, 
to unyoke. - małżeństwo, fig. to 
dissolve a marriage , to break off a 
match. - towarzystwo, społe- 
czność, to dissolve all the bonds 
of society. - karność wojskową, 
to relax military discipline. j 
ROZPRZĘŻENIE , a , 5. n. dis- 
solution of manners. - państwa, 
the distracted state of a country. 
ROZPRZESTRZENIAĆ, am, v. 
imp. ROZPRZESTRZENIĆ, nię, v, 
perf. to make wider, to enlarge, to 
widen. -suknię, to make a coat 
wider. = to spread, to extend. - 
granice państwa, to extend the 
limits of the empire. - zakres 
ludzkich wiadomości, to extend 
the sphere of human knowledge. 
, ROZPUK , u, s. m. burst, split. 
Śmiać się do rozpuku, to split 
one's sides with laughing. 
ROZPUKLINA, y, s. f. crevisse, 
split, chink , fissure. - burst- 
eness. 
ROZPUKŁY, a , e , burst, split. 
= bursten. 
ROZPUKNĄĆSIĘ, v.n. to burst, 
to split, to crack. 
ROZPUŚCIĆ, szczę,v.perf. ROZ- 
PUSZCZAĆ , AM, v. imp. to let 
loose, to dismiss, to disband. - 
zgromadzenie, to dissolve an as- 
sembly. - radę, to dismiss a 
council. - wojsko , to disband or 
break up an army = to melt, to 
dissolve; to dilute.-masło, wosk, 
łoj, to melt butter, wax, tallow. - 
farby, to temper colours. = to 
spread, to extend. - korzenie, to 
strike roots. - skrzydła, to spread 
or extend the wings. - włosy, to 
let loose the hair. - żagle to 
spread or unfurl the sail. - fał- 
szywe wieści, to spread false re- 
ports. - konia, to bring a horse 
to a gallop or to full speed. = to 
give a loose. - wodze namiętno- 
ściom, to give a loose to one's pas- 
sions. - wodze imaginacyi, to 
give a loose to one's imagination. 
- gębę, język, to give a loose to 
one's tongue. - SIĘ, to melt or 
dissolve. Sól, cukier rozpuszcla 
się w wodzie, salt, sugar is dis- 
solved in water.= to give one's self 
up tp all manner of vices , to run 
riot. Był to przyzwoity młodzie- 
niec, ale się rozpuścił, he was a 
decent young man, but at last.he 
took to ill courses. 
ROZPUSTA, s, s. f, licence li- ROZ 
centlousness, riot, dissolution, pro- 
fligacy. Życ w rozpuście, to live 
in riot, to run riot. 
ROZPUSTNICA, y, 8. f. an 
abandoned woman, a wanton. 
ROZPUSTNIE, adv. licentiously, 
dissolutely. 
ROZPUSTNIK, a , s. m. a pro- 
fligate man, a rake, a libertine. 
ROZPUSTNY, a , e , licentious , 
dissolute, profligate. 
ROZPUSZCZALNOŚĆ, ści, s. f. 
solubility. 
ROZPUSZCZALNY , a , E, so- 
luble. 
ROZPUSZCZENIE, A, s. n. the 
act of melting or dissolving. = the 
act of dismissing, disbanding. = see 
ROZPUSTA. 
ROZPUSZCZONY, a, e, melted, 
dissolved. = dismissed, disbanded. 
= let loose, flowing. - loose, wild, 
wanton, licentious, dissolute, pro- 
fligate. 
ROZPYCHAĆ, see ROZE- 
PCHNĄĆ. 
ROZPYTAĆ SIĘ, tam się , v. 
perf. ROZPYTYWAĆ SIĘ, tuję 
się, v. imp. to ask for information, 
to get information by asking, in- 
quiring. 
ROZRĄBAĆ, bię, v. perf. ROZ- 
RĘBYWAĆ, buję, v. imp. to hew 
or cut it two, to cleave in two with 
a sword or a hatchet. 
ROZRĄBANIE, a , s. n. the act 
of hewing in two. 
ROZRĄBANY, a,e, hewed, hewn 
or cleft in two. 
ROZRABIAĆ, am, v. imp. ROZ- 
ROBIĆ, ię, v. perf. to undo (what 
was done). - co wodą, .to dilute 
in water. 
ROZRABOWAĆ, bujemy, v.perf. 
collect, to pillage, to plunder. 
ROZRACHOWAĆ, see ROZLI- 
CZAĆ. 
ROZRACHUNEK,.nku, s. m. an 
account settled among many per- 
sons. 
ROZRADOWAĆ, duję , v. perf. 
to rejoice, to delight, to give great 
pleasure.-SIĘ z czego, to rejoice 
or delight m a thing. 
ROZRADOWANY, a, e, rejoiced, 
delighted. 
ROZRADZAĆSIĘ, am się,v.imp. 
ROZRODZIĆ SIĘ, dzę się, v.perf. 
to increase in number, to breed 
exceedingly, to multiply. 
ROZRANIĆ, ię, v. perf. to irri- 
tate a wound or sore , to make it 
fester, rankle. - SIĘ, to fester, to 
rankle. 
ROZRASTAĆ SIĘ, tam się , v. 
imp. ROZROSNĄĆ SIĘ, nę się, v. 
perf. to grow in size, to grow up, 
to shoot up, to strike roots, to 
spread branches. 
ROZRODZENIE, a, s.n. increas- 
ed breed; multiplication of spe- 
cies ; increased family. 
ROZRODZONY, a , e , (of a fa- 
mily), increased, numerous. 
ROZROSŁY, a, e. grown in size, 
big,bulky,stout;(of a tree) spread- 
ing far its roots and branches. 
ROZ 
ROZRÓŻNIAĆ, am, v. imp ROZ- 
RÓŻNIĆ, ię, v.perf. to distinguish, 
to discriminate; to make a diffe- 
rence. 
ROZRÓŻNIENIE, a, s. n. dis- 
tinction, discrimination. 
ROZRUCH, u, s. m. stir, uproar, 
riot, tumult, disturbance, row. 
Wszcząć -, to cause a riot among 
the people. - zrobić , to make a 
riot. Uśmierzyć-, to put down a 
riot. Był -w mieście, there was a 
serious riot in the town. 
ROZRUCHAĆ, am, ROZRU- 
SZAĆ, szę, v. per I", to stir, to set a 
going, to putin motion. - SIĘ, to 
be put in motion, to be busy again, 
to bestir one's self. 
ROZRYĆ, ryję, v. perf. to spoil 
or destroy by digging into the earth 
(as wild boars and hogs do). 
ROZRYWAĆ, see ROZERWAĆ. 
ROZRYWKA , i, s. f. diversion, 
dissipation, pastime, recreation. 
RÓZRZĄDZAĆ , am , v. imp. 
ROZRZĄDZIĆ, DZĘ, v. perf. to 
manage, to conduct. = to dispose, 
to order, to command. = to put in 
order, to settle. 
ROZRZĄDZENIE, A,s.n. ma- 
nagement conduct. - disposal, 
command. = disposition, arrange- 
ment , settlement. 
ROZRZEDZAĆ, am, V. imp, 
ROZRZEDZIĆ, dzę , v. perf. to 
thin, to make thin, to rarify; to 
dilute. - płyn jaki, to make thin- 
ner or less thick a liquid. 
ROZRZEDZANIE, A, s. n. rare- 
faction.- powietrza, the rare- 
faction of air 
ROZRZEWNIAĆ, am. v. imp. 
ROZRZEWNIĆ, MIĘ, v. perf. to 
move to tears, to draw tears from 
one's eyes. - SIĘ nad czem, to 
be moved to tears, to be deeply 
affected with a thing. 
ROZRZEWNIAJĄCY, a, e, mov- 
ing to tears, affecting, touching. 
ROZRZEWNIENIE, a, s. n. 
tender emotion. 
ROZRZEWNIONY, a, e, moved 
to tears, deeply affected. 
ROZRZUCAĆ, cam, v. imp. 
ROZRZUCIĆ, cę, v. perf. to throw 
here and there, to throw about, to 
scatter about. - gnój na polu, to 
spread dung upon the field. Ta 
strzelba rozrzuca, that gun 
spreads shot. = fig. to throw 
away, to lavish, to squander. - 
pieniądze, to throw away one's 
money.-podarki, to be too lavish 
of presents. = to pull down, to 
destroy.- most, to break a bridge. 
- dom, to pull down a house. 
ROZRZUCENIE , A, s. n. scat- 
tered state, dispersion. W rozrzu- 
ceniu , scatteringly, dispersedly. = 
the act of breaking, demolishing. 
ROZRZUCONY, a, e, thrown 
here and there, scattered about. = 
thrown away , lavished, squan- 
dered. = broken or pulled down, 
demolished. 
ROZRZUTNICA, Y, s. f. a pro- 
digal woman. 
ROZ 
ROZRZUTNIE, adv. prodigally, 
profusely, lavishly. 
ROZRZUTNIK, a, s. m. squan- 
derer, spendthrift. 
ROZRZUTNOŚĆ, ści, s. f. pro- 
digality, profusion, lavishness. 
ROZRZUTNY, a, e, prodigal, 
profuse, lavish., 
ROZRZYNAĆ, am, v. imp. 
ROZERZNĄĆ, nę, v. perf. to cut 
in two (with a knife). 
ROZSADA, ROSADA, Y, s. f. 
a plant of cabbage. 
ROZSĄDEK , dku , s. m. sense, 
judgment, reason, discernment. 
Zdrowy -, good sense. Zdaję się 
na twój-, I leave or put it to your 
judgment. 
ROZSĄDNIE, adv. sensibly, 
judiciously, reasonably. - mówi, 
działa, he speaks, acts sensibly. 
ROZSĄDNOŚĆ,ści,s./'. sensible- 
ness, reasonableness. 
ROZSĄDNY, a, e , sensible, ju- 
dicious, reasonable.-człowiek,- 
i ludzie, a sensible man, sensible 
people. 
ROZSADZAĆ, am , v. imp. ROZ- 
SADZIĆ, dzę, v. perf. to set or 
put in different places, to displace; 
to plant (trees) in different places. 
Rozsadzić gości u stołu, to place 
company at table. Trzeba ich roz- 
sadzić, we must place another, a 
person between them.=to burst, to 
blow up. Rozsadzić skałę pro- 
chem , to blow up a rock with gun- 
powder. 
ROZSĄDZAĆ, am, v. imp. ROZ- 
SĄDZIĆ, dzę , v. perf. to decide, 
to determine. - sprawę, to pass 
or pronounce a sentence. - spór, 
to settle or make up a difference. 
ROZSĄDZENIE, a, s. n. the act 
of trying a case and passing a sen- 
tence. 
ROZSĄDZONY, a, e, tried , de- 
cided, determined, disposed of. 
ROZŚCIELAĆ, am, v. imp. RO- 
ZESŁAĆ ścielę, v. perf. kobie- 
rzec, płaszcz, to spread a carpet, 
a cloak, or the like. 
ROZŚCIELANIE, ROZESŁA- 
NIE , s. n. the act of spreading. 
ROZSIAD, u, s. m. (a plant), 
colchicum, meadow-saffron. 
ROZSIAĆ, see ROZSIEWAĆ. 
ROZSIADAĆ SIĘ, damy się , v. 
imp. ROZSIĄSDŹ SIĘ ROZSIEŚĆ 
SIĘ, siądziemy się, v. perf. collect. 
to go and sit down in different 
places (after having sat together 
for a time). 
ROZSIANY,a, e, sowed, scatter- 
ed, disseminated, spread. 
ROZSIEC, ROZSIEKAĆ, kam, 
v. perf. to hash, hew. chop,mince 
to pieces. Dal się rozsiekać, he. 
kept his ground until he was cut to 
pieces. Został rozsiekany, he has 
been hacked and hewed. 
ROZSIEWAĆ, am, v. imp. ROZ- 
SIAĆ >ieię, th per/, to scatter seed, 
to sow, to disseminate. Fig. - nie- 
zgodę między przyjaciółmi, to 
sow dissension among friends. -- 
fałsze, to spread or propagate 
319 320 
BOZ 
falsehood. - błędy, to scatter, 
spread or propagate errors. - po- 
głoskę , to spread a report. - po- 
stracr, to spread terror every 
where. - pieniądze, to fling or 
throw away money like dirt. Kto 
rozsiał gwiazdy na niebie? who 
sowed the heaven with stars? 
ROZSIEWACZ, a , s. m. disse- 
minator. - niezgody, a sower of 
discord. - plotek, fałszywych 
wieści, aspreader of false reports. 
ROZSIEWANIE, ROZSIANIE, 
A, s. n. the act of sowing, spread- 
ing, scattering; dissemination. 
ROZSIODŁAĆ, am, v, perf. to 
unsaddle. 
ROZSKOCZYĆ SIĘ, czymy się, v. 
perf, collect, to separate by leaping 
or jumping different ways; to make 
room by leaping aside. 
ROZSŁAWIAĆ, am , V. imp. 
ROZSŁAWIĆ, wię, v. perf. czyje 
imię, to spread far and wide one's 
fame. Imię twoje rozsławi się 
(r oz słynie), your name will spread 
far and wide. 
ROZŚMIAĆ SIĘ, śmieję się, v. 
perf. to laugh out, to fall a laugh- 
ing. - w głos, to break out into 
laughter, to set up a laugh. Roz- 
śmial się na to, he laughed at it. 
ROZŚMIESZAĆ, am,v.tmp.ROZ- 
ŚMIE6ZYĆ, szę , v. perf. kogo, to 
make one laugh , to set him a 
laughing. 
ROZŚMIESZENIE, a , s. n. set- 
ting a laughing. 
ROZŚMIESZONY, a, e, made to 
laugh. 
ROZSNOWAĆ, ROZSNUĆ, nujĘ, 
v. perf., to undo the woof; fig. to 
extricate or dfeentagle , to unravel. 
- dramat, to unravel the plot of a 
play. 
ROZSOCHA, v, s. f. antler. = 
forked branch. = plough-tail, the 
handle of a plough. 
ROZSOCHACIEĆ, cieję, v. n. 
imp. to grow forkv or bifurcated. 
ROZSOCHATOSĆ , s. f. forked- 
ness, bifurcation. 
ROZSOCHATY, a, e, forked, 
forky, bifurcated.-e rogi jelenia, 
forked head of a stag. 
ROZŚPIEWAĆ się ,. wam się, v. 
perf. to begin to sing, to continue 
singing, to do nothing but sing, to 
be in a humour for singing. 
ROZSROŻYĆ, żę, v. perf. to 
enrage to irritate, to exasperate. 
-SIĘ, to be in a rage , to fall into 
a rage, to grow furious. 
ROZŚRUBOWAĆ, buję, v. perf. 
to unscrew. 
ROZSTAJ, u, s. m. ROZSTAJ- 
NI A, i, s. f. Rozstajnia droga, 
cross-way. 
ROZSTANIE (SIĘ), a , s. n. 
z kim, parting with one, separa- 
tion. 
ROZSTAWAĆ SIĘ, taję SIĘ, V. 
imp. ROZSTAĆ SIĘ, tanę się, v. 
perf. z kim, to part with one. 
-się z czem, to part with a thing 
or with the possession of a thing. 
Rozstał się z żoną, he parted 
ROZ 
from his wife. - się z drogimi 
przyjaciółmi, to part with dear 
friends. - się z tym światem, to 
depart this life. - się z nadzieją, 
to give up all hope. Trudniej się 
rozstać z tronem niż z życiem, 
it is more painful to leave the throne 
than life. = Ziemia się rozstaje 
od skwaru słońca, the earth 
begins to chap with (from) excessive 
heat. - Co się siało, nie odsta- 
nie, łub rozstać się nie może, 
what is done, cannot be undone. 
ROZSTAWIAĆ, am, v. imp.ROZ- 
STAWIĆ, wtę, v. perf. to set, 
place, or put m different places or 
at a certain distance from one 
another.- warty, to set sentinels. 
- sieci, to set nets, to lay snares. 
- konie, to place or provide 
horses on the road to relieve others. 
ROZSTAWIONY, A, E, set, put 
in different places or at a certain 
distance from one another. Konie 
-e [rozstawnej, fresh horses. Je- 
chać rozstawionemi końmi, to 
ride or travel with fresh horses. 
ROZSTĘP , u, s. m. an interme- 
diate space or distance. 
ROZSTĘPOWaĆ SIĘ , pure się, 
ROZS1ĄPIĆ SIĘ, pię się, v. perf. 
(said of two or more persons), to 
step aside in order to make room 
in the middle, to draw or fall back, 
to keep out of the way. Wszyscy 
się przed nim rozstępowali, 
every one stept aside to make 
room for him. = Ziemia rozstą- 
piła się pod jego nogami, the 
earth sunk under his feet. Ziemia 
rozstąpiła się pod uim, fig. he 
vanished and is no where to be 
found (as if the earth had opened 
beneath his feet). 
ROZSTRĄJAĆ, am, v. imp. 
ROZSTROIĆ, ję, v. perf. to un- 
tune or put out of tune. - SIĘ, to 
go out of tune. 
ROZSTROJONY, a, e, out of 
tune. 
ROZSTRASZYĆ, szę, v. perf. to 
scatter or disperse ny frightening. 
ROZSTRYCHNĄĆ, nę, v. perf. 
to disjoint, to put out of joint, fig. 
to distract, to cause or produce 
disunion. 
ROZSTRYCHNIENIE , a , s. n. 
distraction, disunion, a state of 
distraction, disagreement. 
ROZSTRYCHNIONY, a. f, put 
out of joint; fig. distracted, disor- 
dered disunited. 
ROZSTRZELAĆ , v. perf. (used 
generally only in the inTnitive), 
to shoot to death. - zbiega, 
żołnierza, to shoot a deserter, a 
soldier. Kazać kogo -, to cause 
or order one to be shot. 
ROZSTRZELANIE, a, a. n. the 
act of shooting to death. Skazany 
na -, condemned or sentenced to 
be shot. 
ROZSTRZELANY, A, e, shot to 
death. 
ROZSTRZELIĆ, lę, v. perf. to 
scatter about, disperse. 
ROZSTRZELENIE, a, s. n. 
RO? 
dispersion, dissipation. - umy- 
słów, the distracted state of the 
peopled minds, want of harmony, 
disagreement, disunion. -rzdan,' 
wyobrażeń, discordance of opi- 
nions. 
ROZSTRZELONY, A, e, scatter- 
ed, dispersed.. Zebrać -e myśli, 
to collect one's scattered thoughts. 
ROZSTRZYGAĆ, am, V. imp. 
ROZSTRZYGNĄĆ, hę, v. perf. to 
cut in two (with a pair of scissors); 
fig. to decide, to determine (a 
question or dispute). - wątpli- 
wość, to resolve a doubt - czyj 
los, to decide or determipp one's 
fate.-bitwę, to decide the .victory, 
to turn the tide of battle. Niech los 
między nami rozstrzygnie, let 
fortune decide between us. 
ROZSTRZYGANIE,ROZSTRZY- 
ŻENIE, a, s. n. the act of cutting 
in two (with a pair of scissors). 
ROZSTZYGANIE, ROZSTRZY- 
GNIĘCIE, ROZSTRZYGNIENIE, 
s. n. decision, determination, so- 
lution. 
ROZSTRZYGNIĘTY, ROZ* 
STRZYGNIONY, a, b, decided, 
determined. 
ROZSTRZYŻONY, a, * cut in 
two (with a pair ol scissors). 
ROZSUWAĆ, am, v. imp. ROZ- 
SUNĄĆ, nę, v. per/.' to push or 
shove asunder. - firanki, .to pull 
ordraw aside the curtains.-nogi, 
to spread out one's legs. ROZSUNĄĆ, 
SIĘ, to step aside, to make room. 
ROZSWAWOLIĆ SIĘ, lę -się, 
v. perf. to grow giddy with playing 
wild pranks, to do nothing but 
play wanton tricks, to romp. 
ROZŚWIECAĆ, am, v. imp. 
ROZŚWIECIĆ, cę, v. perf. to 
kindle a light, to light up. Roz- 
kwiecić w pokoju, to light a room. 
fig. toillustrate, to ellucidate, to 
explain. - SIĘ, to begin to shine, 
to begin to be light. 
ROZŚWIECENIE, a,8. n. the 
act of kindling a light; fig-, illustra- 
tion, Elucidation. 
ROZŚWIECONY, a, e ■ lighted, 
kindled; fig. illustrated, Eluci- 
dated. 
ROZŚWITAĆ, v. n. impers. pr. 
ROZŚWITA, perf ROZS WITAŁO, 
to dawn, to begi to be day-light. 
Zaledwie rozkwitało, the day 
had scarcely dawned, it was scarcely 
day-light or break of day. 
ROZS WORO W AĆ, ruję, v. perf. 
to uncouple. 
ROZSYCHAĆ SIĘ, AM się,v. 
imp. ROZESCHNĄĆ SIĘ, nę się, v. 
perf. (said of a cask, tub, etc), to 
fall to pieces with dryness, to grow 
leaky. Ro zeschła beczka, a leaky 
ROZSYŁAĆ, am , v. imp. ROZE- 
SŁAĆ, szlę , v. perf. to send out 
in every direction. - listy zapra- 
szające, to send letters of invita- 
tion to many persons. - posłań- 
ców na wszystkie strony, to send 
messengers on all sides. 
ROZSYŁANIE, ROZESŁANIE, ROZ 
s. n. the act of sending out on all 
sides. 
ROZSYPKA, f, s. f. dispersion, 
rout, disorderly (light. Pójśćwroz- 
typkę , to disperse , to quit one's 
ranks or disband one's self. 
JIOZSYPYWAĆ , puję, v. imp. 
'ROZSYPAĆ ,pię , v. perf. (said of 
dry substances such as corn, sand, 
money, flowers etc), to strew, to 
scatter, to let fall, to drop. - pie- 
ttiądze, to let fall some pieces of 
money; to throwaway money like 
dirt. Rozsypać gwiazdy na me- 
oie, to sow the heaven with stars. 
- SIĘ, to be strewed or scattered. 
= to crumble down, to fall to 
pieces. W proch, się rozsypać, to 
sink, crumble or moulder into dust. 
To drzewo jest tak zgniłe, że się 
w proch rozsypuje, that wood is 
so rotten that it crumbles into dust. 
- to spread, to disband one's self. 
Rozsypali się po całym świecie, 
they spread themselves over the 
whole world. 
ROZSZAFOWAĆ, fuję, v. perf. 
to spend by giving away, to squan- 
der away. 
ROZSZARPAĆ, pię, v. perf. to 
pull or tear to pieces, to worry, to 
mangle. Lew rozszarpał swą 
zdobycz, the lion worried his prey. 
- państivo,fig. to dismember a 
country. 
ROZSZARPANIE, a, s. n. the 
act of pulling or tearing to pieces; 
fig. dismemberment, partition, 
parcelling out. 
ROZSZARPANY, A, E, pulled or 
torn to pieces, worried, mangled; 
fig. dismembered, parcelled out. 
ROZSZASTAĆ, tam, v. perf. 
tee ROZSZAFOWAĆ. 
ROZSZCZEPIAĆ, am, v. imp. 
ROZSZCZEPIĆ, pię , v. perf. to 
cleave, to split. 
ROZSZCZEPIENIE, a, S. n. the 
act of cleaving , splitting; fig. dis- 
ruption , disunion , dissension, 
schism. 
ROZSZCZEPIONY, A, e, cleft, 
split. 
ROZSZERZAĆ, am, v.imp. ROZ- 
SZERZYĆ, rzę, v. perf. to widen, 
to make wider; to spread, to ex- 
tend, to enlarge. - swą władzę, 
swe posiadłości, to enlarge one's 
power, one's dominions. - zakres 
ludzkich wiadomości, to extend 
the sphere of human knowledge.- 
światło, oświatę, to diffuse know- 
ledge. - granicę państwa, to 
extend the limits of the empire. - 
handel kraju, to extend the trade 
of a country.-znaczenie wyrazu, 
to extend the sense or signification 
of a word. ROZSZERZAĆ SIĘ nad 
czem, to dwell, enlarge or expa- 
tiate upon a thing. 
ROZSZERZACZ, a, s.m. spread- 
er, extender, propagator. 
ROZSZERZALNOŚĆ, ŚCI, s. f. 
extensibility, dilatability. 
ROZSZERZALNY, a, e, exten- 
sible , dilatable. 
ROZSZERZANIE, ROZSZERZĘ 
ROZ 
NIE, a , $. n. the act of widening, 
extending, spreading, diffusing. 
ROZSZERZONY, a, e, widened, 
made wider; extended, spread, 
diffused. 
ROZSZERZYCIEL, a, s. m. see 
ROZSZERZAGZ. 
ROZSZLOCHAĆ SIĘ,cham się,v. 
perf. to fall blubbering ór sobbing, 
to do nothing but blubber and sob. 
ROZSZNUROWAĆ, ruję, v. 
perf. to unlace a stays. Mdleje, 
trzeba ją -, she faints away, she 
must be unlaced. 
ROZTACZAĆ, am, v. imp. ROZ- 
TOCZYĆ, czę, v. perf. to pour 
out of one vessel into many others; 
to spill liquor In drawing it out of 
a vessel. Roztoczyć krew, fig. to 
spill or shed blood.= to display, to 
spread, to expand, to set forth. 
Paw ogon roztacza, the peacock 
displays his train. Ona roztacza 
swe wdzięki, she displays or sets 
forth all her charms. - wielki 
przepych, to display great magni- 
ficence.=(said of worms) ,to eat into. 
Piękny to owoc, szkoda że go ro- 
baki roztoczyły, that's a fine fruit, 
'tis a pity it is worm-eaten. 
ROZTAJAĆ, v. n. pret. rozta- 
jało , fut. roztaje , to thaw. Zna- 
gła roztajalo, the thaw is come 
unexpectedly. 
ROZTAJANIE, ROZTAJENIE, 
a, s. n. thaw, thawing, thawing 
ROZTAŃCOWAĆ SIĘ, cuję się, 
v. perf. to have a great disposition 
for dancing, to be in a humour for 
dancing, to do nothing but dance. 
ROZTAPIAĆ, see ROZTOPIĆ. 
ROZTARGAĆ, am, v. perf. to 
tear piecemeal, to pull to pieces. - 
złoczyńcę końmi, to tear a male- 
factor to pieces by four horses. 
Roz targał na nim suknię, he pul- 
led his clothes in pieces. - komu 
włosy, to touse one's hair, to dish- 
evel him. 
ROZTARGANIE, A, s.n. the act 
of pulling to pieces. 
ROZTARGANY, A, E, pulled 
or torn to pieces. Blady i z roz- 
larganemi włosami,pale and with 
dishevelled hair. 
ROZTARGNĄĆ, nę, v. perf. to 
draw, turn or call off, to divert 
from, to distract. - uwagę, to 
distract, draw off one's attention. 
- SIĘ, to divert one's self. 
ROZTARGNIENIE, a, S. n. dis- 
traction, absence of mind, want of 
attention. Najmniejsza fraszka 
sprawuje mu -, the least trifle 
distracts or takes away his atten- 
tion. Przez -, inadvertently. 
ROZTARGNIONY, a, E,distract- 
ed , absent of mind, wandering , 
inadvertent. 
ROZTASZOWAĆ, szuję, v.perf. 
to unpack, to lay out or expose to 
sale. - wojsko, to encamp one's 
army. - loojsko po wsiach, to 
disperse troops or soldiers in dif- 
ferent villages. - SIĘ, to take up 
one's lodgings; to encamp. 
ROZ 
ROZTERKA, i, s. f. distraction , 
discord, disunion, dissension. 
ROZTŁOCZYĆ, czę, v. perf. to 
stretch or extend by thrusting into. 
ROZTŁUG, kę, v.perf. to break,* 
to dash to pieces. 
ROZTOP, u; s. m. the melting 
of the snow in spring, melted snow, 
thawing weather. 
ROZTOPIĆ, ię , v. perf. ROZ- 
TAPIAĆ, am , v. imp. to melt, to 
dissolve; to smelt. - masło, to 
melt butter. - wosk, łój, złoto, to 
melt wax, tallow, gold. - kru- 
szec, to smelt ore. 
ROZTOPIENIE, a, s. n. the act 
of melting. 
ROZTOPIONY, a, b, melted, 
dissolved. 
ROZTOPNIEĆ, nieję, v.n.perf. 
to melt or become liquid. 
ROZTOPNY, a, e, fusible, dis- 
solvable , soluble, liquefiable, 11- 
quable. 
ROZTRĄBIĆ, ię,v.perf. to pub- 
lish with a trumpet. Roztrąbił to 
vo całcm mieście, he has trumpeted 
it through the whole town , he has 
blabbed it out. 
ROZTRĄCAĆ, am, v.imp. ROZ- 
TRĄCIĆ , cę , v. nerf. to thrust or 
push aside. - luazi po ulicach, to 
jostle people in the streets. 
ROZTRĄCIĆ, cę, v. perf. to 
waste away, to squander away. 
Gdy się łotr prędko wzbogaci, 
prędko wszystko roztrąci, a beg- 
gar suddenly grown rich becomes 
a prodigal. 
ROZTRATOWAĆ, tuję, v. perf. 
to trample under foot. - koniem. 
to run over with a horse. Został 
roztratowany koniem, he was run 
over by a horse. 
ROZTROCZYĆ, czę, v. perf. to 
undo the straps behind a saddle 
(by which killed game, such as 
hare, etc., are fastened). 
ROZTROPNIE, adv. prudently, 
discreetly. 
ROZTROPNOŚĆ, ści, s. f. pru- 
dence, discretion. 
ROZTROPNY, A, E, prudent, 
discreet. 
ROZTRWONIĆ, nię, v. perf. to 
waste away, to squander away, to 
dissipate one's fortune. 
ROZTRWONIENIE, A, s. n. 
wasting, squandering. 
ROZTRWONIONY, A, E, wasted, 
squandered away, lavished, thrown 
away. 
ROZTRZĄSAĆ, AM, v.imp. ROZ- 
TRZĄSNĄĆ, nę, v. perf. to disor- 
der by shaking, to rummage, to put 
out of order, to throw loosely about; 
fig. to discuss, to toss a business, 
to debate, to canvass, to search, 
examine or inquire into. 
ROZTRZĄSANIE, ROZTRZĄ- 
SNIĘCIE, ROZTRZĄŚNIENIE, a, 
s.n. the act of discussing, debating, 
searching, inquiring; disquisition, 
discussion, examination, research, 
inquiry. 
ROZTRZĄSANY, ROZTRZĄ- 
ŚNIĘTY, ROZTRZĄŚNIONY, A, 
321 ROZ 
e, discussed, examined or inquired 
into. . 
ROZTRZASKAĆ, kam, v. perf. 
to shatter, dash or shiver to pieces. 
- bicz, to undo one's whip with 
cracking. ROZTRZASNĄĆ SIĘ, to 
be shattered, dashed or shivered to 
pieces. 
ROZTRZEPAĆ, pię , v. perf. 
ROZTRZEPYWAĆ, poję , v. imp. 
to discompose or disorder by sha- 
king; to distract, to scatter one's 
thoughts. - SIĘ, to be disordered 
by shaking. ROZTRZEPAĆ SIĘ, 
ROZTRZEPIOTAĆ SIĘ, fig. to 
become giddy. 
ROZTRZEPANIE, a , s. n. dis- 
traction , absence of mind, giddi- 
ness , heedlessness, thoughtless- 
ness. 
ROZTRZEPANIEC, ńca , s. m. 
a harebrained, giddy fellow. 
ROZTRZEPANY, a, e, wild, 
giddy, flighty,heedless, thoughtless, 
light-headed. 
ROZTWARZAĆ, am, v. imp. co 
wodą, to delute in water. - wino 
wodą, to mix wine with water; 
Med. to dissolve. 
ROZTWARZACZ, A, 8. m. dis- 
solver, dissolvent. 
ROZTWARZAJĄCY, A, E, dis- 
solvent. Wody mineralne są -e, 
mineral waters are dissolvent. 
ROZTtYIERAĆ, AM, v. imp. 
ROZTWORZYĆ, rzę, v. perf. to 
fling wide open, to open. = see 
ROZTWARZAĆ. 
ROZTWORZONY, a , e , wodą, 
diluted in water, mixed with water; 
dissolved. = wide open. 
ROZTYĆ (SIĘ), ttję, v.n.perf. 
to grow very fat. 
ROZTYCIE, a , s. n. ROZTY- 
ŁOŚĆ, ści, s. f. fatness, corpu- 
lence. 
ROZTYŁY, A, E, grown very fat, 
gorbellied. 
ROZUM, u, S.m. understanding, 
intellect, reason; sense judgement. 
- rządzi wolą, reason is the di- 
rector of man's will. Mówię jak 
mnie mój - uczy, I speak as my 
understanding Instructs me. - lu- 
dzki , the human intellect or un- 
derstanding. To przechodzi - lu- 
dzki, it is beyond human under- 
standing. Zdrowy -, good sense, 
common sense. Odchodzić od -u, 
to be out of one's senses, to lose 
one's wits. Odzyskao-, to recover 
one's senses. Uczyć kogo -u, to 
school or tutor one. Nauczyć kogo 
-u, to teach one better manners. 
Mieć niespełna -u, to be a little 
crack-brained or crazed. Pójść, 
skoczyć do głowy po -, to be- 
think one's self of a good expedient. 
Kogo Bóg chce skarać temu - 
odoierze, prov. God deprives of 
reason people whom he intends to 
punish, 'tis a judgment of God upon 
him. Co głowa to -, prov. see 
GŁOWA. 
ROZUMIEĆ, wiem, v.imp. ZRO- 
ZUMIEĆ , miem , v. perf. to under- 
stand ; to think, to mean. Nie ro- 
322 
ROZ 
zumiem go, I do het understand 
him. Co przez to rozumiesz? 
what do you mean by that? Wiele, 
dużo o kim rozumieć, to think 
much of one, to have a good opi- 
nion of him. Za nadto, za wiele o 
sobie rozumieć, to have an over- 
weening opinion of one's self, to 
presume too much on one's own 
merits , to be self-conceited. RO- 
ZUMIEĆ SIĘ na ozem, to under- 
stand a thing, to be skilful in it, see 
ZNAĆ SIĘ. Sam się nie rozumie, 
he does not know his own mind. 
To się rozumie samo przez się, 
that follows of course, that is a 
mere matter of course. Ma się ro- 
zumieć, fam. by all means, to be 
sure, of course. Więc przyjdziesz 
jakoś obiecał ? Ma się rozumieć, 
will you come according to promise ? 
of course, I will. 
ROZUMIENIE, a, s. u. under- 
standing. Rzecz łatwa, trudna do 
zrozumienia, a thing easy, difficult 
to be understood. Dać do zrozu- 
mienia, to give to understand. Ta- 
kie jest moje rozumienie, such is 
my opinion. Wielkie, zbytnie o 
sobie rozumienie, high opinion of 
one's self, presumption, self-conceit. 
= sense , signification, meaning. 
W tern rozumieniu użyłem tego 
wyrazu, I used that word in this 
signification, ZNACZENIE. 
ROZUMKOWAĆ, kuję, v.n.imp. 
to subtilize, to sophisticate. 
ROZUMKOWANIE, a, s.n. sub- 
tilization, sophistication. 
ROZUMNIE, adv. according to 
reason , reasonably, rationally, ju- 
diciously ; sensibly. 
ROZUMNY, a, e, reasonable, ra- 
tional, judicious, intelligent; sen- 
sible. Człowiek jest istota -a, 
man is a reasonable being. Pies 
jest bardzo -e stworzenie, the 
dog is a very intelligent creature. 
ROZUMOWAĆ, muję, v. n. imp. 
to reason , to argue. Zdrowo, źle 
-, to reason right, to reason wrong. 
Platonie, dobrze rozumujesz, 
Plato, thou reasonest well. Zwie- 
rzęta nie rozumują, beasts do not 
reason. 
ROZUMOWANIE, A, S. n. rea- 
soning , argumentation, ratiocina- 
tion. 
ROZUMOWY, a, e, intellectual. 
ROZUZDAĆ, am, v.perf. to take 
off the bridle; fig. to unbridle. - 
namiętności, to give a loose to 
one's passions. 
ROZUZDANIE, A, s. n. licence, 
licentiousness. 
ROZUZDANY, a, e, unbridled, 
loose, licentious, WYUZDANY. 
ROZWADZAĆ, am, v.imp. ROZ- 
WADZIĆ, dzę, v.perf. to part those 
who fight or quarrel. 
ROZWAGA, i, s. f. reflection, 
consideration. Z -ą, considerately, 
prudently. Wziąść co pod -ę, to 
take a thing into consideration. 
ROZWALAĆ, am, v. imp. ROZ- 
WALIĆ, lę, v. perf. to pull down, 
to dismantle, to demolish, to break 
ROZ 
down. - dom, mur, to pull down 
a house, a wall. Rozwalić komu 
głowę na dwoje, to cleave or break 
one's head in twain. - SIĘ na 
łóżku, na kanapie, to stretch 
one's self or to lol! out on a bed, 
on a sofa.= ROZWALIĆ SIĘ, to 
crumble down, to fall to pieces. 
ROZWALINA, Y, s. f. ruin, 
heap of rubbish, -liny miasta, 
zamku, ruins of a town, of a castle. 
see ZWALISKA, GRUZY. 
ROZ WALNIAĆ, see ROZWOL- 
NIĆ. 
ROZWADNIAJĄCY, A, E, loosen- 
ing , laxative. Lekarstwo -e, 
purging drug, laxative. 
ROZWALONY, A, E, pulled 
down , dismantled, demolished. = 
cleft or broken in twain. = stretch- 
ed at full length. 
ROZWARTOKĄT, A, s. m. an 
obtuse angle. 
ROZWARTOKĄTNY, A, E, 
obtusangular. 
ROZWARTY, A, E, wide open. 
= obtuse. Trójkąt -y, an obtuse 
angle. 
ROZWARZONY, A, e, see ROZ- 
GOTOWANY. 
ROZWAŻAĆ, AM, V. imp. ROZ- 
WAŻYĆ, żę, v.perf. co, to weigh, 
to ponder, to perpend, to reflect, 
to consider, to deliberate. , 
ROZWAŻANIE, ROZWAŻE- 
NIE , a , s. n. consideration, deli- 
beration, reflection. 
ROZWAŻNIE, adv. considerate- 
ly, deliberately. 
ROZWAŻNOŚĆ, ści, s. f. con- 
siderateness, deliberateness. 
ROZWAŻNY, a, e, considerate, 
deliberate. 
ROZWESELAĆ, AM, v. imp. 
ROZWESELIĆ, lę , v. perf. to 
gladden, to enliven, to cheer up, to 
exhilarate. Dobre wino rozwesela 
umysł, good wine gladdens or 
cheers up the heart of men. - SIĘ, 
to cheer, to make merry. 
ROZWESELENIE, a, s. n. mer- 
riment, exhilaration. 
ROZWESELONY, a, e, gladden- 
ed, enlivened, cheered up, merry. 
ROZWIAĆ, wieję, v.perf. ROZ- 
WIEWAĆ, wam, v.imp. to disperse 
by blowing. Wiatr rozwiał chmu- 
ry, the wind dispresed or dispel- 
led the clouds. - SIĘ, to disperse 
with the wind. 
ROZWIANY, a, e, dispersed by 
the wind. 
ROZWIĄZAĆ, że, v.perf. ROZ- 
WIĄZYWAĆ, zuję, v. imp. to 
untie, to unbind, to loose or to 
loosen, to undo. - węzeł, to untie 
or undo a knot. -sznurek, wstą- 
żkę, to loose a string, a riband. Co- 
kolwiek rozwiążesz na ziemi bę- 
dzie rozwiązane w niebie, what- 
soever thou shall loose on earth, 
shall be loosed in heaven. - pyta- 
nie, zagadnienie, fig. to solve or 
resolve a question, a problem. - 
zagadkę, to guess a riddle. -to- 
warzystwo, sejm, parlament, to 
dissolve a society, parliament. - ROZ 
małżeństwo, to dissolve or break 
marriage. Nie jestem godzien roz- 
wiązać rzemyka u trzewika twe- 
go, lam unworth to unloose the 
latchet of your shoe. 
ROZWIĄZANIE, A, S. n. the act 
of unbinding, loosening. = solu- 
tion, resolution of a doubt Or 
question. -- parlamentu, the 
dissolution of parliament. 
ROZWIĄZANY, a, e, untied. - 
solved, resolved. 
ROZWIĄZŁE, adv. loosely, dis- 
solutely, disorderly, licentiously. 
ROZWIĄZŁOŚĆ, set, s.f. dis- 
solution, licentiousness, profligacy. 
ROZWIĄZŁY, a, e, loose, disso- 
lute, licentious,, profligate, -/e ży- 
cie, a dissolute, life. To -a kobieta, 
she is a very dissolute woman , an 
abandoned woman. 
ROZ WIĆ see ROZWIJAĆ. 
ROZWIDNIAĆ, am, v.-imp. 
ROZWIDNIĆ, nię, v.perf. to 
clear, to light, to enlighten. - 
ttmySł, to enlighten the mind, 
OŚWIECAĆ. - SIĘ, ROZWI- 
DNIEĆ J- mn. impers. fut. nieje , 
to grow light, to dawn. Rozwi- 
dnia się, zaczyna się rozwi- 
dniać, it begins to be light. Roz- 
widniło się, it is broad day-light. 
ROZWIEDZIONY, a,e, diluted, 
mixed with water. = divorced. 
Małżeństwo -e, two married 
persons divorced. 
ROZWIERAĆ , am , v. imp. RO- 
ZEWRZEĆ, wrę, v.perf. to fling 
wide open, to open, see ROZ- 
TWIERAĆ. - gębę, to open one's 
mouth, to gape. Rozewrzeć pa- 
szczę, to open the jaw. - nogi, 
to spread out one's legs. -razem, 
ciosem, to cleave with a blow. 
ROZWIEŚĆ, see ROZWODZIĆ. 
ROZWIESZAĆ , am , v. imp. 
ROZWIESIĆ, szę, v. perf. to hang 
out (on), to append or suspend. - 
sztandary w kościele, to append 
colours or standards to the vault of 
a church. - chusty, bieliznę, to 
spread linen to dry. 
ROZWIEŹĆ, ROZWIEZIENIE, 
ROZWIEZIONY, See ROZWOZIĆ. 
ROZWIJAĆ., am, v.imp. ROZ- 
WIĆ, ROZWINĄĆ, nę, v.perf. 
to unfold, to unwrap, to unwind; 
to display, to develop; to spread 
out. - serwetę, to unfold a nap- 
kin. - żagle, to unfurl, hoist 
the sails. Rozwinąć wszytkie ża- 
gle, to crowd all sails. - wojsko 
do boju, to display, draw up an 
army in battle-array. - teoryą, 
to develop a system or theory. - 
charaktery osób w romansie, to 
develop the characters in a novel. 
-r SIĘ, to open or display one's 
self. Drzewa się rozwijają, the 
trees shoot forth leaves. Kwiaty 
się rozwinęły , the flowers are 
full blown. Pączki się rozwijają, 
the buds open. Jego dary wro- 
dzone wkrótce się rozwinęły pod 
takwielkim mistrzem, his natural 
endowments soon displayed or 
showed, themselves under so great 
ROZ 
a master. Wojsko rozwinęło się na 
równinie, the army was extended 
along the plain, was drawn up in 
the plain. 
ROZWIJANIE, ROZWINIĘCIE, 
A, s. n. the act of unfolding, dis- 
playing ; fig. development. - 
wojska, the act of drawing up 
an army in battle array. - władz 
umysłowych, the development of 
intellectual faculties. - intrygi, 
charakterów w romansie, the 
development of a plot, of characters 
in a novel. Rozwijanie się kwia- 
tów, the blowing of flowers. 
ROZWINIĘTY, ROZWIN1ONY, 
ROZWITY, a, e, unfolded, unfurl- 
ed, displayed; developed. Zatoga 
wyszła przy odgłosie bębnów» 
z rbzwiniętemi sztandarami, 
the garrison went out with drums 
beating and colours flying. Płynąc 
z rozwiniętemi żaglami, to be 
under full sail or all sails out. Włos 
rozwity, flowing hair. Kwiat roz- 
wity, a full blown flower. 
ROZWIKŁAĆ, am, v.perf. to 
unravel, to extricate. - sprawę 
zawikłaną, to unravel an intricate 
business. - intrygę sztuki te- 
atralnej, to unravel the plot of a 
play. - SIĘ, to get disentangled , 
to extricate one's self. 
ROZWIKŁANIE, a, a. n. un- 
ravelling. 
ROZWIKŁANY, a, e, unravel- 
led , extricated, disentangled. 
ROZWINĄĆ, see ROZWIJAĆ. 
ROZWLECZONY, a, e, dragged 
different ways. = drawn out, spun 
out to a great length. ~ straggling, 
wandering about. 
ROZWLEKAĆ , AM, V. imp. 
ROZWLEC, lokę, v. perf. to drag 
different ways. - słowa, to drawl 
on one's words. = to spin out to a 
great length. Rozwlec swój przed- 
miot , to spin out a subject to a 
great length. - SIĘ, (said of sol- 
diers) , to straggle , to wander 
about. Rozwlekać się nad czem, 
to enlarge, expatiate or dwell upon 
a thing. 
ROZWLEKLE, adv. diffusely, 
prolixly. 
ROZWLEKŁOŚĆ, śct, s.f. dif- 
fusion , prolixity, redundancy. 
ROZWLEKŁY, a, e, diffuse, 
prolix, redundant, long-winded. 
Styl -y, diffuse or prolix style. 
-a mowa, history a, -e dzieło, 
a .long-winded discourse, story, 
piece of work. 
ROZWŁÓCZYĆ, see ROZWLE- 
KAĆ , ROZWŁÓCZYĆ SIĘ , to be 
always strolling up and down, to 
stroll in the streets, to wander or 
ramble up and down. 
ROZWÓD, oou, s.m. divorce. 
Iść do -u, starać się o -, to sue 
for divorce. Wziął - z żoną, he 
has divorced his wife, he put away 
his wife. Oddawna wzięli -, they 
have been divorced this great 
while. 
ROZWÓDKA, i, s.f. a divorced 
woman. 
ROZ 
ROZWODOWY, A, E, of divorce, 
relating to divorce. 
ROZWODZENIE SIĘ, s.n. the 
act of divorcing. - ze skargami, 
z żalami, the act of breaking out 
into complaints. - nad czem, the 
act of dwelling, enlarging or ex- 
patiating upon a thing. 
ROZWODZIĆ, dzę, v. imp. 
ROZWIEŚĆ, wiodę, v.perf. to 
conduct different ways, to part, to 
separate. - bijqcych się, walczą- 
cych, to part combatants. Noe 
rozwiodła walczących , night 
parted the combatants. - małżeń- 
stwo, to divorce married people. 
- skargi, żale, to break out into 
complaints. - wino wodą, to mix 
water with wine. - SIĘ z żoną, 
to put away one's wife, to divorce. 
- się nad czem, to dwell, enlarge 
or expatiate upon a subject. - się 
z pochwałami, to launch out into 
great commendations. 
ROZWOLNIĆ, NiĘ,v.per/'. ROZ- 
WALNIAĆ, am , v.imp. to loose, 
to slacken, to relax. - żołądek, 
to take a purge, to loose the belly. 
Śliwki rozwalniajq, prunes are 
loosening. Ten pokarm rozwalnia 
(żołądek), this food loosens the 
belly.- obyczaje, fig. to bring 
about a looseness or relaxation of 
manners, morals or principles. 
ROZWOLNIEĆ, nikję , v. n. 
perf. to grow loose or slack. = to 
grow mild again. Rozwolnialo na 
dworze, it thaws, it is thawing 
weather, it is mild again. 
ROZWOLNIENIE, a, s.n. żo- 
łądka , looseness of the belly, lax- 
ity of the bowels. - obyczajów, 
fig. looseness or relaxation of man- 
ners , morals or principles. 
ROZWOLNIONY, A, e , loosed, 
loosened, relaxed, slackened. 
ROZWÓZ, ozu, s.m. ROZWO- 
ŻENIE, ROZWIEZIENIE, s.n. 
the act of conveying to different 
places (in carriages, on horseback 
or in ships). 
ROZWOZIĆ ,i%,v. imp. ROZ- 
WIEŹĆ, wiozę, v.perf. to carry* 
or convey to different places (in 
carriages on horseback or in ships). 
ROZWRZESZCZEĆ SIĘ , see 
ROZKRZYCZEĆ SIĘ. 
RÓŻYCZKA, i, s. f. a little rose. 
= a knot of riband in the forme of 
a rose. 
ROZYNEK, RODZYNEK, nka , 
s. m. raisin. Drobne -nki, cur- 
rants. 
ROZŻALIĆ SIĘ, lę się , v.perf. 
to break out into violent com- 
plaints, to give one's self up to 
cries and lamentations, to be wail- 
ing and moaning. 
ROZŻARTY, a, e, transported 
with rage, furious. 
ROZŻARZAĆ, am, v. imp. ROZ- 
ŻARZYĆ , rzę, v.perf. to heat to 
glowing, to make red hot, to heat 
red. 
ROZŻARZONY, a, e , glowing, 
red hot. 
ROZZBROIĆ, ROZZBROJENIE. 
323 RUG 
ROZZBROJONY, tee ROZBRO- 
IĆ etc.. 
ROZZEGAĆ, AM, v.imp. ROZ- 
ŻEĆNĄĆ,nę, v.perf. ogień, to 
blow the fire; to blow or fan into 
a flame.-ogień niezgody, fig. to 
blow the coals, to throw oil into 
the fire, to add fuel to fire, to help 
a quarrel forward, to inflame per- 
sons that are at odds. 
ROZZŁOŚCIĆ,szczę,v.perf. to 
put in a passion , to incense, to 
irritate, to provoke, to enrage. - 
SIĘ, to fall or fly into a violent 
passion, to fall or get into a 
rage. 
ROZZŁOSZCZONY, a, E, trans- 
ported with fury, in a rage. 
ROZZUWAĆ, am, v.imp. ROZ- 
ZUĆ, cję, v. nerf. to pull off 
one's shoes or boots. - SIĘ, to 
pull off one's own shoes or boots. 
ROZZUTY, A, b, bare-footed. 
ROZŻUWAĆ, am , v. imp. ROZ- 
ŻUĆ, żwą, v.perf. to chew to 
pieces. 
ROZŻUTY, a , e , chewed to 
pieces. 
RUBACHA, v, s. m. fam. a 
jolly fellow, a jolly dog. 
RUBASZNOŚĆ, ści, s. f. jollity, 
downright way; coarse manners, 
coarseness, scurrility, ribaldry. 
RUBASZNY, A,E,jolly; coarse, 
gross, scurrilous. -e żarty, coarse 
jests. 
RUBEL, bla, s.m. (a silver 
coin of Russia, of the value of about 
two shillings and seven pence ster- 
ling), ruble. 
RUBIN a , s. m. ruby. 
RUBINOWY, A. e, of ruby, of 
the colour of the ruby. 
RUBRYCELA, i,$.f. (directions 
pointed In red in a breviary), 
rubric. 
RUBRYKA, i. s. f. ruddle, ru- 
brica, a red earth. = (directions 
pointed in red in books of law), 
rubric. 
RUCH,v, s.m. stir, motion, 
movement. Ruchy ciala,the move- 
ments of the body; gesticulations. 
- wojska, the motions of an army. 
W ruch co wprawić, to put a 
thing in motion ,W set it a going. 
Być w ruchu, ttroe in motionrBj/c 
to ciągłym ruchu, to bestir one's 
self continually. Zawsze to ruchu, 
he is always stirring, he is an ac- 
ctive stirring man. Jest wielki ruch 
w mieście pomiędzy ludem, there 
is a great stir among the people in 
the town. Bez ruchu, motionless. 
= exercise. Używać ruchu, to 
use exercise. 
RUCHAĆ, see RUSZAĆ. 
RUCHAWKA,!, s.f. irregular 
troops, general levy of people. 
RUCHAWO , adv. nimbly, 
quickly. 
RUCHAWOŚĆ, ści, s.f. nim- 
bleness , quickness, volubility. 
RUCHAWY,a,e, nimble, quick, 
voluble. 
RUCHOMIE, adv. moveably. 
RUCHOMOŚĆ, ści, s.f. mo- 
324 
RUM 
veableness, mobility. -• ciał kuli- 
stych, the mobility of spheric 
bodies. Ruchomości, dobra rucho- 
me, (term of Law), moveables, 
chattels personal. Oto cała moja 
ruchomość, this Is all my substance 
or all I have. 
RUCHOMY, A, e, moveable. 
Święta -e, the moveable festivals. 
Majątek -y, dobra-e, move- 
ables , chattels personal. 
RUCZAJ, u, s.m. stream, brook, 
rill, see STRUMYK. 
RUDA, y, s.f. ore. - żelazna, 
iron-ore. 
RUDAWY, A, e , rust-coloured, 
brass-coloured, reddish. 
RUDEL, dla, s. m. rudder, 
helm, see STER. 
RUDELNIK, A, s.m. rower, 
steerman. Rudelnicy na galerze, 
galley-slaves. 
RUDERA, Y, s. f. a delapidated 
building, a house going to ruin, 
a heap of rubbish. 
RUDNIA,!, s.f. smeltery, foun- 
dery, forge. 
RUDNIK, A, s.m. miner. 
RUDY, a, e, red-haired, carotty, 
rufous. 
RUFA, A, s. f. stern, abaft. 
RUFIAN, a , s. m. (old), bawd, 
pimp, pander. 
RUFIANKA, I, & f. a female 
bawd. 
RUFIAŃSTWO, A, s.n. bawdry, 
pimping. 
RUG, v, s. m. RUGI SEJMOWE, 
Hist, of Pol. a parliamentary in- 
quest consisting in examining 
whether the members of the Diet 
were duly returned. 
RUGOWAĆ, ruję, v. imp. to 
dislodge, to displace, see WYRU- 
GOWAĆ. 
RUJA, i, 0. f. rutting season. 
RUINA, y, s. f. ruin, destruction, 
see ROZWALINA , ZWALISKA; 
UPADEK, ZGUBA. 
RUJNOWAĆ, nuję , V. imp. 
ZRUJNOWAĆ, nuję, u. perf. to 
ruin, to destroy. 
RUKIEW, KWI, s. f. (a plant), 
rocket. - dzika, wild rocket. 
RUM, u, s. m. (old), room, 
place. - sobie żelazem uczynić, 
to break or fight one's way, see 
DROGA, MIEJSCE. - a heap of 
rubbish, see GRUZY. = rum. 
RUMACYA, cyi, s.f. removal, 
remoring. 
RUMAK, A, s. m. steed,courser, 
charger. 
RUMEL, mla, s. m. picket or 
plcquet (a game at cards). W - tra- 
fić, to hit the nail on the head, to 
guess right. Rumel w rumel podo- 
bny do niego, they are as like as 
two peas, two drops of water 
cannot be more like. 
RUMIAN,u, s. m. (aplant), wild 
or bastard pellitory. 
RUMIANEK, nku, s. m. camo- 
mile. Napić się rumianku, to 
drink camomile. 
RUMIANO, adv. - wyglądać, 
to have a fresh, reddy complexion. 
RUS 
RUMIANNOŚĆ ści, t A w|, 
lively colour of the face. 
RUMIANY, a, b, of a fine or 
lively red, Cera -a, a rosy com- 
plexion. Policzki -fl , cherry 
cheeks. Vila -e, red, cherry lips. 
Pieczeń -a, meat roasted brown. 
RUMIENIĆ, kię , v. imp- ZARU- 
MIENIĆ, nię, v. perf. to redden, 
to make red.- SIĘ, tQ. redden, to 
colour,to blush. - się tewsty du, 
to blush from shame. Rumieni się 
na to, he or she blushes al IL Nie 
mam potrzeby - się za to com 
uczynił, I have no occasion to 
blush at what or for what I have 
done. Wćśnte zaczynają się -, 
cherries begin to grow red. 
RUMIENICA, x, s. f. (a fish) » 
roach. 
RUMIENIDŁO, ła, 8, n. paint 
for face, cheek-varnish, see RUŻ. 
RUMIENIEC, ńca, 8. m. a fresh, 
reddy complexion; red, lively 
colour ol the face; blush. - jej na 
twarz wystąpił, she coloured or 
blushed, a blush appeared on her 
face. - oblał jej lica, a blush 
suffused her cheeks. 
RUMIENIEĆ, nieję, v. n. to 
redden, to colour, to blush. 
RUNĄĆ, nę , v.n. pert, to tumble 
down, to topple, to fall. Runęło 
'państwo Rzymskie, the Roman 
empire fell, wieża z okropnym 
trzaskiem runęła, the tower fell 
with a horrid or frightful crash. 
RUNO, A, s. n. fleece. Order 
złotego runa, the order of the 
Golden fleece. 
RUNT, u, 8. m. rounds, patrol. 
RUPIECIE, ci, 8. f. pl. lumber, 
old household furniture, cast off 
clothes, see GRATY. 
RUPTURA, y , s. f. hernia» 
rupture, burstenness, see KIŁA. 
RURA, y, s. f. conduit, pipe, 
tube. - alembikowa, rostrum. - 
u strzelby, the barrel of a gun. -• 
wodna, water-pipe. Rurami pod- 
ziemne mi wodę prowadzić, to 
convey water by pipes under- 
ground. - ze szpikiem, marrow- 
bone. - udowa, shin-bone. = 
fig. blockhead, loggerhead,noodle. 
RURKA, i, s. (.{dim. of RURA), 
small pipe, tubule; the barrel of a 
gun. - moczowa, urethra. - od- 
dechowa , wind-pipe, weasand. - 
pokarmowa, gullet, oesophagus. 
- (among tallow-chandlers), mould. 
- Chir. a pipe for a sore. 
RURKOWATY, a, e, Bet. tubu- 
lous, tubular. 
RURKOWY, a, e, ofa tubule. 
Świece -e, mould-candles. 
RURMISTRZ, a, s. m. he that 
has the charge of the water-works. 
RURMUS, u, s. m. water-work, 
aqueduct. 
RUŚ, si, s. f. a general denomi- 
nation of some of the Polish pro- 
vinces, extending from the Carpa- 
thian mountains beyond the river 
Dniepr. This vast tract of country 
is divided into : Ruś Czerwona, 
now called Ga I Iida, whose capital RUS 
is Lwów (gennanised Lemberg); 
Ruś Czarna whose capital is 
Mińsk; Ruś Riała whose principal 
towns are Polock and Smolensk, 
and Mala Ruś situate-' beyond the 
Dnieper whose capital is Charków 
RUSAWY,*, e, reddish ruddy. 
RUSIN, a, s. m. an inhabitant of 
one of the provinces called Ruś. 
RUSINKA, i, s. f. a female in- 
habitant of that country. 
RUSKI, a , e , belonging to the 
country called Ruś. 
RUSY, a, e, red-haired, carotty, 
rufous. 
RUSZAĆ, au , v. imp. RUSZYĆ, 
szę , v. perf. to move, to stir. - 
głową, to shake one's head, to 
nod. - ramionami, to shrug the 
shoulders. - nogami, to swing, 
shuffle one's legs. - ogonem, to 
wag the tail. Nie ruszaj lego, 
don't touch that. Ruszyć co z miej- 
sca, to remove a thing from its 
place. Nie może ani ręką ani nogą 
ruszyć, upił się, he moves neither 
hand nor foot, he is dead drunk./lu- 
szyć konceptem, to contrive or 
devise a scheme, an expedient. Ru- 
szyć wszystkich sił, wszystkich 
sposobów, to call forth all one's 
powers, to bestow all one's powers, 
to use one's best endeavours, to 
leave no stone unturned. Ruszyć 
kogo z urzędu, to displace one of 
any office, to remove one from his 
employment. Powietrze go ru- 
szyło , paraliż go ruszył, he was 
struck with the palsy. Sumienie go 
ruszyło, he was stung with tjie 
guilt of his own conscience. Ruszy 
go kiedyś za to sumienie, his 
conscience will fly in his lace for it one 
day. Czy cię ruszyło lekarstwo? 
did your physic work well ? Dziś 
mnie sześć razy ruszyło, I had 
six good stools to day. = to start. 
Ruszyć zająca, to start a hare. - 
kuropatwę, to spring a partridge. 
- dzika, to rear a boar.= v. n. 
Ruszyć z miejsca, ruszyć w dro- 
gę, to start, to set out on a journey. 
Nie ruszyłem dziś nogą z domu, 
I did not stir from home to-day 
Ruszać, ruszać dalej, to go on, 
to proceed on one's journey. Ru- 
szyć z obozu, to decamp, to break 
up. Za umówionym znakiem ko- 
nie ruszyły z miejsca, the horses 
started at the signal agreed on. 
Dyliżans rusza o szóstej, the 
coach starts at six o'clock Ruszaj! 
go on I forward' away - SIĘ, to 
stir, to move. Ruszyć się z miej- 
sca, to move, to start, to stir. Lu- 
dzie ruszają się chodząc lub bie- 
gając, zwierzęta czołgając, pły- 
wając lub latając,we move by walk- 
ing or running, the animals move 
by creeping, swimming or flying. Nie 
umarł, jeszcze się rusza, he is 
not dead, he still moves. Malkon- 
tenci nie śmieli się ruszyć, the 
discontented dared not move. Nie 
może się ruszyć z łóżka, he can't 
stir from his bed. - to stand or lie 
stRL Jeżeli się ruszysz, zginąłeś. 
RYB 
If you stir you are a dead man. 
Taki był ścisk że się nie było 
można ruszyć, there was sucha 
crowd one could not stir. Nie chce 
mi się ruszyć (z domu), I have no 
great mind to stir abroad. Tak ci- 
cho na dworze, że ani się listek 
nie ruszy, there is no wind stirring 
abroad, there is not the least breath 
of wind. = Ciasto się rusza, the 
dough is beginning to rise. Głowa 
mu się rusza, his head shakes 
again. Zęby mu się ruszają, his 
teeth are loose. Ruszył konceptem 
jak ciele ogonem, fam pretending 
to be witty, he talks but nonsense. 
RUSZNICA,?, s. f. firelock, gun, 
carabine. 
RUSZNIKARKA, i, s. f. a 
gunsmith s wife. 
RUSZNIKARSTWO, A, S. n. 
gunsmithery. 
RUSZNIKARZ,*, s. m. gunsmith. 
RUSZONY, a, e, moved, stirred, 
started. - paraliżem, struck with 
the palsy. 
RUSZTOWANIE, K, s. n. scaf- 
foldage, scaffolding, scaffold. 
RUTA, v, s. f. (an herb), rue. 
RUTEWKA, j, s. f. goat's rue. 
RUŻ, or RÓŻ, u, s. m. paint, 
cheek:varnish. 
RUŻOWAĆ, uję, v. imp. to 
paint one's face. - SIĘ, to paint 
one's own face, to paint. Ta ko- 
bieta rużuje się, that woman 
paints. 
RWAĆ, rwę , v. imp. to tear, to 
pull, to pluck, to touse. - chwa- 
sty, to pluck or grub up weeds. - 
ząb, to draw a tooth. - na sobie 
włosy, to pull off one's own hair. 
- kogo za włosy, to pull or drag 
one by the hair.- kwiaty, owoce, 
to pluck or cull flowers, fruits. - 
boki ze śmiechu, to split one's 
sides with laughter. Cicha woda 
brzegi rwie, prov. still waters 
have deep bottoms, still streams 
always run deepest. - SIĘ, (said 
of thread, strings) to break. Gdzie 
cienko tam się rwie, prov. people 
short of money can never make 
two ends meet, fortune forsakes 
those who stand most in need of 
her assistance. - się do czego, to 
grasp at a thing, to lay hold of it.- 
się do szabli, to put or lay one's 
hand upon one's sword. - się do 
oręża, to fly, run to arms.-się do 
czego, fig. to be eagerln or upon 
a thing, to be bent upon it. Rwie 
się do wojska, he wants to turn 
soldier; nothing else can serve him 
but to be a soldier. Po co się rwiesz 
do tego czemu niepodołasz? why 
do you undertake what you are not 
able to perform? 
RWETES, v,s.m. fam. Scramble; 
bustle, hurly-burly, helter-skelter. 
- był o to, there was a scrambling 
for it, people scrambled for it. 
Wielki był - u stołu, there "was 
dreadful confusion at table, people 
snatched dishes from each other's 
hands. 
RYBA, y, s. f. fish. Ryby lo- 
RYC 
wid, to catch fish, to fish, Ryb na- 
łowić, fig. fam. to piss abed. - 
morska,rzeczna, sea-fish, fresh wa- 
ter-fish. Iść, pójść na -y, to go a 
fishing. Cubic -y, to be fond of 
fish. Niektóre-y mają skrzydła, 
some fish or fishes have wings. 
Niemy jak-, he is mute as a fish. 
Zdrów jak -, as sound as a 
roach. W mętnej wodzie -y ło- 
wić, prov. to fish in troubled 
waters. Ryby, pl. (one of the 
twelve celestial signs), Pisces. 
RYBACKI, a, e, of a fisherman. 
Łódź -a, fisher's boat. 
RYBACTWO , a, s. n. a fisher- 
man's trade. 
RYBACZKA, t, s. f. fish-wife, 
fish-woman. 
RYBAK, a, s. m. fisher, fisher- 
man. 
RYBI, a, e, of fish. -i mlecz, 
-a ikra, the soft and the hard roe. 
-i sos, -a podlewa , fish-sauce. 
- i ogon, the tail of a fish. 
RYBIĘTA, iąt , s. n. pl. young 
fish, small fish, fry. 
RYBITWA, v, 8. f. sea-mew, 
sea-swallow. 
RYBKA, RYBECZKA, RYBEŃ- 
KA, i, s. f. dim. of RYBA, little 
fish. Drobne rybki, fry. Rybka, 
Rybeczka, Ryoeńka, (terms of 
endearment), honey, dear , darling. 
RYBNIK, a, s. m. fish-pond. 
RYBNY, a, e , fishy, full of fish. 
-y kupiec, fishmonger. Rynek, 
targ -y, fish-market. Dzien -y, 
fish-day. Staw -y, a pond well 
stocked with fish. 
RYBOJAD, a , S. m. khthy- 
ophagos. 
RYBOJĘŻ,A,s.m. sea-porcupine. 
RYBOŁÓW, owa, s. m. sea- 
eagle, ospray. 
RYBOŁÓWEK, OWKA, 5. m* 
sea-martin. 
RYBOŁÓWSTWO, A, «. n. 
fishery, fishing. 
RYĆ, ję , v. imp. to dig or root 
(as wild boars and pigs do), to 
burrow (as conies do). - na drze- 
wie, na stali, na miedzi, to en- 
grave on wood, steel, copper, see 
RYTOWAĆ. 
RYCERKA, i, s. f. heroine. 
RYCERSKI, A , ie , Roman and 
Polish Hist., Equestrian. Stan-i, 
the Equestrian order. = knightly , 
chivalrous. = heroic, warlike. 
Dostojność -a, knigthood. Czasy 
-e, times of chivalry. Naród 
-i, a warlike nation. Czyny -e, 
warlike exploits. Odwaga -a, 
chivalrous courage. Po rycersku, 
like a knight, knightly. 
RYCERSKOŚĆ, śa, 8. f. chival- 
rous manners, spirit of chivalry. 
RYCERSTWO, A, s. n. knight- 
hood , chivalry. = chivalrous cou- 
rage, heroism. -= collect, warriors, 
soldiers. = nobility, noblemen. 
Błędne -, knight-errantry. 
RYCERZ, a, s. m. koigbt, 
warrior. - one of the Equestrian 
order. hero. Błędny -knight- 
errant. Pasować kogo na -a, to 
325 RYM 
knight one, to dub or create a 
knight, -e francuzcy, polscy, 
angielscy, French, Polish, English 
warriors. 
RYCHŁO, adv. soon, early, be- 
times. Za -, too soon. Już nie-, 
it is rather late. - wstafe, he rises 
early. ax 
RYCHŁOŚĆ, ści, s. f. earliness. 
RYCHŁY, A, E, early. -a wio- 
sna, an early spring, -e żniwo, 
an early harvest. -a odpowiedź, 
a speedy answer. 
RYCHTOWAĆ, tuję, v. imp, to 
make straight, to set aright. - 
działo, to level, plant or point a 
cannon. 
RYCHTYK, adv. fam. just so, 
even so, exactly. 
RYCIE, a, s. n. the act of dig- 
ging, burrowing. Rycie Świn, dzi- 
ków, the rooting of swine , of wild 
boars. = the act of engraving. 
RYCINA, Y,s.f. engraving, cop- 
per-print. 
RYCZAŁT, u, s. m. exorbitant 
interest, usury. Ta ziemia z ry- 
czałtem wraca ziarno, that land 
yields an hundred-fold. = lump, 
the gross, wholesale. Zakupić ry- 
czałtem, to buy in a lump, by the 
lump. Sprzedać ryczałtem, to sell 
in a lump or by the whole, see 
HURT. 
RYCZAŁTOWO, adv. in gross, 
by the gross, in a lump. Przedaż 
ryczałtowa, wholesale. 
RYCZĄCY, A, e, roaring, bel- 
lowing, lowing, braying. 
RYCZEĆ, czę, v. n. imp. RY- 
|KNĄĆ, nę, v. inst. (said of a lion), 
to roar; (of an ox, of a cow), to 
low, to bellow; (of an ass), to bray; 
(is said also of the wind, of the sea, 
of thunder and cannon), to roar; 
(sometimes of the human voice), to 
roar, to bellow. Ryknąć, to set up 
a roar. . 
RYCZENIE, A, s. n. the act of 
roaring. 
RYDEL, dla, s. m. spade. 
RYDWAN, u, s.m. (in the eleva- 
ted style), chariot 
RYDZ, a, s. m. a kind of eatable 
mushroom. Lepszy - niż nic, 
prov. a little is better than nothing. 
Dziad ink -, a hale old mau. 
RYGIEL, gla, s. m. bolt, bar, 
door-bar. 
RYJ, RYJAK, a, s.m. snout, 
hog's snout 
RYJEK, jka,s. tn. dim. little 
snout 
RYJKOWATY, a, e, snout shap- 
ed, snouty. 
RYK, u, s. tn. Iwa, the roar of a 
lion. - wołu, the bellowing or 
lowing of an ox.-osla, the braying 
of an ass.- dział, burzy, the roar 
of cannon, of the sea and winds. 
RYKNĄĆ, see RYCZEĆ. 
RYLEC, lca , s. tn. burin, 
gravig tool. 
RYM, u, S.m. rhyme; verses, 
poetry. -y pisać, to write verses. 
Rymy Kochanowskiego, Kocha- 
nowski^ poetry. 
326 
RYT 
RYMARKĄ, i , 8. f. wife of a 
harness-maker. 
RYMARSKI, A, E, of a harness- 
maker. 
BYMARSTWO, A, s. n. fade of 
a harness-maker. 
RYMARZ, A, s. m. harness-ma- 
ker, collar-maker, saddler. 
RYMOPIS, A, RYMOTWORCA, 
Y, s. m. versificier, poet. 
RYMOTWORCZY, a, e, poeti- 
cal. Sztuka -a, the art of poetry. 
Talent -y, poetical talent. 
RYMOTWORSTWO, A, s. n. 
poetry. 
RYMOWAĆ, uję, v.n. to rhime, 
to versify. 
RYMOWANIE, A, 8. n. versi- 
fication. 
RYMOWY, a, e, chimed. V Po- 
łaków są wiersze rymowe i nie- 
rymowe, the Poles have rhimes 
and blank verses. 
RYNEK, nku, s. m. market- 
place. 
RYNGORT, o, s.m. saddle-girth, 
see POPBĘG. 
RYNGRAF, v, s. m. gorget or 
neck-piece. 
RYNIENKA, l, s. f. (dim. of 
RYNNA), little gutter. 
RYNIENKOWATY, A, E, Zool. 
and Bot. grooved, striated, streak- 
ed. 
RYNKA,I, 8. f. RYNECZKA, s, 
dim. an earthen pan, stewpan. 
RYNNA, RYN A, y,s. f. gutter. 
Trafić z deszczu pod rynę, prov. 
see DESZCZ. 
RYNSZTOK, v, s.m, street-ken- 
nel; sewer. 
RYNSZTUNEK, nko, 8. m. ar- 
mour, equipment, accoutrement. - 
wojenny, military stores. 
RYPAĆ, pię, v.tmp. drzwiami, 
to make the door screak or creak, 
see SKRZYPAĆ.-na skrzypcach, 
see RZĘPOLIĆ. 
RYS ,u, s.m. a dash or stroke 
of a pen. Pierwszy -, rough 
draught, sketch, outline. -y twa- 
rzy , features or lineaments of the 
face. Z rysów zupełnie do ojca 
podobny, ma rysy twarzy swo- 
jego ojca, he has all the features of 
his father. 
RYŚ, sia , s. m. lynx, ounce ; 
leopard. 
RYSA, Y ,s.f. split, slit, crack, 
chink, crevisse, fissure. = scratch. 
= slash, cut, gash. 
RYSI, A, e, of a lynx. Skóra 
-a, leopard's skin. 
RYSOPIS, u, s. m. description 
of the outward appearance of a 
man. 
RYSOWAĆ, ję, v.imp. to draw, 
to delineate. - z natury, to draw 
from nature or after life. Uczuć się 
-, to learn drawing. - z głowy, 
to draw from fancy. - psa, konia, 
to draw a dog, a horse. 
RYSOWNIK, A, s. m. draughts- 
man. 
RYSUNEK, nku, 8. m. drawing, 
draught. 
i RYTM, v, s, m. rhythm. 
^7Ą 
RYTMICZNY, a, e, rhythmical. 
BYTOWAĆ, tuję, v. imp. to 
engrave. - na drzewie, na mie- 
dzi, to engrave upon wood, upon 
copper. 
BYTOWANIE, A, s.n. the art of 
engraving. 
RYTOWNICTWO, A, S. n. the 
art of an engraver. 
RYTOWNIK, a, s. m. engraver. 
RYTUAŁ, u, s. m. ritual. 
RYTY, a, e, cut, engraved. 
RYWAL, a, S. m. rival. 
RYWALKA, i, s. f. a female 
rival.. 
RYŻ, c, s. m. rice. I w Paryżu 
nie zrobią z krupy ryżu, prov. 
you can't make a silken purse out 
of a sow's ear, Jack will never 
make a gentleman. 
RYZA, Y, s. f. papieru, ream. 
= curb, restraint, subordination. 
W ryzie kogo trzymać, to keep 
one under restraint, to keep a strict 
hand over one, to keep him short. 
Z ryzy wypaść, to come out of 
joint; to break loose from restraint, 
to run loose, see KARNOŚĆ. 
RYŻOWISKO, A, s. n. a field of 
rice. 
RYŻOWY, A, e , of rice. Mąka 
-a, rice flour. Kapelusz - y, 
straw-hat, straw-bonnet. 
RYŻY, a, E, red-haired, carotty. 
RYZYKO, a, s.n. risk, hazard, 
venture. 
RYZYKOWAĆ, uję , v. imp. to 
risk, to run the risk, to venture. 
Wszystko-, to run all hazards, 
to lay all at stake. Nic nie ryzyku- 
jesz, you run no hazard in it. 
RYZYKOWNY, A, e, hazardous, 
dangerous. 
RŻĄCY, A, E, neighing. -y 
koń, a neighing horse. 
RZĄD, RZĘD, ędu,x m. set, 
row, rank, file. Rzęd ludzi, drzew, 
pereł, a row of men, trees, pearls. 
- zębów, a set of teeth. - wy- 
padków , a series of events. Okręt 
pierwszego rzędu, a ship of the 
first rate. Iść rzędem, to march in 
ranks. Po trzydziestu w jednym 
rzędzie, thirty abreast. Ustawić 
rzędem, w rzęd, w rzędy, to set 
in a row or rank, see SZEREG. = 
(a division of natural objects), order. 
Gromady dzielą się na rzędy, 
classes are subdivided into orders. 
= rzęd na konia, saddle-horse 
furniture, caparison. Jeśli to zro- 
bisz , tego dokażesz , dam ci ko- 
nia z rzędem, fig. if you do that, 
you will be a clever fellow indeed. 
RZĄD, u, s.m. government, rule, 
sway. - domu, the management, 
conduct or direction of a house. - 
- kobiecy, petticoat government. 
Sprawować rządy państwa, to 
govern or rule a state. Być przy 
sterze rządu, to sit at the helm. 
Objąć rządy państwa, to take the 
reins of government, to sway the 
sceptre. = ministry, executive 
power. Rząd przedsięwziął śro- 
dki, government has or have taken 
such measures. Niewiadomo je- RZĄ 
szcze jak sobie rząd postąpi, it 
is not yet known what government 
will do. = Gram, government. 
RZĄDCA, RZĄDZCA, y, s. m. 
governor, ruler. = manager, di- 
rector, steward. 
RZĄDCZYNA, RZĄDCZYNI, HI, 
S. f. a woman invested with gov- 
ernment, the governor's lady. 
RZADKI, A, e, thin, not dense. 
Powietrze -e, a thin or subtile 
air. Rosół -i, a thin broth. Płó- 
tno -e, a thin linen-cloth. Zboże 
jest bardzo -e na tern polu, the 
ears of the corn are but thin in this 
field. = fig. rare, scarce, hap- 
pening seldom, unfrequent, un- 
common.-gość z ciebie, you come 
very seldom, you are quite a stran- 
ger. Pieniądze sąteraz -e, mcney 
is scarce now. Prawdziwa pię- 
kność jest -a, perfect beauty is 
rare. -i człowiek, mąż -i, an 
uncommon man, an excellent hus- 
band. 
RZADKO, adv. thinly. Zboże 
-wschodzi, the corn comes up 
very thin, -posiany, thinly sown. 
= fig. seldom, unfrequently. - 
teraz odwiedza mnie, he comes 
now very seldom to see me. To się 
- zdarza, this happens seldom. 
- kio tak długo żyje, few people 
live to so great an age. 
RZADKOMIERZ, a, s. m. ma- 
BOmeter. 
RZADKOŚĆ, ści, 8. f. thinness; 
fig. rarity, seldomness, uncommon- 
ness, an uncommon thing. Owiał- 
bym to widzieć dla samej -i, I 
should be glad to see it but for the 
rarity of it. 
RZĄDNIĘ, adv. as becomes a 
good government; with good hus- 
bandry. 
RZĄDNOŚĆ, ści, s. f. good gov- 
ernment, good administration. - 
good husbandry. 
RZĄDNY, a , e , well governed, 
well regulated. = thrifty, econo- 
mical. 
RZĄDOWY, a,e, of government. 
Ustawa -a, the constitution of a 
state. Władze -e, the constituted 
authorities. 
RZĄDZCA, see RZĄDCA. 
RZĄDZIĆ, dzę,u.imp. to govern, 
to rule, to sway; to conduct, to 
direct, to manage. - łagodnie, 
z umiarkowaniem, to govern with 
mildness or moderation. Ministro- 
wie rządzą pod zwierzchni- 
ctwem panującego, the ministers 
govern under the authority of the 
prince. W tym domu jejmość rzą- 
dzi, that is the wife that wears the 
breeches in that^house. Bóg rzą- 
dzi światem, God governs the 
world. - państwem, to govern or 
rule a state. - kim, to govern or 
manage one, to do what one pleases 
with him. Niełatwo nim-,nie da 
sobą -, it is not easy to rule over 
him, he does not suffer himself to 
be ruled or led by the nose.- do- 
mem, to manage or conduct do- 
mestic affairs. = Gram, to govern. 
RZE 
Słowa czynne rządzą przypa- 
dkiem czwartym, (hę active verbs 
govern the accusative case. - SIĘ, 
to govern one's self. Dobrze się 
rządzi, he conducts or manages 
his affairs very well. Większa część 
ludzi rządzi się przesądami, 
most people are governed or swayed 
by prejudices. - się rozumem to 
rule one's life by the dictates of 
reason. 
RZĄDZENIE,.a, s. n. the act of 
governing, managing. 
RZĄDZICIEL, a, s.m. RZĄDZI- 
CIELKA, i, s.f. .see RZĄDCA, 
RZĄDCZYNI. 
RZĄSA, y, s. f. (an herb), duck- 
meat, duck-weed. = eye lashes, see 
RZĘSĄ. 
RZEC, RZEKNĄĆ, knę, v. inst. 
to say, quoth. Rzekłem, said I, 
quoth I; rzeki, said he, quoth he. 
Nic na io nie rzeki, he said no- 
thing to it. Rzekłbyś że oszalał, 
one would think he has run mad. 
Że tak rzekę, so to say, as it were. 
RŻEĆ, rżę, v. n. to neigh. 
RZECZ, y, s. f. speech, address, 
harangue. Mieć - do kogo, to ad- 
dress one. Taką-uczynił do żoł- 
nierzy, he thus addressed the 
soldiers. Tak dalej - prowadził, 
he continued his speech in the fol- 
lowing words, see MOWA. = mat- 
ter, subject, subject-matter, ques- 
tion,, point. Przystąpić do -y, to 
enter upon a subject. Odstąpić od 
-y, to swerve or wander from the 
subject in hand. Wracam do -y, 
I come to the point 0 czem -? 
what is the matter? what do you 
speak of?.Nie od -y będzie to 
powiedzieć, it won't be amiss to 
say, it would not be impertinent 
here to speak of... Mówić do -y, 
to speak pertinently or to. the pur- 
pose. Gadać cd -y, to talk at 
random, to talk nonsense, to rave. 
Człowiek do - y, he is a decent, 
sensible man. = fact, case. W -y 
samej, in fact, truly, indeed. Taką 
-ą, jeżeli się tak - ma, if such 
be the case. Jasna -, it is a plain 
case. To - wcale inna, that is 
quite another case. = business, af- 
fair. Nie twoja w tern -, that is 
no business of yours, that is nothing 
to you. Opowiem ci całą -, I will 
tell you the whole affair. - thing. 
Stwórca wszech -y, the creator 
of al! things. Śmieszna-, a ri- 
diculous thing. Dziwna -, a 
wonderful or astonishing thing.-y 
ludzkie, ziemskie, doczesne, hu- 
man , temporal affairs. Niestałość, 
marność, znikomość -y ludz- 
kich, the instability, folly of human 
things or affairs. = RZECZY, pl. 
things, clothes, effects. Gdzie są 
moje -y? where are my things? 
RZECZKA, i, s.f. (dim. of RZE- 
KA), a little river. 
RZECZNY, a, e, of a river. Wo- 
da -a, river-water. Ptastwo -e, 
water-fowl. 
RZECZONY, A, e, said, quothed. 
Wyi -, above-mentioned. 
RZĘ 
RZECZOWNIK, a, s.m. Gram. 
substantive. 
RZECZOWNIE, adv. substan- 
tively. 
RZECZOWNY, a,e, substantive. 
Słowo .lub imię -e, a substantive 
verb or noun. 
RZECZPOSPOLITA, gen. -Y- 
pospolitej, s.f. commonwealth, re- 
public. 
RZECZYWIŚCIE, adv. really, 
truly, indeed. 
RZECZYWISTOŚĆ, ści, S. f. 
reality, truth, verity. 
RZECZYWISTY, a, e, real, 
true, 
RZĘD, see RZĄD. 
RZEDNIEĆ, nieję, v. n. imp. 
ZRZEDNIEĆ, nieję, v. perf. to 
grow thin, to become less dense. 
RZEKA, i, s.f. river. Płynąć po 
rzece, z rzeka, to sail down or go 
down a river. Płynąć, iść pod rze- 
kę, to sail up or go up a river. 
RZEMIEŃ, nią, s. m. leather; 
strap of leather. 
RZEMIENNY, a , e , leathern. 
Pas -y, leathern girdle. 
RZEMIEŚLNICTWO, A, s. n. 
the profession of an artisan; trade, 
handicraft 
RZEMIEŚLNICZKA, 1, s.f. the 
wife of an artisan. 
RZEMIEŚLNICZY, A, e , of an 
artisan, belonging to a trade or 
handicraft. Klasa -a, the work- 
ing class.. 
RZEMIEŚLNIK, a, s.m. artisan,^ 
handicraftsman, workman, trades*^ 
man, mechanic, craftsman. 
RZEMIOSŁO, a , s. n. craft, 
handicraft, trade, profession. Tru-, 
dnić się jakiem rzemiosłem, to: 
carry on a trade. Uczyć się rze- 
miosła, to serve an apprenticeship 
to a trade. Oddać kogo do rzemio- 
sła, to bind one apprentice to a 
trade. 
RZEMPOŁA, RZEMPOLIĆ, see 
RZĘPOŁA, etc. 
RZEMYCZEK, czka, RZEMYK, 
A, s.m. dim. of RZEMIEŃ, a small 
strap of leather, ftzemyk u trze- 
wika, the string of. a shoe, latchet. 
Od łyczka do rzemyczka,prov. 
see ŁYCZEK. 
RŻENIE, a, 8. n. neighing. 
RZEP, u, s.m. (a plant), bur or 
burdock. 
RZEPA, T, s. f. turnip. 
RZEPAK, u,s. m. rape, rape- 
S66Ć* 
RZEPAKOWY, a , b , of rape. 
Olej - y, rape-pii. 
RZEPNIK, a, a. m. pignut. 
RZĘPOLIĆ, lę, v. n. na skrzy- 
pcach, to scrape upon a violin. 
RZĘPOŁA, y, s. m. scraper , a 
bad fiddler. 
RZĘSA, y, s.f. (used mostly in the 
plural RZĘSY), eyelashes. = wo- 
dna, see - wietrzna, 
cotyledon, kidney-wort, navel-wort. 
-skalna, polytrichum, golden or 
Turnbridge, maiden-hair. 
RZĘSISTO, RZĘSIŚCIE, adv. 
thick, thickly,closely; abundantly. 
327 RZE 
plentifully. Deszcz - padał, it 
rained hard and fast. Kule sypały 
się-,the bullets fell as hail. Wszy- 
stkiego było , there was plenty 
or abundance of ail things. 
RZĘSISTOŚĆ, ści, s. f. abun- 
dance, plenty. 
RZĘSISTY, A, E, thick, close; 
abundant, plentiful. -y deszcz, 
thick rain, hard and fast. -e wło- 
sy, thick hair. -e zboże, -o tra- 
wa , thick corn, thick grass. -e 
gwiazdy, innumerable stars. -e 
oklaski, a thunder of applause, 
loud peals of applause. - e świa- 
tła, a copious blaze 'f lights. -y 
ogień, a close fire, a erisk or sharp 
fire, a shower of oalls. Łzy -e, 
tears flowing apace, a flood of 
RZEŚKI, RZEZKI, a, e, brisk, 
smart, lively, nimble, buxom, see 
RZEŹWY, DZIARSKI. 
RZEŚKO, adv. briskly, smartly. 
RZESKOŚć, ści, s. f. briskness, 
liveliness, smartness. 
RZESZA, t, s.f. crowd, throng, 
multitude, see TŁUM, GROMADA. 
- Niemiecka, German empire. 
RZESZOTO, a, s.n. sieve,'searce, 
see PRZETAK, SITO. 
RZETELNIE , adv. honestly , 
uprightly, fairly. Postąpić sobie 
-, to deal fairly. 
RZETELNOŚĆ, ści, s.f. honesty, 
uprightness, probity, plain dealing, 
fairness. = authenticity. 
RZETELNY, a,e, honest, upright, 
full of probity, fair, see UCZCIWY. 
=• real, true; genuine, positive, see 
ISTOTNY, PRAWDZIWY. 
RZEWNIE, adv. movingly, af- 
fectingly, touchingly. = wofully, 
lamentably. -płakać, to weep bit- 
terly. - narzekać, to complain 
bitterly, see GORZKO. 
RZEWNOŚĆ, ści, s. f. tender 
emotion. = wofulness, plaintive- 
ness. - śpiewu, powieści, the 
plaintiveness of a song, of a tale. 
-jego narzekań, the plaintive- 
ness of his cries. 
RZEWNY, a, e, moving, touch- 
ing, deeply affecting. = woful, 
plaintive, doleful, lamentable. -e 
dźwięki, plaintive sounds, melting 
harmony.-a mowa, a moving dis- 
course. „ 
RZEŹ, zi, s.f. bydla, slaughter 
of cattle for market; slaughter, mas- 
sacre, execution, butchery, carnage. 
Sprawili okropną - w wojsku 
nieprzyjacielskiem, they made a 
dreadful slaughter of the enemies. 
RZEZAĆ, zę, v. imp. bydło, to 
kill or slaughter cattle. = koma, 
to geld a horse, see RZNĄĆ, WY- 
RZYNĄĆ, TRZEBIĆ. 
RZEŻĄCZKA ,l,S. f. strangury. 
RZEZAK, a , s. m. a butcher's 
knife, cleaver, a cleaving knife. 
RZEZANIEC, ńca, s. m. eunuch. 
RZEŹBA, y, s. f. the art of carv- 
ing. = carved work, sculpture, 
RZEŹBIARKA, I, s. f. a female 
sculptor. 
RZEŹBIARSKI, a , e , of a scul- 
328 
RZU 
■ tor. - a robota, carved work , 
sculptile work. 
RZEŹBIARSTWO, a , s. n. the 
art of sculptor, sculpture. 
RZEŹBIARZ, a , s. m. sculptor, 
carver, see SNYCERZ. 
RZEZIMIESZEK, szka, s, m. 
pick-pocket 
RZEŹNIA, 1, RZEŹNICA, v,3. f. 
slaughter-house, shambles. 
RZEŹNICTWO, A, 8. n. the 
trade of a butcher. 
RZEŹNICZKA,!, s. f. abutcher's 
wife. 
RZEŹNICZY, A, e, of a butcher. 
Nóż-y, a butcher's knife. 
RZEZNIK, a, s. m. butcher. 
RZEZ UCHA, y, s. f. cress. - 
ogrodowa, garden-cresses. - wo- 
dna, water or well cresses. 
RZEZWIĆ, wię, v. imp. ORZEŹ- 
WIĆ, wię , v. perf. to brisk or 
cheer up, to enliven, to revive, to 
animate, to recover or restore 
(one's strength, health). 
RZEŹWIEĆ, wieję , v. n. to 
cheer up ; to perk up, to pick up 
one's crums; to recover. 
RZEŹ WO, adv. briskly, smartly. 
On jeszcze - wygląda, he is 
still hale and nearly/ 
RZEŹWOŚć, ści, s.f. briskness, 
smartness; healthy appearance, 
vigour.. 
RZEŹWY, A, e, brisk, smart; 
hale, healthy, sound, hearty. 
RZNĄĆ, nę, v. imp. to cut, to 
carve. - drzewo, kamienie, mar- 
mur, to saw wood, stones, marble. - 
na kamieniu, to grave on the stone. 
- rowy, kanały, to'dig ditches, 
canals. - na skrzypcach od ucha, 
to scrape upon a fiddle. - o zie- 
mię, fam. to dash to the grouud. 
- kogo pięścią, to strike one with 
the fist. - bydło, drób, to kill 
cattle, poultry. Rznie mnie w brzu- 
chu, I have gripings in the guts, I 
am griped. Rznąć się przez co, to 
cut one's way through , see PRZE- 
RZYNAĆ SIĘ. 
RZNIĘCIE, A, s. n. the actol 
cutting. - w żołądku, griping or 
gripes in the stomach. 
RZNIĘTY, A, e, cut, carved. 
RZODKIEW, KWi, s. f. radish. 
RZUCAĆ, am, v. imp. RZUCIĆ 
cę, v. perf. to throw, to cast, to 
fling. Rzucać pociski, to throw 
fling or shoot darts. - na kogo 
kamieniami, to throw stones at 
one. - promienie, to emit rays, 
to cast forth or send forth rays. 
Ten dyament rzuca wielki blask, 
that diamond casts a great lustre. 
- światło na co, to throw light 
upon a subject. - na kogo podej- 
rzenie , to suspect one, to make 
one suspected. - los o co, to cast 
lots, to cast the dice.-nasienie na 
rolą, to cast seed into the ground. 
- groch na ścianę fig. to throw 
away one's words, to hammer cold 
iron, to preach to the desert. Rzu- 
cić wzrok na kogo, to cast a look 
or glance at one.' - most przez 
rzekę to build or raise a bridge 
SAB 
over a river, to bridge a river. -• 
kotwicę, to cast or drop anchor.- 
postrach, to strike terror into, to 
spread terror. - płaszcz na ra- 
miona, to throw one's cloak over 
one's shoulders. - kibestyą, to 
start a question, an objection.- 
SIĘ, to throw one's self. - się ko- 
mu do nóg, to throw or cast one's 
self at some one's feet.- się komu, 
na szyję, to throw one's seif upon 
one's neck. - się w czyje objęcia, 
to fly into one's arms. -■ się nako- 
go, to fall, fly, run, rush at or upon 
one. - się na gole miecze, to rush 
among the naked swords. - się do 
oręża, to fly to arms. 0 co się on 
tak rzuca? what makes him fly 
into such a passion? what makes 
him fret and fume? Siwizna mu 
się rzuca, he begins to grew grey. 
Łzy mu się rzuciły z oczu, tears 
rushed or gushed from his eyes. 
Krew mu się z nosa rzuciła, his 
nose bleeds. 
RZUT, u, s. m, throw, cast. 
Rzut oka, fig. cast of one's eye 
upon, glance, look. Na pierwszy 
rzut oka, at the first glance, at 
first view. Sądzić o czem na pier- 
wszy rzut oka, tojudge of a thing 
at the first view. Jednym rzutem 
oka, at one view. Objąć co je- 
dnym rzutem oka, to take in at a 
glance or at one glance. 
RZUTKI, a , IE, alert, brisk , 
nimble, sprightly, dapper, dashing. 
RZUTKOŚć, ści, 3. f. alertness, 
alacrity, briskness, nimbleness, 
sprightliness. 
RZYGAĆ, am, v. imp. RZY- 
GNĄĆ, nę , v. inst. to vomit, to 
spew; to cast, bring or throw up, 
to belch, to puke. Wulkany rzy- 
gają ogniami, ognie, volcanoes 
vomit flames or emit torrents of 
flame. 
RZYGANIE, 3. n. vomiting, 
vomition, casting or bringing up. 
RZYM, u, s. m. Rome. 
RZYMIANIN, a, 3. m. Roman. 
RZYMIANKA, i, s. f. a Roman 
woman. 
RZYMSKI, A , e, Roman. Pań- 
stwo -e, the Roman empire. 
Obywatel -i a Roman citizen. 
Rzymsko katolicki, Roman-cath- 
olic.. 
RŻYSKO, a , s. n. stubble, see 
ŚCIERŃ. 
s 
S, stands, for Święty, Saint, St 
SA 1 here, hither! come hither L 
SĄ, (third person plural of the 
verb BYĆ), they are. 
SABAS, SABAT, u, s. m. Sab- 
bath, see SZABAS. 
SABAUDYA, vi, 3. f. Savoy. 
SABAUDKA, i, f. a Savoyard 
woman. SAD 
SABAUDCZYK, a, s. m. a Sa- 
voyard. 
SABAUDZKI, A, e , of Savoy. 
SABINA, SAWINA* v,«. f. (a 
plant), sabine. 
SĄCZEK, seo SĘCZEK. 
SĄCZYĆ, czę , v. imp. tp distil, 
io let fall drops. - łzy, fig. to 
shed tears. - ŚIĘ, to exude, to 
transude, to sweat or issue out; to 
ooze, to leak; to trickle; Woda 
sączy się do statku, the ship leaks 
or has sprung a leak. Łzy sączą 
mu się z oczu, tears trickle down 
his cheeks, see CIEC. 
SAD, u, s. m. SADEK, dku, 
S. dim. orchard, garden. 
SADOWNICZKA, I, 8. f. wife of 
an orchard-keeper. 
SADOWNIK, a, 8. m. orchard- 
keeper, nursery-man.. 
SADOWY, a, e, of an orchard. 
SĄD, 8. m. judgment, discern- 
mepuZdrowy -o rzeczach, sound 
judgment, sound sense, -judgment, 
sentence, doom, decree. Surowy -• 
na kogo wydać, to pass a severe 
sentence upon one. - ostate- 
czny, the great day of.judgment, 
doomsday. = jurisdiction. - świe- 
cki, duchowny, secular, ecclesia- 
stical jurisdiction. Należeć do ja- 
kiego sądu, to be within the juris- 
diction of a court of justice. To nie 
należy do mego sądu, that is not 
within my province. - court of 
justice, bench, tribunal. -wojsko- 
wy, court martial. - najwyższej 
instancyi, the highest court of 
justice, a court from which there 
is no appeal.-przysięgłych, jury. 
Zapozwać kogo do sądu, to refer 
a question to the decision of the 
bench. = trial. Stawić oskarżo- 
nego przed -, to bring a prisoner 
to his trial. Kazać kogo powiesić 
bez sądu, to order one to be 
hanged without trial. 
: SĄDNY, a , e , dzień, the great 
day of judgment, doomsday. 
SĄDOWNICTWO, a, s. n. judi- 
cature. 
SĄDOWNIE, adv. judicially, in 
a judiciary way, in the forms of 
legal justice. 
SĄDOWY, SĄDOWNICZY, A, E, 
belonging to courts of justice, ju- 
dicial, judiciary. Akta sądowe, 
records. Pisarz sądowy, recorder, 
master of the rolls. Urzędnik są- 
dowy, judge, magistrate. Izba są- 
dowa, the court or hall (where 
causes are heard). Postępowanie 
sądowe, legal procedure. Wyrok 
sądowy, a sentence of the court. 
SĄDEK,DKA^.m.atub with ears. 
SADLICZKA ,t, 8. f. (a plant), 
myagrum or gold of pleasure. 
SADLISTY, A, E, greasy. 
SADŁO, a, s. n. hog's grease. 
Głupi jak -, prov. he is a 
block, a drownright block. Poczuł 
pies - * fig. he has smelled out 
that something was to be got by it. 
Czuje pies że zjadł-, fig. he 
feels (himself) guilty, he is conscious 
of his guilt. 
SAJ 
SADNO, see SEDNO. 
SADOWIĆ, wię, v. imp. USA- 
DOWIĆ, wię , v. pert, to seaC to 
make sit* to set, to place. - SIĘ, 
to sit down; to Settle, to fix one s 
self. 
SADZ', u, s. m. rybny, a fish- 
pond (wherein to keep the fish 
alive). 
SADZA, y, s. f. soot, coom. 
SADZAĆ, am, v. imp. POSA- 
DZIĆ , dzę , v. perf. to seat, to 
make sit; to put, place, set.- 
chleb w piec, to put the bread in 
the oven. - gości u stolu, to place 
guests at table. 
SADZAWKA, I, s.f. pond, pool. 
SADZENIE, a , s. n. the act of 
setting,planting. - drzew, the 
setting or planting of trees. Czas 
-nia kartofel, the time for setting 
potatoes. 
SADZIĆ, dzę, v. imp. to put, to 
plant. - jaja, to fry or poach 
eggs. - kaczkę, kurę na jajach, 
to set a duck, a ben. - drzewa, 
to set or plant trees. - kartofle, to 
set potatoes.-komplementu, fam.' 
to make many compliments, to 
stand upon compliments. - SIĘ na 
co, to endeavour to do one's best,' 
to endeavour to carry one's point. 
- się na piękne wyrażenia, to 
make use ' of fine, chosen ex- 
pressions. 
SĄDZIĆ, dzę, v. imp. OSĄ- 
DZIĆ , dzę , v. perf. to judge, to 
try a cause. Sądzić kogo krymi- 
nalnie , to try one for his life. Ju- 
tro będzie sądzony, he is to be 
tried to-morrow. Jezus Chrystus, 
który przyjdzie sądzić ży wych i 
umarłych, the Lord Jesus Christ, 
who shall come to judge both the 
quick and the dead. Sądzić dobrze 
lub źle o kim, to have a good or a 
bad opinion of one. Sądzić o lu- 
dziach z powierzchowności, to 
judge people by appearances. Są- 
dzić o innych podlug siebie, to 
judge of others by one's self. Nie 
należy sądzić z pierwszego wej- 
rzenia, one must not judge at 
first sight. = to think, to deem, to 
believe. Sądzę że dziś przybę- 
dzie, I think he will arrive to-day. 
Sądzę że tak jest najlepiej , I 
think it to be the best way. Sądzi 
że jestem mówcą, he thinks me to 
be an orator. 1 ja tak sądzę , and 
so do I. Jak ja sądzę, in my opi- 
nion. Sądzi się być zdatnym, he 
thinks himself to be an able man.= 
Jutro sprawa jego sądzić się bę- 
dzie, his cause is to be tried to- 
morrow. 
SADZIEC, DŹCA, s. m. (a plant), 
hemp-agrimony, maudlin. 
SAFANDUŁA, y, 8. m. vulg. a 
simpleton, booby, nincompoop.Sta- 
ry-, an old dotard. 
SAFIAN, u, s. m. morocco- 
leather. 
SAFIANOWY, A, E, of morocco- 
leather. 
SAJDAK, u, s. m. SAJDACZEK, 
KA, 8. m. dim. quiver. 
SAM 
SAJETA, y, 8. f. thin and slight 
serge. 
SAK, u, S. tn. sweep-net. =» (a 
bird) buzzard. Głupi jak sak,prov. 
a dunce, a blockhead, an igno- 
rMDu$« 
SAKIEWKA, I, $. f. money-bag, 
purse. 
SAKŁAK, SZAKŁAK, u, s. m. 
buckthorn. 
SAKŁAKOWY, a , E, of buck- 
thorn. 
SAKRAMENT, u, s. m. sacti-' 
ment. 
SAKRAMENTALNY, A, E, sacra- 
mental. 
SAKSON, a,s. m. Saxon. 
SAKSONIA, u, s. f. Saxony. 
SAKSOŃSKI, A, e, saxon. 
zyk-i, saxon or the saxon lan- 
guage. 
SAKWA, y, s. f. SAKWY, pl. 
kiew, wallet. 
SALA, I, 8. f. SALKA; I, 8. f. 
dim. hall; parlour, drawing-room. 
SALAMANDRA, Y, s. f. sala- 
mander. 
SALAPA, Y,s. f. jalap. 
SAŁATA, y, s. f. lettuce, lettice, 
salad*' 
SALATERKA, I, s.f. salad- 
dish. 
SALCESON, b, s. m. a kind of 
thick and short sausage. 
SALETRA, y, s. f. saltpetre, 
nitre. 
SALETRALNIA,!, s.f. saltpetre- 
house. 
SALfeTRAN, s.m. Chim. 
nitrate. 
SALETROROD, odu, s.m. nitro- 
gen , azot. 
SALETROWY,' SALETRZAN Y, 
a, e, nitric, nitrous. Kwas sale- 
trzany, nitric acid. Gaż saletro- 
wy, nitrous gas. 
SALETRZYSTY, A, E, contain- 
ing saltpetre. 
SALMIAK, SALMONIAK, u, 
s. m. Chim. salmiac, sal ammoniac. 
SALON, u, s.m. drawing room, 
apartment. Bywać, chodzić po 
salonach, to move in the first-rate 
society, in high life. 
SALONOWY, A, e, of a drawing- 
room. Człowiek -y, a man of the 
world, a high-lived man. 
SALOPA, y, s. f. SALOPKA , I, 
s.f. dim. mantu a. 
SALWA, y, s.f. salute, dischar- 
ge of guns. 
SAM, A, o, alone, by himself, 
by herself, by itself. Zastałem go 
samego,! found him alone. Onsam 
na białym śmiecie, he is alone 
in the wide world. Nieszczęście 
nigdy samo nie przyjdzie, mis- 
fortune seldom comes alone, one 
misfortune comes on the neck of 
another or draws on another at 
its heels. Świeca sama zgasła, 
the candle went out of itself. - 
mere , merely, nothing but. To sa- 
me głupstwa, it is mere nonsense. 
Same kłamstwa popisał, he has 
written nothing but lies. Przez 
samą grzeczność, litość, out^f 
329 330 
SAM 
mere kindness, compassion. Już 
samamyil o temiest zbrodnia, 
the mere or very thought of It Is 
criminal. - (ten) SAM, (ta) SAMA, 
(to) SAMO, the same, the very 
same. Tegoż samego dnia, the 
very same day. W sam czas przy- 
chodzi, he comes in time, In the 
very nick of time. Tenże samczlo- 
wiek, taż sama kobieta, the 
very same man , the very same wo- 
man. To zupełnie to samo, it is 
exactly the same , It is all one. Ta 
kobieta to sama dobroć, that 
woman Is all goodness. = as far 
as, up to, down to. Zaszliśmy aż 
do samego Rzymu, we went as 
far as Rome. Był w wodzie po 
sarnę szyję, he was in watei up to 
the chin. W długach po same 
uszy, over head and ears in debt. 
Suknia spadająca do same] zie- 
mi, a gown failing down, to the 
ground. = self. Ja sam, ty sam, I 
myself, thou thyself; on sam, ona 
sama, ono samo, he himself, she 
herself, it Itself; • my sami, wy 
sami, oni sami, we ourselves, 
you yourselves, they themselves. 
SAMICA, t, SAMKA, I, 3. f. 
SAMICZKA ,:, dim. a female, a 
hen, a she. Kanarek samica, a 
hen canary-bird. Gdy samica wy- 
siaduje jaja, whilst the hen-bird 
is covering her eggs. 
SAMIEC, mca, s.m. SAMCZYK, 
A, dim. a male, a cock, a he. 
SAMIUCHNY, A, E, SAMIU- 
SIEŃKI, SAMIUTEŃKI, SAMIU- 
TKI, a , is, intensitive form of 
SAM , all alone, quite alone. = the 
very same. 
SAMOBÓJCA, y, s.m. self-mur- 
derer , suicide, felo de se. 
SAMOBÓJCZY, a , e, suicidal. 
SAMOBÓJCZYNI, ni , s. f. self- 
murderess. 
SAMOBÓJSTWO, A , s. n. self- 
murder , suicide. 
SAMÓCHCĄC, adv. of one's 
own accord; on set purpose, de- 
signedly, intentionally, for the 
nonce. 
SAMOCHWAŁ , A, SAMO- 
CHWALCA, Y, 8. m. braggard, 
boaster. 
SAMOCHWALCZY, a , e, of a 
boaster, boastful, bragging. 
SAMOCHWALSTWO, A, S.n. 
self-praise, boastfulness. 
SAMODZIELNIE, adv. spon- 
taneously; Independently. 
SAMODZIELNOŚĆ, ści, s.f. 
spontaneity; self-dependence, in- 
dependence. 
SAMODZIELNY, A, e , sponta- 
neous ; self-dependent, indepen- 
dent. 
SAMODZIERŻCA, Y, s. m. au- 
tocrat. 
SAMODZIERŻCZYNI, ni , S. f. 
autocratrix. 
SAMOGŁOSKA, I, S. f. vowel. 
SAMOGWAŁT, u, s.m. self- 
pollution , onanism. 
SAMOISTNIE , adv. existing by 
itself. 
SAN 
SAMOISTNOŚĆ, śa, s.f. self- 
existence. 
SAMOISTNY, A, E, self-existent 
SAMOŁOWKA, i, s.f. pit-fall, 
trap, snare, springe. 
SAMOLUB, a, 8. m. egotist, 
selfish man. 
SAMOLUBNIE, adv. selfishly. 
SAMOLUBNY, a, e, egoistical, 
selfish. 
SAMOLUBSTWO, a , 8. n. ego- 
tism , selfishness, self-love. 
SAMOPAS, adv. grazing alone; 
fig. loose, adrift. -- puścić kogo, 
to let one loose, to permit him to 
wander at large. Chodzić -, to 
wander or ramble at large ; ftg. to 
be in a loose condition, to belong 
to neither party. 
SAMORODNIE, adv. In its na- 
tural growth. 
SAMORODNOŚĆ, set, s.f. na- 
tural growth. 
SAMORODNY, A , E , growing 
naturally, self-produced. Plot -y, 
a quickset hedge. Myśl -a, an 
original thought. 
SAMORUCH,v, s.m. automaton. 
SAMORZĄDNOŚĆ, ści, 8. f. 
self-government. 
SAMOTNICA, y , s.f. a woman 
who leads a solitary life. 
SAMOTNIE, adv. solitarily. 
SAMOTNIK, a , s. m. a solitary 
man. 
SAMOTNOŚĆ, śct, 8. f. solitude, 
loneliness, seclusion , privacy. 
SAMOTNY, A, E, solitary, lone, 
lonely, lonesome, alone, secluded, 
retired. 
SAMOTRZASK, u, s.m. a trap, 
a pit-fall, a cage (to catch birds); 
gin. 
SAMOTRZEĆ, adv. he and two 
others. 
SAMOUK, a , & m. a self-taught 
man. 
SAMOWŁADNIE, adv. arbi- 
trarily, despoticaly. 
SAMOWŁADNY, A, e , arbitra- 
ry, despotic , absolute. 
SAMOWŁADZCA, y, s. m. auto- 
crat , despot. 
SAMO WŁADZTWO , A, 8.n. 
autocracy, despotism, absolute 
power. 
SAMOWOLNIE, adv. arbitrari- 
ly. Rządzić, działać -, to gov- 
ern or act arbitrarily. Postąpić 
sobie -, to take a step without 
being authorized. 
SAMO WOLNOŚĆ, ści, s.f. one's 
owq will; arbitrariness. 
SAMOWOLNY, A, e , arbitrary, 
absolute. 
SAMOWTOR, adv. he and an- 
other. 
SAMOZWANIEC, ńca, s.m. 
Hist, of Russia, impostor. 
SANDAŁ, a, s. m. sandal. = v, 
sandal-wood. 
SANDAŁOWY, A, E, of sandal- 
wood. 
SANDARAKA, I, 8. f. sandarac. 
SANIE, ni, s. n. pl. SANKI, nek, 
SANECZKI, czek , dim. sledge , 
sledges, sled. Na północy jeżdżą 
SĄS 
So śniegu t lodzie saniami,\n the 
orth they make use of sledges upon 
the ice and snow. Przejażdżka sa- 
niami, sledge-race. 
SANNA, adj. droga, et subst. 
SANNA, ej , sledge road. 
SAP, u, 8. m. SAPISKO, SAPO- 
WISKO, A, s. n. marshy ground, 
moorland. 
SAPAĆ, pię , v. n. to puff, to 
snuff, to sniff, to snore. 
SĄPEL, see SOPEL. 
SARDELA, i, s.f. SARDELKA, 
I, dim. sardin, pilchard , anchovy. 
SARDONICZNY, a, e, sardonic. 
Uśmiech -y, sardonic laughter. 
SARDONIK, a, 8. m. (a silicious 
stone), sardonyx. 
SARDYK,u, s.m. (a precious 
stone), sarda. 
SARKAĆ , am, u. n. SARKNĄĆ, 
kę , v. inst. to snuff up one's snot. 
= Sarkać na co, fig. to grumble, 
to repine at; to complain of, to 
blame. 
SARMACYA, yi , s. f. Sarmatia. 
SARMACKI, a , e , Sarmatian, 
sarmatic. 
SARMATA, y, s. m. pl. SARMA- 
CI , Sarmatian; a Pole of the old 
stamp. 
SARMATKA,!, s.f. a Sarma- 
tian woman. 
SARNA, T, S.f. SARNECZKA, I, 
dim. roe, deer. 
SARNI, a , s, of a roe. Skóra 
-a, buckskin. Skóra-a wypra- 
wnaj, kid-skin. 
SARNIĄTKO, a , s. n. fawn of 
a roe. 
SARNINA, Y, s.f. the flesh of 
deer, venison. 
SAS, a , s. tn. pl. SASI, the in- 
habitant of Saxony, a Saxon. » 
Hist, of Pol. SASY, the kings of 
the house of Saxony. Za króla Sa- 
sa, jedz, pij, a popuszczaj pasa, 
in the time of the kings of the 
house of Saxony, the Poles led a 
merry life; they did nothing but eat 
and drink, and used to loosen their 
girdles when at table. (This saying 
calls to mind the political dissolu- 
tion of Poland, which lasted du- 
ring forty eight years of peace, 
from 1721 to 1769, subsequent to 
the long wars of the preceding pe- 
riod). 
SĄSIAD, A, s. m. neighbour. 
Wiedzą sąsiedzi jak kto siedzi, 
prov. their is nothing secret among 
neighbours, the neighbours know 
each other's private concerns. 
SĄSIADA, Y, SĄSIADKA, I, 
3. f. female neighbour. 
SĄSIADOWAĆ, duję , v. n. to 
be neighbourly, to be one's neigh- 
bour. Sąsiadujemy z sobą, we 
are neighbours. 
SĄSIEDNI, a, e, neighbouring, 
bordering upon. -ie kraje, the 
neighbouring countries. -te lasy, 
pola, the neighbouring woods, 
fields or grounds. 
SĄSIEDZKI, A, e , neighbourly. 
Osądź czy to po sąsiedzku, judge 
if this be neighbourly dealing. SCH 
SĄSIEDZTWO, A, s.n. neigh- 
bourhood; A the neighbours. Cale 
- go kocha, all the neighbour? 
hood like him. Miłe, . uprzejme 
-, a good, a genteel neighbour- 
hood. . . 
SASKI, A,e, of Saxony. Król 
polski i Elektor -, the-king of 
Poland, Elector of Saxony. 
SATYRA, v, 8. f. satire. 
SATYRYCZNIE, adv. satirically. 
SATYRYCZNpSĆ , śa, s. f. sa- 
tirical temper or disposition, sati- 
rical genius. 
SATYRYCZNY, A, E, satiric, 
satirical, sarcaristical. 
SATYRYK', A, 8. m. satirist. 
SATYSFAKCYA, vi, S.f. satis- 
faction, pleasure, gratification, 
see PRZYJEMNOŚĆ, ZADOWO- 
LNIENIE. Żądać satysfakcyi, to 
require satisfaction for an insult. 
Dam mu satysfakcyą, I will give 
him satisfatcion sword in hand, 
see ZADOSYĆUCZYNIENIE. 
SĄŻEŃ, żnia , s. m. fathom, six 
feet, two yards. 
SĄŻNIOWY, A, e, a fathom 
long.. , 
SĄŻNIŚCIE, SĄZNISTO, adv. 
fam. extremely, exceedingly, migh- 
tily, monstrously. 
SĄŻNISTOŚć, śa, s.f. exces- 
sive length. 
SĄŻNISTY, A, E, huge, swing- 
ing. -y chłop, a stout, swinging 
fellow. - e łgarstwo, an egregious 
lie. 
SCEDZAĆ, am, v. imp. SCE- 
DZIĆ, dzcę , v. perf. to pour off 
gently, to decant, see ODCEDZAĆ. 
SCENA, Y, s. f, scene; the stage. 
Okazać się na scenie, to appear 
upon the stage. Zejść że sceny, to 
go off the stage. - jest w Rzymie, 
the scene is or lies at Rome. = 
fam. pleasant entertainment, pleas- 
ant story, adventure. Sceny mie- 
liśmy z nim, he gave a pleasant 
entertainment to the company, he 
made the company very merry. 
Sceny mi opowiadał, he told me 
such incredible adventures. > 
SCENICZNY, A, e, scenic, scen- 
ical. 
SCHAB, u, s.m. a piece of pork 
cut out of the ribs, griskin. 
SCHADZAĆ SIĘ, dzamysię,v. 
freq. coll, to use to meet together, 
to use to assemble. 
SCHADZKA, i, s.f. meeting, 
assembly, company. 
SCHEDA, y, s. f. share of an in- 
heritance , hereditary portion. 
SCHIZMA, y, s. f. schism. 
SCHIZMATYCKI, a, e, schis- 
matical. 
SCHYZMATYK, K,s.m. schis- 
matic. 
SCHLEBIAĆ, see POCHLEBIAĆi 
SCHNĄĆ, nę , v. n. to dry or 
grow dry; fig. - z tęsknoty, z ża- 
lu , to pine away, to languish, to 
waste away, see USYCHAĆ. 
SCHODY, dów, s.m. pl. SCHOD- 
KI , sów, s. m. pl. aim. stair, 
stairs , staircase, flight of stairs. 
SOH 
• SCHODZENIE, ZEJŚCIE^ A» 
s.n. the actofgoing down, de- 
scent - SIĘ, the act of meeting. 
SCHODZIĆ, bzę, v. n. imp. 
ZEJŚĆ, zejdę, v.perf. to come or 
get down, to go down, to descend. 
- zs shadow, to go down stairs. 
- do drobiazgów, fig. to descend 
to particulars. - z pola, to leave 
the field (as husbandmen do after 
the labours of the day); fig. to de- 
cay, to decline, to grow old. - ze 
stołu, to remain from table, - togo 
by, to pass. away. Czas schodzi^ 
the time goes by or passes away. 
Czas nam, wam, im schodzi 
na niczem, we, you, they pass our, 
your, their time in doing nothing. 
Czas mi schodzi na czytaniu, 
napisaniu, na przechadzce, I 
spend my time in reading, writing, 
walking. Na czem ci czas schodzi? 
how do you pass your time? = 
Schodzić na czem, to be deficient, 
to fall short of. Schodzi mu na 
pieniądzach, he wants money. Na 
niczem mu nie schodzi, he wants 
nothing. Nie schodzi mu na od- 
wadze, he is not deficient in cour- 
age, see BRAKNĄĆ, ZBYWAĆ, 
NIESTAWAĆ. = v. a. Schodzić 
suknię, bóty, te wear out a suit of 
clothes, a pair of boots. Schodzić 
całe miasto, cały kraj, to go 
through the whole town, to travel 
(on foot), all over the country. 
SCHODZIĆ SIĘ, to be wearied 
with walking. = Shodzić się, 
zejść się, to meet together. - się 
na narady, to meet or assemble 
in order to deliberate. W tern miej- 
scu schodzą się rzeki, in this 
place the rivers join. 
SCHODZISTOŚć, śa, s.f. slope, 
declivity. 
SCHODZISTY, A, e, sloping, 
shelving. 
SCHORZAŁOŚĆ, śa, S. f. sickly 
constitution, crazy state. 
SCHORZAŁY, A, e, looking sick- 
ly , peaking; sore. Przyłożyć pla- 
ster na część -ą, to apply a 
plaster to the sore place. 
SCHOWAĆ, am, v. perf. CHO- 
WAĆ, am, v. imp. to hide, to 
conceal.-pieniądze, to put up 
or lay by money. Schowaj to na 
inny czas, lay that up for another 
time. Schować pałasz do pochwy, 
to return the sword into the scab- 
bard. - SIĘ, to hide or conceal 
one's self, to abscond. 
SCHRONIĆ, nię, v. perf. to 
shelter, to screen, to afford shelter, 
protection. - SIĘ, to take shelter. 
Miejsce bardzo odkryte, nie ma 
gdzie się -, it is an extremely 
open place, where there is no shel- 
ter. 
SCHRONIENIE, A, s.n. shelter, 
refuge. Szukać -a, to fly for shel- 
ter. - od deszczu, a shelter from 
rain. 
SCHUDNĄĆ, SCHUDNIEĆ, NIE- 
ję , v. n. perf. to grow lean, to fall 
away. ? 
SCHWYCIĆ, cę, v. perf. to 
1SCI 
catch, to msp, to lay hold of* 
CHWYCIĆ^CHWYCI^-SIĘ, to 
rise abruptly, to start, sep POR- 
WAĆ SIĘ, ZERWAĆ SIĘ. 
SCHWYTAĆ, am, v. perf. to ap- 
prehend, to seize, to arrest. Schwy- 
lano złodziejów, the thieves were 
apprehended. - na gorącym u- 
czynku, to catch or take in the 
fact. 
SCHYLAĆ, am , v. iw., SCHY- 
LIĆ, lę, v. perf. to bend, to bow, 
to incline, see NACHYLAĆ, PO- 
CHYLAĆ. - SIĘ, to stoop. - sip 
aż do ziemi, to stoop to the very 
ground, - si? po co, to stoop in 
order to pick up a thing. 
SCHYŁEK, łku,s. m. decline, 
decay. - życia, the decline of life. 
Dzień jest na schyłku, it draws 
towards night. Być na schyłku, to 
decline, to verge to its decline, to 
draw near to an. end. Beczka na 
schyłku, the cask is a-tilt, the 
wine runs low, draws towards the 
lees. 
SCIĄĆ, see ŚCINAĆ. 
ŚCIĄGAĆ, am, v. imp. ŚCIĄ- 
GNĄĆ, gnę, v. perf. to tie tighter, 
to tighten; to contract, to bring into 
a narrow compass; to draw or ga- 
ther together, to collect. Ściągnąć 
sznurek, podwiązkę, pas, to tie 
a string, a garter, a girdle tighter. 
- dwie samogłoski lub zgłoski, 
to contract two vowels or syllables 
into one. Ściągać muszkuły twa- 
rzy, to contract the muścles of the 
face. Zimno ściąga pory, cold 
contracts the pores. - wojsko, to 
draw together an. army. = to draw 
or pull down (off). - bóty lub 
trzewiki, to pull off one's boots or 
shoes. -- pierścień z palca, ręka- 
wiczki z ręki,'to puli a ring off 
one's finger, to pull off one's gloves. 
- pieczenie z rożna, to take the 
meat off the spit. - wino z becz- 
ki, to draw wine out of the cask. - 
wodę z pola, to drain a field. - 
humory na dół, to revulse or draw 
down the humours of the body. - 
- podatki, to levy, raise or gather 
taxes. - warty, straże, to relieve 
the guard, the sentinels. Ściągnąć , 
na siebie, fig. to draw, bring upon! 
one's head, to incur. - uwagę, to1 
draw attention, to attract notice. 
- na siebie wszystkich oczy, to 
attract the eyes of all the world. - 
na siebie pogardę, nienawiść pu- 
bliczności, to draw upon one's self, 
to incur the contempt, the hatred 
of the public. - na siebie czyję 
niełaskę, to incur one's displeasure. 
On sam ściągnął na siebie to nie- 
szczęście, he brought or drew upon 
himself that misfortune. = Ścią- 
gnąć rękę do czego, to stretch out 
the arm, in order to grasp at a 
thing, to offer to seize a thing. - 
rękę do szpady, to offer to clasp 
one's hand to one's sword, to offer 
to lay hold of it. Ściągać rękę do 
korony, to offer to seize upon the 
crown, to grasp at power. Ściągnąć 
rękę na kogo, to hold up or lift up 
331 SCI 
one's band against ohe, kogo 
kijem, to strike one bver the 
shoulders with a cane. «= Ściągnąć 
dokąd, to reach a place, to arrive. 
Nie zdążyliśmy ściągnąć na noc 
do Warszawy, we could not reach 
Warsaw before the night. = Ścią- 
gać co do kogo, do czego, fig. to 
allude to one or tb a thing. Do ko- 
go to ściągasz ? whom do you 
mean? whom do you speak of? Do 
czego to ściągasz ? what do you 
mean by that? what do you alm at? 
- ŚGIĄGAĆ SIĘ, to refer or re- 
late, to have a reference to. 
ŚCIĄGAJĄCY, a, e, Med. astrin- 
gent. 
ŚCIĄGANIE, ŚCIĄGNIĘCIE, 
ŚCIĄGNIENIE, K, s.n. the act of 
tying tighter, drawing down, pul- 
ling off, etc., see ŚCIĄGAĆ, in all 
its significations. 
ŚCIĄGŁY, A, E, oblong, oval. 
ŚCIANA, y, s. f. wall. - ka- 
mienna, a stone-wall. - muro- 
wana , brick-wall. - lepiona , 
mud-wall. Uderzyć się łbem o ścia- 
ną, to run or strike one's head 
against the wall. Tłuc łbem o -ę, 
to knock one's head against a wall. 
Przyprzeć kogo do ściany, fig. 
to press hard upon one, to nonplus 
him. Sąsiad o ścianę, a next-door 
neighbour. I ściany strzedz się 
trzeba, i ścianom swego mieszka- 
nia wierzyć nie trzeba, fig. walls 
have ears. Jak do -y gadać or jak 
groch do -y, to speak to one who 
turns a deaf ear. Ściany ostrosłu- 
pa, the faces of a pyramid or a 
prism. - bastyonu, the faces of a 
bastion. 
ŚCIĘCIE, a, s. n. cutting down, 
hewing down. = beheading. 
ŚCIEG, u, s. m. stitch. 
ŚCIĘGACZ, a, 8. m. ŚCIĘGNO, 
a, s. n. Anat. tendon, sinew. 
ŚCIEK, u, s.m. running down 
or falling of waters. = sink, drain, 
common sewer. 
ŚCIEKAĆ, am, v. n. imp. ŚCIEC, 
ścieknę , v. perf. to run or flow 
down, to drop or trickle down. 
ŚCIEMNIAŁY, a, e, grown dark 
or brown. 
ŚCIEMNIĆ, nię, v. perf. ŚCIE- 
MNIAĆ, am, v. imp. to make dark 
or darker. 
ŚCIEMNIEĆ, nieję, v.n. to grow 
dark or brown. Płeć mu ściemnia- 
ła, włosy mu ściemniały, he has 
got a dark complexion, dark hair. 
Już ciemnieje, it is getting dark. 
Już ściemniało, it is night or 
dack. 
ŚCIEŃCZAŁY, A, E, WYCIEŃ- 
CZAŁY, grown thin. 
ŚC1ENCZEĆ, czeję, v.n. to grow 
thin. 
ŚCIENCZYĆ,czĘ,v.perf.ŚCIEŃ- 
CZAĆ, am, v. imp. to make thin. 
ŚCIENNY, a, e, of a wal). Zegar 
-y, clock. 
ŚCIERAĆ, am, v.imp. ZETRZEĆ, 
trę, v.perf. to wipe off, to rub off 
(clean). - SIĘ z kim, fig. to have 
high words together; to engage, 
332 
SCI 
to come to handy blows, to fight, to 
fall together by the ears. 
ŚCIERKA, i, S. f. dlsh-ciouL 
ŚCIERŃ, ki, s. f. stubble. 
ŚCIERNISKO; a, s. n. a field 
where there Is stubble left. 
ŚCIERNISTY, A, E, full of 
stubbles. 
ŚCIERPIEĆ, pię, v.perf. to bear 
(with), to brook, to endure, see 
CIERPIEĆ, WYCIERPIEĆ, WY- 
TRZYMAĆ, ZNIEŚĆ. 
ŚCIERPŁY, a, E, grown stiff. 
ŚCIERPNĄĆ, nib, o. n. perf. 
impers. to grow stiff. Ścierpły mi 
nogi, my legs are stiff. 
ŚCIERWO, a, s.n. carrion, car- 
cass. Kruki żyją ścierwem, ravens 
live on carrion. 
ŚCIERWISKO, a, s. n. laystall. 
ŚCIERWO WIEC,. wca , s. m. 
flesh-fly. 
ŚCIERWSKO, A, s.n. stinking 
carrion, carrion-flesh. 
ŚCIEŚNIAĆ, am , v. imp. ŚCIE- 
ŚNIĆ , kię , v. perf. to straiten, to 
make strait, to make narrower, to 
constrlnge, to contract; fig. to 
cramp, to restrain. Niewola ście- 
śnia umysł i handel, despotism 
cramps both wit and trade. Ście- 
śnić czyją władzę, to restrain, 
limit or confine one's power. 
ŚCIEŚNIANIE, ŚCIEŚNIENIE, 
A, s. n. the act of making narrow- 
er or straiten = straitening, con- 
tracting. = restraining. 
ŚCIEŚNIONY, A, E, made nar- 
rower. = straitened, restrained; 
contracted. •= Gram, acute. 
ŚCIESYWAĆ, swę. v. imp. 
ŚCIESAĆ, szę, v. perf. to square 
or even with a hatenet. 
ŚCIĘTY, A, E, cut down. *= be- 
headed. Ostrogrąg-y, a truncated 
cone. Jak z nog-y, not being able 
to keep or stand on his legs. 
ŚCIEŻKA,!,s.f. ŚCIEŻECZKA, I, 
dim. footpath. Śliska ścieszka do 
sławy, fig. the.thorny path of glory. 
Dla ścieszki gościńca nie opu- 
szczaj, prov. we must not leave the 
highway for a by-road, we must not 
quit a certainty for an uncertainty. 
ŚCIGAĆ, am, v.imp. to run after, 
to pursue. -jelenia, to hunt or 
chase a stag. - nieprzyjaciela, to 
pursue an enemy. - okręt nie- 
przyjacielski, to give a ship the 
chase. - kogo zemstą, to breathe 
nothing but revenge. - SIĘ, to 
run a race. = (said of a horse), to 
overreach, to hitch , to cut (to hit 
one leg with the other). 
ŚCIGANIE, a , s. n. pursuit, see 
POGOŃ. 
ŚCIGANY, A, E, pursued. -y 
prawem, prosecuted at law. 
ŚCINAĆ, am, v.imp. ŚCIĄĆ, ze- 
tnę, v. perf. to cut or hew down. 
Ścinać arzewa,W fell or cut down 
trees. = to behead. Ściąć komu 
głowę, to cut off one's head. Sciqc 
złoczyńcę, to behead a malefactor. 
Kazać kogo ściąć, to order or 
cause one to be beheaded. = Ściąc 
kogo z nóg, to strike or trip up 
SCI 
one's heels. ściąć zęby, to dose 
One's teeth. Ścinać Krew w ży- 
tach, to chill the blood In one's 
veins. =• Ściąć kogo, fig. fam. to 
put one out of countenance, to dis- 
concert by a smart repartee. - SIĘ, 
to be cut down. Te drzewa ścina- 
ją sie na wiosnę, those trees are 
cut down In spring. =to clod or 
clot, to coagulate. Woda ścina się 
od mrozu, water congeals by cold. 
Krew mi się w żyłach ścina, my 
blood chills in my veins. ŚCIĄĆ SIĘ 
z kim, to have high words together; 
to come to handy blows, to fall to 
loggerheads. 
ŚCINANIE, A, s. n. the act of 
cutting down, see ŚCIĘCIE. 
ŚCISK, u, s. m. throng, crowd. 
SCISKAĆ, am, v.imp. ŚCISNĄĆ, 
nę, v. perf. to squeeze, to press. 
Ścisnąć kogo za rękę, to squeeze 
one's hand, to shake hands with 
him. Ściskać kogo, to embrace one, 
to clasp him In one s arms. - zę- 
by, to close one's teeth, ścisnąć 
pięść, to clinch the fist. ścisnąc 
konia ostrogami, to spur a horse. 
- ramionami, to shrug the shoul- 
ders. = to close, make closer, to 
contract. Ściskac wiersze, litery, 
to write close. Żal mi serce ści- 
ska, fig. that grieves my heart, 
thas Is ready to break my heart. 
Ścisnąć szeregi, to close the ranks, 
files. - SIĘ, to bind one's girdle, 
to lace one's stays too fast = (of 
many persons) to lie close, to stand 
or sit close. - Ściskać się z kim, 
to embrace one, to hug him In one's 
arms. 
ŚCISKANIE, ŚCIŚNIĘCIE, ŚCI- 
ŚNIEN1E, A, s.n. the act of squeez- 
ing, pressing, contracting. Ścienie- 
nie powietrza, compression of the 
air. - ręki, squeezing or shaking 
one's hand. - serca, oppression 
of the heart, great grief, heart- 
breaking. ŚCISKANIE SIĘ, the 
habit of binding one's girdle, of 
lacing one's stays too fast. ■=• em- 
brace, clasp, hug. 
ŚCIŚLE, adv. closely, see ŚCI- 
SŁO. = strictly, exactly, accurate- 
ly, punctually. - dopełniać swych 
powinności, to be particularly exact 
in the disharge of one s duty. - 
post zachowywać, to keep lent 
strictly. - (rzeczy) biorąc, ri- 
gorously, strictly, in a strict sense. 
Są z sobą - połączeni, they are 
strictly united. Byliśmy z sobą -, 
we were strictly connected* in 
friendship. < 
ŚCIŚLIWOŚĆ, ŚCI,s.f. cotnprcs-' 
sibihiy. 
ŚCIŚLIWY, a , f , compressible.! 
ŚCISŁO, adv. close, closely. - 
pisac, to write close. 
ŚCISŁOŚĆ, ści,s. f. closeness. 
= strictness, exactness, accuracy. 
- w dopełnieniu swych obowią- 
zków, exactness in fulfilling one's 
duty. - wyrażenia , llamncse- 
nia, the accuracy of an expression,' 
of a translation. j 
_ SCISŁY, a, r, close. - epnrino. SĘK. 
a close writing. - y szyk, ciose 
array. strict, close, exact, ac- 
curate, punctual, precise.-y zwią- 
zek, close alliance. -a przyjaźń, 
strict friendship. - e rozumowa- 
nie, an accurate argumentation.-y 
rachunek, an accurate account.-e 
poszukiwanie, a narrow search. 
-e określenie, an accurate defini- 
tion. -y styl, a concise style. 
ŚCIŚNIĘTY, ŚCIŚNIONY, A, E, 
close, compact,tight, fast, squeezed. 
-e szeregi, close ranks. Serce ża- 
lem-Sf fig. a heart ready to break 
with grief. 
SCUDZOZIEMCZEĆ, czeję, v. 
n. perf. to turn quite foreigner. 
SCZERNIAŁY, a,e, grown black. 
SCZERNIEĆ, nieję , v. n. perf. 
to grow black. Tak go zbito ze aż 
Sosiniał i sczerniał, he has been 
eaten till he is black and blue. 
SCZESAĆ, szę, v. perf. to comb 
off; fig. to thrash, bang, drub or 
belabour one. 
SĘCZEK, czxa, s. m. dim. of 
SĘK, which see. 
SEDENTERYA, 'll, s.f. a senden- 
tary life. Bawić się -yą, to lead a 
sedentary life, to keep at home. 
SEDNO, a, s. n. the wound on 
the withers of a horse; fig. sore 
place, sensible part. Trafie komu 
w -, io take one by the most sen- 
sible part. 
SĘDZIA, iego, 8. m. judge. - 
pokoju, justice of peace. 
SĘDZIANKA, i, s. f. daughter of 
a judge. 
SĘDZIC, a, s.m. son of a judge. 
SĘDZINA, ej, s.f. wife of a 
judge. 
SĘDZIOSTWO, SĘDZTWO, 
SĘDSTWO, a, s. n. the office 
of a judge. 
SĘDZIOWSKI, A, e, of a judge. 
SĘDZIWOŚĆ, ści, s. f. hoari- 
ness, old age; venerable aspect. 
SĘDZIWY, a, E, heary, old; ve- 
nerable. -y staruszek, a man 
hoary with age or years. 
SELIM, u, s. m. diet, Polish 
parliament. 
SEJMIK, u, s. m. (an assembly 
of electors called together to elect 
a member of the diet), dietine. 
SEJMIKOWAĆ, uję, v.n. to 
hold a dietine, to deliberate in a 
dietine. 
SEJMIKOWY, A, e, of a dietine. 
Marszałek - y, chairman of a 
dietine. 
SEJMOWAĆ, uję , v. n. to hold 
the diet, to deliberate in a diet. 
SEJMOWY, a, e, of the diet. 
Marszałek -y, speaker of the 
diet. Izba -a, house of Polish 
parliament. Sejmujące stany, the 
states assembled in aiet. 
SĘK, a, s. m. knag, gnar, knot 
in wood; fig. knotty point,rub, 
difficulty. W tym tu -, there's the 
rub, here lies the knot or difficulty 
of the busines. - komu zadać, to 
cut out work for one, to bring him 
into troubled Jechał cię - I the 
devil take you I 
SEN 
SĘKATOŚĆ, SĘKÓW ATOŚĆ, 
ści, s. f. knoitiness. 
SĘKATY, SĘKOWATY, A,E, 
kpotty, knaggy, gnarled. 
SEKRET, u, s. m. secret Po- 
wiedzieć co komu w sekrecie, pod 
sekretem, to tell it one as a secret, 
to speak under the rose. W sekre- 
cie co mieć, to keep a secret. Pro- 
szę o -, proszę mieć to w sekre- 
cie, pray, keep it to yourself, don't 
let it go any farther. Prosić kogo 
na -, wziąść kogo na -, to take 
one a side in order to confide him 
a secret, see TAJEMNICA. 
SEKRETARSKI, a, e, of a se- 
cretary. Urząd -i, the office of a 
secretary. 
SEKRETARSTWO, A, s. n. se- 
cretariship. ™ the secretary and 
his wife. 
SEKRETARZ, a, s.m. secretary. 
SEKRETARZOWA, ej, s.f. wife 
of a secretary. 
SEKRETARZÓWNA, Y, 8. f. 
daughter of a secretary. 
SEKRETNIE, adv. secretly, pri- 
vately. 
SEKRETNY, A, s, secret, pri- 
vate. 
SEKSTERN, a, 8. m. copy-book, 
stitched-book. 
SEKTA, v, s. f. sect. 
SEKTARSKI, A, e, sectarian. 
SEKTARSTWO, A, 8. n. secta- 
rism, sectarianism. 
SEKTARZ, a, 3. m. sectary. 
SEKULARYZACYA, yi, s. f. se- 
cularization. 
SEKULAR YZO WAĆ, ZCJĘ, v. 
imp. to secularize. 
SEKUNDA, y, s. f. (the 60th part 
of a minute), second. = (in music), 
the second string of a violin. 
SEKUNDANT, A, 8. m. (in duel- 
ling), second. 
SEKUNDOWAĆ, duję, komu, v. 
n. to second, to serve as a witness. 
Niech cię Pan Bóg sekunduje 
(by euphemism instead of). Niech 
cię diabli wezmą, the devil take 
you. 
SEKUTNICA, Y, s. f. shrew, a 
bitter scold. 
SEKWANA, Y, s.f. the river 
Seine. 
SEKWAŃSKI, A, E, of the Seine. 
SEKWESTR, u, s. m. SEKWE- 
STACYA, Yf, s. f. sequestration. 
SEKWESTRATOR, A, s. m. se- 
questrator. > 
SEKWESTROWAĆ, uję, v.imp. 
to sequester, to sequestrate. 
SEŁEDEC, dca, s. m. a tuft of 
hair, worn by the Cossacks of the 
Dnieper. 
SELEDYN, u, s.m. sea-green 
colour. 
SELEDYNOWY, A, E, sea-green. 
SELER, a, s. m. salery (a plant). 
SEMINARYUM, 8. n. indecl. se- 
minary. 
SEMINARZYSTA, Y, s.m. se- 
minary priest, one brought up in 
a seminary. 
SEN, snu , 8. m. sleep, slumber. 
Twardy -, a sound sleep. - po- 
SgP 
obiedni , an afternoon's nap. Prze- 
rwać komu -, to break one's 
sleep. Dla czego mnie budzisz ze 
snu? why do you awake me out of 
my sleep? - mnie morzy, lam 
sleepy. Wybić się ze snu, not to 
be able to fall asleep again. Pa- 
miętać co, przypominać sobie co 
jak przez-, fig. to have a con- 
fused recollection of a thing. =■ 
dream. Przyjemny -, a pleasant 
dream. Straszny, okropny -, a 
frightful dream. Mieć -, to dream 
a dream. Miałem przyjemny - 
przeszłej nocy, I dreamt a pleas * 
ant thing last night. Anioł mu się 
we śnie pokazał, an angel appear* 
ed to him in a dream. Ani mi to we 
śnie namyśl nie przyszło, I 
never dreamt of such a,thing. Wi- 
działem waśnie, I dreamt tha«<I 
saw. Wykładać, tłumaczyć sny, 
to interprete dreams. 
SENAT, u, s. m. senate. 
SENATOR , A, s. m. senator. 
SENATORKA, i, SENATORO- 
WA, bj , s. /'. wife of a senator. 
SENATORÓWNA , y , s. f. 
daughter of a senator. 
SENATOROWICZ, a , s. m. son 
of a senator. * 
SENATORSKI, a, e, of a sena- 
tor , senatorial. 
SĘNATORSTWO, A, s.n. the 
dignity or office of a senator. 
SENES, u, s.m. (a purgative 
leaf). senna. 
SENESOWY, a, e, of senna. Li- 
ście -e, senna-leaves. 
SENNIK, a , s. m. dream-book. 
SENNORODNY, a , e , sopori- 
fic , somniferous, opiate. 
SENNOŚĆ, ści, s.f. sleepiness, 
somnolence, drowsiness. 
SENNY, a, e , of a dream, -a, 
mara, vision, apparition. = slee- 
py, drowsy, somnolent. 
SENS, u, s. m. sense, common 
sense, wits, mother-wit. Ma -. 
w głowie, he is a man of right un- 
derstanding. Człowiek bez -u, a 
man out of bls wits. Rzecz bez 
-u, nonsense. = sense, meaning, 
signification. W jakim sensie to 
bierzesz? how do you take it? what 
do you mean by that? how do you 
construe it? - moralny, the mo- 
ral of an apologue or fable. 
SENSAT, a» s.m. a staid, 
steady, grave, sedate man. 
SENTENCYA, ti, s.f. sentence, 
maxim, apophthegm. Człowiek 
pełen -yi, he is a man that utters 
only sentences. 
SENTENGYONALNIEjOdv. sen- 
tentiously. 
SENTENCYONALNY, a, e, sen- 
tentious. 
SENTYMENT, u, s.m. senti- 
ment, feeling, see UCZUCIE. 
SENTYMENTALNIE, adv. sen- 
timentally. 
SENTYMENTALNOŚĆ, ŚCI, S.f. 
sentimentality, sentimentalism. 
SENTYMENTALNY, A, E, sen- 
timental (ironically). 
SJJP, a, s.m, vulture. 
333 SER 
SĘPI, SĘPOWY, A, e, of a vul- 
ture , vulturine. , 
SĘPIĆ SIĘ, see ZASĘPIĆ SIĘ. 
SĘPNY, a , e, see POSĘPNY. 
SEPARACYA, vi, s.f. (term of 
Law), separate maintenance. 
SEPARATKA,!, s.f. a woman 
living apart from her husband on 
a separate maintenance. 
SER, a, s. m. cheese. 
SERAF, SERAFIN, a, s.m. 
seraph. 
SERAFICKI, SERAFICZNY, a, 
E, seraphic. 
SERAJ, u, s. n. seraglio. 
SERAJOWY A, e, of a seraglio. 
SERCE, A, s. n. heart; breast, 
bosom; fig. love , affection , pas- 
sion; courage, valour. Bicie serca, 
motion , beating, palpitation of the 
heart. Ból -a , complaint of the 
heart. Przycisnąć kogo do-a, 
to clasp one to one's bosom. Rany, 
cierpienia -a, fig. heart-ache , 
heart-break, heartbreaking. Zmię- 
kczyć -, to soften the heart. Ko- 
chać kogo z całego-a, to love 
one dearly. Pozyskać, zjednać, 
zniewolić czyje -, to win one's 
heart or affection. Mieć dobre -, 
to have a good heart. Z całego 
-a, calem-m, with all my heart. 
Najskrytsze tajniki-a, the most 
secret recesses of the heart. Bóg 
zna serca, przeziera do głębi 
serc, zna tajniki ludzkiego -a, 
God searches the heart, he reads 
the deepest secrets, dives into the 
inmost recesses of the heart. Ma 
- wspaniałe, szlachetne, he is 
of ą noble, generous temper. Mieć 
-, to have courage. Nie mieć -a, 
to be mean spirited. Dodawać-a, 
to cheer up , to put one in good 
heart, to animate one's courage. 
Nabrać -a, to take heart, to 
pluck up a good heart. Brać do 
-a, to take to heart. Mieć na-u, 
to have at heart, to have something 
heavy on one's mind. To mu cięży 
na-u, that sticks to his heart, 
that lies heavy upon his heart. - 
mi się kraje od żalu, my heart 
breaks, that breaks my heart, 
grieves me to the very heart. Przy- 
jaciel od -a, a bosom friend. Co 
na-u to na języku, what the heart 
thinketh, the mouth speaketh. 
Uniego-na dłoni, he is an open- 
hearted man. - u dzwonu , bell- 
clapper. 
SERCOWY, A , e, of the heart. 
Worek -y , pericardium , the 
heart's purse. 
SERDECZNIE, adv. heartily, 
cordially, sincerely. Kochać kogo 
-, to love one dearly or heartily. 
Przyjąć kogo -, to give one a 
hearty reception, to receive one with 
open heart.-się śmiać,-płakać, 
to laugh heartily, to cry heartily. 
SERDECZNIE, a, s.m. (a plant), 
motherwort. 
SERDECZNOŚĆ, ści, s. f. heart- 
iness , cordiality, sincere love. 
SERDECZNY, A, e, hearty, cor- 
iial, open, sincere. Z -ym żalem, 
334 
with heartfelt sorrow. -e przyję- 
cie, a hearty reception. -a mi- 
łość , tender iove. 
SERDUSZKO, A, s.n. dim. a 
little heart. 
SERDUSZKO WATY, a,e, Bot. 
heart-shaped , cordate, cordated, 
cordiform. 
SERĘGA, i, s.f. syringe, glyster- 
pipe. , 
SERIO, adv. and adj. indecl. 
seriously, in good earnest; serious, 
earnest. 
SERKOSZEK, szka, 8. m. bu- 
cher-bird. 
SERNICZKA, i, s.f. female 
cheesemonger. 
SERNIK , A , s. tn. little hurdle, 
small hurdle (used for pressing 
cheese). = cheese-monger. SERNI- 
KI , pl. a kind of cheese-cake. 
SERNY, a , e , of cheese. Kwas 
-y caseic acide. 
SEROWATOŚĆ, ŚCI, 8. f. ca- 
seous substance. 
SEROWATY, A, e, cheesy, 
caseous. 
SEROWY, a, e, of cheese. 
SERWATCZANOŚĆ, ści, s.f. 
seroslty. 
SERWATCZANY, A, e, weyish; 
serous. 
SERWATKA , i, s,f. whey. 
SERWATKOWY, a, e, of whey. 
SERWASER,u, 8. f. aqua fortis. 
SERWETA, Y, s.f. napkin. 
SERWIS, u, s. m. a set of dishes 
and plates or table linen. 
SĘSTWO, a , 8. n. see SĘDZIO- 
STWO. 
SESYA, yi, s. f. session, sitting 
of an assembly. 
SETEK, tka , 8. m. a hundred. 
SETKOWAĆ, kuję , v. imp. to 
divide into hundreds. = to punish 
with death every hundredth man. 
SETNIA, i, 8. f. a company of a 
hundred soldiers. = Rom. Antiq. 
century. Lud rzymski był podzie- 
lony na setnie, the Roman people 
were divided into centuries or 
hundreds. 
SETNIE , adv. a hundredfold. 
SETNIK, a , 8. m. centurion. = 
(among the Cossacks), a captain 
of a hundred soldiers. 
SETNY, a , e , hundredth. 
SFABRYKOWAĆ, SFAŁSZO- 
WAĆ , uję , v. perf. to adulterate, 
to falsify, to forge. 
SFERA, y, 8. f. sphere, globe; 
sphere, circle, orb; fig. sphere of 
activity, province, reach. To prze- 
chodzi jego sferę, that is out of 
his sphere. Trzymać się w swo- 
jej sferze, to keep within the 
bounds of one's condition, not to 
go out of one's own way. 
SFERYCZNIE, adv. spherically. 
SFERYCZNOŚĆ, ści, s.f. sphe- 
ricity. 
SFERYCZNY, A, e, spherical. 
SFIGLOWAć, luję, v.n.perf. 
to do some mischief. 
SFOLGOWAĆ, guję, v. perf. to 
loosen, to relax, to slacken; to 
indulge. 
SIA 
SFORA, y, s. f. dog-couple. - 
psów, a couple of dogs. 
SFORNIE, adv. in good intelli- 
gence, in harmony, in unison. 
SFORNOŚĆ, ści, s. A good in- 
telligence, order, harmony. 
SFORNY, a, e, tractable, living 
in concord and harmony. 
SFORO WAĆ, uję, v. imp. psy, 
to couple dogs. 
SFRANCUZIEĆ, zieję, v.n.perf. 
to become a Frenchman (in man- 
ners, language, way of thinking). 
SFRANCUZIAŁY, A , E , fren- 
chified. 
SIAĆ, sieję , v. imp. to sow. - 
jęczmień, pszenicę, to sow barley, 
wheat. Teraz dobrze -, it is a 
proper time to sow. Kto nie sieje, 
nie zbiera, prov. one must sow 
before he can reap. Głupich nie 
sieją, sami się rodzą, prov. there 
are more fools than wise men. 
= fig. to spread, to propagate. -। 
niezgody, niesnaski, waśni, to 
sow discord, dissensions, quarrels. 
- fałszywe pogłoski, plotki, to 
spread false news or reports. - po- 
strach w około, to spread terror 
every where. 
SIANIE, a, s.n. sowing. 
SIADAĆ, dam, v.n. imp. SIĄSĆ, 
SIEŚĆ , USIĄŚĆ, USIEŚĆ, siądę, 
usiądę, v. perf. to sit down, to seat 
one's self. Siadaj, proszę siadać, 
sit down, if you please. - na ko- 
nia, to get on horseback, to mount 
a horse. - do powozu, to get into 
a coach. - do statku, na okręt, 
to get on board a ship. - na gałę- 
zi, (of birds), to perch or light 
upon a branch. 
SIADŁO, a, s.n. roost, see 
GRZĘDA. , 
SIADYWAĆ, uję , v. n. freq. 
to use to sit. - u kogo, to use to 
keep or bear one company, see 
PRZESIADYWAĆ. 
SIĄG, a , or u, s.m. drzewa, 
a cart-load of wood. 
SIAK, adv. SIAKI, a , e , adj. 
(used in some familiar phrases); 
ani tak ani siak, neither well nor 
bad, that is neither here nor there. 
Jeden tak, drugi siak, they don't 
agree together, one says yea, 
another nay. Ni taki ni siaki, 
he is neither fish , flesh , nor good 
red herring. 
SIĄKAĆ, am , v. n. imp. nosem, 
to snuff up one's snot', to sniff. 
SIĄKNĄĆ , see WSIĄKNĄĆ. 
SIANO ,A,s.n. hay. 
SIANOŻĘĆ, ci, s. f. meadow. 
SIARA, Y, s.f. biestings. 
SIARCZAN, u, s. m. Chim. sul- 
phate. 
SIARCZANY, A, e, sulphurous, 
sulphury. Wody, kąpiele-e, sul- 
phury waters, Kwas-y, sulphuric 
acid. 
SIARCZYK, A, 8. tn. sulphure. 
SIARCZYŚCIE, adv. fam. ex- 
tremely, exceedingly, excessively, 
mighty, monstrously, plaguily. 
SIARCZYSTOŚĆ, sci, s.f. sul- 
phurousness. SIĘ 
SIARCZYSTY, A, E, sulphurous, 
fiill of sulphur. Bodaj go-e pioru- 
ny! plague on him! damnation! = 
fig. exceedingly great, prodigious, 
monstrous. 
SIARKA, i, s. f. sulphur, brim- 
stone. 
SIARKOWAĆ , kuję , v. imp. to 
do over with brimstone , to dip in 
brimstone. 
SIARKOWNIA, i, s. f. brim- 
stone-house. 
SIARNIK , A, SIARNICZEK , 
czka, s. m. dim. thread or paper 
dipped In melted sulphur, brim- 
stone match. 
SIATKA, I, s. f. SIATECZKA, i, 
dim. net 
SIATKOWATY, a, e , net-like, 
reticular, retiform. 
SIATKOWY, a, e, of a net, net- 
like. Błona -a, Anat, the net- 
like tunic of the eye, retina. Ro- 
bota -a, net-work. 
SICINA, v, s. f. rush, bu.rush. 
SICZ, Y, s. f. Hist, of Pol., 
settlements of the Cossacks on the 
banks and in the islands of the 
Dnieper. 
SIDLIĆ, see USIDLAĆ. 
SIDŁO, a, 8. n. SIDEŁKO, 8. n. 
dim. a, a bird-catcher's gin, snare. 
Zastawiać sidła, to lay or set a 
snare. Złapać, złowić w sidło, 
to catch in a snare or trap.- fig. 
snare, trap. Zastawiono na niego 
sidła, a snare has been laid for him. 
Wpadł w -, he fell into thesnare. 
SIĘ, pron. gen. siebie, dat. 
sobie, acc. siebie, się, abl. SOBĄ, 
loc. w sobie, one's self, myself, 
thyself, himself, herself, itself 
ourselves, yourselves, themselves. 
The uses of the pronoun SIĘ are: 
1) To conjugate pronominal or 
reflective verbs : ubieram się, I 
dress myself, ubierasz się, thou 
dressest thyself, (on) ubiera się, he 
dresses himself, (ona) ubiera się, 
she dresses herself, ubieramy się, 
we dress ourselves, ubieracie się, 
you dress yourselves, ubierają 
się, they dress themselves. 2) To 
conjugate reciprocal verbs, sobie 
being added to those of them which 
govern the dative case : kochają 
się, they love one another; poma- 
gamy sobie, we help one another. 
3) To form neuter and passive 
verbs : stać się, to become , to 
tum; starzeć się, to grow old; 
śmiać się, to laugh. Dobre wino 
pije się we Francyi, there is good 
wine drunk in France. W niektó- 
rych krajach drzewo na opał 
przedaje się na wagę, in some 
countries fire-wood is sold by 
weight. Ryby smażą się w maśle, 
fishes are fried In butter. 4) All the 
other cases of the prohoun SIĘ are 
translated into English according to 
thę person to which they relate : 
wziął ją z sobą, he took her along 
with him. Nie mam przy sobie 
pieniędzy, I have no money about 
me. Myśli tylko o sobie, he thinks 
only of himself. Mamy prawo po 
STS 
sobie, we have the law ca our side. 
Do siebie wszystko odnosi, he 
refers every thing to himself. So- 
bie samemu przypiszesz winę, 
you are to Impute the fault to 
yourself. U siebie, at home.Czyjest 
pan u siebie? is your master at hóme? 
Czekam pana u siebie, I expect you 
in my house. Każdy jest panem u 
siebie, every body is master in his 
own house. 5) Sobie is sometimes 
expletive, and cannot be translated: 
Jestto (sobie) człowiek prosty, he 
is a plain man. Żyje (sobie) wygo- 
dnie , he lives a comfortable life. 
Śpiewać (sobie), chodzić (sobie), 
leżeć (sobie), to sing, to walk, tp l|e. 
SIEC , KĘ , CZESZ, CZE, CZEMY, 
czecie, ką, v. imp. ZSIEC, zsiekę, 
v. per/, to hew, to cut.-pałaszem, 
to hew or cut with a sabre. - na 
około siebie pałaszem, to lay about 
one's self, to strike on all sides with 
a sword.- rózgami, to switch, to 
whip, to flog. - trawę, jęczmień, 
owies, to mow grass, barley, oats. 
Wiatr siecze w twarz, the wind 
cuts one's face. Deszcz, grad sie- 
cze w okna, w szyby, the rain, 
the hail patters against the window. 
SIEC, ci, s. f. net. Rozstawić, 
zarzucić sieci, to lay or spread a 
net. Sieci myśliwskie na grubego 
zwierza, toils, hunter's toils. 
SIECZKA, i, s. f. chopped straw 
(for fodder). Rznąć sieczkę, to 
chop straw. Mieć sieczkę w gło- 
wie, fig. to be void of common 
sense. To nie warto torby sieczki, 
it is not worth a straw. 
SIECZKARNIA, I, s. f. straw- 
cutter. = a place where straw is 
chopped. 
SIECZKARZ, A, s. m. one who 
chops straw. 
SIECZNA, El, 8. f. Math. 
secant. 
SIECZNY, A, e, cutting, hewing. 
Broń -a, the sword, bayonet, 
pike, etc. 
SIEDLISKO, A, s. n. seat, 
dwelling-place, settlement, abode. 
- gdzie sobie założyć obrać, to 
settle or fix in a place, to pitch 
upon a settlement. Nie mieć sta- 
łego -a, to have no fixed or 
settled abode. 
SIEDM,SIEDEM,dmiu, 8. numer. 
seven. 
SIEDMDZIESIĄT, siedmiudzie- 
siąt, seventy. 
SIEDMDZIESIĄTLETNLSIEDM- 
DZIESIĘCIOLETNI, a, e, of 
seventy years, seventy years old. 
SIEDMDZIESIĄTY, a, e, seven- 
tieth. 
SIEDMIODNIOWY, a, e, of 
seven days, lasting seven days; 
SIEDMIODZIENNY, a, e, done 
or happening every seven -days. 
SIEDMIOFUNTOWY, a, e, 
weighing seven pounds, of seven 
pounds weight. 
SIEDMIOGŁOSKOWY, a, e. of 
seven lettres. 
SIEDMIOGODZINNY, A, E, of 
seven hours, lasting sevee hours. 
SIE 
SIEDMIOGÓRNY, seven-hilled. 
SIEDMIOGRÓD, ono, s. m, 
Transylvania. 
SIEDMIOGRODZIANIN, a, s. 
m. an inhabitant of Transylvania. 
SIEDMIOGRODZKI, A, e, of 
Transylvania. 
SIEDMIOKĄT, a,«. m. Math. 
heptagon. 
SIEDMIOKĄTNY, A, E, septan- 
gular. 
SIEDMIOLECIE, a, s. n. a 
septennial period. 
SIEDMIOLETNI, a , E, of seven 
years, lasting seven years, septen- 
nial , seven years old. Wojna -a, 
seven years war. 
SIEDMIOLISTNY, a , E , seven- 
leaved, heptaphyllous. 
SIEDMIOMIESIĘCZNY, A, e, of 
seven months, lasting seven months, 
seven months old. 
SIEDMIONOGI, A, e, seven- 
footed. 
SIEDMIORAKIJ, a e , of seven 
different kinds. 
SIEDM1ORAKO, adv. in seven 
differem manners. 
SIEDMIORNASÓB, adv. seven 
times as much. 
SIEDMIORO, rga, s. n. (said of 
persons of different sexes, of litle 
children and the young of animals), 
seven (men and women). Matka 
z siedmiorgiem dzieci, a mother 
with seven children. 
SIEDMIOTYSIĘCZNY, A,E, of 
seven thousand. Wojsko -e, an 
army seven thousand strong. 
SIEDMIOZGLOSKOWY,ofseven 
syllables. 
SIEDMKROĆ. adv. seven times. 
Siedmkroć stotysięczny, seven 
hundred thousand. 
SIEDMKROTNIE* adv. seven 
times. 
SIEDMKROTNY, a, Eleven- 
fold. 
SIEDMNAŚCIE, stu^ s. numer. 
seventeen. 
SIEDMNAŚCIORO, ORGA, s. n. 
seventeen. Było nas -, we were 
seventeen (men and women). - 
dzieci, seventeen children. - by- 
dła seventeen pieces of cattle. ' 
SIEDMNASTOLETNI,a, e, of 
seventeen years, seventeeen years 
old. 
SIEDMNASTY, A, e, seventeenth. 
SIEDMSET, siedmiuset, seven 
hundred. 
SIEDMSETNY, A, e, seven 
hundredth. 
SIEDZĄCY, a, E, sitting. 
SIEDZENIE , a , S. n. the act, of 
sitting. Ciągłe - mi szkodzi, con- 
tinual sitting does not-agree with 
my health. - na jajach, Sitting on 
eggs, incubation. 
SIEDZIBA, y, s. f. seat, dwel- 
ling-place, abode, settlement.- oj- 
czysta, one's native country. 
SIEDZIEĆ, dzę , v. n. imp. to 
sit, to be seated. - u stołu, to sit 
at table. - przy robocie, to sit at 
work. - ciągle, nievistannie nad 
robotą, to sit close at work.- 
335 SIB 
S-zy szklance, to sit drinking. 
ocno - na koniu, to sit fast on 
horseback. - na drzewie, na ga- 
łęzi, to sit on a tree, upon a branch. 
- na jajach, to sjt on eggs, to 
hatch. - w pokoju, na wsi, to 
keep or stay in a room, in the 
country. - cicho, to sit still. - 
to więzieniu, to lie in a jail. Pro- 
szę -, sit you down. - jak na 
szpilkach, fig. to sit upon thorns, 
to be on the tenters or on tenter- 
hooks. ' . , 
SIĘGAĆ, am, V. imp. SIĘGNĄĆ, 
Wę, v.perf. po co, to stretch one's 
hand in order to take or seize a 
thing; fig. to attempt to reach, 
to grasp at. - po koronę, to offer 
to seize upon the crown, to aspire 
to a crown. Wysoko -, to alm at 
the highest honours. - do cudzej 
kieszeni, to put one's hand into 
other people's pocket. - kolan 
(of a dress), to fall down to the 
knees. Woaa kolan sięga, the 
water comes up to the knees. Jak 
daleko wzrok sięga, as far as the 
eye can reach. Władza jego nie 
sięga tak daleko, his power does 
not reach so far. 
SEJBA, see SIEW. 
SIEKAĆ, am , v. imp. POSIE- 
KAĆ, am, v. perf. to chop, to 
hash, to mince. Posiekać kogo, to 
hew or cut one in pieces, see ROZ- 
SIEKAĆ. 
SIEKACZ, A, 8. m. SIEKACZKA, 
j, s. f. chopping-knife. 
SIEKALNICA, T, s. f. chopping- 
board. 
SIEKANINA, T, s. f. slaughter. 
= SIEKANKA, i, s. f. minced 
meat. 
SIEKIERA, t, 8. f. (SIEKIER- 
KA, SIEKIERECZKA, dim.) axe, 
hatchet. 
SIEKIERZYSKO, A, 8. n. a bad 
axe. = the helve of an axe. 
SIĘKNĄĆ, see SIĄKNĄĆ. 
SIELANKA, i, 8. [. eclogue, 
pastoral .idyl. 
SIELANKARZ, a, 8. m. a writer 
of pastorals. 
SIELAWA, v, 8. f. (a small 
fresh-water fish), blay or bleak, 
ableat or ablen. 
SIELSKI, a, b, of a village; 
rural, country like. 
SIEMIĘ, eNia , s. n. seed. - ko- 
nopne, hemp-seed. -lniane, lin- 
seed. 
SIEMIENISTY, A, e, prolific 
breeding a great many children. 
SIEMIENNY, A, e, of hempseed 
or linseed. =» prolific. 
SIEŃ, m, 8. f. vestibule, lobby, 
entrance-hall. Pierwiej trzeba 
przed swoją sienią umieść,prov. 
sweep before your own door. 
SIENNICA, T, 3.7. SIENNIK, A, 
s. m. hay-loft. " Sienniki, straw- 
bed. 
SIEPAĆ, AM,v. imp. to pull and 
tug, to towze, see SZARPAĆ, TAR- 
GAĆ. 
SIEPACZ, a, s. m. catch-poll, 
bumbailifT, myrmidon. 
336 
SIŁ 
SIERACZKOWY, A,E, grey, 
brown, russeL 
S1ERAK, a, 8. m. a very coarse 
cloth of darkish colour. 
SIERĆ, ci, SIERŚĆ, ści, 8. f. 
konia, the hair of a beast. - psa, 
the hair of a dog. 
SIERMIĘGA, i, s. f. a peasant's 
coat made of coarse cloth, russet. 
SIEROCIŃSKI, SIEROCY, A, E, 
of an orphan. Majątek sierociński, 
fortune or estate of an orphan. 
SIEROCTWO, a, s. n. orphan- 
age , orpbanlsm. 
SIEROTA, v, s.m. and f. one 
that is fatherless or motherless, 
orphan-child (boy or girl), ward. 
SIEROTKA, i, s. m. and A dim. 
of SIEROTA. 
SIERP, a, s. m. reaping-hook, 
sickle* 
SIERPEK, pka , s. m. dim. 
little sickle.. 
SIERPIEŃ, PNIA, 8. m. August. 
W połowie sierpnia, in the middle 
of August. 
SIERPIK, a, s. m. (a plant), 
saw-wort, serratula. =» see SIER- 
PEK. 
SIERPNICA,y, 8. f. (a plant), 
water-parsley or water-parsnep. 
SIERPNIOWY, A, E, of the 
month of August. 
SIERPOWATY, a, E, sickle- 
shaped, falciform. 
SIERŚĆ, see SIERĆ. 
SIERSZEŃ, see SZERSZEŃ. 
SIERŻANT, a, s.m. sergeant, 
corporal. 
SIERŻAŃSTWO, A, 8. n. ser- 
geantship. = a body of soldiers 
commanded by a sergeant 
SIESTRZAN, SIESTRZENIEC, 
SIESTRZENICA, see SIOSTRZE- 
NIEC, etc. 
SIEW, u, s. m. sowing-season, 
seed-time, sowing. «= corn sown. 
SIEWACZ, A, SIEWCA, Y, 
SIEWIEC, wca.SIEWIARZ, a, s. 
sower* 
SIEWALNIA, I, SIEWNIA,!, 
s. f. seed-bag, seed-cloth. 
SIEWKA, i, 8. f. (a bird), plover. 
SIKAĆ, am, v. imp. 8IKNĄĆ, 
nę, v. inst. to squirt, to spouL = 
v. n. to gush or spout, to spurt. 
SIKAWKA, i, 8. f. squirt, sy- 
ringe = fire-engine. 
SIKORA, y , 8. f. et dim. SI- 
KORKA, SIKORECZKA, I, 8. f. 
titmouse. 
SIŁA, adv. much, many,"plenty, 
abundance, a great deal. Mieć-. 
książek, koni, pieniędzy, to have 
many books, horses, to have much 
money. - na tem zależy, it 
matters much, it is of great conse- 
quence.-złego dwóch na jednego, 
two against one is odds, see WIE- 
LE, DUŻO. 
SIŁA, y, s. f. force. - dośrod- 
kowa, odśrodkowa, centripetal, 
centrifugal force.-przyciągania, 
the force oRattraction. - prochu, 
pary, wody, wiatru, the force of 
gunpowder, of steam, of water, of 
wind*- strength. Siły ciała. 
SIO 
strength of the body. Nabierać 
sił, przychodzić do sit, to gather 
strength after a fit of sicknes, to 
recover one's strength. Chciałsię 
przejść ale mu sil zabrakło , he 
tried to walk, but his strength 
failed ^)im. Opadać z sil, tracić 
siły, to feel one's strength deeMne. 
Być w sile wieku, to be in the 
prime or vigour of one's youth. = 
forces, military power. Siła zbrój* 
na, the forces of a state. - mor- 
ska, lądowa, naval forces, land 
forces. = force, compulsion, con* 
straint. U^yć siły, to use forcible 
means. Siłę siłą odpierać, to repel 
force by force. =-Stla, siły, means, 
power. Przedsiębrać nad siły, to 
undertake beyond one's power to 
perform. To przechodzi moje siły, 
that is beyond my power. Będę się 
starał wszelkiemi siłami, dołożę 
wszelkich sił, I will use my utmost 
endeavours, I will do every thing 
which lies in my power. 
SILIĆ, lę, v, imp. to force, to 
strain. - swoję naturę, to force 
nature. - glos swój, to strain 
one's voice. - SIĘ to make efforts, 
to use one's endeavour, to strive 
with might and main, to exert one's 
utmost power. Nie sil się, do not 
strain yourself, see USIŁOWAĆ. 
SILNIA, i, s. f. engin, machine. 
SILNIE, adv. strongly, stoutly, 
vigorously, powerfully.- uderzyć, 
to strike as bard as one can. - 
wojnę popierać, to carry on war 
vigorously. 
SILNOŚC,ści, s. f. powerfulness, 
SILNY, A, E, strong, stout, 
vigorous, powerful, lusty. 
SINAWOŚć, ści, s.f. blueish 
colour. 
SINAWY, A, E, blueish. 
SINIAK, a, SINIEC, ŃCA, 8. m. 
a mark .black and blue. - pod 
okiem, black and blue eye. = Si- 
niak , stock-pigeon. 
SINIEĆ, nieję, v.n.imp. to grow 
black and blue, to turn livid, see 
POSINIEĆ. 
SINIŁO, A, s.n. (a plant), dyer's 
wood. 
SINOGARLICA, Y, 8. f. collared. 
Senegal pigeon. 
SINOSĆ, ści, S.f. lividity. 
SINY, a, e, black and blue, Hvld. 
SIODEŁKO, A, s. n. dim. of 
SIODŁO which see. 
SIÓDEMKA, i, s. f. a seven, the 
figure of seven. = seven (at cards). 
SIODŁAĆ, am, v. imp. OSIO- 
DŁAĆ, am, v. perf. to saddle 
SIODŁANIE, a, s. n. konw, the 
act of saddling a horse. 
-SIODŁA RCZYK, a, s.m. journey- 
man saddle-maker, apprentice to a 
saddle-maker. 
SIODLARKA, t, s.f. wife of a 
saddler. 
SIODLARSKI, A,E, of a saddler. 
-e szydło, a saddler's awL 
SIODLARSTWO, a, s. n. trade 
of a saddler. 
SIODLARZ, a, s.m. saddler, 
saddle-maker. SIW 
SIODŁATY, a, e, speckled or 
blotched on the back. 
SIODŁO, a, s.n. saddle.-dam- 
skie, pillion. 
SIÓDMY, A, e, seventh. 
SIOSTRA, y, s.f. SIOSTRUNIA, 
SIOSTRZYCZKA, dim. i, sister. 
SIOSTROBÓJCA, y, s. m. mur- 
derer of a sister. 
SIOSTROBÓJSTWO, A, s. n. 
murder of a sister. 
SIOSTRZENICA, Y, S. f. sister's 
daughter, niece. 
SIOSTRZENIEC, ŃCA, s. m. 
sister's son, nephew. 
SIOSTRZEŃSKI, A, E, sisterly. 
Miłość -a, sisterly affection. 
SIOSTRZYN, A, e , of a sister. 
Kapelusz - n, my sister's bonnet. 
SIRACZEK, SIRACZKO W Y, see 
SZARACZEK, etc. 
SIT, v, s. m. rush, bulrush. - 
kwitnący, flowering rush. - gła- 
dki, chib-rush. 
SI TARKA, i, s.f. wife of a sieve- 
maker. 
SITARSKI, A, e, of a sieve- 
maker. 
SITARZ, a, s. m. sieve-maker. 
SITKO, A, s. n. dim. little sieve. 
Nowe - na kołku, prov. you like 
only what is new, fish and guests 
smell when they are three days old. 
SITNY, A, e, of a sieve. 
SITO, A, s.n. sieve, searce, 
bolter. Przez - przepuszczać, 
to sift 
SITOWATY, A, e, resembling a 
sieve. Kość -a, Anat, ethmoid (a 
bone in the inner part of the nose). 
SITOWIE, a, s. n. see SIT. = a 
place overgrown with rush. 
SITOWIEC, ca, s.m. cyperus (a 
sort of bulrush). 
SITOWINA, y, s.f. club-rush. 
SITOWISKÓ, A, s.n. rushy place. 
SITOWY, a, e, of rush. -a ma- 
la, a mat of rush. 
SIUSIAĆ, am, v.n. (a word used 
by nurses in speaking to children), 
to piddle. 
SIWAWY, a, e, greyish, grizzly 
SIWIEC, wca, s. m. a grey- 
haired man. 
SIWIEĆ, wieję, v.n.imp. POSI- 
WIEĆ , OSIWIEĆ, wieję , v. perf. 
to grow grey-haired, to grizzle. 
SIWIUCHNY, SIWIUTEŃKI, 
SIWIUSIEŃKI, a, e, intens. of 
SIWY, quite grey. 
SIWIZNA, Y, s.f. grey hair, 
hoariness. 
SIWO, adv. grey. 
SIWOBRODA, r, s. m. grey 
beard, grey bearded-man. 
SIWOGŁOWY, a, E, grey- 
headed. 
SIWOJABŁKOWITY, A, E, dap- 
ple-grey. 
SIWONAKRAPIANY, speckled 
or dotted with grey. 
SIWOOKI, a, e, grey-eyed. 
SIWOŚĆ, ta,s.f. greyness. 
SIWOSZ, a, s. m. a grey-haired 
man,a grey horse. 
SIWOWĄSY, A,e, having grey 
mustachios. 
SKA 
SIWOWŁOSY, a,e, grey>b^re<Ł 
SIWY, A, e, grey, gray. 
SKĄD, adv, whence. 
SKAKAĆ, am , v. n. imp. SKO- 
CZYĆ, czę perf. to spring, to 
leap, to hop, to jump. Skoczyć ró- 
■wnemi nogami, to jump with the 
feet close. Skakać na jednej no- 
dze, to hop on one leg. - z rado- 
ści, to leap for joy. Serce mu ska- 
cze z radości, fig. his heart is 
ready to leap for joy. Skakać jak 
kto zagra, skakać po czyjej woli, 
fig. to pay servile or submissive at- 
tendance, to cringe to one. Skoczyć 
komu na szyje, to fall about one's 
neck. Skakać komu do oczu, to fly 
in the face, to collar one, throttle 
him, take him by the throat. Sko- 
czyć dokąd, to run to a place. - 
za kim, to run or step after one. 
- do głowy po rozum, fig. to 
bethink one's self of a good ex- 
pedient. Skakać z jednego przed- 
miotu do drugiego, io digress from 
the matter, to make a rambling 
digression. Na pochyle drze.wo 
wszystkie kozy skaczą, prov. 
who maketh himself a sheep , him 
the wolf eateth; dawb yourself with 
honey and you will never want 
flies. 
SKAKACZ, A, SKAKUN, A, S. 
m. leaper, jumper, hopper. = tum- 
bler, vaulter. = a vaulter, leaping 
horse* 
SKAKANIE, A, s. n. the act of 
leaping, jumping. 
SKAKANINA, y , s. f. a passion 
for leaping, dancing; fig. rambling 
discourse,disconnected or desultory 
style, conversation. 
SKALA, i, s. f. scale. - mapy, 
the scale of a map. Robić co na 
wielką skalę, to do a thing upon a 
large scale. Żyć na więlką skalę, 
to live in great style. 
SKAŁA, t, s. f. rock. Serce 
twarde jak-, fig. a heart of flint, 
a flint-hearted man or woman. 
SKALISKO, a, s.n. a rough steep 
rock, crag, cliff. 
SKALISTOŚĆ, set, S.f. rockiness, 
cragginess. 
SKALISTY, A, e, rocky, craggy. 
Arabia-a, Arabia petrea. Kość 
-a, Anat, apophysis. 
SKAŁKA, i, s. f. flint. = na 
oku, pear or web in the eye, white 
film on the eye, pin in the eye. 
SKALECZYĆ, czę, v. perf. to 
maim, to cripple, to hurt, to disable. 
- SIĘ, to hurt one's self. 
SKAMIENIAŁOŚĆ, ści, s. f. pe- 
trifaction. 
SKAMIENIAŁY, A, e, petrified. 
SKAMIENIĆ, nię, v. perf. to pe- 
trify, change, to stone. 
SKAMIENIEĆ, sieję, V. n. perf. 
to petrify, to become stone. 
SKANDOWAĆ, duję, v. imp. 
wiersz, to scan a verse. 
SKAPAĆ, pię, v. perf. co czem, 
to let fall some drops (of a liquid 
or melted substance), upon a thing, 
viz. some drops of sealing wax upon 
a table. 
SKA 
SkĄPAĆ, hę, v. perf. to plunge 
into water, to souse, to duck.-kogo 
1 w morzu, to duck one in the sea. 
- SIĘ, w wodzie po szyję, po 
uszy, to plunge or fall into Ute 
water up to the ears. 
SKAPCANIEĆ, SKAPIEĆ, sec 
KAPCANIEĆ. 
SKĄPIĆ, hę, v.imp. a. and n. to 
be niggardly or sordidly parsimo- 
nious. - co komu, to stint one in 
a thing. - komu jadła, to stint 
one in his meals, to pinch him of 
his meat - sobie, to pinch some- 
what from one's self, to pinch 
one's guts or belly. 
SKĄPICĄ, y, s. f. a sordid, nig- 
gardly woman. 
SKĄPIEC, pca, s. m. miser, nig- 
gard. ' 
SKĄPIGROSZ, A, s. m. pinch- 
penny, pinchfist. 
SKĄPO, adv. penuriously, stingi- 
ly, parsimoniously, sparingly, sor- 
didly. = scantily. Żyć-, to live 
scantily. Krawiec-mi zrobił su- 
knię, the tailor has made my coat 
a little close or tight.-ważyć, to 
w.eigh light. 
SKĄPOŚĆ, ści, s. f. scantiness, 
want. 
SKĄPSTWO, A, s. n. avarice, 
covetousness, penuriousness, nig- 
gardliness, closeness, greediness. 
SKĄPY, a, e, close, close-fisted, 
penurious, niggardly, stingy, miser- 
= scarce, scanty, narrow, short. 
-y obiadek, a scanty repast. To 
-a waga, that weight is light. -a 
zaplata, a scanty or slender pay. 
SKARAĆ, rzę , v. pcrf. to pun- 
ish, to chastise. 
SKARANIE, A, s.n. punishment. 
SKARB, u, s.m. treasure, hoard. 
Zbierać -y, to hoard up wealth, 
to hoard up money. Zakopać-, 
to bury money in the ground. - 
publiczny, the treasury, the ex- 
chequer. Minister -u, minister of 
finances, the Lord of the exchequer. 
= a thing of great value, treasure. 
Prawdziwy przyjaciel jestto 
skarb nieoceniony, a true friend 
is an unvaluable treasure. 
SKARBIĆ, BiĘ,v.«np. to treasure, 
to hoard, to lay up. - sobie czyją 
przyjaźń, łaskę, to gain or win 
one's favour, friendship or good 
will. 
SKARBIEC, bca , s. m. SKARB- 
NICA, y, s. f. treasury. 
SKARBNICZKA, i, S. f. a little 
box, a chest. 
SKARBNIK, A, s.m. treasurer 
(in bld Poland, a merely honorary 
title). 
SKARBNIKOSTWO, A, s. n. 
treasurership. 
SKARBNIKÓWNA, Y, S. f. 
daughter of a treasurer. 
SKA RBO WOŚĆ, ści, s. f. finances, 
science of finances. 
SKARBOWY, a, e, belonging to 
the public revenue. Izba-a, the 
court of the exchequer. 
SKARCIĆ, cę, v. perf. see KAR* 
CIĆ. 
337 SKI 
SKARGA, i, J. f. complaint. 
Rozwodzić skargi, to break out 
Into complaints. «■ accusation, 
charge. Zanieść, podać do sądu 
skargę na kogo, to lodge a com- 
plaint against one with the ma- 
gistrate. . 
SKARŻĄCY, A, E, the com- 
plaining party, plaintiff. 
SKARŻYĆ, żę, v. imp. kogo, to 
Inform against one, to charge or 
accuse him. - SIĘ przed kim lub 
komu, na kogo lub na co, to com- 
plain to one of some one or of a 
thing. - się na ból głowy, to 
complain of a head-ache. . 
SKARŻYCIEL, a, SKAZYCIEL- 
KA, i, s.f. seeOSKARŻYCIEL, etc. 
SKASOWAĆ, suję, v. perf. see 
KASOWAĆ. 
SKAZA , Y, s. f. flaw, taint, 
blemish. Życie bez skazy, an un- 
blemished life. 
SKAZAĆ, żę, v. perf. SKAZY- 
WAĆ , zuję , v. imp. to doom, to 
sentence, to condemn. Skazać ko- 
go na śmierć, to condemn or sen- 
tence one to die, to pass sentence 
of death upon him. - na winy 
pieniężne, to fine, to amerce. =» 
Skazywać na kogo palcem, to 
point the finger of scorn at one. 
Skazują na niego palcem, he is 
pointed at in the streets. - komu 
drogę, see WSKAZAĆ. 
SKAZANIE, A, s. n. sentence, 
condemnation. 
SKAŻENIE, A, s. n. corruption, 
depravation, depravity. - obycza- 
jów , depravation of manners, de- 
pravity of morals. - smaku, de- 
pravation of taste. - wieku, the 
depravity of the age. 
SKAZIĆ, żę , v. perf. see KA- 
ZIĆ. 
SKAZICIEL, A,SKAZCA,Y, S. 
m. corrupter^ depraver. 
SKAZICIELKA, i, s. f. female 
corrupter. 
SKAZITELNOŚĆ, śct, s. f. cor- 
ruptibility. 
SKAZITELNY, A, E, corrupted, 
depraved. 
SKAZÓWKA , l, s.f. hand of a 
watch or clock. = fescue. = fig. 
sign, indication. 
SKAZOWNIK, A, s. m. pointer 
out, finger-post. = index of a sun- 
dial. 
SKIBA, y , s. f. clod, a lump of 
earth; earth raised or turned up 
between two furrows; glebe. Kra- 
jać skiby, to make or trace fur- 
rows, to plough or break ground. 
SKIEŁZEM, adv. slantly, aslant, 
stlzancp. 
SKIEŁZNĄĆ SIĘ , v. n. perf. to 
glance, to slide.. 
SKIEROWAĆ, ruję, v.perf. see 
KIEROWAĆ. 
SKIK, onomat. serving to convey 
the idea of a leap, jump. 
SKINĄĆ, nę, v.n.perf. na kogo 
okiem, to wink al one, to tip one a 
wink. - na kogo ręką, głową, to 
beckon to one with the hand or 
head. - głową, to nod with the 
338 
SKŁ 
bead; to give one a nod, to salute 
with a slight nod of the head; to 
nod assent. 
SKINIENIE, A, s.n. wink, beck, 
nod. Drżeć na czyje-,to tremble 
at one's nod. Gotowi do marszu 
na każde -, ready to march at a 
short notice. 
SKISŁY, A, e, turned sour. 
SKISNĄĆ, nę, v.n.perf. to turn 
or grow sour. 
SKŁAD, u, S. m. composition, 
combination , commixture; confor- 
mation, frame. - ciala, structure 
or constitution of body.- twarzy, 
features or lineaments of the face. 
Części w - czego wchodzące, the 
constituent parts of a thing. - Apo- 
stolski, creed. - okoliczności, 
concurrence of circumstances, con- 
juncture. Do - u mówić, to speak 
to the purpose, to speak sensibly. 
Nie do -u mówić, to speak non- 
sense. = towarów, staple, em- 
porium; depot, ware-house, store- 
house. 
SKŁADAĆ, dam, v. imp. ZŁO- 
ŻYĆ, żę , v.perf. to lay together, 
to compose, to compound; to lay 
down. - do kupy, to gather to- 
gether , to amass. - na kupę, to 
heap up, to lay up, to pile up, to 
accumulate. - pieniądze, to make 
£ collection, to club or contribute 
to a common expense ; to lay up 
(by) money, - bieliznę, to fold 
up linen. - ręce przed kim aby 
co zrobił, to beseech one instant- 
ly, to beg hard. - wyrazy, to 
compound words. - litery, (with 
printers), to compose, to set a page. 
- całość, to constitute, make up 
a whole. - dzięki, to return 
thanks. - Bogu ofiary, to offer a 
sacrifice to God. -winę na kogo, 
to lay the blame upon one. - SIĘ, 
to be composed, compounded, laid 
together, etc. To się składa, that 
can be composed, joined, put to- 
gether. Oto tak się składa serwe- 
ta , the napkin is folded up in this 
way. =« to consist of. Człowiek 
składa się z duszy i z ciała, 
man is composed of a soul and a 
body. Flota składała się z trzy- 
dziestu okrętów, the fleet con- 
sisted of thirty ships. - Składać 
się na kogo, to make a collection, 
to club in order to relieve or assist 
one. = Składać się czem, to plead 
or offer as an excuse. Składał się 
wiekiem, ubóstwem], he pleaded 
his age, poverty. = Składać się 
dobrze lub źle, to take a good or 
a bad turn. 
SKŁADANY, a, e, composed, 
compound. Krzesło -e, a folding 
chair. 
SKŁADKA, i, s. f. collection, 
voluntary contribution. 
SKŁADKOWY, a, e, of a col- 
lection. Pieniądze -e, the pro- 
duce of a collection. 
SKŁADKUJĄCY, A, B, contrl- 
> butor. 
SKŁADNIA, t, s. f. ^-Gram. 
/syntax, construction. 
SKt 
SKŁADNIE, adv. symmetrically; 
nicely, handsomely. 
SKŁADNOŚĆ,ści, 8. f. the right 
setting and fitting up of things, 
symmetry. 
SKŁADNY, A, e, well proportion- 
ed, symmetrical, nice, handsome 
elegant. 
SDŁADOWE, go , 8. n. duty 
levied on commodities in places 
where the king's staple is estab- 
lished. 
SKŁADOWY, A, E, of a staple. 
Miasto -e, staple town, empo- 
rium. 
SKŁAMAĆ, mię, v.perf. to tell 
a lie, seę KŁAMAĆ. 
SKŁANIAĆ , see SKŁONIĆ. 
SKLEIĆ, ję, v.perf. to glue or 
paste together. 
SKLEP, u, s.m. shop, - ko- 
rzenny, grocer's shop. - żela- 
zny, iron-monger's shop , iron- 
trade. - sukienny, draper's shop, 
clothier's shop. - blawatny lub 
jedwabny, silk-mercer's shop. 
SKLEPIENIE, a, s.n. vault, 
an arch-roof. - niebieskie, the 
vaulted sky, the canopy of heaven, 
welkin. 
SKLEPIK, A, s.n. dim. little 
shop. 
SKLEPINA, y, s. n. dim, a little 
miserable shop. 
SKLEP1STY, A, e, vauhy, vaul- 
ted , arched. 
SKŁÓĆ, skolę, v.perf. to pierce 
or stick through. 
SKŁONIĆ, kię , v. perf. SKŁA- 
NIAĆ, am, v. imp. to bend or 
bow down, to incline. Skłonić gło- 
wę, to incline the head; fig. to in- 
cline , to bring to, to prevail with 
(upon). - kogo do czego, to bring 
one to do a thing ; to prevail with 
one to do a thing. - kogo prośba- 
mi, datkiem, to prevail upon one 
by entreaties or bribes. SKŁONIĆ 
SIĘ komu, to bow to one, see U- 
KŁONIĆ SIĘ. - się do czego, to 
incline to a thing, to prevail with 
one's self. Dać się skłonić do cze- 
go, to be brought to , to be pre- 
vailed upon, - się do czyjej pro- 
śby, to comply with one's request. 
Dzień skłania się ku wieczorowi, 
the day wears apace, it grows 
towards night, it grows late. 
SKŁONIENIE , A, s. n. the act 
of inclining, bringing to, prevail- 
ing with.- głowy, inclination of 
the head. - SIĘ, do czego, com- 
pliance, consent. 
SKŁONNOŚĆ, set, s. f. inclina- 
tion, propensity, bent, proneness, 
disposition. Ma - do złego, he 
has a disposition to do evil, he is 
ill inclined, bent on mischief. Mieć, 
czuć - do kogo, to have an incli- 
nation or affection for one. * 
SKŁONNY, A, e, Inclined, bent, 
prone. 
SKŁOPOTANY, a,e, troubled in 
mind, afflicted, deeply concerned. 
SKŁUTY, A, E, pierced ar stuck 
through. - bagnetami, run 
1 through with bayonets. SKO 
SKNERA, Y, s.m. niggard, 
curmudgeon, skinflint, hunks, cov- 
etous wretch. 
SKNEROWATY, A, E, stingy, 
sordid, niggardly. 
SKNERSTWO, A, s.n. stingi- 
ness, sordidness, niggardness. 
SKOBEL, bla , s. m. hasp , the 
staple of a lock, catch of a door. 
SKOCZEK, czka , s. m. leaper, 
jumper, tumbler, vaulter. - na 
linie, rope-dancer. = knight (at 
chess). «= (a quadruped), jerboa. 
= grass-hopper. - (a plant) Sko- 
czek większy, ricinus. Skoczek 
mniejszy, wild balsamine or touch 
me not. 
SKOCZNY, a, e, frisking, hop- 
ping, skipping. - taniec, a brisk, 
lively dance. 
SKOCZOGON, a, s.m. (an in- 
sect), podura. 
SKOCZYĆ, see SKAKAĆ. 
SKOJARZYĆ, see KOJARZYĆ. 
SKOK, u, s.m. spring, leap, 
jump, bound. Cały byc w skokach, 
to go by hops, skips and jumps, 
to go only by starts and fits. Je- 
dnym skokiem przesadzić przez 
rów, to leap clean over a ditch. 
W-, in haste, with speed, hasti- 
ly, quickly, post-haste. Wielki - 
zrobić, fig. to leap or jump into 
preferment. SKOKI, pl. (among 
Sportsmen), the iegs of a hare. 
SKOŁATAĆ, am, v. perf. to toss 
to and fro, to shatter, to batter. 
SKOŁATANY, A, E, shattered, 
battered, broken down. Okręt -y 
burzą, a ship tossed by the wind, 
by the waves. Zdrowie -e, a bro- 
ken or battered constitution. 
SKOMLEĆ, lę, v. n. to whine. 
SKOMLENIE, A, s.n. whining. 
SKON, see SKONANIE. 
SKONAĆ , am , v. n. perf. to 
breathe one's last, to expire, to 
die. 
SKONANIE , a , s.n. death, 
demise, decease; last agony. 
SKOŃCZENIE, a , s n. termi- 
nation , conclusion. 
SKOŃCZONY, a, e, finished. 
Wszystko -e I all is over! 
SKOŃCZYĆ , czę , v. perf. to 
end, to finish, to terminate.- SIĘ, 
to come to an end. Na czem się 
to skończy? what will come of it? 
SKOP , a , s. m. wether. 
SKOPOWINA, y, s. f. mutton. 
SKOPAĆ, pię, v. perf. to dig all 
over. Skopywać ziemię, to even 
or level the ground. 
SKOPEK , pka , s. m. milk-pail. 
SKÓRA, y, s. f. skin ; hide. - 
wyprawna, leather. Garbować 
-y, to dress leather. Zdzierać 
-ę z wołu, z konia, to flay an 
ox, a horse. Zdzierać - z cielę- 
cia , to skin a calf. Żywcem z ko- 
go drzeć -ę, to flay one alive. 
Jeno go -a kości, he is nothing 
but skin and bones. -ę komu wy- 
trzepać, wygarbować, wyłoić, 
wylatać, to warm one's hide for 
him or to give his hide a warming. 
W -f komu dać, to whip, scourge 
SKO 
or flog one. W -ę dostać, to be 
whipt. - Fig. Drzeć, łupić ludzi 
ze -y, to fleece the people, to 
exact upon. Odarto nas z ostatniej 
-y w tej gospodzie, we got dread- 
fully fleeced In that inn. Wrzeszczy 
jakbyś go dart ze-y, he makes as 
much noise as if he was flayed 
alive. Aż - na mnie drży na sa- 
mo o tern wspomnienie, I shudder 
at the very thought of it. Ledwie 
ze -y nie wyskoczy z radości, 
he is ready to leap out of his skin 
for joy. W inną -ę się oblec, to 
put on a new man. Nadstawić-y, 
to venture one's carcass, to behave 
with great courage or gallantry. 
Chodzi tu o jego -ę, his honour 
or credit is concerned in it, his life 
is at stake. Świerzbi go -, he has 
a mind to be beat or to have his 
hide curried. Lęka się o swoję -ę, 
he is afraid of bis s\in, he loves to 
be in a whole skin. Ocalić swoję 
-ę, to come off with a whole skin, 
to save one's bacon. Nie chcialbym 
być w jego skórze, I would not 
be in his skin. 
SKÓRECZKA, i, s. f. dim. thin 
skin, pellicle, cuticle; husk, peel. 
SKORKA, i, s.f. dim. thin skin, 
the skin of a young animal. - cie- 
lęca, calfs skin, calf's leather. 
Książka oprawna w -ę cielęcą, 
a book bound in calf. Skórka na 
bóty, język na podeszwy, Pulg. 
scoundrel, rascal, knave. = pel- 
licle, entitle; husk, peel, rind. 
SKÓRKOWATY, SKÓRKOWY, 
A, b, cuticular. 
SKÓRNIK, a, t.m. skinner, 
fellmonger, leather-seller. 
SKÓRNY , a , e , of the skin ; 
cutaneous. Handel -y, skinner's 
or furrier's trade. Wysypki -e, 
the cutaneous eruptions. Krostajest 
chorobą skórną, the itch is a cu- 
taneous disease. 
SKORO, adv. quickly, speedily; 
conj. as soon as. 
SKOROPIS.a, s.m. stenogra- 
pher. 
SKOROPIS, u, SKOROPISM, 
k, s.m. stenography, short hand. 
SKOROŚC, ści, s. f. quickness, 
speediness; readiness, eagerness. 
SKORUPA,?, s.f. shell,'crust. - 
jaja, the shell of an egg.-ostrygi, 
żółwia, oyster-shell, tortoise-shell. 
- morska, sea-shell. 
SKORUPIAK, a, s. m. a testa- 
ceous or crustaceous animal, shell- 
fish. 
SKORUPIANY, a,e, of earth. 
Naczynia -e ; earthen - ware , 
crockery. 
SKORUPIASTY,SKORUPIATY, 
a,e, shelly, crustaceous, testaceous. 
SKORUPIEĆ, pieję, v.n. imp. 
to become hard as a shell. 
SKORUPINA, y, s.f. dim. a 
little shell. - zjaj, an egg-shell. 
- z orzecha, a nut-shell, see 
ŁUPINA. 
* SKORUPKA, i, s. f. dim. a 
little shell. Czem skorupka za mło- 
du przesiąknie, tern na starość 
SKR 
trąci, prov. what is bred in ths 
bone, will never come out of the 
flesh. 
SKORY, a , e, quick , speedy; 
ready, eager, prompt. 
SKÓRZANY, a, e, leathern. 
SKOS, s. NA SKOS, SKOŚNIE, 
adv. athwart, across, slantly, 
slantway* 
SKOŚNY, A, e , slant, slanting, 
oblique. 
SKOŚCIAŁY , SKOŚNIAŁY , 
SKOSTNIAŁY, A, E, grown as hard 
as a bone, stiff or benumbed with 
cold. 
SKOSIĆ, szę , v. perf. to mow 
down, see KOŚIC. 
SKOSZTOWAĆ, tuję, v.perf. 
see KOSZTOWAĆ. 
SKÓWKA,!, s.f. a ferrule or 
verrel. 
SKOWRONEK, kka, s.m. SKO- 
WRONECZEK, czka , s. m. dim. 
lark. 
SKOWYCZEĆ, czę, v. n. (said 
only of a dog), to whine. 
SKOWYRA, y, s. m. a snarling 
dog; fig. a grumbletonian. 
SKÓWYRAC , am , v. n. to 
grumble, to murmur, see GDE- 
RAĆ, ZRZĘDZIĆ. 
SKRA, y, s.f. spark, see ISKRA. 
SKRACAĆ, see SKRÓCIĆ. 
SKRADAĆ, see SKRAŚĆ.- SIĘ. 
to try to draw near with a stealthy 
pace , to steal on (upon) by little 
and little ; to sneak, to prowl, to 
go prowling about. 
SKRADANIE, SKRADZENIE, 
A, s.n. the act of stealing, robbery 
SKRADZIONY, A, e, stolen. 
SKRAJAĆ, see SKRAWAĆ. 
SKRAJANIE, SKROJENIE, s.n 
the act of cutting (with a knife or 
with scissors); cut, cutting out, 
see KRÓJ. 
SKRAJANJ, SKROJONY, a,e, 
cut. 
SKRAJNI, SKRAJNY, a, e , ut- 
most, utter, uttermost. Wyrazy 
-e, Arith. the extremes of a pro- 
portion. 
SKRAPIAĆ, am, v. imp. SKRO- 
PIĆ, pię, v. perf. to water, to 
bedew, to besprinkle. - ogród, to 
water a garden. - tzami, to water 
or bedew with tears. Skropić kogo 
prętem, fig. fam. to strike one 
with a switch. - kogo biczem po 
plecach, to strike one with a whip 
over the shoulders. 
SKRAPIANY , SKROPIONY 
watered, besprinkled. 
SKRAŚĆ, dnę , v. perf. SKRA- 
DAĆ, am, v. freq, to steal. 
SKRAWAĆ, SKRAJAĆ , am , v. 
imp. SKROIĆ, ję, v. perf. to take 
off with a knife or scissors the 
upper or superfluous part, to cut 
out a coat. Skroić komu kurtę, 
fig. fam. to give one a sound drub- 
bing ; to cheat one. 
SKRAWEK, wka, s. m. parings 
clippings, shreds or shreddings. 
SKRĘCAĆ, am, v. imp. SKRĘ- 
CIĆ, cę, v. perf. to twist together; 
to twist, to warp, to wring. Skrę- 
339 340 
SKR 
eić komu kark, to wring one's 
neck.- kark, to break one's (own) 
neck. - powóz, konia, to turn a 
carriage, a horse. - w prawo, 
w lewo, to turn to the right, to the 
left. Skręcić co, fig. fam. to purloin, 
to cheat. SKRĘCIĆ SIĘ, to tum or 
wheel about; to shift, to change 
riace. Ledwo się nie skręcę, fig. 
am put to my last shifts. 
SKRĘCANIE,SKRĘCENIE, s.n. 
the act of twisting, wringing. 
SKRĘPOWAĆ, puję, v. perf. to 
to tighten, to bind hard with cords, 
see KRĘPOWAĆ. 
SKREŚLAĆ, am, v. imp. SKRE- 
ŚLIĆ , lę , v. perf. to picture, to 
describe, to relate or recount, to 
sketch see KREŚLIĆ. 
SKRĘT, v, s. m. twist, twirl. 
-u włosów, a ringlet, a curl of 
hair. - ulicy, the turning .of a 
street. 
SKREWIĆ, wię, v. perf. fam. to 
lose (at game).-komu fig. »o flinch 
back, to go from one's word or 
promise; to part company, to give 
one the slip. 
SKROBAĆ, bię, v. imp, SKRO- 
BNĄĆ, nę , v. inst. to scrape, to 
sernb, to erase. - skóry, to scrape 
the skins, to scrape off the hair of a 
hide. - ścianę, pargamin, to 
scrape a wall, parchment - pa- 
pier, pismo, to scrape or scratch 
out a writing, to erase a word. - 
SIĘpo głowie, w głowę, to scratch 
one's head. Nie grzecznie - się 
wgłowę w kompanii, it is impolite 
to scratch one's head in company. 
SKROBACZKA, I, s. f. scraper. 
SKROBANIE, A, s.n. the act of 
scraping.. 
SKROBANINA, y, s. f. rasure, 
erasure. 
SKRÓCIĆ, cę, v. perf. SKRA- 
CAĆ, am, v. imp. to shorten, to 
cut short; to abridge. - suknię, to 
make a coat shorter. - o cal,o 
stopę, to make or cut shorter by an 
inch, by a foot - sobie drogę, to 
lake the shortest cut, to go by a 
shorter way. Rozmowa skraca 
drogę, fig. conversation shortens 
the way. - komu życie, to shorten 
one's life. - cugle, to shorten the 
reins. -jakie azieło, to abridge a 
a work, to shorten. - SIĘ, to be- 
come short. 
SKRÓCENIE, A, s. n. shorten- 
ing; an abridgment, an epitome, 
a compendium; abbreviation. Przez 
-, by abbreviation. W skróceniu, 
compendiously, In few words. Opo- 
wiedz nam to w skróceniu, tell us 
the thing in few words. 
SKRÓCI CIEL, a, s. m. abbre- 
viator. 
SKRÓCONY, A, E, shortened, 
abridged. 
SKROFULICZNY, a, E, scrofu- 
lous. 
SKROFUŁY, ów, s. m, pL scro- 
fula, the king's evil. 
SKROIĆ, see SKRAJAĆ. 
SKROM, u, s. m. zajęczy, the 
grease of a hare. 
SKR 
SKROMNIE, adv. modestly. 
SKROMNIŚ, sia, 3. m. a man 
who affects modesty. 
SKROMNOŚĆ, ści, 8. f. modesty, 
moderation, temperance. 
SKROMNY, A, E, modest. =» 
moderate, temperate, sober, frugal. 
SKROŃ, hi, 8. f. temple or side 
of the head. 
SKRONIOWY, A, E, temporal, 
placed at the temples. Żyły -e, 
the temporal arteries. 
SKROPIĆ, see SKRAPIAĆ. 
SKROŚ, see WSKROŚ. 
SKRUCHA, i, s.f. contrition, 
compunction. 
SKRUPIĆ, pię, v.perf. to grind. 
- SIĘ, see KRUPIĆ. 
SKRUPUŁ, u, s. m. scruple, 
doubt, qualm of conscience. Ro- 
bić sobte z czego -, to make a 
scruple or conscience of a thing, to 
stick at it. = scruple (20 grains). 
SKRUPULAT, a, s. m. scrupler. 
SKRUPULATKA, I, 8. f. a scru- 
pulous woman. 
SKRUPULATNIE, adv. scru- 
pulously. 
SKRUPULATNOŚĆ, ści, 3. f. 
scrupulosity. 
SKRUPULATNY, A, e, scru- 
pulous. 
SKRUPULIZOWAĆ, zuję, v. n. 
imp. to scruple. - w czem, to 
scruple at a thing, to stick at 1L 
SKRUSZAŁY, a, e, grown tender. 
SKRUSZEĆ, szeję, v. n. perf. 
(said of meat), to grow tender. 
SKRUSZONY, a, E, crumbled, 
shivered, shattered; fig. contrite, 
penitent 
SKRUSZYĆ, szę , v. perf. to 
crum, to crumble ; to shiver, to 
break to pieces, to shatter. - wię- 
zy, to burst or break the bonds.- 
kopiję, to break a lance. - kogo, 
fig. to make one contrite, to bring 
him to the repentance of his sins 
SKRWAWIĆ, wię, v. perf. to 
cover with blood. 
SKRWAWIONY, a, e, covered 
with blood, bloody. 
SKRYĆ ję, v. perf. see KRYĆ. 
SKRYCIE, adv. secretly, un- 
derhand, privately. 
SKRYTOPŁCIOWY, A, E, Bot. 
cryptogamous. 
SKRYTOŚĆ, ści, s.f. secrecy, 
closeness, extreme reserve, reser- 
vedness. 
SKRYTY, A , e , hid , hidden , 
concealed. = close, reserved. = 
occult, recondite. 
SKRZECZEĆ, czę,SKRZEKO- 
TAĆ, kocę, v. n. (of a magpie), to 
chatter; (of frogs), to croak. 
SKRZECZENIE,.A, s. n. chat- 
tering; croaking. 
SKRZEK, u,s.m. chatter; croak. 
- żabi, spawn or fry of frogs. 
SKRZELE, ów, i, s. pl. fins. 
SKRZEPŁOŚĆ, ści, s. f. coagu- 
lation, grume, clot. 
SKRZEPŁY, a, e, coagulated, 
curdled. = numb, chill, torpid. 
SKRZEPNĄĆ, v. n. perf. see 
KRZEPNĄĆ. 
SKU 
SKRZĘTNIE, adv. busily, active* 
ly sparingly. 
SKRZĘTNOŚĆ, ści, 3. f. activity 
carefulness. 
SKRZĘTNY, A,E, busy, stirring, 
active, careful, sparing. 
SKRZYDEŁKO, A, 3. n. dim. 
a little wing, pinion. - kurczęcia , 
wing of a fowl. 
SKRZYDLASTY, SKRZYDLA- 
TY, A, e, winged. 
SKRZYDŁO, A, 8. n. wing. - 
gołębia, kuropatwy, the wing of a 
dove or partridge. - opuścić, -a, 
to flag the wings. Trzepotać-amt, 
to clap the wings. - wiatraka, the 
sail of a wind-mill.- a floty armii, 
the wings of a fleet or an army. -a 
u drzwi, one side or fold of a 
double door. Drzwi o dwóch 
skrzydłach, a folding-door, a two 
leaves door, see PODWOJE. -a 
gmachu, the wings of a building. 
-a u kapelusza, the brim of a 
hat. 
SKRZYNECZKA, SKRZYNKA, 
s. f. dtm. little box, casket. 
SKRZYNIA,!, s.f. chest, strong- 
box. 
SKRZYP, u, s. m. crick, crack, 
screak. - (a plant), horse-tail, 
shave-grass. 
SKRZYPAĆ, SKRZYPIEC, pię, 
v. imp. SKRZYPNĄĆ, nę. v. inst. 
to creak , to screak, to grate, to jar. 
Skrzypać dzwiami, to make the 
door screak. Skrzypieć w pier~ 
stach, to rattle in the throat Moje 
trzewik* skrzypią, my shoes make 
a cracking or creaking noise. 
SKRZYPCE , ców, S. m. pl. 
SKRZYPECZKI, ków, dim. violin, 
fiddle. 
SKRZYPEK, psa , 5. m. fiddler, 
violinist. 
SKRZYPLIWIE, adv. gratingly. 
SKRZYPLIWY, a, e, creaking, 
screaking, grating, jarring. 
SKRZYWDZIĆ, SKRZYWIĆ, 
see KRZYWDZIĆ, KRZYWIĆ. 
SKUBAĆ , bię, v. imp. to pick, 
to plume, to pull.- ptaka, to 
pluck a fowl.-wełnę, to touse wool. 
- szarpie to scrape linen rags, to 
make lint. - trawę, to crop grass, 
to brouse. - kogo, fig. to fleece or 
plume one, to drain is purse. 
SKUBANIE , 3 , s. n. the act of 
pluming, plucking. 
SKUBNĄĆ, nę , v. inst. to pluck 
a feather or a hair ; to twitch. Sku- 
bnt] go za ucho, twitch him by the 
ears. - kogo, fig. to trick or 
chouse one out of a thing. 
SKUĆ,ję,v. perf. to rivet to- 
gether. - SIĘ, vulg. to get drunk. 
SKULIĆ SIĘ, see KULIĆ SIĘ. 
SKULONY, a, e, bent, crooked. 
SKUPIAĆ am, v. imp. SKUPIĆ, 
pię, 0. perf. to gather together, to 
collect, to assemble. - SIĘ, see 
KUPIĆ SIĘ. 
SKUPIANIE, SKUPIENIE, a, 5. 
n. the act of gathering together, 
collecting, assembling. 
SKUPOWAĆ, puję, v. imp. to 
purchase many things, to purchase SKW 
large quantities, to engross, to 
forestall a commodity. 
SKUPOWANIE, a, s. n. the act 
of making many purchases; the act 
of engrossing, forestalling. 
SKURCZENIE, A, s. n. shrinking, 
contraction. 
SKURCZONY, a, e, shrunk, 
cramped; contracted, shrivelled; 
crooked, bowed down. 
SKURCZYĆ, see KURCZYĆ. 
SKURWIĆ SIĘ, SKURZYĆ SIĘ, 
see KURWIĆ SIĘ , KURZYu. 
SKURWYSYN , a , s. m. whore- 
son. 
SKUSIĆ, szę o, perf. see KU- 
SIĆ. - SIĘ, not to be able to resist 
a tempting opportunity or a strong 
inclination. Dać się skusić, to yield 
to the temptation. 
SKUSZONY, a, e, betrayed into 
evil, seduced, enticed to evil. 
SKUTECZNIE, adv. effectually, 
efficaciously, with effect, success- 
fully. 
SKUTECZNOŚĆ, set, s. f. effi- 
cacy , efficiency.- lekarstwa, the 
efficacy of a remedy. 
SKUTECZNY, a, e, effectual, 
efficacious, effective. -e lekar- 
stwo, an effectual remedy. Uzyte 
środki były -e, the means em- 
ployed proved effectual. 
SKUTEK, tku , s. m. effect, 
result, consequence. Nie ma sku- 
tku bez przyczyny, every cause 
must have its effect. Oto jest - 
twego złego postępowania, this is 
a consequence of your ill conduct. 
W -, in pursuance of, according 
to. W - odebranych rozkazów, 
in pursuance of or according to the 
orders one receives. 
SKUTKOWAĆ, kuję, v. n. to 
produce a good effect, to work 
well. 
SKWAPLIWIE, adv. in haste, 
hastily, speedily, in a hurry. 
SKWAPLIWOŚĆ , ści, s. f. 
hastiness, speediness, hurry, preci- 
pitancy. 
SKWAPLIWY, a, E, hasty, 
speedy, hurried, eager. 
SKWAR, u, s. m. scorching, 
burning heat. 
SKWARNY, a, e, scorching, 
burning, parching; torrid.-a stre- 
fa z* mi, the torrid zone. 
oK WARKA, i, s. f. a small piece 
of fried bacon. 
SKWARZYĆ,zę, r.imp. to broil, 
to fry (something fat). 
SKWASIĆ, szę , v. perf. see 
KWASIĆ. 
SKWAŚNIAŁY, a , e , turned 
sour. 
SKWAŚNIEĆ, v. n. see KWA- 
ŚNIEĆ. 
SK WERES, v, s. m. bustle, stir, 
adv. hurly-burly. 
SKWIERCZEĆ, SKWIRCZEĆ, 
czę, v. n. to crackle, brustie (said of 
fat things when melting over a 
quick fire); fig. to whine, to lament, 
to whimper. 
SKWIERK, SKWIRK, 0, S. m. 
whimpering, lamentation. I 
SŁA 
TO WAĆ^ v.perf. see KWI- 
SŁABIEĆ, bieję, v.n, to grow 
weak, faint. Wzrok mu słabieie, 
his sight begins to fail him. Slabie- 
je na silach, siły mu slabiejq, 
ins strength gradually decays or 
declines. 
SŁABIZNA,y, s.f. flank, sjde; 
fig. weak side , foible. 
SŁABNĄĆ, nę, v. n. see' SŁA- 
BIEĆ. 
SŁABO, adv. faintly, weakly. 
- mi, I am unwell. - mi się robi, 
I find myself ill, I am ready to 
faint. 
SŁABOŚĆ, śct, s.f. faintness, 
weakness, feebleness. - wzroku, 
głosu, weakness or feeblness of 
sight, voice. - wieku, the weak- 
ness of old age. - rozumowania, 
dowodu, the weakness of an argu- 
ment. Musisz znać jego -ści, 
you must know his weaknesses. 
Każdy człowiek ma swoje -ści, 
every man has his foibles. Mieć - 
do kogo , to be partial to one, pre- 
possessed in his favour. = indispo- 
sition , illness, see CHOROBA. 
SŁABOWITOŚĆ, ści, 5. f. debi- 
lity, sickliness, delicate health. 
SŁABOWITY, a, e, sickly, weak 
in health, peaking, craxy. 
SŁABY, a, e, faint, weak, feeble. 
- gios, a faint or feeble voice. - 
słuch, hard or dull of hearing. -a 
obrona, a weak defence. -e ro- 
zumowanie , -y dowód, a weak 
argument. -y rozum, 'weak rea- 
son. -a nadzieja, faint hope. - 
sick, ill, see CHORY. 
SŁAĆ, szlę, v. imp. to send, to 
despatch, see POSŁAĆ. 
'SŁAĆ, ścielę, v. imp. to make 
a bed. - ziemię czem, to strew 
the ground with, to spread over. - 
pole trupem, to strew the field with 
dead. - sobie gniazdo, to build 
or to make one's nest. Wiatry, de- 
szcze ścielą zboże, the wind, the 
rain lay the corn. - drogę, fig. 
to smooth or pave the way, see U- 
SŁAĆ. 
ŚLAD, o, s.m. trace, track, 
trail, footprint, see TROP; foot- 
step ; trace, vestige, iść za -em, 
iść za kim -em, to follow one by 
the track. Okręty niezostawują 
po sobie żadnego -u w wodzie, 
ani ptaki w powietrzu, ships 
leave no track in the water, nor 
birds in the air. Wstępować w czy- 
je-y, fig. to follow one's foot- 
steps. Ani-u tego nie zostało, 
there are not the least traces of it 
left. 
ŚLAMAZARNY, a, e, fam. 
slabbering, dirty,1 nasty; mopish, 
drowsy, droning; slack, sluggish, 
slowback, humdrum. 
SŁAWA, v, s.f. glory, praise, 
renown, fame. Ubiegać się o-ę, 
to seek for glory, to be engaged in 
the pursuit of glory. Okryć się-q, 
to cover one's self with glory, to 
get or win glory. Poledz ze -q, 
to die with glory. - jego czynów I 
SLE 
doszła aż do nas, the fame of his 
exploits has reached even us. = 
credit, character, repute, reputa- 
tion. Mieć dobrą - to be in 
good repute. Złą mieć-ę, to be 
held in bad repute. 
SŁAVVIANIN,see SŁOWIANIN. 
SŁAWIĆ, wię, v. imp. to praise, 
to glorify, to extol, to celebrate. 
- Imię pańskie, to glorify God. 
SŁAWNIE, adv, gloriously, 
with glory ; perfectly, eminently. 
- grać, śpiewać, to be an emi- 
nent musician , singer. 
SŁAWNOŚĆ, ści, S. f. celebrity, 
renown. 
SŁAWNY, e, e, glorious, ce- 
lebrated, renowned, famous. - 
mówca, polityk, lekarz, a cele- 
brated orator, statesman , physi- 
cian. - pisarz, rozbójnik, a fa- 
mous writer, highwayman. -ze 
swych dziel, z nauki, z wymo- 
wy, famous for his exploits, for 
his erudition, for his eloquence. 
ŚLAZ, u, s. m. (a plant), mallow. 
ŚLĘCZEĆ, czę, v. n. nad czem, 
to pore continually upon a thing. 
- nad książką, to pore upon a 
book. - nad robotą, to sit close 
at work. 
ŚLEDŹ, dzia, s.m. herring. Po- 
łów śledzi, herring-fishery. Wy- 
glądać jak -, to look very pale 
and thin. W kupie jak śledzie, 
stowed as thick as (herrings. 
ŚLEDZIARKA , i, s.f. herring- 
woman. 
ŚLEDZIARZ, a , s. m. herring- 
man , herring-packer. 
ŚLEDZIĆ, dzę, v. imp. to track, 
to trace; fig. to investigate, to in- 
quire into. -początku czego, to 
trace back a thing. - czyje kroki, 
to watch one's motions. - czyje 
sprawy, to pry into other people's 
affairs. 
ŚLEDZICIEL, a, s.m. investi- 
gator, inquirer, see BADACZ. 
ŚLEDZENIE, a , s. n. investiga- 
tion , inquiry. 
SLEDŹIONA, y, s.f. milt, spleen. 
chorować na -ę, to be troubled 
with the spleen. 
ŚLEDZIENNIK, a, s. m. hypo- 
chęndriac. 
ŚLEDZKIONKA, I, s.f. (a plant), 
spleenwort. 
ŚLEDZIONOWY, e, e, of the 
milt, splenic.. Żyła-a, the splen- 
ic vein or artery. Choroba -a, 
the spleen. 
ŚLEDZTWO, A, s.n. (term of 
Law), inquest. 
ŚLEP, ia, ŚLEPAK, A , ŚLE- 
PIEC, pca, ŚLEPIEŃ, pnia, ŚLE- 
PEK, pka, s.m. myope, a short- 
sighted man. 
ŚLEPIAĆ. see ŚLIPIAĆ. 
ŚLEPNĄĆ, nę, v.n. to begin to 
grow blind, to lose gradually the 
sight. 
ŚLEPO, adv. blindly. Słuchać 
-, to pay an implicit obedience. 
- wierzyć, to believe implicitly, 
to have an implicit faith. 
ŚLEPOTA, y, s. f. blindness < 
341 342 
SLI 
cecity, ablepsy. Jasna * drop 
serene, Med. amaurosis. =» see 
ZAŚLEPIENIE. 
ŚLEPO WRON, A , S.m. goat- 
sucker , black owl or wood owl, 
see LELEK. 
ŚLEPY, a, e, blind (in the proper 
and figurative sense). I- to widzi, 
a blind man could find it out, a 
man would find it with half an 
eye. -a namiętność, miłość, a 
blind love or passion. -e posłu- 
szeństwo,-a uległość, passive, 
implięit obedience, blind submis- 
sńon. Los -y, fortuna -a, fortune 
is blind. -y traf, the blind hits of 
©hence. -m być na co, to be blind 
loathing. -a babka, see CIU- 
CIUBABKA. -y ładunek, a cart- 
ridge without ball. -a kiszka, 
Anat, blind-gut, coecum. -y na 
jedno oko, blind of one eye. -y 
z urodzenia, blind-born. 
ŚLEPY,pego, s.m. a blind man. 
ŚLEPI, pl. the blind. Pomiędzy 
ślepymi, jednooki królem, in the 
land of the blind, one-eyed people 
are kings. 
ŚLICZNIE, adv. prettily, nicely, 
handsomely; charmingly, delight- 
fully. 
ŚLIGZNOŚĆ, śct, s.f. prettiness; 
charmingness. 
ŚLICZNY, a, E, pretty, nice, 
handsome; charming, delightful. 
ŚLIMACZEK, czka, s. m. slug, 
slug-snail, dew-worm. 
ŚLIMAK , a , s. m. snail. - mor- 
ski, periwinkle. 
ŚLIMAKOWY, A, E, of a snail; 
spiral. Linia -a, a spiral line. 
Schody -a, a winding staircase. 
ŚLINA, Y, s.f. spittle, drivel, sa- 
liva. Plecie co mu-do gęby przy- 
niesie , he talks at random. 
ŚLINIANY, A, e, salival, sali- 
vary. Gruczolki -e, salivary or 
pituitary glands. 
ŚLINIĆ, ię, v. imp. to moisten 
with spittle. - SIĘ, to slabber, to 
slaver, to drivel, see ZAŚLIN1Ć 
SIĘ. 
ŚLINKA, t, s.f. dim. of ŚLINA. 
Aż mu ślinka iazie do gęby, tig. 
that makes his mouth (chaps) wa- 
ter. Ślinkę połykać, fig. to long 
for a thing in vain. 
ŚLINOGORZ, A, s.m. quinsey. 
ŚL1PIAĆ, am, v.n. nad czem, 
to spoil one's sight by poring upon 
a thing; to be continually poring 
upon a thing. 
ŚLIP1ANIE, A, s.n. close work 
(whi ch fatigues the sight). 
ŚLIPIE, piów, s. pl. eyes (of ani- 
mals, and in contempt of men)- 
ŚLISKI, A, E, slippery; , fig. 
doubtful, hazardous, precarious. 
ŚLISKO, adv. slippery. - jest, 
jt is slippery. 
ŚLISKOŚĆ,śct,s.f. slipperiness; 
•fig. uncertainty, instability. 
ŚLIWA, y, s. f. plum-tree; a 
large plum. 
SLIWCZANKA, X, S.f. plum- 
porridge. 
ŚLIWCZANY, A, E, of plums. 
SLO 
ŚLIWECZKA, i, & f, dim. little 
plum. 
ŚLIWINA, T, 8. f. plum-tree 
wood. 
ŚLIWKA, I, s. f. plum-tree and 
its fruit. - suszona, prune. 
ŚLIWKOWY, A, e , of plum. 
Drzewo -e, plum-tree. 
ŚLIWNIK, a, s.f. a place plant- 
ed with plum-trees. 
ŚLIZGAĆ SIĘ, am się, v.n. to 
slide, to glide. - się na łyżwach, 
to skate. 
ŚLIZGAWICA, Y, s. f. slippery 
road, glazed frost. 
ŚLIZGAWKA, J, s.f. slide. 
SŁÓD, odu , s. m. malt. 
SŁODKAWOŚĆ, ści, s. f. sweet- 
ishness. 
SŁODKAWY, A, e, sweetish. 
SŁODKI, a, e, sweet. - jak 
miód, as sweet as honey. - za- 
pach, a sweet perfume.- gios, 
a sweet voice. -e spojrzenie, a 
sweet look. Człowiek -i, a sweet- 
tempered man. -i sen, soft slum- 
ber. -i szmer strumyka, the soft 
murmuring of a stream.-i uśmiech, 
a sweet smile. -e marzenie, sweet 
musing, -a jest zemsta, revenge 
is sweet, -e jest życie, gdy na 
niczem nie zbywa, life is sweet, 
easy or comfortable, when one 
wants for nothing. 
SŁODKO, adv. sweetly. - ja- 
dać, to love sweet things, to be 
fond of sweets,-Jest umrzeć za 
ojczyznę, -jest być kochanym, 
there is nothing so agreeable as to 
die for one's country, as to be 
loved. - się z kim obchodzić, to 
use one kindly or gently. 
SŁODKOKWASKOWATY, A, B, 
between sweet and sour. 
SŁODKOMÓWNOŚĆ, ści, s.f. 
fair, sweet, flattering words. 
SŁODKOMOWNY , A, E, using 
fair, sweet, flattering words. 
SŁODKOPŁYNNY, A, e, (said of 
words, days , years) , gliding 1 
smoothly away. 
SŁODKOŚĆ, ści, s.f. sweet taste. 
SŁODNĄĆ, SŁODNIEĆ, nieję, 
v.n. to grow sweet, to sweeten. 
SŁODYCZ, Y, s.f. sweetness, 
sweet, sweets. - głosu, sweetness 
of the voice. - wolności, the 
sweets of liberty.-pokoju, the 
sweets of peace. Samotność ma 
swoje-e, solitude has its plea- 
sures, - charakteru, gentlness, 
mildness, sweet temper, affability, 
kindness, good nature. Nie masz 
-y bez goryczy, sweets are not 
without their bitters. SŁODYCZE, 
pl. sweetmeats. 
SŁODZENIE , A, s. n. the act of 
sweetening; Chim. and Pharm. 
duplication, edulcoration. 
SŁODZIĆ, dzę, v. imp. to sweet- 
en. Chim. and Pharm. to dulcify, 
to edulcorate. - cierpienie, smu- 
tek, fig. to alleviate, ease, allay, 
soften, assuage , mitigate. 
SŁODZIUCHNO , SŁODZIU- 
SIEŃKO, SŁODZ1UTEŃKO , in- 
tensive adverbial form of SŁODKO. 
SŁO 
SŁODZIUCHNY , SŁODZIU- 
SIEŃKI, SŁODZ1UTENKI, intens. 
form of the adjective SŁODKI, 
very sweet, luscious. 
SŁODNY, a , E, done with malt. 
SLODOWNIA, I, s. f. malt-kiln. 
SŁ0D0WN1K, A, s.m. malt- 
man , maltster. 
SŁODOWY, A, e , of malt. 
SŁÓJ, oju , s.m. grain, streak, 
vein (in wood), see FLADER. = (a 
druggists pot), gallipot. 
SŁOJEK , ojka , SŁOIK , A , 
SŁOICZEK, czka, s.m. dim. of 
SŁÓJ; little gallipot. 
SŁOJOWATY, a, e, full of veins. 
Drzewo -e, wood full of veins.- 
in the shape of a gallipot, like a 
gallipot. 
SŁOMA, Y, 5. f. straw. 
SŁOMIANY. A, e, of straw. Ka- 
pelusz -y, straw-hat. Dach -y, 
thatch.Kowr- y,straw-colour.Slo- 
mianego koloru, straw-coloured. 
SLOMIASTY, A,e, strawy, like 
straw. 
SŁOMKA,!, s.f. a little bit of 
straw, a blade of straw. Słomki 
ciągnąć, to draw cuts. = (a bird), 
woodcock. 
SŁOŃ , nią , s. m. elephant. 
SŁONAWY, a, e, saltish, brack- 
SŁOŃCE, A, s. n. sun. Wschód 
-a , the rise or rising of the sun. 
0 wschodzie -a, at sunrise. Za- 
chód -a, the setting of the sun, sun- 
set. Jeszcze - wysoko, the sun is 
not near setting yet. Suszyć, grzać 
na -,i, to dry or warm in the 
sun. Grzać się na -u, to sit a- 
sunning. Chodzić po -u, to walk 
in the sun. Jestto największy łotr 
pod- m, he is the veriest rogue 
that ever lived. Nim - zejdzie 
rosa oczy wyje, prov. while the 
grass grows the steed starves. 
SŁONECZNIK, a , s. m. sun- 
flower, turnsol, heliotrope. 
SŁONECZNY, a. E, of the sun. 
Światło -e, the light of the sun. 
Rok - y, a solar year. Zegar -y, 
sun-dial. 
SŁONIEC, nieję, v. n. to grow 
salt. 
SŁONINA, Y, s. f. bacon. 
SŁON1NIARZ, a, S- m. one that 
keeps a pork-shop; pg. a sordid 
miser, a covetous hunks. 
SŁONIOWY, a,e,of an elephant. 
-a kość, ivory. 
SŁONO, adv. saltly. 
SŁONOŚĆ, ści, S. f. saltness.. 
SŁONY, a, E, salt, salted. 
ŚLÓSARCZYK, a, $. m. ap- 
prentice to a lock-smith. 
ŚLÓSARKA, i, s. f. wife of a 
lock-smith. 
ŚLÓSARNIA, i, S. f a lock- 
smith's work-shop. 
ŚŁÓSARSK1, a, e, of a lock- 
smith. , . 
ŚLOSARSTWO, A, s.n. trade ol 
a lock-smith. 
ŚLOSARZ, A, s. m. lock-smith. 
SŁOTA, y, s. f. rainy weather, 
nasty weather, unintermitted rain.^ SŁO 
SŁOTNY, a, e, rainy. 
SŁOWIANIN, a, s. m. a Slavon. 
SŁOWIAŃSKI, a, e, Slavonic, 
Slavonian. Język -i, the Slavonic 
language. Ludy -e, the Slavonic 
nations. 
SŁOWIAŃSZCZYZNA, Y, s. f. 
all nations descending from the 
Slavonian stock; all countries in- 
habited by them; Slavonic languages 
and manners. 
SŁOWIK, a,s.m. SŁOWICZEK, 
czka, dim. nightingale. 
SŁOWICZY, a, e, of a nightin- 
gale. Głos -y, the voice of a night- 
ingale. 
SŁÓWKO, SŁÓWECZKO, A, s. 
n. dim. a little word. Ani słówka 
o tern nie było, there was not the 
least mention of that. Pozwól, tyl- 
ko słówko, pray, give me leave to 
say but one word. Proszę na słó- 
wko, I have a word or two to say 
to you. Chwytać za słówka, to 
cavil, to try to puzzle by putting 
captious questions. Nie pisnąć ani 
słówka, not to utter one word. Nie 
odpowiedzieć ani słówka, not to 
answer a word. Jeżeli cię o to py- 
tać będą, nie piśnij ani słówica, 
if you are asked such a thing, mum 
is the order of the day. 
SŁOWNICZEK, czka, s.m. dim. 
a little dictionary. 
SŁOWNIE, adv. by word of 
mouth , verbally, see USTNIE. = 
word for word. - tłumaczyć, to 
translate word for word, see DO- 
SŁOWNIE. 
SŁOWNIK, A, s. m. dictionary, 
lexicon. - kieszonkowy, pocket 
dictionary. 
SŁOWNIKARZ, A, s. m. lexico- 
grapher. 
SŁOWNOŚĆ, ścr, s. f. punctua- 
lity in keeping one's word or pro- 
mises. 
SŁOWNY, a , e , as good as his 
word. = verbal, see USTNY. 
SŁOWO, a, s.n. word. A słowo 
stało się ciałem , and the word 
became flesh. - Boże, the word of 
God. Opowiadać - Boże, to 
preach the Gospel. Dać -, to give, 
pass or pledge one's word. Dotrzy- 
mać-a, uiścić się w słowie, to 
keep one's word. Nie dotrzymać 
-a, to go from one's word. Co- 
fnąć dane -, to call in one's word 
or promise. Chwytać, złapać, 
ująć kogo za -, to take one at his 
word. Grać na -, to play on 
credit, and to lose upon one's 
word. Cedzić słowa, to drawl out 
one's words, to count one's words. 
Ostatnie -a, abusive, scurrilous 
or reproachful language. Od osta- 
tnich słów, ostatniemi słowy ko- 
go złajać, to abuse or revile one. 
Dobre -o, fair words. Nie dać 
komu dobrego, poczciwego słowa, 
to use hard words, to speak to one 
in a very harsh way. Od słów przy- 
szło do czubów, from words they 
came to blows. Nutę pamiętam, 
ale słów zapomniałem, I rcmenl_ 
ber the tune very well, but I forgot 
SLU 
the words. Powiedzieć - za kim, 
to speak a word for one. Nie umiał 
słowa powiedzieć, he remained 
silent, he did not answer in the 
least. Mądrej głowie dość na sło- 
wie, prov. a word is enough to the 
wise. = Gram. verb. 
ŚLÓZEM, adv. slantly, slantwise, 
slantways. - co puścić, to det go 
unpunished, see PŁAZEM. 
SLUB, u, s. m. vow, solemn pro- 
mise. Uczynić -, to make a vow. 
Złamać, zgwałcić -, to break 
one's vow. - czystości, the vow of 
chastity. = wedding ceremony, 
nuptials, marriage. Dawać-, to 
marry. Ten ksiądz dawał im -, 
this is the clergyman that married 
them. Brać -, to marry. Kiedy 
weźmiemy-? when shall we marry? 
Dzień -u, wedding-day. 
ŚLUBNY, a,e, nuptial; legiti- 
mate, married. Kontrakt -y, the 
marriage articles. Pierścionek - y, 
wedding-ring. Suknia -a, a wed- 
ding-garment. Dzieci-e, legitimate 
children. 
ŚLUBOWAĆ , buję , v. imp. to 
vow, to mak a solemn promise. 
SŁUCH, u, s. m. the hearing. 
Mieć - tępy, to be dull or hard of 
hearing. Stracić-, to become deaf. 
Słuchy zajęcze (among Sports- 
men), the ears of a hare. 
SŁUCHAĆ, am, v.imp. to listen, 
to hearken. - pode drzwiami, to 
listen at the door. Słuchaj no! 
hearken to me! Jednem uchem -, 
to turn a deaf ear. - głosu rozu- 
mu, sumienia, to listen to reason, 
to hearken to the voice of nature, 
to the dictates of conscience. - 
spowiedzi, mszy, to bear one's 
confession, to hear mass. - świa- 
dków, to hear or examine witnes- 
ses. - czyich rad, to listen to 
one's advice. - kogo, to obey one, 
to pay or yield him obedience. - 
filozofii, prawa, to study philo- 
sophy, to study the law. 
SŁUCHACZ, a, s.m. hearer, 
auditor. Liczni słuchacze, a nu- 
merous audience. 
SŁUCHACZKA, i, s. f. auditress. 
SŁUCHANIE, a, s. n. the act of 
hearing. - świadków, the hearing 
of the witnesses. - rachunków, 
an audit of accounts. 
SŁUCHOWY, a, e, auditory. 
Kanai -y, the auditory passage. 
Nerw -y, the auditory nerve. 
SŁUGA, i, s. m. a man-servant, 
foot-man, servant, domestic. Jaki 
pan taki-, like master, like man. 
SŁUDZY, pl. servants, attendants, 
men, domestics. 2)- i, s.f. a maid, 
servant maid, a woman-servant. 
SŁUGIWAĆ, guję, v. freq, to 
use to serve. Sługiwał po różnych 
miejscach, he served in many fa- 
milies. 
SLUP, a, s. m. post, stake; pil- 
lar, column. - milowy, mile-post. 
- graniczny, landmark. Oczy 
w -, a vacant stare. Oczy mu w - 
poszły, he looked about with a 
vacant stare. 
SŁU 
SŁUPECZEK, czka, SŁUPEK, 
pka, s. m. dim. a little post; SŁU- 
PEK, Bot. pistil. 
SŁUPIASTY, a, e, like a pillar. 
SŁUPIEC, pca, s. m. the shaft 
(of a column). - schodów kręco- 
nych, the string-board of astaircase. 
SŁUPOGŁÓW, oyhj, s'. m. top 
of a pillar, capital. 
SŁUSZNIE, adv. justly, rightly, 
deservedly, reasonably. 
SŁUSZNOŚĆ, ści, s. f. equity, 
right, reasonableness. Mieć-, to 
be right, to be in the right. 
SŁUSZNY, a, e, just, right, 
equitable, reasonable. - e żąda- 
nie , a reasonable demand. = res- 
pectable, honest. - y człowiek, 
obywatel, a respectable man, citi- 
zen. - tall. Człowiek słusznego 
wzrostu, a man of a great size. 
-y młodzieniec, a tail young 
man. 
ŚLUZA, y, s. f. sluice, flood- 
gate. . 
SŁUŻĄCA, El, s. f. a woman- 
servant. Panna-, waiting-woman, 
lady's maid. 
SŁUŻĄCY, ego, s. m. a man- 
servant. 
SŁUŻALEC, lca, s. m. a low 
dependant, hireling, a base tool. 
SŁUŻALSTWO, a, s.n. servility; 
a crowd of low dependants. 
SŁUŻAŁY, a, e, one that has 
seen much service. 
SŁUŻBA, y , s. f. service. Przy- 
jąć kogo na -ę, to hire a servant. 
Przyjąć u kogo - ę, to go to ser- 
vice. Szukać służby, to want to go 
to service, to look for a place. - 
wojskowa , military service. Być 
na służbie, to be upon duty. On 
liczy trzydzieści lat -y, he has 
served thirty years or he has been 
thirty years in the army. - boża, 
divine service, the public worship. 
SŁUŻBISTA, y, 5. m. a military 
man or any civil officer clever in 
performing his duty. 
SŁUŻEBNA, ej, 5. f. a maid- 
servant ; a waiting-woman. 
SŁUŻEBNICA, y, s. f. (in the 
language of the Scripture), hand- 
maid. 
SŁUŻEBNICZY, a, e, servile. 
SŁUŻEBNOŚĆ, ści, s.f. SŁUŻE- 
BNICY WO, a, 5. n. servility, ser- 
vitude. 
SŁUŻEBNY, a, e, serving, 
waiting , on duty. Panna -a , 
lady's maid, waiting-woman. - 
servile.. 
SŁUŻYĆ, źę, v. n. to serve, to 
be a servant. - u kogo, to be in 
the service of. - za lokaja, za 
garderobianę, to be a footman, a 
waiting-woman. = to serve, to do 
service. - Bogu, ojczyźnie, kra- 
jowi, to serve God, one's country. 
- w wojsku, to serve in the army. 
- to wait upon, to attend. - do 
stołu, to serve or wait at table 
do mszy, to serve at mass. Będę 
panu służył dziś wieczór, I'll 
wait or call on you to-night. Służę 
panut I wait your pleasure. - to 
343 SMI 
SMAK , o, s. m. smack, savour, 
taste , relish. Zmysł -u, the sense 
of taste, palate. Nie mieć-uw gę- 
bie , to be out of taste ; fig. Miec , 
znajdować w czem -, to relish a 
thing, to like it Dobry -, fałszywy 
-,good taste, bad taste, see GUST. 
SMAKOWAĆ, kuję, V.n. to 
smack , to taste, to relish. Jak ct 
smakuje to wino? how do you find 
or like that wine? Nie smakuje mu 
to, he does not like it, fig. smako- 
wać w brudnych rozmowach, to 
hold bawdy discourses. 
SMAKOWANIE , a, s. n. czego, 
gustation, degustation. -wczem, 
relish. 
SMAKOWICIE, adv. SMAKO- 
WITOŚĆ, s. SMAKOWITY, adj. 
see SMACZNY, etc. 
SMALEC, lcu, s. m. seam, 
melted grease. 
SMALIĆ, lę , v. imp. to singe, 
to scorch. -wieprza, to sweal or 
dress a hog for bacon (by burning 
off his hair). - cholewki do pan- 
ny, see CHOLEWKA. 
SMA RK,u, SM ARKOT , u, s. 
m. SMARKOCINY, w,pl. snot, 
snivel. 
SMARKAĆ , am , v. n. imp. 
SMARKNĄĆ, nĘ, v.inst. to snivel; 
to blow one's nose. 
SMARKACZ, a, s.m. a snotty- 
nosed boy; whelp, puppy. 
SMARKATKA , i, s. f. a snotty- 
nosed girl. - a little tallow-candle. 
SMARKATY, a, e, snotty. 
SMAROWAĆ, ruję, v.imp. to 
smear, to grease; to baste. - ko- 
ła, wóz, to grease a wheel. - bó- 
ty tłustością, to grease boots. - 
pieczenię na rożnie, to baste 
meat on the spit, to drip butter 
upon it. Tłusty poleć -, fig. to 
grease a fat sow in the breech or in 
the tail. Kto smaruje , ten jedzie, 
prov. who greaseswell goes far, 
bribes can get in without knocking. 
- SIĘ, or smear one's body with 
something unctious, see NASMA- 
ROWAĆ, POSMAROWAĆ, WY- 
SMAROWAĆ. 
SMAROWANIE, A, e , s. n. the 
act of smearing, greasing: cure by 
rubbing; salve, ointment 
SMAROWIDŁO, a,8. n. wheel-' 
grease. 
SMAROWNY, a,e, well greased. 
SMAŻENIE, a, s.n. the act of 
frying. 
SMAŻONY , e , e , fried. Ryba 
-a, fried fish. Owoce -e, fruits 
preserved with sugar. 
SMAŻYĆ, źę, v.imp. to fry.- 
ryby, jaja, to fry fish, eggs. - 
konfitury, to comfit, to confect, 
to preserve with sugar. 
SMERDA, y, s.m. a snotty-no- 
sed boy. 
SMĘTNIE, adv. SMĘTNOŚĆ, s. 
SMĘTNY, adj. see SMUTNIE, etc. 
ŚMIAĆ SIĘ, śmieję się, v.tmp. 
to laugh. - się z czego, z kogo , 
to laugh at a thing, to laugh at 
one. Śmieję się z niego i z jego po- 
gróżek, I laugh at him and his 
SMI 
threatenings.-się na cale gardło, 
to laugh immoderately. - się do 
rozpuku, see ROZPUK, śmiać mi 
się z tego chce, that makes me 
laugh, that's a fine piece of fun. 
Śmiej się z tego, don't trouble 
yourself about that, be not afraid. 
ŚMIAŁEK,łka, s.m. fool-hardy, 
dare-devil. 
ŚMIAŁO, adv. boldly, daringly, 
confidently. Za - , overboldty. 
ŚMIAŁOŚĆ, ści, 8.f. boldness, 
daringness, confidence; assurance, 
presumption, forwardness. Mieć - 
zapylać, żądać, to make bold to 
ask. -stylu, wyrażenia, boldness 
of style or expression. 
ŚMIAŁY, a, e, bold, daring, 
bardy, high-spirited, confident, for- 
ward. Za -y, overbold. -y jak 
lew, bold as a lion. Ten malarz 
ma -y pęzel, that painter has a 
bold brush. -a myśl, -e wyra- 
żenie, a bold thought, expression. 
ŚMIEĆ, em, v.n. to be bold, to 
make bold, to dare, to venture. 
Śmiem powiedzieć, I make bold 
to say, Nte śmtałem ci tego powie- 
dzieć, I did not dare to tell it you. 
Śmiem upewnić, I venture to as- 
sure. 
ŚMIECH, v, s.m. laugh, laugh- 
ter. Parsknąć ze -u, to burst or 
break into a fit of laughter. Pękać, 
zrywać boki ze -u, to split one's 
sides with laughing. Do -u kogo po- 
budzić, to make one laugh, to- set 
him laughing. - mnie bierzo, nte 
mogę Się wstrzymać od -u, I 
cannot help laughing. Powstał - 
wielki w zgromadzeniu, an univer- 
sal laugh rose from the assembly. 
Zaledwie się odezwał, wszyscy 
w -, he no sooner began to speak 
than all the company broke out into 
laughter. Tu nie ma -m, it is no 
laughing matter. W - co obracać, 
to ridicule a thing. ZMĆdór-am, 
to laugh a thing off. wystawić się 
na -, to expose one's self to 
public laughter. 
ŚMIECIE, cia., s.n. ŚMIECI, 
ct, pl. sweepings. Na swoich śmie- 
ciach, upon his own dunghill. 
Śmiały na swoich śmieciach, as 
bold as a cock on his own dunghill. 
ŚMIECIE, trash, stuff, drug. 
ŚMIECISKO, A, 8. n. sweepings, 
dunghill. 
ŚMIERĆ, Ch 8. f. death, de- 
cease.-naturalna,a natural death. 
- gwałtowna, nagła, a sudden 
or violent death. - chwalebna, 
a glorious death. - haniebna, a 
shameful, infamous', ignominious 
death. Umrzeć nieswoją - ą, to 
die an unnatural or violent death. 
- komu zadać, to cause one's 
death, to be the death of one. - 
sobie zadać, to lay violent bands 
upon one's self. Być blizkim -d, 
to be oh the point of death. -Ci 
śmiało w oczy zajrzeć, to look 
coolly upon death. Biedź, lecieć 
na -, to rush on to death. - mu 
w oczy zagląda, death stares him 
in the face, he has one foot In the 
SMA 
offer, to help to a thing. Czy 
mogę panu - tem skrzydełkiem 
kuropatwy ? may I help you to a 
wing of that patridge? Niech panu 
służy ta tabakierka, pray, sir, ac- 
cept this snuff-box. = to agree, to 
suit, to .become. Ta potrawa nie 
służy memu żołądkowi, that dish 
does not agree with my stomach or 
with me. Służy mi do tego pra- 
wo, I have a right to it, I claim it 
as my right. Taka dieta służy mi 
bardzo dobrze, 1 find myself 
much the better for such a diet. 
Pracujmy póki służy zdrowie, let 
us work while we are in good 
health. Dopóki służy czas, while 
time or occasion serves. Używaj 
póki służą /ata, enjoy the comforts 
of this life, while you are young. ■= 
Służyć do czego, na jaki użytek, 
to answer some purpose, to be of 
use. To do niczego nie służy, this 
is of no use, to no purpose. - na 
co (of a remedy), to be good for. 
SŁYCH, v, s. m. see SŁUCH. 
Ani -u o nim, he is no more 
heard of. 
SŁYCHAĆ, v. freq, (used only 
In the infinit. mood) : Co tarn -? 
what is te news? Nic nie - no- 
wego, there is no news stirring 
abroad. 0 północy - było krzyk 
na ulicy, there was a noise heard 
in the street at midnight. 
SŁYNĄĆ, hę , v. n. to have a 
great celebrity, to flourish.-czem, 
B czego, to be celebrated for a 
thing. Słynął z wymowy, he was 
celebrated for eloquence. Skarga 
słynął za Zygmunta Ul, Skarga 
the preacher flourished in the reign 
of Sigismund III. 
SŁYSZEĆ, szę, v. imp. to hear. 
Nie dobrze -, to hear imper- 
fectly. Nigdy o tem nie słyszałem, 
I never heard of such a thing. Sły- 
szałem o tem od wielu, I have 
heard several people say so. Sły- 
szałem go śpiewającego, I have 
heard him sing. 
SŁYSZENIE, a, s. n. the act of 
hearing. Wiedzieć o czem ze sły- 
szenia,to know a thing by hearsay. 
SMACZNIE, SMACZNO, adv. 
savouriiy, rellshably. - zajadać, 
to eat heartily. - spać, to sleep 
soundly. 
SMACZNOŚĆ, ści, s. f. savour- 
iness, delicious taste. 
SMACZNY, a, e, e, savoury, pa- 
latable, well-tasted, pleasing to the 
taste.-y sen, a sound sleep. Sma- 
cznego apetytu (życzę), I wish you 
a good appetite. 
SMAGAĆ, am , v. imp. to whip, 
to flog, to lash, to scourge. 
SMAGANIE, a, s.n. whipping, 
flogging. 
SMAGŁAWO, adv. wyglądać, 
to have a dark complexion, to be 
dark complexioned. 
SMAGŁAWOŚĆ, ści, s.f. dark 
complexion. 
SMAGŁAWY, a , b , tawny, sun- 
burnt , swarthy , dark-comple- 
xioned. 
344 ŚMI 
grave. Na - nie ma lekarstwa, 
there's a cure for every thing but 
death. To się -ci równa, that is 
a plaguy, troublesome affair, that 
is very provoking, that vexes one 
to death, -ci się równa mieć do 
czynienia z takim człowiekiem, 
'tis death to have any thing to deal 
with such a man. Kara -ci, pain of 
death, capital punishment Skazać 
na-, to sentece one to death. 
ŚMIERDZIEĆ, dzę, v.n. to stink, 
to have a bad smell, a nasty smell. 
- czem, to smell of. To śmierdzi 
cebulą, it smells of onion, śmier- 
dzi mu z gęby, his breath is stink- 
ing, he has a strong breath. Ni 
śmierdzi nipachnie, that is neither 
good nor bad, it does neither good 
no harm. Ani mi to śmierdzi ani 
pachnie, that is quite indifferent to 
me. 
ŚMIERDZĄCY, a, e, stinking. 
ŚMIERDZIEL, a,s.m. (aninsect), 
buprestis; ichneumon putorius. 
SMIERDZIUCH, a, s.m. a stink- 
ing fellow, a stinkard; a snotty- 
nosed boy. 
ŚMIERTELNIE, adv. deadly, 
mortally. - raniony, deadly or 
mortally wounded. - chorować, 
to be deadly sick.- nienawidzieć, 
to hate deadly or mortally. 
ŚMIERTELNIK, a, s. m. a mor- 
tal man, ŚMIERTELNICY, sow, 
pl. the mortals. • 
ŚMIERTELNOŚĆ, ści, s.f. mor- 
tality. 
ŚMIERTELNY, a, e, mortal; 
deadly. Wszyscy ludzie są -i, all 
men are mortal. Rana, choroba 
-a, a mortal or deadly wound, 
sickness, djsease. Cios-y,a deadly 
blow. Grzech -y, a deadly sin. 
-e łoże, death-bed. -a koszula, 
winding-sheet. -e podrygi, the 
last struggle with death; fig. a 
desperate effort (of a man who is 
going to perish), -a nienawiść, 
deadly hatred. 
ŚMIERZYĆ, see UŚMIERZYĆ. 
ŚMIESZEK, szka , s. m. jester, 
joker, wag, ludicrous fellow, merry 
Andrew. 2) - szku , s. m. laugh, 
smile. 
ŚMIESZENIE, A, s. n. the act of 
setting people a laughing. 
ŚMIESZKI, ów, s. f. pl. mockery, 
raillery , jest, banter. - sobie 
z kogo stroić, to jeer, banter, de- 
ride or ridicule one. 
ŚMIESZNIE, adv. ridiculously, 
ludicrously, comically, oddly. 
ŚMIESZNOŚĆ, ści, s. f. ridicule. 
Wpaść w -, to fall into ridicule, 
to make one's self ridiculous. Wła- 
dać bronią -ści, to wield the arm 
of ridicule. 
» ŚMIESZNY, a, E, ridiculous, lu- 
dicrous, laughable, absurd, odd. 
ŚMIESZYĆ, szę, v.imp. to make 
laugh, to set a laughing. 
ŚMIETANA , V, s. f. ŚMIETAN- 
KA, i, dim. cream. 
ŚMIETANKOWY, a,e, ofcream. 
Ser -y, cream cheese. Lody -e, 
ice-creams. 
SNU 
ŚMIGAĆ, see SMAGAĆ. 
ŚMIGOWNICA, y, s. f. culverin, 
swivel-canon. 
SMOCZEK, czka, s. m. a little 
dragon. = cock, quill, spigot, 
spout. 
SMOCZY, a, e, of a dragon, -a 
krew (a resin of a red colour), 
dragon's blood. -a głowa (a plant 
of Virginia), dragon's head. 
SMOCZYCA, y, s.f. she dragon. 
SMOK, a, s. m. dragon. 
SMOKOWY, a , e , of a dragon. 
-e drzewo, dragon-tree. 
SMOKTAĆ, hczę, v. n. SMO- 
KNĄĆ, nę , v. inst. to smack the 
lips; 2) v. a. to kiss with a smack; 
to suck, to sip, to sup. - pierś, to 
suck or draw milk from the breast. 
- SIĘ, to be always kissing or bil- 
ling. Ustawicznie się smokczą, 
they are always kissing. 
SMOŁA, v, s. f. pitch. Czarny 
jak -, as black as pitch. Lgnąć do 
kogo jak-, to ding or stick to 
one. - żydoioska, Jew's pitch, 
naphtha, asphaltum. 
SMOLARNIA, i, s. f. a place 
where pitch is burned. 
SMOLARZ, a , s. m. pitch- 
burner. 
SMOLIĆ, lę, v. imp. to do over 
with pitch, to smear with pitch, see 
NASMOLIĆ, POSMOLIĆ, ZASMO- 
LIĆ. 
SMOLNOŚĆ, ści, s.f; pitchi- 
ness. 
SMOLNY, a, e, pitchy, resinous, 
see ŻYWICZNY. - soiled, dirty, 
filthy. Kocioł garnkowi przy ga- 
nia a oba -e, prov. see KOCIOŁ. 
SMOLUCH, a, s. m. a nasty, 
dirty fel.low. 
SMRÓD, odu, «. m. stench, 
stink. 
SMRODLIWIE, adv. stinkingly, 
with a stink. 
SMRODLIWOŚĆ, ści, s.f. of- 
fensive smell, fetitdness. 
SMRODLIWY, a,e, stinking, 
fetid. 
SMRODYNIA, SMRODZINA, i, 
s. f. black currant. 
SMRODZENIE, a, s. n. the act 
of emitting an offensive smell; fiz- 
zling. 
SMRODZIĆ, dzę, v. n. to infect 
with stench; to fizzle. 
SMRODZICIEL, a, s. m. fizzler. 
SMUCIĆ, cę , v. imp. to make 
sad or sorrowful, to grieve, to af- 
flict, to sadden, see ZASMUCAĆ. 
- SIĘ, to grieve, to mourn, to 
yield to sorrow, to be sad or sor- 
rowful, to take on. 
SMUTEK, tku, s. m. grief, sor- 
row, sadness, affliction, melancholy. 
SMUTNIE, SMUTNO, adv. sad- 
ly, sorrowfully, mournfully, heavily, 
in a melancholy manner. Smutno 
wyglądać, to look dejected, to 
have a melancholy countenance. 
SMUTNOŚć, ści, s. f. sorrowful- 
ness. 
SMUTNY, A, E, sad, sorrowful, 
mournful, melancholy, cast down, 
dejected, -a wiadomość, a sad or 
SNI 
melancholy news. Prowadzić -e 
życie, tK lead a melancholy life. 
Czegoś tak -y? what makes you 
so dull? = dull, unpleasant. -e 
miasto, miejsce, a dull town, a dull 
place. -y widok, a sad spectacle; 
a sorry, dull spectacle. -y kon- 
cert , a dull concert. -y to dom, 
this house is gloomy. -y jak się 
uptje, he is stupid in his liquor. 
SMUG, u, s. m. SMUGA, i, s. f. 
streak, stripe. = a meadow border- 
ing on a stream or on the skirt of 
a wood. = rill, brook, streamlet. 
SMUGOWATY, streaky, striped. 
SMUSIK,u, SMUSZEK, szka, s. 
m. lamb's skin, lamb's fur. 
SMYCZ, y, s. f. leash. - char- 
tów , a leash of greyhounds. Trzy- 
mać na -y, to hold with a leash. 
Prowadzić na -y, to lead in a 
leash. 
SMYCZEK, czka, s. m. a fiddle- 
stick, a bow. 
SMYK 1 onomat. (conveying the 
idea of a quick, nimble motion). - 
do domu , she or he popped into 
the house. - sakiewkę do kiesze- 
ni, he whipped up the purse and slipt 
it into his pocket.=SMYK, a, s.m. 
a fiddle stick, see SMYCZEK. =• 
Richer, pilferer. 
SMYKAĆ, am, v.imp. SMYKNĄĆ, 
nę, v. inst. to whip a thing nimbly, 
to filch, to pilfer. SMYKNĄĆ, v.n. 
to fly away, to scamper away, to 
run away. 
SNĄĆ, SNADŹ, adv. it seems, it 
appears, may hap, may be. 
SNADNIE, SNADNO, adv. easily. 
SNADNOŚĆ, śCi, s. f. easiness, 
facility. 
SNADNY, a, e, easy. 
ŚNIADAĆ, am,v. n. to breakfast. 
ŚNIADANIE, a, s. n. breakfast. 
ŚNIADA WY, a, e, darkish. 
SNlADOŚĆ^cis.f. dark colour, 
swarthy complexion. 
ŚNIADY , A, e , tawny, swarthy, 
dark-complexioned. 
ŚNIĆ SIĘ, śxi mi się, v. impers. 
to dream. Śnił mi się, I dreamt that 
I saw him or I dreamt of him. Snily 
mt się bitwy, rozbicia okrętu, I 
dreamt of battles, shipwrecks. Snici 
się, fig. you dream. Ani mi się o lem 
nie śniło, I never dreamt of such a 
thing. 
SNIEĆ, ci, 5. f. smut, blast, 
mildew. 
SNIECISTY, A, E, blasted with 
mildew. 
SNIEDEK, ma, s.m. (aflower), 
star of Bethlehem, ornilhogalum. 
SNIEDŹ, ozi, s. f. copper-rust. 
ŚNIEDZIEĆ, dzieję, v. n. to 
grow rusty. 
SN1EG, u, s. m. snow. - pada, 
it snows. - padał płatami, it 
snowed in great flakes. Biały jak 
-, as white as snow. Wiek mu 
śniegiem głowę przyprószył, he 
has got white hair, he is hoary. 
ŚNIEGOWY, a, e, of the snow. 
SNIEGUŁA, Y, s, f. (a bird), 
snow-bunting. 
ŚNIEŻKA, i, s. f. a ball of snonT 
345 soc 
ŚNIEŻNO, adv. (used only with 
the verb Być explicit or un- 
derstood),- dziś, it snows to-day. 
ŚNIEŻNY, a , e , snowy. Czas 
-y, snowy weather. Rok -y, a 
year in which a great deal of snow 
has fallen. Jej - a szyja, her neck 
as white as snow. 
ŚNIEŻYĆ, ży, v. impers. to 
snow. . 
ŚNIEŻYCA , y, s. f. snow-drop. 
ŚNIEŻYSTY, a, e, snowy, cover- 
ed with snow. Góry-e, mountains 
coverd with snow. 
i SNOP, A, SNOPEK, pka,s. m. 
sheaf. W snopy wiązać, to bind 
into sheaves. 
SNOPOWY, a , E, of a sheaf. 
SNOW1DŁO, a, s. n. SNOWNI- 
CA, y, s. f. yarn-windle. 
SNUĆ, SNOWAĆ, snuję, v. imp. 
to reel the thread off the spindle ; 
to spin and wind into a skein. -co 
z czego, fig. to infer, to draw con- 
sequences. SNUĆ SIĘ, to lurk about 
a place, to prowl. Lud snuje się po 
ulicach, streets swarm with people. 
- się przed oczyma, to appear 
continually before one's eyes, to 
wave before one's eyes. - się po 
głowie, to run in one's head. Róż- 
ne myśli snuły mu się po głowie, 
a thousand thoughts ran in his 
head or crossed his brain. - się 
na języku, to be at one's tongue's 
end. Jego nazwisko snuje mi się 
na języku, I have his name at my 
tongue's end. 
SNYCERSKI, A, E, sculptile, 
carved. 
SNYCERSTWO, a, s. n. scul- 
pture. 
SNYCERZ, a, s. m. sculptor. 
SOBEK, bka , s. m. a selfish man, 
egotist. 
SOBKOWSTWO, A, s. n. sel- 
fishness, egotism. 
SOBOL, a, s. m. (zibellina 
mustella), sable. SOBOLE, pl. 
sable-fur. Najczarniejsze sobole 
są najpiękniejsze, the blackest 
sables are the handsomest. 
SOBOLI, SOBOLOWY, a,e, of 
the sable. Futro sobolowe, sable- 
fur, a cloak furred with sables. 
SOBÓR, oru, s. m. council, 
synod. - Trydencki, the council 
of Trent - powszechny, ecume- 
nical council. 
SOBOTA, Y, s.f. Saturday. W so- 
botę, on Saturday. Na przyszłą 
--ę, for Saturday next. 
SOBOTNI, SOBOTNY, a, e , of 
Saturday. Sobotnim sztychem co 
zrobić, fam. to do a thing in a hurry, 
to patch up a business. 
SOBOTKA , i, s. f. St. John's 
eve.= bonfires kindled on St. John's 
eve. 
SOCHA, y, s. f. a forked post 
(used in building barns). - a kind 
of plough. 
SOCZEWICA, y, s. f. lentil. 
SOCZEWICOWATY, a, e, lentb 
Cular, lentiform. 
SOCZEWICZNY, a , e , of lentil. 
Kamień -y, lenticular-stone. 
346 
SOL 
SOCZEWKA, t, 8. f. lens. 
SOCZYSTOŚĆ, śct,s. /'.juiciness, 
succulence. 
SOCZYSTY, A, e, juicy, suc- 
culent. 
SODA, v, S.f. soda; soda-water. 
SOFA, Y, S. f. SOFKA, i, dim. 
sofa. 
SOJKA, I, s. f. (a bird) nut- 
cracker, caryocatactes. 
SOJUSZ, u,s. m. alliance, treaty, 
see PRZYMIERZE. 
SOK, u, s. m. sap, juice. - cy- 
trynowy, the juice of lemon. - 
drzew, the sap of trees. Drzewa są 
pełne soku, the tress are in sap.- 
winny, the juice of the grapes. - 
mięsa, the gravy of meat. Soki 
w ciele w ludzkiem, the humours 
of the human body. 
SOKÓŁ, ola, s. m. falcon, hawk. 
■ Polować z sokołem, to hawk or 
fly hawks at fowls. Nie będzie ni- 
gdy sowa sokołem, Jack will never 
turn a gentleman. 
SOKÓLARNIA , I, s. f. the place 
where hawks are kept. 
SOKOLĘ, ęcia, s. n. the young 
of a falcon. 
SOKOLI, a, e, of a falcon. 
SOKOLNICA , Y, s. f. falconet. 
SOKOLNICTWO, a, s. n. fal- 
conry, hawking. 
SOKOLNICZY, ego , s. m. fal- 
coner. 
SÓL, soli, s.f. salt. - kopalna, 
rumowa, kamienna, fossil or rock- 
salt. - warzona, salt made of sea- 
water, see WARZONKA. Kopalnia 
soli, salt-mine.-altycka, fig. attic 
wit, attic humour. Być komu solą 
w oku, to be a thorn in one's side. 
Beczkę soli z człowiekiem zjeść 
trzeba aby go poznać, to know 
one thoroughly, we must have eat a 
peck of salt with him. 
SOLAN, u, s. m. Chim. muriate, 
hydrochlorate. 
SOLANKA, i, s. f. salt-barrel, 
salt-cask. = (a plant), salt-wort. 
SOLARZ, a , s. m. salter , salt- 
man. 
SOLENIE, a,s. n. salting. 
SOLENIZANT, A, s. m. one 
whose birth-day it is. 
SOLENIZANTKA, t, s. f. a 
woman whose birth-day is kept. 
SOLIĆ, lę, v. imp. to salt. • 
SOLITER, A. s. m. tape-worm. 
SOLN1CA, Y, SOLNTCZKA, I, s.f. 
salt-cellar. 
SOLNIK, A, s. m. salt-maker; 
one employed in a salt-mine; salter, 
salt-man. 
SOLNY, A, e, of salt; saline. 
Zupa -a, salt-mine. Podatek-y, 
salt tax. Kwas -y, muriatic or 
hydrochloric acid. Części-e, saline 
parts. 
SOLONY, A, e , salted , salt. 
Ryby -e, salt-fish. Śledzie -e, 
salt-herrings. 
SOLOWAR, A, 8. m. salt-maker. 
SOLOAVARNIA, I, s. f. saltern, 
salt house. 
SOLÓWKA, 1,8. f. salt-barrel, 
salt-cask. 
SPA 
SOŁTYS see WÓJT. 
SOPEL, Pla, s. m. icicle. -u 
nosa, snivel. - mu z nosa cie- 
cze, his ńose drops or runs per- 
petually. 
SOPLENTEC, leńca, s. m. sta- 
lactite. 
SOS,u,s.m. sauce gravy; fig. hu- 
mour, vein, temper. Nie w swoim 
sosie, out of humour. W złym so- 
sie, in an ill humour. 
SOSNA, y, s.f. SOSENKA, i, 
dim. pine. 
SOSNINA , y, s. f. pine-forest, 
pine-grove; pine-tree; pine-wood. 
SOSNKA, i, s. f. see SOSENKA. 
- (a plant) esula, spurge. 
SOSNOWY, a, e, of pine, of 
pine-wood. Drzewo-e, pine-wood 
Las -y, a pine-forest. 
SOTNIA, SOTNIK, seeSETNIA, 
SETNIK. 
SOWA, Y, $. f. owl. Biją na nie- 
go jak wróble na sowę, he is 
their laughing-stock. Z pustej sto- 
doły nie wyleci chyba wróbel 
albo -, prov. (no other bird except 
an owl or a sparrow can fly out of 
an empty barn), we can expect 
nothing but silly speeches from a 
fool. 
SOWI, a, e , of an owl. 
SOWICIE,, adv. abundantly, 
plentifully. 
, SOWITOŚĆ, ści, s. f. plenty, 
liberality, munificence. 
SOWITY, a , e , abundant, plen- 
tiful. -a nagroda, a large or 
handsome reward. 
SO.WIZDRZAŁ, a , s. m. a hare- 
brained, giddy fellow, a madcap 
fellow, a wild blade. 
SOWIZDRZAŁOWATY, A, E, a 
little hare-brained, a little giddy. 
SPAĆ, śpię, v. n. to sleep, to be 
asleep. - twardo, smacznie, to 
sleep soundly, to have a very good 
sleep. - do późna, to sleep it out. 
- po obiedzie, to take a nap after 
dinner. Czy dobrze się spało? 
have you slept well ? Iść -, to go 
to bed. Położyć się-, to lay one's 
self down. - na łóżku, na kana- 
pie, to lie in a bed, on a sofa. - 
ubranym, to lie with one's clothes 
on. - pod golem niebem, to lie 
without doors, to lie under the 
canopy of heaven. - na ziemi, to 
lie on the ground. - z kim, to lie 
in the same bed wkh one. Niemcy 
śpią na piernatach, the Germans 
lie upon the feather-bed. Chee mi 
się-, I am sleepy. Spijak zabity, 
he sleeps like a top, like a pig. - 
spokojnie, bezpiecznie fig. to 
sleep in a whole skin, to sleep on 
both ears. Nie budź licha kiedy 
spi, when sorrow is asleep, wake 
it not. Nie każdy spi co chrapie, 
prov. appearances are deceitful, 
smooth water runs deep. Diabeł 
nie spi, see DIABEŁ. 
SPACER, u, s. m. walk. -kon- 
ny, w powozie, a ride. Iść, pójść 
na -, to take a walk. = walk, 
walking-place. Na około miasta są 
piękne -y, there are line walks SPA 
In the neighbourhood of the town, 
see PRZECHADZKA. 
SPACEROWAĆ, ruję, v. n. to 
walk, to take a walk. 
SPACEROWANIE, A, s. n. walk- 
ing. 
SPACERUJĄCY, a, E, walking; 
- s. walker. W parku było pełno 
-ch, there were many persons 
walking in the park. 
SPACZYĆ,czę, v. perf. to crook, 
to bend. - wyobrażenia, fig. to 
warp the mind. - SIĘ, (said of 
wood), to warp, to cast, to jut out. 
SPAD, u, s. m. fall; declivity. 
- wody, waterfall. 
SPADAĆ, am, v. n. imp. SPAŚĆ, 
SPAŚDŻ, dnę, v. perf. to fall 
down, to drop. Spaść ze scho- 
dów, to fall down stairs. - z ko- 
nia , to fall off a horse. Zasłona 
mu z oczu spadła, fig. the film 
fell from his eyes. Nie wiem na 
kogospodnie podejrzenie,! know 
not upon whom the suspicion will 
fall. Powszechne oburzenie spa- 
dło na niego, upon him the 
common abhorrence recoiled. W/os 
ci nawet z głowy nie spodnie,there 
shall not one hair of your head fall 
to the ground. Zboże spada z ce- 
ny , the corn falls in its price. 
Spadać z ciała, to fall In one's 
flesh, to fall away, to grow lean. 
Spadać aż po paś, aż po kolana, 
to fall down to the girdle, down to 
the knees. Jak z nieba mu spa- 
dło, it is a lucky windfall to him.= 
to fall to one's lot or share, to fall 
to one by succession, to descend, 
to devolve. Cały jego majątek 
spadł na niego, jako na najbliż- 
szego krewnego, all his property 
fell to him or devolved upon him, 
as next of kin. Na niego spadlo 
dowództwo wojska, on him the 
command of the army devolved. 
SPADAJĄCY, a, e, falling down. 
Gwiazda -a, shooting star. 
SPADANIE, SPADNIĘCIE, A, s. 
n. the act of falling, fall. 
SPADEK, dku, s. m. fall. - wo- 
dy , waterfall. - głosu, cadence. 
= succession, heritage, inheritance. 
SPADKOBIERCA, y, s. m. heir, 
inheritor. 
SPADKOWY, a,e, of inheritance; 
hereditary. 
SPADŁY, a , e , na kogo, fallen 
to or devolved upon one. 
SPADOCHRON, u, s. m. para- 
chute. 
SPADZISTO, adv. slopingly; 
steeply. 
SPADZISTOŚć, ści, S. f. slope, 
declivity; steepness. 
SPADZISTY, a, e, sloping, de- 
clivous, steep. 
SPAJAĆ, am, v. imp. SPOIĆ, ję, 
v. perf. to joint, to set into a mor- 
tise ; fig. to join together, to con- 
join, to unite, to link together. - 
SIĘ, to join, to unite, to be joined 
or united. 
SPALENIE, a, s.n. the act of 
burning down. - Moskwy, the 
•conflagration of Moscow. 
SPĘ 
SPALENIZNA, y , s. f. burning. 
Ta potrawa trąci -ą, that meat 
tastes or smells of burning. 
SPALIĆ, lę, v. perf. to burn 
down. - drwa na węgle, to burn 
wood into coal. -na popiół, to 
burn to ashes.- żywcem, to burn 
alive. - na panewce, to flash in 
the pan, to miss fire. Strzelba nie 
wystrzeliła, tylko spaliło z pa- 
newki, the gun did not go off, it 
flashed in the pan. - SIĘ, to bum 
away, to burn out, to burn down. 
Dom się jego spalił, his house has 
been burnt down. 
SPAMIĘTAĆ, am, v. perf. to 
keep in mind, in one's memory, 
to remember, to retain, to recol- 
lect. 
SPANIE, A, s.n. sleeping, sleep. 
SPANOSZAŁY, SPANOSZONY, 
A, e, enriched, grown rich. 
SPANOSZYĆ SIĘ, szę się, v. 
perf. to grow or become rich. 
SPARALIŻOWAĆ, see PARA- 
LIŻOWAĆ. 
SPAR ALIŻOWANY,A,e, palsied. 
Ma jedną rękę -ą, one of his or 
her arms is palsied. Zamiary jego 
zostały -e, his designs have been 
thwarted, crossed or rendered 
unawailing. 
SPARCETA, y, s. f. sainfoin, 
cocks-head. 
SPARSZYWIAŁY, a,e, infected 
with the itch , mapgy, scabbed, 
scurfy, troubled with a scald head. 
SPARSZYWIEĆ, see PARSZY- 
WIEĆ. 
SPARZELINA, y, 8. f. a hurt 
caused by scalding, scald. 
SPARZYĆ, Rzę,v.perf. to scald. 
- SIĘ, to burn one's fingers. Spa- 
rzył się na tern, fig. he burnt his 
fingers there. Kto się na gorącem 
sparzy, to i na zimne dmucha, 
prov. a scalded cat fears cold water, 
the burnt child dreads the fire. 
SPAŚĆ, see SPADAĆ. 
SPAŚĆ, sę, v. perf. to waste by 
feeding, grazing on (a meadow, a 
pasture). » to fat, to fatten, to 
make fat, see PAŚĆ, TUCZYĆ. - 
SIĘ, to fatten or grow fat, to be 
pampered, see WYPAŚ ĆSIĘ, TYĆ, 
UTYĆ. 
SPASIONY, a , e , (of a meadow 
or pasture), wasted fry cattle, by a 
flock of sheep. = SPASŁY, fat, 
pampered, corpulent. 
SPASKUDZIĆ, see PASKUDZIĆ. 
J5PAŚNE, go , s. n. money paid 
for feeding cattle on another's 
ground. 
SPASZOWAĆ, see PASZOWAĆ. 
SPAZMY, mów, s.m. pl. spasm, 
an hysteric fit, hysterics, nervous 
disorder. 
WECYAŁ, u, s. m. dainty, ni- 
ceties. 
SPĘDZAĆ, am, v. imp. SPĘ- 
DZIĆ, dzę, v. perf. to drive down, 
to drive away or beat off, to drive 
out. Spędzić nieprzyjaciela ze 
stanowiska, to dislodge the enemy 
from a post. - nieprzyjaciela 
z pola bitwy, to drive or beat the 
SPI 
enemy off the field. = Spędzać, 
spędzić do kupy, to drive together. 
= Życie na czem, to spend or 
pass one's life in doing a thing. = 
Spędzić konia, to ride a horse 
hard. = Spędzić płód, to cause an 
abortion. To ci spędzi skórę, this 
will make your skin come off. 
SPĘKAĆ SIĘ , see PĘKAĆ SIĘ, 
POPĘKAĆ. 
SPECTATOR, A,s.m. see WIDZ. 
SPEŁNA, adv. fuli, fully, com- 
pletely. Jest temu dziesięć dni -, 
it is full ten days since. Ma lat - 
sto, he is full a hundred years old. 
Mieć - rozumu, to be in one's 
right wits. 
SPEŁNIAĆ, am , V. imp. SPEŁ- 
NIĆ Niij, v. perf. to fulfil, to per- 
form , to accomplish. - czyje na- 
dzieje , to fulfil one's expectations. 
- ślub, przyrzeczenie, to fulfil, 
perform or accomplish a vow, pro- 
mise. - roskazy, to execute or- 
ders , see PEŁNIĆ, DOPEŁNIAĆ, 
WYPEŁNIAĆ.=spelrt?ać kielichy, 
to empty glasses, to quaff,to drink to 
excess.- czyje zdrowie, to drink 
one's health, to toast. Spełniliśmy 
zdrowie-tej damy,w toasted that 
lady. - SIĘ, to be accomplished , 
to be performed. Spełniły się 
wszystkie proroctwa, all the pro- 
phecies were accomplished. Speł- 
niły się wszystkie jego życzenia^ 
all his desires are fulfilled. 
SPEŁNIANIE, a, s. n. the act 
of fulfilling, accomplishing. SPEŁ- 
NIENIE, a, s.n. fulfilment, accom- 
plishment. 
SPEŁZŁY, a, e, faded, that has 
lost its colour. = fig. (of a design, 
hope), baffled, come to nothing, 
fallen to the ground, vanished. 
• SPEŁZNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
lose its colour.na niczem, fig. 
to come to nothing, to fall to the 
ground. 
SPĘTAĆ, see PĘTAĆ, 
SPIĄĆ, see SPINAĆ. 
ŚPIĄCY, a, e, sleeping, asleep. 
ŚPIĄCZKA, 1, s. f. a continual 
sleep, sleepiness, somnolence, le- 
thargy. 
SPIĆ, v. perf. to drink that por- 
tion of a liquor which overfills its 
cup; to drink away (off). SPIĆ SIĘ, 
ję się, v. n. perf. to get drunk. Spił 
się jak Bela, he is dead drunk. 
SPICHLERZ, SPICHRZ, a, s. nt. 
granary, corn-house. 
SPICZASTO, adv. point-wise.- 
zakończyć, zaostrzyć, to cut 
point-wise. 
SPICZASTOŚć, ści, S. f. point- 
edness , sharpness. 
SPICZASTY, A, e, sharp-pointed. 
SPIEC , kę, v. perf. to dry up, 
to parch, to scorch. - SIĘ, to dry 
up, to become dry, parched, 
scorched. 
SPIĘCIE, a, s. n. buckle, girdle. 
=■ the place to which a buckle Of 
girdle is applied, waist. 
SPIEKA, 1, s. f. burning, parch- 
Ing or scorching heat, see SKWAR. 
347 348 
SPI 
SPIEKŁOŚĆ, ści, s. f. parched- 
ness. 
SPIEKŁY, A, e,parched, scorch- 
ed. 
SPIEŃ, nia , S. m. the tongue of 
a buckle. 
SPIENIĘŻAĆ, am, v. imp. SPIE- 
NIĘŻYĆ, żę, v. perf. to make 
money of, to convert into money. 
SPIENIONY, a , e, foaming. -e 
morze, waty, bałwany, the foam- 
ing sea, the foaming waves. - y 
koń, a foaming steed. 
SPIERAĆ SIĘ, am się , v. imp. 
z kim, to contend, vie ,struggle or 
strive with one; to dispute with 
him, see SPRZECZAĆ SIĘ. 
SPIESZNIE, SPIESZNO, adv. 
hastily, in haste, in a hurry. 
ŚPIESZNOŚĆ, ści, s. f. haste, 
hurry. 
SPIESZNY, a, e, hasty, quick, 
speedy. 
SPIESZYĆ, szę, v. n. imp. to 
hasten, to make haste. - komu 
na pomoc, to hasten to one's assis- 
tance. -!SIĘ, to make haste, to 
be in a hurry. - się z czem, to 
make haste to do a thing. Spiesz 
się, make haste. 
SPIĘTY, a , E, fastened with a 
buckle, bound tight in the waist. 
SPIEW, v,s.m. singing, strain, 
song. - kościelny, church sing- 
ing, chant.- ptaków, the singing 
or warbling of birds. - konika, 
chirping of the grasshopper. - 
miły, melodyjny, smętny, żało- 
bny, a pleasing, melodious, dull, 
mournful song. = song, lay, ditty. 
weselny, pogrzebowy, nuptial, 
funeral song or lay. - wojenny, 
battle-song, warlike song. 
ŚPIEWAĆ, am , v. n. imp. to 
sing. Dobrze -, to sing well. - 
fałszywie, to sing false. - basem, 
to sing in a low key. 2) v. a. imp. 
- pieśń, hymn, to sing a song, to 
sing or chant a hymn. - mszę, 
nieszpory, to chant high mass, to 
sing or chant vespers. - czyny 
bohatyra, to sing or celebrate the 
exploits of a hero. Homer śpiewał 
gniew Achillesa, Homer sung the 
■wrath of Achilles. Boli gardło 
śpiewać darmo, prov. na song, 
no supper; no longer pipe , no 
longer dance. 
ŚPIEWACZKA, i, s.f. songstress. 
ŚPIEWAK, A, s. m. singer, 
songster. 
SPIEWALNY, a, e, that may be 
sung, worth singing. 
ŚPIEWANIE, a, s. n. the act or 
art of singing. 
ŚPIEWKA, i, s. f. little song, 
tune, catch, ditty. 
ŚPIEWU WIE, and SPIEWLI- 
WOŚĆ, SPIEWLIWY, see ŚPIE- 
WNIE, etc. 
ŚPIEWNIE, adv. tunably, me- 
lodiously, musically. 
ŚPIEWNOŚĆ, ści, s.f. tunable- 
ness , melodiousness, musicalness. 
ŚPIEWNY, a, e, tunable, 
tuneful, melodious, musical. 
SPIJAĆ, am, v. imp. to drink 
SPI 
a draught from an overfilled glass: 
to drink hard, copiously. - szam- 
pana, to delight in drinking Cham- 
paign. - SIĘ, freq, to be tippling, 
swilling, to live in habitual drun- 
kennes or intoxication. 
SPIKNARDA , v, s. f. (a plant) , 
spikenard. 
SPIKNĄĆ SIĘ, nę się, v. perf. 
z kim, to conspire or agree to- 
gether. - SIĘ na czyją zgubę, 
to conspire the destruction of a 
person. Wszystko się spiknęło na 
moję zgubę, every thing conspired 
to my ruin. 
SPIKNIENIE (SIĘ), a , s. n. 
plot, conspiracy, combination, con- 
federacy. 
SPIŁOWAĆ, łuję, v. perf. to 
file away (off). - ząb, to file off a 
tooth. Trzeba to -, that must be 
filed away. 
SPINAĆ, am, v. imp. SPIĄC, 
zepnę , v.perf. to pin or buckle 
together. Spiąć haftką, to hasp, 
clasp or fasten with a clasp.- konia 
popręgami, to girth a horse. - ko- 
nia ostrogami, to clap, set, put 
spurs to a horse.= SIĘ na palce, to 
stand a tiptoe. - (of a horse), spi- 
nać się, spiąć się, to rise or stand 
upon the two hind legs, to prance, 
to rear. 
SPINKA, SZPINKA, I, s. f. 
stud or button for a shirt. 
ŚPIOCH, A, s.m. SPIOSZEK, 
szka , s. m. dim. sleeper, lazy 
drone, a humdrum fellow, a bed- 
presser. 
SPIRYTUS, u, s. s. m. spirit.- 
winny, spirit of wine, see WY- 
SKOK. 
SPIS,u, s. m. list, roll, cata- 
logue. - ruchomości, inventory of 
one's goods. - ivojska, muster- 
roll. - ludności, census. - lu- 
dności odbywa się teraz w An- 
glii co lat dziesięć, the census is 
now taken in England every ten 
years. • ' 
SPISA, Y , s. f. pike, spear, 
lance. 
SPISAĆ, see SPISYWAĆ. 
SPISEK, sku , s. m. conspiracy, 
plot. Knować-, to brew or hatch 
a conspiracy, to plot or lay a plot. 
Należeć do spisku, to be con- 
cerned in a plot, to be accessory to 
it, to have a hand in it. 
SPISKOWY, A, e, belonging to 
a conspiracy; 2) - gen. wego, s.m. 
conspirator. 
SPISYWAĆ, suję, v. imp. SPI- 
SAĆ , szę , v. perf. to register, to 
write down. Spisywać wypadki, 
to record events. - ludność, to 
take a census. Spisać akt, to draw 
up a deed. SPISAĆ SIĘ, to acquit 
one's self as acourageous man, etc. 
Pięknieś się spisał (iron.), you 
have done a fine piece of work, 
you have made a fine work on't. 
SPIŻ, y, s. f. SPIŻ, v, s.m. 
bell-metal, brass. 
SPIŻARNIA, ni, s. f. larder, 
buttery, pantry. 
SPIŻOWY, a , e, brassy. 
SPŁ 
r SPŁACAĆ, AM, o. imp. SPŁA- 
CIĆ, cę, v. perf. to pay off, to 
clear off. 
SPŁAKAĆ SIĘ, czę się, v. perf. 
to shed an abundance of tears, to 
melt or dissolve in tears. 
SPLAMIĆ, mię, v. perf. On 
prop, and fig. sense), to spot - 
SIĘ, to soil one's self, fig. to stain 
one's honour or reputation, tQ 
disgrace one's name. 
SPŁASZCZENIE, a, s. n. flattenr 
Ing, making flat, being flat. - zie- 
mi u biegunów, the oblate form of 
the earth towards the poles. 
SPŁASZCZYĆ, czę, v. perf. to 
flatten, to make flat, to compress. 
Ziemia jest spłaszczona u bie- 
gunów, the earth is flattened or 
compressed towards the poles. 
SPŁAT, u, s. m. paying off, 
discharge, liquidation.. 
SPLATAĆ, am, v. imp. SPLEŚĆ, 
splotę, v. perf. to join or unite by 
braiding , plaiting, twisting. - 
wlosy, to braid hair.-wieńce, to 
wreath garlands, to twist wreaths 
of flowers. 
SPLĄTAĆ, aczę, v. perf. to 
entangle, to hamper. 
SPŁATAĆ, am, v. perf.figla, to 
play a trick. - rybę, to gut a fish. 
SPŁAW, u, s. m. float. - drze- 
wa, floating of wood, wood-float- 
ing. - towarów, shipping of 
goods. 
SPŁAWIAĆ, am, v. imp. SPŁA- 
WIĆ, wię, v, perf. zboże, to ship 
or convey corn by water. - drze- 
wo, to float wood down a river. 
SPŁAWKI, ków, s. pl. a float to 
a fishing-line. 
SPŁAWNE, ego, s. n. a duty 
paid for the privilege of shipping 
goods or floating wood down a 
navigable river. 
SPŁAWNOŚĆ , ści, S. f. naviga- 
bleness. 
SPŁAWNY, a, e, navigable. 
SPLECIONY, A, e, twisted, 
plaited, braided, wreathed. 
SPLECZENIE, A, s. n. sprain, 
strain. 
SPLECZYĆ, czę, v.perf. konia, 
to strain a horse. Ten koń jest 
spieczony, that horse is strained. 
SPLEŚĆ, see SPLATAĆ. 
SPLEŚNIAŁOŚĆ, ia,s.f. mould- 
incss* 
SPLEŚNIAŁY, a, e, mouldy, 
moulded. » 
SPLEŚNIEĆ, see PLEŚNIEĆ. 
SPŁODZENIE, a, s. n. procrea- 
tion, generation. 
SPŁODZIĆ, dzę, v. perf. to 
beget, to procreate. Dzieci spło- 
dzone w prawem małżeństwie, 
lawfully begotten children, see 
PŁODZIĆ. 
SPŁÓKAĆ, czę , v. perf. to 
wash away (off). Deszcz spłókal 
błoto, the'rain has washed away 
the mud. 
SPŁONĄĆ see PŁONĄĆ. 
SPŁOSZYĆ, szę, v. perf. to 
scare, to frighten away (off). 
SPLOT, u, s. m. SPLOTKA.Jt SPO 
s. f. hair plaited together, twist, 
tresses. 
SPŁOWIAŁY, a, e, worn off, 
discoloured, faded, tarnished. 
SPŁOWIEĆ, see PŁOWIEĆ. 
SPLUGAWIĆ, see PLUGAWIĆ. 
SPLUGAW1EN1E,a,$. n. pollu- 
tion, contamination. 
SPLUGAW1ONY, a , E,dirted, 
soiled ; fig. defiled , polluted, con- 
taminated. 
SPLUSKAĆ, am,v.perf .to splash 
all over. 
SPLUWAĆ,am,v.n.freq. to have 
the habit of spitting. SPLUNĄĆ, 
nę, v. inst. to spit but once. 
SPLUWACZ, a, s. m. spitter. 
SPLUWACZKA, i, s. f. spitting- 
box, 
SPLUWANIE , A, s. n. frequent 
spitting. 
SPŁYN, u, s. m. Archit. the 
spring of a column, apophyhge. 
SPŁYW, u, s. m. confluence, 
conflux. Modlin jest zbudowany 
nad spływem or u spłyicuNarwy 
i Wisły, Modlin is Situated at the 
confluence of the Narwa and the 
Vistula. 
SPŁYWAĆ, AM,v.n. imp. SPŁY- 
NĄĆ, nę, v. perf. to flow down. 
Spływać (of hair), to float, to flow 
down. Włosy mu spływały po 
ramionach, his hair was flowing 
or hanging down his shoulders. = 
fig. Spływać na kogo, to fall upon 
one, to redound to one's honour 
or shame. Krew którą przelał 
spłynie na niego, the blood that 
he has shed will fall upon him. 
SPOCIĆ SIĘ , cę się , v. perf. to 
be in sweat or in a perspiration. 
SPOCONY, see SPOTNIAŁY. 
SPOCZNIENIE, a, s. n. the act 
of resting or reposing one's self. 
SPOCZYNEK , nku, s.m. rest, 
repose. 
SPOCZYWAĆ, am, v.n. imp. 
SPOCZĄĆ, cznę , v. perf. to rest, 
to repose, to take one's rest or re- 
pose. On tam spoczywa, he is 
there taking repose. Tu spoczywa 
(used in epitaphs), here lies. 
SPÓD, spodu, s. m. bottom, 
ground. - morza, skrzyni, wor- 
ka, gamka, the bottom of the sea, 
of a chest, of a pot. Na - iść, na 
- opadać, osiadać, to sink. to fall 
to the bottom, to settle, see DNO. 
Na spodzie, at the bottom. Od spo- 
du, zpod spodu, from below, from 
beneath. Caleb spalony od spodu, 
a loaf quite burnt underneath 
or on the under side. Podspód, 
downwards. =» Spód sukni, listu, 
brzucha, the bottomof a gown, 
of a letter, of the belly. - góry, 
the bottom of a hill or mountain. 
SPODEK, dka , S. m. the lower 
or under part of a thing. - od fi- 
liżanki , saucer. 
SPODLENIE, SPODLIĆ, see 
UPODLENIE, etc. 
SPODNI, A, e , lower, nether, 
Inferior. -a suknia, an under- 
garment. -a część, the under part 
of a thing. 
SPO 
SPÓDNICA, y, s. A SPÓDNICZ- 
KA, i, s.f. dint, petticoat. W spó- 
dnicy chodzić, fig. to be henpeck- 
ed or governed by one's wife. 
SPODNIE, ni, 5. f. pl. breeches, 
small-clothes. 
SPODOBAĆ SIĘ, see PODOBAĆ 
SIĘ. 
ŚPODZIAĆ SIĘ (contracted from 
SPODZIEWAĆ SIĘ), to suspect, 
to conjecture, to be aware of. Anim 
się spodzial jak mnie uderzył, 
he struck me before I was aware 
of his intention to doos. Ani się nie- 
spodziejesz jak śmierćprzyjdzie, 
death will overtake you, when 
you think least of it. 
SPODZIEW, u, s.m. expecta- 
tion (used only in the following 
phrase) : NAD SPODZIEW, be- 
yond all expectation. 
SPODZIEWAĆ SIĘ, am su?, v. 
imp. kogo , czego, to expect one 
or a thing, to look for, to hope 
for. Spodziewamy się gości tego 
wieczora, we expect company to- 
night. Nie spodziewałem się ta- 
kiej slałości, takiego uporu, I 
did not expect such firmness, such 
obstinacy. Spodziewa się nagro- 
dy, he expects to have a reward. 
Spodziewam się że przyjdziesz , 
że to zrobisz, I hope you will 
come, you will do it. Spodziewam 
się pomyślnego skutku, I hope for 
good success. Spodziewam się żeś 
jest w dobrem zdrowiu, I hope 
you are in good health or you are 
well. Spodziewa się odebrać wia- 
domość pierwszą pocztą, he is 
looking for news by the first post. 
Nie spodziewałem się tego, I did 
not expect any such thing would 
come to pass. 
SPODZIEWANIE (SIĘ), s. n. 
hope, expectation. Nad wszelkie 
spodziewanie, beyond all expecta- 
tion. 
SPODZIEWANY, a, E, looked 
for, hoped for. 
SPOIĆ, see SPAJAĆ. 
SPOIĆ, ję, v.perf. to fill drunk, 
to make drunk. 
SPOJENIE, a, s.n. the act of 
joining together. = joint, seam, 
junction, juncture. 
SPOJENIE, see POJENIE. 
SPÓJNIA, ni , s. f. union, co- 
herence. 
SPÓJNIK, a, s.m. Gram, con- 
junction. 
SPÓJNOŚĆ, SPOISTOŚĆ, ści, 
S.f. cohesion. 
SPOJRZEĆ, rzę, v. n. perf. 
SPOZIERAĆ, am , v. imp. to look 
at (upon, down). Spojrzeć na co, 
to give a look at a thing. 
SPOJRZENIE, a, s.n. look, 
glance. 
SPOISTY, A, e, cohesive,co- 
herent 
SPOKÓJ, oju , s. m. peace (of 
mind, of heart, of conscience). 
SPOKOJNIE, adv. quietly, pea- 
ceably, at rest, at ease. 
SPOKOJNOŚĆ, ści, s.f. quiet- 
ness, peace, tranquillity, calmness. 
SPO 
- morza, the calmness of the 
sea. Przywrócić - w państwie , 
to restore a state to tranquillity. 
- umysłu , the peace of mind. 
SPOKOJNY, a, e, quiet, peace* 
ful, peaceable, calm. Człowiek, 
sąsiad -y , a peaceable man , 
neighbour. Koń -y', a gentle 
horse. Charakter -y, gentle 
temper. Sen -y, peaceful sleep. 
Morze -e, powietrze -e3 the 
sea is calm , the air is calm , still. 
Noc -a, a calm, a still night. -e 
życie jest najlepsze, quiet life is 
the best one. 
SPOKREWNIAĆ SIĘ, am snj, 
v.imp. SPOKREWNIĆ SIĘ, mę 
sn;, v.perf. z kim, to become 
allied in blood to one. 
SPOKREWNIENIE , A, S.n. 
alliance, telationship, consangui- 
nity. 
SPOKREWNIONY, a, e, allied 
in blood. 
SPÓŁ, WESPÓŁ, adv. to- 
gether. SPÓŁ in compound words 
signifies fellowship. 
SPOLACZEĆ, see POLACZEĆ. 
SPÓLCIERPIĄCY, A, E, fellow- 
sufferer. 
SPÓLCZEŚNIE, adv. at the 
same time. 
SPÓLCZESNOŚĆ, set, S.f. con- 
temporariness. 
SPÓŁCZESNY, a, E, contempo- 
rary. 
SPÓŁCZUCIE, a, s.n. fellow- 
feeling , sympathy. 
SPOŁDLCŻNIK, a, s. n. fellow- 
debtor. 
SPÓŁDZIAŁAĆ, am , v.n. to co- 
operate ; to act together and at the 
same time. 
SPÓŁDZIAŁANIE, A, S.n. co- 
operation. 
SPOŁDZIEDZIC, a, s.m. fellow- 
heir , coheir. 
SPÓŁDZIEDZICZKA, I, s.f. co- 
heiress. 
SPÓŁDZIEDZICZYĆ, czę, v. n. 
to inherit conjointly with one or 
more persons. 
SPOŁECZEŃSTWO, A, s. n. 
SPOŁECZNOŚĆ, ści, s. f. society, 
community, company. 
SPOŁECZNIE, adv. together, in 
society. 
SPOŁECZNY, SPOŁECZEŃSKI, 
a p uncial 
'społem , adv. together. 
SPÓGŁOSKA, i, s.f. Gram. 
consonant. 
SPÓŁJESTESTWO, A, s. f. 
ŚPÓŁISTNOŚĆ, ści, s.f. consub- 
stantiality. 
SPÓŁISTN1EJĄCY, A, E, co- 
existent. 
SPÓŁISTNIENIE, A, 8.n. co- 
existence. 
SPÓŁISTNY, SPÓLISTOTNY, 
A, e, consubstantial. 
SPÓŁKA, I, s.f. communion t 
partnership, joint-stock business. 
Wejść z kim w spółkę, do spółki, 
to enter or get into partnership 
with one. Iść z kirn do spółki, to 
go halves with one. Reguła spółki. 
349 SPO 
Arith. fellowship. Pan N.i -a, 
Mr. N. and Company. 
SPÓŁKOWAC, kuję, v.n. to 
converse, to hold communication, 
to have an intercourse. - z kobie- 
tą, to have a criminal conversation 
with a woman, to lie in bed with her. 
SPÓŁKOWANIE, a , s. n. con- 
verse , conversation, commerce, 
Intercourse. - z kobietą, carnal 
dealings with a woman. 
SPÓŁMIŁOŚNICA, T, s,f. a fe- 
male rival. 
SPÓŁMIŁOŚNIK, A, S.m. rival. 
SPOLNICA,y, SPÓLNICZKA, I, 
6.f. a female partner. 
SPÓLNICTWO, a, 8. n. see 
SPÓLNOŚĆ. = participation, par- 
taking.- zbrodni, the being an 
accomplice of a crime. 
SPÓLNIE, adv. in common, to- 
gether. 
SPÓŁNIEWOLNIK, a, s. m. 
fem. SPÓŁNIEWOLNICA, y, s.f. 
fellow-slave. 
' SPÓLNIK, a , s. m. partner. - 
zbrodni, accomplice in a crime. 
Wydać swych -ów, to turn evi- 
dence against one's accomplices. 
. SPOLNOŚĆ, ści, s.f. commu- 
nity, communion. - uczuć, com- 
munity of sentiments. - dóbr, 
community of property, joint pro- 
perty. 
SPÓLNY, a, e, common, belong- 
ing to many. Życie i czucie są 
tpólne ludziom i zwierzętom, 
■life and sense are common to men 
■and brutes. 
SPÓŁOB WINIONY, a, K, co- 
defendant , fellow-prisoner. 
SPÓŁOBYWATEL, A, 4.01. 
fellow-citizen. 
SPÓŁPODDANY, ego, 8. m. 
fellow-subject. 
SPÓŁPODRÓŻNY, EGO, SPÓŁ- 
PODRÓŻNIK, a, s.m. fellow- 
traveller. 
SPÓŁPOSIADACZ, A, s.m. a 
joint proprietor. 
SPÓŁPOSIADANIE, A, s. n. 
joint property. 
SPOŁPRACOWNICTWO, A,s. 
n. the act of working together. 
SPÓŁPRACOWNIK, SPÓŁRO- 
BOTNIK, a, s.m. fellow-labourer. 
SPÓŁRODAK, a, s.m. fellow- 
countryman. 
SPÓŁRÓWNOŚĆ, ści, s. f. coe- 
quality. 
SPOŁRÓWNY, a, e , coequal. 
SPÓŁRZĄDCA, y, s. m. co- 
tegent. 
■ SPÓŁSŁUGA, i, s.m. fellow- 
Servant* 
> SPÓŁŚRODKOWY, a , e , con- 
centric. 
SPÓŁSTOŁOWNIK, a, s.m. 
messmate. 
SPÓŁSTW0RZEN1E, a, s.n. 
fellow-creature. 
SPÓŁŚWIADEK, dka , s.m. 
fellow-witness. 
SPÓŁTOWARZYSZ, a, s.m. 
fellow, companion, comrade. 
-^SPÓŁUBIEGAĆ SIĘ, am się, 
imp. z kim o co, to contend, 
SPO 
to vie, to struggle with one for a 
thing, to struggle in opposition, 
to enter into competition with one. 
SPÓŁUBIEGACZ, a , s. m. com- 
petitor , rival (little used), see 
SPÓŁZAWODNIK. 
SPÓŁUBIEGANIE, A, s. n. com- 
petition , opposition, rivalry. 
SPÓŁUBOLEWAĆ, am, v.n. 
z kim, to condole with one. 
SPÓŁUBOLEWANIE, A, s.n. 
condolence. 
SPÓŁUCZEŃ,czNiA,s.m. fellow- 
scholar, fellow-student, school- 
fellow. 
SPÓŁUCZENNICA, Y, s.f. a 
female fellow-scholar. 
SPÓŁUCZESTN1CWO, A, s.n. 
share, participation. 
SPÓŁUCZESTNIK, A, s.m. 
fem. SPÓŁUCZESTNICZKA, i, 
S.f. sharer, partaker. 
SPÓŁWIECZNIE, SPÓŁWIE- 
KUIŚCIE, adv. coeternally. 
SPÓŁ WIECZNOŚĆ, SPÓŁWIE- 
KUISTŚĆ, ści, s. f. coeternity. 
SPÓŁWIECZNY, SPÓŁWIE- 
CZYSTY, a, e, coetemal. 
SPÓŁ WIĘZIEŃ, inu, s. m. 
fellow-prisoner. 
SPÓŁWINNY, A, e , SPÓŁWI- 
NOWAJCA, v, s. m. accomplice. 
SPÓŁWŁAŚCICIEL, a, 8. m. 
joint-proprietor. 
SPOŁWŁAŚCICIEKA, I, S.f. 
joint-proprietress. 
SPÓŁWYZNAWCA, t, s.m. 
one of the same religion, fellow- 
believer. 
SPÓŁZALOTNICA, Y, SPÓŁ- 
ZALOTNICZKA, I, S.f. a female 
rival. 
SPÓŁZALOTNICTWO, x, s. n. 
SPOŁZALOTNOŚĆ, ści, s.f. ri- 
valry, rivality (in love). 
SPÓŁZALOTNIK, a, s. m. rival. 
SPÓŁZAWODNICTWO, A, s.n. 
competition, rivalry. 
SPÓŁZAWODNIK , A , 8. m. 
competitor, rival. 
SPÓŁZIOMEK, mka, s.m. fellow- 
coutryman. 
SPOŁŹOŁNIERZ, A ,s.m. fellow- 
soldier. 
SPONIEWIERAĆ, see.PONIE- 
WIERAĆ. 
SPOPIELEĆ, see POPIELEĆ. 
SPÓR, sporu , s. m. strife, con- 
flict , dispute, quarrel, contention, 
altercation, difference, variance. 
- o co prowadzić, wieść, to be 
at strife or variance, to have a 
dispute together.-rozstrzygnąć, 
zakończyć, to determine, end, 
decide or make up a dispute, to 
settle or adjust a difference. - po- 
wstał , there arose a dispute. 
SPOREK, rka , s. m. (a plant), 
spurry, spergula. 
SPORNIE, adv. contentiously, 
at variance. 
SPORNOŚĆ, ści, s.f. conten- 
tiousness, quarrelsomeness. = a 
matter in dispute, a matter in issue. 
SPORNY , a , e , contentious, 
quarrelsome, disputatious. = dis- 
putable , questionable, controver- 
SPO 
tible, In litigation. Prawo -e, a 
litigious, controvertible right. = 
contending. Strony -e, the con- 
tending parties, the litigants. _ 
SPORO, adv. quickly, speedily, 
fast. Robota - mu idzie, he is 
quick at work. = in plenty. Ma - 
pieniędzy, money is plenty with 
him. 
SPOROŚĆ, ści, s.f. quickness, 
speediness, ^plenty. 
SPORY, a , e , quick, speedy, 
fast. -y krok, a quick step or 
pace. = large enough, long enough, 
big enough. -y kawałek drogi, 
it is a good long way; there is good 
stretch from hence to that place. 
-y chłopak, a big boy, a grown 
up boy. = yielding a good pro- 
duce, turning to account. Chleb 
pszenny sporszy od żytniego, 
wheat-bread is more nourishing 
than rye-bread. 
SPORYSZ, a , 8. m. (a plant), 
petty spurge. - mleczny, spurge, 
milk-wort, wartwort. 
SPORZĄDZAĆ, am, v. imp. SPO- 
RZĄDZIĆ , dzę , v. perf. to mend, 
to repair, to set aright. Dać, ka- 
zać co sporządzić, to have a thing 
mended, to get it mended. = to 
make ready, to dress, to prepare. 
SPORZYĆ, rżę , v. imp. to in- 
crease, to augment, see PRZY- 
SPARZAĆ. - v.n. to speed, to 
prosper, to bless. Bóg nam spo- 
rzy, God speeds, prospers our 
endeavours. Wszystko mu się spo- 
rzy, every thing thrives or prospers 
with him. 
SPOSÓB, obu, s.m. manner, 
way. - mówienia, postępowania, 
way or manner of speaking, acting. 
- myślenia, way of thinking. - 
wyrażenia się, mode Of speech, 
expression. Jakim sposobem? in 
what manner? how? Takim sposo- 
bem , w ten -, in this manner or 
way. Następującym sposobem, 
w następujący -, in the following 
manner, as follows. Tym samym 
sposobem, in the same manner as. 
W dobry - z kim mówić, to 
speak fair to one. IV dobry lub 
zły - co przyjąć, to take well or 
ill, to take in a good or ill part or 
sense. - means, expedient, device. 
-niezawodny, niemylny, infaii- 
lible means. Wynaleźć -, to find 
or contrive means. Wynaleźć - 
na co, to find a remedy for or 
against an evil. Na to nie masz spo- 
sobu , there is no remedy, no help 
for it. - ucieczki, means of escape. 
- do życia, competence, compe- 
tency, livelihood, means of living, 
support of life. Mieć - do życia, 
to have a competency to live on. 
Takim sposobem, by such means. 
Tym lub innym sposobem, by 
such means or other. Dobremi spo- 
sobami, by fair means. To byt je- 
dyny -, this was the only means, 
way or expedient. Żadnym sposo- 
bem, by no means, not at all. 
Wszelkiemi sposobami, by allC 
means. Czy sposób? how can that 
350 SPO 
possibly be? how is it possible? 
Nie - oprzeć się jej prośbom, 
there is no resisting her entreaties. 
SPOSOBIĆ, bię , v. imp. co, to 
procure, to provide. - kogo w co, 
to furnish or supply one with a 
thing, see OPATRYWAĆ. = kogo 
do czego, na co, to fit or qualify 
one for a thing, to make him ca- 
pable of it. -r kogo na księdza, 
to qualify a man for a priest. - SIĘ, 
do czego, na co, to apply one's 
self to a thing, in order to be fit or 
qualified for it; to qualify one's sell 
for a thing. - do urzędu, to quali- 
fy one's self for an employment. = 
się w co, to provide one's self with 
a thing , to provide it, see OPA- 
TRZYĆ SIĘ. 
SPOSOBNOŚĆ, ści, s.f. quali- 
fication, aptitude, capacity, turn 
for a thing, see ZDOLNOŚĆ, ZDA- 
TNOŚĆ. = opportunity. Podać 
komu-, to afford one an opportu- 
nity. Przy zdarzonej-ści, when- 
ever the opportunity offers or 
presents itself, see PORA, ZRĘ- 
CZNOŚĆ. 
SPOSOBNY, a, e, fit, apt, quali- 
fied, capable. - fit, convenient, 
seasonable, opportune. 
SPOSPOLITOWAĆ, see PO- 
SPOLITOWAĆ. 
SPOSTRZEGAĆ , am , v. imp. 
SPOSTRZEDZ, gę, v. perf. to 
perceive, to catch sight of, to take 
notice of. =• SPOSTRZEDZ SIĘ, 
see SPODZIAĆ SIĘ. = to bethink 
one's self, to think better of it; to 
come to reason again, to take a 
good course again, see OPAMIĘ- 
TAĆ SIĘ. 
SPOSTRZEŻENIE, a, s.n. the 
act of perceiving. = notice, obser- 
vation , remark. 
SPOSZYT, u, s. m. a book con- 
taining a few sheets. Wydawać 
dzieło -ami, to publish a work 
in parts, in numbers. 
SPOTKAĆ, am, v.perf. SPO- 
TYKAĆ, am, v.imp. kogo, to 
meet one, light upon or fall with 
one. Spotkał go przypadek, he 
met with an accident, an accident 
happened or befell him. Jeżeli- 
by mnie spotkało nieszczęście, 
should a misfortune befall me. - 
SIĘ, to meet. Spotkaliśmy się na 
ulicy, we met in the street. - się 
z sobą, to meet one another. 
SPOTKANIE (SIĘ) , A , s. n. 
meeting. Co za szczęśliwe spo- 
tkanie'. well met! a happy meeting! 
Wyjść na spotkanie, to go, to 
come to meet a person. Unikać 
czyjego spotkania , to avoid 
meeting one. = SPOTKANIE , en- 
counter, fight. Straszne było-, ; 
the encounter was dreadful. । 
SPOTNIAŁY, a, e, all over in a 
sweat. 
SPOTNIEĆ, nieję, v. n. perf. to 
be all In a sweater in a perspiration. I 
SPOTRZEBOWAĆ, see WYPO- 
TRZEBOWAĆ. ■ i 
SPOTWARZANIE, SPOTWA- 1 
.RZAĆ, see POT WARZ, etc.x ^1. 
SPR 
SPOUFALIĆ, lę, v. perf. kogo, 
to allow one to make himself too 
familar. - SIĘ, to make one's self 
too familiar, to become intimate. 
SPOWIADAĆ, am, v.imp. kogo, 
to confess one, to hear one's con- 
fession.- SIĘ (z grzechów przed 
kiędzem}, to confess one's sins to 
a priest. 
SPOWIEDNIK, A, a. m. confes- 
sor; shriver. , 
SPOWIEDŹ, dzi, s. f. confes- 
sion, shrift. 
SPOWINOWACENIE, a, s. n. 
relation, alliance, consanguinity. 
SPOWINOWACIĆ SIĘ , cę się, 
v. perf. z kim, to become allied 
in i lood to one, to become one's 
relation by marriage or other al- 
liance. 
SPOWSZEDNIEĆ, seePOWSZE- 
DNIEĆ, 
SPOZIERAĆ, see POZIERAĆ. 
, SPÓŹNIAĆ, am, v.imp. SPÓ- 
ŹNIĆ , nię , v. perf. to retard, to 
delay. - SIĘ, to come too late, (of 
a watchLto be or go too slow, see 
PÓŹNIĆ SIĘ. 
SPÓŹNIENIE, a, s. n. retard- 
ment, delay. = lateness. -przy- 
bycia, the lateness of one's arrival. 
- SIĘ , staying behind, coming 
too late. 
SPÓŹNIONY, a, e, retarded, 
delayed. = grown late. Dla spó- 
źnionej doby, pory, it being now 
too late, on account of the lateness 
of the hour, of the night, of the 
season. 
SPOŻYĆ, POŻYĆ. 
SPOŻYCIE, A, 8. n. waste, con- 
sumption. 
SPOŻYTY, a, e, consumed, 
wasted. 
SPOŻYWANIE, A , s. n. the act 
of consuming, wasting. 
SPRAĆ, see PRAĆ. Deszcz go 
sprał, fam. he was drenched with 
rain, he was drenched to the skin. 
SPRACOWAĆ, cdję, v. perf. to 
wear out, to tire. - SIĘ , to work 
too hard, to over work one's sell. 
SPRACOWANY, a, e, worn out, 
quite spent with fatigue. 
SPRAGNIONY, a, e, thristy. 
SPRASZAĆ, am, v. imp. SPRO- 
SIĆ, szę, v. perf. to invite many 
people. 
SPRAWA ,s. f. doing , busi- 
ness, affair, transaction. Ważna 
-, an important affair. Mieć z kim 
- ę, to have a business with one, 
to have to do with him. Nie mam 
z nim żadnej -y, I have nothing 
to do with him. Trudna z nim -, 
he is a sad man to deal withal. Nie 
z głupim -, he has (you have) no 
fool to deal with. -y publiczne, 
domowe, public, domestic affairs. 
-y państwa, state-affairs. Mini- 
sternum spraw toewnęlrznych, 
z grani'zw ch,h -e department, 
foreign office. = cause, side, party. 
- religii, ludzkości, the cause of 
religion, humanity. - narodowa, 
the national cause. Bronić dobrej 
„T-y , to_stand for. the gopdeause.^ 
SPR 
| = case, cause, lawsuit. Mieć z kim 
-ę, to be at law, to have a law- 
suit. Wytoczyć komu - ę, to bring 
or to enter an action against one, 
to sue him at law. Wygrać -f, to 
carry the cause. Przegrać -ę, to 
be cast in a lawsuit, to be non- 
suited. Sądzić czyją-ę, to try 
one's cause. = account. Zdać -ę, 
to give an account. Zdać sprawę 
ze swych czynności, ze swego 
postępowania, to give an account 
of one's actions, of one's behaviour. 
Żądać od kogo zdania -y, to cali 
one to account. = interposition. 
mediation. Za jego -ą, through 
his mediation, by his means. 
SPRAWCA, y, s. m. author. - 
wszech rzeczy, the author or 
cause of all things. - zbrodni, the 
perpetrator of a crime. - buntu , 
spisku, the author of a sedition or 
conspiracy. Tyś jest -ą mej nie- 
doli, you are the cause of my mis- 
fortune. 
SPRAWDZAĆ, am , v. imp. 
SPRAWDZIĆ, dzę , v. perf. to 
verify, to realise. Sprawdził przy- 
słowie, he made good the pro- 
verb. - SIĘ, to be verified, to 
prove true. 
SPRAWIAĆ, am, v. imp. SPRA- 
WIĆ, wię, v. perf. to give , [to af- 
ford , to cause, to create. Sprawić 
przyjemność, to give or afford 
pleasure. - ulaę, to afford relief. 
- przykrość, boleść, to cause sor- 
row. - niespokojność, to create 
uneasiness. = to produce. - wra- 
żenie, to produce an impression. 
- skutek, to produce an effect. =■ 
to have or get a thing made, to buy. 
to purchase, to get. Sprawić sobis 
płaszcz, to have a cloak made. - to 
give. Sprawić ucztę, bal, to give a 
feast, an entertainment, a ball. •=• 
to do, to perform , to accomplish, 
to effect. Czynił co mógł, ale nic 
nie sprawił, he did all he could- 
but he did not succeed. Dobrocią 
więcej sprawisz niż gwałtem, 
you will do more by fair than by 
foul means. Sprawić interes, to 
do a business. - Sprawić wojsko 
do boju, to draw up an army in 
battle-array. = rolą, ziemię, to 
till or plough the ground. = Spra- 
wiać ryby, to gut and scale fish. 
- SIĘ komu z czego, to give one 
an account of a thing. Sprawić się 
dobrze, źle, to acquit one's self 
well or ill. Dzielnie, gracko się 
sprawił w tym dniu, he behaved 
gallantly on that day. Spraw się 
prędko, be quick, make haste. 
SPRAWIEDLIWIE, adv. justly, 
equitably. - został ukarany, he 
was justly punished. Sądzić-, to 
judge with equity. = right. - ci 
tak odpowiedział, he was right to 
answer you so. 
SPRAWIEDLIWOŚĆ, śct, s. f. 
justice, equity. Wymierzać-, to 
administer justice. Wymierzyć , 
oddać komu -, to do one justice. 
Kazać wymierzyć komu -, to see 
justice done. - sobie samemu wy^ 
351 SPR 
mierzyć, to do one's self justice, 
to right one's self, to take the law 
in one's own hands. Oddawać - 
zasłudze, odwadze, to render 
justice to one's merit, bravery. Żą- 
dać-set, otrzymać-, to demand, 
to obtain justice. Mieć - po sobie, 
to have justice or right on one's 
side. 
SPRAWIEDLIWY, A, e, just, 
equitable, right. 
SPRAWKA, i, s. f. {dim. of 
SPRAWA, used only in familiar 
language), doing. Czyja to -? 
whose doings are these? who has 
done that? Piękne twoje -i, you 
make fine doings. 
SPRAWNIE, adv. cleverly, dext- 
erously. 
D SPRAWNOŚĆ, śct, s.f. clever- 
ness, skilfulness, dexterity. 
SPRAWNY, A, E, clever, skilful, 
dexterous. 
SPRAWOWAĆ, wuję, v. imp. 
urząd, to bear, to hold or fill 
an office. -rządy, władzę, to 
be in power, to rule, to govern. 
- interesa czyje, to manage or 
conduct the affairs of a family. - 
SIĘ, to behave one's self. Dobrze 
łub źle - się, to behave well or 
ill. 
SPRAWOWANIE, a, s. n. gov- 
ernment, management. - SIĘ, 
conduct, behaviour. 
SPRAWOZDANIE, a , n. ac- 
count, statement. 
. SPRAWUNEK, nku, s. m. 
purchase. 
SPRĘŻYK, a, s. m. (an Insect), 
elater. 
SPRĘŻYNA, v, 8. f. SPRĘŻYN- 
KA, i, s. A dim. spring. - zegar- 
ka , the spring of a watch. = fig. 
spring. Poruszyć wszystkich -n, 
to set all springs a-going. = mover, 
author, contriver. On był główną 
-ą tego przedsięwzięcia, he was 
the chief mover or author of that 
undertaking. 
SPRĘŻYŚCIE, adv. vigorously, 
powerfully, with energy. 
SPRĘŻYSTOŚĆ, ści, s.f. springi- 
ness, elasticity. - poivietrza, the 
elasticity of the air. = fig. force, 
vigour, strength, power, energy. 
SPRĘŻYSTY, a, e, springy, 
elastic. = fig. forcible, strong, vi- 
gorous, powerful, energetic. 
SPRÓBOWAĆ, see PRÓBO- 
WAĆ. 
SPRÓBOWANIE, a, s. n. trial. 
Dać, wziąść na-,to give, to take 
on trial. 
SPRÓCHNIAŁOŚĆ, ści, s.f. rot- 
tenness (in wood); caries, cariosity. 
SPRÓCHNIAŁY , A , E , rotten , 
mouldered; carious. 
SPRÓCHNIEĆ, seePRÓCHNIEĆ. 
SPROSIĆ, sec SPRASZAĆ. 
SPROŚNICA, V, s.f. a shameless 
woman. 
SPROŚNIE, adv. shamelessly 
obscenely, bawdily,- gadać, to 
bold bawdy discourses. 
SPROŚNIK, a, s.m. alewd man, 
a lecher. 
352 
SPR 
SPROŚNOŚĆ, ści, s. f. bawdi- ; 
ness, obscenity, prostitution. I 
SPROŚNY, A, e,bawdy, obscene, < 
shameless, smutty. - e mowy, pio- 
senki, bawdy discourses, smutty 
songs. 
SPROSTAĆ, am, v. n. perf. ko- 
mu, czemu, to keep pace with one, 
to be adequate to, to be a match 
for, to be up to a thing. Nie - 
czemu, to come or fall short of a 
thing. . 
SPROSTOWAĆ, tuję, v.perf. to 
make straight. = fig. to set aright, 
to rectify. 
SPROWADZAĆ, am, v. imp. 
SPROWADZIĆ, dzę , v. perf, to 
lead or conduct down. Sprowa- 
dzać wodę skąd, to convey water 
from a place. Sprowadzić kogo ze 
schodów, to lead or show one down 
stairs. - to bring from. Sprowa- 
dzać z cudzych krajów, to bring 
from Cout °0 another country. 
Sprowadzić co z Paryża, to bring 
a thing from Paris, to send for it 
to Paris. Sprowadzić kogo z do- 
brej drogi, to lead one out of the 
right way. - z drogi rozumu, to 
make one to stray from the path of 
reason. = to bring. Zawsze mi 
sprowadzasz gości, you always 
bring people to my house. Co cię 
tu sprowadza? what has brought 
you here? = to bring about, to 
cause, to occasion, to be the cause 
of. Sprowadzić woinę, to be the 
cause of a war. - złe następstwa, 
to bring about bad consequences. 
= Arilh. to reduce. Sprowadzić 
do spólnego mianownika, to re- 
duce fractions .to a common deno- 
minator. - SIĘ do domu, to take 
up one's lodgings. Kiedy się spro- 
wadzisz? when will you come to 
your new lodgings? 
SPRYCA, SPR YCOWAĆ, SPRY- 
CHA, see SZPRYCA, etc. 
SPRYSKAĆ, am, v. perf. wodą, 
błotem, to splash or bespatter with 
water, mud. Spryskany krwią, 
imbrued in blood, see ZBRYZGAĆ. 
SPRYT, u, s. m. knack, turn for 
a thing. Mieć - do czego, to have 
a knack at a thing. 
SPRYTNIE, adv. cleverly, know- 
ingly. 
SPRYTNOŚĆ, ści, s. f. clever- 
ness, sagacity, acuteness. 
SPRYTNY, a, e, clever, saga- 
cious. 
SPRZĄCZKA, i, s. f. buckle. 
SPRZĄDZ, see SPRZĘGAĆ. 
SPRZĄG, ęgu, s.m. a set of 
horses (for a carriage). - wołów, 
a team of oxen (for a plough). 
SPRZĄTAĆ, am, v.imp. SPRZĄ- 
TNĄĆ , nę , v. perf. to take away, 
to remove, to put things out of the 
way. - ze stołu, to remove the 
cloth from the table, to clear the 
table. - z drogi, to remove out of 
the way. - urodzaie z pola, to 
lay up the corn, to get harvest 
home. Sprzątnij to, put that away. 
Sprzątnąć kogo, to make one away, 
• to cut him off, Wkrótce go śmierć 
SPR 
sprzątnęła, a disease soon carried 
him off. Zaraza wiele bardzo lu- 
dzi sprzątnęła, the plague has car- 
ried off many people. 
SPRZECIWIAĆ SIĘ, am się, w. 
imp. SPRZECIWIĆ SIĘ, więsię, 
v. perf. to contradict, to oppose; 
to run counter, to go against, to 
clash with. To się sprzeciwia ro- 
zumowi, that is contrary to or 
clashes with reason. 
SPRZECZAĆ SIĘ, AM się, v. 
imp. to quarrel, to dispute, to 
wrangle, to squabble, to argue 
a point, to bicker.- z kim 0 co, to 
dispute with one about a thing. 
SPRZECZKA , i , s. f. quarrel, 
dispute, wrangle, squabme. 
SPRZECZNIE, adv. contradicto- 
rily. 
SPRZECZNIE, a, s. m. quarrel- 
ler, wrangler, squabbler. 
SPRZECZNOŚĆ , śa, 8. f. con- 
trast, contradiction, variance, op- 
position. 
SPRZECZNY, A, E, contradi- 
ctory opposite to, inconsistent 
with, -e wieści, contradictory in- 
telligence. - świadectwa, contra- 
dictory evidence. 
SPRZEDAĆ, am, v.perf. SPRZE- 
DAWAĆ, ję, v. imp. to sell off. 
SPRZĘGAĆ, am. v. imp. 
SPRZĄDZ, gnę, v. perf. konie, to 
bring horses together that suit one 
another, te match or fellow them. 
= /tg. to join or couple together. 
SPRZĘT,u, s.m. house-furni- 
ture. - implement, utensil. -y ku- 
chenne, kitchen utensils or furni- 
ture. -y stołowe, dishes and 
plates, etc. -y rolnicze, gospo- 
darskie, the implements of hus- 
bandry. . 
SPRZĘŻA, Y, s. f. SPRZĘZAJ, 
u, s. m. a set of draught-horses, a 
yoke of oxen. 
SPRZYJAĆ, am, v. n. komu, to 
w ish one well, to bear one a good 
will, to favour or befriend one, to 
be kind, favourable to him, to have 
an inclination or affection for one. 
SPRZYJAJĄCY, a, e, well- 
wishing, devoted, favourable. 
SPRZYJANIE, a, s. n. well- 
wishing, favour, kindness, affection, 
inclination. 
SPRZYKRZYĆ, see PRZY- 
ikrzyć 
SPRZYMIERZAĆ, am , v. imp. 
SPRZYMIERZYĆ, rzę, v. perf. to 
make an alliance, a confederacy; to 
join, unite or combine together. - 
SIĘ, to enter into an alliance. 
SPRZYMIERZENIE, a, s.m. al- 
liance, confederacy. 
SPRZYMIERZENIEC, RCA, s.m. 
ally. 
SPRZYMIERZONY, A, E, allied, 
confederate. Mocarstwa -e, the 
allied powers. Wojska -e, the 
allied or confederate armies. 
. SPRZYSIĘGAĆ SIĘ , am sip , •. 
. imp. SPRZYSIĄDZ SIĘ, ęgkę się, 
v. perf. to conspire, to plot, to 
, form a conspiracy. Sprzysiądz się 
: z kim, przeciw komu, na zgubę SPU 
to conspire the ruin of a 
person. Wszystko się na mnie 
psrzysięgło, every thing conspires 
tomy rum. 
SPRZYSIĘŻENIE, A, s.n. con- 
spiracy, plot. Należeć do -nia, 
to have a hand in a conspiracy, to 
be concerned in or to be accessory 
toit, see SPISEK. 
SPRZYSIĘŻONY, a , e, conspi- 
rator. 
SPUCHŁOŚĆ, see NAPU- 
CHŁOŚĆ, PUCHLINA. 
. SPUCHŁY, SPUCHNIĘTY, A, E, 
swelled, swollen. 
SPUCHNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
swell * * 
SPUDŁOWAĆ, see PUDŁO- 
WAC. 
SPUŚCIĆ, see SPUSZCZAĆ. 
SPUŚCIZNA, v, s. f. bequest, 
legacy. 
SPUST, u, s. m. staivu, the let- 
ting off of a pond. = flood-gate, 
sluice, see ŚLUZA. = Spust u 
strzelby, the main-spring of a gun. 
Pierwszy spust, the gun being half- 
cocked or at half-cock. Strzelba 
wystrzeliła z pierwszego spustu, 
the gun went off at half-cock. = 
portcullis. 
SPUSTOSZAŁOŚĆ, śct, s. f. the 
state of being laid waste, dilapida- 
SPUSTOSZENIE , a, s. n. de- 
vastation, desolation, dilapidation. 
SPUSTOSZYĆ, szę, v. perf. to 
lay waste, to desolate, to dilapidate. 
- kraj, to lay a country waste. - 
dom, to dilapidate a house. 
<SPUSZCZAĆ, am, v. imp. SPU- 
SCIC, szczę , v. perf. to let down, 
to lower. Spuszczać wino do pi- 
wnicy, to let wine down into the 
cellar. - trumnę do grobu, to 
lower a coffin into the grave. Spu- 
ścić firankę, to let the curtain 
down, -żagle, to take in the sails, 
to lower the sails. - głowę, uszy, 
to hang down one's head or ears. 
- oczy, to cast down one's eyes, 
to look down, to drop one's eyes. 
Spuścić nos na kwintę, see NOS. 
- to let off. Spuścić staw, to let 
off the water of a pond, to drain off 
a pond. = to launch. Spuścić sta- 
tek na wodę, to launch a ship. = 
to ship, to convey by water, to 
float. Spuszczać zboże, drzewo 
rzeką, to ship corn, to float wood 
down a river. = to cut down. Sp-u 
szczać drzewo, to fell or cut down 
trees. Spuścić włosy, to cut one's 
hair. Kazać sobie - włosy, to 
have or get one's hair cut. = to let 
loose. Spuścić psy ze smyczy, ze 
sfory, to let loose the dogs, to cast 
off the hounds. -• to unbend , to 
loosen. Spuścić luk, to unbend a 
bow. - kurek u pistoletu, u 
strzelby, to uncock a pistol, a gun. 
= to lower, to abate. Spuścić z ce- 
to lower or abate the price of a 
commodity. - głos, to lower the 
voice. = fig. Spuścić z tonu, to 
lower one s tone, to come a peg or 
two lower, to come to terms , to 
SRE 
speak in a lower strain. - kogo, co 
z oka, to lose sight of one or of a 
thing. Nie spuszczać z oka, to 
keep a watchful eye upon. - SIĘ, 
to go down, to get down. Spuścić 
się do studnią to go down into a 
well. - się z góry na dół, to let 
one s self down. - się rzeką ,Kto 
fall down or sail down a river. = 
na kogo, to depend or rely upon 
one. 
SPUSZCZANIE, SPUSZCZENIE, 
A, s.n, the act of letting down, see 
SPUSZCZAĆ. - SIĘ, reliance, de- 
pendence. Spuszczanie się na 
czyje obietnice, reliance on a per- 
son's promises. 
SPYCHAĆ, am, v. imp. ZE- 
PCHNĄĆ , nę , v. perf. to push 
down, to hurl down. Rzymianie 
spychali niektórych winowajców 
ze skaty Tarpejskiej, the Romans 
used to hurl somecriminalsheadlong 
from the Tarpeian rock. - okręt 
na wodę, to launch a ship. - o- 
kręt osiadły na piasku, to set a- 
float (a ship aground). SPYCHAĆ 
SIĘ, to push down one another. 
SPYLIĆ, lę, v.perf. to wipe off 
the dust. - kogo, fig. fam, to put 
one to a nonplus. 
SPYTAĆ, see PYTAĆ. 
oRAĆ, sram, v. n. to shite, to 
ease nature.-a ze strachu, vulq. 
his heart is sunk into his breeches. 
SRACZ, A, s. m. a shiter. = 
jakes, water-closet, a privy. 
SRACZKA, i, s. f. looseness or 
flux of the belly. 
SREBRNIK, a, s. m. a piece of 
si ver, silver coin. = (a plant), the 
silver-weed, wild tansy. 
SREBRNY, a, e, of silver, made 
of silver. Ruda -a, silver-ore. -e 
naczynia, silver-plate. - y talerz, 
a silver-plate. - y pieniądz, silver- 
coin. == fig. bright, clear as silver. 
-e fale, silver waves. -e promie- 
nie, silver rays. Wlos-y, silver, 
hair grey. ' 
SREBRO, a, 5. n. silver. Kopal- 
nia -a, silver-mine. Żywe - 
quicksilver, mercury. To żywe sre- 
fig- he, she is full of mercury. 
= silver-money. = Stołowe or in 
the pl. SREBRA, silver-plate. Sre~ 
bra kościelne, church-plate. 
SREBROLITY, a, E, of molten 
silver. 
SREBROWATY,a,e, like silver. 
SREBRZYĆ, seePOSREBRZYĆ. 
SREBRZYSTY, a, e, silvery. 
ŚREDNI, a, e, middle, middling. 
i palec, the middle finger. i 
wzrost, a middle size. Być -ieqo 
wzrostu, to be of a middle size. 
~wwk, a middle age. Średnie 
wieki, the middle ages (from 475 
to 1,453). Ludzie stanu srednieqo, 
people of the middling class, the 
middle classes or ranks of society 
ŚREDNICA, y, 5. f. Geom. dia- 
meter. 
™' semicolon. 
ŚREDNIO, adv. middling. 
SREDNIOSĆ, ści, s. f, middling 
condition, mediocrity. . 
SRO 
ŚREDNIÓWKA, i, s. f. cesura. 
cesure. ' * 
v SROCZKA, i, s. f. dim. of SRO- 
KA, little magpie. 
SROCZY, a, a, of a magpie. 
SROD (used adverbially with the 
prep. W), W śród, in the midst of, 
in the middle of. 
ŚRODA, y, s. f. Wednesday. 
ŚRODEK, dka, s. m. centre, 
middle, midst. - kola, ziemi, the 
| centre of a circle, of the earth. - 
miasta, the middle of a town, 
W środku tłumu, lasu, in the 
midst of the crowd, of the wood. 
W środku lata, zimy, in the midst 
or middle of summer, of winter. - 
fig. mean, medium. We wszy- 
stkiem należy środka się trzy- 
mać, środek najlepszy, we must 
know how to observe the golden 
mean, a medium, a just medium in 
every thing. = means, way, con- 
trivance , measure. Uczciwe, go- 
dziwe środki, fair means. Niego- 
dziive, haniebne środki, foul 
means. Wynaleźć, obmyśleć -, to 
contrive or devise means. Różnemi 
środkami ludzie do jednego celu 
dochodzą, the same end is to be 
obtained by different means. = 
Środek lekarski, remedy. = help. 
Nie ma na to środka, there is no 
help for it, 'tis past help, past re- 
medy. 
ŚRODKOWAĆ, see POŚREDNI- 
CZYC 
ŚRODKOWO, adv. centrally. 
ŚRODKOWOŚĆ, ści, s.f. cen- 
trality. 
ŚRODKOWY, a, e, central. 
Punkt -y, the central point. Sila 
-ą, ą central force. 
ŚRÓDLECIE, a , s.n. midsum- 
mer. 
ŚRODOPOŚCIE,A,s.h. midlent. 
ŚRODOWY,a,e, of Wednesday. 
ŚRÓD WAGA, i, s.f. plummet, 
plumb-line, level. 
ŚRÓDZIEMNY, A, e, mediterra- 
nean. Morze -e, the mediterra- 
nean sea. 
SROGI, A, e, grim, cruel, 
fierce. - i lew, tyran, czloioiek, 
a fierce lion, tyrant, man. = rigor- 
ous, hard, stern, austere, severe. 
-i sędzia, ojciec, pan, a severe 
judge , father, master, -a zima, 
a severe winter. -i wzrok, a stern 
look. - i rząd, a hard govern- 
ment. 
SROGO, SRODZE, adv. cruel- 
ly, fiercely. = rigorously, severely, 
harshly, sternly.- ukarać, to pun- 
ish severely. - się z kim obcho- 
dzić, to treat one cruelly, harshly. 
SROGOSĆ, ści, 5. f. cruelty, 
fierceness. - losu, the cruelty of 
fate or destiny. = rigour, austerity, 
severity. - prawa, the rigour of 
the law. - kary, the severity of 
punishment. - zimy, the severity 
of winter. =» enormity. - występ- 
ku, zbrodni, the enormity of the 
crime. 
SROKA s. f, pie, magpie. 
SROKACIZNA, y, s. f, piedness, 
353 354 
STA 
diversity of colours, variegation, 
checker-work. 
SROKATO, adv. in a pie-bald 
manner. - mu w głowie, fig. he 
is a little giddy-beaded or hare- 
brained. 
SROKATOŚĆ, ści, s.f. pied- 
ness. 
SROKATY, a, e, pie-bald, party- 
coloured. Koń - y , a pie-bald 
horse. 
SROM, u, s. m. shame. Stracić 
-, to be lost to shame , see 
WSTYD. 
SROMOCIĆ,see ZESROMOCIĆ. 
SROMOTA, y, s. f. shame, dis- 
grace, dishonour, ignominy, see 
HAŃBA. 
SROMOTNIE, adv. shamelessly, 
disgracefully, dishonourably, igno- 
miniously. 
SROMOTNOŚĆ, ści, Ś. f. shame 
lessness, disgracefulness. 
SROMOTNY, a, e , shameless, 
disgraceful, ignominious. 
SRÓT, u, s. rh. hailshot = 
coarse meal. 
SROŻEĆ, ję , v. n. to become 
fierce, furious , violent 
SROŻYĆ SIĘ, żę się, v. imp. 
to rage, to threaten, to look big. 
- na kogo, to inveigh against one; 
to look grimly upon him. Czego 
się on tak sroży? what is the 
matter with him that he rages so ? 
•= Burza się sroży, the winds rage 
or roar, the thunder rumbles. Mo- 
rze się sroży, the sea is raging. 
ŚRUBA, Y, s. f. ŚRUBKA, I, s.f. 
dim. screw. 
ŚRUBOWAĆ, buję , v. imp. to 
screw. 
ŚRUBOWY, A, e , of a screw. 
-a macica, the nut of a screw, 
female screw. 
SRUBSZTAK, a, s. m. vice. 
SSAĆ, ssę , v. imp. to suck. 
Dziecko ssie matkę, a child sucks 
his mother. Pijawki ssą krew, 
leeches suck the blood. Pszczoły 
ssą kwiaty, the bees suck the 
flowers. - kogo, fig. to suck one's 
substance, to suck his very marrow. 
SSĄCY, a, e, suckiug. Zwierzę- 
ta ssące, Mammalia. Pompa ssqca, 
a sucking-pump. 
SSANIE , a , s.n. sucking, 
suction. 
STAĆ, stoję, v.n.imp. to stand. 
Zaledwie mogę -, I am scarce 
able to stand. - na palcach, to 
stand on tiptoe. - pod bronią, 
to st&nd under arms.-na warcie, 
to stand sentry. -= to stand, to 
stop. Mój zegarek stoi, my watch 
stands still, does not go. Stój 
albo zginiesz, stand or you are a 
dead man. - na kotwicy, to ride 
at anchor. Pies stoi do kuropa- 
twy, a dog that sets a partridge. 
™ to stand, to last, to continue. 
Jeszcze zamek stoi, the castle is 
still standing. Dopóki Koloseum 
stoi, Rzym stać będzie, while 
stands the Colosseum, Rome shall 
stand. - to live, to stay, to lodge. 
- w czyim domu, to live, lodge 
STA 
In one's house. - garnizonem, 
to lie in garrison. Wojsko stoi 
w obozie, na kwaterach, the 
army lies encamped, is in quarters. 
- w czem, to persevere, to stand 
to. - w słowie, to stand to one's 
word or promise. = czem, to rest 
upon , to be supported by. Króle- 
stwa stoją sprawiedliwością, 
j ustice is the best foundation of king- 
doms. = za co, to be worth, to be 
as, to be as much as, to supply the 
place or want of. Stal mi za ojca, 
he has been a father to me. Taki 
wódz stoi za wojsko, such a gene- 
ral is worth a whole army. Za nic 
stać, to have no value, to be good 
for nothing. Wszyscy filozofowie 
za nic stoją u niego, fie holds all 
the philosophers in no account, in 
no high esteem. =• o co, o kogo, 
to care for (about) one or a thing. 
Nie stoję o twoię łaskę, I don't 
care for your favour. Nie stoję 
o niego, I don't care for him. <= 
v. impers. Stać na co, to afford. 
Nie stać mnie na to, I cannot 
afford it. Nie stanie go chodzić co- 
dzień na teatr, he cannot afford 
to go to the theatre every night. 
Nie stać mnie na takie wydatki, 
I cannot afford to spend so high. 
STAĆ SIĘ, see STAWAĆ SIĘ. 
STACYA, Ti, s.f. pocztowa, 
post-stage. = an altar set up in the 
streets for the Corpus Christi pro- 
cession. Stacye obchodzić, to visit 
the churches. 
STACZAĆ, am, v.imp. STO- 
CZYĆ, czę , v. perf. to roll down, 
to tumble down. Staczać kamie- 
nie z góry, to tumble stones down 
a hill. = to take away (off) by 
grinding. = to form or convert in- 
to by turning in the lathe. = to 
draw liquor out of a vessel. - wi- 
no w butelki, to draw off a hog- 
sead of wine into bottles = Stoczyć 
bitwę, to fight a battle. =* pojedy- 
nek, to fight a duel. Staczać bo- 
je, to make or to wage war, to war, 
to battle, to fight. Wic jak się sta- 
cza bitwa, he knows how a battle 
must be fught. = (said of worms), 
eat, to devour, see TOCZYĆ. - 
SIĘ, to roll down, to tumble down. 
Stoczył się ze schodów, he tumbled 
down stairs. 
STĄD, see ZTĄD. 
STADŁO, A, s. n. couple, pair. 
Szczęśliwe -, a happy couple. - 
małżeńskie, marriage, wedlock; 
married couple. 
STADNICZY, ego , s. m. keeper 
of a stud. 
STADNIK, A, 8. m. stud-horse, 
stallion. = bull, town-bull. = 
keeper of a stud of horses. 
STADNINA, y, s.f. collect. 
breeding mares with their colts. 
STADO, a, s.n. koni, a stud 
Or collection of breeding horses 
and mares. - bydła, a herd or 
drove of cattle. - owiec, a flock 
of sheep, see TRZODA, -ptaków, 
a flight of birds. kuropatw, a 
covey of partridges. Stadami cho- 
STA 
dzić, latać, to go to fly in flocks, 
flights, to flock together, to herd 
together. 
STĄGIEW, gwi , 8. f. a tub, vat. 
STĄGIEWKA, I, s.f. dim. a 
little tub. 
STAJE,a, s.n. furlong, stadium 
(125 geometrical paces). 
STAJENKA, s.f. dim. a iltlle 
stable. 
STAJENNY, A, b , of a stable. 
- subst. STAJENNY, ego, groom 
of the stable. 
STAJNIA, tn, 8. f. stable. 
STAL, i, S. f. steel. 
STALE, adv. firmly, steadily, 
constantly, invariably. 
STALIĆ, lę , v. imp. to steel, 
to harden, see STALOWAĆ. = 
see USTALIĆ. 
STAŁOŚĆ, śct, 8. f. fixedness, 
solidity, stability. - zasad, the 
fixedness of principles. = firmness, 
steadiness, constancy. - umysłu, 
firmness of mind. - w miłości, 
w przyjaźni, the constancy of his 
or her love or friendship. Znosić 
przeciwności ze-ścią, to suffer, 
endure or support the reverses of 
fortune with constancy. 
STALOWAĆ, lwę, v. imp. że- 
lazo, to temper iron with steel. 
STALOWY, A, e, made of steel. 
Sprzążki -e, steel-buckles. - 
hard as steel, steely. 
STAŁY, a , e , solid. Ciala -e, 
solid bodies.-Stały ląd, the conti- 
nent. » stable, fixed, settled, 
lasting, durable. Gwiazdy -e, the 
fixed stars, -e siedlisko, a settled 
abode. Nie ma stałego siedliskd, 
he has no settled abode, he is fixed 
nowhere. - y dochód, a settled 
Income; -a pogoda, a settled 
weather. Barometr obiecuje -ą 
pogodę, the barometer is at set 
fair. -y pokój, a solid and lasting 
peace. - e szczęście, a lasting 
happiness. = firm , steady, stead- 
fast, constant. -y przyjaciel, a 
steady friend. - y kochanek, a 
constant lover. Być -m w przy- 
jaźni , w miłości, to be constant 
in one's friendship, love. -y 
w przedsięwzięciach, constant to 
one's purpose. 
STAMBUŁ, v, 8. m. Constan- 
tinople. 
STAMBUŁKA, t, s. f. a Turkish 
pipe. 
STAN, v,s. m. state, condition. 
Stan natury, stan towarzyski, 
state of nature, state of society. 
Stan zdrowia, choroby, state of 
health, of illness. Stan małżeński, 
marriage , matrimony, wedlock. 
Stan kawalerski, bachelorship. 
Stan panieński, life of a single 
or unmarried lady. Zostać w sta- 
nie kawalerskim, pańieńskim, 
to live single. Być w stanie co 
zrobić, to be able or to be in a 
condition to do a thing, Nie być 
w stanie zapłacić, to be unable to 
pay. Polepszyć swój stan, to 
better one's circumstances.»order, 
division of nobles, the order of STA 
nobles, the order of priests. Stan 
rycerski, the order- of knights, 
the Equestrian order. Stany pań- 
stwa, the states. = rank, class, 
condition, station. Człowiek niz- 
kiego, podłego stanu, a low-born 
man, a man of mean birth and con- 
dition. = calling, profession. Do- 
pełniać obowiązków swojego sta- 
nu, to discharge the duty of one's 
calling. Każdy stan ma swoich 
oszustóio, there are deceivers in 
all professions.= waist. Suknia za 
długa lub zakrótka w stanie, a 
coat too long-waisted or too short- 
Wai cf 
STANĄĆ, see STAWAĆ. 
STANCYA, yi, s. f. lodging, 
room. 
STANCYJKA, J, S. f. dim. a 
little room. 
STANGRET, a, s. m. coachman. 
STANIAŁY, a, E, grown cheap, 
fallen in price. 
STANIE, a, s. n. standing. 
STANIEĆ, see TANIEĆ. 
STANIK, a, s. m. stays, bodice. 
STANOWCA , y, s. m. STANO- 
W1CIEL , A , s. m. establisher. - 
praw, the framer of laws, legislator. 
STANOWCZO, adv. positevely, 
decisively, peremptorily. 
STANOWCZOŚĆ, ści ,$. f. po- 
sitiveness, peremptoriness. 
STANOWCZY, A, E, positive, 
decisive, peremptory. -a bitwa, 
a decisive battie. -y dowód, a 
peremptory argument. 
STANOWIĆ, wię, v. imp. to 
establish, to found, to institute. 
- święto, to institute a feast. 
- trybunały, to establish courts 
of justice. - cenę, wartość pie- 
niędzy , to set a price, to settle 
the value of coin. = to enact, to 
decree. - prawo, to frame, enact 
or make a law, see POSTANO- 
WIĆ, USTANOWIĆ. = to consti- 
tute , to make up. Dusza i ciało 
stanowią człowieka, body and 
soul constitute a man. To nie sta- 
nowi szczęścia, happiness does 
not consist in it. Lud rolniczy sta- 
nowi większą część ludności 
krajowej, country-people make 
the greatest part of the population 
in every country. = Stanowić 
klacz, to horse a mare. - v. n. to 
decide, to determine. Stanowić o 
pokoju,o wojnie, to decide whether 
peace is to be concluded or war to 
be carried on. - o czyim losie, 
to decide or determine one's for- 
tune. Sędziowie stanowią o ży- 
ciu i majątku, judges determine, 
concerning the lives and fortunes of 
the guilty.=to matter, to be of im- 
portance. To dużo, wiele stanowi, 
it matters much. To nic nie sta- 
nowi, it matters not. 
STANOWICIEL, see STANOW- 
CA. 
STANOWIENIE, A, s. n. enact- 
ing , establishing. - praw, the 
enacting of laws. - o czem, the 
act of deciding a thing. 
STANOWISKO,k,s. n. stand, 
STA 
station, position, post. Zajac -, 
to take up a position. Zdobyć-, 
to carry a post or a position. = 
Stanowisko okrętów, dock, where 
the ships are laid up. «= a close 
place where the hunter lies in wait 
to shoot game. Stać, być na sta- 
nowisku, to be upon the catch, to 
be upon the watch. = station in 
life. = point of view. 
STĄPAĆ, am, v. n. imp. to step, 
to stride. STĄPIĆ, pię, v. perf. to 
walk, to make or take a step. Sze- 
roko stąpać, to make, take long 
strides. Kroku nie stąpiłem za 
próg, I did not stir abroad. Stą- 
pać jak z partesu, fam. to strut. 
STĄPANIE, a , s. n. stepping, 
striding. 
STĄPIENIE, k ,s. n. the act of 
taking a step; step, stride. Za 
każdem -m, at every step. 
STARAĆ SIĘ, am się, v_. imp. to 
endeavour, to exert one's self, to 
try, to do or use one's endeavour. 
- komu podobać, to endeavour to 
please one. - komu szkodzić, to 
try to do one a prejudice. = o co, 
to endeavour to obtain a thing, to 
sue earnestly for it, to seek or make 
an interest for it, to stand for, to 
put in for. - o urząd, to stand 
■for or sue for an office, to seek 
after an office.-o rękę kobiety, to 
seek a woman's hand, to pay one's 
addresses to a lady, to court or woo 
a young lady in marriage or for a 
wife. - o czyją łaskę, to court 
one's favour. - o kogo, o co, to 
look o? seek after. - o sługę, to 
look after a servant.- o miejsce, o 
mieszkanie, to look after a place, 
after a lodging. - o kogo, o co, to 
take care of one or of a thing. - 
na siebie, o sobie, to provide or 
shift for one's self. 
STARANIE, k, s. n. care. Mieć 
- o kim, o czem, to take care of 
one or of a thing. Poruczyć komu 
- o czem, to leave a thing io 
one's care, to give a thing in charge 
to one, to entrust it to him. Dzięki 
jego -niom, thanks to his care.- 
SIĘ o co, see STARAĆ SIĘ. 
STARANNIE, adv. carefully, 
with care. 
STARANNOŚĆ, ści, S. f. careful- 
ness, solicitude. 
STARANNY, a , E, careful, soli- 
citous. = painstaking, laborious. 
=• exact, accurate, nice. 
STARCIE, A, s. n. grinding, 
trituration. - SIĘ z nieprzyja- 
celem, fight, combat, encounter, 
engagement. 
STARCZYĆ, see DOSTARCZYĆ, 
WYSTARCZYĆ. Lecieć, pędzić 
ile nogi starczą, to run as fast as 
one's legs can carry. 
STARGAĆ, am, v.perf. to pull, 
tear to pieces. Fig. - więzy, pęta, 
to break or burst one's bonds, 
one's chains. - węzły przyjazm, 
to break the t'es of friendship. = 
to break, to effervate, to shatter, 
to ruin. - siły, to shatter or ruin 
one's constitution. 
STA 
STARGANIE, a, 3. n. the act of 
tearing to pieces, breaking. - sił, 
a shattered constitution. 
STARGANY, A,e,torn to pieces, 
broken. Fig. - y na siłach, one of 
a shattered constitution, overspent 
or worn out with the hardships of 
life. -e zdrowie, a broken health. 
STARKA, I, s. f. an old woman. 
= an old partridge, an old duck; 
hen of a covey. = a court-card. 
STARODAWNIE, adv. in old 
times, in times of yore, of old. 
STARODAWNOŚĆ, ści, S. f. 
remote antiquity. - posągu, the 
antiquity of a statue. 
STARODAWNY, A, E, ancient, 
antique. 
STAROLETNI, A, ie, stricken 
in years. 
STAROPOLSKI, a , ie , of the 
ancient Poles. -ie obyczaje, the 
manners of the ancient Poles. Po 
staropolska, after the fashion of 
the ancient Poles. 
STAROPOLSKOŚĆ, ści,STARO- 
POLSZCZYZNA, Y, s. f. the man- 
ners, language, customs of old 
Poland. 
STAROŚĆ, ści, s. f. old age. 
Dożyć, doczekać później -ści, to 
reach old age, the extremity of old 
age. Umrzeć ze -ści, to die with 
age, of old age. Starość niera- 
dość, prov. old age has no joys, no 
pleasures; oldage is hard to bear. 
STAROŚGIANKA,!, s.f.daughter 
of a Starost. 
STAROŚCIC, k, s. m. son of a 
Starost. 
STAROŚCINA , Y, S. f. wife of a 
Starost. 
STAROŚCIŃSKI, A, IE, of a 
Starost. 
STAROSTA, Y, S. m. (formerly a 
nobleman holding an estate of the 
Crown, with or without jurisdic- 
tion), Śtarost. 
STAROSTWO, A , s. n. dignity 
of a Starost. = an estate which he 
holds of the Crown. = collect, the 
Starost and his wife. 
STAROŚWIECZYZNA', y , s.f. 
old manners, old fashion, old fur- 
niture, etc. 
STAROŚWIECKI, a, ie, old- 
fashioned, antiquated. Po staro- 
świecku, after the old fashion. 
STAROŚWIECKOŚĆ , ści, s. f. 
old fashion, antiquated manners. . 
STAROWIERCA, y,s. m. one 
adhering to the old doctrine; a Jew. 
STAROWIERNY, A,E, adhering 
to the old doctrine. 
STAROWIERSTWO, A, S. n. 
adherence to the old doctrine. 
STAROWINA, y, and dim. STA- 
ROWINKA, i, s. m. and f. a good 
old man. = a good old woman. 
STAROWNIE, adv. with much 
care. 
STAROWNOŚĆ, ści, s. f. care- 
lulness, industry. 
STAROWNY, a, e, careful, 
painstaking, laborious, industrious. 
STAROZAKONNY, a, e , of the 
old covenant. STAROZAKONNY, 
355 STA 
IGO, s. m. a man of the old covenant, 
a Jew. 
STAROŻYTNIK , k, s. m. anti- 
quary. 
STAROŻYTNOŚĆ, ści, s. f. an- 
tiquity. Najodleglejsza -, the 
highest, the remotest antiquity. - 
ludu, rodu, domu, the antiquity of 
a people, of a family. Bohatyro- 
wie, mędrcy -ści, the heroes, the 
sages of antiquity. = Starożytno- 
ści greckie, rzymskie, Greek, 
Roman antiquities. 
STAROŻYTNY, A, E, ancient, 
antique. - a Grecya, -y Rzym, 
ancient Greece, ancient Rome.STA- 
ROŻYTNI, s. pl. the ancients. 
Dzieła -nych, the works of the 
ancients. 
STARSZEŃSTWO, k , s. n. 
eldership, seniority, birth-right. 
Podług -toa, according to their 
seniority. 
STARSZY, A, E, (comp, of STA- 
RY, superl. NAJSTARSZY), older. 
Jestem -y od ciebie, I am older 
than you. = elder. Jego -a sio- 
stra, his elder sister. Najstarszy 
brat, najstarsza córka, the eldest 
brother, the eldest daughter. = 
senior, superior in rank. Panna 
starsza, a senior in a convent of 
nuns. Starsi, our betters. 
STARSZYNA, STARSZYZNA, 
Y. s.f. coil, elders, chiefs, officers. 
Żółnierze dobrzy, ale starszy- 
zna tchórze,the soldiers are good, 
but the officers are sad cowards. Ze- 
brała się tam cala -, all the su- 
perior officers have met there. 
STARTY, A, e, wiped away, 
rubbed clean. = bruised, tritu- 
rated, ground, pounded.-y na 
proch, reduced to powder. - worn. 
STARUCH, A, S. m. an old man. 
STARUCHA, v, s. f. an old wo- 
man. =-jvulg. bottom, buttocks. 
STARUNEK, nku , s. m. care. 
STARUSZEK, szka, s.m. a little 
old man. Miły, wesoły , an 
amiable, brisk old man. 
STARUSZKA, i, s.f. a little old 
woman. Rzezka, żwawa -, a 
little dapper old woman. 
STARUSZKO WATY, a, E, old- 
iśh, somewhat old , elderly. 
STARY, a, e, old. -y człowiek, 
and old man. -a kobieta, an old 
woman. -y koń, -e drzewo, an 
old horse, an old tree. -y dom, 
-e suknie, an old house, an old 
suit of clothes. - y wyraz , an old 
word. PO STAREMU, after the old 
manner; as it always used to be. 
STARZEC, rca , s. m. an old 
man. Szanowny, zacny, szłache- 
tny -', a venerable old man. - 
zgrzybiały, a decrepite old man. 
1 STARZEĆ (SIĘ), rzeję , v. imp. 
ZESTARZEĆ (SIĘ), rzeję, v. perf. 
to grow old. 
STARZYZNA, y, s.f. old cast 
off clothes, old furniture, etc. 
STATECZEK, czka , s. m. dim, 
a little boat. 
STATECZNIE, adv. steadily, 
constantly.= prudently, discreetly. 
356 
STA 
STATECZNOŚĆ, ścr, 8. f. stead- 
iness, constancy.good or proper 
behaviour; orderly, regular life. =- 
prudence,discretion, sedateness. 
STATECZNY, a, e, steady, con- 
stant. *= orderly, regular. «= pru- 
dent , discreet , sedate , staid , 
sober. 
STATEK, tko, S. m. vessel, 
ship, craft. -parowy, steam-boat. 
- Kupu*ckt,amerchantship,a mer- 
chant man. - wojenny, a ship of 
war, man of war. - przewozowy, 
a transport. - rybacki, a fishing 
boat. = vessel, vat, tub. ■= Statki 
kuchenne, kitchen utensils or fur- 
niture. = regular life, good conduct, 
good behaviour. 
STATKOWAĆ, koję, v.n. to be 
quiet. Statkuj I be quiet! come 
now, none of your nonsense. Nie 
może -, he can't be quiet, he 
must always be stirring. = Żołą- 
dek mi me statkuje, my stomach Is 
disordered. Głowami nie statkuje, 
I have often a head-ache. Pogoda 
nie statkuje, the weather is un- 
settled , is changeable. «= ftg. to 
lead a regular life, to behave well. 
STATUA, 01, f. statue. 
STATUT, v, s.m. statute, col- 
lection of laws. Statut W. X. Li-* 
tewskiego or Statut Litewski, the 
collection of laws of the grand Du- 
chy of Lithuania. 
STATYKA , 1, 8. f. statics. 
STATYSTA, v, 8. m. statesman, 
politician. 
STATYSTYCZNY, A, B, statisti- 
cal , statistic. 
STATYSTYKA, 1, s.f. (a statis- 
tical account of a country), statis- 
tics. 
STAW, u, s.m. joint, articula- 
tion. = pond. Podług stawu gro- 
bla, prov. you must cut your coat 
according to your cloth. 
STAWAĆ, staję, v. n. imp. and 
freq. STANĄĆ, nę, v, perf. to 
stand upright,to stop, to pause.Sfa- 
wać po drodze, to stop on the 
road. Stanąć gdz'3 gospodą, to 
take up lodgings, stanąć gdzie na 
nocleg, na popas, to put up at an 
inn. Stanął pod Złotem Słońcem, 
he put up at the Golden Sun. Sta- 
nął w domu swego przyjaciela, 
he alighted at the house of one of 
his friends. Kazał stanąć wozo- 
wi , he commanded the chariot to 
stand still. Kareta stanęła przed 
domem, the carriage drove up to 
the door. Mój zegarek stanął, my 
watch stopt. Rzeka stanęła, me 
river is frozen up. = to appear, 10 
make one's appearance. Stanąć 
pod chorągwią, to join one's re- 
giment. Stanąć pod czyją chorą- 
gwią, fig. to embrace the cause of 
a person, to stand by him. Stanąć 
przed sądem, to stand to one s 
trial, to come or appear before the 
court. Stawać w sądach, w spra- 
wach , to plead at the bar, to be 
an advocate, a lawyer, a barrister. 
Nie stanąć w sądzie, to suffer a 
default, not to appear in court. 
STA 
V 
Stanąć na czele wojska , to pot 
one's self at the bead of an army. 
Łzy mu stanęły to oczach, the 
tears stood in his eyes. «=• to react, 
to get to a place, to come, to arrives 
Nie staniemy w Warszawie zn 
dnia, we shall not be able to reach 
Warsaw by day-light. Gdyśmy sta- 
nch o dwie mite od fizymu, when 
we got within two miles of Rome. 
- to rise. Stawać, stanąć dęba, 
to rise or stand upon the two hind* 
feet. Aż mu włosy na głowie sta- 
nęły, that made his hair stand on 
end =» to appear or present one's 
self. Stanąć komu na zawadzie i 
to stand or lie in one's way. Sta- 
nąć komu przed oczami, to ap- 
pear before one's eyes. Stanąć ko* 
mu ńa myśli, tą present one s self 
to one's mind, to rush upon one'S 
recollection. = to be concluded , 
enacted. Stanął pokój, a peace 
was concluded. Stanęła umowa j 
zgoda, the terms were agreed 
upon, they came to an agreement. 
Sunęło prawo , a law has been 
enacted or made. Stanął wyrok, 
the sentence was passed. =» to be 
decided, determined. Na czem 
stanęło? what has been decided 
upon? Na niczem stanęło, nothing 
has been decided, they 'could 
not come to any resolution, agree- 
ment , etc. = v. impers. to last, 
to continue unconsumed. Dopóki 
stanie żywności, as long as the 
provisions last. Wiedział kapitan 
że mu nie stanie wody na tydzień 
na statku, the captain knew he 
had not water on board to last a 
week. Dopóki mi życia stanie, as 
long as I have life, as I live'. Nie 
staje czegoś, something is want- 
ing. Dwieście ludzi nie staje z te- 
go pułku, two hundred men of 
that regiment are Imissing. = STA- 
WAĆ SIĘ, STAĆ SIĘ, to happen, 
to come to pass. Co się stało, 
nie odstanie, what once is done, 
cannot be undone. Wszystko się 
stało jakem ci przepowiedział, 
every thing happened as 1 had fore- 
told you. Nic się złego nie stalo, 
there is no harm done. = to be- 
come , to grow. Co się z nim sta- 
nie? what will become of him* 
Słowo stało się ciałem i mieszka' 
ło między nami, Word become 
flesh and dwelt among us. Niech 
się stanie wola twoja, thy will be 
done. Stać się bogatym , to grow 
rich. Codzieństawaćsię lepszym, 
to grow better every day, see ZO- 
STAWAĆ. 
STAWIAĆ, am, STAWIĆ, wię, 
v. imp. to set, to put, toplace 
(upright, standing). Stawiać gar- 
nek przy ogniu, na ogniu, to put 
on the pot. - klatkę na stole, 
to put a cage on the table. - war- 
ty, to set sentinels. - sidła, sieci, 
to lay snares, to set nets. = to. 
bring in, to produce. Stawić 
świadków, to bring in (forth), to 
produce witnesses. - kogo przed 
sąd, to l>ring one to his trial, ot ST? 
bring forth a prisoner. - to set, 
to apply. Stawiać bańki, to cup. 
- pijawki, tosetorapply lećches. 
= to raise, to rear, to erect. 
Stawiać dom, budynek, to build a 
house, to erect an edifice. - po- 
mnik , to raise a monument = 
Stawiać na loteryą, to put in the 
lottery, to buy a lottery ticket - 
na kartę, stawić piątkę, to stake, 
to lay down one's stake. - zakład, 
to lay a wager. = Stawić komu 
czoło, to make head against one, 
to make a stand. -pole, to offer 
battle,togivebattle.=STAWIĆSIĘ 
gdzie, to make one's appearance, 
to come, to arrive. - w sądzie, 
to appear before the court. - na 
godzinę, to come at the appointed 
hour. - na słowo, to stand to 
one's word, to keep one's word. = 
Stawić się komu mężnie, odwa- 
żnie , to wait for one without flin- 
ching , to fight obstinately, to be- 
have gallantly. - komu hardo, zu- 
chivale, to dare or beard one, to 
bid him defiance. 
STAWIDŁO, A, s.n. a flood- 
gate or water-gate, hatch. = grate 
of a pond. 
STAWISKO, A, s.n. intens. form 
óf STAW, a dried up pond.=a large 
slimy pond , a marshy ground. 
STAWKA,i, s.f. stake (at play). 
STAWOWATY, A, e, articulated, 
jointed. 
STAWOWY, a,e, of the joints. 
Ból -y, a pain in the joints. = 
and STAWNY, of a pond. Woda 
stawowa, the water of a pond. 
STEBNÓWAĆ, nuję, v. imp. to 
backstitch. 
STEBNOWANIE, A, s.n. back- 
stitch. 
STĘCHLINA, STĘCHLIZNA, v, 
A. f. STĘCHŁOŚć, ści, A. f. a fusty 
or musty smell, fustiness, musti- 
ness. Stęchlizną to czuć, it has a 
musty or fusty smell. 
STĘCHŁY, a, e, fusty, musty. 
STĘCHNĄĆ,nę, v.n.perf. to 
grow fusty or musty. 
STEK, u, s.m. sink, drain, 
common sewer, see ŚCIEK. = re- 
ceptacle. Dom ten jest stekiem 
złodziejów, łotrów, oszustów, 
this house is a receptacle for or a 
nest, den, lurking-hole of thieves 
shop-lifters, pickpockets, sharpers, 
etc. = set, gang, band, crew. - 
zbójców, a band of robbers. = a 
promiscuous multitude of people. 
Stekpospólstwa,mob, rabble.Stek 
cudzoziemców, an immense con- 
course of foreigners. 
STĘK ,y,s.m. groan. 
STĘKAĆ, am, v. n. to groan, to 
complain, to moan. STĘKNĄĆ, nę, 
v. inst. to utter but one groan. Stę- 
kać z bolu, to groan with bodily 
pain. Stękać pod jarzmem, fig. 
to groan under the yoke. 
STĘKANIE, A, a. n. groaning. 
STĘKNIĘCIE, STĘKNIENIE, A, 
A. n. a single groan. 
STELMACH, a , s. m. wheel- . 
Wright, cart-wright. I 
ST? 
, STELMACHOWA, EJ, S. f. wife 
of a wheel-wright. 
STEMPEL, PLA,s.m.SZTENFEL, 
the sucker (of a pump).=a gunstick, 
a ramrod.=a stamp or die to stamp 
■ money. Stempel hiszpański, an- 
gielski , the Spanish, the English 
: stamp or coinage. = the silver- 
• smith's stamp. Naczynia stołowe 
ze stemplem paryzkim, plate 
marked with the Paris stamp. = (a 
mark set upon judicial papers, etc.), 
stamp. = Stempel pocztowy, post- 
office stamp. 
STEMPLOWAĆ, luję, v.imp, to 
stamp. - papier, pieniądze, to- 
wary, to stamp paper, money, 
goods. 
STEMPLOWY, a , e , of the 
stamp. Papier - y, a stamp , 
stamped, stamp paper. 
STEP, u, s. m. (an extensive 
tract of land, mostly level, destitute 
of trees, and covered with tall 
coarse grass), prairy, savanna. 
STĘP, u, s. m. (in the abl. case 
it is also fem. STĘPA), the pace or 
pacing of a horse. Ten koń dobrze 
idzie stępą, ma dobrego stępa, a 
horse that paces or walks well. Ru- 
szyć stępą, zacząć jechać stępą, 
to make a horse pace. 
STĘPA, y, s. f. stamping-mill. 
= wooden mortar (among paper- 
makers). = fuller's-mill. 
STĘPAK, a, s.m. a pacing horse, 
pacer. 
STĘPEL, see STEMPEL. 
STĘPIAŁY, a, E, blunted. 
STĘPIĆ, STĘPIEĆ, see TĘ- 
PIĆ, etc. 
STĘPIONY, A, e , blunted, fig. 
Umysł -y, a blunt or dull mind. 
Zmysły -e, deadened senses. 
STĘPOR, v, s. m. pestle. = the 
part of a pump-barrel below the 
piston. = fig. fam. STĘPORY, 
long shanks. 
STĘPOWAĆ, puję , v. imp. su- 
kno , to take off the gloss of cloth, 
to damp cloth. Stępowano sukno, 
cloth with the gloss off, cloth that 
has been damped. 
STĘPOWANIE, A, A. n. unglos- 
sing. 
STER, ST YR, u, s. m. rudder, 
helm, see RUDEL, - fig. direction, 
conduct, guidance. Trzymać ster 
rządu, być u steru rządu, to sit 
at the helm, to govern a state. 
STERCZEĆ, czę , v. n. to stick 
out, to protrude, to jut out. 
STERNICTWO, A, s.n. steerage, 
piloting or steering of a ship; fig. 
conduct, guidance, management. 
STERNICZY, a, e, of a steers- 
man, of a pilot. 
STERNIK, a, s. m. steersman, 
pilot; fig. one who sits at the helm, 
director, manager. 
STEROWAĆ, ruję, v. imp. to 
steer. - okręt, to steer a ship. 
STERÓWKA, i, s.f. the strongest 
feather in the tail of a bird. 
STEROWY, a, e, of the rudder, i 
Pióro -e, see STERÓWKA. 
STĘSKNIĆ SIĘ, nię się, v.perf. 1 
STO 
do kogo, to pine away with grief 
for not seeing one, to long ardent- 
ly to see him again, see TĘSKNIĆ. 
STĘŻAŁY, a,e, hardened, grown 
hard, stiff. =curded, curdled, clot- 
ted. 
. STĘŻEĆ, STĘŻYĆ, see TĘ- 
ŻEĆ, etc. 
STŁOCZYĆ, czę, v.perf. to hurt, 
injurę or destroy by treading upon.- 
= to compress, to bring into a nar- 
rower compass by thrusting in or 
cramming together.-SIĘ, to crowd 
or throng together, see TŁOCZYĆ 
SIĘ. 
STŁUC, ukę, v.perf. to break to 
pieces. - szklankę, zwierciadło, 
to break a glass, a mirror.- sobie 
głowę, to knock one's head. - so- 
bie ramię, to bruise one's arm. - 
SIĘ, to break (like a glass, a mir- 
ror, etc.). 
STŁUCZENIE, a, s.n. break, 
breaking. = a bruise, a mark black 
and blue, contusion. 
STŁUCZONY, a, e, broken to 
pieces. Szyba -a, a broken pane. 
= bruised, black and blue, con- 
tused. 
STŁUMIĆ, see TŁUMIĆ. 
STŁUMIONY, a, e, stifled, 
smothered. 
STO, u, and a, cardin. (followed 
by the gen.), hundred. Sto osób, 
koni, a hundred people, a hundred 
horses. Stami, in hundreds, by 
hundreds. 
STOCZEK, czka, s.m. small wax 
taper. 
STOCZONY, A, e , rolled downt 
= Stoczony od robactwa, worm- 
eaten. -y wrzodami, eaten up 
with ulcers. 
STOCZYĆ, see STACZAĆ. 
STOCZ YŚCIE, STOCZYSTO, 
adv. slopingly, see POTOCZYSTY. 
STOCZYSTOŚĆ, ści, s. f. slope* 
ness, sloping, declivity, rapid des- 
cent. 
STOCZYSTY, a, e, slope, slop- 
ing, shelving down. 
STODOŁA, y, s. f. barn. 
STOG, ogu , s. m. siana, hay- 
rick. - zboża, a stack of corn. 
STOJĄCY, a,e,standing,upright, 
on end erect. 
STOJĄCZKA, i, s.f. upright pos- 
ture. Na stojączkę, w stojącżki 
co układać, stawiać, to set a thing 
upright. 
STOICKI, a, IE, stoical, stole! 
STOICYZM, u, s. m. stoicism;. 
STOIK, a, s. m. pl. STOICY, 
stoic philosopher. 
STOK, u, s. m. fountain. 
STOKFISZ, a , s. m. cod, cod- 
fish. 
STOKŁOS, u, s.m. STOKŁOSA * 
Y, s.f. brome-grass. 
STOKROĆ, adv. a hundred 
times. 
STOKROĆ, ci, J. f. (a flower) , 
daisy. 
STOKROTNIE, adv. a hundred 
times, hundredfold. 
STOKROTNY, a,b, hundred- 
fold. 
357 STO 
STÓŁ, ołu, s. m. table. Usiąść 
do stołu, to sit at table, to sit down 
to table. Wstać od stołu, to rise 
from table. Przypuścić kogo do 
swego stołu, to snare one's table, 
board with any one. Trzymać o- 
twdrty stół, to keep an open table 
or an open house. = board, fare, 
food. Płaci tyle za stół, he pays 
so much for board. 
STOLA, Y, STOLNIA , Hi, «. f. 
(with miners), gallery. 
STOLARCZYK, a, s.m. journey- 
man joiner, joiner's mate. 
STOLARKA, i, s. f. wife of a 
joiner. = joinery. 
STOLARNIA, hi, s. f. a joiner's 
shop. 
STOLARSKI, A, IE, of a joiner. 
-a robota, joiner's work. Klej -i, 
joiner's glue. 
STOLARSTWO, A, s.n. joinery. 
STOLARZ, a, s. m. joiner. 
STOLARZOWA, ej, s. f. wife of 
a joiner. 
STOLEC, lca, s.m. Archit. foot 
or stand, pedestal, socle. = close- 
stool. Iść na -, to go to stool. = 
lcu, a stool or evacuation of the 
body. Miał dwa lub trzy stolce, 
he has had two or three stools. - 
anus, fundament. 
STOLECIE, STULECIE, A, s. n. 
a hundred years, a century. 
STOŁECZEK, czka , s. m. dim. 
of STOŁEK, foot-stool. 
STOŁECZNY, a,e, capital. Mia- 
sto -e, a capital town. 
STOŁEK, łka, s.m. a joint-stool, 
a stool. 
STOLETNI, A, e, a hundred 
J ears old, centennial. - secular. 
grzyska -ie, the secular games 
of the ancients. 
STOLICA s.f. a capital city, 
the capital.- apostolska, the holy 
see, the Roman see. 
STOLICZEK, czka, STOLIK, A, 
s. m. dim. of STÓŁ, a little table. 
Stolik mierniczy, circumferentor. 
STOLISTNY, STULISTNY, A, 
E, centifolious. 
STOLNICA, Y, s.f. kitchen table, 
dresser, a board on which paste is 
spread with a roller. 
STOLNIK, a, 5. m. Hist, of 
Poland, carver, pantier. Stolnik 
W. Koronny, the master of the 
pantry to his majesty. 
STOLNIKOSTWO, A, s.n. the 
office of a pantier. = the pantier 
and his wife. 
STOLNIKOWA, ej, s. f. wife of 
a pantier. 
ST0LNIK0W1CZ, A, s.m. son 
of a pantier. 
STONIKÓWNA, y, s.f. daughter 
of a pantier. 
STOŁOWAĆ, łuję , v. imp. to 
board. - SIĘ, to board. Gdzte się 
stołujesz? where do you board? 
Stołuje się u mnie, he boards at 
my house. 
STOŁOWE, ego, s. n. board- 
wages. 
STOŁOWNIK, A, s. m. boarder. 
STOŁOWY, a, e, of a table. Izba 
358 
STO 
- a, eating-room. Wino-e, table- 
wine. Głupi jak-e nogi, fig. he is 
a goose, a blockhead. 
STONOSÓB , adv. hundredfold. 
STONÓG, oga, s. m. (an insect), 
centiped, palmer-worm. 
STONOGOWIEC, wca, s. m. (a 
plant), miltwort, spleen wort, asple- 
nion. 
STOOCZNY, STOOKI, a, e, 
having hundred eyes. 
STOPA, Y, s. f. the sole of the 
foot. = foot Od stóp do głów, 
from top to toe. Uzbrojony od stóp 
do głów, armed cap-a-pie or from 
head to foot. Stopa tam moja nie 
postanie, I will never set my foot 
there. U stóp gór,' at the foot of 
the mountains. = (a measure con- 
taining twelve inches), foot. Mur 
wysoki na dwadzieścia stóp, a 
wall twenty feet high. Stopa kwa- 
dratowa, foot square. = Stopa 
mennicza, standard of coin.=ftg. 
footing, state. Być z kim na dobrej 
stopie, to live with one on a friendly 
footing. Żyć na wielką stopę, to 
keep house in a splendid style. 
STOPIĆ, see TOPIĆ. 
STOPIEŃ, psia, s. m. step. - u 
powozu, step of a coach. Stopnie 
amfiteatru, seats or benches raised 
over one another in an amphi- 
theatre. = Geom. Astr, and Geogr. 
degree. - długości, szerokości, a 
degree of longitude or of latitude. 
- Phys, degree.- ciepła,.zimna, 
a degree of heat or cold. = degree 
of lineage. Pokrewieństwo w dru- 
gim, w trzecim stopniu, relation- 
ship in the second or third degree. 
= Gram, degree of comparison. = 
grade, rank, degree. Otrzymać 
stopień w uniwersytecie, to take 
one's degrees in a university. - 
porucznika, kapitana, the grade 
or rank of a lieutenant, of a cap- 
tain. = degree, pitch. Do tego sto- 
epnia, to such a degree. W wyso- 
kim stopniu, in a high degree, 
eminently. Najwyższy - sławy, 
the highest pitch of glory. Natrę- 
tny do najwyższego stopnia, he 
is to the last degree impertinent. 
Stopniami, by degrees, gradually. 
STOPKA, i, s.f. dim. of STOPA, 
which see. - tkacka, tokarska, 
the tread or treadle of a loom, of a 
lathe. - (a plant), bird's-foot. 
STOPNIAŁY, A, e, melted, dis- 
solved. , 
STOPNIEĆ, see TOPNIEĆ. 
STOPNIOWAĆ, uję , v. imp. to 
graduate or mark with degrees. = 
to increase gradually. = Gram, to 
form the comparative and superla- 
tive degrees. 
STOPNIOWANIE, A, 8. n. gra- 
duation , gradation. = Gram. de- 
grees of comparison. 
STOPNIOWO, adv. by degrees, 
gradually. 
STOPNIOWY, a, e, gradual. 
STORC, see SZTORC. 
STORCZYĆ, czę, v.imp. to raise 
or set up, to bristle. - uszy, to 
prick up one's ears. 
STO 
STORCZYK, a , s.m. (a plant), 
military orchis. 
. STOS, o, s.m. pile, heap. Stos 
książek, drew, a pile of books, of 
wood.- kamieni, a heap of stones. 
- Stos Wolty, Voltaic pile. = a 
funeral pl'., p yre. 
STOSOWAĆ, suję, v. imp. to 
adapt, to apply, to fit, to suit, to 
conform, see ZASTOSOWAĆ, 
PRZYSTOSOWAĆ. On to do cie- 
bie stosuje, bis discourse regards 
or applies to none but you. - SIĘ 
do czego, to conform to a thing.- 
się do okoliczności, do czasu, to 
conform to circumstances, to ac- 
commodate one's self to the times. 
- się do woli bożej, to conform 
one's self to the will of God. - się 
do czyjego gustu, lub zdania, to 
give into one's taste, liking or sen- 
timent, to comply with or conform 
to it. Stosujemy się do wszystkich, 
we suit ali sorts of people. On się 
do wszystkiego stosuje, he uses 
himself to every thing, he makes 
shift with any thing. = się do 
czego, to have a reference to a 
thing. 
STOSOWANY, a , e , kapelusz, 
a three-cornered hat. 
STOSOWNIE, adv. according 
to,agreeably, suitably,conformably, 
up to. Działają - do swych za- 
sad, they act up to their principles. 
Żyć - do swego stanu, to live 
conformably to or according to 
one's station - odpowiedzieć, to 
return a suitable answer. 
STOSOWNOŚĆ, śct, s. f. con- 
formity , suitableness, fitness, just 
proportion. 
STOSOWNY, a, e, fit, suitable, 
proper, seasonable. 
STOSTOPNIOWY, a, e, con- 
sisting of or divided into hundred 
degrees. Termometr -y, a centi- 
grade thermometer. 
STOSUNEK, nku, s. m. propor- 
tion, relation, reference. -jednej 
rzeczy do drugiej, the relation of 
one- thing to another. = Math. 
ratio,. proportion. - jeometry- 
czny, arytmetyczny, geometrical, 
arithmetical ratio or proportion. 
W stosunku do, in proportion to; 
in comparison, relatively. Ziemia 
jest mala w stosunku do słońca, 
the earth is small in comparison 
with the sun or when compared to 
the sun. = intercourse, communi- 
cation, commerce. Stosunki towa- 
rzyskie, stosunki' przyjaźni, in- 
tercourse of life, friendly inter- 
course. Stosunki handlowe, com- 
mercial intercourse. Przerwał 
z niemi wszelkie stosunki, he has 
broken off all intercourse with 
those people. Nie miałem z nim 
nigdy żadnych stosunków,! never 
had any intercourse with the man. 
STOSUNKOWO, adv. in pro- 
portion to, relatively; regard being 
had to proportion, all proper al- 
lowance being made. 
STOSUNKOWY, A, E, pronor- 
tional; relative. STR 
STOWARZYSZAĆ, am, v. imp, 
STOWARZYSZYĆ, szę, v.perf. to 
join people into a society, to bring 
them together in order to form a 
society. -SIĘ, to enter into a so- 
ciety or partnership. - się z kirn, 
to join with one in an undertaking. 
STOWARZYSZENIE, A, s. n. 
association, partnership, fellowship, 
society. 
STOŻEK, żka , s. m. dim. of 
STÓG, which see. 
STRĄCAĆ, am , v. imp. STRĄ- 
CIĆ , cę , v. perf. to hurl down. 
Strącić kogo tv przepaść, to hurl 
one down or headlong into a pre- 
cipice. Strącić komu głowę, to cut 
off one's head. Strącić kogo z tro- 
nu, fig. to precipitate or drive one 
from the throne. 
STRĄCENIE, a , s. n. the act of 
hurling down. 
STRACENIE,a, s.n. act of losing. 
- winowajcy, the execution of a' 
criminal. Skazany na -, con- 
demned to death. Zaprowadzony 
na -, led to the place of execu- 
tion. = losing, loss. 
STRACH, u, s. m. fright, dread, 
terror. Drżeć ze strachu, to trem- 
ble for or with fear, to shake with 
fright. Zbladnąć ze strachu, to 
grow pale with dread, to be appal- 
led. Umierać ze strachu, to die 
with fear, to be appalled. Umierać 
ze strachu, to die with fear, to be 
frightened to death. Być w okro- 
pnym strachu, to be in great fear. 
Nabawić kogo strachu, napędzić 
komu strachu , to frighten one out 
of his wits, to fright one to death, 
to put him in fright. Przejmować 
kogo strachem, to strike terror into 
one. Roznosić wszędzie strach, 
to carry or spread terror or con- 
sternation every where. Zdjęty, 
przejęty strachem, seized with ter- 
ror, struckwith dread. Ochłonąć 
ze strachu, to recover from fright. 
Strach ma wielkie oczy,prov. fear 
makes danger greater than it is. - 
Aż strach, adv. frightfully, dread- 
fully, terribly. Brzydka aż strach, 
she is frightfully ugly, she is a fright. 
Łże aż strach, he lies egregiously, 
confoundedly.- (followed by the in- 
finitive),Aż strach wspomnieć, po- 
myśleć o tern, it makes one shudder 
to think of it. Aż strach patrzeć na 
to, that is frightful to look at. 
STRACH, A, s. m. scarecrow. 
Postawić stracha w ogrodzie, 
w konopiach, to set up a scarecrow 
in a garden, In a hemp-field, see 
STRASZYDŁO. = ghost, spectre, 
spirit. Bać się strachów, to be 
afraid of ghosts. Są, chodzą stra- 
chy w tym domu, a spirit walks in 
this house, this house is haunted, 
see UPIOR. 
STRACHAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
to take fright, to startle. - byle 
czego, lada czego, to take fright 
or startle at a trifle. 
STRACIĆ, cę , v. perf. to lose, 
złoczyńcę, to execute a malefactor. 
- co, to lose a thing, see TRACIĆ. 
STR 
STRACONY, A, E, executed , 
hanged, beheaded. = lost. Mieć 
kogo za straconego, co za stra- 
cone, to give one or a thing for 
lost. Mieć się za straconego, to 
give one's self for lost. Wszystko 
stracone, all is lost. 
STRĄCONY, a, e, hurled down. 
-y z tronu, driven from the 
throne. 
STRĄCZASTY, A, E, coddy, 
husky, hully, shelly; Bot. siliquose. 
STRĄCZEK, czka , s. m. cod , 
pod, nusk, hull, shell; Bot. siliqua. 
STRADAĆ, sec POSTRADAĆ. 
STRAF, SZTRAF, o, * m. fine, 
mulct, amercement. 
STRAGAN, a, s. m. stall, huck- 
ster's stand. 
STRĄK, STRĄKOWATY, see 
STRĄCZEK,STRĄCZASTY. 
STRĄKOWACIEĆ, cieję, v. n. 
to bear cods, husks. 
STRAPIĆ, see TRAPIĆ. 
STRAPIENIE, a , s. n. grief, af- 
Citcion, tribulation, distress. 
STRAPIONY, a, e, grieved, af- 
flicted, distressed, woe begone, dis- 
consolate. 
STRASZLIWIE, STRASZNIE, 
adv. dreadfully, awfully, frightful- 
ly, terribly. 
STRĄSZLIWOŚĆ, STRA- 
SZNOŚć, ści, s.f. dreadfulness, 
awfulness, frightfulness, terrible- 
ness. 
STRASZLIWY, STRASZNY, a , 
e, dreadful, awful, frightful, ter- 
rible. 
STRASZNO adv. (jest),it is dread- 
ful. Aż straszno wspomnieć, po- 
myśleć, it makes one shudder to 
think of it. Az straszno patrzeć, 
that is frightful to look at. 
STRASZYĆ, szę, v.imp. to fright, 
to frighten, to terrify. - Stra- 
szy w tym domu, this house is 
haunted. 
STRASZYDŁO, A, s.n. scare- 
crow, bugbear. 
STRATA, v, s.f. loss, forfeiture. 
STRATNIE, adv. prodigally, 
lavishly. 
STRATNOŚĆ, ścr, 3. f. prodiga- 
lity, lavishness, profusion. 
STRATNY, A, e , wasteful, pro- 
digal, lavish. 
STRATOWAĆ, see TRATO- 
WAĆ. 
STRAWA, y, s.f. food, fare, 
..victuals. 
STRAWIĆ, STRAWIENIE, see 
TRAWIĆ, etc. 
STRAWNE, ego , s. n. board- 
wages. 
STRAWNOŚĆ, ści, s. f. (żo- 
łądka) , the power to cause di- 
gestion. - pożywienia, digestibi- 
lity. 
STRAWNY, A, e , digestive, di- 
gestible. -y żołądek, a good stom- 
ach. Mieć strawny żołądek, fig. 
to bear, to brook, to put up with], 
to suffer, to digest. 
STRAWOWAĆ, wuję, v.imp. to 
board. - SIĘ, to board. 
STRAŻ, y, s. f. keeping, defence, 
STR 
guard, watch; custody. Straż odby- 
wać,to be upon guard.Stać na stra- 
ży, to mount guard. Wztąść pod 
straz, to take into custody. Pod 
straż oddać, to commit to custody. 
Pod strażą trzymać,to keep in cus- 
tody. = sentinel, sentry. Rozsta- 
wiać straże, to set sentinels. Zmie- 
nić straże, to relieve guard, ward, 
watch. = Straż narodowa, na- 
tional guard. Straż nocna, night- 
watch. Straż królewska, przybo- 
czna, life-guard. Przednia straż, 
van-guard, van. Tylna straż, 
rear - guard , rear. = watching, 
charge, care. Mieć co pod swoją 
strażą, to have in one's keeping 
or charge. Poruczyć komu straż 
czego, to commit to one's keeping. 
Powierzył mu straż swych skar- 
bów, he has entrusted him with 
the keeping of his treasures. Straż 
granicy jest poruczona temu od- 
azialowi wojska, the keeping of 
the frontiers is left to this body of 
troops. 
STRAŻNICA, y, s.f. watchtower. 
= fig. bulwark. Jedność pomię- 
dzy obywatelami jest najlepszą 
-ą państwa, union among the ci- 
tizens is the surest bulwark of the 
state. 
STRAŻNICZKA, i, s.f. wife of a 
custom-house officer.=fig. keeper, 
guardian. Izba, - praw i sowbód 
naszych, parliament is the guar- 
dian of our rights and liberties. 
STRAŻNIK , a , s. m. warden, 
keeper. - celny, landwaiter, cus- 
tom house officer. - Hist, of Po- 
land. Strażnik wielki koronny, a 
general, commander of the van- 
guard. 
STRĘCZENIE, a, s.n. komu ko- 
go, czego, the act of recommending 
one to a person, of procuring him a 
thing. 
STRĘCZYĆ, czę , v. imp. komu 
kogo, co, to recommend one to a 
person, to procure him a thing or 
to help him to it, see RAIĆ. 
STRĘCZYCIEL, a , s. m. fem. 
STRĘCZYCIELKA, recommender, 
a she procurer. 
STREFA ,t,s.f. zone, region, 
tract of land. Dwie strefy umiar- 
kowane, the two temperate zones. 
Dwie strefy zimne, the two frigid 
zones. Strefa gorąca, the torrid 
zone. 
STROFA, y, s. f. stanza. 
STROFOWAĆ, fuję, v. imp. tc 
rebuke, to reprove, to reprimand,' 
STROFOWANIE, v,s.n. rebuke, 
reproof, reprehension. 
STRÓJ, >OJW, s. m. dress, attire 
apparel. = STROJE, pl. dresses,: 
Przedawać stroje, to sell dresses. 
= Music, tune. Strój trzymać, tó 
be In tune. Strój jest za wysokii 
the instrument is tuned too high. 
way, manner, guise,humour.Kaidy 
kiep swoim strojem, prov. every 
body after his own way, accord- 
ing to his humour, as he likes. =» 
Bobrowy strój, castoreum. 
STROIĆ, ję, v. imp. to adorn,' 
359 STR 
to attire, to set off, to deck. = in- 
strument, to tune a musical in- 
strument. = Fig. Stroić żarciki, 
to break jests, to crack jokes, to 
banter. - minki, to cut faces, to 
make wry faces, to make mouths. 
-figle, to play tricks. - śmie- 
szki , to tittle, to giggle. - SIĘ, to 
dress with allected nicety. 
STROIK, A, s. tn. a woman's 
head-dress. 
STROJNIŚ, su, s. m. beau, 
dandy, fop. , . 
STROJNOŚĆ, ści, s. f. affected 
nicety in dress, finery, foppery; 
quaint ornaments. 
STROJNY, A, e , dressed with 
affected nicety, decked up, adorned. 
STROKATY, see SROKATY, 
PSTROKATY. 
STROMY, a , e , steep, prece- 
pitous. 
STRONA, y, s. f. side Z tej stro- 
ny Wisły, on this side the Vistula. 
Z tamtej strony Wisły, on the 
other side of the Vistula. Ze wszy- 
stkich stron, on ali sides. Po obu 
Stronach, z jednej i drugiej stro- 
ny, on both sides, on either side. 
Odeszli, każdy, w swoję stronę, 
they went away each his own way. 
- Fig. Z mojej strony, for my 
own part, on my side. Z jednej 
strony, on the one hand. Z dru- 
giej strony, on the other hand. 
Z tej strony możesz być zupeł- 
nie spokojny, you may perfectly 
be easy on that score. Dochodzą 
mnie na niego skargi ze wszy- 
stkich stron, complaints against 
this man reach me from all sides. 
Znam go z dobrej strony, I know 
him very well and I know he is an 
honest man too. Słaba strona, a 
weak side. Odkładać co na stronę, 
to set a thing aside. Żart na stro- 
nę, without jesting. Wziąść czyją 
stronę, stanąć na czyjej strome, 
to take side or part with one, to 
take his side or part, to side with 
one. Wziąść z dobrej ze złej 
strony, to take in good or ill part. 
= Strona świata, a quarter of 
the world. Cztery główne strony 
świata, the four cardinal points. 
Z której strony wiatr? which way 
does the wind sit? Z której strony 
burza? which way comes the 
storm ? = parts, regions, districts. 
Znam te wszystkie strony, I know 
all those parts. Z których stron 
przybywasz? where do you come 
from ? = party, one of two litigants. 
Jestem stroną w tej sprawie, I 
am party in this suit. Strona prze- 
ciwna, adverse party. Sędzia po- 
winien. obu stron wysłuchać, a 
judge ought to hear both parties. 
= Strony zawierające umowę, 
the contracting parties; Strony 
wojujące, the belligerent parties, 
powers. « see STRONICA. 
STRONA, STRUNA, Y, s. f. a 
string, a chord. 
STRONIC, nię, v. n. od kogo, to 
keep away from one, to stand aloof 
from him, to shun or avoid him. 
360 
STR 
STRONICA , STRONNICA, Y, 
8. f. page of a book. 
STRONIENIE, k,s, n. the act Of 
shunning, avoiding. 
STRONNICTWO, A, 8. n. party, 
faction. Wejść, zaciągnąć się do 
jakiego -wa, to become of a 
party. Przeciągnąć kogo do swe- 
go-wa, to draw one to one's 
party, to bring him over. 
STRONNICZY, a, e, of a party. 
Duch -y, party-spirit. 
STRONNIE, adv. partially, with 
partiality. 
STRONNIK, A, s. m. partisan, 
adherent. 
STRONNOŚĆ, ści, 8. f. parti- 
ality. 
STRONNY, a, e, partial, biassed 
to one's party or interest Sędzia, 
historyk -y, a partial judge, 
historian. 
STROP, a, s. m. ceiling. 
STROPIĆ, pię, v. perf. kogo, to 
put one out of countenance. -SIĘ, 
to be out of countenance, to be 
nbsshed. 
STROSKANIE, A, 8. n. distress, 
affliction. 
STROSKANY, a, E, distressed, 
afflicted, disconsolate, woe begone. 
STRÓŻ, A, 8. m. watchman, 
ward. - więzienia, gaoler, jailer. 
= fig. guardian. -praw, guar- 
dian. - praw, guardian of the 
laws. Anioł stróż, guardian angel. 
STRÓŻA, y, 8. f. watch. 
STRUĆ, see TRUĆ. 
STRUCHLAŁOŚĆ, ści, S. f. 
mortal terror, deadly fear, con- 
sternation. 
STRUCHLAŁY, A, e, quaking 
with fear, struck with consterna- 
tion. 
STRUCHLEĆ, see TRUCHLEĆ. 
STRUCLA, 1,8. f. STRUCELKA, 
i, s. f. dim. a kind of cake. 
STRUDZENIE, A, 8. n. weari- 
ness, lassitude, fatigue. 
STRUDZIĆ, see TRUDZIĆ. 
STRUDZONY, a,e, czem, tired, 
weary or fatigued with. 
STRUG, u, s.m. raft, a frame or 
float of wood. 
STRUGA, I, 8. f. brook, rivulet, 
rill, stream, see POTOK, STRU- 
MIEŃ. 
STRUGAĆ, am, v. imp. to whittle. 
STRUKTURA, Y, 8. f. structure, 
architecture. r 
STRUMIEŃ, NIA, 8. m. stream, 
brook. 
STRUMYCZEK, czka, STRU- 
MYK, a, 8. tn. dim. a small brook, 
riil, rivulet, streamlet. 
STRUNA, see STRÓNA. 
STRUP, a, 8. tn. scab, scurf. 
STRUP1ASTY, A, e, scabby, 
scurfy. 
STRUPIESZAŁOŚĆ, ści, 8. /. 
a place covered all over with scabs. 
-kosci, the rottenness of bones. 
STRUŚ, sia, s. m. ostrich. 
STRUSI, A, IE, of an ostrich. 
-ie pióro, ostrich-feather. Mieć 
-i żołądek, fig. to have the 
stomach of an ostrich. 
STR 
STRWONIĆ, see TRWONIĆ. 
STRWONIONY, a,e, wasted,' 
squandered away. 
STRWOŻONY, A, e, frightened, 
alarmed. 
STRWOŻYĆ, see TRWOŻYĆ. 
STRYCH, u, s.m. garret, highest 
floor.=strickle,seeSTRYCHULEC. 
Pod strych, w strych (miara), 
an even measure of corn, made 
with a strickle. =stroke, touch, 
dash. 
STRYCHARSKI, a, IE, of a 
brickmaker. 
STRYCHOWAĆ, chuję, v. imp. 
zboże, to strike corn with a strickle. 
= 2. v. n. (said of a horse), to 
overreach. 
STRYCHULEC, lca , s. m. 
strickle. 
STRYCZEK, czka, s. m. halter. 
STRYJ, a , and dim. STRYJA- 
SZEK, szka, s. m. father's brother, 
uncle. 
STRYJECZNY, A, e, relating to 
the children of a father's brother. 
Brat - y, cousin german (son of 
our paternal uncle). 
STRYJEK, jka , s. m. dim. see 
STRYJASZEK. Wymieniał stry- 
jek za siekierkę Kijek, prov. he 
gives a mere trifle for a thing of 
great value. 
STRYJENKA, I, s. f. father's 
brother's wife. 
STRYJOWSKI, a, IE, belonging 
to a father's brother. 
STRZAŁ, u,8. m. shot, discharge 
or report of a gun. - z pistoleta, 
a pistolshot. Dano dwadzieścia 
-ów, twenty shot or shots were 
fired. = range or the distance a 
gun will throw shot. Na - pisto- 
letowy, within pistol-shot. - a 
gun-shot wound, see POSTRZAŁ. 
STRZAŁA, y, 8. f. arrow. 
STRZAŁKA, i, s. f. a little 
arrow. =the frog of a horse's foot. 
= star, blaze (on the forehead 
of some horses). = piorunowa, 
belemnites, thunderbolt. 
STRZAŁKOWY, a, e, Bot. 
arrow-shaped, sagittate. Liście-e, 
arrow-shaped leaves. 
STRZĄSAĆ, am,v. imp. STRZĄ- 
SNĄĆ, STRZĄŚĆ, snę, v. perf. to 
shake down, see OTRZĄSAĆ. 
STRZASKAĆ, am, v. perf. to 
break or split in pieces, to shatter, 
shiver or dash in pieces. Czerep 
bomby strzaskał mu nogę, a 
splinter of the bomb shattered his 
leg. - SIĘ, to break, to split, to 
shiver, to dash. Nasz okręt omało 
się nie strzaskał o skałę, our ship 
was like to dash against a rock. 
STRZECHA, y, 8. f. thatch. 
STRZEDZ, gę, v. imp. czego, 
to guard a thing in one's keeping, 
custody or charge, to take care of 
it, to watch' over it. - czego jak 
oka w głowie, to keep a thing as 
the apple of one's eyes. - dobra 
pospolitego, to watch for the 
safety, the welfare or the preser- 
vation of the state. Czego strzeż 
Boże. God avert, heaven forbid STR 
or preserve me (us, you) from it.- 
Strzedz czego od czego, to keep 
or preserve a thing from. - kogo, 
to have a person in one's keeping 
or custody; to defend or protect 
him. Niech cię Pan Bóa strzeże! 
God save you! may Goa have you 
in his holy keeping. Strzeżonego 
Pan Bóg strzeże, prov. take care 
of yourself, and God will preserve 
you from danger. - SIĘ, to be on 
one's guard , to take care, to take 
heed, to have a care, to beware. 
Strzeż się abyś nie upadł, take 
care not to tall. - się kogo, to 
beware of one, to guard against him. 
- się czego, to guard against a 
thing, to keep from doing a thing, 
to beware of doing it, to take care 
or have a care not to do it, to for- 
bear doing it. 
STRZELAĆ, am, v. n. imp. 
STRZELIĆ, lę v.perf. to shoot, to 
fire, to discharge.-z luku, to shoot 
with a bow. - z ręcznej broni, 
z pistoletu, to shoot, let off or 
fire at one. - do ptaka, do zają- 
ca, to shoot a bird, a hare. Strze- 
lać do celu, to fire ar a mark. 
Strzelić na wiatr, to fire in the 
air. Strzelać w lot, to shoot flying. 
W łeb sobie strzelić, to blow up 
one's brains. Strzelić komu w łeb, 
to blow a man's brains out. Pisto- 
let, karabin sam strzelił, a pistol 
a gun went off of itself. = fig. 
Strzelać bąki, to loiter away one's 
time, to play the truant. Strzelać 
oczyma, to cast sheep's eyes, to 
leer, to ogle. ~ v. .a Strzelać za- 
jące, kuropatwy, kaczki, to shoot 
hares, parrtidges, ducks. = Strze- 
lać się na pistolety, to fight with 
pistols. 
STRZELANIE, A, s. n. shooting. 
Teorya -nia, the art of shooting. 
- do tarczy, shooting at a mark. 
STRZELBA, y , s. f. gun, fire- 
arm , firelock. 
STRZELEC, lca, s. m. shooter, 
sportsman. Celny-, sharp shoot- 
er, marksman. = a carriage foot- 
man in a hunting dress. = Strzel- 
cy piesi, light infantry. - konne, 
light horse. = Astr. Sagittarius. 
STRZELECKI, a, ie, of a shoot- 
er. Proch-i, gunpowder. Pył- 
ki -ie , regiments of light horse. 
STRZELECTWO, A, S.n. the art 
and practice of shooting. 
STRZELENIE, A, S.n. shoot, 
shot. 
STRZELISTY, A, e , fleet as an 
arrow; fig. fervent, ardent. Mo- 
dlitwa -a, a fervent prayer. 
Akty -e, ejaculatory prayers. 
STRZELNICA, Y, w. f. shooting- 
house. = Fort, loop-hole, barbi- 
can; embrasure, port-hole. 
STRZEMIĘ , ENiA , s. n. (pl. 
STRZEMIONA , mion) , stirrup. 
Wkładać, włożyć nogę w-, to 
put one's foot in the stirrup. Mieć 
jednę nogę w strzemieniu, być 
na wyjezdnem, to have one foot 
In the stirrup, to be upon the point 
'of setting out. 
STU 
STRZEMIENNE, ego , s. n. the 
stirrup or parting-cap. 
STRZEMIONKO, A, s.n. dim. 
little stirrup. = strap. Spodnie ze 
-kami, pantaloons with straps. 
STRZEMIONO, ienia, s. n. see 
STRZEMIĘ. 
STRZEPAĆ, pię , v. perf. kurz, 
to shake off the dust. - komu 
skórę, fig. to dust, to trim one's 
jacket for him, see OTRZEPAĆ, 
WYTRZEPAĆ. Deszcz go strze- 
pał, he was drenched with rain. 
' STRZĘPCZASTY, a, E, Bot. 
fibrous, stringy, full of filaments, 
filaceous. 
STRZĘPEK, pka , s. m. a tread 
drawn out of a piece of stuff. - 
tkacki, thrum. 
STRZĘPIĆ, pię, V.imp. to un- 
weave , to ravel out, to unravel. = 
S. Strzępić styl, mowę, to flour- 
one's discourse; to use too 
much flourishes. - SIĘ, to fuzz. 
STRZEŻENIE , a , s. n. the act 
of watching, guarding, keeping, 
defending, etc.- się czego, the 
act of guarding against. 
STRZYDZ, gę, v.imp. to cut 
with scissors. - komu włosy, to 
cut one's hair. - owce, to shear 
the sheep. = v. n. Strzydz usza- 
mi , to prick up one's ears. 
STRZYKAĆ, am , v. imp. to in- 
ject, to syringe, to squirt. - v. 
impers. to cause a shooting pain, 
to twinge. Strzyka mi w palcu, 
my finger twinges. Strzyka mi 
w prawem uchu, I have a shooting 
pain in my right ear. 
STRZYKANIE, A, S. n. shooting 
pain. 
STRZYŻ, s. /".shearing, shearing 
time. 
STRZYŻENIE, a, s. n. shearing. 
- owiec, sheep-shearing. = wło- 
sów, the act of cutting one's hair. 
STRZYŻONY, A, e, shorn. 
STUBRAMNY, STUBRAMY, A, 
e, having a hundred gates. 
STUDENT, a, s.m. student, 
scholar, pupil, school-boy, see 
UCZEN. 
STUDNIA, ni, s.f. a well, a 
STUDZIĆ, dzę , v. imp. to cool. 
STUDZIENKA, i, s.f. a little 
well. 
STUDZIENNY, a , e, of a well. 
Woda -a, well water. 
STUGĘBNY, STUGĘBY,A,E, 
having a hundred mouths. -a sła- 
wa, the goddess Fama having a 
hundred mouths. 
STUGŁOWY, a, E, hundred- 
headed. Potwor -j/, a hundred- 
headed monster. 
STUJĘZYCZNY, a, e , having a 
hundred tongues. 
STUK,u, s.m. a noise (made 
by striking with something hard). 
STUKAĆ, am, v.n. to make a 
noise (by striking with something 
hard such as a hammer, a stick, etc). 
Nie stukaj, don't make such a 
noise. - do drzwi, to knock, rap 
or tap at the door. Któś stuka. 
STY 
somebody knocks at the door, see 
PUKAĆ. STUKNĄĆ, n^, v.inst. 
to strike but one blow. - pięścią 
w stół, to strike upon the table 
with one's fist. 
STUŁA, y, s. f. stole. 
STULAĆ, abt, v. imp. STULIĆ, 
lę , v. perf. to shut, to close. Stu- 
lić powieki, to close the eyelids. 
- usta, to shut the lips. Stul 
pysk, gębę, hold your tongue. Od- 
szedł stuliwszy ogon, he went 
away like a dog, with his tail be- 
twixt his legs; he went sneaking 
away. 
STULECIE, STULETNI, see 
STOLECIE, etc. 
STURBOWAĆ, see TURBO- 
WAĆ. 
STURBOWANIE,a, s.n. trouble, 
affliction, sorrow. 
STWARDNĄĆ, STWARDNIEĆ, 
see TWARDNĄĆ. 
STWARDNIAŁOŚĆ , ŚCI, 8. f. 
hardness, callosity. 
STWARDNIAŁY, a, e, harden- 
ed, callous, grown stiff. 
STWIERDZAŁ , AM, V. imp. 
STWIERDZIĆ, dzę, v.perf. to 
confirm, to corroborate. 
STWÓRCA, y, s. m. creator, 
maker. Bóg jest stwórca nieba i 
ziemi, God is the creator of heaven 
and earth. 
STWÓRCZY, a, e, of the creator. 
STWORZENIE, a, 8. n. creation. 
- świata, the creation of the 
world. creature, the things 
created, creation. Człowiek jest 
rozumnem -m, man is a reason- 
a$e. creature. Wszelkie -, the 
whole creation. - fig, (expressing 
pity or contempt). Biedne -, 
poor creature. 
STWORZONY, a, e, created. 
STWORZYĆ, bzę , v. perf. 
STWARZAĆ, am, v. imp. to create. 
Bóg stworzył człowieka na o- 
braz t podobieństwo swoje, God 
created man after his own image. 
STWORZYCIEL, A, 8. m. crea- 
tor , maker. 
STYĆ,sęe UTYĆ, TYĆ. 
STYCZEŃ, cznia, s.m. January. 
STYCZNA, ej, s.f. Geom. tan- 
gent. - koła jest prostopadłą do 
promtemia, the tangent of a circle 
is perpendicular to the extremity 
of the radius. 
STYCZNIOWY, A, e, of January. 
STYCZNOŚĆ, śct, s.f. contact. 
- connection, relation,intercourse. 
STYCZNY, a, e, touching, con- 
tiguous. Linia -a, tangent. 
STYGNĄĆ, nę, v.n. to grow 
cool. 
STYKAĆ, am , V. imp. see ZE- 
TKNĄĆ.- ŚIĘ, z czem, to touch, 
to come into contact, to confine or 
border upon. - się z sobą, to 
meet together; to be connected. 
STYL,u, s.m. style. 
STYNKA,!, s. f. (a fish), smelt. 
STYR, see STER. 
STYRAĆ, see TYRAĆ. 
STYRANY, a, e, worn out. -y 
pracą, spent with fatigue, -y wic- 
361 sue 
kiem, laty, bowed down under the 
weight of age. 
STYRCZEĆ, see STERCZEĆ. 
STYRTA,y, s. f. rick. - zbo- 
ża , siana, a stack of corn or 
hay. 
SUBJEKCYA, yi, s.f. trouble, 
Inconvenience, disturbance. Robić 
komu -ą, to put one to an incon- 
venience , to disturb one. Jeżeli ci 
to -yi nie zrobi, provided it does 
not disturb you. Niechcialbym mu 
zrobić -yi, I am afraid I should 
be troublesome to him. 
SUBJEKT,a, s.m. an apothe- 
cary's mate or assistant. 
SUBLIMACYA, yi , s.f. Chim. 
sublimation. 
SUBLIMAT, e , s. m. sublimate. 
SUBLIMOWAĆ, muję , v.imp. 
to sublime. 
SUBORDYNACYA, yi, 8. f. sub- 
ordination , see KARNOŚĆ. 
SUBRETKA,!, s.f. a waiting- 
woman, chamber-maid, an abigail. 
SUBTELNIE, adv. subUlely, 
subtly. 
SUBTELNIEĆ, nieję , v. n. to 
grow thin. 
SUBTELNOŚĆ, ści, 8. f. subti- 
lity, subtileness, fineness. 
SUBTELNY, A, E, subtile, fine, 
delicate, thin. Cząstki-e, sub- 
tile parts. = acute, keen, sharp, 
quick. Mieć słuch -y, to be quick 
of hearing. Ma wzrok -y, he has 
a quick eye or a sharp sight. 
SUCHA, ej, s.f. (play at cards), 
slam , vole; adj. fem. of SUCHY. 
SUCHAR, A, 8.m. biscuit, sea- 
bread. 
SUCHAREK, era, 8. m. sweet 
biscuit. 
SUCHEDNI, dni, 8. pl. Ember- 
SUCHO, adv. dry, in a dry 
place. - na dworze, it is dry 
weather. -przejść rzekę, to cross 
a river drysnod (when it Is dried 
up). « fig. dryly. - odpowie- 
dzieć, to reply dryly. = Na-, 
without having taken his morning- 
draught. Uszedł na -, he saved 
his bacon, he came off unpunished. 
Nie ujdzie mu to na -, he shall 
not come off so. 
SUCHOOKI, a , IE, dry-eyed. 
SUCHORLAWO, adv. scraggily. 
- wygląda, he looks scraggily. 
SUCHORLAWOŚĆ , ści, s. f. 
ecraggedness, scragginess. 
SUCHORLAWY, A, e, scraggy, 
very lean, lank, gaunt, dry as 
dust. 
SUCHOŚĆ, ści, s.f. dryness. 
- ziemi, powietrza, the dryness 
of the earth, of the air. - stylu, 
fig. dryness of style. 
SUCHOTNICA, y, 8. f. a woman 
ill of consumption, a phthisical 
woman. 
SUCHOTNIK, A, 8.m. a man 111 
of consumption, a consumptive 
patient. 
SUCHOTNY, A, 1, phthisical, 
consumptive. 
SUCHOTY, ot, a. f. pl. Med. 
362 
SUM 
phthisis, consumpion. =« fasting, 
fast, fasting-day. Być z -tami, 
to keep one's fast with bread and 
Wate r. 
SUCHY, A, e , dry. Grunt - y, 
dry land. -e liście, dry leaves. 
Lato było bardzo -e, the sum- 
mer has been very dry. -y kaszel, 
a dry cough. - y chleb jadać, to 
eat dry bread. -ęm okiem pa- 
trzeć, poglądać na co, to see or 
behold a thing with a dry eye, 
without shedding tears. ■-ą nogą 
przejść rzekę, to cross a river 
dryshod. -a wanna, vapour- 
bath. -y jak śledź , he looks like 
a shotten herring. Fig. Styl -y, 
dry, barren, empty style. Odpo- 
wiedź -a, a dry or sharp reply. 
-y przedmiot, a dry subject. 
SUCZKA, i, s.f. dim. of SUKA, 
a little pitch, she puppy. 
SUFIT, v, s.m. ceiling. 
SUFRAG AN, a , 8. m. suffragan. 
SUKA , ,,s. f. bitch. - szczeń- 
na, a bitch in pup (In whelp).- 
na oszczenieniu, a bitch ready to 
whelp. 
SUKCESOR, A, s.m. heir, in- 
heritor , see SPADKOBIERCA, 
DZIEDZIC. 
SUKCESYA, Yi, s.f. goods, 
estate, fortune received by Inherit- 
ance, see SPADEK , DZIEDZI- 
CTWO. 
SUKCESYJNY, SUKCESSYO- 
NALNY, A, e , hereditary. 
SUKIENECZKA,. I, S.f. dim. 
pretty little dress. 
SUKIENKA, I, 8. f. (dim. of 
SUKNIA), a woman's or a child's 
dress, gown. = a cassock, cloth. 
Nosić - ę, to wear the cloth (the 
black cloth). 
SUKIENKO, A, s. n. small cloth. 
SUKIENNICA, y, 8.f. generally 
used in the pl. SUKIENNICE, Nic, 
cloth-manufactory. 
SUKIENNICTWO, A, 8.n..dra- 
pery, cloth-trade, cloth-work. 
SUKIENNICZKA, i, s.f. wife of 
woollen-draper. 
SUKIENNIK, a, s.n. draper, 
woollen-draper, clothier, cloth- 
worker. 
SUKiENNY, a, e, of cloth. Spo- 
dnie -e, cloth-breeches. Handel 
-y, cloth-trade. Sklep -y, a 
clothier's shop. 
SUKMANA, y, dim. SUKMAN- 
KA, Y, s.f. a peasant's coat. 
SUKNIA, ni, s. f. clothes, dress, 
coat. = a woman's gown. Aksami- 
tna, atlasowa, muślinowa -, 
a velvet, satin or muslin gown. - 
ślubna, a wedding-gown. 
SUKNO, a , s. n. cloth, woollen 
cloth. 
SUŁTAN, A , s. m. sultan. 
SUŁTANKA ,i,s.f. sultana. 
SUM, a , s. m. (a large voracious 
sea and river-flsh), sllure, silurus, 
SUMAI, SUMMA, Y, 8. f. sum, 
a sum of money. =» sum, total. 
high mass. 
SUMAK, a, s.m. (a small qua- 
SUR 
druped of Asia or Africa, with 
very short forelegs), jerboa, see 
SKOCZEK. 
SUMARYUSZ, SUMMARYUSZ, 
A, s. m. summary, compendium. 
SUMIENIE, A, 8. n. conscience. 
Czyste, spokojne -, a clean, a 
quiet conscience. Zgryzoty -a, 
remorse, stings of conscience. Ro- 
bak -a, the never-dying worm of 
conscience. Gryzie go -, his con- 
science pricks him. Ruszyło go 
he has repented It.Będzie to kiedyś 
ciężyć na twojem -niu, your 
conscience will fly In your face for 
it one day. U niego hajduckie -, 
he has a large or broad conscience, 
he has a conscience as wide as a 
church-door. =* Philos, conscious- 
ness, see WIEDZA, PRZEŚWIAD- 
CZENIE. 
SUMIENNIE, adv. conscientious- 
ly, with a good conscience. 
SUMIENNOŚĆ, ści, s.f. con- 
scientiousness, tenderness of con- 
science , consclonableness. 
SUMIENNY, a, e, conscientious, 
scrupulous, conscionable. 
SUMKA, i, s. f. a small sum. 
SUMKI, mek , s.f. pl. saddle- 
bags, wallet 
SUMOWAĆ, huję, v. imp. to 
sum up, to cast up. 
SUNĄĆ, NĘ , v. imp. to push, to 
shove, see SUWAĆ. - SIĘ, to 
move slowly, to steal along (down, 
upon). 
SUPERATA, r, 8, f. surplus, 
overplus. 
SUPLIKA, i, s. f. supplication, 
petition, see PROŚBA. 
SUPLIKANT,A,s.m. supplicant, 
petitioner. 
SUPONOWAĆ, wuję, v.n. to 
suppose, see PRZYPUSZCZAĆ. 
SUPOZYCYA, yi, s.f. supposi- 
tion , see PRZYPUSZCZENIE. - 
suspicion, see PODEJRZENIE. 
SURDUT, SURDUCIK, a , 8. m. 
dim. great coat, surtout, a frock- 
coat. 
SURMA, y, s.f. a crooked trum- 
pet usually made of horn. 
SUROWIEC, wcu, s.m. Iron- 
ore. - a raw hide. 
SUROWIZNA, y, 8. f. crudity, 
crudeness, rawness. - w żołądku, 
the crudities of the stomach. To 
mięsiwo trąci -ą, that meat Is 
but hali done. 
SURÓWKA, i, s. f. a brick not 
yet dried in the kiln. 
SUROWO, adv. severely, ri- 
gorously, sternly, austerely. - ka- 
rać^ to punish severely. - się 
z km obchodzić, to treat one 
severely, to use him harshly. - co 
zakazać, to forbid strictly (ex- 
pressly) to do a thing. 
SUROWOŚĆ, ści, 8.f. crudeness, 
crudity, rawness. =» severity, ri- 
gour, sternness.-praw, the strict, 
ness or the rigour of the laws. - 
austerity. - obyczajów, the au- 
sterity of manners. 
SUROWY, A, e, raw, crude. 
-e mięso, raw meat, uncooked SWA 
meau -o owoce, crude fruit« 
raw, not wrought. -y jedwab, 
-e skóry, raw silk, raw hides. = 
severe, rigorous, stern, --akara, 
a severe punishment. - y sędzia, 
a stern judge. -y sąd, -a kry- 
tyka, a severe judgment, criticism. 
-e prawo, a severe law. Ten oj- 
ciec jest za -y dla swych dzieci, 
that father is too severe to his 
children. Twarz, postać -a, a 
stern look or countenance. = 
austere , severe, rigid. Człowiek 
-ych obyczajów, an austere man. 
-e życie prowadzić, to lead a 
life of austerity.-y zakaz, a formal 
or express prohibition. 
SUS, a , s, m. caper, capriole, 
vault. Dać susa, to cut a caper. 
SUSEL, sla, s.m. (a very small 
quadruped living in burrows in the 
vast plains of Poland and Russia), 
xisel, mus citellus. 
SUSZA, Y, sjfi. drought. 
SUSZALNIA , SUSZARNIA*, si, 
S. f. drying-place, drying-loft. 
SUSZENIE, a, s.n. the act of 
'drying. = keeping a rigorous fast, 
SUSZONY, A, e, dried. 
SUSZYĆ, szę, v. imp. to dry. 
- bieliznę na słońcu, to dry linen 
in the sun. - słód, to dry malt on 
a kiln.=Fig. Suszyć komu głowę, 
to break one's head, to be trouble- 
some to him. - sobie mózg, gło- 
wę nad czem, to beat or rack 
one's brains about a thing. - SIĘ, 
to dry, to grow dry. = v. n. to 
keep a rigorous fast, to keep one's 
fast with bread and water. 
SUSZYKUFEL, fla, s.m. swill- 
bowl, swiller, trippier, toper. 
SUTANA, y, s. f. cassock, a 
priest's gown, see SUKIENKA. 
SUTO,adv. copiously,plentifully, 
abundantly. Wszystkiego było-, 
there was plenty of all things. - 
richly, liberally, splendidly. -u- 
brany, richly dressed. - nagro- 
dzić , to reward largely, liberally. 
- kogo .przyjąć, to give one a 
splendid entertainment. 
SUTY, A, e, copious, plentiful, 
abundant. - obiad, plentiful or 
copious dinner. = rich, splendid, 
capital, see SOWITY, WSPA- 
NIAŁY. 
SUWAĆ, am , v. imp. to shove, 
to push. - nogami, to walk slip- 
shod; to shuffle one's feet. 
SWA, pron. poss. fam. contract- 
ed from SWOJA, see SWÓJ. 
SWACH, SWACHA, see SWAT, 
SWASZKA. 
SWĄD, du, s. m. the gas which 
exhales from burning charcoals or 
an overheated stove , see CZAD. 
= a bad smell. Chciatby go psim 
swędem zbyć, fig. fam. he would 
put him off with fine promises. 
SWADŹBA, see SWATANIE. 
SWAR,u, s.m. wrangle, squab- 
ble, quarrel, dispute, see SPÓR , 
ZWADA, SPRZECZKA v KŁÓ- 
TNIA. 
SWARLIWIE, adv. quarrel- 
somely. 
ŚWI 
SWARLIWO$Ć,śa,«.f. quarrel- 
someness. 
SWARLIWY, a,e, quarrelsome, 
disputatious. 
SWARZYĆ, rzę , v. imp. to 
chide, to scold.-SIĘ, to wrangle, 
to quarrel, to dispute. 
SWASZKA, i, s. f. a female 
match-maker, a young woman at- 
tendant on the bride. 
SWAT, a, s.m. match-maker, 
brideman, bridesman. - fam. Ani 
mi on brat ani he is neither kit 
nor kin to me. Nie mieć ani brata 
am-a, tohave neither kit nor kin. 
SWATAĆ, am , v. imp. a. and 
n. to go between in order to bring 
about a marriage. 
SWATANIE, A, s.n. match- 
making. SWATY, tów,pl. Iść, je- 
chać w swaty, to go on an embassy 
to a young lady in order to ask her 
hand for a friend of ours. Posłać 
kogo w swaty, to send a friend on 
such an embassy. 
SWAWOLA, I, s.f. licence, 
insubordinacy. - żołnierzy, ludu, 
the licence of the soldiers, of the 
people. - szlachty, the ungov- 
ernable, anarchical spirit of the 
Polish nobility. = frolic, waggery, 
wantonness. = a wild prank, a 
waggish or wanton trick. 
SWAWOLIĆ, SWYWOLIĆ, lę, 
V. n to frolic, to play wild pranks, 
to be full of wanton tricks, to romp. 
SWAW0LN1GA, v, SWAWOL- 
NICZKA , i, s. [. a wild, wanton , 
frolicsome girl, a romp. 
SWAWOLNIE, SWYWOLNIE, 
adv. playfully, frolicsomely, wan- 
tonly, in wanton sport, loosely, 
wildly. 
SWAWOLNY, SWYWOLNY, 
A, e , playful, full of play, frolic- 
some, wanton, waggish, loose, wild, 
rompish. 
SWĘDZIĆ, dzi, v. imp. to infect 
with a bad smell; to fizzle. = v. im- 
pers. to itch. Swędzi mi skóra, my 
skin itches. Swędzi go skóra, he 
wants a drubbing, his back itches 
for a beating Swędzi go język, 
he has a great itching to talk, he 
connot keep a secret. 
ŚWIADCZENIE, A, s.n. the 
act of making one's deposition , of 
giving one's evidence. = Świad- 
czenie łask, dobrodziejstw, the 
act of bestowing favours, benefits. 
ŚWIADCZYĆ, czę, v.n. to 
witness, to bear witness, to make 
one's deposition, to depose, to give 
evidence. Fałszywie -, to bear 
false witness. - SIĘ kim, to call 
one to witness. - się Bogiem, to 
call God to witness. Świadczył się 
cygan swojemi dziećmi, see CY- 
GAN. = Świadczyć komu łaski, 
dobrodziejstwa, to confer or be- 
stow benefits upon one. - ubogim, 
dla ubogich, to give alms to the 
poor. 
ŚWIADECTWO, A, s. n. evi- 
dence , testimony, witnes, depo- 
sition. = certificate, attestation by 
writing, testimonial, character. 
$WI 
ŚWIADEK, dka,s. m. a witness, 
an evidence. Naoczny - , an eye- 
witness. Fałszywy -, a false wit- 
ness. Stawić postawić -dków, 
to produce witnesses. Słuchanie 
-dków, the hearing of the wit- 
nesses. Bóg -dkiem że mówię 
prawdę, God knows that I speak 
the truth. 
ŚWIADOM, ŚWIADOMY, A, B, 
czego, knowing a thing, informed 
of it, apprized or acquainted with 
it. 
ŚWIADOMIE, adv. with a 
thorough knowledge of the matter. 
ŚWIADOMOŚĆ, ści, s. f. know- 
ledge, information. 
ŚWIAT, A,s.m. world, universe.- 
Od początku -a, since the begin- 
ning of the world, since the crea^ 
tion. Opłynąć -, to sail round the 
world. Stary i nowy -, the old 
and the new world. Przyjść na-ity 
to come into the world. Wydoi 
na-, to give birth to a child * t£ 
bring forth a child. Zejść ze -~ai 
rozstać się z tym,-em, to go opt 
of the world, to depart this Ufę. 
Tamten -, the next world. Wy- 
nieść się na tamten -, to go to 
the other world. Pójść w -, fam, 
to leave onejs country and wander 
about the world. = world (the 
society of men). Wielki -, the 
genteel part of the world, the polite 
or fashionable world, high society, 
high life, gay world. Bywać 
w świecie, to keep company with 
people of quality, with great folks, 
to move in polite or fashionable 
circles. Świat uczony, the learned 
world, the learned. Znać -, to 
to know how to carry one's self in 
the world. 
ŚWIĄTECZNY, a, 3, festal, 
festive, festival. Dzień-y, holiday. 
Suknie -e^, ubtor-y, festiye gar- 
ment, holiday apnarel. 
ŚWIATEŁKO, A, S.n. asmall 
stream of light, a glimmering light, 
a glimpse. 
ŚWIĄTKOWAĆ, see ŚWIĘTO- 
WAĆ. 
ŚWIATŁE, adv. like aft en- 
lightened or well-informed man. 
ŚWIATŁO, a, s, n. light. - 
słoneczne, księżycowe, the ijgh t of 
the sun, of the moon. - dzienne, 
the light of day. Bóg rzeki, niech 
się stanie -, i stało się -, God 
said, let there,be light, and there 
was light. = (any thing that gives 
light), light. Podaj nam -a, 
bring a light hither. Niesc prz6d 
kim-, to carry a light before one. 
Tyle za -o, so much will be wanted 
for the light. - light, knowledge, 
information, instruction. -. do- 
świadczenia, rozumu, the light 
of experience, of reason. Stan^-a 
w narodzie, the state of knowledge 
in a country,, see OŚWIATA. 
(any thing that enlightens the mind) 
light. - wiary, Ewangięhi , the 
light of faith, of the Gospel. Rzu* ( 
cić na co-, to throw light on a 
question, to bring light to itrMfin 
363 Swi 
painting), light. Piękny rozkład 
-a, beautiful management of 
light. - Wystawić co we wlaści- 
wem świetle, to put a thing in a 
proper light. 
ŚWIATŁOŚĆ, ścr, s. f. light.- 
wiekuista, the light of glory, the 
eternal light. = light, brightness, 
lustre, resplendence, refulgence. 
ŚWIATŁY, a, e, light, lightsome. 
-y kolor, a light colour.- a myśl, 
a luminous thought, idea. Pokój 
bardzo - y , that room is very 
light, see JASNY. = enlightened, 
well-informed. Człowiek-y, an 
enlightened man. 
ŚWIĄTOBLIWIE, adv. holily, 
piously. 
ŚWIĄTOBLIWOŚĆ, kt, s. f. 
holiness, sanctimony. Jego -, his 
Holiness. 
ŚWIĄTOBLIWY, a, E, holy, 
pious, sanctimonious. 
SWIAT0P1S, a, s. m. cosmo- 
grapher. 
ŚWIATOPISARSTWO, ŚWIA- 
TOPISMO, a, s. n. cosmogra- 
P'>Y- 
ŚWIATOWIEC, wca, s. m. a 
man of the world. 
Ś WIATOWOŚĆ, kt, s.f. world- 
liness, high life. = worldly-minded- 
ncss. 
, ŚWIATOWY, ą, e, worldly, gay, 
fashionable. = worldly-minded. 
ŚWIĄTYNIA, ni, s. f. temple, 
fane. = sanctuary. - praw, spra- 
wiedliwości, the sanctuary of the 
laws, of justice. 
ŚWIDER , dra, s. m. bore. 
ŚWIDEREK, rka , s. m. gimlet. 
= (in Surgery), trepan. 
ŚWIDROWAĆ, ruję, v. imp. to 
bore. 
ŚWIDROWATO, adv. spirally. 
ŚWIDRYK , a , s. m. (a worm), 
termes, death-watch. 
ŚWIDWA, ŚWIDWINA, y, s.f. 
cornel-tree, dog-wood. 
ŚWIECA, y, s. f. (łojowa), 
candle. - woskowa, wax-candle, 
wax-light. = Fig. Takich ludzi ze 
świecą teraz szukać, such people 
are not to be found now-a-days. 
Żebyś ze świecą szukał, nie znaj- 
dziesz, it is in vain for you to look 
for it, you will not find it. Panu 
Jezusowi jędnę świecę a diabłu 
dwie, he runs with the hare, and 
howlswith the hounds. 
ŚWIECĄCY, a, e, shining, 
glistening, glittering, glimmering. 
Robaczek -y, glow-worm, see 
ŚWIĘTOJAŃSKI.-e guziki,plate- 
buttons. 
ŚWIECARNIA, Nt, s. f. candle- 
house. 
ŚWIECARZ, A, s. m. tallow- 
chandler. 
ŚWIECENIE, A, s. n. the act of 
shining. 
ŚWIĘCENIE, A, s. n. dnia, 
święta, świąt, the act of keeping 
a holiday, a feast. = Święcenie 
kościoła, kaplicy, the consecra- 
tion of a church, of a chapel. = 
ordination, conferring holy orders. 1 
364 
Swi 
- na biskubslwo, the consecra- 
tlonof a bishop. 
ŚWIĘCI, pl. of ŚWIĘTY, which 
see. 
ŚWIECIĆ, cę, v. n. to shine. 
Słonce świeci, the sun shines. 
Księżyć świeci pożyczonem świa- 
tłem, the moon shuies with a bor- 
rowed light. Fig. Panie świec nad 
jego duszą (of a deceased person), 
the Lord make his face shine upon 
his soul. = fam. Święcie łokcia- 
mi, to be out al the elbows. - zę- 
bami,to laugh continually (in order 
to show a set of fine teeth).- S1Ę, 
to shine, to glitter, to glimmer, to 
glisten. Świeca jasno, ciemno stę 
świeci,that candle gives a good light, 
gives a bad light. Świeci sięw po- 
koju, there is a light in the room. 
Nie wszystko złoto co się świect, 
prov. all is not gold that glitters. 
= (at cards), to be the trump-card. 
Co świeci? what is turned up? 
what is the trump-card? what is 
trump ? Czerwień świect, hearts 
is turned up, hearts is trump. 
ŚWIĘCIĆ,cę, v. imp. niedzie- 
lę, święto, to keep the Lord's day. 
= to bless, to wish well. - czyją 
pamięć, to bless one's memory. = 
to hallow, to consecrate, see PO- 
ŚWIĘCIĆ^ to confer holy orders, 
to ordain, see WYŚWIĘCIĆ. - 
SIĘ, to be sanctified, to be kept as 
sacred. Niedziele powinny się 
święcić, the Lord's day ought to 
be kept. Święć się imię twoje, 
hallowed be thy name ! = to be 
blessed, praised, honoured. Niech 
się święcą owe czasy kiedy 
blessed be the happy times when.... 
Święć się twoja wola, I submit to 
your will, your will be done. = Nie 
wiesz co się święci, fig. fam. you 
don't know what is going on, you 
have no idea of it. Wiem już co 
się święci, I guess now what it 
is, I know or see what he would be 
at. 
SWIEGIDŁO, a, s. n. and 
ŚWIECIDEŁKO, a, s. n. dim. 
a glittering trifle, pl. ŚWIECIDŁA, 
tinsel, tawdriness. 
ŚWIĘCIE, adv. holily, piously. 
- sacredly, inviolably. 
ŚWIECKI, A , IE, (as opposed 
to Duchowny), lay, secular, tem- 
poral. Ubior - i, a lay-habit. Wła- 
dza -a, temporal or secular 
power. = (as opposed to Zakon- 
ny), secular. Ksiądz -i, a secular 
priest. Duchowieństwo -ie, se- 
cular clergy. 
SWIECKOŚĆ, ści, s. f. secu- 
larity. 
ŚWIĘCONE, ego, s. n. ŚWIĘ- 
CONKA, i, A. f. consecrated bread, 
ham, eggs, etc. eaten on Easter- 
day. 
ŚWIĘCONY, a, e, consecrated, 
hallowed. Woda -a, holy water. 
-e jajko, Easter-egg. 
ŚWIECZKA, i, s. f. a little 
candle. = SWIEĆZKI, czek, pl. 
Artil. see PRZEPALNIK, BRANT- 
KA. » Świeczki (a medicinal 
ŚWI 
plant) , eye-bright, euphrasla 
euphrasy, see ŚWIETLIK. 
ŚWIECZNIK, a , s. m. a great 
branched candlestick. = (in Scrip- 
ture language), light, luminary. 
SWIEGOT, a , s. m. warbler, a 
warbling bird. ŚYMEGOTAĆ, cę 
v. ii. to warble, to chirp. = fig. to 
prate, to tattle, to chatter, to tittle- 
tattle. 
SWIEGOTANTE, a, a. n. pta- 
ków, the chirping or warbling of 
birds. = fig. chattering , prating, 
rattling, tittle-tattle, twittle-twattle. 
SWIEGOTKA, t, s. f. a tattle, a 
taming oi prating woman. 
SW1EG0 I'Ll WIE, adv. warbling 
or chirping continually. = fig. 
pratingly. 
SWIEGOTLIWOŚĆ, śct, S. f. 
me nabit of warbling, chirping. = 
pg. the habit of prating, tattling, 
etc loquacity, flippancy. 
SWIEG0TL1WY , ŚWIEGO- 
TNY, a,e, doing nothing but 
warble, chirp. = fig. chattering 
like a parrotf prating, tattling, 
flippant. 
SWIEKER, kha, s. m. father- 
in-law, see TEŚĆ. 
ŚWIEKRA, y, 9. f. mother-in- 
SWIERGOT, SWIERKOT, r,». 
m. chirp twitter. 
ŚWIERGOTAĆ,SWIERKOTAĆ, 
am, cę, y. n. to chirp, to twitter. 
Wróble świergocą, the sparrows 
chirp. Świerszcz świergocze, the 
cricket chirps. 
ŚWIERGOTLIWY, SWTERKO- 
TLIWY, SWIERGOTNY, a, E, 
doing nothing but chirp. 
ŚWIERK, y, s. m. Cr, fir-tree. 
SWIERKAĆ, am, v. n. (of some 
birds) to chirp. 
ŚWIERSZCZ, a,s. m. cricket. 
ŚWIERZB, v,s.m. ŚWIERZBA, 
y, s. f. itch. - na głowie, scald- 
head, scurf, see PARCH; (u psów), 
mange; (u owiec), scab. 
ŚWIERZBIĄCZKA, i, s. f. Med. 
prurience, pruriency. = a long- 
ing desire. - pisania, a great 
itching to write, an itch for scrib- 
bling. 
ŚWIERZBIEĆ, bi, v. impers. to 
itch, świerzbi mnie ramię, my 
arm itches. Fig. Świerzbi go 
grzbiet, skóra, he wants a drub- 
bing, his back itches for a beating. 
Świerzbi go język, he hasa great 
itching to talk, he cannot keep a 
secret Świerzbią go ręce, he must 
needs touch it. 
ŚWIERZBIENIE, a, s.n. itching. 
Ś WIERZBO WATOŚĆ, ści, s. f. 
the state of being itchy. 
Ś WIERZBO WAT Y, a, e, itchy, 
mangy, scabby. 
ŚWIETLIK, a, s. m. luminous 
matter, luminous body, light = 
(a medicinal plant), eye-bright, 
euphrasy. 
ŚWIETLISTY, a, E, luminous. 
ŚWIETNIE, adv. splendidly, 
gloriously, illustriously. - się po- 
kazał u dworu, be appeared at SWI ' 
court in a splendid manner. Przy- 
jąć, nagrodzić -, to receive, re- 
ward with magnificence. 
ŚWIETNIEĆ, nieję, v. n. to 
shine. = fig. to shine, to be con- 
spicuous or eminent. 
ŚWIETNOŚĆ, ści, s. f. bright- 
ness, lustre. - diamentu, the 
brightness 01 lustre of a diamond. 
- fig. lustre, splendour, glory, 
magnificence; illustriousness. - u- 
rodzenia, noble descent, high 
birth. - jego czynów, the splen- 
dour of his achievements. - stylu, 
the splendour and pomp of style. 
ŚWIETNY, A, E, fig. bright, 
shining, resplendent, magnificent, 
illustrious, brilliant. -e zwycię- 
ztwo, a brilliant victory. - e imię, 
an illustrious name. - e przyjęcie, 
a splendid, magnificent reception. 
-i mężowie, eminent or illustrious 
characters 
ŚWIĘTO, A, s. n. holiday, feast, 
festival. Dziś moje-, to day is my 
birth-day. 
ŚWIĘTOBLIWIE, ŚWIĘTO- 
BLIWOŚĆ, ŚWIĘTOBLIWY, see 
ŚWIĄTOBLIWIE, etc. 
ŚWIĘTOJAŃSKI, A, IE, St. 
John's. -i kościoł, St. John's 
church. -i robaczek, glow-worm. 
ŚWIĘTOKRADZCA, v, s. m. 
Church-robber; sacrilegious man. 
ŚWIĘTOKRADZKI, A, ie, sacri- 
legious. 
ŚWIĘTOKRADZTWO, A, 8. n. 
sacrilege. 
ŚW1ĘT0KUPSTW0, A, s. n. 
simony. 
ŚWIĘTOPIETRZE, A, s. n. 
Peter-pence. 
ŚWIĘTOŚĆ, ści, S. f. sanctity, 
holiness, sacredness. - przysięgi, 
the sacredness of an oath. - ślubu 
małżeńskiego, the sacredness of 
the marriage vow. - tego miejsca, 
the holiness of this spot.= relic. 
ŚWIĘTOSZEK, szka, s.m. bigot, 
hypocrite. 
ŚWIĘTOSZKA, I, s.f. a bigoted 
woman, a female devotee. 
ŚWIĘTOWAĆ, tuję, v.n. to keep 
a holiday, see ŚWIĄTKOWAĆ. 
ŚWIĘTY, a, e, holy, saint. Duch 
-y, the Holy Ghost. Święty Jan, 
Święty Paweł, Saint John, Saint 
Paul. Kościoł Ś. Piotra, Ś. Pawła, 
St. Peter's, St. Paul's church. Zie- 
mia Święta, the holy Land. Ży- 
wot-y, a holy life. Pismo Ś. holy 
Writ or Scripture.-subst. ŚWIĘ- 
TY, świętego, a saint. Wszystkich 
Świętych, all Saint's day. = sacred. 
History a Święta, sacred history. 
-a powinność, a sacred duty. 
Osoba królewska jest -a i niety- 
kalna , the king's person is invio- 
lable and sacred. Nie masz dla 
niego nic świętego, nothing is sa- 
cred with him. = Świętej pamięci 
mój ojciec, moja matka, my late 
father, my late mother. 
ŚWIEŻO, adv. freshly. - wy- 
glądać , to look freshly, to have a 
fresh, clear complexion. Kwiaty 
iwieżo zerwane, freshly gathered 
ŚWI 
flowers.-przy były, freshly come, 
fresh arrived, newly, just arrived. 
- ze szkół, quite fresh from col- 
lege. . 
ŚWIEŻOŚĆ, ści, s. f. freshness. 
- powietrza, the freshness of the 
air. = fig. - eery, the freshness 
of the complexion. = recency, re- 
centness.- wypadku, zdarzenia, 
the recency of an event 
ŚWIEŻUCHNY, ŚWIEŻUTKI, 
ŚWIEŻUSIEŃKI, ŚW1EŻUTEŃKI, 
A, IE, ŚWIEŻUTKO, ŚWIEŻU- 
SIEŃKO, ŚWIEŻUTEŃKO, inlens. 
forms of the adj. ŚWIEŻY and the 
adv. ŚWIEŻO. 
ŚWIEŻY, a, E, fresh. -e po- 
wietrze , a fresh air. Lubi oddy- 
chać-em powietrzem, he is fond 
of breathing the fresh air. -a wo- 
da , fresh water. -e masło, fresh 
butter, -e kwiaty, zioła, fresh 
flowers, herbs. -e jaja, new-laid 
eggs. - Świeże konie, wojska, 
fresh horses, fresh troops. = fresh, 
recent. Za świeży, too fresh. Za 
świeżej pamięci, while the thing is 
fresh. Mieć co w świeżej pamięci, to 
have a thing fresh in one's memory. 
-e wiadomości,doniesienia, fresh 
news, last intelligence. - y wyna- 
lazek, a recent invention. 
ŚWINI, nią, nie, of swine. Świ- 
nia wesz, or cykuta (a plant), 
hemlock. Świnie bagno (a med. 
plant), swine-cresses, cochlearia. 
ŚWINIA, ni, s. f. swine. - pro- 
śna, a sow with young, an in-pig 
sow. - morska, a sea-swine. 
ŚWINIAK, a, s. m. (a purgative 
root), swine bread. = (a plant), 
chickling-vetch, sweet-pea. 
ŚWINIAREK, rka, s.m. a swine- 
herd's boy. 
ŚWINIARKA, i, s. f. a female 
keeper of hogs. 
ŚWINIARSKI, A, IE, of a swine- 
herd. 
ŚWINIARZ, A, s. m. swineherd, 
hogherd. =■ a hoggish fellow. 
ŚWINIĆ, nię, v.n. to.do a thing 
in a slovenly manner; to defile. 
ŚWININA, V, s. f. pork, hog's 
flesh. 
ŚWINKA, i, s. f. dim. of ŚWI- 
NIA, a pig. - morska, guinea-pig. 
ŚWINNIK, a, ŚWININIEG, nca, 
s. m. swine-sty, hog-sty. 
ŚWINOPAS^ a, s. m. swineherd, 
hogherd. 
S WINSKI, A, re, of swine, of a 
hog. -i targ, hog-market. = 
swinish, swine-like, hoggish.-ie 
życie, a hoggish life. 
ŚWIŃSKO, POŚWIŃSKU, adv. 
hoggishly, like a pig. 
ŚWIŃSTWO, a , s. n. swinish- 
ness, hoggishness. 
ŚWIŃTUCH, a, s. m. a [hoggish 
fellow. 
ŚWIST, u, s. m. whistle, whist- 
ling. - wiatru, strzały, the 
whistling of the wind, of an arrow. 
- kuli, the whizzing, the whistling 
of a ball. 
ŚWISTAĆ, am, v. n. imp. ŚWI- 
SNĄĆ , nę , v, insi, to whistle, to 
SWO 
whiz. Kula świsnęła mu kolo 
uszu, a bullet whizzed about his 
ears. = SWISNĄĆ, fig. fam. to 
run away, to take to flight, to take 
to one's heels. = Świsnąć kogo, v. 
a. to give one a good box on the 
ear; to strike one over the shoulders 
with a whip. 
ŚWISTACZKA, ŚWIST ALKA, I, 
5. f. a whistle, a catcall. 
ŚWISTAK, a, s. m. whistler. =» 
a blustering fellow. - a wild blade. 
ŚWISTANIE, A, s. n. whistling. 
ŚWISTEK, tka, s.m. scrap, slip 
of paper. 
ŚWISZCZEĆ, czĘ,v.n. (said of 
wind), to whistle. Czy słyszysz 
jak wiatr świszczę ? do you hear 
the wind whistle? (of some birds). 
Ten kos bardzo dobrze świszczę, 
that blackbird whistles very well; 
(of shot). Strzała świszczę w po- 
wietrzu,the arrow whistles through 
the air. 
ŚWISZCZENIE, a, s. n. whist- 
ling. 
SWISZCZYPAŁKA, I, $. m. a 
giddy, thoughtless fellow, a wild 
blade. 
ŚWIT, u, s. m. ŚWITANIE, a, 
S. n. dawn, day-break, day-light, 
peep of day, day-peep. 
ŚWITAĆ, ta, v.impers. to dawn, 
to grow light. Dzień świta, the 
day dawns, the morning dawns. =« 
Świta mu w głowie, fig. fam. he 
has wild fancies, strange imagina- 
tions. Jeszcze mu w głowie świta, 
he is still young, he has not yet 
sown his wild oats. 
SWOBODA, dy , s. f. freedom , 
liberty, independence. - Swoboda 
w ruchach, ease, easiness, an easy 
deportment. = SWOBODY, Op, 
pl. privilege, immunity, exemption. 
SWOBODNIE, adv. freely, at 
liberty. Żyć -, to lead an Inde- 
pendent life. = at ease, comfor- 
tably, at rest. 
SWOBODNOŚĆ, ści, s* f. ease, 
freeness, freedom, easiness. 
SWOBODNY, A, b , free, inde- 
pendent= free, easy, unrestrained. 
= unengaged, unoccupied, leisu- 
rely. Chwile -e, leisure moments. 
ŚWOJ, oja, oje, and by con- 
traction swa, swe, pl. SWOI, SWO- 
JE and swe, adj. poss. of the third 
person; his, her, its, their (his 
own, her own, its own, their own). 
This adjective is only used when 
the thing possessed belongs to the 
subject of the verb. On kocha swą 
żonę, he loves his (own) wife'. But 
when the thing possessed does nót 
belong to the subject of the verbi 
we use instead of it, JEGO, JEJ, 
ICH, that is to say the genitive of 
the personal pronoun ON. On ko- 
cha jego żonę, he loves his wife 
(such a one's). Idiomattcal and fa- 
miliar phrases: Był to człowiek 
bogaty swego czasu, he was a rich 
man in his' time. Swoją śmiercią 
umrzeć, to die a natural death. Nie 
w swoim humorze (sosie) być,not 
to be in one's ordinary humonr, to 
365 366 
SYM 
be out of humour. Jestem jak nie 
twój, I feel unwell. - substantive- 
ly : Obstawać przy swojem, to 
»tand to one's opinion, to abide by 
it. Nie wyszedł na swoje, he has 
been a loser in that business. Bę- 
dzie on miał za swoje, he shall 
pay for it. Masz za swoje, they 
have paid you well. Chee konie- 
cznie zrobić po swojemu, he must 
needs have his own way. Zrób po 
swojemu, use your own way. Na 
swojem postawić, see POSTA- 
SWOJAK,a, s. m. kindred of 
mine, of his, of hers, of your's, of 
their's; pl. SWOJACY , kindreds, 
relations, countrymen. 
SWOJSKI, a, IE, indigenous, 
native. Wyraz-i,z word of one's 
mother-language. = tame, do- 
mestic. 
SWORA, SWORNIE, SWOR- 
NOŚĆ, SWORNY, SWOROWAĆ, 
see SFORA, etc. 
SWYWOLA, SWYWOLIĆ, 
SWYWOLNIE, SWYWOLNIK, 
SWY WOLNY, see SWAWO- 
LA, etc. 
SYBERYA, yi, s. f. Siberia. 
SYBERYJCZYK, a , s. m. Sibe- 
rian. 
SYBERYJSKI, SYBIRSKI, a,ie, 
Siberian. 
SYBIR, u, s. m. pop. and poet. 
Siberia. 
SYCIĆ, cę, v. imp. to satiate; 
to saturate. 
SYCYLIA, ii, s. f. Sicily. 
SYCYLIANIN, a , SYCYLIJ- 
CZYK, a, s. m. Sicilian. 
SYCYLIJSKI, a, if, Sicilian. 
SYCZĄCY, a, e, hissing. Głoski 
syczące, Gram, hissing con- 
sonants. 
SYCZEĆ, czę, t'. n. to hiss. 
SYCZENIE, a , s. n. hissing. - 
gęsi, wężów, the hissing of geese, 
serpents. 
SYGNAŁ, a, s. m. signal, see 
ZNAK. 
SYGNET, u, s. m. signet, signet- 
ring. 
SYLABA, SYLLABA, y, s. f. 
syllable. 
SYLABIZOWAĆ, zuję, v. a. and 
n. to spell. 
SYLABIZOWANIE, a , s. n. 
spelling, see ZGŁOSKOWANJE. 
SYLOGIZM , u, s. m. syllogism. 
SYMBOL, u, s. m. symbol, see 
GODŁO. 
SYMETRYA, yi, s.f. symmetry. 
SYMETRYCZNIE, adv, symme- 
trically. 
SYMETRYCZNOSĆ, ści, s. /. 
just proportion, beautiful manage- 
ment. 
SYMETRYCZNY, a , e, symme- 
trical. 
SYMPATYA', yi, s. f. sympathy, 
see SPOŁCZPCIE. 
SYMPATYCZNIE, adv. sympa- 
thically. 
SYMPATYCZNY, a, e, sym- 
pathic, sympatbical. 
SYMPLA, i, s. f. (at cards),'a 
SYP 
simple game (opposed to Dubla, a 
double game, a lurch). 
SYN, a, s. tn. son. 
SYNACZEK , czka , SYNALEK, 
lka , SYNECZEK, czka, SYNEK, 
nka, s. tn. (terms of endearment 
for a son) my own little boy. 
SYNOD, u, s. m. synod. 
SYNOGARLICA, y, s. f. a small 
turtle-dove of Senegal. 
SYNOSTWO, k, s. n. sonship. 
= the son and his wife. 
SYNÓW, SYNOWY, owa, owe, 
of a son. 
SYNOWA, ej, s. f. son's wife, 
daughter-in-law. 
SYNOWICĄ, y, s. f. brother's 
daughter, niece. 
SYNOWIEC, wca, s.m. brother's 
son, nephew. 
SYNOWSKI, a, ie, filial. Miłość 
- a, posłuszeństwo -ie, filial 
love, filial duty. 
SYPAĆ, pię, v. imp. (said of 
dry substances such as corn, sand, 
money and the like), to put, to 
strew, to scatter, to pour. - zbo- 
że w wór to put corn into a sack. 
- zboże, piasek na kupę, to 
throw corn, sand into a heap. - 
talary na kupę, to heap up, to 
pile up crowns. - groblę, tamę, 
to throw up a dike, a mound, a 
causeway. - szańce, okopy, to 
throw up retrenchments. - pie- 
niądze , to cast or throw away 
one's money, to scatter a great deal 
of money. = SYPNĄĆ, nę, v. n. 
czem, to throw a thing (which 
spreads itself, scatters). Sypnąć 
komu piaskiem w oczy, to throw 
a handful of sand in one's face. 
Sypać kartaczami do nieprzyja- 
ciela, to pour in grape-shot among 
the enemy. Sypnąć kartaczami, 
to fire or discharge a volley of 
grape-shot. Sypnąć między lud 
złotem, pieniędzmi, to scatter 
one's money in order to gain the 
people's favour. SYPAĆ SIĘ, to 
spread itself, to be scattered, to 
drop, to fall (as corn, sand, money 
out of a bag). Sypią się na nich 
łaski, dostojeństwa, fig. they are 
loaded or heaped with favours, be- 
nefits, honours.= to begin to grow. 
Sypie mu się broda, wąs, his 
beard, his mustaches begin to 
grow, a light down overspreads his 
cheeks. = (of a crowd). Sypać się 
dokąd, to pour into. - skąd, to 
pour out of. Lud sypał się do mia- 
sta, z miasta, the people poured 
into or out of the town. - to emit 
sparks, to fiy in sparkles. Kiedy 
kują zelażo, iskry się sypią, when 
iron is struck, the sparkles fly, see 
ROZSYPAĆ,USYPAĆ, WYSYPAĆ. 
SYPANKA , i, s. f. meal-tub. 
SYPIAĆ, am, v. n. freq, to use 
to sleep. - po obieazie, to use 
to take an afternoon nap. Anglicy 
i Niemcy sypiają na piernatach, 
the English and the Germans sleep 
upon feather-beds. 
SYPIALNIA,mi, s. f. dormitory, 
sleeping room. 
SZA 
SYPIALNY, k,z,nokój, sleeping 
room, bed-room, bed-chamber. 
SYPKI, a, IE, friable, easily 
crumbled, loose. 
SYPKOŚĆ, ści, S. f. friability. 
SYRENA, Y,s.f. siren, mermaid. 
SYROP, u, s. m. sirup. 
SYS, SYSAK, SYSAL, a, s. m. 
a suckling, a suckling child. 
SYSAK (with hunters), fawn, a 
young deer. 
SYT, syta, syte, pg. surfeited, 
tired of. Syt chwały,sławy, surfei- 
ted with glory, tired of glory. Syt 
świata, surfeited with the world. 
Syt łat, full of years. 
SYTNOŚĆ, ści, s. f. nutritive 
quality, nutriture. 
SYTNY, a, e, nourishing, nutri- 
mental , nutritive, substantial, see 
POSILNY. 
SYTOŚĆ, ści, $. f. satiety, surfeit, 
fill, repletion.= fig. plenty, abun- 
dance. Mieć czego do -ści, to 
have plenty of things, to have them 
to overflowing, to be wallowing in 
good things. 
SYTY, a, e , filled, full, satiate, 
satiated. Sytym być, to have eaten 
one's fill (enough). 
SZA! interj. whist! hush! peace 
here ! 
SZABAS, u, s. m. (in the ordinary 
language, speaking of the modern 
Jews), Sabbath. 
SZABASOWAĆ, suję, v. n. to 
keep the Sabbath. 
SZABASÓWKA , i, s. f. a little 
tallow-candle (lighted by the Jews 
on Sabbath-day). 
SZABLA , i, s. f. sabre, sword. 
SZABLASTY, a , e, Bot. sword- 
shaped. 
SZACH, a , s. m. shah. Szach 
perskt, the shah of Persia. 
SZACH, a, s. m. (at Chess), 
check. Szach królowi, szachkró- 
lowej, check to the king, to tba- 
queen. Szach, mat, check mate.= 
chess-man. = pl. SZACHY, ów, 
chess. Grać w szachy, to play at 
chess. 
SZACHER, cbra, s. m. seeSZA- 
CHRAJ. 
SZACHERKA, i, s. f. dealing in 
second-hand commodities, the busi- 
ness of a retailing Jew. 
SZACHERMACHER, s.m.indecl. 
foul dealing, trickery. 
SZACHERSKI, SZACHER- 
STWO, see SZACHRAJSKI,etc. 
SZACHOWAĆ, cbuję, v. imp. 
to check (at chess). - Króla, to 
check the king. - konikiem, wie- 
żą, to check with the knight, rook. 
SZACHOWNICA, y, s. f. chess- 
board. W szachownicę checker- 
wise. Sadzić drzewo w -cę, to 
plant trees checker-wise. 
SZACHRAJ, a, s. tn. swindler, 
sharper, cheat, impostor, trickster. 
SZACHRAJSKI, a, ie, of a 
swindler; trickish. Po szachraj- 
sku, like a swindler, like a cheat; 
by foul, fraudulent means. 
SZACHRAJSTWO, k,s.n. see 
SZACHERKA. = swindling, foul SZA 
or fraudulent dealing, eheat, fraud, 
Imposture, tricking, trickery. 
SZACHROWAĆ, buję , V. n. to 
deal In seeond-hand commodities, 
to drive or carry oa a petty traffic 
(as the retailing Jews do). = to 
swindle, to cheat, to bilk, to gull. 
= to shuffle, to play mean tricks, 
to practise fraud, to evade fair 
questions. - w grze, to play false, 
to trick. 
SZACHT, u, s. m. (in Mining), 
abaft 
SZACOWAĆ, cuję, v. imp. to 
rate, to estimate, to appraise. - 
kogo, fig. to value, to esteem, to 
regard. - kogo wielce, wysoce, 
to have a high esteem or regard 
for one. 
SZACOWANIE, A, 8. n. ap- 
praisement, valuation; fig. see 
SZACUNEK. 
• SZACOWNIE, a, s.m. appraiser, 
estimator. 
SZAC0WN0ŚĆ, ia, s.f. esti- 
mableness, preciousness. 
SZACOWNY, a, E, estimable, 
precious, valuable, valued. 
SZACUNEK, kxu , s. m. estima- 
tion, appraisement, valuation. = 
price, value. = fig. value, esteem, 
regard. - mieć ala kogo, to have, 
to feel, to entertain an esteem 
for one. Używać powszechnego 
-nku, to be esteemed by every 
body. 
SZAFA, y, 8. f. and dim. SZAF- 
KA, I, s. f. preas, cupboard. 
SZAFARKA, i, s. f. (a female 
servant, who has the charge of the 
pantry), house-keeper. 
SZAFARNIA, m, s. f. buttery, 
larder, pantry. 
SZAFARSTWO, a , 8. n. a 
pantier's office. 
SZAFARZ, 8, s. m pantier, 
butler, steward. 
SZAFIR, u, 8. m. sapphire. 
SZAFIROWY, a, e , sapphirine; 
sapphire-coloured, blue-coloured. 
SZAFLIK, 8, s.m. tub, water- 
tub. 
SZAFOWAĆ, fuję, v. imp. to 
give away, to spend, to dispose of. 
-pieniędzmi, to spend prodigally 
one's money. - pochwałami, to 
be lavish of praise, to lavish praise. 
SZAFRAN, u,s. m. (a plant), 
■saffron, crocus. W -nie ufarbo- 
wać, to dye saffron-colour. 
SZAFRANOWY, A, e , saffron- 
-eoloured, saffron. 
SZAFUNEK,innj, 8. m. disposal, 
■distribution. - sprawiedliwości, 
the administration of justice. - 
grosza publicznego, the admini- 
stration of public revenue. 
SZAKAL, a, s. m. jackal. 
SZAKŁAK,see SAKŁAK. 
SZAL, u, a. m. shawL 
SZAŁ, u, 8.m. delirium, frenxy, 
•fit of madness. - młodości, the 
wild fits, the wildness of youth. - 
miłości, a transport of love. 
SZALA, i,a. f. the scale or 
'basin of a balance. - sprawiedli- 
wisci, fig. the balance of justice. 
SZA 
SZAŁAPUT, A, SZAŁAWIŁA, 
y, «. m. a hare-brained, giddy 
fellow, a madcap, a wild youth, a 
hoity-toity young man. 
SZAŁASZ, a, o, s. m. shed, 
booth. 
SZALBIERKA, i, s. f. a female 
cheat 
SZALBIERSKI, SZAŁBIERCZY, 
A, E, trickish , shuffling, fraudu- 
lent 
SZALBIERSTWO, A, 8. n. 
trickery, fraudulence , imposture, 
knavery, roguishness, a knavish 
trick. 
SZALBIERZ, a, 8. m. trickster, 
swindler, shuffler, sharper, cheat, 
impostor, knave, rogue. 
SZALEĆ, leję, v. n. to rage, to 
rave, to go mad, to run mad. = to 
be full of play, to be full of wanton 
tricks, to be devilish boisterous, to 
play mad freaks, to make the devil 
to do. = Szaleć za czem, to be 
mad for or after a thing. - za 
kim, to run mad after a person, to 
dote upon, to be distractedly in 
love with him. Ona szaleje za 
nim, she dotes upon him, she loves 
him to distraction. 
SZALEJ, v, s.m. (a venomous 
plant), henbane. 
SZALENIE, adv. madly. = dis- 
tractedly, dotingly, passionately.- 
kochać się, zakochać się w kim, 
to be distractedly in love with one, 
to be distractedly fond of him or 
her; 2) s. n. sea SZALEŃSTWO. 
SZALENIEC, icA, s.m. madman, 
maniac, madcap. 
SZALEŃSTWO, a, S.n. madness, 
rage, fory, frensy. Wpaść w -, to 
run mad, to grow or become mad. 
Do-a kogo przyprowadzić, to 
make one run mad, to drive him 
mad. = folly, distraction. Kochac 
do -a, to love to distraction. = 
piece of folly, foolery, foolishness, 
extravagance. 
SZALKA, I, s. f. dim. see SZA- 
LA. SZALKI, pl. weights, a pair 
of weights. 
SZALONO, see SZALENIE. 
SZALONOŚĆ, ści, s. f. folly, 
extravagance, rashness. 
SZALONY, A, e , mad, frentic. 
- wild, giddy, foolish, extrava- 
gant Po szalonemu, madly, like 
a madman. = foolishly. 
SZALUPA, y, 8. f. sloop. 
SZAŁWIA, u, 8. f. (a med. and 
culinary plant), sage. 
SZAMBELAN, a, s.m. chamber- 
lain. 
SZAMBELANIA, n, s. f. SZAM- 
BELAŃSTWO, A, s.n. the office of 
a chamberlain. 
SZAMBELANIC, A, 8. m. son of 
a chamberlain. 
SZAMBELANOWA, EJ, 8.f. wife 
of a chamberlain. 
SZAMEROWAĆ, buję , V. imp. 
to lace, to trim with lace. 
SZAMEROWANIE, A, s.n. SZA- 
MERUNEK, nku, 8. m. trimming, 
lacing. 
SZAMOTAĆ, ocę, v. imp. kogo, 
SZA 
to pull and tag one, to pull or haul 
about. - SIĘ, to struggle with feet 
and hands. - się z kim, to grap- 
ple with one, to struggle with him, 
to tug one another. 
SZAMOTANIE, a, s. m. pulling 
and tugging about - się, strug- 
gling. 
SZAMOWY, A, e, shammy, 
shamoy. 
SZAMPAN, A, s. m. Champaign 
wine or champaign. 
SZAMPANIA, sn, s. f. Cham- 
paign. 
SZAMPAŃSKI, A, if, of Cham- 
paign. Wino - ie, see SZAMPAN. 
SZAŃCOWAĆ, cdję , v. imp. to 
intrench, to fortify with trenches. 
- SIĘ, to intrench one's self, see 
OSZAŃCOWAĆ. 
SZAŃCOWY, A, e, of an in- 
trenchment, retrenchment Kosz 
-u, gabion. 
SZANIEC, ńca , s. m. intrench- 
ment, retrenchment. - przedmo- 
stowy, an intrenchment cast up on 
the entrance of a bridge. 
SZANOWAĆ, nuję, v.imp. kogo, 
to honour, to respect, to esteem, 
to regard, to reverence. - Szano- 
wać co, czego, to take care of a 
thing. - zdrowie, to take special 
care of one's health. - SIĘ, to act 
suitably to one's station, age or 
character; to maintain or act up to 
one's dignity. - ot take great care 
of one's seif. - się wzajemnie, to 
show respect to each other. 
SZANOWNOŚĆ, &a, s. f. re- 
spectability. 
SZANOWNY, A, e, honourable, 
respectable. 
SZARACZEK, czku , s. m. gray 
cloth. - jasny, iron gray. Cho- 
dztć w -czku , to wear gray 
clothes. 
SZARA CZKOWY, A, e, gray. 
Sukno -ę, gray cloth. 
SZARAŃCZA, y, s. f. locust = 
collect, a swarm of locusts. = fig. 
a host of pillagers, a band of de- 
predators. 
SZARAWARY, sów, s. m. pt. 
loose trowsers. 
SZARAWY, a, e, grayish. 
SZARFA, Y, s. f. scarf. 
SZARGAĆ, gam, v.imp. to drag- 
gle, to dirty, to daggle, see ZA- 
SZARGAĆ,to waste with use.- 
suknie, to wear one's clothes. - 
sławę, imie, fig. to censure false- 
ly one's repute, to slander him. 
SZARLATAN,SZARLETAN,A, 
s. m. quack, mountebank. 
SZARLATANERYA, yi, S. f. 
SZARLATAŃSTWO, A, 5. n. 
quackery, humbug. 
SZARO, adv, gray. 
SZAROOKI, a, ie, gray-eyed. 
SZAROŚĆ, ści, s. f. grayness, 
gray colour. 
SZARPAĆ, pię, v.imp. to pull in 
pieces, to tear or rub with nails; to 
mangle, to worry, see ROZSZAR- 
PAĆ. = to touse, to pull, to tug,' 
see SZAMOTAĆ. - czyją sławę- „ 
czyj honor, fig. to attack one's 
367 SZA 
putation or character. SZARPNĄĆ, 
kę , v. insi, to give a sudden pull, 
to jerk. - kogo, to give one a pull, 
to tug. SZARPAĆ SIĘ, to struggle 
with feet and hands, to endeavour 
to extricate one's self out of one's 
hands.-się z kim o co, to scramble 
for a thing. 
SZARPANINA, T, 8.f. pulling in 
pieces; mangling, worrying. = 
tousing, pulling, tugging. 
SZARPIA, n, 8. f. lint. - służy 
do opatrywania ran, lint is used 
for dressing wounds, sores. 
SZARPNIĘCIE, SZARPNIENIE, 
A, s. n. a sudden pull, a jerk. 
SZARUGA, i, 8. f. a gust or 
squall of wind accompanied with 
rain, a squall of wind rain and snow. 
SZ AR WARK, v,s. m. statute- 
labour for keeping roads and 
bridges in good repair. 
SZARY, a, e, gray. Szara go- 
dzina, dusk. O szarej godzinie, 
w szarą godzinę, in the dusk of 
the evening. Szary koniec, the 
lower end (at table). 
SZARŻA, \,8. f. a charge of ca- 
valry. Iść do szarży, przypuścić 
szarżę, to go to the charge or at- 
tack. Wytrzymać szarżę, to stand 
the charge. 
SZARZAĆ,am, v.imp. not to take 
care of a thing, to spoil, to waste 
for want of care. - SIĘ, to lie 
about, to lie scattered. =* to wear, 
to be wasted with use. - się po 
świecie,fig. to lead a wandering 
life. 
SZARZEĆ, rzeję, v. n. SZA- 
RZYĆ, SIĘ, rzeję się, v. impers. 
to appear as a gray, dusky spot. = 
to grow dark, to grow dusky. - to 
dawn, topeep. 
SZARŻOWAĆ, żuję, na nie- 
przyjaciela, to charge the enemy 
with a bodv of horse. 
SZASTAĆ, am, v. imp. SZA- 
STNĄĆ, nę, v. inst. czem, to 
toss a thing, to make noise by tos- 
sing, shaking. Szastać pieniędzmi, 
fig. to spend a great deal of money, 
to throw away one's money. SZA- 
STAĆ SIĘ, to shift from side to 
side, to stir, to bustle, to do no- 
thing but run about. Nieustannie 
się szasta, he is always stirring, 
his shoes are made of running lea- 
ther, he is always fluttering about. 
SZATA, v, s. f. (elev. style), 
garment, attire, apparel. 
SZATAN, a , s. m. Satan, devil. 
To - nie kobieta, fam. she is a 
devil in petticoats. 
SZATAŃSKI, a, IE, of Satan, Sa- 
tanic, satanical. Po szatańsku, sa- 
tanically. 
SZATAŃSTWO, a, s.n. sata- 
nlsm, a devilish device. 
SZATKOWAĆ, kuję, v.imp. ka- 
a, to chop cabbage, to cut it in 
pieces. 
SZATKOWNICA, Y, S. f. chop- 
ping-board. 
SZATYN, a, S. m. SZATYNKA, 
I, s. /. a man or woman with 
Chesnut hair* 
368 
SZC 
SZAWŁOK, v, 8. m. a leathern 
bag. 
SZCZAĆ, czę , v. n. to piss, to 
make water. 
SZCZĄTEK, tka , S. m. relics, 
remains, residue. Szczątki rozbi- 
tego okrętu, the fragments or re- 
mains of a wrecked vessel, the ruins 
of a wreck. Szczątki wojska, the 
remains, wrecks of a routed army. 
SZCZAW, wiu, s. m. (a culinary 
herb), sorrel. 
SZCZAWIAN, u, s. m. Chim. 
oxalate. 
SZCZAWIOWY, a, e, of sorrel. 
Kwas -y, oxalic acid. Zupa -a, 
soup made of sorrel. 
SZCZEBEL, bla , s. m. a round 
or step of a ladder; fig. step, de- 
gree, station. Postąpić o jeden-, 
to mount a step. Najwyższy - 
sławy, the pinnacle of glory. 
SZCZEBIOT, v, s. m. ptaków, 
the warbling of birds. = fig. prat- 
tle. = tattler, chatterer. 
SZCZEBIOTAĆ, cę, v. n. to 
warble, to chirp. =« (of a child), to 
prattle. = to prate, to tattle, to 
chatter, to tittle-tattle. 
SZCZEBIOTANIE, A, s. n. pta- 
ków , the chirping or warbling of 
birds. = fig. prattle, prattling. 
SZCZEBIOTKA, i, s. f. a tat- 
tling , prating woman, a gossiping 
woman. 
SZCZEBIÓTLIWIE, adv. pra- 
tingly, flippantly. 
SZCZEBIOTLIWOŚĆ, ści, 5. f. 
the habit of prating, tattling; loqua- 
city, flippancy. 
SZCZEBIOTLIWY, SZCZEBIO- 
TNY, a, e, doing nothing but 
warble, chirp. = fig. chattering 
like a parrot, prating, prattling, 
tattling, flippant. 
SZCZEĆ, ci, s.f. bristle; (a plant) 
teasel, fuller's thistle. 
SZCZECINA, y, 8. f. collect, the 
bristles of a boar. 
SZCZECINKA ,1,8. f. dim. the 
hair or bristle of a boar. 
SZCZECINO WATY, a,e, bristle- 
shaped , bristly. - Bot. setaceous. 
SZCZĘDZIĆ, dzę, v. imp. (with 
the gen. case), to spare, to save. 
(Generally used negatively). Nie - 
komu or dla kogo pochwał, to 
lavish praise on one. Nie - ani 
wydatków ani trudu, to spare 
neither expense nor trouble, pains. 
SZCZEGÓŁ, u, s.m. detail, par- 
ticular. Wchodzić w-y, to go into 
details. Wchodzić w najdrobniej- 
sze -y, to enter into the minutest 
details, to be attentive to all the 
details. Opowiem ci to ze -ami, 
I shall tell you all the particulars 
of It. 
SZCZEGÓLNIE, adv. particu- 
larly, especially. 
SZCZEGÓLNOŚĆ, ści, s. f. sin- 
gularity, peculiarity. - tego zda- 
rzenia, the singularity of that 
event. Każdy w-ści, each in par- 
ticular. 
SZCZEGÓLNY, A, e, particular, | 
peculiar, -a łaska, a particular 
szc 
favour.-a własność, a peculiar 
property. Nic nie ma dziś -nego 
w dziennikach, there is nothing 
particular in the papers to-day. To 
dzieło nie zawiera nic -nego, 
that work contains nothing parti- 
cular^ singular, particular. Szcze- 
gólniejszy człowiek, he is a parti- 
cular sort of a man, that is a man 
of a singular humour, he is an odd*, 
queer fellow. 
SZCZEGÓŁOWO, adv. with all 
the details, in a circumstantial 
manner. 
SZCZEGÓŁOWŚĆ,ści, s.f. par- 
ticularity, the particular circum- 
stances (of an account). 
SZCZEGÓŁOWY, a, e, cir- 
cumstantial , detailed, minute. 
Handel -y, retail. 
SZCZĘK, u, s. m. clash, clatter, 
clank, dang. - broni, oręża, pa- 
łaszów, the clang of arms, dash- 
ing of swords. - kajdan, the 
clanking of chains. 
SZCZĘKA, I, s. f. jaw. 
SZCZEKAĆ, am , v.n. to bark, 
to bay. - na kogo, to bark at 
one; fig. to bawl against one, to 
backbite or slander him. Wo/no 
psu t na pana Boga - or Pies 
szczeka, pan jedzie ,prov. dogs 
bark at the moon j let them bawl 
on, who cares? 
SZCZĘKAĆ, am, v. n. SZCZĘK- 
NĄĆ , nę , v, inst. to dash, to. 
clatter, to clang, to clank. Wtf- 
żnie szczękali kajdanami, tha 
prisoners clanked their chains.- 
zębami, to clatter with teeth. 
Szczęka zębami od zimna, his 
teeth chatter with cold. 
SZCZEKACZ, a , s. m. a barker. 
= a bawler, a vile slanderer. 
SZCZEKANIE, a , 8. n. barking, 
baying. = bawling, slander, ca- 
lumny. 
SZCZĘKANIE, s.n. clashing, 
clattering, clanking. 
SZCZĘKATY, a , e , furnished 
Witt large jaws. 
SZCZĘKOWY, a, e, mandibu- 
lar , maxiliar. 
SZCZELINA, st, s.f. cleft, crevice, 
chasm, chink, cranny, fissure. 
SZCZELNIE, adv. close. - 
przystawać, to join, to shut dose, 
to fit exactly. = hermetically. - 
zamknięty, hermetically closed. 
SZCZELNOŚĆ , ści, s. f. tha 
state of being joined, shut close. 
SZCZELNY, a, e, joining or 
shutting close, shut fast, close. 
SZCZENIĄTKO, a , s. n. dim, 
of SZCZENIĘ, little whelp. 
SZCZENIĆ" SIĘ, nię się, v. n. 
(of a bitch), to whelp, to pup. 
SZCZENIĘ, ciA, s. n. pl. SZCZE- 
NIĘTA , whelp, puppy. 
SZCZENNA, adj. big with put. 
- suka, a bitch in pup (in whelp), 
a bitch with young. 
SZCZEP, u, s. m. graff, graft, a 
young scion. = fig. stock, the first 
of a branch, the head of a tribe, 
of a family. = stock, race, tribe- 
family. szc 
SZCZEPA, SZCZEPKA.SZCZY- 
PA, r, s. f. a piece of cut wood. 
SZCZEPAĆ, am , v. imp. drze- 
wo , to cleave or split wood. 
SZCZEPIĆ, pię, v.imp. to graff, 
to graft, to ingraff. =» Szczepić 
ospę, to vaccinate, to Inoculate 
the small-pox. 
SZCZEPIENIE, A, S. n. grafting. 
»= ospy, vaccination, Inoculation. 
SZCZERB, u, s.m. SZCZERBA, 
Y, 8. f. SZCZERBINA, v, s. f. noża, 
brzytwy, pałasza, the notch, 
hack of a knife, razor, sabre. a 
Assure in the upper lip of a hare. 
v harelip. = a broken tooth. 
SZCZERBATY, a, e, notched, 
hacked, fuli of notches. hare- 
lipped. = gap-toothed, that has 
lost a front tooth or two. 
SZCZERBIĆ, see WYSZCZER- 
BIĆ. 
SZCZERBIEC, bca , s. m. Hist. 
o/ Pol. the sabre of Boleslaus the 
Great of which he broke a piece by 
striking with It the gate of Kiow on 
his entrance in that city. 
SZCZEROŚĆ, ści, SZCZEROTA, 
Y, s.f. candour, sincerity, Inge- 
nuousness. 
SZCZERY, a, E, pure, genuine, 
without alloy. -e złoto, srebro, 
pure, genuine gold, silver, -a 
woda, pure water. -y piasek, 
downright sand. = frank, down- 
right, open-hearted, sincere, can- 
did, ingenuous, plain, true. - y 
człowiek , a frank, a sincere man. 
-a przyjaźń, a sincere friendship. 
Jestto -a prawda, it Is the un- 
varnished truth, -a potwarz, 
downright calumny. 
SZCZERZE, adv. candidly, sin- 
cerely, truly, openly, plainly, inge- 
nuously. = seriously, in good, 
downright earnest. Mów - i smia 
lo, speak out and like a man. 
SZCZĘŚCIĆ, ci, v. impers. ko- 
mu , to speed, to prosper one, to 
render him successful. Szczęść 
Boże I God speed you! see PO- 
SZCZĘŚCIĆ. - SIĘ, to prosper, 
to succeed, to thrive, to be success- 
ful. We wszystkiem mu się szczę- 
ści, every thing thrives or succeeds 
with him., 
SZCZĘŚCIE, jl, s.n. hap, hap- 
hazard, luck, chance, fortune. 
Próbować -a, to take or try one's 
chance. Na tos -a, at all hazards. 
Szukać -a, to seek one's fortune. 
- mu sprzyja, fortune smiles 
upon him, favours him, see LOS. 
= good luck, good fortune, hap- 
piness. Mieć-, to have good luck. 
Mieć - w kartach, być przy 
-ściu, to play luckily or with 
good luck, to play successfully. NA 
SZCZĘŚCIE, SZCZĘŚCIEM, adv. 
happily, fortunately, luckily, by 
good luck. 
SZCZĘŚLIWIE, adv. luckily, 
fortunately, happily. 
SZCZĘŚLIWIEC, wca, s.m, a 
happy, lucky or fortunate man. 
SZCZĘŚLIWOŚĆ, ści, 8. f. bles- 
sing, bnss, felicity, happiness. 
SZG 
Wieczna -, eternal felicity, ever- 
lasting bliss. - życia, the happi- 
ness of life. 
SZCZĘŚLIWY, a, e, lucky, for- 
tunate, happy; successful. Wszy- 
scy chcą być-mi, all men wish 
to be happy'. We wszystkiem jest 
-y, he is lucky or fortunate in 
every thing. -e panowanie, a 
prosperous reign. -e wydarze- 
nie , fortunate event. -a podróż, 
a prosperous voyage. -y traf, a 
lucky hit. -y to grze, wojnie, 
lucky at gaming, fortunate In war. 
-y do kobiet, successful with the 
fair sex. Ten tylko jest - y kto się 
poczytuje za -wego , he alone is 
happy who thinks himself to be so. 
SZCZĘSNY, A, e, auspicious, 
propicious, see SZCZĘŚLIWY. 
SZCZĘT, u, s.m.see SZCZĄTEK, 
(used only In the following expres- 
sions) : Do szczętu, ze szczętem, 
down to the ground, utterly, com- 
pletely, to all intents and purposes. 
Do szczętu zburzyć, to lay even 
with the ground, to raze to the 
ground. Ze szczętem zniszczyć, 
to ruin or undo to all intents and 
purposes. 
SZCZOCH, A, s.m. piss a-bed. 
SZCZODRO,see SZCZODRZE. 
SZCZODROBLIWIE,ado.boun- 
tlfully. 
SZCZODROBLIWOŚĆ, ści, s.f. 
bountifulness. 
SZCZODROBLIWY, a, e, boun- 
tiful. 
SZCZODROŚĆ, ści, SZCZO- 
DROTA, Y, s. f. munificence, libe- 
rality, bounty, see HOJNOŚĆ. 
SZĆZODRY, a, e, munificent, 
liberal, see HOJNY. 
SZCZODRZE, adv. munificent- 
ly, liberally. - rozdawać, to 
bestow liberally, see HOJNIE. 
SZCZOTECZKA, I, s. f. dim. a 
little brush. - do zębów, a tooth- 
brush. , 
SZCZOTKA, I, s.f. brush.- 
do sukien, a clothes-brush - do 
włosów, a hair-brush. - do lnu, 
konopi, flax-comb , hemp-comb , 
hatchel. 
SZCZOTKARZ, A, s. m. brush- 
maker. 
SZCZUĆ, uję, v.imp. kogo psa- 
mi , to set dogs on one. Szczwac 
zająca, lisa, to hunt or course 
a hare, a fox. - byka, niedźwie- 
dzia, to bait a bull, a bear. 
. SZCZUDŁO, a , s. n. stilts. Cho- 
dzić na -lach, to go upon stilts. 
SZCZUKA, 1, 8. f. a very large 
pike (a fish). 
SZCZUPACZEK , czka , 8. f. 
dim. a small pike, pickerel. 
SZCZUPAK, a, s. m. pike, jack. 
SZCZUPLEC, leję , v. n. imp. 
to grow thin, slender. 
SZCZUPLIĆ, lę , v. imp. to di- 
minish, to scant, to stint, see 
USZCZUPLIĆ. 
SZCZUPŁO, adv. wyglądać, 
to look thin, slender. =» narrowly, 
straitly, In a narrow compass. - 
mieszkać, to bo narrowly lodged. 
szc 
to be lodged in a narrow compass. 
=• scantily, sparingly. 
SZCZUPŁOŚĆ, ści, s.f. talii, 
wzrostu, the slenderness of one's 
waist , shape. =• narrowness, 
straltness. - mieszkania, the 
narrowness of one's lodgings. -* 
slenderness, scantiness, smallness, 
- dochodu, the slenderness of 
one s income. 
SZCZUPŁY, a, e, slender, slim, 
thin, slight. -a talia, a slim, 
slender waist. = scanty, slender 
spare, small. -y dochód, small, 
slender income. -obiad, a very 
siender dinner, a scanty repast. 
-a krescencya, a scanty, slender 
crop, -e wojsko, a small army. 
SZCZUR, a, s. m. rat. 
SZCZURZY, a, e, of a rat 
SZCZUTEK, tea , s.m. fillip. 
Dac komu -tka, to fillip one. 
SZCZWAĆ, see SZCZUĆ. 
SZCZWACZ, a, s.m. baiter, 
setter on. = a huntsman on horse- 
back , pricker. 
SZCZWALNIA, ni , 8. f. a bait- 
ing-place for bulls and bears. 
SZCZWANIE, a, s.n. baiting. 
= coursing, hunting. 
SZCZWANY , a, e, hunted, 
coursed, chased. = fig. cunning, 
expert. -y to Us, he is a cunning 
fox, a sly cur, he is a sly, cunning 
man, a deep fellow. 
SZCZYCIĆ, cę, v.imp. to hon- 
our , to favour, see ZASZCZY- 
CAĆ. - SIĘ, czem, z czego, to 
pride one's self upon a thing, to 
glory in it. - się czyją przyja- 
źnią, to hold or consider as an 
honour to be one's friend. 
SZCZYGIEŁ, gła , 8. m. gold- 
finch , thistle-finch. 
SZĆZYKAĆ, am , v. imp. kwia- 
ty, to pluck, cull, gather flowers, 
see USZCZKNĄĆ. 
SZCZYNY, », s. f. pl. piss, 
urine. 
SZCZYPAĆ, pię, v. imp. SZCZY- 
PNĄĆ,t>. inst. to pinch; to twinge, 
to tweak, to twitch. - do krwi, 
to pinch one to the blood. Szczy- 
pać w język, to be sharp, tart or 
poinant, Pieprz szczypie wjęzyk, 
pepper bites the tongue. Mróz 
szczypie w twarz, the cold pin- 
ches the face. 
SZCZYPAWKA, i, s.f. (anin- 
sect), ear-wig, forficula. 
SZCZYPCE, ców, s.pl. snuffers. 
= pincers. = the claws of a lobster. 
SZCZYPCZYKI, ków, s. pl. 
nippers, tweezers. 
SZCZYPIOR, u, SZCZYPIO- 
REK , rku , 8. m. (a small onion 
without bulb), chives, cives. 
SZCZYPTA, t, s.f. pinch.- ta- 
baki, a pinch of snuff. - soli, pie- 
przu, a pinch Of salt, pepper. 
SZCZYR, u, s. m. (a plant), 
mercury. 
SZCZYT, u, s. m. top, summit. 
- głowy, the top or crown of the 
head. - góry, the top of a hill. = 
fig. pitch, pinnacle, summit. - 
wielkości, sławy, the pinnacle of 
369 SZE 
honours, the highest pitch of glory. 
SZCZYTNIE, adv. loftily, subli- 
mely. 
SZCZYTNY, A,E,lofty, sublime. 
SZELĄG, a, s. m. (the-third 
pari of a Grosz), less than a farth- 
ing, doit. Zapłacić co do -a, to 
pay to the last farthing. Nie mieć 
-a w kieszeni, not to have a cross 
to bless one's self with. Nie ustąpię 
ani -a I won't abate a farthing. 
Nie warto złamanego -a, it is 
not worth a farthing, a doit. Znają 
go. iak lichy -, he is extremely 
welMcnown. 
SZELĄŻEK, źka , 8. m. dim. of 
SZELĄG. 
SZELEŚCIĆ, ści,v. n. imprs. to 
rustle. Liście szeleszczą, the leaves 
rustle. Wiatr szeleści w lesie, the 
wind rustles in the forest. Suknia 
iej szeleści, her gown rustles. 
SZELEST, u, s. m. rustle, rust- 
ling.- liścia, wiatru, the rustling 
of the leaves, of the wind. - 
jedwabiu, sukni, the rustling of 
silk, of a gown. - strumyka, the 
rippling or murmur of a brook, 
stream. - skrzydeł, the whirring 
of the wings. Zerwać się z ziemi 
z -em, to whir, to fly with noise. 
SZELESZCZĄCY, A, e, rustling. 
SZĘLĘŻNIK, A, s. m. (a plant), 
crista gaili, cock's-comb, louse-wort. 
SZELKA, i, s. f. strap. Szelki 
do noszów, do lektyki, chairman's 
straps. Szelki (od spodni), braces. 
Nosić szelki, to wear braces. 
SZELMA, Y, s. m. and f. scoun- 
drel, rascal, rogue, knave. 
SZELMOŚTWO, a, s.n. roguery, 
knavery, villany. 
SZELMOWSKI, A, IE, roguish, 
knavish, villanous. 
SZEMRAĆ, rzę, v. n. to murmur, 
to mutter. = (like a stream of 
water), to murmur, to ripple, to 
gurgle. = (like wind in a forest), 
tomnrmur, to rustle, see MRU- 
CZEĆ, SZELEŚCIĆ. = Szemrać 
na co, fig. to murmur or repine at 
a thing. - na kogo, to repine 
against one, see SARKAĆ. 
SZEMRANIE, a, s. n. murmur- 
ing, muttering. - wód, strumy- 
ków, the "murmuring, rippling, 
gurgling, purling of brooks or 
streams. = fig. murmuring, repin- 
ing. 
SZEPLENIĆ, nię, v. n. to lisp. 
SZEPLENIENIE, A, S. n. lisp, 
lisping. 
SZEPLENIUCH, A, SZEPLEŃ, 
kia, s. m. lisper, a lisping man. 
SZEPLENIUCHA, Y, s. f. lisping 
woman. 
SZEPT, y, s. m. whisper. 
SZEPTAĆ, cę, v. n. to whisper. 
Co tarn on szepce do niej ? what 
whispers heto herP SZEPNĄĆ, nę, 
v. inst, - do ucha, to inform in a 
whisper. 
SZEPTANIE, A, s. n whispering. 
SZEREG, u, 8. m. (in military 
language opposed to Rota), rank.- 
żołnierzy, a rank of soldiers. 
Ustawić oddział'we dwa -i, to 
370 
SZE 
range or put a body of soldiers in 
two ranks. Po trzydziestu w-u, 
thirty abreast. Zamknąć, ścisnąć, 
-i, to close the ranks. = row, 
rank. -- drzew, domów, a row of 
trees, houses. - powozów, a row 
of carriages. => series, succession. 
Dlugi - nieszczęść, a long series 
of misfortunes. - przodków, a 
series of ancestors, ancestry. = 
SZEREGOWIEC, WCA, SZERE- 
GOWY, ego, s. m. a private sol- 
dier, rank and file. Zabito dzie- 
sięciu oficerów i trzystu -wych, 
ten officers and three hundred rank 
and file were killed. 
SZEREPETKA, I, s. m. vulg. a 
sorry fellow, a poor wretch. 
SZERMIERKA, seeSZERMIER- 
STWO. 
SZERMIERSKI, A, ie, relating 
to the art of fencing. Sztuka -a, 
the art of fencing. 
SZERMIERSTWO, A, s.n.the art 
of a fencing-master. = literackie, 
piśmienne, literary polemics, con- 
troversy. 
SZERMIERZ, a , s. m. fencer, 
fencing-master. = tilter, gladiator. 
= a skilful controverter, contro- 
vertlst. 
SZEROKI, a, ie, broad, wide. 
SZEROKO, adv. broadly, wide- 
ly - się nad czem rozwodzić, to 
enlarge, expatiate or dwell upon a 
thing. - o tern mówić, it would 
be too long to tell, much might be 
said of the subject. 
SZEROKOŚĆ, ści, s. f. broad- 
ness, wideness; breadth, width. - 
ulicy, rzeki, the breadth of a 
street, of a river. = Geogr. and 
Astr. latitude. -■ północna, north 
latitude. . 
SZERŚĆ, see SIERĆ. 
SZERSZEŃ, nią,, s. m. (an in- 
sect), hornet. 
SZERSZY, A, E, comp, of SZE- 
ROKI. SZERZEJ, comp, of SZE- 
ROKO. 
SZERZ Y, s. f. (used only in the 
acc. J, breadth. Na szerz, w szerz, 
in breadth, broadwise. Wzdłuż ? 
w szerz chodzić , to walk up and 
down. 
SZERZYĆ,rzę,v. imp. to widen, 
to spread, to extend one's self. 
SZERZYZNA, y, s. f. wide space, 
extension. 
SZEŚĆ, ciu, s. num. six. 
SZEŚĆDZIESIĄT, ciudziesiąt, 
s. num. sixty. 
SZEŚĆDZIESIĄTLETNI', A, ie, 
sixty years old.-lasting sixty years. 
SZEŚĆDZIESIĄTY, A, e, six- 
tieth. 
SZEŚCIAN, v,s. m. Geom. hexa- 
hedron ; Arith. cube. 
SZEŚCIENNY, a, e, hexahedral; 
cubic, cubical. Stopa -a, a cubic 
or cubical foot, solid foot. Pier- 
wiastek-y, cubic root. 
SZEŚCIOBOCZNY, A, E, having 
six sides. 
SZEŚCIOBOK, u, s, m. see 
SZEŚCIOKĄT. = hexahedron. 
SZK 
SZEŚCIODNIOWY, SZEŚCIO- 
DZIENNY, a, E, of six days. 
SZEŚCIOGRAN, see SZEŚCIAN, 
SZEŚCIOKĄT, a, s. m. Geom. 
hexagon. 
SZEŚCIOKĄTNY, A, e, hexa- 
gonal. 
SZEŚCIOKONNY, a, E, drawn 
with six horses. 
SZEŚCIOLETNI, a, IB, of six 
years, lasting six years, six years 
old. 
SZEŚCIOLISTNY, A , E, Bot. 
havlng-slx leaves, hexaphyllous. 
SZEŚCIOMIARO WY, a, e, hexa- 
metrical. Wierz -y, hexameter. 
Iliada i Eneida są pisane wier- 
szem -m, the Iliad and Eneid 
are in hexameter verse, in hexa- 
meters. 
SZEŚCIOMIESIĘCZNY, a, E, of 
sir months, lasting six months. 
SZEŚCIOPALCOWY,SZEŚCIO- 
PALCZASTY, A, E, six fingered. 
SZEŚCIOPRĘCIKOWY, a, E, 
Bot. hexandrian. Rośliny -e, the 
hexanders. 
SZEŚCIORAKI, A, IE, of six diffe- 
rent kinds. 
SZEŚCIORAKO, adv. in six 
different manners. 
SZEŚCIORO, orga , s. n. (said 
of persons of both sexes, of Child- 
ren and the young of animals), 
six. Jest nas-,we are six persons 
(men and women). Matka z-giem 
dzieci, a mother with six children. 
SZEŚĆKROĆ, adv. six times. 
SZEŚĆKROTNY , A, E, sixfold, 
sextuple. 
SZEŚĆSET, ciuset, s. num. six 
hundred. 
SZEŚCSETNY,a ,e, six hun- 
dredth. 
SZESNAŚCIE, stu, s. num. six- 
teen. 
SZESNAŚCIORO, rga, e. n. 
(said of people of both sexes, of 
children and theyoung of animals), 
sixteen. 
SZESNASTOLETNI, a, ie, of 
sixteen years, sixteen years old. 
SZESNASTY, a , e, sixteenth. 
SZEW, szwu, s.m. seam. Anat, 
suture, seam. 
SZEWC, a, s. m. shoemaker, 
boot-maker. 
SZEWCOWA, ej, s. f. a shoema- 
ker's wife. 
SZEWCÓWNA, y, s.f. a shoe- 
maker's daughter. 
SZEWCZYK, a, s. m. a journey 
man shoemaker, dim. of SZEWC. 
SZEWSKI, SZEWIECKI, A, IE, 
of a shoemaker. 
SZEWSTWO, a, s. n. a shoema- 
SZKALOWAĆ, luję, v. imp. 
kogo, to abuse or revile one, to 
rail at him, to slander. 
SZKALOWANIE, A, S. n. foul 
abuse, reviling, railing. 
SZKALOWNIK, a. s. m. raUer, 
reviler. 
SZKAPA, Y, S. f. SZKAPSKO, A, 
s, n. Jade, back, hackney. 
SZKAPLERZ, A, S. m. scapular?. SZK 
SZKARADA, Y, 8. f. (in proper 
and figurative sense), foulness , 
ugliness, abomination, abominable- 
ness , see SZKARADNOŚć. = an 
ugly person, a fright. 
SZKARADNICA, y, «. f. an ugly 
woman, an ugly bitch. 
SZKARADNIE, adv. foully, ugli- 
ly, abominably, hideously. 
SZKARADMK, A, s. m. an ugly 
fellow, a wicked man. 
SZKARADNOŚĆ , śct, s. f. ugli- 
ness; fig. ugliness, foulness, hi- 
deousness, abominableness, turpi- 
tude , enormity - tego postępku, 
the foulness of the deed, the abo- 
minableness of such a conduct. - 
zbrodni, enormity of the crime. 
SZKARADNY, A, E, foul, ugly. 
■= fig. foul, hideous, abominable, 
heinous, enormous. - a zbrodnia, 
a heinous crime. - y uczynek, po- 
stępek, a foul action, deed* 
SZKARADZIĆ, dzę , v.imp. to 
foul, to deform. 
SZKARADZIEŃSTWO, k, 3. n. 
an extremely ugly person, a fright. 
■= a frightful or shocking thing. 
SZKARŁAT,v, s.m. scarlet. 
SZKARLATYNA, y, S.m. scar- 
let-fever, miliary-fever. 
SZKARPETKA, I, s. f. sock. - ki 
niciane, wełniane, bawełniane, 
a pair of thread, worsted, cotton 
socks. 
SZKATUŁKA', i, s.f. casket, 
box, trunk. 
SZKIEŁKO, a, s. n. dim. of 
SZKŁO, a bit of glass; pocket 
looking-glass. = a burning-glass. 
= the glass of a watch. = the glass 
of a pair of spectacles. 
SZKLANECZKA, I, s. f. a little 
drinking glass. 
SZKLANICA, y, s.f. a large glass, 
a rummer, a tumbler. 
SZKLANKA,!, s.f.drinkingglass, 
glass. Pte ze -ki, to drink out of 
a glass. - wody, piwa, wina, a 
glass of water, beer, wine. 
SZKLANNY, SZKLANY, A,E, 
of glass. Huta -a, glass-house, 
glass-work, glass-works. Handel 
-y, glass-trade. Wyroby -e, 
glass-ware. Drzwi -e, a glass- 
door. = glassy, vitreous. 
SZKLARKA, i, s. f. a glazier's 
Wife. 
SZKLARNIA, nt , s. f, glass- 
house , glass-works. 
SZKLARSKI, A, ia, of a glazier. 
SZKLARZ, a , s. m. a glazier. 
SZKLARZOWA, see SZKLAR- 
KA. 
SZKLISTY, A, e, glassy, vitreous. 
SZKŁO, A, s. n. glass. 
SZKOCKI, A, IE, Scotch, Scotish. 
SZKOCYA , Yl, s.f. Scotland. 
SZKODA, y, s. f. damage, harm, 
hurt, injury. Zrobić komu -ę, to 
occasion, to do one damage. Grad 
narobił wiele -y, the hall has 
done a good deal of damage. Po- 
nieść znaczną -ę, to suffer 
great loss. Mądry Polak po szko- 
dzie, prov. see POLAK. Czyja 
szkoda tego grzech, prov. if any 
SZK 
mischief happens to people, they 
themselves are the cause of it. = 
prejudice , detriment, mischief. 
Z moją -ą, to my prejudice, hurt, 
detriment. To będzie z twoją-ą, 
that will do you prejudice, will be 
prejudicial, hurtful, detrimental 
to you. = Szkoda, wielka szko- 
da, it is a pity, a great pity. Szko- 
da że się trochę napija, what a 
great pity that he is a little too 
much addicted to the bottle. - it 
is not worth while. - o tern mó- 
wić , it is not worth while to tell, 
to speak of it. = trespass on an- 
other's ground. Zająć bydło ze 
-y, to impound cattle. 
SZKODLIWIE, adv. noxiously, 
hurtfully, perniciously. 
SZKODLIWOŚĆ, i, s.f. damage, 
harm, injury. 
SZKODLIWY, A, E, hurtful, 
detrimental], injurious, pernicious, 
noxious, prejudicial. 
SZKODNICA, Y, s.f. a woman 
that does damage (harm, mischief), 
by design. 
SZKODNIK, A, s. m, a man that 
does damage (harm, mischief), by 
design. 
SZKODNY, a, e, (said of a dog 
or cat), prone to steal. 
SZKODOWAĆ, duję , v.n. to 
suffer damage, to sustain a loss, 
to be a loser. 
SZKODZIĆ, dzę, v. n. imp. ko- 
mu , to hurt, to wrong, to injure 
one. To ci nie szkodzi, that does 
not hurt you. Chciał mi -, he. 
endeavoured to hurt me. - zdro- 
wiu t oczom, to be hurtful to the 
health, to the eye-sight. Cóż to 
szkodzi? what evil, what harm is 
there in that? To nic nieszkodzi, 
there is no harm done; that is 
nothing. 
SZKOŁA, v^8.f. school, college. 
Chodzić do - y, posłać do -y, to 
go to school, to send to school. - 
prawa,medycyny, ar ty lery i,pły- 
wania, law-school (inn of court), 
medical college, school of artillery, 
swimming school. - Szkoła Ary- 
stotelesa , Platona, the school of 
Aristotle, of Plato, - flamandzka, 
wenecka, Rafaela, the Flemish 
school, the Venetian school, the 
school of Raphael. 
SZKOLARSKI, a,ie, of a pedant; 
pedantic. 
SZKOLARSTWO, A, s.n. book- 
learning, pedantry. 
SZKOLARZ,a, s.m. a school- 
pedant, a pedant. 
SZKÓŁKA, i, s.f. dim. a small 
school, a day-school. - nursery of 
trees, seed-plot. 
SZKOLNOŚĆ, śct, s.f. school- 
erudition , pedantry. 
SZKOLNY, A, e, relating to 
schools. Rok -y, school-year. Na- 
uki -e, what is taught in a school. 
Młodzież -a, the scholars, stu- 
dents, pupils of a college or school. 
SZKOPUŁ, u, s. m. reef, shelf, 
rock in the sea. 
SZKORBUT, u, s.m. scurvy. 
SZŁ 
SZKORBUTYCZNY, A, E, scor- 
butic , scorbutical. Choroba -a, 
scorbutic complaint. - 8. one 
diseased with scurvy. 
SZKOT, a, s.m. Scot, Scotchman. 
SZKOTKA, I, S.f. a Scotch- 
woman. 
SZKROFUŁ, see SKROFUŁ. 
SZKUTA, y, s.f- a flat-bottomed 
boat (used in the Vistula). 
SZLA, i, SZLEJA,i, s.f. the 
breast-band or chest-band of a 
draught-horse; traces or ropes by 
which a carriage is drawn by 
horses. 
SZLABAN, u, s.m. bar, turn* 
pike. 
SZLACHCIANKA, I, s. f. wife or 
daughter of a nobleman. =• wife or 
daughter of a country-squire. =»■ a 
woman of the middling station 
between the class of peasants and 
the higher nobility. 
SZLACHCIC, a , s.m. noble- 
man. = a country-squire occupying 
the middling rank between the 
commoners and the higher nobili- 
ty, see SZLACHTA. 
SZLACHCIC, see USZLACHCIĆ. 
SZLaGECIURA, y, s. m. a poor, 
ignorant, unrefined country-squire. 
" SZLACHECKI, a, is, of a noble- 
man. Stan -», the nobility, the 
nobles, the order of the nobility. 
Duma -a, aristocratic pride., 
haughtiness.« of a country-squire, 
Dom - i, a country-squire's house. 
Przesądy-ie, the prejudices of 
the gentry. 
SZLACHECTWO, a, s.n. the 
rank or dignity of a nobleman, no- 
bility. = letters of nobility. 
SZLACHETKA, I, s.m. fam. a 
brisk, little country-squire. 
SZLACHETNIE, adv. urodzo- 
ny, noble by his birth, by birth. 
= nobly, generously. 
SZLACHETNOŚĆ, ści, S.f. noble- 
ness , generosity, magnanimity. - 
serca, uczuć, nobleness of heart, 
of sentiments. 
SZLACHETNY, A, E, noble, 
generous, magnanimous. 
SZLACHTA, ty, s. f. collect, the 
inferior nobility, gentlefolk, gentry. 
SZLACHTAWA,Y,s.f. (a plant), 
flea-bane, conyza. 
SZLACHTHUZ, A, s.m. shambles. 
SZLAFMYCA, y, s.f. night-cap. 
SZLAFROCZEK, czka, s.f. a 
woman's morning dress. 
SZLAFROK ,v,s.m. dressing- 
gown , morning-gown. 
SZLAK, u, s. m. edge, list or 
border of cloth or stuff. - u płótna, 
the selvage of linen-cloth. - track, 
trace, trail, footstep, see ŚLAD. 
= beaten path, highway, road, 
track (especially that which the 
Tartars used to follow, in their in- 
cursions in Poland called: Kucz- 
hański szlak). 
SZLAKOWAĆ, kuję, v.tmp. 
to trace, track or follow by the 
footsteps. 
SZLAM, u, s.m, slime, mud, 
see MUŁ. 
371 372 
SZM 
SZLAMISTY, a, e, slimy. 
SZLAMOWAĆ, , v. imp. to 
dear from slime (a pond, a river). 
SZLAMOWATOŚĆ, ści, s. f. 
sliminess, viscosity. = mucosity, 
mucousness. 
SZLAMOWATY, A, e, slimy. = 
mucous, viscous. 
SZLAMY, mów, 3. pl. belly-fur 
of a fox, leopard, etc. 
SZŁAPAĆ, pię, v.n. vulg. to jog, 
to walk heavily or slowly. 
SZLAPAK,a, s.m. jogger. = 
an ambler or pacer. = an Austrian 
foot-soldier. 
SZLARKA, i, s. f. band, border, 
trimming of a woman's cap or 
dress. 
SZLĄSK, A, s. m. Silesia. 
SZLAZ, see ŚLAZ. 
SZLEJA, see SZŁA, SZLEJKA, 
see SZELKA. 
SZLICHTA, y, s. f. weaver's 
glue. 
SZLICHTADA, y, s. f. sledge- 
race, a ride or drive in sledges. 
SZLIFA, t, s. f. (the shoulder- 
strap or knot) , epaulet. Szlify 
oficerskie, an officer's epaulets. 
Nosić szlify, to wear the epaulets, 
to be an officer. 
SZLIFIERKA, i, 8.f. wife of 
a grinder. = the business of a 
grinder. 
SZLIFIERSKI, A, IE, of a 
grinder. -i kamień, grindstone, 
grinding-stone. 
SZLIFIERSTWO, A, a.n.the 
business of a grinder. 
SZLIFIERZ, a, s.m. grinder, 
vbetter. = polisher. 
SZLIFOWAĆ, foję, v. imp. to 
grind, to whet. = to polish. 
SZLOCHAĆ, am, v.n. to sob, 
to blubber. 
SZLOCHY, ów, s. pl. sobs, sob- 
bing, blubbering. 
SZLUZA, see ŚLUZA. 
SZMARAGD, u, s. m. emerald. 
SZMARAGDOWY, A, e, of eme- 
rald. = emerald-green. 
SZMATA, y, and dim. SZMAT- 
KA, i, s. f. clout, rag. 
' SZMELC, u, s.m. enamel; grease. 
SZMELCARZ, SZMELCERZ, A, 
3. m. smelter. = enameller. 
SZMELCOWAĆ, cun?, c. imp. to 
melt, to smelt, see TOPIĆ, PRZE- 
TAPIAĆ. = to enamel. 
SZMELCOWY, A, e, smelting. 
Piec - y, smeltery, smelting-house 
(oven). = of enamel. 
SZMELCUGA, i, s. f. the ashes 
of a plant called kali, which are 
used in making glass. 
SZMER, u, s.m. munnur. - 
strumyka, the murmur, gurgling, 
babbling, purling of a brook or 
stream. - wiatru, liści, see 
SZELEST. = murmur, hum, buzz. 
Powstał - w zgromadzeniu, 
there arose a murmur of disappro- 
bation In the assembly. 
SZMERGNAĆ, SZMERNĄĆ, mj, 
v. n. insL vulg. to start, to run 
away Hike a hare). 
SZMERMEL, KLA, 8. m. squib. 
SZP 
SZMUKLERKA, i, s.f. wife of a 
1 n a-m p f 
SZMUKLERSKI, A, ie, of a lace- 
maker. Guziki roboty-ej, silk- 
buttons. 
SZMUKLERSTWO, A, s.n. lace- 
making. 
SZMUKLERZ, A, s. m. lace- 
maker. 
SZNUR, a, 8. m. cord, cordage, 
rope. - do wieszania chust, 
clothes-line. - ciesielski, a car- 
penter's line. Pod - sadzić, wy- 
równać to lay out by a line. 
SZNUREK, rka, s. m. twine, 
twist, string. - perel, a string of 
pearls. - jedwabny, silk twist. - 
od trzewików, shoe-strings, shoe- 
ties. - od kieski, purse-strings.- 
od dzwonka, a bell-pull. 
SZNUROWAĆ, ruję , v. imp. to 
fasten, tie or bind with a string.- 
kobietę, to lace a woman's stays.- 
SIĘ, to wear a bodice. 
SZNURÓWKA, i, «. f. stays, 
bodice. - stay-lace. 
SZOPA, T, s. f. shed, booth. = 
Hist, of Pol. a building of wood 
raised in the fields of Wola, where 
the senators used to meet during 
. the election of a king. 
SZORY, ów, A m. (used only in 
pl.) harness of a carriage horse. 
SZOROWAĆ, ruję , v. imp. to 
rub, to scrub, to scour. - pia- 
skiem, to scour with sand (kitchen 
utensiles).=o. n. Szorować noga- 
mi, to make a clattering with the 
feet, to shuffle with the feet. Suknia 
szoruje po ziemi, a gown that 
draws the ground. = to go fast 
SZORSTKI, A, ie, rough, coarse 
(harsh to the touch). Sukno -ie, 
rough cloth. Broda -a, rough 
beard. Skóra -a, a rough skin. 
Włos-i, rough hair.= fig. rough, 
rugged, crabbed, cross, ili-natured. 
Człowiek szorstkiego humoru, a 
rough or rugged man (in temper). 
Styl -i, a rough or rugged style. 
SZORSTKO, adv. roughly, 
coarsly, ruggedly. 
SZORSTKOŚĆ, śa, 8. f. rough- 
ness, coarseness, ruggedness (in 
proper and figurative sense). - 
brody, płótna, the roughness or 
coarsenes of the beard, of linen 
cloth. 
SZOSTKA, i, s. f. the figure of 
six. = a six (at cards). - dzwon- 
kowa, a six of diamonds. = a 
draught of six horses, a coach and 
six. = six men abreast Maszero- 
wać -mi, to march six abreast 
SZÓSTY, a, e, sixth. Szósta 
godzina or Szósta, it is six 
o'clock. 
SZPĄGA , i, 8. f. a cross-piece 
of timber. 
SZPACZEK, czka, 8. m. a young 
starling.= Fig. To szpaczek,.he is 
a rook, a cunning blade or as sharp 
as a needle. 
SZPADA, t, 8. f. sword. Dobyć 
-y, to draw. Bić się na -y, to 
fight a duel with swords. = Szpa- 
da morska, sword-fish. ' 
SZP 
SZPAGAT, u, s. m. packthread. 
SZPAK, a, 8. m. (a bird), 
starling. Fig. Szpakami karmio- 
ny , see SZPACZEK.~=* a grey 
horse, a roan horse. 
SZPAKOWATY, A, e, black 
mottled with grey (like the colour 
of a surfing); grizzled; grey,roan. 
SZPALER, u, £. m. espalier, 
hedge-row. 
SZPARA, t, s. f. and dim. 
SZPARKA, r, s. f. cleft, chink, 
crevice, fissure, cranny. Przez -y 
na co patrzeć, fig. to connive at 
a thing. 
SZPARAG, u, 8. m. asparagus. 
SZPARGAŁ, a , 8. m. waste 
paper, a scrape of paper. Szpar- 
gały, pl. old dusty papers, musty 
papers. 
SZPARKI, A, IE, quick, swift, 
rapid. 
SZPARKO, adv. quick, swiftly, 
rapidly. 
SZPARKOŚĆ, ŚCI, s.f. quick- 
ness, swiftness, rapidity. 
SZPECIĆ, cę,v. imp. to deform, 
to disfigure. - fig. to dishonour, 
to stain one's honour, to be a blot 
on one's name or reputation. 
SZPERAĆ, am, v. n. to rummage, 
to ferret; to rake into; tosearcb, 
to make a careful perquistion. 
SZPERACZ, a, s. m. searcher, 
accurate inquirer. 
SZPERANIE, a, 8. n. SZPERA- 
NINA, T, s. f. a narrow search, 
accurate inquiry, perquisition. 
SZPERKA, SZPYRKA, i, a. f. a 
slice or rasher of bacon. 
SZPETNIE, adv. foully, uglily. 
- wygląda, he or she looks very 
ugly- xx 
SZPETNOŚĆ, źa, 8. f. foulness, 
ugliness. 
SZPETNY, A , E, foul, ugly. 
SZPICA, v, s. f. vanguard of a 
detachment of soldiers, which 
forms the vanguard of a more con- 
siderable body. 
SZPICRUT, u, s. m. SZPICRU- 
TA, y, s. f. a hand-whip. 
SZPICZASTO, SZPICZASTOŚĆ, 
SZPICZASTY,see SPICZASTO,etc. 
SZPIEG, a, s. m. spy. 
SZPIEGOSTWO, A, s. «. espio- 
nage, occupation of a spy. 
SZPIEGOWAĆ, GUję, V. imp. 
kogo, to be a spy upon one, to 
watch or dog one. Szpieguje wszy- 
stkie twe kroki, he is a spy upon 
your actions, your steps are dog- 
ged. - ruchy nieprzyjaciela, to 
watch the enemy's movements. 
SZPIEGOWSKI, a, is, of a spy. 
Rzemiosło -ie, occupation of a 
spy. 
SZPIK, u, s. m. marrow. 
SZPIKOWAĆ, <wę, V. imp. to 
lard or stick with bacon. 
SZPIKOWY, a, e, of the marrow, 
medullar, medullary. 
SZPIKULEC, lca, A m. a lard- 
ing-pin. 
SZPILKA, I, 8. f, SPILECZKA, 
i, 8. f, dim. pin. Na szpilki, pin- 
money. Dać żonie na szpilki, to SZT 
give pinmoney to one's wife (an i 
allowance for her petty expenses), i 
Siedzieć jak na szpilkach, fig. 
to be upon thorns. 
SZPILKARKA, i, s. f. a female I 
dealer in pins. 
SZPILKARSTWO, a, 8. n. trade | 
of a pin-maker or of a dealer in 
pins. 
SZPILKARZ, a, a. m. pin-maker, 
dealer in pins. 
SZPILKOWAĆ, kuję, V. imp. to 
prick with a pin. 
SZPINAK, u, 8. m. spinage. 
SZPITAL, u, s. m. spittai, 
hospital. 
SZPITALNY, a,e, of an hospital. 
SZPON, u, s. m. SZPONA, y, s. 
f. (of quadrupeds), claw, clutch, 
fang; (of birds of prey), claw, 
talon, pounce. Dostać się w czyje 
szpony, fig. to fall into one's 
clutches, to be under his thumb. 
SZPRYCA, y, s. f. syringe. 
SZPRYCHA, Y,s.f. the spoke (of 
a wheel). 
SZPRYCOWAĆ, cuję, v. imp. 
to syringe, to squirt. - ranę, to 
syringe a wound. 
SZPRYCOWANIE , A , 8. f. in- 
jection. 
SZPUNT,u,s.m. bung; bunghoie. 
SZPUNTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to bung. 
SZRAGI, ów, 8. m. pl. trestle. 
SZRAM, v, s. m. SZRAMA, y, s. 
f. a slash, a gash; scratch. 
SZRANKI, sów, s. pl. lists, 
arenaifig. bounds, limits. Wejść 
to - {prop. and fig.), to enter the 
lists. 
SZRON, v, 8. m. hoar-frost, 
SZRÓT,see SRÓT. 
SZRUBA, see SRUBA. 
SZTAB, u, 8. m. the staff-officers, 
staff. -pułku, the staff of a regi- 
ment.- główny, the staff of gene- 
ral-officers. 
SZTABA, Y, 8. f. a bar of iron. 
- złota, srebra, ingot of gold, 
silver in bullion. 
SZTABOWY, a , e , of the staff. 
SZTABSOFICER, A, s. m. staff 
officer. 
SZTACHETY, TÓW, s. pl. rail, 
railing; fence, wooden enclosure. 
SZTAFETA, Y, s. f. courier, 
express. 
SZTAFIROWAĆ, bwę, v. imp. 
fam. to trim, to bedizen. - SIĘ, to 
dress with bad taste, to put on a 
gawdy apparel. 
SZTANDAR, u, s. m. standard, 
banner. 
SZTELMACH, see STELMACH. 
SZTOK, indecl. (used only in 
this expression). Pijany jak sztok, 
dead drunk. 
SZTOKFISZ, see STOKFISZ. 
SZTORC, u, s.m. fam. the sharp 
edge or point of a thing. Posta- 
wić co sztorcem, na sztorc, to 
set or put a thing with its sharp 
point downwards. 
SZTOS, u, s. m. a play at cards. 
-= (at Billiards), stroke. Tylny -, 
back-stroke. - fig. a good or bad 
SZT 
run at play. Być w -ie, fam. to be 
in high flow of spirits. 
SZTUCIEĆ, ćca, s. m. case, box. 
« a case containing a spoon, a 
knife and a fork. => a rifle. 
SZTUCZKA, j, S. f. dim, a small 
piece. - a trick, aprank, a roguish 
trick. - ę komu wyplatąć, to play 
or serve one a/trick. To są twoje 
-i, these are your doings. 
SZTUCZNIE, adv. artificially, 
skilfully, curiously. = craftily, 
artfully, cunningly. 
SZTUCZNOŚĆ, ści, s. f. artifi- 
cialness, artfulness, cunningness. 
SZTUCZNY, a, e, artificial, 
skilful, curious. = artful, crafty, 
cunning. 
SZTUFADA, Y, s. f. stewed 
meat. 
SZTUKA, i, s. f. piece, part, 
morsel. - chleba, a piece of bread. 
- mięsa, a piece of meat; boiled 
beef. - sukna, materyi, a piece 
of cloth, of stuff. Krajać, rąbać, 
rozedrzeć na -i, to cut into 
pieces, to pull, tear to or in pieces. 
Najrzadsza - z jego zbioru, 
one of the finest pieces in his col- 
lection.-apiece, each.Pomarań- 
cze po złotemu -, oranges five 
pence a piece. Tyle a tyle sztuk 
bydła, so many head of cattle. - 
a single great gun, a piece of 
ordnance. Trzydzieści sztuk 
dział, thirty guns. = piece of 
work, performance.- teatralna, 
a play. Mają dziś grać nową -ę, 
there is a new play acted to-night. 
- na fortepian, a piece for the 
piano-forte. = art. Piękne sztuki, 
the fine arts. - malarska, the art 
of painting. - pisania, the art of 
writing. -■ wojenna, wojskowa, 
the military art. = craft, cunning, 
stratagem, artifice. Sztuki zażyć, 
sztukami nadrabiać, to make 
use of artifice. = trick, sleight of 
hand, shuffle. Pokazywać sztuki, 
to show juggling tricks. Łamane 
sztuki, somerset, summerset. Sztu- 
ka za sztukę, measure for measure, 
trick for trick. - fig. fam. mental 
or bodily exertion. Co za sztuka 1 
wielka sztuka! that requires no 
great exertion, every one would do 
it, it is no great matter, one need 
not be a conjurer to do that. Nie - 
bezbronnego pokonać, it is not 
difficult to overcome an unarmed 
man. = fig. fam. Chytra sztuka, 
a cunning or sharp blade. Tęga, 
śmiała sztuka, a lusty fellow, a 
stout bold man. 
SZTUKATERYA, Yl, S.f. stucco- 
work* 
SZTUKATOR, a, s. m. one who 
makes stucco-work. 
SZTUKMAJSTER, tra, 8. m. 
juggler, antic, mountebank, tumbl- 
er, rope-dancer. 
SZTUKMISTRZ, A, s. m. artist. 
SZTUKOWAĆ, kuję, v. a. and 
n. to patch, to piece. 
SZTURCHAĆ, AM, V. imp. 
SZTURCHNĄĆ, nę, v. inst. to 
thrust, to jostle, to push. - kogo 
szu 
łokciem, to elbow, to jostle, to push 
with the elbow. - pięścią, Kuła- 
kiem, to cuff or buffet one. SZTUR- 
CHAĆ SIĘ, to elbow or jostle one 
another. 
SZTURCHANIEC, ńca, 8. m. 
thrust, push, fisty-cuff, buffet. 
SZTURM, u, s.m. storm, assault. 
- przypuścić do miasta, to storm 
a town. Wziąść miasto -em, to 
take a town by storm. - wytrzy- 
mać, to hold out a storm. 
SZTURMAK, k, s.m. (old), a 
helmet, head-piece. = an arque- 
buse, a hand-gun, wall-gun. = fig. 
fam. a big, awkward country- 
woman. 
SZTURMOWAĆ, muję, v. n. do 
miasta, to storm a town. - do 
drzwi, fam. to knock hard at a 
door, to offer to break upon a 
door. 
SZTYCH, u, s. m. a thrust (with 
any pointed, weapon). = stitch, 
point, see ŚCIEG. = print, en- 
graving, copper-plate, see RYCINA. 
= fig. danger jeopardy. Na sztych 
kogo wystawić, to expose one to 
danger. 
SZTYCHARSKI, A, ie, of an en- 
graver. Sztuka -a, the art of en- 
graving. 
SZTYCHARSTWO, A, s. n. en- 
graving. - jest trudną sztuką, 
engraving is a difficult art. 
SZTYCHARZ, A, s. m. copper- 
plate engraver. 
SZTYCHOWAĆ, chuję, v. n. to 
engrave. - na miedzi, to engrave 
on fin) c&pper. 
SZTYFT, v, s.m. SZTYFCIK, A, 
s. m. dim. agnail without a head. 
SZTYLET, u, s.m. SZTYLECIK, 
a, 8. m. dim. stiletto, dagger, po- 
niard. 
SZTYLFA, SZTYLPA, 8,8. f. 
boot-top. 
SZTYWNIE, adv. stiffly. 
SZTYWNIEĆ, nieję, v.n. (little 
used) to grow stiff. 
SZTYWNOŚĆ, śa, s. f. stifT- 
n<SZTYWNY, A, E, stiff. 
SZUBA, v, SZUBKA, I, s.f. dim. 
a furred cloak. 
SZUBIENICA, Y, 8. f. gallows, 
gibbet. Postawić -ę, to erect a 
gibbet. Powiesić na -y, to hang 
oh the gallows. Wygląda jakby się 
z -y urwał, he has a hanging 
!o,ok, a gallows look; be looks as if 
he were to be hanged. - na niego 
czeka, the gallows groans for him. 
SZUBIENICZNIK, a, s. m. gal- 
lows-bird, gallows-swinger, New- 
gate bird, hempen rogue, crack- 
hemp, crack-rope. 
SZUBIENICZNY, A, E, of the 
gallows. 
SZUBRAWIEC, WCA, s. m. a 
scrub, a tag-rag fellow. 
SZUBRAWSTWO, a , 8. n. col- 
lect. a set of tag-rag fellows. 
SZUFLA, I, s.f. shovel, see ŁO- 
PATA. 
SZUFLADA, Y, s. f. drawer. 
SZUFLADKA, 1, 8. f. dify , 
373 374 
szu 
small drawer la the side of a chest, 
trunk, etc. 
SZUJA, t, t, f. collect, a set of 
shabby people, mob, rabble. 
SZUKAĆ, am, v.imp. kogo, cze- 
go, to seek, look for one ora thing, 
to search. Czego szukasz? what 
are you looking forP Szukam pió- 
ra, książki, I am looking for my 
pen, book. Ten sługa szuka miej- 
sca, that servant seeks after a place. 
- ocalenia w ucieczce, to seek 
one's safety In flight. - złota we 
wnętrznościach ziemi, to search 
for gold In the bowels of the earth. 
- przytułku, to fly for safety (re- 
fuge). - kłótni, to pick a quarrel. 
- z czego sławy, to pride one's 
self upon a thing, to boast of It. - 
kogo ze świecą, to seek one every 
where, to look for one high and 
low without finding him. 
SZUKACZ, a, 8. m. seeker, 
searcher. 
SZUKANIE, a , 8. n. the act Of 
seeking, searching, looking for. - 
prawdy, a search after truth. 
SZULER, a, 8. m. gambler, 
gamester. 
SZULERKA, i, 8. f. a woman 
addicted to play. play at cards. 
SZULERNIA, tn, e. f. a gaming- 
house. 
SZULERÓW AĆ, ruję , v. n. to 
game, to be a gamester. 
SZULERSKI, a, u, of a gamester. 
SZULERSTWO, A, 8,n. gaming, 
gambling. 
SZUM, u, s.m. rush, roar, blast, 
bluster. - wiatru, a rush of wind, 
the roaring of wind. - morza, fal, 
the bellowing, roaring of the sea, 
waves. - w uszach, tingling (tink- 
ling) in the ears. - foam, froth. 
SZUMEK, mku , 8. m. foam , 
froth. Mieć-, to foam, to froth, to 
sparkle. 
SZUMIEĆ, mię, v. n. to rush, to 
roar, to bluster. Czy słyszysz jak 
wicher, burza szumi? do you hear 
how the storm roars, blusters? Las 
szumi {od wiatru), the wind roars, 
whistles in the forest. - impers. 
Szumi mi w uszach od tego ha- 
iasu, my ears still ring with the 
noise. =*« to bluster, to make a noise 
or uproar. Czego tak szumisz, 
nie szumieć, don't bluster so, do 
things quietly. =« to live In riot, to 
run riot, to make extravagant ex- 
penses, to lord It, to carry it like a 
lord, to live in great state. 
SZUMIENIE, a, 8. n. rushing, 
blustering. «= blustering, bullying, 
bustle, swaggering. - extravagant 
expenses, revelry. 
SZUMNIE, SZUMNO, adv. in 
riot, in revelry. Szumnie żyć, to 
lead a boisterous life, to make ex- 
travagant expenses, to run riot, to 
live in great state. =■ with high- 
sounding words. Szumnie pisać, 
rozprawiać, to write or talk 
bombast. 
8ZUMNOŚĆ, ści, s. f. życia, 
Hot, revelry, pomp, vain show, 
Wgh life. - bombast, fustian. 
szw 
SZUMNY, A, B, boisterous, roar- 
ing. - wiatr, a boisterous wind. 
»wlld, loose, riotous, pompous. 
-u tytuł, pompous title. - ezycie, 
wild, loose, extravagant life. - e 
pochwały, pompous praise.high, 
sounding, bombastic. - y styl, a 
bombastic style. 
SZUMOWAĆ, muję, v. imp. to 
scum, to clear off the scum. 
SZUMOWANIE, a , 8. n. scum- 
ming, skimming. Łyżka do -a, 
skimmer. 
SZUMOWINY, iw, s.f. pl. scum, 
scummlngs. 
SZUMOWKA, i, 8. f. brandy 
twice distilled. 
SZUMUJĄCY, a, e, foaming, 
frothing, sparkling. 
8ZURGOT, a, 8. m. slut, slat- 
tern, draggle-tail. 
8ZURGOTAĆ, am , cq , v. n. to 
shuffle with the feet, to clatter with 
*the feet or other things. 
SZUS, a, s. m. fam. a sudden fit 
of madness, whim, fantasy, wild 
fancy, weWYBRYK. 
SZUST, v, 8. m.» sudden start, 
bounce; a whim. 
8ZUSTAĆ, am, v.n. to bound, to 
leap, to jump, to bounce. 8ZU- 
8NĄĆ, nę , v. inst. to come In or 
out with a bounce. - przez plot, 
przez rów, to leap a hedge, a ditch 
clean, to clear a hedge, a ditch. 
SZUWAKS, u, 8. m. black for 
shoes, blacking. 
SZWACZKA, i, 8. f. sempstress, 
seamstress. 
SZWADRON, v, s.m. a squadron 
of horse. 
SZWAGIER, oba, s. m. brother- 
in-law. 
SZWAGROWA, ej, 8. f. sister- 
in-law. 
SZWAJCA, y, 8. f. bodkin, pin, 
awl, see SZYDŁO. 
SZWAJCAR, a, 8. m. Swiss. ■■ 
porter; door-keeper. 
SZWAJCARKA, I, 8. f. a Swiss 
woman. 
SZWAJCARSKI, A, IE, Swiss. Po 
szwajearsku, swiss, like a Swiss. 
SZWAJCARYA, yi, s.f. Switzer- 
land. 
SZWALNIA, ni , 8. f. a tailor's 
or seamstress' shop. 
SZWANK, u, 8. m. scath, dam- 
age. hurt, harm, injury. - po- 
nieić, to suffer damage, to sustain 
a loss. 0 - kogo przyprawić, to 
occasion damage, to hurt one's In- 
terests , to do him wrong. 
SZWANKOWAĆ, kuję, v. n. to 
stumble, see POTYKAĆ SIĘ, UTY- 
KAĆ. «= to suffer damage, to be 
hurt, to sustain a loss. - na zdro- 
wiu, to be Impaired in one's health, 
to grow weak, to decay. - na o- 
czy, to. have sore eyes. -na nogt, 
not to stand well or firm upon one's 
legs. Szwankuje na sławie, his 
reputation has received a severe 
blow. 
SZWARGOT, v, s.m. gibberish, 
Jabber. Nie rozumiem jego -u, 1 
don't understand his gibberish. 
SZY 
' 8ZWARG0TAĆ, am, eg, v. n. 
to apeak gibberish, to jabber, to 
gabble. 
SZWECYA, yi, 8. f. Sweden. 
SZWED, a, 8. m. Swede. 
SZWEDKA, I, 8, f. a Swedish 
woman. 
SZWĘDRAĆ SIĘ, AM 8IĘ, SZWĘ- 
ukC,v.n. fam. to stroll, to ramble, 
to do nothing but run backwards 
and forwards or up and down. 
SZWEDZKI, a, tn, of Swede, 
Swedish. Po szwedzku, Swedish. 
SZYB, D, s.m. swift, rapid night. 
Orlim szubom, with the rapid night 
of an eagle. 
SZYBA, y, 8. f. a pane of glass. 
- (In mining), a shaft, pit-hole, 
pit-head. 
SZYBKA, i, 8. f. dim. a little 
pane of glass. 
SZYBKI, A, is, quick, swift, fleet, 
rapid. - w locie, swift of flight. - 
w biegu, nimble-footed. 
SZYBKO, adv. qutkly, swiftly, 
fleetly, speedily, rapidly. 
SZYBKONOGI, a, «, swift, 
footed. 
SZYBKOŚĆ, ści, 8. f. quickness, 
swiftness, fleetness,. rapidity, agi- 
lity. 
SZYBOWAĆ, awg, v. n. to take 
flight, to soar, to tower. 
SZYĆ, ję, v. imp. to sew, to 
st)ten; fib. to plot, to intrigue. 
SZYCH, u, 8. m. thread-lace, 
thread-tape, a galloon of sham gold 
or silver. 
SZYCHTA, Y,s.f. layer, stratum. 
see WARSTA, POKŁAD. 
SZYCIE, K,s.n. sewing; fig. plot. 
SZYDERCA, T, 8. m. scoffer, 
sneerer, leerer, scorner, mocker, 
banterer, derlder. 
SZYDERCZO, SZYDERSKO* 
adv. scofflngly, sneeringly, Jeering- 
ly, in mockery, by way of deri- 
sion. 
SZYDERCZY, a,a,SZYDER- 
SKI, a, u, scoffing, sneering, 
jeering, sarcastic, derisory. 
SZYDERSTWO, a , a. n. scoff, 
sneer, sarcasm, derision, raillery. 
SZYDŁO, a, 8. n. awl. 
SZYDŁO WATY, A, b, Bot. awl- 
shaped, subulate. Liście - e, subu- 
SZYDZENIE, z, 8.n.z kogo, 
z czego, the act of scoffing, sneer- 
ing, Jeering at one or a thing, de- 
riding, derision. 
SZYDZIĆ, dzę , v.n. z kogo, 
z czego, to scoff, sneer, Jeer at one 
or a thing, to laugh at one, to laugh 
one to scorn, to mock or deride 
him, to banter one without mercy. 
SZYJA, yi, 8. f. neck. Rzucić 
się komu na szyje, to fall about 
one's neck. Uwiesić się komu, wi- 
sieć komu u szyi, to hang on one's 
neck, to hug or embrace him. Na 
złamanie szyi, at the risk of 
breaking one's neck.» the neck 
or gullet of a bottle or any other 
such vessel. - komina, the funnel 
or shaft of a chimney. 
SZYJKA, i, s. f. a little neck. - SZY 
u kieliszka, the foot of a glass. - 
u raka, the tail of a cray-fish. 
SZYK, u, s.m. order, row, range, 
array. Pomieszać szyki, to put 
out of order, to disorder, to dis- 
turb. Pomieszać komu szyki, to 
derange one's schemes, to thwart 
one's desiugs. To mi zupełnie po- 
mieszało szyki, that has thrown 
me out completely, has quite un- 
settled me. Myśli bez szyku, un- 
connected thoughts, ideas, desul- 
tory ideas. = Milit. order of battle. 
Szyk płytki, extended order. Szyk 
ukośny, pblique, lateral order. 
Wojsko w szyku bojowym usta- 
wie, w szyk sprawić, to draw up 
an army in battle-array. = rank. 
Przebiegać szyki, to take a survey 
of an army, to review an army. 
Złamać szyki nieprzyjacielskie, 
to break the enemy's ranks. - 
Gram, arrangement of words of a 
sentence in their natural order. 
Zrobtć szyk, to construe a phrase. 
SZYKOWAĆ, kuję, v.imp. to 
range, to set or put In order. - 
wojsko do boju, to draw up an 
army in order of battle, in battle- 
array. - SIĘ, to draw up. Wojsko 
szykowało się do boju, the troops 
were drawing up in order of battle. 
- się do czego, to prepare one's 
self, to make or get one's self ready, 
to be preparing. Szykować się, to 
succeed in doing some thing. Nie 
szykuje mu się, he does not suc- 
ceed, nothing thrives with him. 
SZYKOWNIE, adv. in good or- 
der, orderly. = gracefully, elegant- 
ly, dexterously. 
SZYKOWNOŚĆ, ia, 3. f. good 
arrangement, good disposition, 
symmetry,=genteel ways or man- 
ners , gracefulness, elegance, dex- 
terity. 
SZYKOWNY, A, E, well arrang- 
ed , well disposed, symmetrical. = 
graceful, genteel, elegant, nice, 
neat, dexterous, handy. 
SZYLD, u, s. m. sign, sign-post. 
SZYLDWACH, a, s.m. a soldier 
upon duty, sentinel, sentry. Stać 
na - u, to be upon duty, upon 
guard. 
SZYLKRET, u, s. m. a tortoise- 
sbelL 
SZYLKRETOWY, a, E, made of 
tortoise-shell. Grzelńeń -y, tor- 
toise-shell comb. 
SZYNA ,'i,s.f. a bar of iron to 
cover the felloes of a wheel. 
SZYNAL, a, s. m. wheel-nail. 
SZYNDOWAĆ, duję, v. imp. to 
skin, to flay, see ŁUPIĆ, ODZIE- 
RAĆ. 
SZYNK, u, s.m. retail of liquors. 
» ale-house, tap-house, gin-house. 
SZYNKA, i, s. f. ham. 
SZYNKARKA, ». s. f. ale-wife, 
wife of a gin-house-keeper. 
SZYNKARSKI, A, ie , of an ale- 
house-keeper. 
SZYNKARSTWO, a, s. n. the 
business of an alehouse-keeper. 
SZYNKARZ, a, s. m, alehouse- 
keeper, tapster. 
TAB 
SZYNKOWAĆ, kuję, v. imp. to 
sell liquors, to keep an ale-house. 
SZYNKOWNY,SZYNKOWY, A, 
e , of an ale-house. Dom szynko- 
wy, ale-house, tap-house. Stół 
szynkowny, alehouse table. 
SZYPEŁ, pła, 8. m. and dim. 
SZYPEŁEK, łka, s. m. knot. 
SZYPER, pila, s. m. skipper, 
ship-master. 
SZYPRÓW AC, uję, v. n. to be a 
ship-master. - do Gdańska, to 
ship corn and other commodities to 
Dantzic. 
SZYPROWE, EGO.s.n. a gratuity 
given to a ship-master. 
SZYPUŁKA, 1,8. [. Bot. pedun- 
cle, pedicle. 
SZYPULKOWATY,a,e, pedun- 
culate, pedicellate. 
SZYSZAK, a, s.m. helm, helmet, 
head-piece. 
SZYSZKA, I, 8. f. Bot. cone, 
strobili.-sosnowa, borowa, pine- 
nut , pine-top. = Med. condyloma. 
SZYSZKONOS, A, s.m. (a bird), 
SZYSZKORODNY, a, e, coni- 
ferous. 
SZYSZKOWATY, a, e, Bot. 
coniform, strobiliform. 
SZYTY, a, e, sewed, stiched. 
T 
TA, see TEN. 
TABACZARKA, I, TABACZNI- 
CA, i ,8. f. a female tobacconist. 
= a woman that is fond of taking 
snuff. 
TABACZARZ, A, s. m. snuff- 
taker. 
TABACZKA, i, s. f. dim. of TA- 
BAKA. 
TABACZKOWY, A, E, snuff-col- 
oured , chesnut. 
TABACZNIK, A, s. m. tobac- 
conist , dealer in tobacco. = see 
TABACZARZ. 
TABACZNY, A, e, of tabaccO, of 
snuff. 
TABAKA, i,s. f. snuff. -f za- 
żywać, to take snuff. 
TABAKIERKA, i, s. f. snuff- 
box.- z kurantami, musical snuff- 
box. 
TABELA, i, 8. f. table, index, 
table of contents. 
TABLICA, Y, s. A table, tablet, 
a plate of metal, a smooth flat stone 
or board (to engrave something 
upon). Prawa dwunastu tabhc u 
Rzymian, the laws of the twelve 
tables among the ancient Romans. 
- plate, copper-plate. = table, a 
synopsis. Tablice genealogiczne, 
astronomiczne, genealogical, 
astronomical tables. 
TABLICZKA, i, 3. f. dim. of TA- 
BLICA, tablet.-mnożenia, multi- 
plication-table. - lozenge, cake. - 
czekulady, a cake of chocolate. 
TAJ 
TABOR, u, 8. m. waggons fol- 
lowing the camp of a nomadic 
people. = a place fortified with 
waggons of such a camp. x= camp 
of the Turks and Tartars. 
TABORET,u, and dim. TABO- 
RECIE, a, s. m. a low stool. 
TABUN, u, s.m. a stud of horses 
wandering in the wide plains of 
Ukraine. 
TACA, T, 8. f. tea-tray. 
TACKA, i, 8. f. dim. a little tea 
board. - do szczypców, snuffer- 
stand. 
TACZAĆ, am, v. imp. to roll, to 
wheel, to trundle, see TOCZYĆ.- 
SIĘ, to tumble, to roll one's self. 
- się po ziemi, to roll one's self 
upon the ground. -się w błocie, 
to wallow, to welter. Isć taczając 
się, to stagger in walking, to waa- 
dle along, see ZATACZAĆ SIĘ. 
TACZKA, i, 8. f. wheel-barrow. 
= fig. TACZKI, hard work. Pójść 
do taczek, to be condemned to 
hard work. 
TACZKARZ, A, s. m. a wheel- 
barrow man. 
TAFLA, i, s. f. square tablet - 
marmuru, a slab of marble. - 
szklanna, a pane of glass. - ka- 
mienna , flag stone. - w posadz- 
ce, a piece of an inlaid floor. 
TAFLO WAC, luję, v. imp. to 
inlay with wood or marble,to floor. 
- ściany, sufit, to wainscot 
TAFLOWANIE, A, s.n. boarded 
work, flooring, wainscotting. 
TAFTA, Y, s. f. taffeta. 
TAIĆ, ję, v. imp. UTAIĆ, ję, v. 
perf. to hide, to conceal. - co 
przed kim, to hide or conceals 
•hing from one. -SIĘ z czem 
przed kim, to bide or conceal a 
thing from one, to Keep it secret 
TAJEĆ, je, v. n. impers. to 
thaw. Taje, it thaws. 
TAJEMNICA, Y, s.f. mystery. 
-e Cerery, Izydy, Ozirysa, the 
mysteries of Ceres, Isis, Osiris. - 
Trójcy, the mystery of the Trinity. 
= secret, mystery. -ę z czego 
robie, to make a mystery of a thing. 
Jest w tern jakaś-, there is some 
mystery in it. 
TAJEMNICZO, adv. mysterious- 
ly, darkly. 
TAJEMNICZOŚĆ, śa,s.f. my- 
setriousness. 
TAJEMNICZY, a, e, mysterious, 
mysterial. 
TAJEMNIE, adv. secretly, clan- 
destinely, privately, underhand. 
TAJEMNOŚĆ, ści, s. f. secrecy, 
clandestineness. 
TAJEMNY, a, e, secret, clandes- 
tine, occult, private, underhand. 
TAJENIE, a, s. n. czego, TAJE? 
NIE SIĘ z czem, hiding, concealing 
a thing. 
TAJNIA, ni, s. f. mystery. 
- przyrodzenia, mystery of 
nature. 
TAJNIE, adv. secretly, privately, 
underhand. 
TAJNIK, a, s. m. hiding-place. 
- fig. secret recess. - i serca 
375 TAM 
measure. Dawać, wybijać takt, to 
beat time. Takt zachować, to keep 
time. W takt, podług taktu śpie- 
wać, tańcować, to keep time in 
^nging, dandng. = fig. judgment, 
sense, tact. Człowiek z tostem, a 
man of tact. 
TAKTYCZNIE, adv. according 
to the rules of the tactics. 
TAKTYK, A, s. m. tactician. 
TAKTYKA, i, S. f. tactics. 
TAKUCHNY, a,e, TAKUSIEŃ- 
KI, TAKUTKI, TAKUTEŃKI, 
(intens. forms of the adj. TAKI), 
quite such as, very like, quite the 
same, the very same, identical. 
TAKŻE, TAKOŻ, adv. also, too. 
I wy także, and you too. / on tak- 
że ma zamiar pójść, and he also 
intends going. Wychodzisz, i ja 
także, you are going out, so am I. 
On uczył się po łacinie, i ja tak- 
że, he learned Latin, so did I. On 
się uczyć będzie po łacinie, i ja 
także, he will learn Latin, so shall 
I. - (TAKŻE, (for TAK-ŻE), tak- 
że to stę uczysz? do you study no 
better? 
TATAŁAJSTWO, A, s. n. vulg. 
tagrag people, ragamuffins, mob, 
rabble. 
TALAR, A, S. m. dollar, crown 
(a Polsb silver-coin which was 
worth six florins, now nominal 
money of account). 
TALENT, u, s. tn. talent, ac- 
complishment, attainment, acqui- 
rement, capacity, parts. Człowiek 
z -em, a man of talents. Ma do 
tego wielki -, he has a great 
talent that way. - do rysunków, 
a talent for drawing. Posiadać 
wielkie -a, to possess great ac- 
complishments. 
TALERZ, a , s. m. a plate. - 
głęboki, a soup-plate. - zupy, a 
platefull of soup. 
TALIA, n, s. f. sire, stature, 
figure, shape. =» Kart, a pack of 
cards. Myth, name of a Muse. 
TALIZMAN, u, s. m. talisman. 
TALK, v,.s. m. (a species of 
magnesian earth , uncteous to the 
touch and of a shining lustre), talc, 
talck. 
TALKA, i, s. f. hank or large 
skein, see MOTEK. 
TALMUD, u, s. m. talmud, 
thalmud. 
TALMUD YCZNY, A, e, talmudic, 
talmudical. 
TALMUDYSTA , TALMUDZI- 
STA, t, s. m. talmudist. 
TAM, adv. there. Tam na dole, 
below there, down there. Tam na 
górze, up there. Czy będziesz 
tam? shall you be there? Kto lam? 
who is there ? Jest tarn kto? is any 
body there? Gdzie tam! not at 
all! by no means! no such thing! 
God forbid! Co mi tam, I care not, 
it is of no consequence to me. 
Piotr, Paweł, czy jak tarn, Paul, 
Peter or whatever be bls name. 
TAMA, y , s. f. dam, dike, 
causeway. - w porcie, pier, mole- 
head. ^fig. stop, check, restraint. 
TAR 
Tamę czemu kłaść, położyć, ta 
put a stop to a thing. 
TAMECZNY, a, E,of that place, 
TAMIZA, v, S.f. Thames. 
TAMOWAĆ, muję, ©. imp. rze- 
kę , staw, to dam, to cast up a 
dike. = to stop, to check, to put a 
stop.-krew, to stanch or stop 
blood. -biegunkę, to stop a loose- 
ness. - oddech, to stop one's 
breath. - cyrkulacją knot, to 
impede the circulation of the blood. 
-handel, żeglugę, to cramp com- 
merce , to obstruct navigation, see 
ZATAMOWAĆ. 
TAMTĘDY, adv. that way. 
TAMTEJSZY, a, E,of that place. 
TAMTEN, TA, TO, that, yonder. 
= other. 
TAMŻE, adv. in that place also, 
in the very same place. 
TANCERKA, i, s. f. a female 
dancer. 
TANCMISTRZ, a, s. m. dandng- 
master. 
TAŃCOWAĆ, TAŃCZYĆ, ctję, 
V. a. and n. to dance. 
TAŃCOWANIE,«. n. dancing. 
TANDECIARKA,i,a.f. a woman 
that sells old clothes. 
TANDECIARSTWO, A, s. n. the 
business of a dealer in old dothes. 
TANDECIARZ, TANDETNIK, 
A, s.m. a dealer in old dothes, a 
broker. 
TANDET, u, TANDETA, t, S.f. 
frippery, old clothes, second hand 
goods. = brockery, old clothes 
trade.- rag-fair, Monmouth street, 
brokers' lane, brokers' row. 
TANECZNICA, t, s. f. a femala 
dancer. 
TANI, a , re, cheap. Za tanie 
pieniądze psy mięso jedzą, prov. 
what is cheap is sometimes good 
for nothing, the best is not cheapest, 
TANIEC, Aca, s. m. dance. 
TANIEĆ, kieję, v. n. imp. STA- 
NIEĆ, kieję, v. perf. to grow 
cheap, to fall in price. 
TAŃIO, adv. cheaply, cheap. 
Kupować, przedawai -, to buy 
or sell chean. 
TANIOŚĆ, śa, s. f. cheapness. 
TAPCZAN, a, s. m. bed of 
boards, see PRYĆZA. 
TAPICER, A, s. m. upholsterer, 
paper-hanger, see OBICIARZ. 
TARABAN, A, s. m. great drum. 
TARABANIĆ, kię , v. n. and a. 
to drum, to beat the drum , see 
BĘBNIĆ. 
TARADAJKA,!, s. f. a gig, a 
trundle. 
TARAKAN, a, s. m. (a very 
troublesome insect), black cock- 
roach. 
TARAN, a , s. m. battering-ram. 
TARANT, a , s. m. a dapple 
grey horse, a spotted horse. = a 
spotted dog. 
TARANTO WATY, A, a, dapple, 
spotted, speckled. 
TARANTULA, i, s. f. tarantula 
spider. 
TARAPATA.T.a.f. fam. trouble, 
scrape, pickle.Być w wielkiej-r* 
TAK 
ludzkiego, the inmost or secret re- 
cesses of the human heart. 
TAJNO, adv. (used negatively). 
Nie-mi jest, że...,I am not igno- 
rant, I am well aware that... 
TAJNOŚĆ, śa, 8. (. secrecy, 
clandestineness. 
TAJNY, a,e, secret, clandestine, 
occult, private, privy, uuderhand. 
-e małżeństwo, a clandestine 
marriage. -e shadzki, secret, 
clandestine meetings, conventicles. 
-y Radca, privy counsellor. 
TAK, adv. aye, yes.No, powiedz 
tak lub nie, come, you must either 
say aye or no. Czy go uderzył? 
tak jest, uderzył, did he strike 
him ? aye, that he did.= so, thus, 
in this manner. Tak się to stało, 
the thing happened thus. Potem 
tak mówił, then he spoke thus. 
Jeżeli tak jest, gdy tak się rzecz 
ma, since it is so, it being so, such 
being the case. Czy tak? is it so? 
Tak mi Boże dopomóż, so help me 
God. I tak dalej, and so on, and 
so forth. Niech i tak będzie, be it 
so. =■ (With the correlative IŻ, 
ZE), tak iż, tak że, so that Byłeś 
tak młody że nie mogłeś tego wi- 
dzieć, you were so young that 
you could not see it. •= (With the 
correlative JAK), tak.... jak, as.... 
as, so.... as. Tak to jak tamto nic 
nie warto, as well this as that is 
good for nothing. Jest tak uczony 
jak ty, he is as learned as you are. 
Nie jest tak piękna jak jej siostra, 
she is not so handsome as her 
sister. =■ (Before an adverb or an 
adjective), so. On jest tak dobry, 
he is so good. Czy możesz mi od- 
mówić tak małą grzeczność? can 
you deny me so small a kindness? 
Tak daleko, so far, as far. Tak 
dalece że, so that, in such a manner 
that.= Takrok, ayear ago (since). 
Tak temu miesiąc, a month since. 
TAKI, a, re, such. Taki czło- 
wiek, such a man. Tacy ludzie, 
such people. Taki bylslanrzcczy 
w owym czasie, such was the 
state of affairs at that time. Co to 
takiego ? what is that? what is the 
matter? what does it mean P Taki 
sam, taka sama, takie samo, the 
very same. Jaki pan, taki sługa, 
prov. like master like man.- Taki 
jak, such as. Taki jak ty przyja- 
ciel, such a friend as you. Taka 
władza jak królewska, such a 
power as a king's. Jestto kobieta 
taka jakiej ci potrzeba, she is a 
woman such as you want, she is 
the very woman you want 
TAKIŻ, TAKAŻ, TAKOŻ, Just 
such as. 
TAKO, adv. (used only in the 
following expressions) tjako tako, 
Indifferently, so so, pretty well. 
Mam się jako tako, I am pretty 
well. Dopełnia jako tako swych 
powinności, be discharges bis duty 
but so so. 
TAKSA, TAKSATOR, TAKSO- 
WAĆ, see SZACUNEK, etc. 
TAKT, u, 8. m, m kłusie, time, 
376 TAR 
to be In a sad (fine) pickle, to be 
Involved in a bad affair, to be in a 
peck of troubles. 
TARAS, u, 8. m. dam, dike, 
causeway (of earth, wood).= dun- 
geon, gaol, prison (old). 
TARASOWAĆ , suję , V. imp. 
ZATARASOWAĆ, suję,v. perf. to 
bolt up, to block up, to barricade. 
TARATATKA, i, 8. f. a coat 
laced with frogs. 
TARCICA, y, 8. f. deal, board, 
deal-board, plank. 
TARCIE, a , 8. n. rubbing, 
friction. 
TARCIE SIĘ, 8. n. ryb, the 
spawning time of fishes, see 
TARŁO. 
TARCZA, y, 8. f. target, shield, 
buckler. -■ fig. shelter, defence, 
protection. «= in Heraldry, coat, 
escutcheon. - Milit. mark. Strze- 
lać do tarczy, to shoot at a mark. 
TARCZOWATY, a, e, shaped 
like a shield; Nat. Hist, scutiform. 
TARCZYCA, y, 8. f. (a med. 
plant), scull-cap, scutcllarla. 
TARG, u, 8. m. market, market- 
Slace. Targ zbożowy, koński, ry- 
ny, corn, horse, fish-market. Iść, 
pójść na targ, to go to market. 
Wyjeżdżać z czem na targ, fig. 
to makea parade, show of a thing.* 
Dobić targu, to strike a bargain. 
TARGAĆ, am, v. imp. to touse, 
to towze, to pull, to tug, to tear.- 
kogo za włosy, to puli one by the 
hair. Włosy sobie -. to tear one's 
hair. - kogo za suknią, za rę- 
kaw, to pull one by the coat, by 
the sleeve. - kogo za uszy, 
to pull one by the ears. - SIĘ, 
to struggle with feet and hands, 
888 SZARPAĆ SIĘ, TARGNĄĆ, nę, 
v. inst. to give a sudden pull or 
tug, to jerk. - rękę na kogo, to 
lift up one's hand against one. - 
SIĘ na kogo, to offer violence to 
one, to lay violent hands on him, 
to make an attempt upon him. - 
się na czyje życie, to attempt a 
man's life, to make an attempt upon 
a man's life. 
TARGANIE, A, 8. n. the act of 
pulling, tearing. TARGNIENIE, a 
pull, a jerk. - SIĘ na kogo, an 
attempt upon a man's life. 
TARGANIEC, ńca , 8. m. more 
used In the pl. TARGAŃCE, fray, 
scuffle. Oberwał targańca, he has 
got a knock In the scuffle. Pójść 
w targańce, to fall by the ears to- 
gether. 
TARGANINA, y , 8. f. pulling, 
tearing, tousing. * fray, scuffle. 
TARGOWAĆ, guję , v. imp. co, 
- SIĘ o co, to cheapen a thing, 
to bargain for a thing. 
TARGOWANIE ,8. n. - 8IĘ, 
Cheapening, bargaining. 
TARGOWICA, y, s. f. (a town 
In Poland), Targowitz. ■- the Con- 
federation of Targowitz. * fig. a 
rebellion against the laws of the 
country, against a decision of the 
majority. 
TARGOWICKI, a, is, of Targo- 
TAT 
witz. Konfederacya-a, the Con- 
federation of Targowltz. 
TARG0WICZAN1N, a, s.m. one 
of the confederates of Targowitz. 
~ fig. traitor to one's country. 
TARGOWISKO, A, s.n. market- 
place. = market-town. 
TARGOWY, a, e, of the market. 
Cena-a, market-price. Dzień-y, 
market-day. 
TARKA, i, s. f. grater. 
TARLICA, y , s. f. a brake (for 
dressing hemp or flax). 
TARLISKO, TARŁO, A, s. n. 
the place where fishes spawn. «= 
the spawning time of fishes. 
TARMOSIĆ SIĘ, see SZAMO- 
TAĆ SIĘ. 
TARN , u, 8. m. sloe, black- 
thorn. 
TARNINA, y, 8. f. black-thorn's 
shrub and fruit. 
TARNIOWY, TARNINOWY, A, 
e , of black-thorn. Plot tarniowy, 
a black-thorn hedge. 
TARNISKO, a, s. n. a place 
overgrown with black-thorn bushes, 
a brake, a thicket of brambles. 
TARNOŚLIWKA, I, s. f. sloe. 
TARTAK, u, 8. m. sawlng-mlll. 
TARTAS, u, s.m. clutter, bustle, 
hubbub, uproar, hurly-burly. 
TARTKA, i, s. f. grater. 
TARTY, a, E, ground, pounded, 
beaten small, brayed, bruised. = 
sawed, see TRZEC. 
TARYFA, y, 8. f. tariff. 
TARZAĆ, am, v. imp. to roll. ~ 
SIĘ, to roll one's self. - się w bło- 
cie, to wallow or welter In mud, 
mire. Świnie tarzają się w bio- 
cie , swine wallow in the mire. - 
się po murawie, to roll on the 
grass. 
TASAK, a, 8.m. cutlass, hanger. 
TASIEMIEC, mca, s. m. solitary 
worm, tape-worm. 
TASIEMKA, TASIEMECZKA ,i, 
8. f. dim. of TAŚMA. 
TASIEMKARZ, A, 8. m. tape- 
maker. 
TAŚMA, y, 3. f. tape. - złota, 
jedwabna, lace. 
TASOWAĆ, soję, v. imp. karty, 
to shuffle the cards. 
TASZNIK, see TOBOŁKI. 
TATA, y, 8. m. and dim. TA- 
TEK, TKA, TATKO, A , TATULO, 
A,TATUNIO, A, TATUŚ,SIA (terms 
of endearment for a father}, papa, 
dad, daddy. 
TATAR, TATARZYN, A, 3. m. 
Tartar. 
TATARCZANY, A, e, of buck- 
wheat. 
TATARKA, l,s. f. buckwheat, 
see GRYKA. 
TATARSKI, A,IE, of Tartary. PO 
TATARSKU, adv. after the man- 
ner of the Tartars. Mówić po -u, 
to speak Tartar.-ie ziele,(s plant), 
sweet-flag. 
TATARSZCZYZNA, y, 8. f. a 
colony of the Tartars. « manners, 
language, customs of the Tartars. 
TATARYA, yi, 8. f. Tartary. 
TATRY, ów, 8. pl. the Car- 
TED 
pathes, the Carpathian mountains. 
TATULO,TATUNIO , TATUŚ 
see TATA. 
TATUSIEĆ, sieję , v. n. imp. to 
grow old. 
TCHNĄĆ, nę, v.perf. to breaths 
into, to inspire. - w kogo ducha, 
duszę , to breathe into one a vital 
spirit, to inspire one with new life, 
to give life, to quicken, to animate. 
- czem, to breathe, to respire. -- 
zemstą , to breathe vengeance or 
revenge, see ODDYCHAĆ. 
TCHNIENIE, A, s.n. breath. Je- 
dnem -m, in a breath. Ostatnie 
-, the last breath. Do ostatniego 
-a, to the last breath. 
TCHÓRZ, a, s.m. polecat, fltchat, 
fitchew. «= fig, coward, dastard, 
poltroon. 
TCHÓRZĄTKO,A, TCHÓRZĘ, 
ęcia, s. n. a little polecat. 
TCHÓRZOSTWO, A, s. n. cow- 
ardice, poltroonery. 
TCHÓRZOWATY, TCHÓRZLI- 
WY, A, e. cowardly, dastardly, 
faint-hearted, white-livered, chick- 
en-hearted. 
TCHÓRZOWSKI. A, IE, of a 
coward. 
TCHÓRZOWY, TCHÓRZY, A, 
e , of a polecat. Tchórza skóra, a 
polecat's skin, fur. 
TCHÓRZYĆ, rzę, v. n. imp. 
STCHÓRZYĆ, rzę, v. perf. to be- 
have like a coward. Stchórzył i 
uctekl, his heart went down to his 
heels. 
TEATR, v, 8. tn. theatre, play- 
house. « a collection of plays. - 
Moliera, Moliere's comedies.-fig. 
- świata, the stage of the world. 
- wojny, the seat of war. 
TEATRALNIE, adv. theatri- 
cally. . . 
TEATRALNOŚĆ, śct, s. f. man- 
ners, ways, gait, deportment suiting 
a theatre. 
TEATRALNY, A. «, theatric, 
theatrical. Sztuka-a, a play, a 
tragedy or a comedy. 
TĘCHNĄĆ,ses STĘCHNĄĆ, to 
grow stinking, to emit an offensive 
smell. •= to become less swollen. 
Ręka mu tęchnie, stęchla, the swel- 
ling in his arm begins to abate. 
TĘCHN1ENIE, STĘCHNIENIE, 
a, s. n. an offensive smell, 
TECHNICZNIE, adv. techni- 
cally. 
TECHNICZ^JOŚĆ, ści, «.;.tech 
nicalness, technicality. 
TECHNICZNY, a, e, technic, 
technical. 
TECHNIK, TECHNOLOG, A, 8. 
m. technologist. 
TECHNIKA, i, 8. f. technics. 
TECHNOLOGIA, n, 8.f. techno- 
logy. 
TECHNOLOGICZNY, a,e, tech- 
nological. 
TĘCZA, i, 8. f. rainbow. Pa* 
trzeć w kogo jak w tęczę, fam. to 
look steadfast in one's face. 
TEDY, adv. then, therefore. 
TĘDY, adv. this way, by this 
place or way. 
377 378 
TEN 
TĘGI, A, iz, thick, hard, solid. 
Tęgie ciasto, a thick dough. Tęga 
skora, a hard skin. = strong. Tę- 
gie sukno, tęga materya, a strong 
cloth, a strong stuff.- hard, harsh, 
severe, intense. Tęga zima, a se- 
vere winter. Tęgi mróz, hard frost. 
Tęgi deszcz, a heavy rain. Tęgi 
wiatr, a great, a high wind. = 
strong, stout. Tęgie wino, strong, 
beady wine. Tytuń tęgi, a strong 
tobacco. Zapach tęgi, a strong 
smell. Tęgi sen, a sound sleep. = 
strong, stout, lusty, sturdy, robust. 
Tęgi mężczyzna, a stout, able- 
bodied fellow. Tęga dziewczyna, 
a smart girl; a very good girl. = 
fig- Tęgi opór, a stout resistance. 
Tęgi człowiek, an excellent man. 
Vmysl tęgi, a firm, resolute, un- 
shaken mind. Tęgi jeździec, an 
excellent horseman. 
TĘGO, adv. hard, tight Tęgo 
związać, ścisnąć, to bind hard or 
tight Tęgo marznie, it freezes 
hard. - strongly. Tęgo zbudowa- 
ny , strongly built. = much. Tęgo 
je, he eats heartily. Tęgo śpi, he 
sleeps soundly. Tę go pije, he drinks 
hard. Tęgo gra w szachy, he plays 
very well at chess. 
TEGOCZESNY, a, e, of this 
time, present. 
TEGOROCZNY, A, E, of this 
year. xx 
TĘGOSC, ści, s.f. hardness, stif- 
fness tightness. - fig. strength, 
firmness, stoutness, energy. 
TEKA, I, s. f. satchel. 
TEKTURA, r,s.f. pasteboard. 
TELEPAĆ SIĘ, pię się , v. imp. 
(little used) to jog, to trudge. 
TEMBLAK, A, s.m. sling. Nosić 
rękę na -u, to carry one's arm in 
a sling. 
TEMPERAMENT, u, s. m. tem- 
perament, temper. 
TEMPERATURA, r, s.f. tem- 
perature. 
TEMPEROWAĆ, ruję , v. imp. 
pióro, to make a pen, to mend it. 
TEMPLARYUSZ, TEMPLARZ, 
A, s. m. Templar-knight. 
TEN, TA, TO, dem. pron. this. 
Ten dom, ta książka, to zwierze, 
this house, this book, this animal. 
1) With the neuter pron. TO, the 
verb Być, to be, is often omitted. 
To mój kapelusz, this is my hat. 
To ksiądz, he is a priest. To słu- 
szna, to sprawiedliwa (rzecz), 
that is right, that is just. 2) Pre- 
ceded by its correlative jeżeli, 
kiedy, skoro, TO Is not translated. 
Kiedy tak, to pozwalam, if it be 
so, I consent 3) TO stands for ten 
as correlative to kto. Kto łże to i 
kradnie, he who lies steals, k) TO... 
TO, now... then, one while... ano- 
ther while, sometimes. To ma się 
dobrze to źle, sometimes he is 
well, sometimes ill. To stoją na je- 
dnej nodze, tona drugiej, now 
they stand on one foot, and then 
on another. To mi pochlebia, to 
mi grozi, one while he threatens 
another while he flatters me. 5) TO 
TER 
osetl In egood or bad sense. To mi 
to kazanie, that is what I call a 
good preaching. Co mi to za Król, 
he is but a shadow of a king. 
TENOR, u, s. tn. in Music, te- 
nor. Śpiewać ^em, to sing the te- 
nor. 
TENORZYSTA, T, 8. m. tenor- 
singer. 
TENTENT, u, s. m. the clatter 
of a horse's feet, horse's trampling, 
a trampling noise. 
TENTNIĆ, nię, v. n. to clatter, 
to rattle, to trample. 
TENŻE, TAŻ, TOŻ, the very 
same. - Też te są myśli które cię 
zajmować powinny? are these the 
toughts that ought to occupy you? 
TEOKRACYA, yi, 8. f. theo- 
cracy. 
TEOKRATYCZNY, a , E, theo- 
cratic, theocratical. 
TEOLOG, a , 8. m. theologer, 
theologian. 
TEOLOGICZNIE, adv. theolo- 
gically. 
TEOLOGICZNY, A,e, theologic, 
theological. 
TEORETYCZNIE, TEORY- 
CZNIE, adv. theorically, theore- 
tically. 
TEORETYK, A, S. m. theorist. 
TEORYA, yi, s. f. theory. 
TEORYCZNY, TEORYTY- 
CZNY, a, e, theoretical, theoretic, 
theoric, theorical. 
TĘPIĆ, pię, v.imp. STĘPIĆ, pię, 
v. perf. (in proper and figurative 
senses), to blunt, to dull, to make 
blunt or dull, to take off the edge 
or point 
TĘPIEĆ, pieję, v. n. imp. STĘ- 
PIEĆ, riEiĘ, v.perf. to be blunted, 
to grow blunt. 
TĘPO, adv. with a blunted edge, 
without sharpness. = fig. Tępo 
pojmuje, nauka tępo mu idzie, he 
is dull of apprehension, he is a lad 
of dull genius. 
TĘPOGŁÓW, a, s. m. (a sort of 
sea and fresh water fish), mullet. 
TĘPOŚĆ, ści, s. f. bluntness, 
dulness, obtuseness. - wzroku, 
słuchu, dulness of sight, of hearing. 
- pojęcia, umysłu, dulness of wit, 
obtuseness of intellectual parts. 
TĘPY, A, e, blunt, dull, obtuse. 
-y wzrok, dull sight -y słuch, 
dull of hearing. - y rozum dull 
wit. -y w pojmowaniu, dull of 
apprehension. -a głowa, dull- 
head, dullard, blockhead. 
TERAZ, adv. now, at present. 
TERAŹNIEJSZOŚĆ, ści,s. f. the 
present time. 
TERAŹNIEJSZY, A, E, present. 
Gram. Czas -y, the present 
tense. 
TERCYA, yi, s. f. in Music, at 
cards, in fencing, tierce. = Mat. 
and Astr, third (the sixtieth part 
of a second). Tercye nie są już 
używane w nowoczesnej astro- 
nomii, thirds are no longer used in 
modern astronomy. 
TERCYANA, Y, S.f. tertian ague. 
TEREBZDERE, TEREFERE, 
TES 
interj. vulg. pshaw, a fiddlestick" 
fiddle-faddle, fudge, trash, stuff, 
TERLICA, s. f. saddle-tree.' 
TERMIN, o, term, a sett'jntjJ 
term of lime, day. Naznaczyć ko. 
mu - do wypłaty, to give one 
time for payment. Komorne płaci 
się w Paryżu we czterech -ach, 
house-rent is paid in Paris at the 
usual times or quarter-days. = (in 
Law), an appointed day at which a 
party or a witness is summoned or 
subpoened to appear before the 
court. Stanąć na -ie, stawić się 
na -, to appear before the court 
at a day assigned. Nie stawić się 
na -, not to appear in court at a 
day assigned, to suffer a default. 
= apprenticeship. Oddać kogo do 
-u, to bind one apprentice. Już 
odbył - u takiego a takiego maj- 
stra, he has served out his appren- 
ticeship with such a master. 
TERMINOWAĆ, nuję , v. n. to 
be bound apprentice, to serve ap- 
prentice. - u kogo, with such a 
one. 
TERMOMETR, u, s. m. ther- 
mometer, see CIEPŁOMIERZ. 
TERPENTYNA, y, 8. f. turpen- 
tine. 
TERPENTYNOWY, A, e, of tur- 
pentine. Olejek -y, oil of turpen- 
tine. Drzewko -e, the turpentine- 
tree. 
TEŚĆ, cia, 8. m. father-in-law. 
TEŚCIOWA, ej, 8. f. mother-in- 
law. 
TĘSKLIWIE, TĘSKNIE, adv. 
with longing hope or expectation, 
anxiously. Tęskliwie wyglądać 
czyjego powrotu, to look anxious- 
ly for one's return, to expect him 
with longing desire. 
TĘSKLIWOŚĆ, see TĘSKNOŚĆ, 
TĘSKNOTA. 
TĘSKLIWY, see TĘSKNY. 
TĘSKNIĆ, nię, v.n. to yearn, to 
pine away,to languish,to droop.Ona 
tęskni za dzieckiem, she yearns 
after her child. Serce twej matki 
tęskni do ciebie, za tobą, your 
mother's heart yearns towards you. 
Tęsknił za ojcem i matką, he 
yearned to see his father and mother. 
Tęsknic do domu, to long to return 
home. Tęsknić do kraju,io pine for 
home. Tęsknić do kochanka, do 
kochanki, to pine away for love. 
TĘSKNO, adv. (with the verb 
jest expressed or understood). Tę- 
skno mi, I am weary, the time 
hangs heavy upon me. Tęskno mi 
być tak długo bez ciebie, I feel it 
tedious to be se long separated 
from you. Tęskno mi do kraju, do 
domu, I pine for home. 
TĘSKNOŚĆ, ści, TĘSKNOTA, 
Y, s. f, yearning, depression of 
mind, melancholy. = longing de- 
sire, longing hope or expectation. 
TĘSKNY, A, e , sad, downcast, 
melancholy, pining away, languish- 
ing, drooping. 
TESTAMENT, u, s. m. will, last 
will, testament Zrobić, napisać 
-, to make one's will. Zapisać, TKA 
przekazać co komu -em, to put 
a person in one's will, to leave him 
a legacy. = Stary, Nowy -, the 
Old, the New Testament. 
TESTAMENTOWY, A, 8, testa- 
mentary. 
TESTATOR, A, 8. m. testator. 
TESTATORKA, i, s. £ testatrix. 
TĘTENT, TĘTNIĆ, see TEN- 
TENT, etc. 
TETRYCZEĆ, czeję, v. imp. 
STETRYCZEĆ, czeję , v. perf. 
to become peevish, cross, sour, 
morose. 
TETRYCZKA, i, 8. f. a cross, 
peevish woman. 
TETRYCZNOŚĆ, ści, 8. f. sour- 
ness, peevishness, morosity, spleen, 
sulkiness, sulienness, crossness. 
TETRYCZNY,a,e, sour, peevish, 
morose, splenetic, sulky, sullen, 
cross. 
TETRYK, A, 8.m. a man troubled 
with the spleen, a hypochondriac. 
TEŻ, adv. also, too, likewise. 1 
on też oberwał za swoje, he was 
likewise severely used, see TAKŻE. 
= too, besides, moreover. Powiedz 
mu też odemnie aby to uczynił, 
tell him besides (moreover) from 
me to take that step. = but then, 
accordingly, therefore. Piękne ko- 
ronki , to też drogie, these laces 
are fine, but then they are dear. 
Z każdym się niegodziwie obcho- 
dzi, to też wszyscy go opuszcza- 
ją, he uses every body scurvily, 
therefore every body forsakes him. 
= In some exclamative and Inter- 
rogative phrases TEŻ is rendered 
by pray, or Is not translated at all. 
Przyjdź też, powiedz mi też, 
pray come, pray tell It me. Co tez 
on o mnie my Hi? what does he 
think of me? Ciekawy jestem co 
on też tam robi ? I wonder what 
he Is doing there. Co też to za 
dziwaki what an odd sort of a 
man! - Niby też to nie widział, 
he made as if he did not see. 
TĘŻEĆ, ję, V. n. imp. STĘŻEĆ, 
ję, v. perf. to grow hard, stiff, to 
harden. , 
TĘŻYĆ, źę,v. imp. STĘŻYĆ, 
żę, v. perf. to make hard, stiff, to 
harden. 
TKAĆ, am, v. imp. to thrust, to 
stick, to cram, to stuff. - komu 
mięso do gęby, to thrust or cram 
meat in one s mouth. -pieniądze 
do kieszeni, to stick or thrust 
money Into one's pocket. - SIĘ 
dokąd, to thrust or intrude one's 
self into a,place, see WTYKAĆ, 
WETKNĄĆ. 
TKAĆ, am, v. imp. to weave. - 
płótno, wstążki, to weave cloth, 
ribands, see UTKAĆ. 
TKAĆKI, a, IE, of a weaver. 
TKACTWO, a, 8. n, weaving 
business. 
TKACZ, a, 8. m. weaver. 
TKACZOWA, ej , 8. f. wife of a 
weaver. 
TKANIE, A,s.n.the actofthrust- 
Ing, sticking. - weaving. 
TKANINA, T, s./V weaving, web, 
TŁO 
texture; a woven stuff. Bogale -y 
perskie, rich silk-stuffs of Persia. 
=» fig. tissue. Dzieło to jest -ą 
fałszów i potwarzy, that work is 
a tissue of lies, and calumnies. 
TKANKA, i, s. f. web, texture, 
a woven stuff. - z włosów, hair- 
lace. 
TKANKO WATY, a, e, web-like. 
Błona- a, Anat, cellular tissue, 
cellular or reticular membrane. 
TKANY, A, 8, woven. 
TKLIWIE, adv. touchingly, 
tenderly. 
TKLIWOŚĆ, ści, s.f. tender- 
ness, sensibility. 
TKLIWY, a, e, tender-hearted, 
sensible. - moving, melting, af- 
fecting, touching, pathetic. 
TKNĄĆ, hę. v. perf. to touch, 
to hit.-kogo do żywego, to sting 
one to the quick, to hit one home. 
Paraliż go tknął, he was struck 
with the palsy, see RUSZAĆ. - 
SIĘ czego, to touch a thing, to set 
about a work. 
TKNIĘTY, a, e, touched, hit, 
struck. - y paraliżem, struck with 
the palsy. Jak piorunem -y, 
as thunderstruck. - y do żywego, 
stung to the quick. «= moved, 
touched, affected. 
TKWIĆ, utkwił, v.n. to stick. Ta 
strzała tkwi or utkwiła w samym 
irodku celu, that arrow sticks or 
hit In the very midst of the alm. To 
mi tkwi w sercu, that sticks to my 
heart. Tkwić w pamięci, to be 
fresh In one's memory. 
TLEĆ, tleję, TLIĆ SIĘ, TLI SIĘ, 
v. n. to glimmer, to burn faintly, 
to lie hid or lurk under the ashes. 
Ognie tlały jeszcze w obozie, the 
fires were still glimmering in the 
camp. Zaledwie się tli (ogień), the 
fire is very low, it will soon go out. 
Drzewo mokre tli się a nie pali, 
green wood smoulders, but does 
not burn. «= fig. Wojna tlała je- 
szcze, the flames of the war were, 
not yet quite extinguished. Tleć 
zemstą, to burn, to be inflamed, 
with the desire of vengeance. 
TŁO, a , 8. n. the ground of a 
picture. = the ground of a stuff. 
TŁOCZEK, czka, s. m. sucker 
or piston of a pump. 
TŁOCZENIE, a, 8. n. the act of 
pressing, ramming down. 
TŁOCZYĆ, czę,v. imp. to thrust, 
ram or force into, see WTŁO- 
CZYĆ, WPAKOWAĆ. «= to com- 
press, to bring into a narrower 
compass by pressing upon, see 
STŁOCZYĆ , UTŁOCZYĆ. - SIĘ 
dbkąd, to crowd in, to come in 
crowds, to intrude into a place. - 
się przez ciżbę, to get or go, to 
squeeze, through the crowd. 
TŁOK, v, 8. m. (In a fullery), 
trough. - sucker of a pump. - 
throng, crowd, see CIŻBA, ŚCISK, 
TŁUM. 
TŁOKA, I, s.f. an extraordinary 
husbandry service in harvest-time. 
TŁOKARNIA, hi, 8. f. a fuller's 
work-shop. - the place where the 
TLU 
grapes are trodden. ■=• wine-press, 
oil-press. 
TŁOKARZ, a, s. m. one who 
works at a wine-press or oil-press. 
TŁOMOK, A,s. m. and TŁOMO- 
CZEK, czka, 8. m. dim. cloak-bag, 
travelling bag. 
TŁUC, kę , v. imp. to grind, to 
pound, to beat small with a pestle, 
to crush, to bruise, see UTŁUC. =» 
len, to break flax. = to beat, to 
batter. - mur taranem, to batter 
a wall with the battering-ram. Bał- 
wanu tłuką okręt, the waves toss 
the ship. =■ to break, see STŁUC. 
« v. n. to knock, to strike. - we 
drzwi, to knock at a door with 
main force, to offer to break it 
open. - głową o mur, to knock 
one's head against a wall. Bałwa- 
ny tłuką o skalę, o brzeg, the 
waves of the ,sea dash or break 
against rocks, against the coast. - 
SIĘ, to break, to be broken to 
pieces. Szkło, porcelana, łatwo 
się tłucze, glass and china are very 
apt to break. - się do drzwi, do 
okna, to offer to break open a 
door, a window. - się po iwiecie, 
to ramble, wander about the world, 
to lead a wandering life. - się po 
bruku, to spend one's time in run- 
ning up and down the streets. - 
się po nocach, to travel in the 
night-time। to go prowling about 
In the night-time. 
TŁUCZEK, czka , 8. m. pestle, 
pounder. 
TŁUCZENIE, A, s. n. pounding 
with a pestle, bruising, crushing; 
breaking. 
TŁUCZONY,a,b, ground, pound* 
ed, bruised, brayed. 
TŁUK, a, 8. m. pestle. » a 
whore, a strumpet. 
TŁUM, u, s. m. crowd, throng, 
swarm, multitude. 
TŁUMACZ, a , 8. m. interpreter 
(In the East), drogman, dragoman. 
- translator.- fig. Oczy są-ami 
duszy, the eyes are the Interpreter* 
of the soul. 
TŁUMACZENIE, a, 8. n. inter* 
pretatlon of prophecies, dreams. 
translating, translation, version. 
Dosłowne -, a literal translation. 
- wymaga dokładnej znajomo- 
ści obu języków, translation re- 
Siires a thorough knowledge of 
e two languages. - z angiel- 
skiego, a translation from English. 
- SIĘ, the manner or way of ex- 
pressing one's self, elocution. - 
the act of alleging as an excuse; 
plea, apology, excuse. 
TŁUMACZKA, i, s. f. a female 
translator. 
TŁUMACZONY, A, B, trans- 
lated. 
TŁUMACZYĆ, czę , v. imp. to 
Interpret, to expound. - Pismo 
S., autora, to Interpret Holy Writ, 
an author. - sny, to interpret 
dreams, see WYKŁADAĆ. - co 
na złe, na dobre, to put an 111 or 
a good construction upon a thing. 
- to translate. - wierszem, pro- 
379 TOC 
zą, to translate- into verse, Into 
prose, sec PRZETŁUMACZYĆ. •= 
Tłumaczyć, wytłumaczyć kogo, 
to endeavour to exculpate one, to 
apologize for one. = to express, to 
explain. Ten wyraz nie dość do- 
brze twą mysi tłumaczy, that 
word does not express your idea 
quite well. - komu swe zamiary, 
chęci, uczucia, to explain or unfold 
one's intentions, etc. - SIĘ, to ju- 
stify, excuse or clear one's self, to 
apologize. - się czem, to excuse 
one's self on account of or on the 
ground (plea) that, to apologize on 
the score of. - się z czego, to give 
an account of one's conduct. = się, 
to express one's self. Płynnie się 
tłumaczy, he speaks fluently, he is 
a fine-spoken or well-spoken man. 
TŁUMIĆ, Mię, v. imp. STŁU- 
MIĆ, mię , v. perf. to stifle, to 
smother. - narzekania, we- 
stchnienia , to stifle or smother 
one's complaints, sighs. - łzy, to 
restrain one's tears. « to stifle, to 
suppress, to put down. Stłumić 
bunt, powstanie, to stifle, sup- 
press or put down a revolt, an in- 
surrection. 
TŁUMNIE, TŁUMNO, adv. In a 
crowd, tumultuously. 
TŁUMNY, a , e , crowded, con- 
fused, promiscuous, tumultuous. 
TŁUŚCIĆ, szczę , v. imp. to 
grease, to smear with grease. , 
TŁUŚCIEĆ, cieję, v.'n. imp. 
POTŁUŚCIEĆ, Cieję , v. perf. to 
grow fat. 
TŁUŚCIOCH, a, s. m. a plump 
man. TŁUŚCIOSZEK, szka , s. m. 
a plump child. 
TŁUŚCIOCHA, T, TŁUŚCIO- 
SZKA, i, s. f. a plump woman. 
TŁUSTAWY, a, E, fattish, pretty 
fat, pretty plump. 
TŁUSTO, adv. Lubi-jadać, 
he likes the fat, he is fond of fat 
fig. Tłusto mówić, gadać, to 
talk Bawdy, to speak smutty. 
TŁUSTOŚĆ, sci, s.f. fat, grease; 
fatness. 
TŁUSTOSZ, A, s. m. (a plant), 
butterwort. 
TŁUSTY, A, E, fat. - y wół, 
kapłon, a fat ox, a fat capon. - e 
mięso, fat meat. - y mężczyzna, 
a fat man. - y grunt, -a ziemia, 
a fat ground, a fat soil. - y Wto> 
rek, shrove-Tuesday. = coarse, 
bawdy, smut. -y żart, a coarse 
joke. - e wyrazy, bawdy, smutty 
discourses. 
TŁUSZCZ, u, s. m. fat, grease. 
- wielorybi, whale oil, train oil. 
TŁUSZCZA, Y, s. f. crowd, mul- 
titude, mob, rabble. 
TNĘ, tniesz , tnie ,1 t. d., pres, 
indie, of the verb CIĄĆ, which see. 
TO, see TEN. 
TOALETA, Y, s. f. toilet. 
. TOBOŁKI, ów, s. pl. (a plant), 
shepherd's purse, treacle-mustard, 
thlaspl. 
TOCZYĆ, czę, v. imp. to roll, 
to wheel. - kamień, to roll a 
stone. - swe wody, fale, to roll 
380 
TOM 
tumultuously (said of the waves of 
a swelling sea or of a rapid river). 
- to turn in a lathe. = noże, no- 
życzki , to grind knives, scissors. 
= wino, piwo, to tap a vessel, to 
draw beer, wine. - łzy, to shed 
tears. - pianę, to foam. - krew, 
to shed blood, see UTOCZYĆ, 
WYTOCZYĆ. = (said of worms), 
to eat, to devour. Robaki go to- 
czą, the worms eat or devour him. 
Rak go toczy, the cancer, eats 
through his body. Robak zgryzoty 
toczy mu sumienie, he is tormen- 
ted by the stings of his conscience. 
= fig. Toczyć wojnę, to carry on 
the war, to wage war, to make war. 
- spór, to dispute, to debate, to 
discuss, to controvert. -SIĘ, to 
roll. Fale toczą się po piasku, the 
waves roll on the sand. Wóz toczy 
się na kotach, a carriage rolls on 
wheels. - (of tears), łzy mu się 
{io jagodach toczyły, the tears rol- 
ed down,ran or trickled down, his 
cheeks. = fig. Sprawa jego toczy 
stę od szesetu miesięcy, his cause 
has been pending or depending in 
court these six months. Od pięciu 
lat wojna się toczy, the war has 
been carried on these five years. - 
się o czem, to run or turn upon. 
TOCZYDŁO, A, 8. n. grindstone, 
a knife-grinder's wheel. - tokar- 
skie, lathe, turning-lathe. 
TOJAD, v, s. m. (a venomous 
plant), wolfs-bane, monk's-hood, 
aconite. 
TOJEŚĆ,śct,s.f. (avulner. plant), 
white swallow-wort, silken cicely, 
tame-poison, asclepias. 
TOK, u, 8. m. turn, course. Tok 
ciał niebieskich, course of the 
stars, of the heavenly bodies. Tok 
rzeczy ludzkich, the course of hu- 
man affairs. Taki byl wtenczas tok 
rzeczy, such was then the posture 
of affairs. Inny teraz tok rzeczy, 
things bear quite another aspect. = 
shape, form, figure. Tok ciała, the 
shape of the body. Tok zawoju, 
the form oi a turban. - threshing- 
floor, see KLEPISKO. <= rest, the 
place where the horseman sets his 
lance. Kopia w toku, a lance in 
rest. = Tok cietrzewiów, pairing- 
time of bustards, their singing, 
TOKARKA, i, s. f. wife of a 
turner. 
TOKARNIA, t, s. f. lathe, turn- 
ing-lathe. - a turner's shop. 
TOKARSKI, A, IE, of a turner. 
-a robota, turner's work, things 
made by a turner. -ą robotą, 
turned in the lathe. 
TOKARSTWO, A, s. n. turnery. 
TOKARZ, a, s. m. turner. 
TOKOWAĆ, kuję, v. n. (said of 
bustards), to sing. 
TOKOWISKO, a, s.n. the place 
where bastards are singing. 
TOŁOMBAS, TOŁUMBAS, A, 8. 
m. great drum. 
TOŁÓW, see TUŁOW. 
TOLUB, A, s. m. TOŁUBEK, 
bka, s. m. dim. furred cloak. 
TOM (contraction of TO, and' 
TOP 
EM, termination of the first person 
sing. pret. of all verbs). Tom zro- 
bił coś kazał, I did what you bade 
me do. 
TOM, u, s. m. tome, volume. 
TOMBAK, u, s. m. tombac, 
pinchbeck, prince's metal. 
TOMBAKOWY, A, e , made of 
tombac. 
TOMIK, u, s.m. a little volume. 
TON, u, 8. m. tone, tune, voice, 
sound, accent, strain. Słodkie, tkli- 
we, żałosne tony, sweet, soft, 
tender, plaintive straints, accents. 
= fig. Ton rozkazujący, impe- 
rious, domineering tone. Przybie- 
rać z ktm jakiś ton, to talk in a 
certain style, to behave in a certain 
manner, to act upon a certain toot- 
ing. Spusctć z tonu, to lower one's 
tone, to change one's tune, to sing 
to another tune. Tony sobie da- 
wać, to take airs, to carry it high, 
to take state upon one's self. 
TOŃ, ni, TONIA, Nt, s. f. deep, 
depth; gulf, abyss; whirlpool. = 
the place where a fishing-net is cast, 
fishing-place. = cast of a fishing- 
net, a draught cd fishes. = fig. 
great straits, great danger, plunge, 
extreme distress, a desperate con- 
dition, situation. Ostatnia toń, 
depth of misery, an abyss of misery. 
TONĄĆ, nę , v. n. imp. to un- 
dergo a submersion, to fall down, 
to sink to the bottom; (used to ex- 
press accidental death), to be going 
to drown, to be well nigh drowned, 
see UTONĄĆ, ZATONĄĆ. = fig. 
Tonąć we łzach, to swim in tears, 
to dissolve or melt in tears. 
TONĄCY, a, e, one in act of sub- 
mersion , drowning. -y brzytwy 
się chwyta, prov. see BRZYTWA. 
TOPAZ ,u, s. m. (z gem of gold 
colour), topaz. < 
TOPIĆ, pię , v. imp. to drown. 
- człowieka, psa, to drown a 
man, a dog. = Troski w winie -, 
fig. fam. to drown one's cares or 
sorrow in wine, see UTOPIĆ. - 
SIĘ, to be going to drown , to be 
well nigh drowned. Szedł się topić, 
alem go zatrzymał, he was going 
to throw himself into the water, 
but I stopped him. 
TOPIC, pię , v. imp. STOPIĆ, 
pię, v.perf. to melt, to dissolve.- 
kruszcze, to melt or smelt metals. 
- wosk, łój, lód, śnieg, to melt 
wax, tallow, ice, snow. - SIĘ, to 
melt or become liquid. 
TOPIEL,i,s.f.3 bottomless depth, 
gulf, abyss. = death by drown- 
ing, watery death. Ledwo że uszedł 
-i, he was well nigh drowned , 
he had like to have been drowned. 
= TOPIEL1SKO which see. 
TOPIELEC, lca, s.m. a drowned 
man, a drowned body. 
TOP1ELISKO, a , s. n. see TO- 
PIEL. = bog, quagmire. 
TOPIENIE, UTOPIENIE, a, S. 
n. the act of drowning. - SIĘ, the 
act of drowning one's self. 
TOPIENIE, STOPIENIE, A, «. 
n. the act of melting, dissolving; TOT 
fusion. Topienie kruszców, the 
smeltery. 
TOPIONY, STOPIONY, A, E, 
melted, dissolved. 
TOPNIEĆ, kikję, v. n. imp. 
STOPNIEĆ, nieię, v. perf. to melt 
or become liquid. Lód topnieje od 
słońca, na słońcu, ice melts in the 
sun. Masło łatwo topnieje, butter 
melts easily. Świeca topnieje, 
the candle runs. 
TOPNIENIE , STOPNIENIE, A , 
s. n. change from a solid state to a 
liquid state. 
TOPNISTOSĆ , TOPNOŚĆ, ści, 
ł. f. fusibility, solubility. 
TOPNISTY, TOPNY, A, E, fusi- 
ble , soluble. 
TOPOLA , 1, s. f. poplar. 
TOPOLOWKA, 1, 8. f. (a plant), 
vervain mallow, alcea. 
TOPOLO WY, a,e,of a poplar.-a 
maść, a sort of calming ointment, 
composed of black poplar seeds, 
hog's grease, poppy leaves, etc. 
TOPÓR, ora, s. tn. axe. 
TOPOREK, rka, s. m. hatchet. 
TOPORZYSKO, A, s. n. the 
helve of an axe. 
TOR , u, s. m. beaten road, 
beaten path. - fig. path, footsteps. 
Iść torem cnoty, to walk in the 
path of virtue.Isc torem przodków, 
to follow the footsteps of one's 
ancestors. Zbić kogo z toru, to lead 
one astray or out of the right way. 
Zejść z toru, to go astray, to stray. 
Tor życia, way of life. 
TORBA , v , s. f. wallet, bag, 
pouch.- myśliwska, a sportman's 
pouch. Pójść z -ą, to be reduced 
to beggary. 
TOREBKA, 1, 5. f. little bag, 
little pouch. = Bot. capsule, pod. 
TORF, u, s. m. turf, peat. 
TORNISTER, tra , s. m. knap- 
TOROWAĆ, ruję,v. imp. UTO- 
ROWAĆ, ruję v. perf. drogę, to 
open tne way, to clear it, to pave 
It. = fig. to smooth or pave the 
way. - sobie drogę do zaszczy- 
tów, godności, to open one's self 
a way to a dignity. - sobie drogę 
orężem, tocut, fight or open one's 
way through the enemy's ranks. - 
komu drogę, to pave the way for 
one. 
TORT, u, s. m. tart, pie. 
TORTURY, tur, s. f. pl. torture, 
rack. Brać, wziąść na -, to put 
to the rack. Być jak na - rach, 
■fig. to be upon the rack, to suffer 
much. 
TOŚ, TOŚMY, TOŚCIE (con- 
traction of TO, this , with Ś, ŚMY, 
ŚCIE, terminations of the second 
persons sing, zndpl. pret. of all 
verbs). 0 co prosiłem toś zrobił, 
you did what I desired you to 
do, etc. 
TOSAMOŚĆ, TOŻSAMOŚĆ, set, 
5. f. sameness, identity. 
TOSAMY, a, e , the same, identic, 
Identical. 
TOTUMFACKI, ego, fam. s. m. 
lactof'na, jack of all trades. 
TRA 
TOWAR, u, s. m. ware, goods, 
commodity, merchandise. 
TOWARZYSKI, a , IE, social. 
Cnoty -ie, social virtues. Życie 
-te, social life. = sociable, friend- 
ly, companionable. Po towarzy- 
ska , adv. like a good companion. 
TOWARZYSKOŚĆ, ści, s. f. 
sociability, good fellowship. 
TOWARZYSTWO, A, 3. n. 
society. Człowiek jest stworzony 
do -a, mac is born for society. = 
society, company. Lubić-, to love 
company. Bywać po dobrych - 
wach, to see good company. - 
society, company, partnership, see 
SPÓŁKA. = attendance, retinue, 
see ORSZAK, POCZET. 
TOWARZYSZ, a, r. m. compa- 
nion, fellow, mate. = (old), a 
horse-soldier, horseman, trooper. 
= attendant. 
TOWARZYSZKA,!, s. f. a female 
companion, mate. - życia, mate 
for life. 
TOWARZYSZYĆ, szę, v. n. ko- 
mu, to accompany one, to bear him 
company. = to attend one. 
TRĄBA, r,8. f. trumpet, horn.= 
u słonia, the trunk or proboscis of 
an eiepnant. = morska, water- 
spout. = (with sportsmen), the 
muzzle ot a dog. 
TRĄBIĆ, bię, v. n. to sound or 
blow"the trumpet, to trumpet = 
fam. to drink bard, to drink 
deep. 
TRĄBIENIE, A, s. n. sounding 
or blowing the trumpet; the sound 
orblast of a trumpet. Słychać zda- 
leka-, the blast of a horn is heard 
in the distance. 
TRĄBKA, i,s.f. a huntsman's or 
postboy's horn. - myśliwska, 
bugte, bugle-horn. - uszna, aku- 
styczna , an ear-trumpet 
TRĄCAĆ , am, v. imp. TRĄCIĆ, 
cę , v. perf. to jog, to jostle, to 
shake. Trącić kogo przechodząc 
mimo, to jostle one by passing by. 
Trącając ją zwolna obudził, by 
gently jogging, he waked her. Nie 
trącaj stołu, don't shake the table. 
TRĄCAĆ SIĘ, to jostle one another. 
Trąctc się 0 co, to strike or hit one's 
self. Trącił się o stół, he struck 
himself against the table. 
TRACIĆ, cę, v. imp. STRACIĆ, 
cę, v. perf. to lose. Stracić rękę, 
nogę, to lose an arm , a leg. Tra- 
cić siły, zdrowie, to lose one's 
strength, health. Stracić mowę, to 
lose one's speech. Stracić życie, 
pamięć, to lose one's life, memory. 
Drzewa zaczynają tracić liście, 
the trees begin to lose their leaves. 
Maierya traci kolor, lustr, the 
stuff has lost its colour, gloss. Psy 
straciły trop, the dogs have lost the 
scent. Stracić głowę, fig. to Jose 
one's wits, to become distracted. = 
Tracić, stracić na czem, to be a 
loser. Nie stracisz na tern, you 
shall not be a loser by it. = Stra- 
cić płód, to cause an abortion. = 
Stracić złoczyńcę, to execute a 
malefactor. Został. ękazany na 
TRA 
stracenie, he was sentenced to 
lose his head. 
TRĄCIĆ, see TRĄCAĆ. 
TRĄCIĆ, a?, v. n. csem. to 
savour of a thing, to smell of. To 
trąci spalenizną, it smells burn- 
ing. To trąci czosnkiem, it smells 
of garlic. To zdanie trąci kacer- 
stwem, fig. that opinion savours 
of heresy. Czego się nowa sko- 
rupka napije, tern zawsze trąci, 
prov. what is bred in the bone, 
will never out of the flesh. 
TRACZ, a , s. m. sawer, sawyer. 
= saw-fish. 
TRĄD, thędu , 5. m. leprosy. = 
pimples in the face, copper-nose. 
TRADOWAĆ, duię, v. imp. to 
seize, to distrain.- dobra, mają- 
tek, to seize on immovable goods.- 
krescencyą , zboże na pniu, to 
seize on standing crops. 
TRADYCYA, vi, 3. f. (m Law), 
delivery. = tradition, see PODA- 
NIE. 
TRADYCYJNIE, adv. tradional- 
ly, according to an old saying. 
TRADYCYJNY, A, k, traditional. 
TRAF, v, 3. m. hap, hit, chance, 
accident, hap-hazard. Szczęśliwy 
, a lucky hit. Nieszczęśliwy -, 
ill luck, unlucky chance. Slepy -, 
the blind hits of chance. 
TRAFIAĆ, am,v. imp. TRAFIĆ, 
fu? , v. perf. to touch, to hit, to 
strike. Trafić kogo kamieniem 
w głowę, to hit one with a stone 
in the forehead. Trafić kogo w sa- 
mo serce, to hit one in the very 
heart. Trafić do celu, to hit the 
mark; fig. to hit the mark, to gain 
or reach one's end, to accomplish 
one s purpose or one's object. Nie 
traftć do celu, to miss the mark. 
Trafić jak kulą w plot, fig. iron. 
to be on the wrong side of the 
hedge, to take a wrong sow by the 
ear. Traftćpodobieństwo, to hit off 
a likeness. Wybomieś trafił, you 
hit it right, you hit the nail on the 
head. Chybił trafił, hit or miss. =• 
nakogo, na co, to light upon one 
or a thing, to meet with. Trafił 
swój na swego or trafiła kosa na 
kamurń, see KAMIEŃ. Trafić na 
obiad, to come just at diner time. 
Trafiłem na niego na ulicy, I 
lighted on him in the street = do 
kogo, do czego, to find one's way 
to one or to a place. Trafić do 
domu, to find one's way home. 
Chciałbym wiedzieć jak mój ze- 
garek trafił do jego kieszeni, I 
should like to know how my watch 
found its way into his pocket. 
Fig. Trafić do czyjego serca, to 
win or gain one's heart. Trafiać, 
trafić do czyjego przekonania, 
to persuade or convince one. - 
komu w humor, to humour one, 
to comply with his humour. Tra- 
fić z kim do ładu, do końca, to 
come to an Agreement with one, 
to settle matters with him. - SIĘ, 
to happen, to chance, to come to 
pass. Trafił mi się przypadek, an 
accident happened to me. Cość mi 
381 382 
TRA 
się trafił, a chance guest came to 
visit me. Jeżeliby ci się trafiło 
widzieć go, if you should happen 
to see him. Trafia się jćj za mąż, 
ehe is like to marry, a suhor asked 
her of her parents. Jeżeli ci się 
trafi za mąż, if you should happen 
to marry. 
TRAFIONY, A, E, touched, hit, 
struck. Portret dobrze -y, a like- 
ness very well hit. 
TRAFNIE, adv. pertinently, ap- 
positely, to the purpose. 
TRAFNOŚĆ, śct, s. f. Justness, 
accuracy , exactness , propriety, 
correctness. - wyrażenia, spo- 
strzeżenia, the accuracy of an ex- 
pressoin, of an observation. 
TRAFNY, A, E, home, pertinent, 
apposite, just, accurate , exact. -e 
dowody, home reasons. -e przy- 
kłady, home examples. -e po- 
strzeżenie, porównanie, accurate, 
observation, comparison. 
TRAFUNEK, nku, s. m. hap, 
Chance, accident, hap-hazard. 
TRAFUNKO WO,adv. by chance, 
kj the chance, casually, acciden- 
tally. 
TRAFUNKOWOŚĆ, ŚCT, 8. f. 
the happening by chance, acciden- 
talness. 
TRAFUNKOWY, A , E, happen- 
ing by chance, accidental. 
TRAGARZ, a, s. m. porter, 
street-porter. 
TRAGEDYA, vi, s. f. tragedy. 
TRAGICZNIE, adv. tragically. 
TRAGICZNOŚĆ, śct, 8. f. tragi- 
o loess 
TRAGICZNY, A, E , tragic, tra- 
gical. 
TRAKT, u, 3. m. highway, great 
road. 
TRAKTAMENT, v, 8. m. treat, 
entertainment = treatment, use, 
usage, manner of using , see OB- 
CHODZENIE SIĘ, «=■ pay, see 
ŻOŁD, PŁACA. 
TRAKTAT, u, s. m. treaty. - 
pokoju, a treaty of peace. - Oliw- 
ski, Vtrechetski, treaty of Oliva, of 
Utrecht = tract, treatise, disserta- 
tion. - o czczości, a treatise upon 
the vacuum. 
TRAKTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to treat, to regale, to entertain, 
see CZĘSTOWAĆ. = to treat, 
to use, to deal, see OBCHO- 
DZIĆ SIĘ. = v. n. Traktować o 
ozem, to handle a subject, to treat 
of it or it. = z kim o co, to nego- 
tiate , to be in treaty with one. - 
o pokój, to treat for peace. 
TRAKTYER, u, s. m. TRAKTY- 
ERNIA, ni,s. f. eating-house, cook- 
shop, boarding-house, ordinary. 
TRAKTYERKA, I, f. wife of an 
eating-house keeper. = a woman 
who keeps an eating-house. 
TRAKTYERNIK, A,s.m. master 
of an ordinary, an eating-house 
keeper, one who keepes a cook- 
shop. 
TRAM, u, s. m. beam. 
TRAN, u, 8. m. whale-oil, train- 
oil, fish-oll. 
TRĘ 
TRANSPORT, u, 8. m. carriage 
of goods, transport, transporting, 
see DOWÓZ, DOSTAWA. 
TRANSPORTOWAĆ, tuję, v. 
imp. towary, to carry, convey or 
transport goods. 
TRANZAKCYA, yi , s. f. tran- 
saction. - deed, document. 
TRANZET, u, s. m. a water- 
closet. 
TRANZYT, u, s. m. transit, 
conveyance (of goods through a 
country). 
TRAPIĆ, Pl?, v. imp. STRA- 
PIĆ, v. perf. kogo, to vex one 
grievously, to afflict, to prey upon, 
to break one's heart. = to plague, 
to torment, to pester, to harass. 
Trapić nieprzyjaciela, to harass 
the enemy. - SIĘ , to vex one's 
self, to lie under an affliction, to be 
grieved to death. 
TRAPICIEL, a, s. m. afflictor, 
tormentor. 
TRATOWAĆ, tuję, v. imp. 
STRATOWAĆ, tuję , v. perf. co, 
to tread or trample upon. 
TRATWA, y, s. f. raft, float of 
wood. 
TRAWA, Y, 8. f. grass. Na go- 
ścińcu trawa nie rośnie, in a 
beaten path there is no grass. Pu- 
ścić konia na trawę, to put or 
turn a horse to grass. 
TRAWIASTY, a, e, Bot. grami- 
neous, gramineal, grassy, grass- 
like. 
TRAWIĆ, wię , v. imp. STRA- 
WIĆ, wię , v. perf. to digest. Tra- 
wić pokarmy, to digest food. = 
(of rust), to corrode, to consume; 
(of fire), to consume, to destroy. = 
ftg. to waste, to spend. Trawić 
życie, czas, to spend one's life, 
time. Strawić cały majątek, to 
spend all one's fortune. Trawi czas 
na graniu, he wastes his time in 
playing. Czas wszystko trawi, 
time wears out all things. = Stra- 
wić co, to bear, to brook, to put 
up with, to digest, to suffer. Nie 
może tego strawić, fig. he cannot 
brook that affront. 
TRAWIENIE, A, STRAWIENIE, 
A. s. n. the act of digesting, diges- 
tion. Pomagać do trawienia, to 
aid digestion. = Trawienie czasu 
naniczem,an useless waste of time. 
TRAWIŚTY, A, e, grassy, over- 
grown with grass. 
TRAWKA, i, s. f. a blade of 
grass, young grass. 
TRAWNIK, a , s. m. grass-plot. 
TRAWNY, a. e , of grass; grass- 
green, dark green. 
TRAWOŹERNY, a, e, herbi- 
vorous. 
TRĘBACZ, a, 8. m. trumpeter. 
TREBHAUZ, u, s. m. hot house. 
TRĘDOWACIEĆ, cieję, v. n. 
imp. OTRĘDOWAĆIEĆ, cieję, v. 
perf. to be infected with a leprosy, 
to grow leprous. = to get a copper- 
nose. 
TRĘDOWACIZNA, y,TRĘDO- 
WATOŚĆ, ści, 5. f. leprosy. = 
pimples la the face, copper-nose. 
TRO 
TRĘDOWATY, A, i, leprous.- 
copper-nosed. 
TRĘDOWNIK , A, 8. m. (a med. 
plant), scrofularia, fig-wort 
TREFIĆ, fię, v. imp. UTREFIĆ, 
fię, v. perf. włosy,- SIĘ, to curl 
one's hair. 
TREFNIE, adv. facetiously, 
humorously. 
TREFNIŚ, sia, s. m. a facetious 
fellow, wag, jester, joker.= beau, 
spark, fop, dandy, coxcomb. 
TREFNISIOSTWO , a , s. n. fa- 
cetiousness. = foppishness, cox- 
combry. 
TREFNISIOWAĆ , siuję, v. n. 
to play the jester, to crack jokes. 
TREFNOŚĆ, ści, s. f. facetious 
humour. 
TREFNY, A, e, facetious, humor- 
ous, jocose, full of jest. = (with 
the Jews), impure , forbidden by 
the taw of Moses. 
1 TREL, u, s. m. a trill, a quaver, 
3 shake. 
TRELOWAĆ, luję, v.n. or Trele 
wywodzić, to trill, to quaver, to 
shake the voice. 
TREN , u, s. m. mournful song, 
elegy, dirge, a song of lamentation. 
Treny Jeremiasza, the Lamenta- 
tion of Jeremiah. 
TREPKA , i, s.f. pl. TREPKI, 
and fam. TREPCIE, sandals, loose 
shoes of some orders of monks. 
TREŚĆ, ści, s.f. pith. Treia 
drzewa, the pith of a tree. = quin- 
tessence , substance. = purport, 
contents. Treść listu, książki, the 
contents of a letter, of a book. - 
argument, summary. 
TREŚCIWIE , adv. pithily, 
succinctly, concisely. 
TREŚCIWOŚĆ , ści, S.f. pithi- 
ness, succinctness, conciseness. 
TREŚCIWY,A,e, pithy, succinct, 
concise. -y pisarz, a pithy writer. 
-a mowa, a pithy speech. - y 
styl, a concise style. 
TRESOWAĆ , suję , v. imp. 
UTRESOWAĆ, WYTRESOWAĆ, 
suję , v.perf. psa, konia, to break 
in or train a dog, to break or train 
horse. - młodzieńca, to form or 
bring up a youth. 
TRĘZLA, i, 8. f. and dim. TRĘ- 
ZELKA , i, s. f. snuffle-bit; bridle. 
TROCHA, y, s. f. and dim. TRO- 
SZKA, i, s. f. a little, a little bit, 
a small number or quantity. Gdy- 
bym miał trochę czasu, if I had 
a little time. Daj mi trochę chleba, 
give me a little bit of bread. Po 
trosze, po'trochu, by little and 
little. Było tam trochę ludzi, there 
were some few people, a few people. 
TROCHĘ, TROCHA,adv.a little, 
not much. Troche slaby, he is a 
little sick. Zaczekaj trochę, stay 
a little. Trochę później. a little 
later. Otrochę co or że nte... little 
was wanting but.... I, he, they had 
like to have been etc., see OMAL, 
OMAŁO. 
TROCICZKAj, S.f. pastil (burnt 
to clear and scent the air of a room). 
TROCINY, nc, s.f pl. saw-dusf. TRÓ 
TROCZEK, czsa, s. m. dim. of 
TROKI, strap, string, cord. 
TROCZYĆ, cz?, v.imp. PRZY- 
TROCZYĆ, WTR0CZYĆ , czę, 
v, perf. to bind on with straps. 
TRÓJAK, a , s. m. a copper-coin 
(worth three Polich groats, a little 
more than half a penny). 
TROJAKI, a, IE, of three different 
kinds. 
TROJAKO, adv. in three diffe- 
rent manners. 
TROJAKOŚĆ, ŚC!, s. f. a three- 
fold character or quality of a thing, 
the state of a thing which presents 
three different aspects. 
TRÓJBARWISTY, TRÓJBAR- 
WNY, a , e , three-coloured, tri- 
coloured. 
TROIĆ, ję , v. imp. POTROIĆ, 
JĘ, v. perf. to treble, to triple, to 
make thrice as much or many. 
TROIĆ SIĘ, to become threefold, 
to appear threefold. 
TRÓJCA, y, s. f. trinity. 
TRÓJDZIELNY, a, e, three-par- 
ted , tripartite. 
TROJE, jga , s. num. (said of 
persons of both sexes, of children 
and the young of animals), three. 
Było nas troje, we were three (men 
and women). Matka z trojgiem 
dziecię mother with three children. 
TRó JGŁOSKA,!, s.f. triphthong. 
TROJGŁOWY, a, b, three- 
headed. 
TROJGRANIASTY,a,e, trila- 
teral , three-sided. 
TRÓJKA,!, s.f. a three, the 
figure of three. - a three (at cards). 
=> three horses, a set of three horses. 
«= three men abreast. Trójkami 
maszerować, to march three and 
TRÓJKĄT, a , s. tn. triangle. 
TRÓJKĄTNY, a , e , triangular. 
TRÓJKOLOROWY, a, e, three- 
coloured, tricoloured. 
TROJKSZTALTNY, a , e , tri- 
form, 
TRÓJLISTNY, a , e , Bat. three- 
leaved , triphyilous; (of corolla), 
■trlpetalous. 
TRO JMNOŻN Y, (stosunek), 
Math, triple ratio. 
TRÓJNASÓB, adv. treble, three 
times as much. Oddać w-, to 
return threefold. 
TRÓJNÓG, co A, s.'.m, TRÓJ- 
NOŻE, a, s. n. tripod. - wyro- 
czni Delfickiej, the tripod of 
Delphos. 
TRÓJNOGI, A, IE, three-footed, 
tri pedal. 
TRÓJNOŻEK , źka , s. m. a 
trivet. 
TRÓJPRECIKOWY, A, e, Bot. 
triandrlan. Rośliny -e, the trlan- 
Uers. , 
TRÓJROSOCHATY, a, e, tri- 
furcated. 
TRÓJRZĘDNY, A,s, set in three 
Tanks. 
TROISTOŚĆ, ści, s.f. triplicity, 
trebieness. 
TR0ISTY,a, e, triple, threefold, 
triplicate. 
TRU 
TRÓJZĄB, EBA, s. m. trident. 
TRÓJZĘBNY, TRÓJZĘBY, A,E, 
three-toothed. 
TRÓJŻENIEC, ńca , s. m. one 
who has three wives. 
TRÓJŻEŃSTWO, A, 8.n. tri- 
gamy. 
TROKI, ów, s. pl. saddle-straps. 
TRON, u, 8.m. throne. 
TROP , u , s. m. track , trace, 
trail. Trop jeleni, the track of a 
stag. Trop zajęczy, the prick or 
print of a hare. Psy zgubiły trop, 
the dogs have lost the scent, are at 
fault. Psy znów wpadły na tron, 
the dogs are again upon the track. 
Iść za tropem, to follow by the 
track, to track the game. Iść za kim 
w tropy, trop w trop, to trace 
one, to follow him by the track. 
TROPIĆ, pię, v. imp. zwierza, 
to trail a beast, to follow it by the 
print of its foot. - zająca, to prick 
a hare. - kogo, to trace one , to 
follow him by the track. 
TROSKA,i, s.f. care, trouble, 
affliction. 
TROSKAĆ SIĘ, see TROSZCZYĆ 
SIĘ. 
TROSKLIWIE, adv. carefully, 
solicitously. 
TROSKLIWOŚĆ, śct, 8. f. care- 
fulness , solicitude, anxiety. - ma- 
cierzyńska , maternal solicitude. 
TROSKLIWY, a, b, careful, 
solicitous, tender, anxious. - y 
o twą reputacyą, tender of one's 
reputation. 
TROSZCZYĆ SIĘ, CZĘSIĘ, v. 
imp. o co, to care for or about a 
thing, to be concerned at it. Nie 
troszcz się o jutro, take no care 
of to-morrow. Nie troszcz się o to 
co nastąpi, don't trouble yourself 
.about what shall happen. - o ko- 
go, to ba very anxious to know 
what one is to become, to be greatly 
concerned about him.= TROSKAĆ 
SIĘ, to afflict one's self, to grieve, 
to be grieved, afflicted. 
TRUĆ, ję , v. imp. OTRUĆ, ję, 
v. perf. to poison. - SIĘ, to poison 
one's self. 
TRUCHLEĆ, leję , v. n. imp, 
STRUCHLEĆ, leję , v. perf. to 
tremble or quake with fear, to be 
struck with consternation, to start 
and tremble, to startle. Struchleć 
z zadumienia, to be lost in ama- 
zement. -to grow stiff, benumbed. 
TRUCHT, p, s. m. trot. Tru- 
chtem jechać, to trot. Truchtem 
biedź, to trip it, to trip along. 
TRUCICIEL, a , 8. m. and fem. 
TRUCICIELKA, t,s.f. poisoner, 
TRUCIE. OTRUCIE, a, 8. n. 
poisoning. 
TRUCIZNA,?, s.f. poison,bane. 
Zadać -ę, zażyć -y, to give, to 
to take poison. 
TRUD, u, s. m. fatigue, weari- 
ness, lassitude; trouble, palm, 
labour. TRUDY, pl. tolls, hard- 
ships. Trudy wojenne, the hard- 
ships of war. Przywykły do tru- 
dów, Inured to hardsnlp. 
TRUDNIĆ,NiĘjt.fmp. s^eUTRU- 
TRU 
DNIAĆ. = kogo czem, to give 
business or employment to one, to 
employ him in or about a business, 
see ZATRUDNIAĆ. = to give one 
trouble, to trouble him , see TRU- 
DZIĆ. - SIĘ, czem, to be em- 
ployed in or about a thing, to be 
busy with it. - się jakiem rze- 
miosłem , to follow one's business, 
to follow a profession. 
TRUDNO, adv. with difficulty, 
with great pains, not easily, hardly, 
hard. (The verbBYĆ, to be, is often 
left out with this adverb). - mi te- 
mu wierzyć, I can hardly believe 
it - mu dogodzić, he is difficult 
or hard to please or to be pleased. 
-o to, - tego dostać, it is a 
thing hard to come at, hard to get. 
-ci będzie to osiągnąć^ to otrzy- 
mać, you will find it a hard matter 
to obtain that. - do niego przy- 
stąpić , he is hard to come at. - 
to zrozumieć, that is difficult to 
understand or hard to ba under- 
stood. Mnie - chodzić, a ty mi 
każesz biegać, I can hardly walk, 
I am hardly able to walk, and you 
bid me run. 
TRUDNOŚĆ, ści, s.f. difficul- 
ty. W tern -, there is the rub, 
here lies the difficulty. W tem nie 
ma -id, that admits of no diffi- 
culty. Czynić, wszczynać -id, 
to raise difficulties or objections, 
to start a difficulty. Usunąć, uła- 
twić -, to remove a difficulty, an 
obstacle. Pokonać, przezwycię- 
żyć -id, to get over a difficulty, 
to overcome all difficulty, to sur- 
mount every obstacle. 
TRUDNY, a , e , hard, difficult. 
Język-u, a difficult language. 
Człowiek-y w pożyciu, a man 
difficult or hard to please. Chcą- 
cemu nic trudnego, prov. to 
him that wills, ways are not 
wanting, where the will Is ready, 
the feet are light, -a z nim spra- 
wa, he is' a hard man to deal 
with. 
TRUDZIĆ, dzę , v. imp. STRU- 
DZIĆ, UTRUDZIĆ, v.perf. to Ure, 
to weary, to fatigue, to harass. = 
to give trouble, to put to inconve- 
nience , to dlstrub. TRUDZIĆ SIĘ, 
to take pains, a great deal of pains,, 
to work hard. STRUDZIĆ SIĘ, 
UTRUDZIĆ SIĘ, to be tired, to be 
wearied, to be spent with fatigue. 
TRUFLA, I, s.f. truffle. 
TRUMIENKA, TRUNIENKA, t. 
s.f. dim. a little coffin. 
TRUMNA, TRUNA, Y, 8. f. 
coffin. 
TRUNEK, neu, s.m. drink, 
liquor, beverage, see NAPOJ. 
TRUNKOWY, a, b, of drink. 
Człowiek -y, a man given to 
drink. 
TRUP, a, i.m. corpse, dead 
body. Poić trupem, to falldowu 
dead, to drop dead. Polożuikogs 
trupem, to lay a man dead on the 
spot, to strike, one dead on the 
spot, to stretch one dead at one's 
feet. Bladyiak irup, pale as death. 
383 TRY 
Trzy tysiące było trupa, there 
were three thousand men killed. 
TRUPI, a , ie , of a dead body. 
Trupia glóioka, death's head; 
Entomol. a butterfly called sphinx 
atropos (with a death's head on its 
thorax). 
TRUPIASTY, A, e, cadaverous. 
TRUPIEĆ , fieję , v. n. imp. 
STRUPIEĆ, pieję, v.perf. to grow 
stiff like a dead body. 
TRUSKAWKA, I, s.f. garden 
Strawberry. 
TRUTEŃ, tnia, s. m. drone, 
humble-bee, a dry bee. = fig. a 
drone, an idler, a blockhead. 
TRUTKA, i, s. f. poisoned bait 
(for destroying wolves, foxes, etc.). 
TRUTYNA, Y, s.f. ponderation, 
consideration, search, examina- 
tion. 
TRUTYNOWAĆ , kuję , v. imp. 
to ponder, to consider, to sift, to 
search to the bottom. 
TRWAĆ, am , v. n. to last, to 
continue. Przyjaźń ich długo \nie 
trwała, their friendship did not last 
long. = w czem, to persist in a 
thing, to persevere in a thing, see 
WYTRWAĆ. 
TRWALE , TRWAŁO , adv. 
lastingly, constantly. 
TRWAŁOŚĆ, ści, s.f. lasting- 
ness, durability, permanence. 
TRWAŁY, a, e, lasting, durable, 
permanent, solid. -y kolor, a 
lasting colour. -y pokój, a durable 
peace. -e szczęście, durable, 
lasting, constant happiness. Nic 
trwałego na tym świecie, nothing 
here below lasts for ever. = con- 
stant, persevering, see STAŁY, 
WYTRWAŁY. 
TRWANIE, a,s. n. continuance, 
duration. 
TRWOGA, i, s.f. fright, alarm, 
sudden fear. Być w ciągłej, usta- 
wicznej trwodze, to be constant- 
ly in a state of alarm. = alarm, 
alarum. Trąbić, na trwogę, to 
sound the alarm. 
TRWONIĆ, kię, v.imp. STRWO- 
NIĆ , nię, v.perf. to waste, to 
squander away. Trwoni czas na 
grze, he wastes his time in playing. 
Strwonił cały majątek , he spent 
or squandered away all his fortune. 
TRWONICIEL, a, s.m. and 
fem. TRWONICIELKA, i, s.f. 
squanderer, waster. 
TRWONNY, a, e, wasteful, pro- 
fuse, prodigal, see ROZRZUTNY. 
TRWOŻLIWIE, adv. timidly, 
timorously. 
TRWOŻLIWOŚĆ, ści, s.f. timi- 
dity, timorousness, shyness, skit- 
tishness. 
TRWOŻLIWY, a, e, timid, 
timorous, shy, skittish. 
TRWOŻYĆ, że, v.imp. STRWO- 
ŻYĆ , ZATRWOŻYĆ, żę, v.perf. 
to frighten, to give alarm, to alarm, 
to startle.- SIĘ, to take fright, to 
take alarm, to startle. 
TRYB , u, s. m. mode, manner, 
way, course. Tryb życia, way of 
life. Tryb postępowania, manner 
384 
TRZ 
of proceeding, conduct Taki jest 
zwyczajny tryb rzeczy na świę- 
cie , so goes the world, 'tis in the 
way of the world. = Gram. mood. 
TRYBULA, TRYBULKA, I, 8. f. 
chervil. 
TRYBULARZ, A , s.m. censer. 
TRYBUN, a , s.m. Rom. Hist. 
tribune. - ludu , a tribune of the 
people. 
TRYBUNAŁ , u , s. m. tribunal. 
TRYBUNAT , u , S. m. TRYBU- 
NOSTWO, s. n. tribuneship , the 
office of a tribune. 
TRYBUŃSKI, A, IE, tribunilia!. 
Władza -a, the tribunitial power. 
TRYK, a, s.m. ram. 
TRYKAĆ, TRYKSAĆ , am , v. a. 
and n. TRYKNĄĆ , TRYKSNĄĆ , 
v. inst. (to strike with the head as 
a ram), to butt. TRYKAĆ SIĘ, 
TRYĘSAĆ SIĘ, to butt one another. 
TRYKS, u, s.m. the butt of a 
ram. 
TRYKTRAK, A, s.m. backgam- 
mon. 
TRYNGIELT, u, s.m. drink- 
money. 
TRYNITARZ, a, s.m. a trini- 
tarian monk. 
TRYPER, pka , s. m. gonorrhea, 
clap. 
TRYSKAĆ, am, v. n. imp. to 
•spout, to spurt, see WYTRYSKAĆ. 
TRYSZAK, a , 8. m. (a game at 
cards), gleek. 
TRYUMF, v,s.m. triumph.- ko- 
mu przyznać, to decree a triumph. 
Odnieść, odbywać, odprawiać 
-, to receive or to obtain the hon- 
our of a triumph. Odnieść - nad 
nieprzyjaciółmi, to triumph over 
one's enemies. Odnieść- nad so 
bą samym, to subdue one's own 
passions, to get the self possession. 
TRYUMFALNIE, adv. trium- 
phantly. 
TRYUMFALNY, A,E, triumphal, 
triumphant. Wóz -y, a triumphal 
car. Brama-a, the triumphal 
gate. 
TRYUMFATOR, A, s.m. trium- 
pher. 
TRYUMFOWAĆ, fuję, v.n. to 
triumph. Pompejusz potrzykroć 
tryumfował, Pompey triumphed 
thrice. = Fig. {am. Tryumfować 
nad kim, to triumph over one. - 
z czego, to glory or take pride In 
a thing. 
TRYUMWIR, A, s.m. Rom. Hist. 
triumvir, pl. TRYUMWIROWIE, 
Triumviri. 
TRYUMWIRAT, v, s.m. trium- 
virate. 
TRZĄSAĆ, am , TRZĄŚĆ, ęsę , 
V. imp. TRZĄSNĄĆ, nę , v. inst. to 
shake. Trząść drzewo, to shake 
a tree. Trząść gruszki, jabłka, 
to shake down pears , apples. 
Trząść głową, trząsnąć głoioą, 
to shake one's head, to nod; fig. to 
doubt, to unbelieve. Febra go trzę- 
sie, the fever gives him a hearty 
shake. Trząść kogo, to search 
or rummage in one's pockets. = 
TRZĄŚĆ, v.n. to jolt. Koń trzęsie, 
TRZ 
powóz trzęsie, a horse, a carriage 
that jolts. TRZĄŚĆ SIĘ/to shake, 
to quake, to shiver. Głowa, ręka 
mu się trzęsie, bls head, bls hand 
shakes. - się od zimna, to shake 
or shiver with cold. -się dd gnie- 
wu, ze złości, to shake with 
anger, with rage. t! 
TRZASK, ti, s.m. crack, crackipg 
noise , crash. - bicza, the crav- 
ing or smacking of a whip. - pio- 
runu, a peal, a clap of thunder. 
Z okropnym trzaskiem, with a 
horrid or frightful crash. Wejść, 
wyjść z trzaskiem, to come 
bouncing in or out. 
TRZASKA, i, s. [. splinter. = 
chip of wood. 
TRZASKAĆ, am, v. n. imp. 
TRZASNĄĆ, nę, v. inst. to crack, 
to crash, to peal. Pioruny trza- 
skają, the thunder's loud peal is 
heard. Piorun trzasnął w dom, the 
lightning struck the house. = Trza- 
skać, trzasnąć z bicza, to crar* 
or smack a whip. Trzaskać pal- 
cami , to make one's Knaers snap, 
to snap one's fingers. Trzasnąć 
drzwiami, to bang the door, to 
shut the door with a bounce. = to 
crackle. Drzewo dębowe trzaska 
w ogniu, oak crackles in the fire. 
Struna mu trzasła {pękła) na 
skrzypęach, one of the strings of 
his violin has just cracked , snapt, 
broken, see PĘKAĆ, TRZE- 
SZCZEĆ. Trzasnąć, to let a 
fart. = v. a. Trzasnąć- kogo 
w pysk, to give one a good box on 
the car. 
TRZASKAJĄCY, a, e, mróz, an 
exceedingly hard frost. 
TRZASKAWKA, i, s.f. whiplash. 
TRZCINA, y, s. f. reed, cane.- 
cukrowa, sugar-cane. - bambu- 
sowa, bamboo. 
TRZCINTANY, TRZCINOWY, A, 
E, of reeds, made of reeds. 
TRZCINIASTY, a , e , Dot. like 
reeds, arundinaceous. 
TRZCINISTY, a, e , abounding 
with reeds, bearing reeds,1 ovbY- 
grown with reeds. 
TRZClNkA, i; s. f. dim. a little 
reed, a little cane. 
TRZEBA, v. impers. must, it is 
necessary, it requires.- to zrobić, 
one must or you, he, she, they or 
somebody must do that or that 
must be done. -mi sukni, I must 
have a coat - być głupim żepy o 
tern myśleć, a man must be a. foól 
to think of it. - było wcześniej 
przyjść, you should have come 
sooner. Czy sądzisz żc' - 'ivie- 
rzyć wszystkiemu cor onmówi? 
do you think that one must believe 
all that he says? - mi tdm pójść, 
it is necessary that I should, go (hi- 
ther. - na to wiele czasu, it re- 
quires a great deal of time, see PO- 
TRZEBA. . 
TRZEBIĆ, bię, v. imp. WY- 
TRZEBIĆ, b:ę, v. perf. las, to 
grub up a wood, to clear it of trees. 
= to geld, to castrate, see PO- 
KŁADAĆ, WAŁASZYĆ. TRZ 
TRZEĆ, trę, v. imp. to rub. - ' 
członek chory, to rub the diseased 
part, see NACIERAĆ, -na proch, 
to grind, to pound, to bray. - far- 
by , to grind, to mix colours, see 
UTRZEĆ.- len, konopie, to break 
flax, hemp. - drzewa, to saw 
wood, see PIŁOWAĆ. - SIĘ o co, 
to rub one's self against a thing. =■ 
Trzeć się (of fish), to spawn. 
TRZECH, gen. of the num. subst. 
TRZY, stands for the nominative 
before the nouns of men, which are 
put in the genit. case. Trzech lu- 
dzi, żołnierzy, three men, three 
soldiers. 
TRZECHSETNY, A, E, three- 
hundredth. 
TRZECI, a, is, third. Dziś trze- 
ciego or trzeci, to-day is the third 
of the month. Trzeciego dnia, on 
the third day. Henryk trzeci, Hen- 
ry the third. Trzecia {godzina), 
it Is three o'clock. Pół do trze- 
ciej, half past two.'POTRZECIE, 
adv. thirdly, in the third place. 
TRZEJ {genit. trzech, dat. 
irzem), adj. num. employed before 
the masculine nouns of persons, 
three. Trzej królowie, trzej bra- 
cia. three kings, three brothers. 
TRZEPAĆ, hę , v. imp. WY- 
TRZEPAĆ, hę, v. perf. to dust, to 
shake or whisk off the dust. = Wy- 
trzepać kogo, fig. to dust one, to 
trim one's Jacket for him, to whip, 
to switch, to flog. = Trzepać, to 
run on in speech, to recite in a 
hurry. - pacierze, to say one's 
prayers in a hurry. 
TRZEPACZKA, t, 8. f. duster, 
dusting - brush , feather - broom , 
whisk. 
TRZEPIOTAĆ, 0CĘ,v.n. skrzy- 
dłami, and TRZEPIOTAĆ SIĘ, to 
flap the wings, to flutter. - Trze- 
piotać się, see TRZPIOTAĆ SIĘ. 
TRZEPNĄĆ, nę , v. inst. kogo, 
to deal one a smart blow, to strike 
him hard. - v.n. Trzepnąć skrzy- 
dłami, to flap the wings. 
TRZĘSAWICA, Y , s. f. TRZĘ- 
SAWISKO, a, s. n. quagmire. 
TRZĘSĄ WISTY, a, e, quaggy. 
TRZĘSIENIE, a, s.n. shaking. 
- powozu, the jolting of a car- 
riage , of a coach. - ziemi, earth- 
quake. - SIĘ , shaking, quaking, 
shivering. 
TRZEŚNIA, nt, s.f. black cherry- 
tree. = black cherry. 
TRZESZCZĄCY, a,e, crackling, 
cracking. 
TRZESZCZEĆ, czę , v. n. to 
crackle. Sól, wawrzyn trzeszczy 
w ogniu, salt, the leaves of laurel 
crackle in the fire. = to crack. Lód 
trzeszczy mi nod nogami, the ice 
is cracking under my feet. 
TRZEWIK , A, s.m. TRZEWI- 
CZEK, czka, s. m. dim. shoe. 
TRZEWO, A, s. n. gut, bowels, 
entrails, garbage. 
TRZEŹWIĆ, wię, v. imp. WY- 
TRZEŹWIĆ, wię, v. perf. to make 
sober again, to sober. Sen go wy- 
trzeźwił , sleep has sobered him, 
TRZ 
he has slept himself sober. - 
TRZEŹWIĆ, OTRZEŹWIĆ, to re- 
cover one from a swoon. WYTRZE- 
ŹWIĆ SIĘ, to grow sober again, to 
sleep one's self sober. 
TRZEŹWO, adv. without ever 
getting drunk. = soberly, tempe- 
rately. 
TRZEŹWOŚĆ, ści, s.f. the state 
of one who is not drunk. = so- 
briety, temperance. 
TRZEŹWY, a , e , not drunken, 
sober. Rzadko kiedy -y, he is 
seldom in a sober state, he is almost 
always drunk. PO TRZEŹWEMU, 
PO TRZEŹWU, adv. in one's sober 
moments, when one is not drunk. 
TRZMIEL, a, s. m. black bee. 
TRZMIELINA, y , s. {. spindle- 
tree, prick-wood. 
TRZNĄĆ, see TRZTAĆ. 
TRZNADEL, dla, s.m. a kind of 
ortolan, yellow bunting. 
TRZODA, Y, s. f. TRZÓDKA, I, 
s.f. dim. herd, drove, Dock. - by- 
dła , a drove of cattle. - owiec, a 
flock of sheep. = ftg. the church, 
the faithful, the flock of a bishop. 
TRZON, u, s.m. TRZONEK, 
nka, s. m. dim. handle, hilt, heft, 
haft. Trzonek u noża, the haft of 
a knife. 
TRZONOWY, A, 2, ząb, grinder, 
molar-tooth. 
TRZOS, u, s. m. TRZOSIK, a , 
s.m. dim. leathern money-bag, belt 
for money. 
TRZPIEŃ, nią, s. m. the tongue 
(of a buckle). 
TRZPIOT, a, s. m. a harebrain- 
ed, giddy fellow, a wild youth. 
TRZPIOTAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
to flutter, to flirt, to play the coquet 
or coquette. 
TRZPIOTALSKI, TRZPIOTO- 
WSKI, a, se, of a wild youth. 
TRZPIOTALSTWO, TRZPIO- 
TOSTWO, A, s. n. giddiness, 
lightheadedness, volatility, wild- 
ness. 
TRZPIOTEK, tka, s.m. a young 
wild fellow. 
TRZPIOTKA, i, s. f. a giddy, 
wild girl. 
TRZPIOTOWATY, A, e, a little 
giddy, a little lightheaded, lighty, 
hoity-toity. 
TRZTAĆ, am , v. n. TRZNĄĆ, 
nę, v. inst. to squirt {vulg). 
TRZTACZKA, i, s. f. looseness 
of the belly. 
TRZY, trzech, s. num. three. 
fig. fam. Prawić, gadać trzy po 
trzy, to speak at random, to speak 
nonsense. Trzech zliczyć nie u- 
miał, he had not a word, not so 
much as a word to say for himself, 
he was nonplused, put out of coun- 
tenance. = num. adj. three. Trzy 
konie, trzy kobiety, three horses, 
three |woman. Swoje trzy grosze 
włożyć, wtrącić, to put in a 
word, to meddle in a matter, with 
a business. 
TRZYCZĘŚCIOWY, A, e, three- 
parted, tripartite. 
TRZYDNIÓWKA , t s. f. three 
TRZ 
days* repose in a hailing place. =■ 
rain falling three days without In* 
termission. 
TRZYDNIOWY, A, E, lasting 
three days. 
TRZYDZIEŚCI, stu, s. and, adj. 
num. thirty. 
TRZYDZIESTOLETNI, a, re, 
lasting thirty years. Wojna -fa, 
thirty years' war. 
TRZYDZIESTU, gen. of TRZY- 
DZIEŚCI, stands for the nomin. 
before the masculine nouns of per- 
sons, thirty. - ludzi, żołnierzy 
thirty men, thirty soldiers. 
TRZYDZIESTY, a , e , thirtieth. 
TRZYKROĆ,TRZYKROTNIE, 
adv. three times, thrice. 
TRZYKROTNY,a, e, three times 
repeated, threefold. 
TRZYLETNI, a, ie, lasting three 
years, three years old, triennial. 
TRZYLISTNY, a, z, three- 
leaved. 
TRZYMAĆ, am, v. imp. to hold, 
to keep. - co w ręku, to hold a 
thing in one's hand. - kogo za 
rękę, to hold one by the hand. - 
dziecko na ręku, to hold a child la 
one's arms. - dziecko do chrztu, 
to stand godfather or godmother 
for a child. - co arędą, w dzier- 
żawie, to hold in lease, to farm. -- 
ziemie od kogo lennem prawem, 
to hold land of one by fealty or 
homage. Trzymać ięzyk za zę- 
bami, to hold one's tongue. - 
głowa prosto, to hold up the head. 
-sklep, gospodę, szkolę, to keep 
a shop, an inn, a shool. - pensyą, 
stolowników, to keep a boardlng- 
shool, to keep boarders. - wiele 
slug, to keep many servants. - ku- 
charza , to keep a man-cook. - 
Kowóz, konie, to keep a carriage, 
orses. - kogo w więzieniu, to 
keep one in prison. - żonę na 
wsi, to keep one's wife in tha 
country.- metresę, to keep a mis- 
tress. - miasto w oblężeniu, to 
keep a town blocked up. - w se- 
krecie , to keep a secret, to keep 
counsel. - takt, to keep time. - 
kogo krótko, ostro, w ryzie, to 
keep one very short, to keep a 
strict hand over him.- liczne woj- 
sko, to keep a large army. « v. n. 
Trzymać z kirn, za kirn, to hold 
or side with one, to back or sup- 
port him, to be of his opinion, to 
belong to his party, to be one of 
his followers. Trzymają z sobą, 
they hold together. = Trzymać o 
kim dobrze, źle, to entertain a 
good, a bad opinion of one. Wiele 
o sobie -, to be self-conceited; - 
Mróz trzyma, the frost holds on, 
it freezes still. - SIĘ, to lay hold, 
to hold by, to hold fast. - st? za 
gałąź, to lay hold of a branch. - 
się za sznur, to bold fast by a 
rope. - się za boki ze śmiechu, to 
split one's sides with laughing. - 
się za ręce, to go hand in hand to- 
gether. - się prosto, pochyło, to 
stand straight, upright, to stoop in 
the shoulders, - sig na noaach. 
385 rue 
Jo stand upon one's legs. Dobrze, 
pięknie - się na koniu, to sit fast 
orwell on horseback, to sit well in 
th® saddle. Źle się-ną koniu, 
not to sit well on horseback. Trzy- 
ma się na koniu jak żaba na pło- 
cie, he sits on horseback like a toad 
upon a chopping-block. = fig. 
Trzymać się kogo, to hold or side 
with one. się przy czem, czego, 
to abide by, to 'adhere or stick to. 
- się przy swojcm zdaniu, to 
abide by one's own opinion. - się 
raz danego słowa,to stand to one's 
word, promise. - się przepisów, 
prawideł, to follow rules, princi- 
ples. - się kupy, to hold together. 
Jedno drugiego się nie trzyma, it 
does not hold, hang together, it is 
not coherent, is unconnected. Za- 
wsze się go żarty trzymają, he 
Is always jesting, cricking jokes, 
he Is always in a jesting humour. 
- to hold out, not to yield. - się 
do upadłego, to defend one's self 
to the last, to the last drop of 
blood. Załoga trzymała się je- 
szcze, the garrison still held out. 
Ta twierdza nie może się ty- 
dzień trzymać, that place cannot 
hold out for a week. 
TRZYMADŁO, a, s. n. (with 
printers), a copy-holder. 
TRZYNAŚCIE, stu, s. num. 
thirteen. 
TRZYNAŚCIORO, rga, s. num. 
(said of persons of both sexes, 
of children and animals), thirteen. 
TRZYNASTOLETNI, a, ie, last- 
ing thirteen years, thirteen years 
old. 
TRZYNASTU, gen. of TRZYNA- 
ŚCIE, stands for the nomin. before 
the masculine nouns of persons, 
thirteen. - zbójców t thirteen rob- 
bcrs* 
TRZYNASTY, A, e, thirteenth. 
TRZYNOŻEK, źka, s.m. three- 
footed pan, trevet. 
TRZYPALCOWY , TRZYPAL- 
CZASTY, A, e, three-fingered, 
three-toed. 
TRZYPIĘTROWY, A, e , three 
stories high. 
TRZYSTA, stu, s. and adj. 
num. three hundred. 
TRZYTULNY, adj. (Basza), a 
Bashaw of three tails. 
TRZYZIARNISTY, A, E, Bot. 
three-seeded. 
TU, adv. here, hither. Tu i 
owdzie, here and there. 
TUBA, s.f. a speaking-trum- 
pet. 
TUCZ, TUCZĄ, Y, s. f. fat, 
grease, obesity. 
TUCZENIE, A, s.n. fattening. 
TUCZNOŚĆ , ŚCI, S.f. fatness. 
TUCZNY, a, e, fat. -y wieprz, 
wół, a fat hog, ox. - good for 
fattening. Żolądź dla świń bardzo 
-a, acorns are very good for 
fattening swine. 
TUCZYĆ, czę , v.imp. UTU- 
CZYĆ, czę, v.perf. to fatten.- 
woły, wieprze, drób, to fatten 
oxen, hogs, poultry. Pańskie oko 
386 
TUR 
konia tuczy, prov. the master's 
eye makes the horse fat. - SIĘ, 
to fatten, to grow fat. 
TUDZIEŻ, adv. also, too, like- 
wise , as well as. 
TUJ, mUit. com. cock your 
musket! 
TUŁAĆ SIĘ, AU się, v. imp. to 
wander abroad, to wander as a fu- 
gitive. - się po świecie, to wan- 
der from one country to another, to 
lead a wandering life. 
TUŁACKI, a, IE, wandering 
abroad. -ie życie, a wandering 
life, unsettled condition. 
TUŁACTWO, A, s.n. a wande- 
ring life. - collect, refugees. 
TUŁACZ, \ , s.m. wanderer, a 
man without a settled abode, re- 
fugee. 
TUŁACZKA, i, s.f. a wandering, 
homeless woman. 
TUŁANIE SIĘ, 5. n. a wandering 
life. 
TULIĆ, lę , v. imp. kogo , to 
seek to calm, sooth or apease one, 
see UTULIĆ. - kogo do Iona, do 
piersi, to clasp one to one's bo- 
som , see PRZYTULIĆ. - SIĘ, to 
cling close to, to lie snug , close. 
TULIPAN, v, s.m. tulip. 
TUŁÓW, owia, owu, s.m. the 
trunk of the body. 
TUMAN, u, s.m. kurzu, a 
cloud of dust. - dymu, mgły, a 
cloud of smoke, of fog. 
TUMANIĆ, nię, v.imp. a. and 
n. to cast a mist before one's eyes, 
to humbug. 
TUPAC, am, v.n. imp. TU- 
PNĄĆ, nę, v. inst. nogami, to 
stamp with the feet. 
TUPANIE, a, s. n. stamping 
with the feet. 
TUPOTAĆ, TUPTAĆ, ocę , V. n. 
to stamp or drum with one's feet. 
TUPOTANIE, TUPANIE, A, 
s. n. drumming, stamping with 
one's feet. 
TUR, a, s.m. Urus, a kind of the 
wild oxen now nowhere to be found 
excepting in the forests ofBialovez, 
in Poland on the southern borders 
of Lithuania, see ŻUBR. 
TURBACYA, ył, s.f.fam. trouble, 
disturbance, disquietude, uneasi- 
ness. 
TURBAN, u, s. m, turban. 
TURBOWAĆ, buję , v.imp. to 
trouble , to disturb, to disquiet, 
to make uneasy. = nieprzyjaciela, 
to harass the enemy. - SIĘ, o co, 
to be concerned or anxious about 
a thing, to be uneasy concerning it. 
Nie turbuj się o to, give yourself 
no uneasiness about it, set your 
heart at rest. 
TURCYA, yi, s.f. Turkey. 
TURCZYN, a, TUREK, rka, 
S.m. Turk. 
TURCZYNKA, i, s. f. a Turkish 
woman. 
TURECKI, a, ie, Turkish. Pań- 
stwo -ie, the Turkish empire. 
Koń-i, a Turkish horse. Język 
-i, the Turkish language. Coly 
jak święty - i, prov. as poor as 
TWA 
a church-mouse , poor as Job. PO 
TURECKO, adv. after the Turks' 
way, after the Turkish way, as the 
Turks do. Mówić po turecku, to 
speak Turkish. 
TURECZCZYZNA,Y,s.f. Turkey. 
= Turkish manners, customs, 
language, etc. 
TURKAWKA, I, s.f. turtle- 
pigeon , turtle-dove. 
TURKOT, u, s. m. rattle, clatter. 
- powozu, the rattling of a car- 
riage. 
TURKOTAĆ, ocę, v. n. to rattle, 
to clatter. 
TURKUS, A, s. m. (a blue stone), 
turkoise. 
TURMĄ, y, s. f. dungeon. 
TURNIEJ, u, s.m. TURNIEJA, 
I, s. f. tournament, joust. 
T.URNUM, s. n. indecl. vote by 
ballot. 
TURZYCA, y, s.f. a cow of TUR, 
a female of the wild bull. = (down 
or fur of a hare), flix. = (a plant), 
reed-grass, sword-grass, horse- 
tongue. 
TUSZ, u, s. m. China ink. 
TUSZA, Y, s. f. fatness, bul- 
kiness, corpulence, burliness. 
Człowiek dobrej tuszy, a burly, 
portly man. 
TUSZOWAĆ, uję , v. imp. to 
draw or wash over with China ink. 
TUSZYĆ, szę, v.n. sobie, to 
hope, to flatter one's self with a 
hope, to entertain a hope, to ex- 
pect , to anticipate. 
TUTAJ, see TU. 
TUTEJSZY, a, e, of this place. 
TUWALNIA, M, TUWALIA, 
it, s. f. the communion-cloth. 
TUZ, a , s. m. ace (at cards). - 
TUZY, pl. handy blows, fisty-cuffs, 
buffets. Przyszło do tuzów, they 
came at last to handy blows. 
TUŻ, adv. hard by, close to. 
Tuż przy ziemi, close to the 
ground. Tuż za kim iść, to follow 
one close. Pułkownik idzie tuż po 
generale, fig. the colonel is next 
to the general. 
TUZIN, o, s.m. dozen. 
TUZINKOWY, a, e, sold by the 
dożen. = fig. sorry, paltry, hack- 
ney. -y poeta, a hackney poet. 
TUZOWAĆ, zuję, v.imp. WY- 
TUZOWAĆ, zuję, v.perf. kogo, 
to cuff and kick one. 
TWARDNĄĆ , TWARDNIEĆ , 
v.n.imp. STWARDNIEĆ,STWAR- 
DZIEĆ , v. perf. to grow hard, to 
harden. Dębina twardnieje to too- 
dzie, oak hardens in water. 
TWARDO, adv. hard. - lezee, 
to lie upon a hard bed. - spać, to 
sleep soundly. = fig. hardly, harsh- 
ly, rigorously, severely. - się 
z kim obchodzić, to use or treat 
one harshly. 
TWARDOŚĆ, ścr, s.f. hardness, 
solidity. - żelaza, the hardness 
of iron. = fig. hardness, harshness, 
rigour, severity. - serca, hardness 
of the heart, hard-heartedness. 
TWARDOSERCY, a, e, hard- 
hearted TYD 
TWARDOSZYI, a, ie, stiff- 
necked ; fig. stubborn. 
TWARDOUSTY, TWARDOGĘ- 
BNY, a , e , hard-mouthed. 
TWARDY, a, e, hard.-e łóżko, 
a bard bed. -y sen, a sound (fast) 
sleep. -a głowa, a thick skull. 
-e mięso, rough meat. = fig. 
hard, harsh, severe, rigorous. -e 
serce, a hard heart. Styl -y, stiff, 
rough, rugged style. Wiersze-e, 
harsh verses. -e życie prowa- 
dzić, to lead a hard life. -y bój , 
a hard battle. 
TWARDZIZNA, y, s.f. any 
thing hard. = a hard swelling. 
TWARZ, y, s.f. face, visage. 
TWARZYCZKA ,t,s.f. dim. of 
TWARZ, pretty little face. 
TWIERDZA, y, s. f. stronghold, 
lortress, citadel. 
TWIERDZENIE , a , s. n. asser- 
tion , affirmation, statement. = 
Math, theorem. 
TWIERDZIĆ, dzę, v. imp. a. 
and n. to assert, to affirm , to 
maintain, to contend. 
TWÓJ, oja,oje, pron. poss. 
thy, thine. 
TWÓR , oru , s. m. creation , 
production. 
TWÓRCA , y ,, s. tn. creator, 
maker, see STWÓRCA, = author, 
producer. Homer jest uważany za 
twórcę epopei, Homer is looked 
upon as the creator (father, author) 
of epic poetry. 
TWÓRCZÓŚĆjśct, s. f. creative 
power, genius. 
TWÓRCZY, a, e, creative. 
TWORZYĆ, rzę, v.imp. U- 
TWORZYĆ,rzę, v.perf. to create, 
to produce, to form, to com- 
pose. 
TWORZYCIEL, a , s. m. author, 
framer, creator^ 
TY, pron. pers. thou. 
TYARA, y, s. f. tiara. 
TYĆ, tyję , v. n. imp. UTYĆ, 
ję, v.perf. to grow fat, to gather 
flesh. 
TYCZENIE, a, s.n. grochu, 
the act of setting up sticks for 
peas. 
TYCZKA, i, s.f. pole, perch. 
TYCZKOWY, a, e, groch, peas 
which require a stick to run up. 
TYCZYĆ, czę , v. imp. groch, 
to sei up sticks for peas. - chmiel, 
to set up poles for hops. 
TYCZYĆ SIĘ, czy się, v.impers. 
to concern, to regard, to respect, 
to have a reference or relation to. 
To co ja mówię tyczy się ciebie, 
whatl speak of concerns you. Wol- 
ność kraju tyczy się każdego, 
the public liberty concerns all the 
world. To się mnie wcale nie ty- 
czy, that is no concern of mine, it 
does not concern me. Co się zaś 
tyczy, as for, with regard or 
respect to. 
TYDZIEŃ, tygodnia, s.m. week. 
Baz w -, once a week. Co -, 
every week. Za -, in a week. Od 
dziś za-, this day week, this day 
sennight. W ciągu tygodnia, in the 
TYL 
course of the week. Przyszłego 
tygodnia , next week. Wielki -, 
holy week. 
TYGIEL, gla, S. m.TYGIELEK, 
lka,s. m. dim. saucepan. = cruset, 
crucible. 
TYGODNIOWIE, TYGODNIO- 
WO, adv. a week, per week. 
TYGODNIOWY, a, e, weekly. 
Pismo - e, a weekly paper. 
TYGRYS, a, s. m. tiger. 
TYGRYSI, a, IE, of a tiger. -a 
skóra, a tiger's skin. 
TYGRYSICA, TYGRZYCA, Y, 
s. f. tigress. 
TYKA, I, s. f. pole, perch. 
TYKAĆ, am, v. imp. see TKNĄĆ. 
= to thou. Kwakrowie tykają 
każdego, the Quakers thou every 
body. - SIĘ, s sobą, to thee and 
thou each other. 
TYKWA , y , s. f. a kind of 
gourd. 
TYŁ, u, s. m. back, backside. 
Tyl głowy, sukni, domu, the back 
of the head, of a coat or gown, of 
a house. On mieszka na przodzie, 
a my w tyle domu, oa tyłu, he 
lodges in the front and we in the 
back of the house. Tyl okrętu, 
stern. W tyle, z tylu, behind. Ty- 
łem , wtył, backwards. Obrócić 
się do kogo tyłem, to turn one's 
back to or upon one. Tył nieprzy- 
jaciela, armii, the rear. Wziąść 
tył nieprzyjacielowi, to take the 
enemy in the rear. 
TYLE, adv. and subst. (before 
the masculine nouns of persons, 
Tylu), as much,as many, so much, 
so many. Tyle pieniędzy, as (so) 
much money. Tylu przyjaciół, so 
(as) many friends. Dwa razy tyle 
ileś pożyczył, twice as much as you 
borrowed. Tyleż, quite as much, (as 
many), full as much. Tyle powie- 
dział, thus much he said. 
TYLEC, lca, s. m. the back of a 
knife. 
TYŁEK, łka, s. m. backside, 
buttock , bottom. 
TYLEKROĆ, adv. so many 
times. 
TYLI, A, e, (little used) as large, 
as big, as little, of such a size. 
TYLKO, adv. only, merely, 
solely, but, nothing but. Powie- 
dzieć tylko kilka słów, to say only 
a few words. Bawi się tylko, he 
does nothing but play. Tylko co, 
nie, nearly, well n'gh. Tylko co 
nie został zabity, he was well 
nigh killed, he had like to have 
been killed. Tylko co go niewi- 
dać, he will come by and by, 
I expect him every moment. Jak 
tylko, skoro tylko, as soon as. 
Co tylko, zaledwie, no sooner, 
hardly,just now. 
TYLNY, a, e, of the back side, 
of the hinder part. Tylne drzwi, 
a back-door. Tylna ulica, back- 
street. Tylne nogi, hind legs, 
hinder feet. Tylna straż, the rear, 
rear-guard./' v 
TYLOLETNI, a , ie , of so many 
years. 
TYT 
TYL0L1CZNY, so many, so 
numerous as. 
TYLORAKI, a , is, of so maoy 
different kinds, manifold. 
TYLORAKO, adv. in so many 
different manners. 
TYŁO WIECZNY, a, E, of so 
many ages, centuries. 
TYM or TEM, TYM BARDZIEJ, 
TYM WIĘCEJ, the more. TYM 
MNIEJ, the less. TYM LEPIEJ, the 
better, so much the better. TYM 
GORZEJ, the worse, so much the 
•worse. Im łagodniej mówiłem, tym 
zuchwałej odpowiedział, the more 
mildly I spoke, the more insolently 
he answered. Im mniej pracuje ty m 
mniej zarabia, the less he labours 
the less he gains. Im mniej kto się 
chwali, tern więcej inni go chwa- 
lą , the less a man praises" himseif, 
the more disposed are others to 
praise him. 
TYMCZASEM, adv. meanwhile, 
In the mean time. 
TYMCZASOWIE, TYMCZASO- 
WO, adv. provisionally, for ths 
time being, in the interim. 
TYMCZASOWOŚĆ, śct, s. f. 
provisory state, the interim. 
TYMCZASOWY, a, e, provisory, 
provisional. 
TYMIAN, u, 8. m. TYMIANEK, 
nku, s. m. thyme. 
TYNK, u, s. m. plaster, rough- 
cast. 
TYNKARZ, a,s. m. plasterer. 
TYNKOWAĆ, kuję , v. imp. to 
plaster, to rough-cast. 
TYRAĆ , au , V. imp. STYRAĆ 
or STERAĆ, am , n. perf. to wear 
out, to waste. Tyrać się poświe- 
cie, to have no home, no settled 
abode, to lead a wandering life. 
TYRAN, a, s. m. tyrant. 
TYRANIA, n, s. f. tyranny. 
TYRANIZOWAĆ, zuję, v. imp. 
to tyrannise. 
TYRANKA, i, s. f. tyranness. 
TYRANOBOJCA, y , s. m. mur- 
derer of a tyrant. 
TYRANOBÓJSTWO , A , S. U. 
tyrannicide. 
TYRANSKI, a, IE,tyrannical. PO 
TYRANSKU, adv. tyrannically. 
TYRAŃSKO, adv. tyrannically. 
TYRAŃSTWO, a, s. n. tyranny. 
TYRLICZ, a, s. m. (a plant), 
gentiana. 
TYŚ (contracted from TY JE- 
STEŚ),'thou art. 
TYSIĄĆ, a, s. num. thousand. 
TYSIĄCAMI, by thousands. Tysią- 
cami padali, ginęli, they fell, 
perished by thousands. 
TYSIĄCZNY, a , e, thousandth. 
TYTEŁ, tła , s. m. abbreviation 
(used in Slavonian Holy Scriptures). 
TYTUŁ, u, s. m. title. - książ- 
ki, the title of a book. - tright. 
-em kupna, spadku, by right of 
purchase, of inheritance. 
TYTULARNY, a, e, titular. 
TYTUŁOWAĆ, łuję, v. imp. to 
title, to give a title. - SIĘ, to tak* 
a title. Tytułuje się hrabią, he 
takes the title of count 
387 UBI 
TYTUŁOWY, A, E,of title. Kar- 
la -a, title-page. 
TVTUN, nic , s. m. tobacco. 
TYTUNIARZ, A, s. m. tobacco- 
tmoker. 
TYTUNIOWY, A, e , of tobacco. 
Dym --y, tobacco-smoke. Liście 
-e, tobacco-leaves. 
TYZANA, T, s. f. ptisan. 
u 
U, prep. which governs the gen. 
case, at, in (one's house), with, 
among. Siedzieć w stołu, to sit at 
table. Byłem u ciebie, I have been 
at your house. Każdy jest panem 
u siebie, every man is master in his 
house. Czy jest Pan u siebie ? is 
your master at home? Byłem u 
mego ojca,umojejsiostry, u Pana 
B, I have been at my father's, at 
my sister's, at Mr. B....'s, V księ- 
garza, u zegarmistrza , u kraw- 
ca, u szewca, at the bookseller's, 
at the watchmaker's, at the tailor's, 
at the shoemaker's. Będę jutro na 
obiedzie u posła, I shall dine at 
the ambassador's to-morrow. U 
stop góry, at the foot of the 
mountain. Wielką ma laskę u ce- 
sarza , he is in great favour with 
the emperor. Jesto to zwyczajem 
u niego, it is with him a habit. U 
Greków, u Rzymian, with (among) 
the Greeks, the Romans. The pre- 
dosition U prefixed to simple verbs 
changes them into perfect. Tonął 
ale nie utonął, he was going to be 
drowned, but was not drowned. 
UBARWIAĆ, am, v. imp. UBAR- 
Wlć, wię, v. perf. to setoff,to 
adorn, to embellish, to beautify. = 
fig. to colour, to palliate, to cloak. 
UBARWIENIE, A,s. n. setting 
off, adorning, embellishing. - fig. 
the act of colouring, palliating. 
UBAWIĆ, wię , v. perf. to 
amuse, to entertain, to divert.- 
SIĘ, to have enjoyed much enter- 
tainment, to have had much fun. 
UBEZPIECZAĆ, am, v. imp. 
UBEZPIECZYĆ, czę , v. perf. od, 
przeciw, to secure or protect from, 
to provide against. - kogo, to 
encourage one, to put him in heart 
again, to remove his fears. - SIĘ, 
to guard or provide against. 
UBEZPIECZENIE, a, s. n. secu- 
rity, protection, safeguard. 
UBIĆ, see UBIJAĆ. 
UBICZOWAĆ, czujĘ, v. perf. 
to flog to death. 
UBIEG, u, s. m. czasu, lapse of 
time, water, etc. see UPŁYW. 
UBIEGAĆ, am, v. a. imp. 
UBIEDZ, UBIEŻEC,GNĘ,to run, to 
run a distance, to make, to perform 
(so many miles running). Ubiedz 
milę, to run a mile. Ubiegać pięć 
mil na godzinę, to run five miles 
in art hour. Ubieglszy sto kroków 
388 
UBL 
padl nieżywy, after having run a 
hundred paces, he fell dead. = 
Ubiedz kogo, to be beforehand 
with one, to prevent him, to get the 
start of him. - miasto, to surprise 
a town, a place. - kogo w czem, 
to get the better of one. = v. n. 
(of time), to pass or glide away, to 
elapse, see UCHODZIĆ, UCIEKAĆ, 
UPŁYWAĆ. = UBIEGAĆ SIĘ, to 
have run much, to be tired with 
running. - o co, to contend for a 
thing.-o pierwszeństwo,to strive, 
struggle for mastery. - o urząd, 
to sue or stand for an office. - 
z sobą, to vie with each other. - 
za czem, to run after a thing, to 
hunt after or for a thing, to pursue 
it. Ubiegamy się za szczęściem, 
we pursue happiness. 
UBIEGANIE, UBIEŻENIE,A,s.n. 
the act of running to a distance. Po 
ubieżeniu mili, after having run a 
mile. = kogo, the act of getting the 
start of one, the act of striving at 
a place before one. = Ubieganie 
się o co, za czem, the act of stri- 
ving, struggling, contending for a 
thing in pursuit of it. 
UBIELAĆ, am, v. imp. UBIELIĆ, 
lę, v. perf. to whiten, to make 
white. Ubielić się kolo ściany, to 
make one's self white by leaning 
against the wall. 
UBIERAĆ, AM, v. imp. UBRAĆ , 
ubiorę , v. perf. to take a part, to 
take away a part. = kogo, to dress, 
to clothe one. - SIĘ, to dress 
one's self, to put on a dress, 
clothes. 
UBIERANIE, UBRANIE, A, s.n. 
the act of taking away a part.« the 
act of dressing, clothing = ubra- 
nie, dress, clothes. 
UBIJAĆ , am, v. imp. UBIĆ, ję, 
v. perf. drogę, ziemię na drodze, 
to beat a path, to make it level. 
Deszcz ubił ziemię, the rain has 
hardened the earth. = tolay dead, 
to kill ^especially with a gun). = 
Ubićjaja, to beat eggs together.^ 
UBIJAĆ SIĘ 0 co, to scramble for a 
thing, to struggle, strive or contend 
for it, to vic a sword in hand. 
UBIJANIE, UBICIE, a, s. n. the, 
act of beating something, levelling. 
- Ubicie, the act of killing. = 
Ubijanie się o co, the act of scram- 
bling, struggling, striving for a 
thing. 
UBIOR, u, s. m. dress, clothes, 
attire, garment, garb, raiment. 
UBITY, A, e, beaten. -a droga, 
a beaten road. = killed, slain. 
UBŁAGAĆ, am, v. perf. kogo, to 
calm or appease one by imploring 
his pardon, to prevail upon him by 
imploring, see PRZEBŁAGAĆ. = 
sobie co u kogo, to obtain a thing 
of one by entreaties. 
UBŁAGALNY, a, E, exorable. 
UBŁAGANIE, a , s. n. the act of 
obtaining, of prevailing upon by 
supplications. 
UBLIŻAĆ, am, v. n. imp. UBLI- 
ŻYĆ , żę , o. perf. komu uszano- 
wania, to be wanting or deficient 
U BR 
In respect to one, to disparage. Nic 
myślę wcale ubliżać jego talento- 
wi, I mean not to disparage his tar 
lent. 
UBLIŻAJĄCY, A, E, wanting iu 
respect, derogatory. 
UBLIŻANIE, UBLIŻENIE, A, ». 
n. want of respect, disrespect, dis- 
paragement. Mówię to bez ubliże- 
nia tobie, I say it without dispara- 
gement to you. 
UBLIŻYC1EL, A, s. m. dispa- 
rager. 
UBOCZ, v,s. f. by-way, a place 
out of the way. Leżeć na uboczu, 
to lie or be out of the way. 
UBOCZNIE, adv. fig. by the 
way. indirectly, incidentally. 
UBOCZNY, a, e, lying out of the 
way. = fig. indirect, incidental, 
accessory. 
UBOGACAĆ, am, v. imp. UBO- 
GACIĆ, CE, v. perf. to enrich. 
UBOGACENIE, a , s. n. enrich- 
ment. 
UBOGACONY, A, e, enriched. 
UBOGI, A, IE, poor, indigent. 
UBOGO, adv. poorly. 
UBOLEWAĆ, am, v.n. nad kim, 
to condole with one. - nad czyim 
losem, nieszczęściem, to pity 
one's fate,'One's misfortune. -nad 
czyją stratą, to grieve for one's 
loss, to pity one for his loss. = to 
be sorry, to be much concerned. 
UBOLEWANIE, a, s. n. con- 
dolence, lamentations. 
UBOŚĆ, UBOŚDŹ, odę, v. perf. 
to beat or strike with the horns as 
an ox does; to goad or prick with a 
goad. = fig. to goad, to sting. - 
do żywego, to sting to the quick. 
UBÓSTWIAĆ, am, v.imp, UBÓ- 
STWIĆ , wię , v. perf. to deify, to 
rank among the gods. - fig. to 
adore, to idolize, to be extremely 
fond of, to dote upon, to love even 
to idolatry. 
UBÓSTWIANIE, UBÓSTWIE- 
NIE, a, s.n. deification, apotheosis. 
fig. blind or exessive fondness, 
idolatry, adoration, fond attach- 
ment. 
UBÓSTWIANY, A, e, idolized, 
loved even to idolatry, to adora- 
tion. 
UBÓSTWIONY, a, E, deified, 
ranked among the gods. 
UBÓSTWO, A, s. n. poverty, in- 
digence. Przyjść do -a. to come 
to poverty. Przywieść kogo do 
-a, to reduce one to beggary. 
Ubóstwo nie hańbi człowieka, 
prov. poverty is no crime. - ję- 
zyka, fig. the poorness or poverty 
of a language. 
. UBOŻEĆ), ję , v. n. imp. ZUBO- 
ŻEĆ, je, v. perf. to grow poor. 
. UBOŻYĆ, żę, v. imp. ZUBO- 
ZYĆ, źę, v. perf. to impoverish, 
to make poor. Nie zuboży jałmu- 
żna , one cannot be the poorer for 
giving the alms to a beggar. 
UBRAĆ, UBRANIE, see UBIE- 
RAĆ, etc. # 
UBRANY, a, e, dressed, clothed, 
clad, adorned. UCH 
UBRDAĆ, am , v. perf. sobie co 
w głowie, to take something stran- 
ge into one's head, to have strange, 
foolish fancies. Ubrdało mu się 
że... he foolishly took it into his 
bead that... 
UBRDANIE, K,'s. n. strange 
fancy, foolish imagination. 
UBYĆ, UBYCIE, see UBY- 
WAĆ, etc. 
UBYŁY, A, e, missing, wanting. 
UBYT, u, UBYTEK, tku , s. m. 
decrease, diminution,-waste, loss. 
UBYWAĆ, am, v.n.imp. UBYC, 
ubędę, v.perf. to grew less, to grow 
shorter, to decrease. Ubywa dnia, 
the days begin to shorten or to 
grow shorter. Ubyło wody w rze- 
ce na dwa całe, the river has fal- 
len two inches. Ubywa księżyca, 
the moon is on the wane. = to be 
gone, to be wanting or missing. 
Ubyło dwiestu żołnierzy z tego 
pułku, two hundred men of that 
regiment are missing. 
UBYWANIE, a, s. n. gradual di- 
nmution. UBYCIE, a, s. n. de- 
crease, diminution, waste, loss, 
(missing. Ubywanie księżyca, the 
wane of the moon. Ubywanie wo- 
}dy, dnia, the decrease of the river, 
jof the day. Ubycie trzech człon- 
ków, the missing of three mem- 
UCAŁOWAĆ, łuję, v. perf. to 
kiss heartily, to cover with kisses. 
UCAŁOWANIE, a, s.n. kissing. 
Przypuszczony był do -a nóg 
Jego Świętobliwości, he was ad- 
mitted to the kissing of the pope's 
toe. 
UCEDZIĆ, dzę, v. perf. to de- 
sant or pour off a part of the li- 
quor. 
UCHO, A, s. n. (pl. USZY, u,), 
ear. Zatkać sobie uszy, to stop 
one's ears. Zatkać sobie uszy ba- 
wełną, to stuff cotton in one's 
ears. Cierpieć ból uszu, to have 
the ear-ache. Mieć szum, dzwo- 
nienie w uszach, to have a buz- 
zing, a tingling in one's ears. Tar- 
gać, ciągnąć kogo za uszy, to puli 
one's ear. Przekłuć uszy, to bore 
the ears. Uciąć psu uszy, to crop 
a dog's ears. Gadać, szeptać ko- 
mu do ucha, to whisper in one's 
ear. Słyszeć na własne uszy, to 
hear with one's own ears. Mieć u- 
cho, to have a correct, a good, a 
delicate ear (for music). Nie mieć 
ucha, to have no ear. Jednem u- 
chem to mu wchodzi, drugiem 
wychodzi, that goes in at one ear 
and out at the other. Strzydz u- 
szyma, to prick up the ears. Fig. 
Głaskać ucho, to flatter or tickle 
the ear. Obrażać, razić ucho, to 
offend the ear, to grate upon the 
ear. Nadstawiać ucha, to lend an 
ear, to listen to. Natrzeć komu u- 
szu, to snub one, to rate or chide 
one vehemently, to rattle one off 
pretty sharply. Dojść do uszu, to 
come to one's ears, to reach one's 
ears. Zwiesić, spuścić, opuścić u- 
zy, to hang down one's ears. Mi- 
UCH 
mo uszu co puszczać, to turn a 
deaf ear, to pay no attention to a 
thing, to connive at it. Po same u- 
szy, up to the ears. Zakochać się 
{)O uszy, to be up to tile cars in 
ove. Być w długach po uszy, to 
be over head and ears in debt. 
Uczciwszy uszy, under favour, 
under correction. - (pl. UCHA, 
uch), ear, handle. Ucho u igły, 
the eye of a needle. Garnek bez 
ucha, a pot without an ear. Ucho 
u cebra, u kosza, the handle of a 
pail, of a basket. Uszy u bólów, 
boot-straps. 
UCHOD, u, s. m. retreat, flight. 
- krwi, loss of blood, bloody flux. 
UCHODZENIE, a , s. n. the act 
of flying, flight = the act of tam- 
ing. Ola -a go, in order to tame 
him, to make him more tractable. 
UCHODZIĆ, dzę, v. n. imp. 
UJŚĆ, ujdę, u. perf. to go, walk a 
distance. Uszbsmy milę, we went 
a mile. Uchodzić pięć mil na go- 
dzinę , to go, walk five miles an 
hour. = to make oft, to come off, 
to get off, to run away, to escape. 
Ujść z życiem, z inszą, to escape 
from death, to come off unhurt. 
Ani noga me uszła, not one of 
them came off, nobody escaped. Ujść 
z więzienia, to escape from pri- 
son. Ujść niebezpieczeństwa, to 
escape from danger Ujść uwagi, to 
escape notice, attention. Ujść bez- 
karnie, to go unpunished, to come 
off unhurt. Czy sądzisz że ci to 
tak ujdzie? do you think to come 
off so ? Ujść szubienicy, to escape 
hanging. - to run , to flow. Krew 
uchodzi z rany, the blood runs, 
flows from the wound, the wound 
bleeds. Uchodzić do morza, to 
disembogue, to fall into the sea. = 
to pass away, to elapse. Czas prę- 
dko uchodzi, time wastes apace, 
passes fast away. = To ujdzie, 
that will do, that is good enougn, it 
is passable, it can pass. To meu- 
chodzi, that won't do, it is not 
proper for you, for him to doit, 
there is no propriety in it, it of- 
fends against propriety, there would 
be no propriety in it, there would be 
no propriety in acting so. = Ucho- 
dzić za kogo, to pass or be ac- 
counted for, to go for. Uchodzi za 
dowcipnego, he is accounted for 
wit, goes for a wit. Uchodzi za 
uczciwego człowieka, he is looked 
upon as an honest man. - v. a. 
Uchodzić kogo, to tame one, to 
render him more tractable. - zło- 
śnicę, to tame the shrew. - krew 
lnu uchodzi, he is bleeding to death. 
UCHOWAĆ, am, v. perf. kogo 
od czego, to shelter, protect, pre- 
serve one from a thing, to save him 
from it. Uchowaj Boże! God for- 
bid! - SIĘ, to guard against, to 
escape, to avoid. 
UCHRONIĆ, nię , v. perf. kogo 
od czego, to save one from a thing, 
to preserve him from it. Uchronił 
mu życie, he saved his life. - SIĘ, 
to avoid, to escape. 
UCI 
UCHRONIENIE SIĘ, s. n. th< 
act of avoiding, escaping. 
UCHRONNY, a, e, avoidable. 
UCHWAŁA ,v,s.f. resolution. 
decision.= law,decree, enactment. 
UCHWALAĆ, am, v. imp. U- 
CHWALIĆ, l?, v. perf. to resolve, 
to decree, to enact 
UCHWYCIĆ, cę, v.perf. co, za 
co, to lay or catch hold of; to snatch 
up, to carry or bear away. Pies go 
uchwycił za nogę, the dog snapt 
his leg. Uchwycił za gałąź, he 
snatched or caught a branch. Fig.- 
zręczność, to take hold of an op- 
portunity. - kogo za słowo, to 
take one at his word. - SIĘ czego, 
za co, to lay or catch hold of a 
thing; fig. to keep close to a thing, 
to stick or adhere to it, to be wed- 
ded to it, to be tenacious of it. 
UCHYBIAĆ, am, v. n. imp. U- 
CHYBIĆ, bię, v.perf. w czem, 
to miss, to do amiss, to fail. Nie u- 
chybię z mojej strony, I shall not 
fail, I shall not be wanting on my 
part. Uchybić celu, to fail of suc- 
cess, to fail in one's object, in 
one's design. Uchybić przeciw 
czemu, to commit a fault, to of- 
fend, to go against a rule, to tres- 
pass. Uchybić komu, to be wanting 
in respect to one. 
UCHYBIENIE, a, s.n. failure. 
fault, trespass. = disrespect, of- 
UCHYLAĆ, am, v. imp. UCHY- 
LIĆ, lę, v. perf. to bend aside, to 
draw or put aside, to turn aside 
(off); to oppeh a little, to half- 
open; to lift, to raise (in order to 
see better). Uchylić zasłonę, to 
draw aside or remove the veil, 
which concealed an object from 
view. Uchylić drzwi, okna, to set 
a door ajar, to half-open a window. 
Uchylić przed kim kapelusza, to 
pull off one's hat. Uchyhc kolana, 
to bend the knee. = to reverse, to 
annul, to repeal. Uchylić testa- 
ment, to annul or make void a will, 
to set it aside. Uchyhc ustawę, to 
repeal a law. Uchylić wyrok, to re- 
verse a judgment. = to waive or 
wave, to forego. Uchylić swe pre- 
tensye, to waive one's claim, de- 
mand.=to wiihliold-Ucftyhc komu 
swej pomocy, to withhold assistance 
to one. = to remove. Uchylić kogo 
od urzędu, to remove one from his 
employment. - SIĘ, to bend , to 
bow, to stoop. - się od czego, to 
withdraw one's self from a thing, 
to keep aloof from it.-się od swej 
powinności, to swerve from one's 
duty. Uchylić się całkiem od rzą- 
du, od spraw publicznych, to 
withdraw from public affairs, to 
retire from public affairs, to retire 
from business. 
UCHYLENIE, A, s. n. the act of 
drawing aside, setting aside. - 
prawa , ustawy, wyroku, tha 
repeal of a law, the reversal of a 
sentence. - testamentu, the an- 
nulment of a will. 
UCIĄĆ, see UCTNACi* 
389 UC1 
UCIĄGNĄĆ , hę, v. perf. to be 
able to draw. Para kom tego wo- 
zu nie uciągnie, two horses cannot 
draw this cart (you must put three 
oi four to it). = wina, piwa, to 
draw some wine, beer out of a 
vessel. 
UCIĄŻAĆ, am, v. imp. UCIĄ- 
ŻYĆ, żę, v. perf. to bear or press 
hard upon, to overburden, to 
overwhelm, to oppress, see UCIE- 
M^FŻ AĆ. 
UCIĄŻLIWIE, adv. in a burden- 
some manner, hardly, cumbersome- 
ly , grievously, troublesomely. 
UCIĄŻLIWOŚĆ, set, s. f. bur- 
densomeness , cumbersomeness, 
troublesomeness, grievance, op- 
pression. 
UCIĄŻLIWY, A, b, burdensome, 
cumbersome, troublesome, grie- 
vous, oppressive. 
UCICHAĆ, am, o. n.imp. UCI- 
CHNĄĆ, nę , v. perf. to become 
silent, to hush , to be hushed. 
Wszystko ucichło, all is hushed. 
Wiatr ucichł, the wind is hushed, 
the wind is laid or Vas abated. 
Ucichła burza, the storm blew 
over. Ucichły działa, the cannons 
have ceased to roar. Już o tern 
ucicha, ucichlo, people don't speak 
any more of it, people have ceased 
to speak of it. 
UCIEC, see UCIEKAĆ. 
UCIECHA, r, s. f. pleasure, 
delight, joy. = entertainment, 
merriment, fun. 
UCIĘCIE, see UCINANIE. 
UCIECZKA, i, s. f. flight Ra- 
tować się ucieczką, to seek one's 
safety in flight, to fly for one's life, 
to take to flight, to betake one's 
self to flight Zmusić do ucieczki, 
to put to flight. = refuge, shelter, 
protection. Pan jest ucieczką mo- 
ją, the Lord will be a refuge for 
me. To nasza ostatnia ucie- 
czka, that's our last refuge. 
UCIEKAĆ, am, v. n. imp. UCIEC, 
knę, v. perf. to flee, to fly, to run 
away, to make off. Nieprzyjaciel 
ucieka, the enemy are flying. Ucie- 
kać przed nieprzyjacielem, to fly 
from the enemy. Uciec z placu 
bitwy, to fly in battle. Uciec z kra- 
ju, z ojczyzny, to flee, to fly from 
one's country. Uciec za granicę, 
to flee to a foreign country. Uciekl 
do Anglii, he fled to England. Nie 
nudź mnie, bo udeknę, don't 
trouble or annoy me, you will make 
me run away. Uciekać od kogo, to 
shun or avoid one. Nie mogę go 
spotkać, ucieka odemnie, I cannot 
meet with him, he shuns me. Czas 
ucieka, time flies. To nie uciecze, 
that cannot fail me, you, etc. Co 
się odwlecze or przetvlecze, to 
nie uciecze, see PZEWLEKAĆ.- 
SIĘ do kogo, do czego, to have 
recourse to. 
UCIEKANIE, A, s. n. the act of 
flying. - SIĘ do czego, recourse. 
UCIEMIĘŻAĆ, am, v. imp. UCIE- 
MIĘŻYĆ, żę , v. perf. to oppress, 
to overwhelm. 
390 
UC1 
UCIEMIĘŻENIE, A, 8. n. oppres- 
sion. 
UCIEMIĘZLIWOŚĆ, UCIĘMIĘ- 
ŻLIWY, see UCIĄŻLIWOŚĆ, etc. 
UCIEMIĘŻONY, a,e, oppressed, 
overwhelmed. 
UCIEMIĘŻYCIEL, A, 8, m. op- 
pressor. , . 
UCIERAĆ, am, v. imp. UTRZEĆ, 
trę, w. perf. na proch, to reduce 
to powder, to grind, to pound, io 
triturate. «= to rub off (away). io 
wipe. Utrzyj nos temu dziecku, 
wipe the nose of that child, fUrzec 
komu rogów, fig. to clip a man s 
wings, to humble his pride. Utrzeć 
drogę , to pave smooth die way. 
Utrzeć wyraz, wyrażenie , to 
make a word current by dally use, to 
adopt it. UCIERAĆ SIĘ z nieprzy- 
jacielem, to Finnish, to engage 
the enemy. Oba wojska ucierały 
się z sobą przez cały dzień, the 
two armies skirmished the whole 
day. Ucierać się z kim, to bicker, 
to contend in words. Ciągle się 
z sobą ucierają o to lu>> owo, 
they are constantly bickering about 
one thing or another. 
UCIERANIE, UTARCIE, a,S. n. 
grinding, reducing to powder, tritu- 
ration; the act of wiping. Dla utarcia 
mu rogów, in order to humble that 
man's* pride. Ucieranie się z nie- 
przyjacielem, skirmishing. - się 
z kim, bickering. 
UCIERPIEĆ, pię, V. perf. to 
have suffered much, to have endu- 
red or undergone great hardships, 
fatigues, etc. Jazda nasza wiele 
ucierpiała, our cavalry has suf- 
fered much, has sustained a consi- 
derable loss. Ucierpiał na sławie, 
na honorze, that has injured his 
character, his reputation. 
UCIESZENIE, A, s. n. delighting, 
rejoicing. = delight, pleasure, sa- 
tisfaction. 
UCIESZNIE, adv. in a droll 
manner, comically; pleasantly, 
merrily. 
UC1ESZNOŚĆ, sci,s. f. drollery, 
comicalness; pleasantness , merri- 
ment, fun. 
UCIESZNY, A, e, droll, comical; 
pleasant, merry, funny, amusing, 
delightful. 
UCIESZYĆ, szę, v. perf. to give 
or afford pleasure, to delight. List 
twój bardzo mnie ucieszył, your 
letter gave me much pleasure. Bar- 
dzo mnie to ucieszulo, 1 am 
delighted, overjoyed with it.-SIĘ, 
to rejoice, to deligt 
UCIĘTY, A, E, cut off, cropt, 
broken off truncated. 
UCINAĆ, am, v. imp. UCIĄĆ, 
utnę , v. perf. to cut off. Uciąć 
komu głowę, nogę, to cut off one's 
head, leg. Uciąc ogon, to dock a 
* tail, to curtail. Uciąć uszy, to crop 
the ears. Uciąć mowę, rozmowę, 
f fig. to break off a discourse, a con- 
versation , to cut short a conversa- 
• tion. 
UCINANIE, UCIĘCIE, a, s. n. 
I the act of cutting off, amputation. 
ucz 
UCINANY, A, e, broken. - 
głosem, with a broken voice. 
UCINEK, nka , s. m. a part cut 
off. = fig. a nipping jest, a taunt, 
a home jest, see PRZYCINEK, 
UCINKOWY, a , e, sententious. 
Styl-y, a style consisting of short 
and abrupt sentences, a short style. 
=» nipping, biting, cutting, taunt- 
ing. 
UCISK, v, s. m. pressure, oppres- 
sion; trouble. anguish, affliction. 
UCISKAĆ, am, v. imp. UCI- 
SNĄĆ, N? , v' Perf- to press har<^ 
upon, to oppress, to overwhelm, 
to overbear, to bear down. 
UCISKANIE, UCIŚNIEN1E, A, 
s. n. oppression. 
UCISKANY, UCIŚNIONY, A, e, 
oppressed. 
UCISZAĆ, am, V. imp. UCI- 
SZYĆ, szę, v. perf. to still, to 
hush , to appease, to silence. - 
SIĘ, to become silent, to be hushed. 
UCISZENIE , a , s. n. the act of 
silencing. - stilinesss, quietness, 
silence, calmnesą. 
UCIUŁAĆ, am , v. perf. vulg. to 
scrape up a sum of money, 
UCYWILIZOWAĆ, zuję,v. perf, 
to civilize, to refine. 
UCZĄCY, a, e, teaching, in- 
structing , instructive; - subst, 
UCZCIĆ, uczczę, v. perf. to 
honour, to reverence. 
UCZCICIEL, a, s. m. reverencor. 
UCZCIWIE, adv. honestly. 
UCZCIWOŚĆ, śct, s. /. honesty 
probity, uprightness. 
UCZCIWY, a, e, honest, respec- 
table , upright. 
UCZEŃ, ucznia , m. learner, 
pupil, student, scholar, school- 
boy. = disciple. Arisioteles byl 
uczniem Platona, Aristotle had 
been Plato's disciple. Uczniowie 
Jezusa Chrystusa, the disciples of 
Jesus Christ. 
UCZENIE, adv. learnedly, 
UCZENIE, a , s. n, teaching. - 
, SIĘ, learning, study. 
UCZENNICA, v, s. f. a female 
pupil. 
1 UCZEPIĆ, pię , v. perf. to tack 
to, to hang upon, to append.- SIĘ 
za co, czego, to lay or catch hold 
of a thing. - się do kogo za co, 
fig. to pick a quarrel with one. - 
się kogo, to hang on one, topin 
one's self on his sleeve. - się ko- 
mu u szyi, kogo za szyję, to fal! 
on a person's neck, to hug him. 
UCZERPNĄĆ, nę, v. perf. to 
draw (some water, liquor). 
UCZESAĆ, szę, v. perf. to comb 
smooth. - SIĘ, to comb one's hair 
smooth. 
UCZESTNICTWO, A, s. n. part, 
share, participation, see UDZIAŁ. 
UCZESTNICZYĆ, czę, v. n. 
wazem, to partake, to participate, 
to have a share in; to be accessory t(\ 
UCZESTNIK, a, s. m. and fem. 
UCZESTNICZKA, J, s. f. sharer, 
partaker.-winy, zbrodni, accom- 
plice. UDA 
UCZĘSTOWAĆ, tuję, v. perf. 
to treat, to feast, to entertain , to 
regale. - SIĘ, to feast or regale 
one's self, to enjoy one's self, fam. 
to get drunk. 
UCZĘSZCZAĆ, am, v. n. dokąd, 
to use to go to a place, to resort to 
It, to frequent; to attend, to assist 
at.-na schadzki, to frequent the 
meetings. 
UCZĘSZCZANIE, a, s. n. fre- 
quentation, resort, attendance. 
UCZONOŚĆ, ści, s. f. learning, 
scholarship, erudition. 
UCZONY, A, E, learned. 
UCZONY, ego , s. m. a learned 
man, a scholar, pl. UCZENI, the 
learned. 
UCZTA, v, s. f. banquet, enter- 
tainment. 
UCZUĆ, uję, v. perf. to feel, to 
experience a sensation. Mocno to 
uczuł, he was deeply affected by it. 
UCZUCIE ,A,s.n. feeling, sen- 
Bation. Żywe, bolesne , przyje- 
mne -, lively, painful, pleasurable 
feeling, sensation. = perception. 
Mieć żywe, delikatne -, to have 
a lively, keen, quick , delicate 
perception. = sense, conscious- 
ness. - honoru, wdzięczności, 
sense of honour, of gratitude. = 
sentiment, feeling.- miłości, nie- 
nawiści, a feeling of love, of 
hatred. 
UCZYĆ, uczę , v.imp. to teach, 
to instruct. - SIĘ, to learn, to 
study.-się na pamięć, to learn 
by heart 
UCZYNEK, nku, 8. m. deed, 
act, action. Dobry, zły -, a good, 
a bad action. Miłosierne uczynki, 
deeds of charity, charitable deeds. 
Złapać, schwycić kogo na gorą- 
cym uczynku, to catch or take one 
in the very deed (in the fact). 
UCZYNIĆ, nję, v.perf. to do, 
to perform, see CZYNIĆ. 
UCZYNKOWY, a, e, done, 
committed. Grzech -y, a sin of 
commission. 
UCZYNNIE, adv. in a kind , 
Obliging manner. 
UCZYNNOŚĆ, ści, s.f. readi- 
ness to oblige, kindness, good 
offices. 
UCZYNNY, a,e, ready to oblige, 
obliging, kind, doing good offices, 
benevolent. 
UDAĆ, see UDAWAĆ. 
UDANIE, see UDAWANIE.. 
UDANY, a, e, feigned, false, 
pretended, sham. Udana przy- 
jaźń , a feigned friendship. Udane 
pojednanie się, false reconciliation. 
UDAREMNIĆ, nię, v.perf. to 
frustrate, to baffle, to balk, to 
defeat, to disappoint. 
UDARÓW AC, ruję, v. perf. ko- 
go czem, to present one with a 
thing, to bestow it upon him. 
UDATNIE, adv. gracefully, ele- 
gantly, genteelly. 
UDATNOŚC, ści, s. f. graceful- 
ness, elegance, gentility; stately, 
dignified appearance. 
UDATNY, A, e, graceful, ele- 
UDE 
gant, nice, handsome; stately, 
portly, dignified. 
UDAWAĆ , ję , f. imp. UDAĆ , 
am , v. perf. to counterfeit, to imi- 
tate , to copy, to mimick. Udawać, 
kogo, czyj gios, to counterfeit 
some one , to counterfeit a man's 
voice. = to feign, to affect, to pre- 
tend , to make as if, to give out, 
to give one's self out for, to set 
up for. Udawać pana, to carry it 
high, to take state upon one's self. 
Udawać uczonego, to set up for 
a learned man. Udawać nabożne- 
go , to pretend to be religious. 
Udawać chorego, to make as if 
one were sick , to sham illness. 
Udawałubóstwo opływając w do- 
statkach, chorobę zostając w do- 
brem zdrowiu, he feigned poverty 
whilst in affluence , affected illness 
whilst in good health. Udała że 
jedzte na wieś, she gave out that 
she was going to her country-seat. 
Udawał księcia, he gave out him- 
self for a prince or to be a prince. 
Udaje bogatszego niżeli jest, he 
gives himself out for being richer 
than he is. Udał że nic o tern nie 
wie, he pretended or feigned to 
be ignorant of it. - Udać kogo 
przed kim, do kogo, to inform 
against one, to accuse him falsely. 
- SIĘ, to succeed. Jeżeliby się 
ten projekt udał, should this plan 
succeed. Nie udać się, to fail of 
success, to miscarry. - za kogo , 
to give one's self out to be, to pre- 
tend to be. = dokąd, to betake 
one's self or repair to a place, to 
set out for a place. Udać się na 
wieś, do Ameryki, to go into the 
country, to set out for America. 
Udać się w drogę, w podróż, to 
set out on a journey. Udać się na 
spoczynek, to betake one's self to 
rest. - do kogo, to betake one's 
self to one, to have recourse to 
him, to apply to him. Udał się do 
Cezara po obronę, he betook 
himself to Caesar for his protection. 
Udać się do środków, to resort to 
means or remedies. 
UDAWACZ, A. s.m. mimick. 
ape. = a would-be, pretender. = 
dissembler; crack, bragger. = in- 
former. 
UDAWANIE, UDANIE, a , s. n. 
the act of counterfeiting, mimickry. 
= dissembling, dissimulation, pre- 
tence. = information, accusation. 
- SIĘ, success. = dokąd, the act 
of repairing to a place. = do ko- 
go , the act of applying to one, 
application. 
UDAWIĆ, see UDŁAWIĆ. 
UDEPTAĆ, pcę, v.perf. to make 
even by. treading upon. 
UDERZAĆ, am, v.imp. UDE- 
RZYĆ , rzę , v. perf. to strike, to 
smite, to hit. Uderzyć kogo kijem, 
to strike one with a stick , cane. 
- kogo w twarz, to smite one on 
the face, to give him a box on the 
ear. - kogo pięścią, to strike one 
with the fist, to cuff one. - łbem 
o ścianę, to strike, hit or^ knock 
UDB 
one's head against the wall. - ko- 
go po ramieniu , to slap one on 
the shoulder. -kogo, kim o zie- 
mię , to bring or strike one to the 
ground. - przed kim czołem, to 
prostrate one's self, to fall down, 
to cast one's self at one's feet. - 
na nieprzyjaciela, to fall, rush 
or break in upon the enemy. - 
z boku, to assail the enemy in the 
flank. - z tylu, to fall upon the 
rear. - w dzwony, to set the bell* 
a ringing, to give a ring. - z dział, 
to fire or discharge the cannon. - 
to trąby, to sound or blow the 
trumpets, to sound a flourish. Pio- 
run uderzył, the thunder fell. 
Piorun uderzył to kościoł, the 
lightning struck the church. Krew 
mu uderzyła do twarzy, all his 
blood rushed up into his face.Śmier- 
telne na niego uderzyły poty, cold 
sweats of death broke out upon him. 
Zegar uderzył piątą , piąta ude- 
rzyła, the clock hąsjust struck five. 
= Uderzyć do kogo, fam. to make 
application to a person, to appiy 
to him = SIĘ, to strike or hit one's 
self. 
UDERZAJĄCY, A, E, striking. 
UDERZANIE, a, s.n. the actol 
striking. UDERZENIE , a , s.n. 
stroke, blow, hit, knock. Uderze- 
nie piorunu, thunderbolt - dzwo- 
nu , a ring of the bell. - pulsu, 
the beating of the pulse, pulsa- 
tion. - serca, the beating of the 
heart.- jazdy, a charge of cavalry. 
- z dział, a discharge of guns. 
UDŁAWIĆ , wię , ». perf. to 
choke, to strangle. - SIĘ, to choke 
one's self. Udawił się pestką, be 
choked himself with a kernel. 
UDKO, a, «. n. the leg of a fowl. 
UDO, a, s. n. thigh, haunch. 
UDOBRUCHAĆ, am , v. perf. to 
bring a man in a passion to himself, 
to calm, to sooth, to houmour, to 
pacify. - SIĘ, to become calm 
again after a fit of passion, to com- 
pose one's self. 
UDOLNOŚĆ, ści, S.f. ability, 
capacity, parts. 
UDOLN Y, a , a , able, capable, 
fit, apt. 
UDOSKONALENIE,a, s.n. per- 
fection , improvement. 
UDOSKONALIĆ, lę, v. perf. to 
bring to perfection, to improve. 
UDOWODNIAĆ, am, v. imp. 
UDOWODNIĆ, nię, v. perf. to 
state a case or matter of fact by 
adducing proofs, to prove, to make 
evident, to prove evidently. Udo- 
wodnić swoje szlachectwo, to 
prove one's nobility. Udozvodnie 
swe zdolności, to give proofs or 
testimonies of one's capacity. 
UDOWODNIENIE, A, s. n. sta- 
tement, demonstration. 
UDOWY, a, e, of the thigh-bone. 
UDRĘCZENIE, a,s.n, torture, 
pang, rack, anguish, torment. 
UDRĘCZYĆ, czę, v. perf. to 
torture, to torment., = to vex, to 
plague, to pester. 
UDRY, subst. indecl. used only 
391 392 
UGA 
in this expression : Iio Z kim na 
udry, to be at daggers withone, 
to be constantly bickering with one. 
UDRZEĆ, see .ODZIERAĆ. 
UDUSIĆ,się, v. perf. to strangle, 
to stifle, to smother. 
UDZIAŁ, u,s. m. part, parti- 
cipation. Mieć w czem -, to bear 
a part in a thing, to be accessory 
to it, to be concerned in it. = sha- 
re , lot, destiny. Dostać się komu 
w udziale, to come or fall to one's 
share. Dowcip dostał mu się w u- 
dziale, wit is fallen to his share. 
Choroby i nieszczęścia są udzia- 
łem rodu ludzkiego, diseases and 
calamities are the lot of mankind. 
UDZIAŁAĆ, am, v.perf. to per- 
form , to accomplish. 
UDZIEC, udżca , s. m. zajęczy, 
the hinder legs of a hare. 
UDZIELAĆ, am, v. imp. UDZIE- 
LIĆ , lę , v. perf. komu czego, to 
give one a part, to impart, to com- 
municate. Udzielić komu jakiej 
wiadomości, to communicate a 
piece of news to one, to send him 
word of it. = to grant, to confer, 
to bestow, to Impart. Udzielić ko- 
mu tytuł', to confer a title upon one. 
- pozwolenia, to grant permis- 
sion, to give leave. UDZIELAĆ 
SIĘ, to be communicative or so- 
ciable , affable, free, open. 
UDZIELANIE, UDZIELENIE, a, 
s.n. the act of imparting, bestowing, 
communication. 
UDZIELNIE, adv. like an inde- 
pendent people or sovereign, with 
inependent power. 
UDZIELNOŚĆ, ści, s. f. inde- 
pendence , sovereignty. 
UDZIELNY, A, e , independent, 
sovereign. 
UDZ1ERAĆ, am, v. imp. U- 
DRZEĆ, udrę , v. perf. to tear off 
a piece. = Udrzeć kogo, fig. to 
exact upon one, to extort from 
him. 
UDŹWIGNĄĆ, nę , perf. co, 
to be able to lift up a burden, to 
be able to bear it. , 
UFAĆ, am , v. n. imp. ZAUFAĆ, 
am , v. perf. komu, czemu, to 
trust, to confide in. Ufać w kim, 
w czem, to put orplace confidence 
in one or in a thing. Ufać w Bogu, 
to trust in God, to put one's trust 
or confidence in God. 
UFANIE, A , s. n. the act of con- 
fiding. - sobie samemu, self-con- 
fidence. 
UFNAL,a, s.m. a horse-shoe 
nail. 
UFNIE, adv. with firm trust, 
confidently. 
UFNOŚĆ, ści, s. f. trust, con- 
fidence , reliance. 
UFNY, a, e, w kogo, w co, 
confident in , full of confidence. 
UFORMOWAĆ, muję , v. perf. 
to form, to shape , to mould. - 
pretensyę, to lay a claim. 
UGADZAĆ.am, v.imp. UGO- 
DZIĆ , dzę , v. perf. to hit, to 
strike a blow. Ugodzić w cel, to 
bit the mark. - kogo kamieniem, 
UGR 
to hit or strike one with a stone.- 
kogo to same serce, to strike or 
stab one in the very heart. - kogo, 
co , to hire one , to bargain for a 
thing. Ugodzić sługę, to hire a 
servant. = Ugodzie spór, to adjust 
or compound a difference, see 
ZGODZIĆ. UGODZIĆ SIĘ z kim o 
co, to come to an agreement with 
one, to strike a bargain. 
UGANIAĆ SIĘ, am się, zaczem, 
to rnn or hunt after a thing , to 
pursue it. 
UGASZAĆ, am, v. imp. UGA- 
SIĆ , szę , v. perf. to quench, to 
extinguish. - ogień , to put out 
or extinguish the fire - pragnie- 
nie , to quench, siake, aliay one's 
thirst- 
UGIĘCIE, a, s. n. bent, flexure. 
UGINANIE, a, s. n. the act of 
bending. 
UGINAĆ, am , v. imp. UGIĄĆ, 
ugnę , v. perf. to bend or bow 
down. Ugiąć kolana, to bend the 
knee.- SIĘ, to bend, to give way. 
Uginać się pod ciężarem, to bend 
beneath a burden. Uginać się pod 
ciężarem lat, to bend under a 
weight of years. 
UGŁADZ1Ć, dzę, v. perf. to 
smooth. 
UGŁASKAĆ, am, ». perf. to 
stroke, to smooth, to sleek. = fig. 
to tame, to reclaim, to make more 
tractable. 
UGNIATAĆ, am, o. imp. U- 
GNIEŚĆ, otę, v. perf. to knead, to 
mould. = fig. to oppress, to tyran- 
nise. 
UGNIĆ, 1ę, v. n. perf. to fail off 
with rottenness. 
UGNIEŹDZIĆ SIĘ , dżę się , v. 
perf. gdzie, to make one's nest in 
a place. = fig. to nestle, to take 
up one's abode, to settle. 
UGNOIĆ, ję, v. perf. rolą, to 
dung or manure a field well. 
UGODA, Y, s. f. agreement, 
contract, bargain. 
UGODNIE, adv. by agreement, 
under agreement. 
UGODNY, a, e, of an agreement. 
UGODZENIE, a, s.n. hit, stroke, 
blow. = agreement, bargain. - 
slugi, the hiring of a servant. 
UGODZIĆ, see UGADZAĆ. 
UGODZONY, a , e, bit, struck. 
- agreed upon ; hired. 
UGONIĆ, nię, v. perf. to catch 
(after hunting, coursing, pursuing). 
UGOR, v,s.m. fallow, fallow 
ground, fallow land. Ugorem leżeć, 
to lie fallow. Na - zostawić, to 
let a ground lie fallow. 
UGOŚCIĆ, szczę, v. perf. kogo, 
to entertain a guest, to give him a 
kind, friendly reception. 
UGOSZCZENIE, A, s.n. enter- 
tainment, treat. 
UGOTOWAĆ, tuję, u. perf. to 
dress, cook, boil ready. 
UGRUNTOWAĆ, tuję , v. perf. 
to ground one in a thing, to teach 
or instruct him thoroughly. - SIĘ, 
w czem, to improve in a thing, to 
acquire a thorough knowledge of 
UJM 
it. - się w cnocie, w religii, to 
improve in.virtue, in religion. 
UGRYŹĆ, zę , v. perf. to gnaw 
off, to bite off; to bite, to snap. 
Pics go ugryzł, tke dog has bitten 
him. = fig. to bite, to nip, to give 
one a nip. 
UGRYZEK, zka , s. m. a piece 
bit off. = fig. a nipping jest, a 
taunt. 
UGRYZIENIE, a, s. n. the act 
of biting; bite. = fig. carking care, 
trouble, grief, affliction. 
UGRYŹLIWIE, adv. bitingly, 
nippingiy. 
- UGRYZLIWY, A, a. biting, nip- 
ping, snappish, mordacious. 
UGRZAG, rzeję , v. perf. to 
warm well. - SIĘ, to have warmed 
one's self well. 
UGRZĄZNĄĆ, UGRZĘZNĄĆ, 
nę , v. n. perf. to stick fast in the 
mud, to stick in the mire. Wóz u- 
grzązł w błocie, the waggon stuck 
in the mire; fig. - w zbytkach, to 
wallow in luxury. 
UJĄĆ, see UJMOWAĆ. 
UJADAĆ, am, v. n. imp. to keep 
or continue barking. UJEŚĆ, ujem, 
v. a. perf. to eat a part. 
UJARZMIAĆ, am , v. imp. UJA- 
RZMIĆ, mię, v. perf. to bring 
under the yoke, to subjugate. 
UJARZMICIEL, a, s. m. subdu- 
er, conqueror, oppressor. 
UJARZMIENIE, a , s. n. subju- 
gation; subjection, bondage, sla- 
very, servitude. 
UJĘCIE, see UJMOWANIE. = 
hold, grasp. To naczynie nie ma 
ujęcia, this vessel is quite round, 
there is no laying hold of it = 
handle, hilt, see RĄCZKA, RĘKO- 
JEŚĆ. - seizure, capture ; prepos- 
sesion. -SIĘ, UJMOWANIE SIĘ. 
UJEMNY, a , e , Alg. and Phys. 
negative. Wielkości, ilości uje- 
mne, negative quantities. 
UJEŻDŻAĆ, am , v. imp. UJE- 
CHAĆ, ujadę, v. perf. to make so 
much way or so many miles (in a 
carriage or on horseback). = Uje- 
chać z kim , to run away with one. 
UJEŻDŻAĆ, am, v. imp. UJE- 
ŹDZIĆ , dżę , v. perf. konia, to 
break in a, horse. 
UJEŻDŻACZ, a, s. m. horse- 
breaker, jockey, riding-master. 
UJEŻDŻALNIA, ni, s.'f. riding- 
house, riding-academy. 
UJMA, y, s. f. diminution. = de- 
rogation , detraction, disparaga- 
ment, wrong, prejudice, injury. 
UJMOWAĆ, muję, v.imp. UJĄĆ, 
mę, v.perf. to lay or catch hold of, 
to seize, to grasp. Ująć co w klu- 
by, w należyte karby, to restrain 
within the bounds. = to take away 
a part, to lessen, to diminish. Uj- 
mować komu strawy, jadła, to 
stint one in his'meals, to pinch one 
of his meat. - sobie przyjemno- 
ści, to wean one's seif from any 
pleasure. - sobie kogo, czyje ser- 
ce, to win one's heart, favour, to 
gain or conciliate one's favour, af- 
' fectlon,to prepossess in one's fa- UKŁ 
vour. Ująć kogo datkiem, to bribe 
one. - Ujmować komu, to de- 
rogate ar detract from one's merit, 
to disparage. Nie ujmując mu, 
without disparagement to him. - 
SIĘ za kim, to take one's part, to 
interpose or intercede for him. = 
Ująć się pod boki, to set one's arms 
a-kimbo. 
UJMOWANIE, UJĘCIE, a, s. n. 
the act of laying or catching hold. 
= the act of lessening, diminishing. 
- the act of winning, gaining (one's 
heart, favour). - się za kirn, in- 
tercession in one's behalf. 
UJMUJĄCY, a, e, winning, en- 
gaging, charming, prepossessing. 
UJRZEĆ, rzę, v.perf. co, to get 
a sight of a thing, to perceive, to 
descry it. 
UJSĆ, see UCHODZIĆ. 
UJŚCIE, a, s. n. flight, escape. 
- rzeki, the mouth of a river. 
UISZCZAĆ, am, v.vnp. UIŚCIĆ, 
szczĘ, v. perf. to fulfil, to accom- 
plish, to realize. - SIĘ, to acquit 
one's self of a duty. - się w dłu- 
gu, to pay or discharge a debt. - 
się w słowie, to keep one's word, 
to be as good as one s word. - się 
w obietnicy, to make good one's 
promise. 
UKAMIENOWAĆ, nuję, v.perf. 
to stone to death. 
UKARAĆ, rzę, v.perf. to punish, 
to chastise. 
UKARANIE, A, s.n. punishment, 
chastisement, correction. 
UKARM1Ć, mie, v.perf. to fatten. 
UKARTOWAĆ, tuję, v. perf. to 
shuffle the cards. - fig. to plot, to 
lay down a plot, to contrive mis- 
chief. 
UKĄSIĆ, szę, v.perf. to bite. - 
SIĘ w język, prop, and fig. to bite 
one's tongue. 
UKĄSZENIE, a, s.n. bite, biting. 
-węża, psa, the bite of a serpent, 
of a dog. 
UKĄSZONY, a, e, bit, bitten. 
-y od psa wściekłego, bitten by 
a mad dog. 
UKAZ, u, s. m. show, exhibition 
to view. = ukase (an imperial order 
published in Russia). 
UKAZAĆ, UKAZANIE, see OKA- 
ZAĆ, etc. 
UKAZICIEL, a, s. m. one who 
points at, shows. - wekslu, the 
bearer of a draft or letter of ex- 
change. Weksel na -a, a note 
payable to the bearer. 
UKŁAD, u, s.m. system, method, 
arrangement, classification. Układ 
Lineusza, the Linnean arrange- 
ment. = plan, scheme, project. 
= compact, agreement, stipulation, 
convention, settlement. UKŁADY, 
pl. negotiations. Wchodzić, wejść 
w układy, przystąpić do ukła- 
dów, to begin a negotiation, to set 
a negociation on foot. Zerwać u- 
kład, to break off a negociation. 
UKŁADAĆ, am , v. imp. UŁO- 
ŻYĆ, żę, v. perf. to put in order, 
to arrange. Układać książki, po- 
piery, to put books, papers in 
U KO 
order. - w stos, to pile or heap 
up. = to make, to draw up, to 
compose. Ułożyć testament, to 
make a will.- dzieło, to compose, 
write a work. - pismo, petycyą, 
to draw up a writing, a petition. - 
to scheme, to project, to concert, 
to devise, to plan. Układać, ułożyć 
co, to lay down a plan , to concert 
measures. - plan wojny, to form 
the plan of a military campaign. = 
Układać sobie co, to propose to 
one's self to do a thing, to purpose 
doing a thing, to intend, to mean , 
to design. Ułożył sobie wyjechać 
za dwa dni, he purposed, inten- 
ded or designed to set out in two 
days. - twarz, minę, to compose 
one's looks, countenance. - kogo 
do czego, to train up one, to form 
him to any thing. - wyżła, to 
train npointer.^codorównowagi, 
to poise, to equipoise, to equi- 
librate. - SIĘ , to be arranged , 
put or disposed in order. - się do 
równowagi, to balance, to coun- 
terpoise , to hold the balance even. 
= się z kirn, to come to an arran- 
gement with one, to settle matters 
with him, to come to terms with 
him. - się z wierzycielami, to 
compound or agree with one's cre- 
ditors. = Układać się, ułożyć się, 
to compose one's looks, counte- 
nance ; to cover or disguise one's 
designs, faults, failings. 
UKŁADANIE, UŁOŻENIE, A, s. 
n. the act of arranging, putting in 
order. = the act of drawing up, 
composing. = twarzy, postawy, 
the act of composing one's looks, 
countenance. Układanie się z kim 
the act of coming to an agreement, 
of settling matters with one. Ulo~ 
żonie się, arrangement, agreement. 
UKŁADNIE, adv. gracefully, 
elegantly. = like a well-bred man. 
= with suppleness, with artifice, 
and disguise. 
UKŁADNOŚĆ, ści, s. f. elegant 
manners, graceful apperance. = 
suppleness, mean compliance. = 
dissimulation, artifice, disguise. 
UKŁADNY, A , E, elegant, well- 
bred, graceful, mannerly = supple, 
complying. = artful, disguised, dis- 
sembling. 
UKLĘKAĆ, am, v.n.imp. UKLĘ- 
KNĄĆ, nę, v. perf. to kneel down. 
UKŁÓĆ, kolę, v. perf. to prick, 
to pierce. 
UKŁON, v, s.m. bow, reverence, 
obeisance. = compliment, res- 
pects. Załączyć, oświadczyć ko- 
mu-,to give or convey one's love 
and respect to one. 
UKŁONIĆ SIĘ, nię się, v.perf. 
komu, w bow to one, to salute him. 
UKŁONNY, A, E, prompt to sa- 
lute. 
UKNOWAĆ, UKNUĆ, see KNO- 
WAĆ. 
UKOCHAĆ, am, v.perf. kogo, to 
have loved, to conceive a great af- 
fection for one, to become fond of 
him. 
UKOCHANY, A, E, beloved. 
UKR 
UKOIĆ, ję, v.perf. to soothe, to 
calm, to assuage, to allay. - SIĘ, 
to become calm.- się w Żalu, io 
mitigate one's grief. 
UKOJENIE, a, s.n. assuagement, 
mitigation, relief, alleviation. 
UKOŁYSAĆ, szę, v. perf. to 
lull to sleep. 
UKOŃCZENIE, a , s. n. conclu- 
sion, termination. 
UKOŃCZYĆ, czę, v. perf. to 
bring to an end, to conclude, to 
terminate. 
UKONTENTOWAĆ, tuję, v. 
perf. to content, to gratify, to 
satisfy, to give pleasure. 
UKONTENTOWANIE, a, s. m. 
contentment, gratification, satis- 
faction , pleasure, delight. 
UKONTENTOWANY, a,e, 
pleased, satisfied, gratified, delight- 
ed. 
UKORONOWAĆ, nuję, v. perf. 
to crown. 
UKORZENIE, UKORZYĆ, see 
UPOKORZYĆ, etc. 
UKOS, u, s. m. that is slanting, 
askew. 
UKOŚNIE,adv.siantly, askance, 
askaunt, obliquely. 
UKOŚNOŚC, set, s. /. slant di- 
rection, obliqueness, obliquity. 
UKOŚNY, a, e, slant, slanting, 
oblique. 
UKOWAĆ, UKUĆ, see KUĆ. 
UKRACAĆ, am, v. imp. UKRÓ- 
CIĆ, cę, v.perf. to shorten, to cut 
short, to abridge, -fig. to check, 
io curb, to restrain, to repress. 
UKRADKIEM, adv. stealthily, 
by stealth , secretly, privately. - 
poglądać, to cast stolen glances, 
to cast sheep's eyes, to play at 
bopeep. - się tylko widują, they 
see one another but privately. 
UKRADKOWO, see UKRAD- 
KIEM. 
UKRADKOWY, a, e, stealthy, 
stolen, secret, private. 
UKRADZIONY, a, e, stolen. -e 
rzeczy, stolen goods. 
UKRAJAĆ, UKROIĆ, ję, v. perf. 
to cut off (a part). Ukrój mi chleba, 
cut me a bit of bread. 
UKRAINA, v, s. f. (marches, 
borders) Ukraine; fig. fam. a very 
distant country. Przecież to nie-, 
It is not at the end of the world 
though. 
UKRAŚĆ, dnę, v. perf. to have 
stolen. 
UKRASIĆ, szę , v. perf. to em- 
bellish, to beautify. 
UKRĘCIĆ, cę, v. perf. to twist, 
to wring. - powróz. to tiwst a 
rope. - komu głowę, to wring 
one's neck. - klucz, to bend a 
key. Z piasku bicza nie ukręcisz, 
prov. you cannot make a silken 
pnrse of a sow's ear. 
UKRÓCENIE, A, S. n. cutting 
short, shortening. = fig. check, 
curb, restraint, repression. 
UKRÓCIĆ, see UKRACAĆ. 
UKRÓCONY, a, e, cut short, 
shortened. = fig. checked, curbed, 
restrained, repressed. 
393 ULI 
v. n. imp. ULECIEĆ', cę, v. perf. 
to fly away, to soar. Ulecieć z dy- 
mem, fig. to end in smoke, to come 
to nothing. 
ULECZENIE, A, s. n. cure, 
heating, recovery. Nie do-a, not 
to be cured, incurable, past remedy. 
ULECZYĆ, czę, v. perf. to cure, 
to heal.- ranę, to heal a wound.- 
SIĘ, to be cured, to be healed, to 
recover one's health, to recover 
from illness. 
ULEGAĆ, am,v.n. imp. ULEDZ, 
gnę, v. perf. czemu, pod czem, 
not to be able to support or bear, 
to undergo, to submit, to give way, 
to yield. Uledz , ulegać pod cię- 
żarem , to sink under a weight or 
burden. Uledz nieprzyjacielowi, 
to submit or surrender to the 
enemy. Uledz losoivi, to submit to 
one's fate. Uledz karze, to undergo 
or suffer a punishment. Ulegać 
karze, to be liable to penalty. 
Ulegać komu, to yield or submit 
to one, to give way to him. Ulegać 
wątpliwości, to be liable to ques- 
tion. To nie ulega wątnliwości, 
that is unquestionable. Uledz po- 
kusie, to yield to the temptation. 
ULEGAJĄCY, a,e, yielding, 
submissive. 
ULEGANIE, A, s. n. yielding, 
compliance. 
ULEGLE, adv. submissively. 
ULEGŁOŚĆ, ści, s. f. yielding- 
ness, submissiveness, ready obedi- 
ence. 
ULEGŁY, a , e , yielding, com- 
plying, submissive. = liable to pun- 
ishment. 
ULĘKNĄĆ SIĘ, ULĄC SIĘ, 
ulęknę się, v.perf. to be frightened, 
to take fright, to start. 
ULĘKNIENIE, X, s.n. fright, 
dread, fear. 
ULEPEK, pku, s. m. julap. 
ULEPIAĆ, am, v. imp. ULEPIĆ, 
pię, v. perf. to knead, to mould.- 
z gliny, z wosku, to form of clay, 
of wax. 
ULEPSZAĆ, AM, V. imp. ULE- 
PSZYĆ , szę , v. perf. to better, to 
improve. - ziemię, grunt, to im- 
prove land (by dunging or marling). 
ULEPSZANIE , ULEPSZENIE, 
A,s. n. bettering, amelioration, 
improvement. 
ULEWA, y, s. f. sudden and 
heavy shower. 
ULEWAĆ, am , v. imp. ULAĆ, 
uleję , v. perf. to pour off. - to 
cast in a mould. Suknia na nim 
leży jakbyś ulał, fam. a coat that 
fits very close. 
ULEWNY, A, e, showery. 
ULGA, i, s. f. ease, relief, allevi- 
ation. 
ULGNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
stick fast. 
ULICA, y, s. f. street. Drzwi 
od ulicy, a street-door. Okno wy- 
chodzące na ulicę, a window that 
looks into the street. 
ULICZKA, i, s. f. lane, alley. 
ULICZNIK, a, s. m. pavement- 
beater , street-walker, 
UMA 
ULICZNY, a, e, of the street. «• 
fig. tri vial. vulgar. 
ULITOWAĆ SIĘ, tuję MS, v. 
serf, to take pity, to have mercy. 
UŁUMAĆ, UŁOMEK, see UŁA- 
MAĆ, etc. 
UŁOMNOŚĆ, ści, a. f. bodily 
infirmity (crookedness, lameness). 
= fig. infirmity, frailty, weakness, 
defect, fault, -ści ludzkie, tne 
frailties of human nature. Każdy 
ma swoje -ści, every one has his 
defects, faults. 
UŁOMNY, a , e , infirm (lame, 
crippled, humpbacked, hunch- 
backed). = fig. frail, weak, lianie 
to err, to sin. - Gram, defective. 
Slowa -e, defective verbs. 
ULOTNIĆ, ULOTNIEĆ, see 
ULATNIAĆ, etc. 
ULOTNY, A, E, volatile, fleet. 
= fig. volatile, fickle, inconstant, 
cursory. Pismo -e, a fugitive 
piece, pamphlet. 
UŁOWIĆ, wię, v. perf. to catch. 
- SIĘ, to be caught, to bite at the 
hook; to fail into one's own snare. 
ULOWY, a , e , of a hive. - e 
oko, the opening in a hive through 
which bees fly out and in. 
UŁOŻENIE, see UKŁADANIE. 
UŁOŻONY, a , e , put in order, 
arranged, see UKŁADAĆ. Dobrze 
-y, well-mannered, well-bred. 
Z/e -v, awkward, ill-bred. 
UŁOŻYĆ, see UKŁADAĆ. 
ULUBIĆ, bię, v. perf. co, to 
take a liking to, to become fond of. 
ULUBIENIEC, ńca, s.m. favour- 
ite, darling, pet, minion. 
ULUBIONY,a,e, beloved, favour- 
ite. 
UŁUDA,, y, s. f. allurement, 
delusion, illusion, fascination, se- 
duction. 
UŁUDZENIE, a, s. n. seducing, 
seducement,see UŁUDA. 
UŁUDZ1Ć, dzę, v. perf. to 
allure, to delude, to beguile, to 
seduce, to betray into. 
ULŻENIE, a, s. n. ease, relief, 
alleviation, see ULGA. 
ULŻYĆ, żę , v. perf. komu cię- 
żaru , to lighten one's burden, to 
ease one of his load. = fig. to 
alleviate, to relieve , to give relief. 
- komu boleści, cierpienia, to 
alleviate or assuage one's pains, 
grief. Ulżyło mi na sercu, that 
has eased my mind, has eased my 
heart of a great weight. 
UMACNIAĆ, am, v.imp. UMO- 
CNIĆ, nię, v.perf. to strengthen , 
to fortify. 
UMACZAĆ, ah, v.imp. UMO- 
CZYĆ, czę, v.perf. wczem,w 
dip, to steep into. 
UMARŁY, A, e, dead. Na wpóf 
-y, half-dead. Języki -e, dead 
languages. 
UMARŁY, ego, s.m. a dead 
body. Chować, grzebać-ch, to 
bury the dead. Żywi i umarli, the 
quick and the dead. 
UMARTWIĆ, wię, v.perf. to 
mortify, to give pain, to afflict. 
UMARTWIENIE, a, s.n. mor- 
ULA 
UKROP, o, s. m. boiling water. 
UKRUSZYĆ, szę , v. perf. to 
break off, to knock off, to crumble. 
- sobie zęba, to break a piece of 
a tooth. - SIĘ, to break and fali 
off. Ząb mi się ukruszył, I have 
got a broken tooth. 
UKRYCIE, a, s. n. concealment, 
hiding (lurking) place. = retreat, 
retirement, seclusion. 
UKRYWAĆ, am,v,imp. UKRYĆ, 
ję,v. perf. to keep secret, to hide, 
to conceal. - SIĘ, to hide one's 
self, to abscond. 
UKRZEPIAĆ, am , V. imp. 
UKRZEP1Ć, pię , v. perf. to 
strengthen, to fortifv. 
UKRZYWDZENIE,A, s.n. wrong, 
grievance, injury. 
UKRZYWDZIĆ, dzę, v. perf. to 
wrong, to grieve, to injure. 
UKRZYŻOWANIE, a, s. n. cru- 
cifixion. 
UKSZTAŁCENIE , a , s. n. 
breeding, education, culture, im- 
provement of the mind, accom- 
plishments. * 
UKURZYĆ, rzę,v. perf. to cover 
with dust; to finish smoking meat, 
fish, etc.- SIĘ, to gather dust. 
UL, a, s. m. hive, bee-hive. 
ULAĆ, see ULEWAĆ. 
ULĄC SIĘ, see ULĘKNĄĆ SIĘ. 
UŁACNIAĆ, AM, V. imp. UŁA- 
ĆNIĆ, nię, v. verf. to facilitate. 
UŁADOWAĆ, duję, v. perf. to 
finish loading, to freight. 
UŁAGODZIĆ, Dzę, v. perf. to 
calm, to sooth, to appease, to allay, 
to assuage, to mitigate. 
UŁAMAĆ,Mię,v.perf.tcbreak off. 
UŁAMEK, UŁOMEK, s. m. 
fragment. Nie ułomek, fig. fam. 
he is a stout, able-bodied fellow. = 
Arith. fraction. 
UŁAMKOWY, a, e, fractional. 
UŁAN, a, s. m. lancer. 
UŁAŃSKI, a, ie, of a lancer. 
Pułk- i a regiment of lancers. 
ULANY, a. e, molten, moulded. 
«= fig. well-formed, well-shaped. 
UŁASKAWIAĆ, am, v. imp. 
UŁASKAWIĆ, wię, v. perf. wi- 
nowajcę , to pardon a criminal, to 
to grant him pardon. 
UŁASKAWIENIE, A, s. n. par- 
don, warrant of forgiveness. 
ULATAĆ, sec ULATYWAĆ. 
ULATNIAĆ, am, v. imp. ULO- 
TNIĆ, kię , v. perf. to volatilize, 
to make volatile, to evaporate. - 
SIĘ, to fiy away in vapours, to 
evaporate. 
ULATNIANIE, ULOTNIENIE, A, 
S. n. volatilization, evaporation. 
UŁATWIAĆ, am , v. imp. UŁA- 
TWIĆ, wiĘ, v. perf. to make easy, 
•to facilitate. Ułatwić trudność, to 
remove a difficulty. -interes, to 
dispatch a business, see ZAŁA- 
TWIĆ. 
UŁATWIANIE, UŁATWIENIE, 
A, s. n. facilitation. Ułatwienie 
interesu, sporu, settlement, ar- 
rangement, adjustment, accom- 
modation , see ZAŁATWIENIE. 
ULATYWAĆ, ULATAĆ, tuję, 
394 UMI 
tlfication, pain, sorrow, trouble, 
affliction. 
UMARZAĆ, am, v,imp. UMO- 
RZYĆ, rzę, v.perf. to starve or 
kill with hunger. = dług publicz- 
ny, to discharge or pay off the 1 
public debt.= Umorzyć jaką spra- 
wę , to hush up a business. Umo- 
rzyć się głodem, to starve or pe- 
rish with hunger. 
UMARZANIE, UMORZENIE, a, 
s. n. starvation. = Umorzenie dłu- 
gu , discharge of a debt. Kassa , 
fundusze do umorzenia długu 
krajowego, the sinking fund. 
UMARZŁY, a, e, frozen. 
UMARZNĄĆ, nę, v.n.perf. to 
freeze. 
UMAWIAĆ, am, v. imp. UMÓ- 
WIĆ, wię, v. perf. co z kim, to 
concert a thing with one (by word 
of mouth), to talk it over. = sobie 
kogo, to hire, to engage (as a ser- 
vant). - SIĘ, z kim o co, to treat 
with one about a thing, to come 
to an agreement with him, to agree 
upon; to deliberate, to concert 
measures. Umówić się ocenę, to 
agree upon the price. 
UMĘCZENIE, a, s.n. the act of 
torturing, tormenting. - martyr- 
dom. 
UMĘCZYĆ, czę , v. perf. to tor- 
ture, to torment to death. - to 
martyr. 
UMIARKOWAĆ, kuję , v. perf. 
to find out a just measure, a just 
proportion; to temper, to modera- 
te. - SIĘ, to restrain one's self, 
to keep or command one's temper. 
UMIARKOWANIE, adv. mode- 
rately, temperately, soberly. 
UMIARKOWANIE, a, s.n. mo- 
deration, temper, temperance, re- 
serve* 
UMIARKOWANY, a, e, mode- 
rate , temperate. Ciepło -e, mo- 
derate heat. Klimat -y, a tem- 
perate climate. = fig. moderate, 
temperate, sober. Człowiek - y, 
a sober, temperate man. -y wmó- 
wię , sober in speech, discreet. 
UMIATAĆ, am, v. imp. UMIEŚĆ, 
miotę, v. perf- to sweep, fig. Jak 
umiotł, (nicniezostało), they have 
swept away all, nothing is left 
UMIEĆ, umiem , v. imp. to know 
(by one's self or by information). 
- matematykę, his tory ą, to 
know mathematics, history. - swą 
lekeyq, to know one's lesson. - 
czytać, pisać, to know how to 
read, write. Nie umiem ani czy- 
tać ani pisać, I can neither read 
nor write. Czy umiesz pływać? 
can you swim ? Umieć się podobać, 
to know how to please. - sobie 
dać radę, to know how to behave. 
UMIEJĘTNIE, adv. skilfully. 
UMIEJĘTNOŚĆ, ści, s.f. skill, 
knowledge, science. 
UMIEJĘTNY, a , b , skilful, ex- 
pert, versed in. 
UMIERAĆ, am , v. n. imp. to be 
dying, to die away, to be at the 
• point of death. UMRZEĆ, umrę, 
v. n. perf, to die, to expire, to 
UMO 
breathe one's last, to depart. U- 
mrzeć naturalną śmiercią, to 
die a natural death.-od starości, 
z ran, z choroby, to die of old 
age, of wounds, of disease. - z fe- 
bry, to die of a fever. - na polu 
chwały, to die on the field, on the 
field or bed of honour. - z głodu, 
to die with hunger, to starve. 
UMIESZCZAĆ, am, v.imp. U- 
MIEŚCIĆ, szczę , v. perf. to place, 
to put in a place. Umieścić kogo, 
to get one a place or employ, to 
put him in a place. Umieścić kogo, 
to lodge one. Gdzie umieścisz tyle 
ludzi? where will you lodge so many 
poeple ? Umieścić co w dzienniku, 
to insert an advertisement, an article 
in a news-paper. - kapitał w ban- 
ku , to place or lodge money in the 
bank. - pieniądze w papierach 
krajowych, to invest money in the 
public funds. UMIEŚCIĆ SIĘ , to 
get a place or a situation. 
UMIESZCZANIE, UMIESZCZE- 
NIE, a, s. n. the act of placing, 
putting in a place, inserting. Umie- 
szczenie pieniędzy, putting out 
money, Investment. UMIESZCZE- 
NIE, place, situation , employ. 
UMILAĆ , am , v. imp. UMILIĆ, 
lę , v. perf. to render agreeable, 
to endear. 
UMILENIE, a, t. n. endearment, 
blandishment. 
UMILKNĄĆ, nę , v. n. perf. to 
cease to speak, to be silent, to be 
hushed. 
UM1LKNIENIE, a, s.n. silence 
(succeeding a noise, a loud conver- 
sation , etc.). 
UMIŁOWAĆ, łuję , v. perf. ko- 
go, co, to conceive an affection for, 
to become fond of. 
UMIZG, u, s. m. smile, caress, 
an amorous look, leer. UMIZGI, 
pl. courtship, love-making; flirt- 
ation. 
UMIZGAĆ SIĘ , am się , v. imp. 
UM1ZGNĄĆ SIĘ, nę się, v. inst. 
komu, do kogo, to court, to make 
love, to woo; to be sweet upon a 
woman, to endeavour to attract her 
notice; to talk amorous nonsense. 
UMIZGALSKA , kiej , s. f. flirt, 
coquette, jilt. 
UMIZGALSKI, ego, s. m. male 
coquet. 
UMIZGALSTWO, A, 8. n. co- 
quetry, flirtation. 
UMKNĄĆ, UMKNJENIE, see 
UMYKAĆ, etc. 
UMNIEJSZAĆ, am, v.imp. U- 
MNIEJSZYĆ, szę , v.perf. to di- 
minish , to lessen, to abate, see 
ZMNIEJSZAĆ. 
UMNIEJSZENIE, A, s. n. dimi- 
nution, decrease, abatement. 
UMOCNIĆ, see UMACNIAĆ. 
UMOCOWAĆ, cuję , v. perf. to 
fasten , to make fast, see PRZY- 
MOCOWAĆ. = kogo do czego, 
to empower one, to invest him wjth 
power, to commission, to authorize 
or give right to act, to give a po- 
wer of attorney. 
UMOCOWANIE, A, s. n. fasten- 
UMY 
Ing, strengthening. = the act of 
empowering; a power of attorney, 
commission, procuration. 
UMOCOWANY, ego, s. m. one 
invested with power, attorney, 
commissioner, plenipotentiary. 
UMOCZYĆ, see UMACZAĆ. 
UMORZYĆ, UMORZENIE, see 
UMARZAĆ, etc. 
UMOWA, y, s.f. compact, agree- 
ment, stipulation, bond. 
UMÓWIĆ , see UMAWIAĆ. 
UMÓWIONY, a, e, agreed upon, 
appointed, settled. Ó -nej godzi- 
nie , at the appointed hour. = hi- 
red , engaged. 
UMRZEĆ, see UMIERAĆ. 
UMYĆ, see UMYWAĆ. 
UMYKAĆ, am, v. n. imp. U- 
MKNĄĆ, nę, v. perf. skąd , to fly, 
to escape, to run away, to make 
off (away), to get off. Umknąć do 
kogo, to fly to one for refuge. 
Umykaj z drogi, get out of tha 
way. Umknąć na bok, to step 
aside. = v. a. Umknąć komu opie 
ki, pomocy,to withdraw.or withhold 
one's protection , assistance Irom 
one. - SIĘ, to make room , to 
draw or fail back, to step aside, to 
clear the way, to keep out of the 
way. = się z czem, od czego\ to 
escape , to shun, to avoid. = U 
mykać się komu z pod nog, to 
give way under one's feet. 
UMYKANIE , UMKNIĘCIE , U- 
MKNIENIE, a, s. n. the act of 
escaping , running away. Umknię- 
cie, flight, escape. Umknięcie ko- 
mu ręki, pomocy, the act of with- 
holding one's assistance. 
UMYSŁ, n, s. m. mind , intel- 
lect. Kształcić -, to cultivate the 
mind, to improve it. Silny, czyn- 
ny, słaby -, a stronę, active, 
weak mind. Przytomność-u, pre- 
sence of mind. = mind, character. 
Spokojność -u, tranquillity, peace 
of mind. Wielkość -u, greatness 
of mind, magnanimity. = design, 
intention (only in the following ex- 
pression): Z UMYSŁU, designedly, 
intentionally, on purpose. 
UMYŚLIĆ, lę, v.perf. co sobie, 
to resolve, to determine, to intend, 
to purpose, to design. 
UMYŚLNIE, adv. designedly, 
intentionally, on purpose. 
UMYŚLNY, a , e , designed;, 
intentional, intended.- goniec, 
express. 
UMYŚLNY, ego , s. m. an ex- 
press. ' 
UMYSŁOWO, adu.intellectnally. 
UMYSŁOWOŚĆ , śa, 8, f. the 
state of intellectual power. 
UMYSŁOWY, A, E, intellectual. 
Władze-e, the intellectual po- 
wers. 
UMYTY, a, e, washed (of face, 
hands). 
UMYWAĆ, am, v. imp. UMY.Ć; 
ję , v. perf. to wash (the hands or 
face), Umywać ręce od czegoś fig. 
to wash one's hands of a thing, not 
to meddle with it. - SIĘ, to wash 
one's self. Nie umywał się do nie- 
395 UNI 
go, ani się umył do niego, fig. 
fam. be is far from being his 
match, he is far from being his 
equal, he stands far behind him in 
every point. 
UM YWALNIK, a , s. m. UMY- 
WALNICA, Y t s. f. wash-hand- 
basin. 
UNCYA, yi, s. f. ounce. 
UNIA, H,f. Hist, of Poland, 
the union of the Greek and the 
Roman catholic churches. Unia 
Litwy z Koroną, the union of 
Lithuania with Poland (which final- 
ly took place in 1572). 
UNIACKI, UNICKI, A, ie , of 
of the united Greeks. 
UNIEŚĆ , see UNOSIĆ. 
UNIESIENIE , a, s.n. the act 
of carrying away. = fig. transport, 
rapture, trance, extacy. 
UNIESIONY, a, e, carried away; 
transported with passion. 
UNIEŚMIERTELNIAĆ, AM, V. 
imp. UNIEŚMIERTELNIĆ, nię , 
v. perf. to immortalize. - SIĘ , to 
immortalize one's self. 
UNIEŚMIERTELNIENIE, A, S.n. 
Immortalization. 
UNIESZCZĘŚLIWIĆ, wię, V. 
perf. to make unhappy. 
UNIEWINNIAĆ , am , v. imp, 
UNIEWINNIĆ, nię, v. perf. to 
exculpate, to proclaim guiltless. - 
SIĘ, to exculpate one's self, to 
clear one's self from the imputation 
of guilt. 
UNIEWINNIANIE, a, s.n. the 
act of exculpating. UNIEWINNIE- 
NIE, a, 8. n. exculpation; ac- 
quittal. 
UNIKAĆ, am, v. imp. UNI- 
KNĄĆ, nę, v.perf. to shun, to 
avoid, to escape. Unikać złego 
towarzystwa , niebezpieczeń- 
stwa , to shun or avoid bad com- 
pany , dangers. Unikać bitwy, to 
avoid a battle, to decline a battle, 
fighting. Unika swej powinności, 
he flinches from his duty. Uniknąć 
ciosu, cięcia, to evade a blow. 
Uniknąć burzy, śmierci, to escape 
the storm , the death. 
UNIKANIE, a , s. n. the act of 
avoiding. UNIKNIENIE, A, s.n. 
escape. 
UNITA, y, s. m. pl. UNICI, 
a member of the Greek united 
church. 
UNIWERSAŁ, u, s. m. a writ 
Issued by the kings of Poland or by 
the primate for the convocation of 
a Diet. 
UNIWERSYTECKI, a, ie, of a 
university. 
UNIWERSYTET, u, s. m. uni- 
versity. 
UNIŻAĆ, am, v. imp. UNIŻYĆ, 
źę, v. perf. to lower, to humble, 
to degrade, to abase. - SIĘ, to 
humble one's self, to stoop, to 
cringe., 
UNIŻENIE, adv. lowly, humbly. 
UNIŻENIE, a, s. n. humiliation, 
abasement, degradation. 
UNIZONOŚC, ści, s. f. lowli- 
ness, humbleness, humility. 
396 
UPA 
UNIŻONY, a, e, lowered, 
humbled, abased, degraded. -y 
sługa , humble, obedient servant. 
UNOSIĆ, szę, v. imp. UNIEŚĆ, 
uniosę, v. perf. to be able to bear, 
carry. Nie uniesiesz lego, you are 
not strong enough to carry it. = to 
bear or carry away (off). Namię- 
tność go uniosła, he flew into a 
violent passion, he suffered him- 
self to be hurried away by a violent 
passion. Unosić życie, to fly for 
one's life. Unieść życie, to return 
safe and sound, to come off un- 
hurt. = to run away with, to hurry 
away with, to carry along with 
violence. Ten koń cię uniesie, that 
horse will run away with you. 
Prąd, nurt wody uniósł go z so- 
bą, the current carried him away. 
UNOSIĆ SIĘ, na powietrzu, to 
hover in the air. - wodzie, to 
float on the stream. -nadkim,nad 
czem, to fall into an extacy, to be 
ravished, transported, enraptured. 
Unieść się w powietrze, w górę, 
to soar, to tower, to fly aloft. - 
gniewem, namiętnością, zemstą, 
to fly into a passsion, to break out 
into wrath, to suffer one's self to 
be hurried away by a violent pas- 
sion, to give way to revenge. Nie 
unoś się, dont' fly out, be calm. 0 
lada co unosi się, he takes fire 
presently for a trifle, a little matter 
raises his passion. 
UOBECNIAĆ, am , V. imp. UO- 
BECNIĆ, nię, v. perf. to represent 
to the mind, to convey a clear 
idea of an absent thing. 
UOBECNIANIE, UOBECNIE- 
NIE . a, s. n. the act of represent- 
। ing to the mind. 
UOBYCZAIĆ, ję, v. perf. to 
reclaim from the state ofwilderness, 
to civilize. 
UOGÓLNIAĆ, am , v. imp. UO- 
GÓLNIĆ , nię , v. perf. to genera- 
lize. 
UOGÓLNIANIE, UOGÓLNIE- 
NIE , a, s. n.'generalization. 
UPADAĆ, am, v. n. imp. UPAŚĆ, 
dnę, v. perf. to fall, to fall down, 
i to sink, to drop down, to catch or 
get a fall. Upaść na ziemię, to fall 
on the ground, to drop down. 
, Upaść na wznak, jak długi, to 
1 fall upon one's back, one's full 
height. Upaść komu do nóg, to fail 
: at one's feet. = Upadać na czem, 
' to fall to decay, to be decaying, 
> to lose (one's fortune, strength, 
vigour). - na sercu, na odwadze, 
i to be discouraged , to be disneart- 
ened. - na silach, to be decay- 
ing, declining, to waste , to decay. 
= Upadać pod czem , to sink 
, under. - pod ciężarem, to sink 
, under a burden. - pod ciężarem 
i lat i zmartwień, to sink under 
i the weight of, to be weighed down 
with age'and sorrow. 
UPADANIE, a , s. n. the act of 
, falling. UPADNIĘCIE, a, s. n. 
fall. 
UPADEK, dec, s. m. fall, down- 
fall. Grozić upadkiem , to menace 
UPA 
a fall, to be ready to fall. - A da- 
ma, Adam's fall. - państwa 
rzymskiego, the downfall of the 
Roman empire. - rękodzieł, the 
downfall of the manufactures. - 
handlu, the decay of trade. Chylić 
się do upadku, to decline, to decay, 
to go to decay, to fall into decay. 
Przywieść kogo do upadku, to 
ruin or undo a man completely. 
Przyjść do upadku, to be ruined, 
undone. 
UPADŁOŚĆ, śct, s. f. the state 
of decay, a ruinous state. - ban- 
ku, bankruptcy. 
UPADŁY, a, e. fallen down, 
decayed. Do upadłego, to the 
utmost, to the last extremity, 
desperately; to an excess, exces- 
sively, immoderately. Bić się do 
upadłego, to fight desperately. Pic 
do upadłego, to drink excessively. 
UPAJAĆ, am, v. imp. UPOIĆ, 
ję, v. perf. to make drunk, to in- 
toxicate. - SIĘ, to get drunk. 
UPAJANIE, UPOJENIE, a, s. n. 
the act of making drunk. Upojenie, 
fig. intoxication with pride, pas- 
sion , etc. 
UPAKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to pack up. 
UPAŁ, u, s. m. heat in summer. 
UPALAĆ, am , v. imp. UPALIĆ, 
lę, v. perf. czego, to burn a part 
of a thing. Upalić kawy, to burp 
coffee. UPALIĆ SIĘ, to be burnt, 
torrefied. 
UPAMIĘTAĆ, am, v. perf. kogo, 
to bring one to his wits again, to 
bring a man in passion to himself, 
to bring one to reason. - SIĘ, to 
come to one's wits again, to recover 
one's senses, to bethink one's self, 
to think better of it, to come to 
reason again, to take good course 
again. 
UPAMIĘTANIE, a , s. n. recol- 
lection, reflection. = amendment 
of life. 
UPARCIE,UPARTO, adv. stub- 
bornly, obstinately. 
UPARTOŚC, see UPOR. 
UPARTY, a, e, stubborn, obsti- 
nate , stiff-necked, headstrong, 
wilful, self-willed, wayward. Fig. 
-a biUva, an obstinate fight. -a 
choroba, a stubborn disease. 
UPASAĆ , am, v. imp. UPAŚĆ, 
sę , v. perf. to fatten by dint of 
pasturing. 
UPASIONY, a, e, fattened. 
UPĄTREK, rka , s. m. (a plant), 
water-hemp, waler-agritnony, sweet 
maudlin, enpatorium. 
* UPATRYWANIE, a, s. n. the 
act of looking for, the being upon 
the look out, watching. UPATRZE- 
NIE, a, s. n. singling out, choice, 
discovery. , 
UPATRYWAĆ, ruję, u. imp. 
kogo, czego, to look for one or fo> 
a thing , to be upon the loooK-out 
in order to discover them, to watch. 
UPATRZONY, a,e, singled out, 
pitched upon, chosen, discovered, 
discred, espied. Grać na upatrzo- 
ną , to play a sure game. Polować UPl 
na upatrzonego, to shoot game 
without a dog. 
UPATRZYĆ, rzę, r. perf. to 
single out, to espy, to discover, to 
find out. Upatrywać dogodną po- 
rę , to watch a favourable opportu- 
nity. Upatrzyć dogodną porę, to 
find a favourable opportunity. Upa- 
trywać sobie żonę, to look for a 
wife to one's liking. Upatrzyć so- 
bie żonę, to find a wife to one's 
liking. = Upatrzyć sobie coś do 
kogo, to be prepossessed with an 
opinion against a person (in con- 
sequence of the defects which we 
think we have discovered in him). 
= Upatrzyć zająca, to perceive a 
hare in her form. 
UPĘDZAĆ, am, v. imp. to hunt 
or run after. Wiatry -, to run 
after chimeras. - SIĘ, za czem, to 
hunt or run after, to pursue, to 
seek after, to look after. 
UPEWNIAĆ, am, v. imp. UPE- 
WNIĆ, nię , v. perf. kogo o czem, 
to assure a person of a thing. - 
SIĘ, o czem, to ascertain a thing, 
to satisfy one's self of it. 
UPEWNIENIE,a, s.n. assurance. 
- SIĘ, ascertainment, ascertaining. 
UPIĆ, UPIĆ SIĘ, see UPIJAĆ. 
UPIEC, kę, u. perf. to have 
baked, to bake ready, to roast 
ready. - raka, fam. to blush. 
UPIECZONY, a, e, baked ready, 
roasted ready. 
UPIĘKNIAĆ, am, v. imp. UPIĘ- 
KNIĆ, nię,v. perf. to beautify, to 
embellish. 
UPIĘKNIENIE,a,s. n. beautify- 
ing, embellishment. 
UPIĘKSZAĆ, UPIĘKSZENIE, 
tee UPIĘKNIAĆ, etc. 
UPIERAĆ SIĘ, am się , v. imp. 
UPRZEĆ SIĘ, uprę się, v. perf. to 
be obstinate, self-willed, stubborn. 
- przy czem, to persist in, to 
stand upon, to stick to, to abide 
by. Upierasz się przy fraszkach, 
you stand upon trifles. - przy 
swojem zdaniu, to be stiff, obsti- 
nate, pertinacious in one's opinion. 
UPIERANIE SIĘ and UPARCIE 
SIĘ, s. n. the being obstinate; 
persisting in a thing, sticking to it, 
abiding by it, 
UPIERZYĆ , rzę, v. perf. to 
cover with feathers. 
UPIJAĆ, am, v. imp. UPIĆ, ję, 
r. perf. to drink a part. UPIJAĆ 
SIĘ, to be tippling, swilling, to be 
addicted to drinking, to live in 
habitual drunkenness or intoxica- 
tion. UPIĆ SIĘ, to get drunk. 
UPIJANIE SIĘ, s. n. habitual 
drunkenness. UPICIE SIĘ, the 
being drunk once. 
UPILNOWAĆ, nuję, p. perf. 
kogo, co, to perceive or discover 
being on the look-out. = kogo, to 
keep one from doing any thing, to 
guard or preserve him from danger. 
UPIŁOWAĆ, łuję , v. perf. to 
saw off. 
UPINAĆ, am, v. imp. UPIĄĆ, 
upnę, v. perf. to fasten with pins, 
by pinning all over. 
UPO 
UPIÓR, A, 5. m. vampyre, blood- 
sucker. = ghost, spectre, spirit. 
UPŁACAĆ, am, v. imp. OPŁA- 
CIĆ, cę, v. perf. to pay a part. 
UPLACOWAĆ, cuję, v. perf. 
kogo, to get one a place or employ, 
to put him in a place. - SIĘ , to 
get a place or a situation. 
UPLATAĆ, am, v. imp. UPLEŚĆ, 
uplotę, v. perf. to twist, to braid, 
to plait. Upleść bajkę, fig. to coin 
a falsehood, to forge a lie. 
UPLĄTAĆ, am , v. perf. to en- 
tangle, to hamper, to trammel, to 
involve. - SIĘ, to get entangled. 
UPŁAWY, ów, s. m. pl. the 
whites in women, leucorrhea. 
UPŁYW, u, s. m. flowing, run- 
ning. = czasu, a lapse of time, 
nrocess of time. 
UPŁYWAĆ, ah,v.n.imp. UPŁY- 
NĄĆ, nę, v. perf. to flow away. = 
fig. (of time), to slide or glide 
away, to pass away, to elapse. Czas 
upływa nieznacznie, time glides 
away, runs away, insensibly. Życie 
poświęcone nauce w cichości 
upływa, the life devoted to know- 
ledge passes silently away. Poko- 
lenia upływają jak fale bystrej 
rzeki, the generations of men roll 
away like the waves of a rapid river. 
UPŁYWANIE, A , s. n. czasu, 
the insensible gliding away of 
time. UPŁYNIENIE, expiration. Po 
uplynieniu roku, after the expira- 
tion of a year. 
UPODLAĆ, am, v.imp. UPO- 
DLIĆ, lę, v.perf. to abase, to 
debase, to degrade, to vilify. - 
SIĘ, to debase one's self, to sink 
into abjection. 
UPODLENIE, a, s.n. abase- 
ment , degradation, abjection. 
UPODOBAĆ, am , v. perf. (so- 
bie) kogo, co, to take a liking to 
one or to a thing, to become fond 
of.- sobie w czem, to take delight 
or to delight in a thing. 
UPODOBANIE, a , s. n. liking, 
pleasure, delight. Mieć, znajdo- 
wać w czem -, to take delight 
or to delight in a thing. == will, 
pleasure, mind, liking. Według 
-a, at pleasure. = inclination. 
Ożenić się z -a, to marry for 
inclination, to make a love-match. 
UPOIĆ, see UPAJAĆ, 
UPOJONY, A, E, fig. intoxicated. 
-y dumą, radością, intoxicated 
wit ambition or pride, with joy. 
UPOKARZAĆ, am, v.imp. U- 
POKORZYĆ, rzę, v. perf. to 
humble, to bring down one's pride. 
- SIĘ, to become humble, lowly, 
to humble one's self. 
UPOKORZENIE, a , s. n. humi- 
liation. 
UPOLOWAĆ, luję, v.perf. to 
hunt down, to killorcatch in hunt- 
ing, to bring,home from hunting. 
UPOMINAĆ, am, v.imp. UPO- 
MNIEĆ, nę, v. perf. to admonish, 
to exhort - SIĘ, oco, to demand, 
claim or require a thing. - się 
o swe prawo, to claim one's right 
- się o dług, to demand a debt. 
UPR 
UPOMINACZ, A, S. n. admoni- 
sher. 
UPOMINANIE , A, s. n. the act 
of admonishing. UPOMNIENIE, a, 
S. n. admonishment, exhortation. 
- SIĘ, o co, the act of demanding, 
claiming a thing. 
UPOMINEK, nku , S. m. memo- 
rial, token, gift, present, keep-sake. 
UPÓR, u, s.m. stubbornnesse 
obstinacy, pertinacity. 
UPORCZYWIE, UPORNIE, adv, 
stubbornly, obstinately, pertina- 
ciously. 
UPORCZYWOŚĆ, UPORNOŚĆ. 
ŚCt, s. f. stubbornness , obstinacy. 
UPORCZYWY, UPORNY, a, e, 
stubborn, obstinate, pertinacious, 
ępp (IP arty 
UPORZĄDKOWAĆ, kuję, v. 
perf. to put or set in order, to 
arrange. 
UPOSAŻAĆ, am, v.imp. UPO- 
SAŻYĆ, żę, v.perf. to endow, to 
endue. Uposażyć szpital, kościol, 
klasztor, to endow an alms-house, 
a church, a monastery. Fig. Wdzię- 
ki któremi ją natura uposażyła, 
the beauties with which nature 
had endowed her. 
UPOSAŻANIE, UPOSAŻENIE, 
A , s. n. endowment, dowry. 
Uposażony, a, e, endowed, 
endued; having a rich dowry. 
UPOŚLEDZAĆ, am , v.imp. U- 
POŚLEDZIĆ, dzę , v. perf, kogo, 
to treat or use one with less regard 
than others, to make light of one, 
to treat him with indifference or 
contempt, to undervalue one's 
merit,to slight,to run down. Natura 
go upośledziła, nature withdrew 
her favours from him. 
UPOŚLEDZENIE, A, s. n. un- 
dervalue, slight, disregard, con- 
tempt. 
UPOŚLEDZONY, a, e, under- 
valued, slighted, despised. -y od 
natury, ill-favoured, deformed, dis- 
figured. 
UPOWAŻNIAĆ, am, v. imp. 
UPOWAŻNIĆ, nię, v.perf. kogo 
do czego, to authorize, to empo- 
wer, to invest with power. 
UPOWAŻNIENIE , A , S. n. 
authorization , warrant, power or 
warrant of attorney. 
UPOWIJAĆ, am , v. perf. to 
swathe, to swaddle. 
UPOWSZECHNIAĆ, am, v. imp. 
UPOWSZECHNIĆ, nię , v. perf. 
to bring into general use, to spread, 
to diffuse. - S1Ę, to come into 
general use. 
UPOWSZECHNIANIE, A, s.n. 
the act of bringing into general use. 
UPOWSZECHNIENIE, A, s. n. 
spreading, diffusion. Upowszech-i 
nienie światła, the diffusion of 
knowledge. 
UPO WSZEDNIAĆ, am , v. imp. 
UPOWSZEDNIĆ, v. perf. to vul- 
garize , to make vulgar. 
UPRAGNĄĆ, nę, v. perf. czego, 
to thirst for (after) a thing. 
UPRAGNIENIE, A , ardent 
desire, longing. 
397 UPR 
UPRAGNIONY, A, E, czego, 
thirsting for (after). - wished for, 
longed for. Ta chwila -a, that 
longed for moment. 
UPRASZAĆ, am, v. imp. to 
entreat, to beseech. 
UPRAWA, y, s.f. roli, culture, 
cultivation, tillage. = umysłu, fig. 
the culture or improvement of 
mind. , 
UPRAWIAĆ, am, v. imp. UPRA- 
WIĆ , wię, v. perf. rolą, grun- 
ta , to cultivate or till the ground. 
UPRAWIANIE, UPRAWIENIE, 
A, s.n. cultivation, tillage. = 
nauk, umiejętności, fig. the cul- 
ture or improvement of sciences. 
UPRAWNIAĆ, wv.imp. UPRA- 
WNIĆ, nię, v. perf. to legitimate. 
- dzieci z dorywczego łoża, to 
legitimate natural children. - to 
legalize. - akt, to legalize a deed. 
UPRAWNY, A, e, cultivated, 
tilled. Umysł -y, fig. cultivated 
mind. 
UPROŚCIĆ, szczę, v.perf. to 
make simple, to simplify. 
UPROSIĆ, szę , v. perf. u kogo 
co, to prevail upon one by en- 
treaties , to obtain of him by en- 
treaties, prayers. Dać się -, to 
yield to entreaties. Dający się la- 
two -, easy to be prevailed upon. 
UPROSZCZENIE,a, s. n. simpli- 
fication. 
UPROSZONY, a, E, prevailed 
upon by entreaties; obtained by 
entreaties. 
UPROWADZAĆ, am, v. imp. 
UPROWADZIĆ, dzę, v.perf. to 
carry away, bear off. = to bring 
■off, to put or place out of harm's 
way, to preserve from danger. 
UPRZĄŚĆ, ędę, v. perf. to have 
«pun, to finish or have done spin- 
ning. Fig. - sobie co w głowie, 
to take it foolishly into one's head, 
to have strange, foolish fancies. 
UPRZĄTAĆ, AM, v. imp. U- 
PRZATNĄĆ, nę , v. perf. pokój, 
w pokoju, to clean a room. = to 
clear away, to remove. - gruzy, 
to clear away the rubbish. Uprzą- 
tnąć przeszkodę, fig. to remove 
an obstacle. 
UPRZĄTANIE, UPRZĄTNIE- 
NIE, s.n. w pokoju, the act of 
cleaning a room. = the act of clear- 
ing away, removing; Uprzątnie- 
nie, removal. 
UPRZĄŻ, ęży, s.f.. a set of 
draught-horses. = the harness for 
horses. 
UPRZEĆ SIĘ, seeUPIERAĆ SIĘ. 
UPRZEDAĆ, am, v.perf. UPRZE- 
DAWAĆ, daję, v. imp. to sell a 
part, see SPRZEDAĆ. 
UPRZEDNI, A, ie, previous, 
prior. 
UPRZEDNIO, adv. previously, 
first of all, in the first place. = be- 
fore, formerly, heretofore. 
UPRZEDZAĆ , am , v. imp. ' U- 
PZEDZ1Ć, dzę, v. perf. kogo, to get 
the start of one, to come or arrive 
before him. Uprzedzić nieprzyja- 
ciela , to arrive at a place before 
398 
UR4 
the enemy could come there. = 
fig. to anticipate one, to be before- 
hand with him. Uprzedzać czy- 
je życzenia, potrzeby, to antici- 
pate one's wishes, wants. = to 
meet, to obviate, to prevent, to 
remedy. Uprzedzić wojnę, to 
prevent a war from breaking out. 
= Uprzedzić kogo o czem, to 
to apprize or inform one of a thing, 
to let him know, to warn, to 
caution. Uprzedził mnie o swem 
przybyciu, he sent me information 
of his arrival. = Uprzedzić kogo 
przeiw komu, to prepossess or 
prejudice one against a person. - 
SIĘ , o kim , to be prepossessed in 
one's favour. - się przeciw komu, 
to be prepossessed against one. 
UPRZEDZENIE, a, s.n. pre- 
vention , anticipation. - preposses- 
sion , prejudice. 
UPRZEDZONY,!, e, forestalled, 
anticipated. - prepossessed, pre- 
judiced. -y o sobte, self-conceited, 
presumptions. = apprized, infor- 
med , warned, cautioned. 
UPRZEJMIE , adv. kindly, 
affably. 
UPRZEJMOŚĆ, ści, s.f. kind- 
ness , affability, friendliness. 
UPRZEJMY, a, e, kind, affable, 
friendly, engaging, winning. 
UPRZYJEMNIAĆ, am, v. imp. 
UPRZYJEMNIĆ, nię, v. perf. to 
render agreeable, pleasing. 
UPRZYJEMNIANIE, UPRZYJE- 
MNIENIE, a, s. n. the act of ren- 
dering more agreeable. 
UPRZYKRZAĆ SIĘ, v. imp. U- 
PRZYKRZYĆ SIĘ, v. perf. to 
trouble, to tease, to vex, to annoy, 
to plague, to pester, to importune, 
to incommode. 
UPRZYKRZENIE, a, s.n. trou- 
blesomeness, vexation, annoyance, 
plague, importunity. 
UPRZYKRZONY, A, E, trouble- 
some, vexatious, annoying, weari- 
some , tedious , importunate. 
UPRZYTOMNIĆ, nię, v.perf. 
to represent (to the mind), to con- 
vey a clear idea. 
UPRZYWILEJOWAĆ, uję, v. 
perf. kogo, to grant one a privi- 
lege , to privilege him. 
UPSTRZYĆ, rzę, v.perf. to 
checker, to variagate. fig. Upstrzy- 
ło mu się, he had a foolish fancy, a 
whim. 
UPUST, u, 8. m. sluice, flood- 
gate. 
UPUSZCZAĆ, am , v.imp. UPU- 
ŚCIĆ , szczę , v. perf. to let fall, 
to drop. Upuścić szkalnkę, zega- 
rek, to let fall a glass, a watch. = 
Upuścić co w targu, to abate a 
price. = Upuścić wody ze stawu, 
to let off water of a pond. - komu 
krwi, to let one blood, to bleed 
him. 
UPUSZCZANIE, UPUSZCZE- 
NIE , a , s. n. the act of letting fall, 
dropping. Upuszczenie krwi, let- 
ting of blood, bleeding. =slip, fault. 
URĄBAĆ, bię , v. perf. drew, t® 
cut or cleave some wood. 
VRO 
URACZYĆ, czę, v.perf. to feast, 
to treat, to entertain, to regale. 
- SIĘ, to get drunk. 
URADOWAĆ, duję, v.perf. to 
overjoy, to delight, to give or 
afford a great deal of pleasure. - • 
SIĘ, to be overjoyed or delighted, 
to be exceedingly pleased. 
URADOWANIE, a, s.n. over 
joy, delight. 
URADZENIE, a, s.n. resolution, 
determination, decision (following 
a deliberation). 
URADZIĆ, dzę, v.perf. to come 
to a resolution (after a previous 
deliberation). 
URĄGAĆ, am , v. n. imp. komu, 
and URĄGAĆ SIĘ, z kogo, to 
laugh one to scorn, to scoff at him, 
to insult. = to bid one defiance, 
to set him at defiance. 
URĄGACZ, a, s. m. scoffer, 
scorner, derider, sneezer. 
URĄGANIE, a, s.n. scorn, sneer, 
derision, scoff. = defiance, affront. 
Z -m or urągliwie, sneeringly, 
scoffingly, with scorn. 
URĄGLIWY, a, e, sneering, 
scoffing, mocking, deriding. 
URĄGOWISKO, a, s. n. bitter, 
cruel irony, scorn, derision. Bye 
-kiem dla drugich, to be a laugh- 
ing-stock to others. 
URATOWAĆ, tuję, u. perf. ko- 
go , to save one, to preserve him 
from danger. 
URAZA, y, s. f. offence, injury, 
wrong; Niepamiętny na urazy, 
easily forgetting, easy to pardon an 
offence. Mieć urazę do kogo, to 
bear one ill-will (in consequence of 
an offence he has given). 
URAŻAĆ, am, v. imp. URAZIĆ, 
żę, v. perf. kogo w co, to touch a 
sore place, to hurt one by touching 
a sore place. - SIĘ, to hurt one's 
self, to receive a hurt by touching 
a sore place. = fig. Urazić kogo 
na siebie, to offend one, to give 
him offence. Nie myślalem urazić, 
I meant no offence.-sięna kogo, 
to take offence, to feel offended by 
one. - się o co, czem, to take of- 
fence at something. 0 lada co się 
urażasz, you take offence at a 
nothing. 
URAZLIWOŚĆ, ści, s.f. aptness 
to take offence, delicacy, touchiness. 
URAŻLIWY, a, e, too easilv 
taking offence, delicate, touchy. 
URAŻONY, a,e, offended, hurt, 
injured. 
URĘCZAĆ, am, V. imp. URĘ- 
CZYĆ, czę , v. perf. kogo o czem, 
to assure one of a thing, to assert, 
to affirm, to aver, to warrant. Urę- 
czam cię że wyjedzie, I warrant 
you he will set out. 
URĘCZENIE, a, s. n. assurance, 
warrant. 
URLOP, u, s.m. leave of absence, 
furlough. 
URLOPNIK, a , s. m. a soldier 
having leave of absence. 
URNA, y, s.f. urn. 
UROCZY, a , e , bewitching, 
charming, enchanting. URO 
UROCZYŚCIE, adv. solemnly. 
UROCZYSKO, A, s. n. a knoll, 
hillock. = field, plain, a pićce of 
ground. • 
UROCZYSTOŚĆ, śa, s. f. so- 
lemnity. 
UROCZYSTY, a, E, solemn. 
URODA, Y, s. f. stature , size, 
shape.=comeliness, grace, beauty. 
URODZAJ, V, s.m. more general- 
ly used in the pl. URODZAJE, ów, 
crops, harvest. 
URODZAJNOŚĆ, śct, s. f. fruit- 
fulness, fertility. 
URODZAJNY, a, E, fruitful, 
fertile. 
URODZENIE, a, s. n. child- 
birth, delivery. - syna, córki, the 
birth of a son or daughter.^ birth. 
Od -a Chrystusa aż do dni na- 
szych, from the birth of Christ 
down to the present time. Ślepy 
z-a, born blind. Miejsce -a, 
birth-place. = birth, descent, ex- 
traction, lineage, parentage. Wy- 
sokiego , niskiego -a, of high or 
low birth. 
URODZIĆ, dzę, v.perf. to bear, 
to bring forth. Urodziła syna, she 
was brought to bed of a son, she 
has been delivered of a boy. Żona 
mu syna urodziła, his wife bore 
him a son or presented him with a 
boy. - przed czasem, to mis- 
carry. - SIĘ, to be born, to come 
into the world. Urodził się w ro- 
ku 1800, he was born in the year 
1800. Jeszcze się ten nie urodził, 
coby każdemu dogodził, prov. it 
Is very difficult to please every 
body. 
URODZINY, dzin, s.f.pl. birth- 
day. ax 
URODZIWOŚĆ, ści, s. f. fine 
shape, high stature, portliness. 
URODZIWY, a , e , well-shaped, 
ately, portly. 
URODZONY, a, e, born. 
UROIĆ, JĘ, v. perf. (sobie), to 
take something strange into one's 
head. Uroił sobie że ona go kocha, 
he took it into his bead that she 
Is in love with him. 
UROJENIE, a, s. n. mere fancy, 
wild imagination, whimsical idea. 
UROJONY, a,e, fancied, ima- 
ginary, visionary. 
UROK, u, s. m. spell, charm , 
enchantment. Zdjąć -, to break 
the spell. - fig. charm, allure- 
ment. 
URONIĆ, nię, v.perf. to let fall, 
to drop, miscarry. - łzę, to 
drop a tear. - co z pamięci, to 
slip a thing from one's memory, to 
forget it. 
URÓŚĆ, UROSNĄĆ, nę, v. n. 
perf. to grow up. = fig. to arise, 
to proceed. Urosła ztąd pogłoska, 
It gave rise to this report. Z ni- 
czego urósł, he is an upstart. 
U ROŚCIĆ, szczę, v. perf. sobie 
pretensyą do czego, to lay claim 
to a thing, to claim or demand it, 
to pretend to it falsely. 
UROSLY, a, e, grown up. 
UROZMAICAĆ, am, v. imp. U- 
URZ 
ROZMAICIĆ, cę, v. perf. to di- 
versify. 
UROZMAICENIE, a, s. n. di- 
versification. 
URWIS, URWISŻ, a, s.m. hang- 
dog , a loose fellow, a worthless 
profligate, a rake, a rakehell fel- 
low. = a good for nothing boy. 
URWISKO, a , s. n. steep, pre- 
cipice. = a rock broken from a 
mountain. 
URWISTY, a, e, steep, precipi- 
tous, full of precipices. 
URYAŃSKI, a, IE, of Orient. 
Perły -ie, Orient-pearls. 
URYNA, Y, S. f. urine. 
URYNAŁ, a, s. m. chamber-pot. 
URYNOWY, a, e, of urine. Ka- 
nał-y, ureter, urethra. 
URYWAĆ, am, v.imp. URWAĆ, 
wę , v. perf. to cull, to pick, to 
pluck; to gather. Urwać kwiatek, 
to pluck a flower. Urwać kwiatów, 
owoców, to gather flowers, fruits. 
= to break off, to pluck off, to tear 
off,to retrench, to curtail, to cutoff, 
to pare away, to take away. Urwać 
co z zasług, to curtail a servant's 
wages. - SIĘ, to break, to break 
off, to snap. Sznur się urwał, the 
rope broke. Urwał się od szubie- 
nicy, when they were going to hang 
him, the halter broke; fig. he is 
a gallows-bird; a crack hemp. - 
impers. Urwało mu się, he cannot 
make both ends meet, his means 
failed, he came or fell short of his 
design, expectations; he stopped 
short in his discourse, conversation. 
URYWCZO, adv. by starts, by 
fits, by snatches, see DORYWCZO. 
URYWEK, wka, s. m. pl. URY- 
WKI, fragments, detached pieces, 
scraps, extracts from books. URY- 
WKAMI, URYWKOWO, see URY- 
WCZO. 
URYWKOWY, a, e, fragmen- 
tary. Myśli -e. loose, unconnected 
thoughts, desultory ideas. = done 
by starts, fits or snatches. 
URZĄD, ędu, s. m. office, em- 
ployment, charge, place. Sprawo- 
wać, piastować -, być na urzę- 
dzie , to hold or fill an office. Zło- 
żyć z urzędu, to dismiss, to turn 
one out of his office or place, to 
deprive of an employment=order. 
Na - zrobiony, made to order. 
URZĄDZAĆ, am, v. imp. URZĄ- 
DZIĆ , dzę , v. perf. to arrange, to 
settle, to regulate. Urządzić swe 
mteresa, to settle one's concerns. 
- swe wydatki, to regulate one's 
expenses. - SIĘ, to arrange one's 
business, to settle one's self. 
URZĄDZENIE, a, s. n. arrange- 
ment, settlement, regulation. = 
statute, act, law. 
URZEC, see URZEKAĆ. 
URZECZYWISTNIAĆ, am, V. 
imp. URZECZYWISTNIĆ, nię, v. 
perf. to realize. 
URZĘDNIK, a, s. m. civil of- 
ficer, office-bearer, placeman; ma- 
gistrate. 
URZĘDOWAĆ, duję, v. n. to 
hold, bear or fill an office. 
USI 
URZĘDOWANIE, a, x. fl. the 
filling an office. Obiąć -, to enter 
upon an office. Wyjść z -a, to 
come off duty, to resign one's 
place. 
URZĘDOWNIE, URZĘDOWO, 
adv. officially. 
URZĘDOWNOŚĆ, URZĘDO- 
WOŚĆ, set, s. f. official character. 
URZĘDOWNY , URZĘDOWY, 
a, e, official. -e doniesienie, -a 
wiadomość, official report, intel- 
ligence. 
URZEKAĆ, am, v. imp. URZEC, 
kę , v. perf. kogo, to bewitch, to 
throw a spell over one, to injure by 
witeneraft. 
URZEKANIE, URZECZENIE, a, 
s. n. bewitching, witchcraft, spell, 
charm. 
URZET, u, s.m. (a plant), woad, 
dyer's weed. 
URZETELNIAĆ, am, v. imp. 
URZETELNIĆ, nię', v. perf. to ef- 
fect , to realize. - SIĘ, to pay or 
disharge one's debt. 
URŻNIĘTY, a, E, cut off (with 
a knife). 
URZYNAĆ, am, v.imp. URŻNĄĆ, 
nę, v.perf. to cut off (with a knife)* 
URŻNĄĆ SIĘ, to cut one's self. 
Uzrznął stę w palec, he has cut 
his finger with a knife. 
URZYNANIE, URŻNIĘCIE, a. 
s.n. the act off cutting off. Urżnię- 
cie ręki, amputation of the arm. 
USADOWIĆ, wię, v. perf. to 
settle, to establish. - SIĘ, to settle 
one's abode, to fix or establish 
one's self. 
USADZIĆ SIĘ, dzę się , v. perf. 
na co, to persist in a thing, to in- 
sist upon, to set one's heart upon 
a thing, to be absolutely or obsti* 
nately bent on doing it, to desira 
it by all means, -na kogo, to seek 
to hurt, harm or injure one, to 
swear one's destruction. 
USAMOWOLNIĆ, nię, v. perf. 
to emancipate, to affranchise. 
USAMOWOLNIENIE, a, S. n. 
emancipation, affranchisement. 
USCHŁY,A,e,dried up, withered, 
blasted. -a gałąź, seared branch. 
-e drzewo, dead wood. 
USCHNĄĆ, see USYCHAĆ. 
UŚCIELAĆ, am, v. imp. USŁAĆ, 
uścielę , v. perf. see SŁAĆ, PO- 
SŁAĆ. = to strew, to spread. 
Usłać ziemię kwiatami, to strew 
the ground with Cowers. Usłać pole 
trupami, to cover the field with 
dead. Usłać komu lub sobie drogę 
do czego, to pave or smooth the 
way to an a thing. 
UŚCISK, u, s. m. embrace, hug. 
UŚCISKAĆ, am, UŚCISNĄĆ, nę, 
v.perf. to embrace, to hug, to clasp 
in one's arms, to clasp to one's 
breast or bosom.-SIĘ, to embrace 
each other, to embrace. 
UŚCISKANIE, UŚCIŚNIENIE, a, 
s. n. the act of embracing. Uści- 
śnienie, embrace. 
USIADAĆ , am , v. n. imp. 
USIĄŚĆ, USIEŚĆ, de, v.perf. to 
sit down, to seat one's self. - (of 
399 USŁ 
a bird), to perch on a tree, on a 
branch. 
USIDLAĆ, am. v. imp. USIDLIĆ, 
lę, v. perf. fig. to catch in a 
snare, to ensnare, to entrap; to 
wheedle one into a snare. USIDLIĆ 
SIĘ. to fall into a snare. 
USIDLENIE, A , s. n. the act of 
catching in a snare. 
USIDLONY, a, e, caught in a 
snare. 
USIEDZIEĆ, dzę. v, n. perf. to 
keep or continue sitting. 
USIKAĆ SIĘ, am się, v.perf. fam. 
(said of a child), to have pissed abed. 
USILNIE, adv. earnestly, urgent- 
ly, press! ugly. 
USILNOŚĆ, kt, S. f. effort, 
exertion , endeavour. = insistance, 
persistance. 
USILNY, a, E, earnest, urging, 
pressing. 
USIŁOWAĆ, łuję, v. n. to exert 
one's self, to endeavour, to do one's 
best endeavours, to strive. 
USIŁOWANIE, a, s. n. exer- 
tion , effort, endeavour. 
USKĄPIAĆ , am, v. imp. USKĄ- 
PIĆ, pię, v. perf. to cut short by 
niggardliness, to niggard , to stint. 
fig. to be sparing, to give too 
little. Natura uskąpila mu swych, 
darów, nature has been sparing 
to him in her gifts. 
USKARŻAĆ SIĘ, am się,v. imp. 
na kogo, na co, to complain ofone 
or of a thing.- komu, przed kim, 
to complain to one. 
USKOCZYĆ , czę, v. n. perf. to 
spring, leap or jump aside. 
USKRAMIAC, am , v. imp. 
USKROMIĆ, mię, v. perf. to quell, 
to curb, to check , to restrain , to 
repress, to crush, to subdue. Uskro- 
mić bunt, rokosz, to crush or 
suppress a rebellion.-powstanie, 
to quell an insurrection.- żądze, 
namiętności, to curb one's desires 
or passions. - czyją dumę, to 
quell one's pride. - SIĘ, to keep 
one's passions under command, 
control. 
USKR0M1C1EL, a,s. m. queller, 
subduer. 
UKROMIENIE, a , s. n. repres- 
sion, suppression. 
USKUBNĄĆ, nę, v. perf. to 
pluck, pull or tear off. - kogo, to 
pinch one; fig. to pull a feather 
out of one's wing, to get money out 
of him, to drain or draw from him 
a sum of money. 
USKUTECZNIAĆ, am, V. imp. 
USKUTECZNIĆ, nie, v. perf. to 
execute, to carry into execution, 
to effect, to fulfil, to perform, to 
accomplish. 
USKUTECZNIENIE, a, s. n. 
execution , performance, accom- 
plishment. 
USKWARZYĆ, rżę, v. perf. to 
have broiled or fried (something fat). 
USŁAĆ, see USCIEŁAĆ. 
USŁANY, a, e, czem, strewed 
with, done smooth and level. 
USŁUCHAĆ, am, v.perf. kogo, 
to take one's advice, to pay or yield 
400 
U6P 
obedience to him, to obey him. - 
czyjej rady, to take or follow one's 
Advice. 
USŁUGA, i, s. f. service, atten- 
dance. Tyle za -ę. for attendance 
so much. - service , kind office, 
friendly turn, obligation. O/iaro- 
wac komu swoje -i, to offer one 
one's services. Oddać komu-ę, to 
do one a good service. Jestem na 
-i, I am at your service , I wait 
your pleasure. 
USŁUGIWAĆ, cuję, v. n. to wait 
upon, to attend. - u stołu, to wait 
upon one's master at table.- w ku- 
chni, to be employed in the kitchen. 
- chorym, to tend or attend the 
sick. Sobie samemu - , to help 
one's self, to be one's own servant. 
USLUGIW'ANIE, a,s. n. waiting 
upon, attendance. 
USŁUŻENIE , a , s. n. service, 
kind office, friendly turn. 
USŁUŻNIE, adv. officiously. 
USŁUŻNOŚĆ, ści, f. s. readi- 
ness to render service or to oblige. 
USŁUŻNY, a, e , ready, earnest, 
eager, anxious to serve, serviceable, 
kind, obliging, officious. 
USŁUŻYĆ, żę, v. perf. komu, 
to serve one , to do him a service. 
USŁYSZEĆ, szę, v. perf. to be 
able to hear, to have heard. 
USMARKAĆ SIĘ, am się, v. perf. 
to snivel, to get a snotty nose. 
UŚMIAĆ SIĘ, uśmieję SIĘ, v. 
perf. to have laughed one's fill, to 
have had much fun. 
UŚMIECH, smile. Z-em, 
with a smile. 
UŚMIECHAĆ SIĘ, am się, v. 
imp. UŚMIECHNĄĆ się , nę się, 
v. perf. to smile. - do kogo, to 
smile upon one. Szczęście mu się 
uśmiecha, fig. fortune smiles upon 
him. 
UŚMIERZAĆ , am , v. imp. 
UŚMIERZYĆ, rzę , v. perf. to 
appease, to allay, to mitigate, to 
calm, to assuage, to soothe. Uśmie- 
rzyć pragnienie, to quench or 
slake one's thirst. - ból, żal, to 
soothe, mitigate or allay one's 
anger, wrath, fury. = to quell, to 
put down, to repress, to suppress. 
Uśmierzyć bunt, powstanie, to 
suppress a rebellion, to quell an 
insurrection.-SIĘ, to be appeased, 
allayed, etc. to become calm, to 
abate. 
UŚMIERZENIE, a , s. n. appea- 
sing, allaying, mitigation, etc. = 
putting down, quelling, suppres- 
sion. 
USNĄĆ, see USYPIAĆ. 
USNUĆ,USNOWAĆ,see SNUĆ. 
= fig. to contrive, to deVise, to 
imagine, to plot, to lay a plot. 
USPAKAJAĆ, am, v. imp. USPO- 
KOIĆ , ję, v. perf. to appease, to 
pacify, to quiet, to calm. Uspokoić 
rozjątrzone umysły, to calm , to 
appease, to pacify angry minds. - 
kraj, to restore peace to a country, 
to pacify a state.-SIĘ, to become 
calm, quiet; to set one's heart at 
rest, make one's self easy. 
UST 
UŚPIĆ, see USYPIAĆ. 
UŚPIEĆ, ję, UŚPIESZYĆ. 
v. n. perf. to hasten, to come just 
in time, in the very nick of time.- 
co zrobić, to have time enough to 
do a thing. 
UŚPIENIE, a ,s. n. drowsiness, 
sleepiness, heaviness.= fig. careles- 
sness, negligence, supineness. 
UŚPIONY, a, e, asleep, lulled a- 
sleep. =» fig. careless, dull, negli- 
gent, supine. 
USPOKOICIEL, a, s.m. pacifier, 
pacificator, appeaser. 
USPOKOJENIE, pacification, 
appeasement. 
USPOSABIAĆ, USPOSOBIĆ,see 
SPOSOBIĆ. 
USPOSOBIENIE, A, s. n. quali- 
fication, ability, capacity, acquire- 
ments, attainments. 
USPOSOBIONY, a, e,qualified, 
able , capable , fit for. 
USPRAWIEDLIWIAĆ, AM, V. 
imp. USPRAWIEDLIWIĆ, wię, v. 
perf. to justify, to clear from an 
imputation, to exculpate, to vindi- 
cate. - SIĘ, to justify or clear 
one's self. 
USPRAWIEDLIWIENIE, A, s. 
n. justification, vindication, defence. 
Przytoczyć co na swoje -, to 
allege something in one's defence, 
as an excuse. Nie do -a, unjusti- 
ficable. - grzeszników, Theol. 
the justification of sinners. - SIĘ, 
the act of justyfing or clearing 
one's self. 
USTA, ust , s. pl. lips, mouth. 
Co w ustach to i w sercu, his (her) 
heart is on his (her) lips. Z obfito- 
ści serca usta mówią, what the 
heart thinketh the mouth speaketh. 
Bóg mówił przez usta proroków, 
God spoke by the mouth of his 
prophets. Nie śmie ust otworzyć, 
he dares not open his mouth. 
USTAĆ, see USTAWAĆ. 
USTAĆ, nę , v. n. perf. to keep 
standing. Nie może - na nogach, 
he cannot stand upon his legs. 
USTALAĆ, am, v. imp. USTA- 
LIĆ, lę, v. perf. to make steadfast, 
stable or sure, to make firm or 
strong, to establish,to settle, to fix 
firmly, to strengthen. Ustalić wła- 
dzę ,panowanie,to strengthen one's 
authority, to establish firmly one's 
dominion. To zwydęztwo ustaliło 
jego panowanie, ustaliło go na 
tronie, that victory has established 
him on the throne, has fixed the 
crown firmly on his head. - SIĘ, 
to become or grow strong, firm, 
fast, to be fixed, to settle. 
USTALENIE, a, s.n. strengthen- 
ing, fastening; confirming, settling, 
confirmation, settlement, establish- 
ment - tronu, praw, religii, 
władzy, panowania, the settling 
of the throne, laws, religion, 
authority, power, etc. 
USTALONY, A, e, established; 
settled. 
USTAŁY, A, E, (of liquids), 
settled; (of persons), unable to g 
or walk farther (from fatigue). UST 
USTANAWIAĆ, AM, v. imp. 
USTANOWIĆ, wię , v. perf. to 
establish, to settle, to institute, 
Ustanowić prawo, to enact, make 
or frame a law. - rząd, to esta- 
blish a government. - sędziów 
sądy, to establish courts ofijustice. 
- święto, to institute a feast. 
UST ANEK, nku, s. m. stand, 
stop, pause. Bez ustanku, without 
intermission, incessantly. 
USTANIE, see USTAWANIE. 
USTANOWICIEL, a, s.m. esta- 
blisher, founder, framer, enactor. 
USTANOWIENIE, A,s. n. esta- 
blishment , foundation, settlement, 
institution; regulation, enactment, 
law. 
USTĄPIĆ, USTĄPIENIE, see 
USTĘPOWAĆ, etc. 
USTATKOWAĆ, kuję, v. perf. 
kogo, to bring one to reason, to 
one's duty. - SIĘ, to become set- 
tled , to leave off one's vices, to take 
to a more regular course of life, to 
sow one's wild oats. 
USTAWA, s, s. f. law, enact- 
ment, statute. - rządowa, kon- 
stytucyjna, charter, constitution. 
USTAWAĆ, J?, v. n. imp. 
USTAĆ, nę , v. perf. not to be 
able to go, walk or proceed farther. 
= to cease, to discontinue, to come 
to an end. Deszcz usta1, the rain 
has ceased, it has ceased raining. 
Kiedy ustanie wojna? when will 
the war cease ? = to slacken, to be 
remiss or backward, to flag. Usta- 
wać w pracy, w pilności, w gor- 
liwości , to work with less assidui- 
ty, to be less diligent, to begin to 
show less zeal. = to grow weary, 
to be spent with fatigue. Siły mi 
usta ją my strength fails, I am 
quite spent, exhausted; I can hold 
or bear it no longer. Gęba jej nie 
ustaje, her tongue runs npon 
wheels, her tongue runs perpetual- 
ly. - SIĘ (of liquids) to settle, to 
sink. 
USTAWANIE, a, s.n. a gradual 
drawing to an end. USTANIE, a, 
s. n. stop, cessation, discontinuance, 
Intermission. - na siłach, weari- 
ness, weakness, lassitude, exhaus- 
tion. 
USTAWIAĆ, am, v. imp. USTA- 
WIĆ-, wię, v. perf. to set in order. 
USTAWICZNIE, USTAWNIE, 
adv. incessantly, without intermis- 
sion, unceasingly. 
USTAWICZNOŚĆ, USTAW- 
NOŚĆ, set, s. f. incessancy. 
USTAWICZNY, USTAWNY, A, 
A, incessant, unintermitted, un- 
ceasing. 
USTAWODAWCA, y, s. m. 
lawgiver, legislator. 
USTAWODAWCZY, A, E, legisla- 
tive. Władza, moc -a, ligislative 
power. 
USTAWODAWSTWO, A, s. n. 
legislation. 
USTECZKA, czek, s. pl. dim. of 
USTA, pretty little lips. 
USTĘP, u, s. m. retreat, recess. 
Potykać się z nieprzyjacielem 
UST 
W -ie, to keep up a running fight. 
= episode, digression. = (in Print- 
ing) , a new paragraph, a break. = 
a place apart. Prosić kogo na -, 
to draw or take one apart, aside. 
= morza, reflux, ebb, ebbing. 
USTĘPOWAĆ, puję, v. n. imp. 
USTĄPIĆ, pię,v. perf, to stand, 
step or get out of the way. Ustąp 
z drogi, stand out of my way. = 
to retreat, to withdraw, to give 
way. Ustępować, ustąpić z placu, 
to leave the field of battle. Ustąpił 
przed nieprzyjacielem, he gave 
way before the enemy. = komu, 
to give way, to yield, to submit, 
to give or loose ground. Anina krok 
nie ustąpić, to dispute every foot 
of ground. = komu w czem, to 
to give in to one, to be his inferior, 
to come behind one or short of 
him. Nieustępujenikomu w nauce, 
he comes not behind any one in 
learning, he comes short of no man 
in learning. = v. a. to- give up 
(over), make over, to resign, to 
cede. Ustąpić komu swego miej- 
sca , to give up one's place or seat 
to another. - swego prawa, pre- 
tensyi, to give or make over one s 
rights, claims. Ustąpił wszystkich 
swych pretensyj do korony , he 
gave up all his pretensions to the 
crown. = Ustąpić co z ceny, to 
abate the price of a commodity. 
USTĘPOWANIE, A, s.n. gra- 
dual or slow retreat, withdrawing. 
- komu, yielding or submitting to 
one. USTĄPIENIE, A, s.n. retreat, 
secession. = cession, resignation. 
= z ceny, abatement of price. 
USTEflK,u, s. m. false step, 
stumble; fig. mistake, error, blun- 
der. -i pamięci, slips of the me- 
mory. - języka, a slip of the 
tongue. 
USTNIE, adv. by word of mouth. 
USTNY, a, e, oral, verbal, spo- 
ken. Mowa -a i pisana, spoken 
and written language. 
USTRASZYĆ, szĘr v. perf. to 
frighten, to daunt. Nie łatwo go 
-, that man is not easily frighten- 
ed. - SIĘ, to be .frightened, 
take fright. 
USTROIĆ, ję , v. perf. to deck 
on (up), to dress, to attire, to 
adorn, to set off. - SIĘ, to put 
on one's finest dress. 
USTRONIE, a, s.n. by-place, 
retired or secluded place, retire- 
ment. Żyć na-niu, to live in re- 
tirement. Stać na -niu, to stand, 
to lie, keep out of the way. 
USTRONNY, a , e , situated out 
of the way, retired, secluded, re- 
mote. 
USTRZEDZ, gę, v. perf. to keep 
out of harm's way, to preserve 
from. Trudno-młodej dziew- 
czyny, girls are difficult to keep. 
- SIĘ, to guard against, to pre- 
serve one's self from, to avoid, to 
escape. Śmierci nikt się ustrzeże, 
nobody can escape death. 
USTRZYDZ, gę,gnę, v.perf. 
to cut off (with scissors). 
usz 
USUSZYĆ, szę, v.perf. to dry 
up, to finish drying. 
USUWAĆ, am, v. imp. USUNĄĆ, 
nę , v. perf. to shove away (off). = 
fig. to set aside, to remove. Usu- 
nąć kogo od urzędu, to remove or 
dismiss one from his employment. 
- przeszkodę, to remove an 
obstacle. - podejrzenie, to remove 
suspicion. Ta trudność została 
usunięta, that difficulty is done 
away with. - SIĘ, to draw aside, 
to step back, to draw or fall back. 
Usunąć się komu, to make room 
tor one. = to withdraw, to retire. 
Usunąć się od spraw publicznych, 
to ieiire from public affairs. 
USUWANIE, a, s. n. the act of 
removing. USUNIĘCIE, a, s. n. 
removal. - SIĘ, withdrawing, 
retreat, retirement. 
UŚWIĘCAĆ, AM,v.imp.UŚWIĘ- 
Clć, cę , u. perf. to hallow, to 
sanctify. Miejsca które Zbawiciel 
aswięcil swą obecnością, the 
places which our Saviour has sanc- 
tified or hallowed with his pre- 
sence. - to make good, to justify, 
to sanction. Cel uświęca środki, 
the end makes good or justifies the 
means. Wiekami uświęcone zabo- 
bony, nadużycia, the supertitious 
practices, the abuses which time 
has sanctioned. 
UŚWIETNIAĆ, am, v. imp. U- 
SW1ETN1Ć, nię, v. perf. to render 
illustrious. 
UŚWIETNIENIE, a, s. n. lustre. 
To się przyczyniło do -a jego 
rodziny, that shed, reflected great 
lustre on his family. 
USYCHAĆ , am , v. n. imp. U- 
SCHNĄĆ, nę, v. perf. to grow dry, 
to dry up, to wither , to be blasted. 
- fig. to waste, to pine, to linger 
away. Usychać z miłości, to pine 
away for love. - z tęsknoty, to 
pine away, to languish. 
USYCHANIE, USCHNIĘCIE, A, 
s. n. the state of being withered, 
blasted. Usychanie z miłości, ża- 
lu , tęsknoty, the pining away for 
love, grief, etc. 
USYPAĆ, pię, v.perf. USYPY- 
WAĆ, puję, v.imp. see NASYPAĆ. 
= Usypać groblę, szaniec, to 
throw up a mound, an Sntrench- 
ment. - Usypać piaskiem, kwia- 
tami , to strew with sand, flowers. 
USYPYWAĆ SIĘ, to fall off, to fall 
down, to crumble. 
USYPIAĆ, am, v.imp. USPIĆ, 
pię, v.perf. to lull asleep, to set 
asleep, to cast into a sleep, to 
make sleep. Uspij to dziecko, 
rock that child to sleep. Jego ro- 
zmowa usypia, his conversation 
sends one to sleep. Uśpić czujność 
czyją, fig, to deceive a person's 
vigilance. 
USYPIAĆ, am, v.n. imp. to begin 
to sleep, to nodi. USNĄĆ, iq, v. 
perf. to fall asleep. 
USYPIAJĄCY, A, E, that causes 
sleep or drowsiness, soporiferous, 
soporific. 
i USZANOWAĆ, kuję, v. vtrf. to 
401 402 
usz 
honour, to regard, to reverence, to 
respect. - wiek, to show respect 
to old age. 
USZANOWANIE,*,s.n. respect, 
regard, reverence, esteem. Z -m, 
z glęhokiem-m, (forms used in 
terminating a letter to a superior), 
with respect, with profound re- 
spect - komu okazywać, to show 
respect to one. - dla prawa, 
respect for the law. 
USZATY, A, E, long-eared, flap- 
eared. 
USZCZERBEK, bku, s. tn. sea th, 
damage, prejudice, detriment 
Z uszczerbkiem jego honoru, to 
the prejudice , to the detriment of 
his honour. 
USZCZERBIAĆ, ah, v imp. U- 
SZCZERBIĆ, bię, v. perf. to scath, 
to damage, to injure, to impair. 
Uszczerbić majątku, to make a 
hole, a gap in one's fortune, to 
impair one's fortune. 
USZCZĘŚLIWIAĆ, am, v.imp. 
USZCZĘŚLIWIĆ, wię, v.perf. to 
make or render happy. 
x USZCZĘŚLIWIANIE, USZCZĘ- 
ŚLIWIENIE , a , s.n. the act of 
making happy. Uszczęśliwienie, 
the state of a happy man; happi- 
ness, blessing, blessedness. 
USZCZKNĄĆ, kę, v.perf. kwiat, 
listek, to pick or pluk a flower, a 
leaf. 
USZCZUĆ, ję, v. perf. to catch 
by hunting, coursing. - zająca, 
to hunt down a hare. 
USZCZUPLAĆ, am, v. imp. U- 
SZCZUPLIĆ, lę, v. perf. to cut 
short, to lessen, to diminish, to 
make less. Uszczuplić majątek, 
to make one's fortune less, to im- 
pair one's fortune. 
USZCZUPLENIE, a, s. n. lessen- 
ing, diminution. 
USZCZUTY, USZCZWANY,a,e, 
hunted down. 
USZCZYPLIWIE, adv. bitingly, 
nippingly, snappishly, tauntingly, 
sarcastically. 
USZCZYPLIWOŚĆ, ści, s.f. a 
biting turn of wit, spirit of sarcasm, 
sarcastic language ; poignant rail- 
lery, sarcasm. 
USZCZYPLIWY, A, e, biting, 
nipping, snappish, taunting, sar- 
castic, poignant. 
USZCZYPNĄĆ, nę, v. perf. to 
pinch, to tweak. 
USZKO, a, s. n. dim. of UCHO, 
a little ear. = the little handle (of 
a pot, basket, etc.). Mysie uszko 
(a plant), mouse-ear. Zajęcze u- 
szko (plant), hare's-ear. 
USZKODZENIE, a, s.n. damage, 
hurt, injury, harm. 
UŚZKODZIĆ, dzę, v. perf. to 
damage, to hurt, to injure, to harm, 
USZLACHCENIE, a, s.n. the 
making noble, grant of nobility, 
nobilitation. 
USZLACHCIĆ, cę, v.perf. kogo, 
to make one noble, to grant him 
nobility. 
USZLACHCONY, A, E, made 
eoble, ennobled. 
UTK 
USZLACHETNIAĆ, am, v. imp. 
USZLACHETNIĆ, nię, v. perf. 
to ennoble, to give nobleness. 
USZLACHETNIENIE, k, s. n. 
ennoblement, ennobling. 
USZŁY, a, e, run away, escaped; 
gone by, passed, past 
USZNY, A, e, of the ear; auri- 
cular. Palec -y, the little finger. 
Spowiedź -a, auricular confes- 
sion. 
USZYĆ, ję , v. perf. to sew 
ready. Fig. Uszyć komu bóty, to 
cheat one. 
USZYKOWAĆ, kuję, v. perf. to 
set or put in order, to arrange, to 
array. - wojsko do boju, to draw 
up an army in order of battle, to 
set an army in battle-array. 
UTAIĆ, ję , v. perf. to conceal, 
to hide, to keep secret - SIĘ, to 
conceal or hide one's self. 
UTAJENIE, a, s.n. concealment. 
UTAJONY, a, e, concealed, hid, 
hidden. 
UTALENTOWANIE, a, s. n. 
acquirements, attainments, accom- 
plishments. 
UTALENTOWANY, a, e, ta- 
lented , endowed with parts. 
UTARCIE, see UCIERANIE. 
UTARCZKA, i, 5. f. fray, affray, 
scuffle, fight, battle ; skirmish , 
action , engagement. Przyszło do 
-i między przedniemi strażami 
obu wojsk, there has been an en- 
gagement , an action between the 
outposts of the two armies. 
UTARGOWAĆ, guję , v. perf. 
(of the buyer), to purchase tor a 
less price by dint of cheapening, 
bargaining. = (of the seller), to get 
money by selling. = fin. to obtain 
by entreaties, sollicitations. 
UTARTY, a, e, pounded, tritu- 
rated, bruised, ground, brayed; 
beaten, smooth. Droga-a, beaten 
road. Wyraz -y, fig. a word well 
established, current, received in 
common use. 
j UTĘSKNIENIE, A, s. n. longing 
desire, longing hope or expecta- 
tion, anxiety, anxious expectation, 
painful uneasiness. 
UTKAĆ, am , v. perf. to weave i 
ready, to finish weaving, to have 
done weaving. 
UTKANY, A, e, woven. Wfos 
kwieciem -y, the hair interwoven 
or twisted with flowers. Niebo -e 
gwiazdami, the sky studded or 
sowed with stars. 
UTKNĄĆ, see UTYKAĆ. 
UTKWIĆ, wię , v. perf. to stick 
into, to infix, to drive in, to thrust 
in. = v. n. to stick, to adhere, to 
be fixed, fastened. - to błocie, to 
stick in the mire. - to gardle, to 
stick in the throat. - to pamięci, 
fig. to stick upon the memory, to 
be imprinted on the mind, on the 
memory. Niech napomnienia i 
nauki twego ojca mocno ci utkwią 
w pamięci, let your father's admo- 
nitions and instructions be im- 
printed on your mind, heart, me- 
mory. 
UTR 
UTŁUC, <ę, v.perf. to grind, 
pound, to bruise. 
UTŁUCZONY, a, e, ground, 
pounded, bruised. 
UTOCZONY, a , E, turned on : 
lathe. Jak-y, fig. well-formed, 
well-shaped. = drawn. Wino jest 
-e, the wine is drawn. 
UTOCZYĆ, czę, v. perf. wina, 
piwa, to draw some wine, beer. - 
to turn or form on a lathe. 
UTOK, u, s.m. a weaver's beam, 
roller. 
UTONĄĆ, nę, v. n. perf. (used 
to express accidental death), to be 
drowned. Utonął w rzece, he was 
drowned in the river. Kto ma wi- 
sieć nie utonie, prov. he that is to 
be hanged shall not be drowned. - 
w rozkoszach, w rozpuście, fig. 
to drown one's self in sensual plea- 
sures, in debauchery. 
UTONIĘCIE, UTONIENTE, a, 
s. n. the being drowned. 
UTOPIĆ, pię, v. perf. to drown. 
Fig. - żelazo, puginał v) czyich 
piersiach, to plunge or stick the 
dagger into one's breast, heart. - 
w kim wzrok, to look steadfastly 
in one's face, to revet one's eyes on 
some one. - SIĘ, to drown one's 
self. Utopii się w rzece, he drown- 
ed himself In the river. 
UTOPIENIE, a, s. n. the act of 
drowning. 
UTOPIONY, a, e, drowned. 
UTOROWAĆ, see TOROWAĆ. 
UTRACAĆ, am, v. imp. UTRA- 
CIŁ, cę , v. perf. to lose, to forfeit. 
UTRACENIE, k, s. n. losing, 
loss. 
UTRĄCIĆ, cę, v. perf. to knock 
off, to chip a piece off; to deduct. 
UTRACONY, a, e, lost. 
UTRĄCONY, a , e , knocked off. 
UTRACYUSZ, a, s. m. spendt- 
hrift, squanderer. 
UTRAPIENIE, k, s. n. plague* 
torment, torture, trouble, distress, 
vexation, annoyance. 
UTRAPIENIEC, ńca, s. m. a 
devil incarnate, a devil in a man's 
shape. 
UTRATA, y, s. f. loss, for- 
feiture. 
UTRATNIK, A, s.m. spendthrift, 
squanderer. 
UTRATNOŚĆ, ścr, s. f. prodiga- 
lity, iavishness, profusion. 
UTRATNY, a, e, wasteful, lavish, 
prodigal. 
UTRUDNIAĆ, am, v.imp. UTRU- 
DNIĆ, nię, v. perf. to render more 
difficult, to raise or start diffi- 
culties, to cross or thwart a busi- 
ness. 
UTRUDNIANIE, UTRUDNIE- 
NIE, a, s.n. the act of making more 
difficult. Nowe utrudnienie, an 
additional difficulty. 
UTRUDZENIE, a, s.n. weari- 
ness, lassitude, fatigue, tiresome- 
ness. 
UTRUDZIĆ, see TRUDZIĆ. 
UTRWALIĆ, lę , o. perf. to 
render lasting, stable, to establish 
or fix firmly. UTU 
UTRZĄŚC, ęsę , v. perf. owo- 
ców, to shake down some fruit. - 
kogo (of a carriage), to jolt one 
finely. - SIĘ, to be hurt by being 
jolted in a carriage. 
UTRZĄŚNIENIE, A, s. n. jolt- 
ing. = shaking down. 
UTRZEĆ, see UCIERAĆ. 
UTRZYMAĆ, am , v. perf. to be 
able to keep, hold. Nie podnoś te- 
go ciężaru, bo go nie utrzymasz, 
don't lift that burden, you cannot 
hold it, see UTRZYMYWAĆ. 
UTRZYMANIE, a, s. n. mainte- 
nance, support, sustenance, living, 
livelihood , competence. Daje sy- 
nowi tyle na -, he gives his son 
so much for his maintenance. Mieć 
dostateczne -, to have a compe- 
tency to live on. To mi zaledwie 
wystarcza na -, it scarce affords 
me a living. Trudno mu zarobić 
na -, he has much ado to get his 
living. Dziewczyna na-u, a kept 
mistress. 
UTRZYMYWAĆ, muję , V. imp. 
to bear, to support, to sustain. Ten 
filar utrzymuje całą budowę, that 
column bears all the building. = to 
keep, to hold, to maintain. - co 
dobrym stanie, to keep a thing 
'In repair, in good order. •- drogi, 
jncsty, dom w dobrym stanie, to 
keep roads, bridges, a house in re- 
pair.- stałe wojsko, to keep a 
standing army. - z kim związki, 
stosunki, to hold intercourse, com- 
munication withone.-znajomość, 
to entertain or cultivate an acquain- 
tance. - z kim listowną kore- 
ipondencyą, to keep or carry on a 
correspondence with one. - dzie- 
twczynę, to keep a mistress. - to 
contend, to maintain, to assert. 
Utrzymuje że tego nie powie- 
dział, he maintains that he did not 
say so. = to maintain, to defend. 
-pokój, jedność, porządek, kar- 
ność, to maintain peace, union, or- 
der, discipline. = to manage, to 
conduct. - czyje interesa, to ma- 
nage one's affairs. = UTRZYMY- 
WAĆ SIĘ, UTRZYMAĆ SIĘ, to 
stand up, to keep one's self up. Nie 
módz się utrzymać na nogach, 
not to be able to keep on one's legs. 
- fig. to supply one's wants, to 
support one's self. Utrzymywać 
się z czego, to support one's self 
upon, to live upon, by. Utrzymy- 
wać się z pracy rąk, to live by 
one's industry, by one's labour. - 
ze swego dochodu, to live upon 
one's income. - przy czem, to 
keep, to hold, to maintain. Utrzy- 
mać się przy swoich podbojach, 
to maintain one's conquests. - 
przy swojem, przy swem zda- 
niu , to abide by one's opinion, to 
stick to it, to carry one's point. = 
to obtain, to prevail. Ten zwyczaj 
utrzymał się we wszystkich na- 
rodach, that custom obtained in 
all nations. Przeciwne zdanie u- 
trzymało się, the contrary opinion 
obtained or prevailed. 
; UTUCZYĆ, see TUCZYĆ. 
UWA 
UTULENIE, a, s. n. the act of 
calming, soothing, appeasing. 
UTULIĆ, lę , v. perf. dziecko, 
to appease or quiet a crying child. 
- żal, to soothe one's grief.- 
SIĘ, to be appeased, to grow quiet, 
calm; to cease to cry, to cease to 
lament. 
UTWIERDZAĆ, am, v. imp. 
UTWIERDZIĆ, dzę, v.perf. to 
strengthen, to fortify, to make firm 
or fast, to fix or establish firmly, 
to confirm. Utwierdzić kogo w je- 
go postanowieniu, to confirm one 
in his resolution; - swoje pano- 
wanie, to establish firmly one's 
power, dominion.- SIĘ, to tortify 
one's self, to be confirmed, to per- 
sist in, to be firmly established. 
UTWIERDZENIE, a, s. n. 
strengthening, fastening, confirm- 
ing; settling, establishment. 
UTWIERDZICIEL, a, s. m. one 
that strengthens, establishes on firm 
foundations. 
UTWÓR, u, s. m. production, 
composition, work, performance. 
UTWORZENIE, a, s. n. the act 
of producing, creating, framing. 
UTWORZYĆ, see TWORZYĆ. 
UTYĆ, see TYĆ. 
UTYKAĆ, am, v. n. imp. to 
stumble, to limp in walking, to 
hobble, to halt. - na prawą no- 
gę , to halt or limp with the right 
foot, on the right side. - aa obie 
nogi, to halt or limp on both sides. 
UTKNĄĆ, nę, v. n. perf. to make 
a slip. 
UTYKAĆ, am, v. imp. UTKAĆ, 
am, v.perf. szpary menem, paku- 
łami, to stop the chinks with moss, 
oakum. - okręt, to calk a ship, 
see OBTYKAĆ. 
UTYKANIE, A, s.n. the act of 
stumbling, limping, halting. U- 
TKNIĘCIE, a, s. n. a slip, a false 
step, a stumble. 
UTYKANIE, UTKANIE, A, s. n. 
the act of stopping the chinks. 
Utykanie okrętu, the calking of a 
ship. 
UTYSKIWAĆ, kuję, v.n. na co, 
to complain of a thing, to lament, 
to bewail, to bemoan any thing. 
UTYSKIWANIE , a , s. n. com- 
plaint, lamentation. 
UTYSKLIWIE, adv. querulous- 
ly- 
UTYSKLIWY, A, e, complain- 
ing, lamenting, plaintive, queru- 
lous, queri monious. 
UWAGA,i,s. f. attention, no- 
tice. -ę na co zwrócić, to fix the 
attention. Ściągnąć na siebie -ę, 
to attract notice. Ściągnąć na sie- 
bie-ę publiczności, to attract the 
notice of the public. To zasługuje 
na-ę, that deserves notice. Go- 
dny-i, worthy of notice, remar- 
kable. = consideration. Wziąść 
co na-ę, to take a thing into con- 
sideration. - remark, observation. 
Uwagi nad życiem Jana Zamoj- 
skiego, observations on the life of 
John Zamoyski. 
UWALAĆ, am , v. perf. to soil, 
UWI 
to foul, to dirty. - SIĘ, to be 
soiled, dirtied, to dirty one's 
clothes, hands, face. 
UWALIĆ SIĘ, lę się, v. perf. to 
tum ble do wn.=to spread or stretch 
one's self, to loll. 
UWALNIAĆ, see UWOLNIĆ. 
UWAŻAĆ, am, v. n. to mind, to 
heed. Uważaj co mówisz, mind 
what you say. Uważaj żebyś się 
nie skaleczył, mind you do not get 
hurt. - na kogo, na co, to pay 
attention to, to attend to. Nte a- 
ważasz na to co mówię, you don't 
pay attention to what I say. Uwa- 
ża] pilnie na to co ci mówię, at- 
tend well to what I say to you. Je* 
żeli zechcesz - na to co każdy 
mówi, to nigdy na nic się nie od- 
ważysz , if you attend to what 
every body says, you will never 
venture upon any thing. = v. a. to 
notice, to take notice. Uważałem 
]a to, I noticed it Nie - czego, 
not to notice a thing. = to watch, 
to observe. - czyje ruchy, to 
watch one's motions. Dobry jene- 
rał powinien - wszystkie ruchy 
nieprzyjacielskie, a good generat 
should observe, watch, keep a strict 
eye over all the enemy's move- 
ments. - obroty ciał niebieskich, 
to observe the course of the planets. 
= to consider, to look upon. - 
kogo za uczciwego człowieka, 
to look upon one as an honest man. 
- SIĘ za co , to think or believe 
one's self^ 
UWAŻANIE, UWAŻENIE, a, S. 
n. attention, regard, respect. Być 
z -m dla kogo, to show attention 
to one. = Uważanie, the act of 
paying attention, noticing; the act 
of watching, observing. - ruchów 
nieprzyjacielskich, the observing 
the enemy's movements. - rze- 
czy, way of thinking. 
UWAŻNIE, adv. attentively, 
with attention. 
UWAŻNY, a, e, attentive; heed- 
ful, careful. 
UWĘDZIĆ, see WĘDZIĆ. 
UWESELENIE, a, s.n. exhila- 
ration ; gladfulness, gladness, great 
joy, exultation. 
UWESELIĆ, lę , v. perf. to ex- 
hilarate, to gladden, to cheer up. 
UWIADAMIAĆ, am, v. imp. 
UWIADOMIĆ, mię, v.perf. to give 
notice, to send word , to let know, 
to inform, to apprize. UWIADO- 
MIĆ SIĘ o czem, to take notice of 
a thing, to ascertain it, to satisfy 
one s self of it. 
UWIADOMIENIE, a, s.n. notice, 
notification , information, intelli- 
gence. 
UWIĄZAĆ, źę, v. perf. OWIĄ- 
ZYWAĆ, zuję, v. imp. do czego, 
to bind or tie to. 
UWIĄZANIE, A, s. n. the act of 
binding, tying. = any thing used 
for tying or fastening with. 
UWIĆ, UWICIE, see UWIJAĆ, 
etc. 
UWIECZNIAĆ, am, v. imp. 
UWIECZNIĆ, nię v. perf. to 
403 UM 
perpetuate,to make perpetual, to 
eternize, to immortalize. Uwie- 
cznić stve imię, pamięć, to per- 
petuate or immortalize one's name, 
memory. - SIĘ , to be rendered 
eternal, everlasting. 
UWIECZNIENIE, a, s. n. per- 
petuation, immortalization. 
UWIEDZENIE, a , s. n. seduc- 
tion, subornation; carrying off. 
UWIEDZIONY, a , e , seduced, 
beguiled, misled, betrayed. 
UWIELBIAĆ, am, v. imp. to 
glorify, to praise, to extol.- Boga, 
to glorify God. = to adore, to 
Idolize, to be extremely fond of, to 
dote upon. 
UWIELBIACZ, A, S. n. admirer. 
UWIELBIENIE, a , s. n. glorifi- 
cation, adoration. = admiration, 
praise, commendation. Być z -m 
dła kogo, to admire one, to have 
a great regard for him, to think 
highly of him. 
UWIEŃCZENIE, a, S. n. the 
act of crowning with a wreath of 
flowers. = fig. crowning. Na - 
tak sławnego dzieła, to crown 
such a glorious action, deed. 
UWIEŃCZONY, a , e, crowned 
with flowers.-y laurem, wreathed 
with laurel. 
UWIEŃCZYĆ , czę, v. perf. to 
crown or wreath with flowers, with 
a garland. = fig. to crown with 
success. Pomyślny skutek uwień- 
czył jego przedsięwzięcie, success 
crowned his undertaking. 
UWIERZENIE, a, s. n. komu, 
czemu, readiness to believe one or 
a thing. 
UWIERZYĆ, rzę, v. perf. to 
give a ready belief, to believe, to 
credit, to give credit. 
UWIEŚĆ, see UWODZIĆ. 
UWIĘŹ, zi, s. f. a chain, a 
string, a cord, a strap (for dogs). 
Pies na uwięzi, a dog that is kepi 
chained up in the daytime, tied dog. 
UWIEŹĆ, see UWOZIĆ. 
UWIĘZIĆ, żę, v. perf. kogo, to 
Imprison one, to confine one in 
prison, to put in prison, in jail. 
UWIĘZIENIE, A, s. n. impri- 
sonment , confinement. 
UWIEZIONY, a,e, carried away 
(in a carriage or on horseback). 
UWIĘZIONY', A, e, imprisoned, 
confined, put in prison, taken 
into custody. 
UWIĘZNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
slick in, to be jammed. - w ciż- 
bie, w tłoku, to be jammed up in 
a crowd. - w gardle, to stick in 
the throat Serce moje przy niej 
uwięzia, fig. she has captivated, 
ensnared , subdued my heart. 
UWIJAĆ, am,v. imp. UWIĆ, 
jtę, v. perf. to wreath, to twist, to 
twine, to weave. - wieniec, to 
wreath a garland. = Uwić, uwinąć 
kogo w co, to wrap up one in. 
UWINĄĆ SIĘ w płaszcz, to wrap 
up one's self in one's cloak. == Uwi- 
jać się, to run up and down, to be 
going to and fro, backward and 
forward. - koło czego, to bestir 
404 
uwo 
one's self about a thing, to busy 
one's self with, to bustie. - po 
głowie, to run in one's head. = 
Uwinąć się z czem, to dispatch 
quick one's business, to whip off a 
thing; to go and return quick. 
UWIJANIE, UWICIE, a , s.n. 
the act of wreathing, swathing, 
twining, weaving. = Uwijanie, 
uwinięcie, the act of wrapping up, 
infolding, enveloping. = Uwija- 
nie się, going to and fro, going 
backward and forward; bestirring, 
busying one's self. 
UWIKŁAĆ, am, v. perf. to 
hamper, to entangle, to trammel, 
to involve. - SIĘ, to entangle or 
involve one's self. 
UWIKŁANIE, a, 3. n. entangle- 
ment, implication, involution. 
UWIKŁANY, a, e, entangled, 
implicated, involved. 
UWINĄĆ, see UWIJAĆ. 
UWINIĘTY, U WINIONY, A, E, 
wrapped up, enveloped. 
UW1SNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
hang on, to keep hanging, to be 
caught, see ZAWISNĄĆ. 
UWITY, A,E,wreathed, twisted. 
UWŁACZAĆ, am, v. n. imp. 
komu, to detract or derogate from 
one's merit, right, reputation, to 
disparage one, to be wanting in 
respect to him, see UBLIŻAĆ. 
UWŁACZANIE, a , s. n. detrac- 
tion, derogation, disparagement, 
want of due respect. 
UWŁASZCZAĆ, am, v. imp. 
UWŁASZCZYĆ, czę, u. perf. ko- 
go , to make one a grant of landed 
property, to grant him a landed 
property. 
UWŁASZCZENIE, a, s. n. grant 
of landed property. Rozprawa o 
-niu chłopów, a treatise on the 
necessity and the means of granting 
landed property to the peasants. 
UWLEC, okę, v. perf. co, to be 
able to drag a thing to a place. 
UWODZENIE, a, s. n. seducing, 
seducement. 
UWODZIĆ,DZĘ,v.tmp. UWIEŚĆ, 
odę, v. perf. to bear or carry a- 
way (off). = Uwodzić kogo, to 
bear one in hand, to deceive him 
with fine hopes. = to seduce, to 
mislead, to betray into, to beguile. 
Uwodzić młodzież, niewinność, 
to beguile youth, innocence. Uwiesc 
pannę, to seduce a girl. 
UWODZICIEL, a, s. m. seducer, 
beguiler, inveigler. 
UWODZIC1ELKA, I, 3. f. a 
female seducer, a flirt. 
UWOLNIĆ, nię, v.perf. UWAL- 
NIAĆ , am, v. imp. to free, to set 
at liberty, to restore to liberty, to 
deliver, to release. Uwolnić wię- 
źnia , jeńca , to set a prisoner at 
liberty, to restore him to liberty. 
Uwolnił kraj od tyranów, z pod 
jarzma barbarzyńców, he freed, 
delivered his country from the 
tyrants, from the yoke of the bar- 
barians. - to exempt, to dispense 
with. Uwolnić kogo od wojennej 
służbo, to exempt on. from mili- 
UZB 
tary service. Cesarz ich uwolnił 
od wszelkich podatków, the em- 
peror exempted them from all taxes. 
Uwoln mnie od tej przysięgi, di- 
spense me with that oath. - S1Ę , 
to free one's self, to recover one's 
Iiberty.= to get rid off, to dispense 
with. Ten człowiek jest niezmier- 
nie naprzykrzony, chciałbym się 
uwolnić od niego, that man is very 
troublesome, I should like to get rid 
of him. 
UWOLNICIEL, a, s. m. fem. 
UWOLNICIELKA,!,5. f. deliverer. 
UWOLNIENIE, a, 3. n. delive- 
rance, release. - emancipation, 
affranchisement. = exemption. 
UWOZIĆ, t*,v. imp. UWIEŹĆ, 
uwiozę , v. perf. to carry away (i» 
a carriage or on horseback). 
UWZiĄŚĆ SIĘ, cwezmę się , V. 
perf. na co, to set one's heart 
upon a thing, to be absolutely re- 
solved , bent or intent upon it. - 
na co złego f to be bent on mis- 
chief. - na kogo, to contrive all 
possible means in order to hurt, 
wrong or injure one, to be cruelly 
or obstinately bent against one, to 
swear one's destruction. 
UŻĄĆ, nę, v. perf. zboża, to 
reap some corn. 
UZACNIAĆ, am, v. imp. UZA- 
CNIĆ, nię , v. perf. to dignify, to 
grace. 
UŻALAĆ SIĘ, am się , v. imp. 
na kogo, na co, to complain of a 
person or of a thing. - przed kim* 
to tell one's own grief to one. 
UPALANIE SIĘ, s. n. complaint. 
UŻALENIE, a , s. n. pity, com- 
passion, commiseration. 
UŻALIĆ SIĘ , lę się , v. perf. 
nad kim, nad, czem, to pity or 
compassionate one or a thing, to 
have or take pity upon. 
UZASADNIĆ, nię, perf. to- 
ground , to found, to rest (upon a 
principle); to state or allege the 
grounds on which an opinion, sen- 
tence or declaration is founded. 
UZASADNIENIE, a, 3. n. a state- 
ment founded on good grounds. 
UZBIERAĆ, am, v. perf. kwia- 
tów, to gather some flowers. = to 
gather, t.o collect. - pieniędzy, 
to lay by (up) sonie money. - ma- 
teryalów, to collect materials. - 
SIĘ, impers. Uzbierało się tego, 
I have gathered collected a good, 
deal of it. 
UZBRAJAĆ,Ai, v.imp. UZBRO- 
IĆ, ję, v. perf. o arm, to equip, 
to furnish with a-ms, to put in a 
posture of defeme. Uzbroić woj- 
sko , flotę, to arm troops, to lit 
out a fleet. - togo od stop do 
głów, to arm one cap-a-pie.- SIĘ, 
to arm one's self, to take up arms, 
to put on one's arms. Uzbraja- 
się, to arm, to raise forces,'to 
make preparations for war. Uzbro- 
ić się w odwagę, w cierpliwość, 
fig. to arm one's self with courage, 
with patience. 
UZBROJENIE, a, s. n. arming, 
armament, equipment. UŻY 
UZBROJONY, A, e, armed. - y 
Ad stóp do głów, armed from top 
to toe or cap-a-pie. Okręt -y,a 
chip fitted out for war. 
UZDA, v, s. f. UZDECZKA, i, 
S. f. UZDZIENICA, y, s. f. bridle. 
UZDAĆ, am , v. imp. to bridle a 
horse. 
UZDATNIĆ, UZDOLNIĆ, nię,v. 
perf. kogo do czego, to fit one for 
a thing, to qualify him for it, to 
make him capable of it. 
UZDATNIONY, UZDOLNIONY, 
A, e, rendered fit, qualified, ac- 
complished. 
UZDROWIĆ, wię, v. perf. to 
heal, to cure; to make whole. 
Górko, wiara twoja uzdrowiła 
ciebie, daughter, thy faith hath 
made thee whole. 
UZDROWIENIE, A, s. n. cure, 
recovery. 
UŻERAĆ , am , v. n. to bark 
furiously. - SIĘ (of dogs), to bite 
one another. - się z kim, to 
wrangle , to bicker, to squabble. 
UZIĘBNĄĆ, nę , v. n. perf. to 
be benumbed with cold, to chill all 
over. 
UZNANIE, A, s. n. acknowledg- 
ment, owning.-Boga, acknowledg- 
ment of a God.-błędu, acknowledg- 
ment of a fault. - rządu, acknow- 
ledgment or recognition of a gov- 
ernment. 
UZNANY, A, a , acknowledged, 
owned. 
UZNAWAĆ, ję,v. imp. UZNAĆ, 
am , v. pref, to acknowledge, to 
■own, to admit to be true. Uznać 
istność Boga, to acknowledge, 
the being of a God. Uznawać 
prawdy Ewangielii, to acknow- 
ledge the truths of the Gospel. = 
to acknowledge, to confess, to 
own. Uznać błąd swój, to acknow- 
ledge one's own fault. Uznać dlug, 
to acknowledge a debt. Uznać 
dziecko, to acknowledge or own a 
child. Jego ojciec nigdy go nie 
chciał uznać za syna, his father 
would never own him for his son. 
Uznali go za króla, they acknow- 
ledged him as their king. Uznać 
rząd, to acknowledge a govern- 
ment. Uznać się za winnego, to 
confess one's fault, to plead guilty. 
UZUPEŁNIAĆ, am , v. imp. 
UZUPEŁNIĆ, nię ,' v. perf. to 
complete, to make up what was 
wanting. 
UZUPEŁNIENIE, A, s. n. com- 
plement , completion. 
UŻYĆ, UŻYCIE, see UŻYWAĆ, 
etc.. , 
UZYCZAĆ, am, v. imp. UŻY- 
CZYĆ, czę, v. perf. komu czego, 
to share a thing with one, to make 
him partake of it, to impart it to 
him, to grant, to favour with. 
Użyczać się komu, to lend one 
assistance. 
UZYSKAĆ, am , v. perf. to win, 
to gain, to obtain. 
UŻYTECZNIE, ado. usefully. 
UŻYTECZNOŚĆ, śa,s. f. useful- 
ness , utility. 
w 
UŻYTECZNY, A, E, useful, of 
use, advantageous, beneficial. 
UŻYTEK, tku , s. m. use. Dia 
użytku młodzieży, for the use of 
youth. Zrobić z czego dobry lub 
zły -, to make a good or bad use 
of a thing. Na jaki to -? what is 
the use of it ? = profit, advantage, 
benefit. Nie możesz odnieść ża- 
dnego użytku z czytania takich 
autorów, you can reap no benefit 
from the perusal of such authors. 
UŻYTKOWAĆ , kuję , v. n. 
z czego, to make or take advan- 
tage of a thing, to derive or reap a 
benefit from it, to benefit by it, to 
profit by it. , 
UŻYWAĆ, AM, v. imp. UZYĆ, 
ję, v. perf. czego, to enjoy a thing. 
- przyjemności światowych, to 
enjoy the pleasures of the world. 
Umieć używać majątku, to know 
how to enjoy one's fortune. Uży- 
wajmy póki służą lata, time 
flies, let us enjoy it while we can. 
= czego, to use a thing, to make 
use of it. Używać jakiej książki, 
to use a book, to make use ofit.- 
lekarstw, to use, to make use of 
remedies. Papier którego uży- 
wam do pisania, the paper I use 
for writing. = to employ. Używać 
kogo do czego, to employ one in 
or about a business. - drzewa, 
kamieni do budowy, to employ 
wood, stones in building. - na co 
czasu, to employ one's time in. = 
Użyć kogo, to prevail with or 
upon one. Dać się użyć, to yield, 
to comply with. 
UŻYWANIE, UŻYCIE, A, s.n. 
enjoying, enjoyment. = use, prac- 
tice. Być w użyciu, w używa- 
niu, to be in use. Wyjść z użycia, 
to be out of use. Ten wyraz 
wyszedł z użycia, that word is 
no longer in use, is now out of use. 
Mieć co w używaniu, to practise a 
thing. Wkrótce zapominamy czego 
nie mamy w używaniu, we soon 
forget that which we don't practise. 
UŻYŹNIAĆ, am, v. imp. UŻY- 
ŹNIĆ, nię , v. perf. to fertilize, to 
make fruitful. Nil użyżnia cały 
Egipt, the Nile fertilizes the whole 
of Egypt. Gnój użyżnia ziemię, 
dung fertilizes the ground. 
w 
W, as an abbreviation is used in 
the following titles : W. X. L. for 
Wielkie Xięstwo Litewskie, the 
Grand Duchy of Lithuania, or 
Wielki Xiąże Litewski, the Grand 
Duke of Lithuania. W. 0. foi 
Wielebny Ojciec, the reverend 
father. JW. for Jaśnie Wielmo- 
żny, your Excellency, his Excel- 
lency. VV. stands for Wielki, asa 
surname of historical characters, 
Alfred W. Alfred the Great. 
WAC 
W, and for euphony's sake WE, 
prep, (which governs tbe acc. when 
motion to a place is expressed or 
implied, and the locat. when mo- 
tion or rest in a place is signified) 
in, into, at, on, upon. Wrzucić 
wwodę, to throw into the water. 
Wetknął rękę w swoję kieszeń, 
he thrust his hand into his pocket. 
Dokąd idziesz to taki deszcz? 
where are you going in such a ral® 
as this? Przyjdę to którąkolwiek 
niedzielę, I shall come on a Sunday. 
Odbyło się posiedzenie we środę, 
the meeting was held on Wednes- 
day. Przyszedłem w ośm dni, I 
came in eight days. W kilka dni, 
within a few days. W godzinę po 
jego śmierci, an hour after his 
death. Ranny w udo, wounded is 
the thigh. Wyruszył w pięćdzie- 
siąt koni, he set out with fifty 
horses, he took fifty horsemen 
with him. Chłop w- chłopa, ail 
tall, chosen men. Dać w twarz, 
w pysk, to give one a box on the 
ear. Ubrany w czarny płaszcz, 
in his black mantle clad. Ryby ży- 
ją w wodzie, fishes live in the 
water. On jest w domu, he is at 
home. Mieszka we Francyi, he, 
she lives in France. W Rzymie, 
w Londynie, at Rome, at London. 
W Wenecyi można dostać się do 
każdego domu lądem lub wodą, 
at Venice you may go to any house 
either by land or water. Kopernik 
urodził się w Toruniu 1473, Co- 
pernicus was born at Thorn in the 
year 1473. Karol V, cesarz nie- 
miecki , Henryk VIII, król angiel- 
ski , Franciszek I, król francuz- 
ki i Zygmunt 1, król polski pa- 
nowali w tym samym czasie, 
Charles V, emperor of Germany, 
Henry VIII, king of England, Fran- 
cis I, king of France and Sigis- 
mund I, king of Poland reigned at 
the same time. We dnie, w nocy, 
by day, by night; in the day-time, 
in the night. Być w podroży, to 
be upon a journey. Był w posel- 
stwie do cesarza, he has been 
upon an embassy to the emperor. 
Zboże w wysokiej cenie, the corn 
is at a great price. W każdem zda- 
rzeniu, upon every occasion. W ta- 
kich okolicznościach, under such 
circumstances. Religia jest naszą 
pociechą w najdolegliwszych cier- 
pieniach, religion comforts us 
under our sharpest sufferings. 
WAB, ia, s. m. decoy bird. = ic, 
decoy, lure, bait, allurement. 
WABIĆ, eię, v. imp. to decoy, 
to bait, to call (as a partridge does), 
to decoy with a bird-call. = fig. 
to allure, to attract. - SIĘ (of 
birds), to call. 
WABIDŁO, A, s. n. bait. 
WABIENIE, k, s. n. the act of 
decoying, baiting, caliing. 
WAB1K, a, s. m. bird-call. 
WĄCHAĆ, am, v. imp. to smell- 
WĄCHANIE, A, s, fl. the act oQ 
smelling. 
WACHLARZ, A,s. m. fan. 
405 WAŁ 
WACHLOWAĆ, lwę , V. imp. I 
te fan. - SIĘ, to fan one's self tor 
coolness. 
WACHMISTRZ, a , s. m. a ser- 
geant in the cavalry. 
WACPAN, A, s. m. WACPANI, 
w, WACPANNA, t , s. f. terms of 
address answering to the English 
you, but now growing out of use. 
Ryles wacpan, Byłaś wacpani, 
wacpanna w Warszawie? have 
you been in Warsaw? 
WADA, y, s. f. defect, vice, im- 
perfection , failing, fault. 
WĄDÓŁ, ołu, s. tn. pit, hole, 
hollow ground. 
WADZIĆ, dzę, v. imp. ludzi, 
io set people at variance, to cause 
a division, to set them together by 
the ears. - SIĘ, z kim, to fail out 
with one, to quarrel, to dispute 
with him. = WADZIĆ, v. impers. 
to hinder, to be in the way. To nie 
wadzi, that may be of some use, 
see ZAWADZAĆ. 
WAGA, i, s. f. balance, scale, a 
pair of scales. = Astr. Libra, the 
Balance. = weight. Przedawaćco 
na wagę, to seil a thing by weight. 
= fig. weight, importance, moment, 
consequence, stress. Ta racya nie 
ma u mnie wagi, that reason does 
net weigh with me. Rzecz wiel- 
kiej wagi, a very important affair. 
Wielką wagę do czego przywią- 
zywać, ta iay great stress on a 
thing. 
WAGOMIAR, u,s. m. Artil. the 
ealiber, the bore of a cannon. 
WĄGRY, ów, s. pl. swine meas- 
les. 
WAGUS, a, s. m. fam. vagrant, 
vagabond. 
WAHAĆ SIĘ, am się, v. imp. to 
move backwards and forwards, to 
oscillate, to balance, to swing, to 
wave to and fro. = fig. to waver, 
to hesitate, to fluctuate, to demur, 
to stick at, to be irresolute.- mię- 
dzy bojainią a nadzieją, to 
fluctuate betwen hope and fear. 
WAHADŁO, a ,s. n. pendulum, 
balance. 
WAHANIE SIĘ,s.n. oscillation. 
= fig. wavering, hesitation, fluc- 
tuation, irresolution. 
WAKACYE , yi , s. f. pl. vaca- 
tion, holidays. 
WAKANS, v, s. m. vacancy.^- a 
vacant place. 
WAKOWAĆ, koję , v. n. imp. 
to be vacant, unfilled. 
WAŁ, u, s. m. rampart, mound. 
=» (morski), wave, billow. 
WALAĆ, am , v. imp. to soil, to 
dirty. - SIĘ (po kątach), to lie 
scattered. - się w błocie, to 
wallow, to welter in the mud. 
WAŁACH, A,5. m. a gelding. 
WAŁASZYĆ.szę, v.imp. konia, 
io geld a horse. 
WALCOWAĆ, cuję, ®. n. to 
waltz. 
WALCOWATY, A, u, cylindric, 
cylindrical. 
WALCZENIE, A, s. n. flighting. 
- struggling. 
406 
WAR 
WALCZYĆ, czę, v. n. to figt, to 
combat. - z nieprzyjacielem, to 
fight the enemy or against the 
enemy.- za kraj,zjego nieprzy- 
jaciółmi, to fight for one's country, 
against her foes. - to struggle, to 
strive. - ze śmiercią, to struggle 
with or against death. - z prze- 
ciwnościaiti, to struggle with ad- 
versity. - z losem, to struggle 
with or against late or destiny. - 
z pokusami, to strive against 
temptations. 
WALEC, lca , 8. m. Cylinder, 
roller. = waltz. 
WALECZNIE, adv. valiantly, 
bravely, courageously, stoutly, gal- 
lantly. 
WALECZNOŚĆ, śa,s.f. valour, 
■bravery, courage, gallantry. 
WALECZNY, a, e, valiant, brave, 
courageous, stout, gallant. 
WAŁEK, łka, s. m. roller. =» 
rolling-pin, paste-roller. 
WALENTY,ego, s. m. Valentine. 
Choroba Ś. Walerego, the falling 
sickness. 
WAŁĘSAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
to stroll, to ramble about, to 
wander about, to rove about 
WAŁĘSANIE SIĘ, s.n. strolling 
life, vagrancy. 
WALIĆ, lę , v. imp. to fell, to 
pull down. -drzewo, to fell a 
tree.- dom, to pull down a house, 
see ROZWALAĆ. =» na kupę, to 
heap up, to pile up, to huddle upon 
each other. =» kogo pięściami, to 
thump one, to strike him hard with 
the fist = 2. v. n. Walić z armat 
do miasta, to batter the walls of a 
city with ordnance. - we drzwi, to 
offer to break open a door. - SIĘ, 
to sink, to tumble, to fail down.= 
to come In crowds, to come pour- 
ing in. Lud walił się do miasta, 
the people came pouring into the 
town. 
WALIZA ,v,8. f. trunk, cloak- 
bag. 
WALKA, i, 8. f. fight, combat, 
strife, struggle. 
WAŁK0N, kia, s.m. a sluggard, 
lazy bones. 
WAŁKOWAĆ, kuję, v. imp. to 
roll, to make even with a roller. - 
ciasto, to roll the paste. = kogo, 
to thrush one's coat, to bang, to 
drub, to belabour, to pommel, to 
bethump, to maul one soundly. 
W'ALKOWNICA, y, s.f. rolling- 
pin, paste-roller. 
WALNĄĆ, nę, v. perf. kogo, to 
strike one a blow, to thump. 
WALNIE, adv. bravely, capital- 
ly, admirably. 
WALNY, a, e, chief, principal, 
primary. Walne zwycięztwo, a 
signal victory. Walna bitwa, a 
pitched battle. = capital, excellent. 
Walny człowiek, fam. he is a ca- 
pital man. 
WALOR, u, s. m. value. 
WALTORNIA, i, s. f. bugle- 
horn, French horn. 
WANNA, y, s. f. WANIENKA, 
11, s. f. dim. a bathing-tub. Sucha 
WAR 
wanna, steam-bath, vapour-bath. 
Sprawić komu suchą wannę, fig. 
to maul or belabour one soundly. 
WAŃTUCH, A, 8. m. woolsack. 
= fig. fam. a bulky paunch, a big 
belly; a gorbellied man. 
WAPIENNIA, kki, WAPIENNI- 
CA, Y, 8. f. lime-kiln. 
WAPIENNIK, a, 8. m. llme- 
bumer. 
WAPIENNY, A, E, of lime, cal- 
carious. Kamień -y, lime-stone. 
WAPNIĆ, kię, v. imp. to soak in 
lime-water.=» to whiten with chalk. 
WAPNISTY, a , e , full of lime, 
Chalky. 
WAPNO, A, S.n. lime, chalk. - 
niegaszone, quick-lime. - gaszo- 
ne, staked lime. 
WAR, u, s. m. a brewing. = 
boiling liquid. 
WAR A', interj. stand back! 
hands off! forbear 1 
WARCAB, a , s. m. a man at 
draughts.WARCABY,pl. draughts. 
WARCABNICA, y, s.f. draught- 
board. 
WARCHLAK, A, s.m. the young 
of a wild boar. 
WARCHOŁ, a, s. m. wrangler, 
squabbler. 
WARCHOLIĆ SIĘ, lę się, v. 
imp. to wrangle, to squabble, to 
quarrel. 
WARCZYĆ, Czę, v. n. WAR- 
KNĄĆ, kę, v. insi, to snarl, to 
growl. Ten pies warczy ale ni- 
gdy nie kąsa, that dog growls but 
nevers bites. - to twang. Warknę- 
ła cięciwa, the string of the bow 
twanged. 
WARGA, i, s.f. lip. - górna , 
dolna, upper lip, nether lip. 
WARGATY, a, e, blubber-lip- 
ped. 
WARK, u, s.m. snarl, growl. 
WARKOCZ, a, s.m. tress, plait- 
ed hair. 
WAROWAĆ, ruję , v. imp. to 
fortify, see OBWAROWAĆ. - so- 
bie co, to reserve for one's self by 
certain conditions, to stipulate, see 
ZAWAROWAĆ. - SIĘ przeciw 
czemu, to guard against. 
WAROWNIA, i, s. f. fortress , 
fastness, stronghold. 
WAROWNY, a, e, fortified, 
strong. 
WARSTA, WARSTWA, Y, S. f. 
Geol. layer, stratum, bed. 
WARSZAWA, y, s.f. Warsaw. 
WARSZAWIANIN, a, and fem. 
WARSZAWIANKA, i, s. f. an in- 
habitant of Warsaw. 
WARSZAWSKI, A, IE, of War- 
saw. 
WARSZTAT, u, s. m. work- 
shop, work-house. - tkacki, 
loom. 
WART, u, s.m. current, stream. 
WART, A, 0, pl. WARCI, WAR- 
TE (used only in the nom. with the 
verb BYĆ, to be expressed or 
understood), worth. Ten koń wart 
sto dukatów, this horse is worth a 
hundred ducats. Warto się nad 
tern zastanowići It is worth while WĄS 
to consider. Nie toar£o,lt Is not 
worth while. Nic nie wart, good 
for nothing. - deserving, worthy. 
Wart kary, nagrody, deserving 
punishment, reward. 
W ARTA, y , s. f. Warta (a river 
In Poland). = guard, watch, ward, 
custody. = sentinel, sentry. 
WARTAĆ, am, v.n. to'whirl. - 
SIĘ, to whirl. 
WARTA CZKA, WARTAŁKA, 
WARTOŁKA , I, s. f. trundle. = 
gig, whirlgig, top. 
WARTKI, a, se, quick whirling, 
rotatory, voluble. 
WARTKO, adv. rapidly. 
WARTKOŚĆ, ści, s.f. quick ro- 
tation, rapidity, volubility. 
WARTOGŁOW, owa , s. m. a 
giddy, hare-brained fellow, a rattle- 
bead. 
WARTOGŁOWY, A , E , giddy, 
dizzy, hare-brained. 
WARTOŚĆ , ści, s. f. value, 
worth, price. 
WARTOWAĆ, tuję , v. imp. to 
keep watch, to guard. 
WARTOWAĆ, WERTOWAĆ, 
tuję, v. imp. Księgę, księgi, to 
read over and over a book, to pore 
or tumble over a great many books. 
WARTOWNIK, a , m. watch- 
man. 
WARUNEK, nku, s.m. condition, 
stipulation. 
WARUNKOWO, adv. condition- 
ally. 
WARUNKOWY, a, e, condition- 
al ; stipulated. 
WARYJACKI, a , IE , of a mad- 
man. Po waryacku, like a mad- 
man. 
WARYACYA , yi , s. f. Music. 
variation. = madness , frenzy, de- 
lirium, insanity, lunacy. 
WARYAT, a, s. m. madman. 
bom -ów, madhouse, bedlam. - 
a mad-cap fellow, an 'extravagant 
fellow, a fool. 
WARYATKA, i, s. f. a mad 
woman. = a foolish, extravagant 
woman. 
WARYOWAĆ, uję, v. n. imp. to 
run mad, distracted. *= to do foolish, 
extravagant things. 
WARZĘCHA, y, s. f. pot-ladle. 
WARZELNIA, mi , s. f. saltern, 
salt-house. 
WARZENIE , a , s. n. seething, 
boiling. 
WARZONKA ,t,s.f. salt made 
of sea-water, bay-salt. 
WARZYĆ, rzę, v.imp. to seeth, 
to boil. - piwo, to brew. - sól, 
to make salt. = fig. to brood, to 
plot, to contrive, to chew. 
WARZYWO, a , s. n. pot-herbs, 
kitchen-herbs, pulse. Ogród wa- 
rzywny, kitchen-garden. 
WĄS, a, s.m. mustachio, musta- 
ches. Zakręcić wąsa, to twirl up 
one's mustachio. Nie każdy kąsa 
co wąsem trząsa» prov. barking 
dogs seldom bite. = Wąsy (u ko 
ta, Iwa, etc.), whiskers. - Bot. 
claspers, tendrils. =*= u ryb, cirrus. 
WASACZ. WĄSAL, A, s. m. a 
WAT 
man wearing a pair of tremendous 
mustaches. 
WASĄG, A, 3. m. hamper. = 
wicker cart, basket-waggon. 
WĄSATY, a, e, wearing musta- 
ches. 
WĄSIK, a, s. m. dim. pl. WĄ- 
SIKI , pretty, little mustaches. 
WASISKA, ów, s. pl. large, ugly 
mustaches. 
WĄSKI, WĄSKO, see WĄZKI. 
WAŚŃ, i, s.f. jar, wrangle, 
squabble, dissension, quarrel, dis- 
pute. 
WAŚNIĆ, kię, v. imp. ludzi, to 
set people at variance, to cause 
disunion, to set them together by 
the ears. - SIĘ, to wrangle, to 
squabble, to fall out, to be at odds 
with one. 
WAŚNIENIE, a, s.n. ludzi, the 
act of setting people at variance. 
WASZ, a , e , poss. pron. your, 
yours. 
WASZE, indecl. WASZEĆ,ci, 
s. m. (terms formerly used in ad- 
dressing an inferior), you. Z wa- 
szecia (said of a burgess or a peas- 
ant who affected the manners of 
the nobility), a would be gentleman. 
WASZMOŚĆ, set, s.m. (formerly 
a term of address in use among 
equals), you. 
WATA, y, s. f. wad, wadding. 
WĄTEK, tku , s.m. woof, weft. 
= fig. clew, thread. - rozmowy, 
the thread of discourse. - zycia, 
the thread of life. Stracić -, to 
lose the clew or thread of one's 
speech. Już mi wątku nie staje, I 
am at my wit's end. 
WĄTLEĆ, leję, v. n. imp. to 
grow weak, to decav. 
WĄTLIĆ, lę, v.imp. ZWĄTLIĆ, 
lę , v. perf. to weaken, to im- 
pair. - zdrowie, to impair one s 
health. Zwątlony wiekiem , worn 
with age. 
WĄTŁOŚĆ, ści, s.f. flimsiness; 
weakness, debility, faintness. 
WĄTŁY, a, e, flimsy; weak, 
faint. Wątłe zarzuty, flimsy ob- 
jections. Wątle nadzieje, faint 
hopes. 
WĄTOR, u, s. m. croe, crow., 
WATOWAĆ, tuję, v.imp. to 
wad, to quilt with wad, to stuff 
with wadding. 
WĄTPIĆ, piĘ, v. n, imp. to 
doubt, to question, to make doubt, 
to entertain doubts. Nie wątpię o 
tern, I make no doubt of it. Wą- 
tpię aby przyszedł tego wieczo- 
ra , I doubt whether he will come 
to-night. Wątpię aby tak było, I 
question whether it be so. 
WĄTP1CIEL, A, s. m. doubter, 
skeptic. 
WĄTPIENIE, a, s.n. doubting, 
doubt. Bez wątpienia, without 
doubt, undoubtedly, doubtless. 
WĄTPLIWIE, adv. doubtingly, 
doubtfully. 
WĄTPLIWOŚĆ, set, s.f. doubt, 
question. Podać w -, to call into 
question. Usunąć -, to remove a 
doubt. 
HM 
WĄTPLIWY, a, E, doubtful, 
questionable, dubious, dubitable. 
WĄTROBA, y, s. f. liver. 
WĄTROBIANY, A, e, of die 
liver, hepatical. 
WĄTRÓBKA, i,s.f. dimin. liver 
(of fowl). 
WĄTROBNIK, A, s.m. (a plant), 
liverwort. 
WĄWÓZ, ozu, s. tn. defile, nar- 
row pass, chasm. 
WĄWOZIST Y, a , e , full of de- 
files , intersected with defiles. 
WA WRZYN , u , s. m. laurel 
bay; laurel tree. 
WAWRZYNIEC, ńca, s.m. Lau- 
pence* 
WAWRZYNOWY, a , e , of lau- 
rel. Liść -y, a leaf of laurel, bay- 
leaf. Drzewo -e, laurel-tree, lau- 
rell-shrub. Wieniec - y, a crown 
of laurel, wreath or garland of lau- 
rel, bays. 
WĄŻ, węża, s. m.. serpent, 
snake. 
WAZA, Y, s. f. soup-terreen. 
WAŻENIE, A, s. n. weighing, 
pondera tlon. 
WĄZIUCHNY, WĄZIUTKI ; 
WĄZIUTENKI (intens. forms of 
WĄZKI), very narrow. 
WAŻKA weights, gold 
weights, scale, to weigh money. - 
(an insect), dragon-fly, adder-fly, 
libellula or libella. 
WĄZKI, a, IE, narrow, strait. 
-te przejście, a narrow passage. 
-a ulica, a narrow street. 
WĄZKO, adv. narrowly, in a 
narrow compass. 
WĄZKOŚĆ, ści, s. f. narrow- 
ness , straitness. - doimy, ulicy, 
the narrowness of a valley, of a 
street.- sukna, the narrowness of 
a piece of cloth. 
WAŻNOŚĆ, ści, s. f. weighti- 
ness, heaviness, gravity. = validity, 
the being good in law. - aktu, the 
validity of an act. Sąd uznał - 
tego małżeństwa, the court has 
declared the marriage good. - 
weight, importance, consequence, 
moment. 
WAŻNY, A, E, of full weight. 
Dukat.-y, a ducat of full weight 
or that is weight. - valid, done in 
due form, good in law. = weighty, 
important, momentous. Poradź mi 
w tym -m interesie, let me have 
your advice in this weighty af- 
fair. 
WAZON, a, 3. m. flower-pot. 
WAŻYĆ, żę , v. imp. prop, and 
fig. to weigh. - chleb, cukter, to 
weigh bread, s.ugar. - każde sło- 
wowa weigh every word.= to risk, 
to hazard, to venture. Kto nic nit 
wazy, nic niema, nothing venture, 
nothing have. = to look upon, to 
account, to hold. Lekce -, to make 
light of, to slight, to make no ac- 
count = v.n. to weigh, to have 
weight To waży dwa funty, it 
weighs two pounds. To mniej wa- 
ży, that weighs lighter. =» fig. to 
weigh, to be of importance. Wiele 
u niego waży, he has a great io- 
407 WCH 
erest with him. Więcej u mnie 
waży honor niż życie, I value ho- 
nour more than life. = na co, to 
drive at, to aim at, see GODZIĆ. - 
SIĘ , to get one's self weighed. = 
fig. to balance, to hesitate, to fluc- 
tuate, to be undecided. Długo wa- 
żyło się zwycięstwo, the victory 
was long undecided. = na co, to 
dare, to venture, to be so bold as. 
Nie waż się, ani się waż tego 
zrobić, take care not to do it, 
beware or forbear doing it, mind 
vou do not do that. 
WBIEDZ, gnę, v.n.perf. WBIE- 
GAĆ, am, v.imp. to run to, to come 
running into. Wbieds do pokoju, 
to run into a room. - na schody, 
na górę, to run up stairs; to run to 
the top of a hill. 
WBIJAĆ, am, v.imp. WBIĆ, ję, 
v. perf. .to beat into, to wedge in. 
Wotć gwóźdź w ścianę, to drive a 
nail into a wall. Wbijać pale w zie- 
mię, to drive piles in the ground. 
Wbić kogo na pal, to empale one. 
Wbić na krzyż, to crucify. Fig. 
Wbijać , wbic co komu w głowę , 
to beat or drive a thing into one's 
head. Wbić sobie co w głowę, to 
take it into one's, head. - w pa- 
mięć , to imprint or impress upon 
the mind. - w dumę, w pychę, to 
make proud, to puff up, to elate.- 
SIĘ w dumę, w pychę, to grow 
proud, to be puffed up, to be elated. 
- się w pamięć, to be imprinted, 
Impressed upon the mind. 
WBITY, a, e, beaten into, driven 
Into. -y na pal, empaled. -y na 
krzyż, crucified. 
WCALE, fully wholly, entirely, 
totally, quite. - nowy, quite new. 
- nic, nothing dt all.- nie, not at 
all, by no means, no ways.Nie dziwi 
mię to -, I am not at all surprised 
at it. To wino nie jest - tak do- 
bre jak tamto, this wine Is by no 
means so good as that. - nie je- 
stem zdolny du tego, I am noways 
fitted for that. 
WCHÓD, odu , 8. m. entrance, 
entry. 
WCHODO W Y, A, e, of entrance. 
Cło -we, duty paid for goods on 
their entrance at the custom-house. 
WCHODZENIE, a, s. n. the act 
®f entering. WEJŚCIE, WNIŚCIE, 
a , s. n. entrance, entry. Wejście 
w posiadanie, entry upon an esta- 
te. Przy wejściu, at (on) the en- 
trance. Przy jego wejściu w urzę- 
dowanie, on his entrance into of- 
fice. 
WCHODZIĆ, dzę, v. a. imp. 
WEJŚĆ, WNIŚĆ, d, v. perf. to 
enter, to come in, to go or walk in, 
to get In, to step in. Wejść do po- 
koju, to enter a room, to come, 
walk into a room. Wojsko weszło 
do miasta, the army entered the 
town. Wchodzić, wejść w zawód, 
to enter upon a career. Wejść 
w służbę, w czyją służbę, to en- 
ter into one's service, to go into 
service. Wejść do służby wojsko- 
wej, to enter or enlist one's self a 
408 
WCI 
soldier. Wejść w urzędowanie, to 
enter upon an employment, to en- 
ter into an office. Wejść w posia- 
danie, to enter upon an estate, to 
take possession. Wchodzić w myśl 
czyją, to reach or understand one's 
meaning. Nic wchodzisz w myśl 
moję, you mistake my meaning, 
you misunderstand me. Wejdź 
w moje położenie, suppose you 
were in my case, make the case 
your own. Ja w to nie wchodzę, I 
don't care for it; it is no concern 
of mine; I have nothing to do with 
it; I am entirely out of the ques- 
tion; I don't admit tins excuse. 
Wchodzić, wejść w układy, to 
begin a negociation, to set a nego- 
ciation on foot. = Wchodztc do 
czego, to be part of; to have a 
share in, to be accessory to. Arsze- 
nik wchodzi do tego, arsenic is 
part of that composition. Wcho- 
dzić, wejść do spis ku, to enter 
into a conspiracy, to have a share 
in it, to be accessory to it. = Wejść 
w co, to interfere in, to interpose 
(one's offices), to mediate.- Wcho- 
dzić do czego, w co, to be inclu- 
ded in. To nie wchodzi do tego 
rachunku, that is not included in 
the bill, in the reckoning. = to 
grow Intó. Wejść w przysłowie, 
to grow into a proverb. Wejść 
w modę, to grow into fashion. 
Wejść w nałóg, we zwyczaj, to 
grow into a habit, custom. - Wejsc 
w siebie, to retire within one's self, 
to turn one's thoughts inwardly, to 
reflect within one's self. 
WCIĄĆ, see WCINAĆ. 
WCIĄGAĆ, am, v. imp. WCIĄ- 
GNĄĆ, nę, v. perf. to drawn in , 
to drag in, to haul in. Wciągnąć 
kogo do pokoju, to drag, draw one 
into a room. - na górę, to draw 
up, to pull up. - kogo do czego, 
fig. to draw one into. - bóty, to 
put on one's boots. = Wciągac po- 
wietrze, to inhale air. wil- 
goć, to draw in or absorb moisture. 
Wciągnąć szpony, to draw in one's 
claws.=SIĘ do czego, to be inured, 
accustomed to a thing. 
WCIĄGNIĘTY, a, e, drawn in. = 
drawn into, involved, implicated. - 
inured, accustomed. 
WCIĄŻ, adv. continually, inces- 
santly, constantly, without inter- 
mission. 
WCIĘCIE, a, s. n. incision, 
notch, jagg. 
WC1EKAĆ , am , v. n. imp. 
WCIEC, kę , v. perf. to leak into. 
WCIELAĆ, am, v. imp. WCIE- 
LIĆ, lę, v. perf. to incorporate. 
Wcielić kraj jaki do swego pań- 
stwu , to incorporate a country 
with one's empire. - SIĘ, Theol. 
to take flesh or human nature. 
WCIELENIE, a, s. n. incarna- 
tion. - Syha Bożego, the incar- 
nation of the son of God. = incor- 
poration, annexation. - podbitych 
krajów, the incorporation of con- 
quered countries. 
WCIELONY, ą,r, incarnate, 
WDB 
Incarnated. Bóg w -y, God in- 
carnate. Diabeł -y, a devil In- 
carnate. = incorporated, annexed. 
WCIERAĆ, AM, V. imp. WE- 
TRZEĆ , trę , v. perj. to rub into, 
to make (a salve) enter into by 
robbing. 
WCIERANIE, WTARCIE, A, A. 
n. the act off rubbing into. 
WCIĘTY, a, e, notched. = 
having a slender wasp-like waist. 
WCINAĆ , am , v, imp. WCIĄĆ, 
wetnę, v. perf. to cut into, to 
make an incision, to notch, to jagg, 
to indent. 
WCISKAĆ, am, v. imp. WCI- 
SNĄĆ, nę, v. perf. to wedge or 
thrust into, to press or force into. 
- SIĘ, to thrust one's self into, to 
enter by force, to break in, to in- 
trude. 
WCZAS, v, J. m. ease, comfort, 
rest, repose. Wczasu używać, to 
take rest, to repose, to rest after 
labour. 
WCZAS, adv. in good time. 
W sam czas, in the very nick of 
time. Nie wczas, it is too late or 
to soon, out of time. 
WCZASOWAĆ SIĘ, suję siu, v. 
imp. to be at one's ease, to make 
one's self comfortable , to rest, to 
repose one's self. 
WCZEŚNIE, adv. betimes, early. 
- wstawać, to be up betimes, to 
rise early. 
WCZESNOŚĆ, ści, s.f. earii- 
ness. - wiosny, the earliness of 
the spring. - owoców, the earli- 
ness of the fruit. 
WCZESNY, a, e, timely, well- 
timed, seasonable. = early. -a 
wiosna, an early spring. -y 
groch, -e czereszhie, early peas', 
cherries, -a śmierć, a premature 
death. 
WCZORA, WCZORAJ, adv. 
yesterday. 
WCZORAJSZY,a,e,of yesterday. 
WCZYTYWAĆ SIĘ, tuję się, 
v. imp. WCZYTAĆ się, am się, 
wco,v. perf. to read over again , 
to peruse several times, to acquire 
a clear and accurate idea by dint of 
reading. 
WDAWAĆ SIĘ, ję się, v. imp. 
WDAĆ SIĘ , am się, v. perf. w co, 
to enter into a thing, to engage, 
embark in it, to meddle, interfere 
with it. Nie wdawaj sip w to co 
do ciebie nie należy, meddle with 
your own business, sweep before 
your door, mind your own affairs. 
Wdaje się w politykę, he dabbles 
in politics. -- z kim, to keep 
company , to associate with one.' 
Wdać się z kim w rozmowę, to 
enter into conversation with one. 
WDAWANIE SIĘ,s. n. the act of 
meddling , interfering. WDANIE 
SIĘ, 5. n. interference, interposi- 
tion. 
WDARCIE SIĘ, s. n. encroach- 
ment. intrusion, usurpation. 
WDEPTAĆ, cę, v. perf. WDE- 
PTYWAĆ , tuję, v. imp. to force 
into by treading upon. WD2 
WDMUCHNĄĆ, nę, v. perf. to 
blow into. 
WDOWA, y , s. f. widow. Kró- 
lowa wdowa, the queen dowager. 
WDOWI, A, IE, of a widow. 
Grosz wdowi, a widow's mite. 
Stan wdowi, widowhood. 
WDOWIEC, wca, s. m. widower. 
WDOWIEŃSTWO , WDOW- 
STWO, a, s. n. widowhood. 
WDÓWKA, i,s. f. young widow. 
WDRAPAĆ SIĘ, pięsię, v.perf. 
to have clambered up, to have got 
at the top of a hill by climbing 
with difficulty. 
WDRAŻAĆ, am, v.imp. WDRO- 
ŻYĆ, żę, v. perf. kogo, to put one 
In the right way. - do czego, to 
inure, train up or accustom to. 
Tyś wdrożył serce moje do cno- 
ty, you have trained up my heart 
to virtue. -SIĘ, to inure one's 
self, to get accustomed. 
WDRAŻANIE, WDROŻENIE, 
A, 8. n. the act of training up, 
inuring, accustoming. 
WDR0B1Ć, bię, v.perf. chlcba, 
to crum bread into. 
WDYMAĆ, am, v. imp. WDĄĆ, 
wedmę , v. perf. to blow into, to 
force into by blowing. 
WDZIAĆ, see WDZIEWAĆ. 
WDZIĘCZEK, czka, 8. m. 
dimple, a hollow in the cheek or 
chin. 
WDZIĘCZNIE, adv. gratefully, 
thankfully. 
WDZIĘCZNOŚĆ, ści, 8. f. grati- 
tude, thankfulness, acknowledg- 
ment. - komu oświadczać, oka- 
zać, to testify, evince or show one's 
gratitude. Przez-, through, from, 
out of gratitude. 
WDZIĘCZNY , WDZIĘCZEN, 
czna , czne , grateful, thankful. = 
charming, lovely, dilightful, agree- 
able. 
WDZIĘCZYĆ SIĘ,częsię, v. 
imp. do kogo, to be sweet upon 
one, to look sweet or amorously 
upon him, to simper upon. 
WDZIĘK, u. 8. tn. grace, charm, 
beauty, pl. WDZIĘKI, graces, 
charms, attractions, allurements. 
WDZIERAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
WEDRZEĆ SIĘ, drę się , v. per/. 
to enter by force, to break into, 
to intrude. Złodzieje wdarli się 
przez icianę, the thieves broke in 
through the wall. Wedrzeć się 
w głąb kraju, to make an irruption 
into the heart of a country. We- 
drzeć się na górę, to climb, or 
clamber up, to ascend. - na mur 
po drabinach, to scale a rampart. 
- fig. to encroach, to usurp. -- 
to cudze prawa, to encroach upon 
one's rights. Wedrzeć sięna tron, 
to usurp a throne, a crown. 
WDZIERANIE SIĘ, 8. n. the act 
of breaking into, intruding; slow 
and gradual encroachment. 
WDZIERCA, y, 8. m. cncroach- 
er, intruder; usurper. 
WDZ1ERSTW0, s. n. encroach- 
ment, intrusion ; usurpation. 
WDZIEWAĆ, am , v. imp. 
WĘG 
WDZIAĆ, wdizeję, v. perf. to put 
on. Wdziać suknię, to put on a 
dress. Wdziać żałobę, to go into 
mourning. Wdziać bóty, trzewiki, 
to put on one's boots, shoes. 
Wdziać na rożen, to put upon 
the spit. 
WDZIEWANIE, WDZIANIE, A, 
s. n. the act of putting on (one's 
dress, shoes, stockings, etc). 
WE , prep, see W. 
WĘBÓREK, rka , s. m. pail, 
bucket. 
WEBRNĄĆ, hę, v. n. perf. to 
wade into. 
WĘCH, u, s. tn. the sense of 
smelling, smell, scent. 
WĘCHOWY, a, e, of the smell, 
olfactory. Nerwy-e, Anat, olfacto- 
ry nerves. 
WECOWAĆ , cuję , v. imp. 
WYWECOWAĆ, cuję, v. perf. to 
whet. Wywecować czyj nóż, to give 
a whet to one s knife, = kogo, fig. 
to snub, rattle off, rate or chide 
one vehemently. 
WECOWANIE, A, s. h. the act 
of whetting. 
WĘDA, y, WĘDKA, i,s.f. angle- 
rod, angling-rod. Na wędę ryby 
łapać, to angle for fish. = fig. 
bait, allurement, enticement. Zla- 
Cać się na wędkę, to bite at the 
ook, to fall into a snare. 
WĘDKARZ, a , s. m. angler. = 
maker of angling-rods. 
WEDLE, prep, (with the genit.), 
by, alongside. - and WEDŁUG, 
according to. 
WĘDLINA, y, s. f. bloted meat, 
meat dried by the smoke. 
WĘDROWAĆ, ruję , v. n. to 
wander, to wander about. 
WĘDROWANIE, s. n. wander- 
ing about. 
WĘDROWIEC, WCA, WĘDRO- 
WNIK, a, s. m. wanderer; trav- 
eller, tourist. 
WĘDRÓWKA, i, 8. f. wandering; 
travelling, tour, peregrination. - 
do ziemi świętej, a pilgrimage to 
the Holy Land. - północnych na- 
rodów, the migrations of the North- 
ern tribes. 
WĘDROWNY, A, E, wander- 
ing, travelling, migratory. -y 
kij, a travelling stick. Ptak -y, a 
migratory bird. 
WEDRZEĆ SIĘ, see WDZIE- 
RAĆ SIĘ. 
WĘDZENIE, a , 8. n. the act of 
drying by the smoke. 
WĘDZIĆ, dzę , v. imp. UWĘ- 
DZIĆ , dzę , v. perf. to blote, to 
dry by the smoke. - SIĘ, to be 
dried by the smoke. Wędzić się 
nad czem, fig. to waste one's 
strength, to lose one's time in 
doing a thing, to rack one's brains 
about it. 
WĘDZIDŁO, A, 8. n. bridle bit, 
= fig. curb, check, restraint. 
WĘDZONKA, i, s. f. meat dried 
by tiie smoke. 
WĘDZONY, a, E smoke-dried. 
WĘGIEL, cla , 8. m. coal. - 
drewny, drewniany, charcoal. - 
WEL 
kamienny, pitcoal, coal, fossil coal. 
Czarny jak -, coal-black. 
WĘGIEŁ , gła , 3. m. angle, 
corner. • 
WĘGIELNIA, ni, s. f. the place 
where charcoal is made. 
WĘGIELNICA, Y, s. f. square, 
rule. 
WĘGIELNY, a, e, of the corner. 
-y kamień, corner-stone, fig. 
foundation. 
WĘGIER, gra, s. tn. Hungarian. 
pl. WĘGRZY, grów, the Hunga- 
rians. 
WĘGIERKA, i, s. f. a Hungarian 
woman. = a coat after the Hunga- 
rian fashion. = plum of Hungary. 
WĘGIERSKI, A, IE, of Hungary, 
Hungarian. -ie wino, wine of 
Hungary. Po Węgiersku, after the 
Hungarian fashion. Mówić po wę- 
giersku , to speak the Hungarian 
language. 
WĘGIERSZCZYZNA, y, s. f. the 
Hungarian manners, customs, lan- 
guage. 
WĘGLAN, u, s. m. Chern, car- 
bonate. - wapna, carbonate of 
lime. 
WĘGLARKA, i, s. f. a collier'* 
wife. 
WĘGLARNIA, ni, s. f. coal- 
house. = coal-mine, coal-work, 
coal-pit, colliery. 
WĘGLARSKI, A, ie, of a collier. 
= of carbonars. 
WĘGLARSTWO, A, s. n. coal- 
trade, colliery. = carbonarism. 
WĘGLARZ, a, s. m. charcoal- 
burner, coal-man, coal-mcrchant.= 
carbonaro. 
WĘGLIK, a, s. m. carbon. 
WĘGLISTY, a, e, abounding in 
coals. 
WĘGLOWY, A, e, of coal. = 
carbonic. Kwas-y, carbonic acid. 
WEGNAĆ, see WGANIAĆ. 
WĘGORZ, a , s. m. eel. 
WĘGORZORYB, a, s.m. conger- 
ppi cpa*ppl 
WĘGRO WATY, a, e, wieprz, 
a measled hog. 
WĘGRY, gier,s. f. pl. Hungary. 
W Węgrzech, in Hungary. 
WĘGRY, rów, s. m. pl. the 
Hungarians. 2) swine measles. 
WĘGRZYN, a,s.m. Hungarian, 
wine of Hungary. 
WEJRZEĆ, see WZIERAĆ. 
WEJRZENIE, a, 3. n. look, 
glance. Srogie -, a terrible look. 
Na pierwsze -, z pierwszego 
-nia, at the first glance. = aspect, 
appearance, countenance. 
WEJŚĆ, WCHODZIĆ, see WEJ- 
ŚCIE, WCHODZENIE, WCHÓD. 
WEKSEL, slu, s. m. a bill of 
exchange - na kogo wystawić, to 
draw on one. 
WEKSLARZ, A, s. m. changer, 
banker. 
WEKSLOWAĆ, łuję, v. n. to 
exchange, to negociate bills. 
WELGNĄĆ, mę, v. n. perf. to 
stick into. 
WELIN, u, s. m. vellum. - 
vellum paper. 
409 WESOŁOŚĆ, ści, s.f. gaiety, 
merriment, mirth, cheerfulness. 
WESOŁY, a , e , gay, merry, 
cheerful, blithe. -y człowiek, a 
merry fellow. Humor - y, a merry 
humour. -e życie, a merry life. 
-a twarz, a cheerful countenance. 
-a nowina, joyful news. = clear, 
serene. -y pokój, a very light and 
pleasant room. Dzien -y, a clear, 
serene day. 
WESPÓŁ, adv. together, in 
common. , , 
WESPRZEĆ, see WSPIERAĆ. 
WESTCRĄĆ, see WZDYCHAĆ. 
WESTCHNIENIE, a, 5. n. sigh. 
WESZ, wszy, s. f. louse. Świnia 
wesz (a plant), hemlock. 
WESZKA,t,s.f. a little louse. 
= (a disease in dogs), itch, mange, 
scurf. 
W'ET, see ODWET. Wet za wet, 
like tor like, measure for measure. 
Wet za wet oddać, to give like 
for like, to pay in the same coin. 
WETKNĄĆ. see WTYKAĆ. 
WETOWAĆ, see ODWĘTO- 
WAĆ, POWETOWAĆ. 
WETRZEĆ, see WCIERAĆ. 
WETY, ów s. pl. dessert. 
WEWNĄTRZ, adv. within, in- 
wardly, internally.- prep. within, 
in the inside. - domu, within 
doors. 
WEWNĘTRZNIE, adv. inward- 
ly, internally. 
WEWNĘTRZNY, A, e , Inward, 
internal; intrinsic. Ministeryum 
spraw -ch, Home department. 
Wartość -a, intrinsic value. 
WEZBRAĆ, see WZBIERAĆ. 
WEZBRANIE, a, s.n. rzeki, 
the overflowing of a river. 
WĘZEŁ, zła , s. m. knot. Na 
- co zawiązać, to make or to 
tie a knot. - gordyjski, the Gor- 
dian knot. - fig. tie, band. - 
małżeński, the conjugal tie, Hy- 
men's bands, wedlock. Węzły 
przyjaźni, the bands of friendship. 
WĘZEŁEK, lka, s.m. a little 
knot. Węzełki ciągnąć, to draw 
cuts. = a little parcel. 
WEZGŁOWIE, a, s. n. cushion, 
pillow. 
WĘZŁOWATO, adv. with many 
knots. Krótko a -, fig. concisely, 
laconically, in a few words but to 
purpose. 
WĘZŁOWATY, a, e, knotty, 
full, of knots. = fig. brief, short, 
concise. 
WĘŻOGŁÓW, owa, s.m. (a 
fish), ophicephalus. 
WĘŻOK1J, A , WĘŻOKRĘT , u, 
$. m. Mercury's wand, caduceum. 
WĘŻORODNY, A, e , producing 
serpents. 
WĘŻOWATY, A, e, formed like 
a snake, serpent-like, serpentine. 
WĘŻOWNICA, v, s.f. culverin. 
= winding tube, winding pipe: 
worm of a still. 
WĘŻOWNIK, a, s.m. Astr. 
(a northern constellation), Serpen- 
tarius. = (a fish), ophidium. - 
serpentine marble , green marble 
W1A 
streaked with red and white, ophi- 
tes. = (a plant), bistort or snake- 
weed. 
WĘŻOWY, WĘŻY, a , E, of a 
serpent. Wężowa skóra, slough 
of a serpent. Wężowy język (a 
plant), adder's tongue, ophioglos- 
suin. 
WEZWAĆ, see WZYWAĆ. 
"WEZWANIE, a, s. n. call, sum- 
mons, invitation. 
WEZWANY, a, E, called, sum- 
moned, invited. Wiele -ch a mało 
wybranych, many are called, but 
few are chosen. 
WĘŻYK, a, a little serpent. 
-tern płynąć, to wind like a ser- 
pent , to meander. 
WEZYKATORYA , Yt , a. f. 
blister. 
WĘŻYKOWATO, adv. winding 
like a serpent; full of turnings, 
windings. 
WĘŻYKOWATY, a, e, serpent- 
ine , winding, meandering. 
WĘŻYMORD, u, s.m. (a plant), 
viper's grass, scorzonera. 
WGAN1AĆ, am, v. imp. WE- 
GNAĆ, WGONIĆ, wgonię, v.perf. 
to drive into. Wegnać bydło do 
obory, to drive catlie into the 
stable. 
WGIĘCIE, a, s.n. bending, 
flexion, flexure. 
WGIĘTYa, e, bent inwards, 
inflected, inly bent. 
WGINAĆ, am, v.imp. WGIĄĆ, 
wegnę , v. perf. to bend inwards, 
to turn inside. 
WGLĄDAĆ, am, v.n. imp. w co, 
to look into, to see any thing done. 
Ściśle w co-, to look narrowly 
into a thing. - w gospodarstwo, 
o mind household business. - 
w cudze sprawy, czynv osci, to pry 
into other people's aifairs. Niech 
każdy wglądnie w serce swoje, 
let every man look into the state 
of his own heart. 
WGLĄDANIE, a, s.n. looking 
into, prying into. 
WGRAMOLIĆ SIĘ, lę się , v. 
perf. to clamber up. 
WGRYZAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
WGRYŹĆ SIĘ, zę się , v. perf. to 
eat into , to corrode. 
WGRYZĆK,zKA,s.m. (an insect), 
a sort oi worm or maggot, vine- 
fretter, vine-grub. 
W1AĆ,wieję, v.n. imp. WIO- 
NĄĆ , nę, v. perf. (said of wind), 
to blow. (Wiatr) wieje, the wind 
blows. Wieje- mi w uszy, the wind 
blows in ray ears. Patrzeć zkąd 
wiatr wieje, fig. to look which 
way the wind blows. = WIAĆ, 
v.a. to winnow. - zboże, to win- 
now corn. 
WIADOMO, adv. (with the verb 
BYĆ, to be expressed or unders- 
tood), it is known. - każdemu, 
every one knows. - ci że..., you 
know that.. 0 He mi -, for aught 
I know, as far as I know. 
WIADOMOŚĆ, ści, S. f. know- 
ledge , notice, information. - złe- 
go i dobrego, the knowledge of 
410 
WES 
WELINOWY, A, E, of vellum. 
Papier -y, vellum paper. 
WEŁNA, v, s. (. wool. 
WEŁN1ANKA, i,s. f. Bot. a kind 
of mushroom. - soft hair. 
WEŁNIANY, a , E, woollen. To- 
tcary -e, woollen goods. = 
worsted. - e pończochy, worsted 
stockings. 
WEŁNIARZ, A, s. tn. wool- 
comber, wool-dresser. = dealer in 
wool, one who sells wool, wool- 
monger, wool-driver. 
WEŁNIASTY, a, e, like wool, 
resembling wool. 
WEŁNISTY, a, e, woolly, well 
(urnishedwithwool.=-Bot. downy, 
woolly. 
WELON, r,s. m. veil. 
WEMKNĄĆ, see WMYKAĆ. 
WEŃ, contracted from W NIE- 
GO, into him. 
WENA, v, s. f. poetycka, vein, 
Eioetical vein or genius. - humour, 
nclination. Nic ma do tego weny, 
he is not inclined to it. 
WENECKI, A, IE, of Venice, 
Venetian. Doża -i, the doge of 
Venice. Diabeł -i, the devil of a 
man. 
WENECYA, ti, s. f. Venice. 
WENERYA, ri, s. f. venereal 
disease. 
WENERYCZNY, a, [e, vene- 
real. 
WEPCHNĄĆ, see WPYCHAĆ. 
WEPRZEĆ, see WPIERAĆ. 
WERBEL, Blu, s. tn. roll, roll- 
call. Zabębnić -, to beat a roll. 
WERBOWAĆ, buję, v. imp. 
ZWERBOWAĆ, buję, v. perf. to 
recruit, to raise soldiers, to beat 
up for recruits. - do siebie, (ig. to 
draw over to one's party, to make 
proselytes, converts. 
WERBOWNIK, a , s.',m. recruit- 
ing officier. 
WERBUNEK, nku, s.m. recruit- 
ing, raising new soldiers. Chodzić 
?o werbunku, to go a recruiting. 
rzyslać do werbunku, to enlist, 
to list, to take service, to become 
soldier. 
WERONIKA , I, 8. f. (a plant), 
veronica, fluellin, speedwell, Paul's 
teflony* 
WERTEPA, y, s. f. pathless 
tract. Impassable ways. 
WERZNĄĆ, see WRZYNAĆ. 
WESELE , A, 8. n. feast made 
on the occasion of a marriage, 
bridal-feast, wedding, nuptials; Joy. 
WESELIĆ SIĘ, lę się, v. imp. 
to make merry, to rejoice. - z cu- 
dzego nieszczęścia, to delight In 
oilier people's misfortune. 
WESELNIK, a,s. m. one invited 
to a wedding-feast. 
WESELNY, A, e, of a wedding- 
feast, bridal, nuptial. Dzień -y, 
wedding-day. Suknie-e, wedding- 
clothes. Gody -e, wedding-feast. 
Pieśń -a, wedding-song. 
WESOŁO, adv. merrily, cheer- 
fully. -- żyć, czas przepędzać, 
to live a merry life. - wyglądać, 
to look cheerful. WIA 
good and evil. Mieć o czem -, to 
'have knowledge of a thing. Dojść 
do czyjej -ści, to come to one's 
knowledge. Zasięgać -ści, to get, 
gainorobtaln informations news, 
Intelligence, account, notice, in- 
formation. Odebrałem - przez 
posłańca, przez list, I received 
notice by a messenger, by a letter. 
Jeżeli - którą odebrałem jest 
dokładna, if my information is 
correct. = WIADOMOŚCI, pl. 
knowledge, learning, information. 
-set ludzkie , human knowledge, 
learning, science. Posiada obszer- 
ne -ści, he is a man of extensive 
knowledge, of great learning. -ści 
jego są bardzo ograniczone, his 
knowledge is very limited. 
WIADOMY, a, e, known. 
WIADRO, a, s. n. bucket, pail, 
well-bucket. 
WIANECZEK , czka , WIANU- 
SZEK , szxa , «. m. dim. of WIA- 
NEK , which see. 
WIANEK, nka, s.m. garland, 
chaplet = virginity, maidenhead. 
= cebuli, a rope of onions. 
WIANIE, a, s.n. wiatru , the 
blowing of wind. = zboża, the 
winnowing of corn. 
WTANO, a, s. n. dower, dowry, 
see POSAG. = jointure. 
WIARA, y, s.f. faith, belief, 
religion. - nadzieja i miłość,' 
faith, hope and charity. - chrze- 
ściańska, the Christian faith. - 
credit, trust, belief. Dawać cze- 
mu wiarę, to give credit to a thing 
or to what one says. Zasługiwać 
na wiarę, to be worthy of belief, 
to deserve belief. Do wiary podo- 
bny, likely, probable, credible. = 
faith, fidelity. Dotrzymać wiary, 
to keep one's pledged faith. Zgwał- 
cić wiarę, to break faith with one. 
Na wiarę z kim żyć, to live like 
wan and wife, like husband and 
wife. Dobra wiara, honesty, plain 
dealing. Zła wiara, dishonesty. 
Być bez czci, bez wiary, to have 
neither honour nor honesty. = 
collect.(speaking to soldiers),boys. 
Wiara, za mną I boys, follow me! 
- hurrah! cry of war. Naprzód. 
wiara I forward, in the name ol 
our holv faith! 
WIAROGODNIE, adv. credibly. 
WIAROGODNOŚĆ , ści, s. f. 
credibility. 
WIAROGODNY, A, e, credible, 
deserving belief, to be believed, 
trustworthy. 
WIAROLOMCA,y, s.m. breaker 
of faith, a faithless man. 
WIAROŁOMNIE, adv. like a 
faithless man, disloyally. 
WIAROŁOMNY, a, e, faithless, 
disloyal, perfidious. -a żona, a 
wife disloyal to her husband. 
W1AR0Ł0MSTW0 , a , s. n. 
WIAROŁOMNOŚĆ, ści, s.f. breach 
of faith, faithlessness, disloyalty, 
perfidy. 
WIAROPODOBNOŚĆ, śa, s. 
f. likelihood, iikeliness, probabi- 
lity. 
WIĄ 
WIAROPODOBNY, A, e, likely, 
probable. 
WIARUS, A, 8. m. a brave, faith- 
ful soldier. 
WIATR, u, s.m. wind. - pół- 
nocny, południowy, wschodni, za- 
chodni , the north wind, the south 
wind, the east wind, the west 
wind. Wiatr (jest), it is windy, 
the wind blaws.Plynąć z wiatrem, 
to sail with the wind. Płynąćprze- 
ciw wiatru, to sail against the 
wind, to have the wind in one's 
teeth. Lecieć jak -, to go like the 
wind, to outstrip the winds. Z wia- 
tramiuleciec, pójść nacztery wia- 
try, to fall to the ground, to come 
to nothing , to vanish away. Gome 
wiatry w polu, to run a wild goose 
chase. Jak - w polu, nobody 
knows where he keeps, where he 
is to be found. Na - wystrzelić, 
to fire in the air. = Wiatry, wind, 
windiness, flatulence (in the sto- 
mach). Mieć, cierpieć wiatry, to 
be troubled with wind. = scent. 
Ten pies ma - dobry, this dog 
has a good scent. 
WIATRAK, a , s.m. windmill. 
WIATROCIĄG, u, s.m. air- 
nump. 
' WIATROMIERZ, a, 8.m. ane- 
mometer. 
W1ATR0N0GI, a, IE, swift as 
the wind, light-footed. 
WIATROWISKO, a, s.n. a 
place exposed to the wind on all 
sides. 
WIATRÓWKA,!,s.f. wind-gun. 
WIĄZ, u, s. in. elm. 
WIĄZAĆ, żę, v.imp. ZWIĄZAĆ, 
żę , v. perf. to tie, to bind (to- 
gether). Wiązać snopy, snopki, 
to tie up the sheaves. Wiązać 
w snopy, to bind up into sheaves. 
Związać ręce i nogi, to bind hand 
and foot. Związać tasiemki u 
trzewików, to tie the latchets of 
one's shoes. Wiązać litery, to join 
or connect the letters. Wiązać (tn 
Music), to slur notes. Obietnice, 
umowy wiążą ludzi, fig. pro- 
mises, compacts, agreements are 
binding on men. - Związać kogo, 
fig. to give one a present on his 
birth-day. - SIĘ, to bind one's 
self. Związać się przysięgą, obie- 
tnicą, to bind one's self with an 
oath, by promise. 
WIĄZANIE, A, s.n. the act of 
binding, tying. = timber-work, 
carpenter's work. = a gift, a pre- 
sent (given to one on his birth- 
day). 
WIĄZANY, a, e, bound, tied. 
Mowa -a, verses, poetry. 
WJAZD, u, s.m. entrance, 
entry (in a carriage or on horse- 
back). - tryumfalny, uroczysty, 
the triumphal entry. = gate-way. 
WIĄZECZKA, i, s.f. dim. of 
WIĄZKA, which see. 
WIĄZKA,!, s. f. bundle, bunch, 
truss. - słomy, siana, a truss of 
straw or hay. - chróstu, fagot. 
-promieni (in Optics), a cone of 
luminous rays. 
WID 
WIĄZOWY , A , e , of elm, of 
elms. Gaj -y, an elm-grove , a 
grove of elms. 
WIĆ, ję, v. imp. UWIĆ, ję , 
v. perf. to weave, to wind, to 
twine, to twist, to wreath. - wie- 
niec, to weave or wreath a garland. 
WIĆ SIĘ, to wind. Rzeka co się 
wije po żyznych dolinach, a river 
that winds through fruitful valleys. 
Wić się około czego, to twine or 
twist one's self round (about) a 
thing. Bluszcz wije się około 
drzew, the ivy twines about trees. 
WIĆ, ci, s. [. a twig of osier; 
wicker. 
WICI, ci, S.f. pl. (old), the con- 
vocation of the nobility for the de- 
fence of the country. Wydać, ro- 
zesłać wici, to issue a writ for the 
convocation of the nobility, to call 
or summon them to arms. 
WICHER, chru, s.m. whirlwind, 
blast or gust of wind, squall, hur- 
ricane. 
WICHRZYĆ, rzę , v. n. imp. to 
stir up dissensions, to excite troub- 
les, to disturb the state. 
WICHRZYCIEL, a, s. m. a stir- 
ring man, stirrer up of dissensions, 
incendiary, firebrand. 
WICINA, Y, s.f. a long flat-bot- 
tomed barge. 
WICINOWY, A, E, wicker, mada 
WICIOKRZEW, u, s. m. honey- 
suckle, wood-bind, wood-bine. 
WID, u, s.m. sight (used only in 
the following expression). Ani sly- 
chu ani widu, he is neither see» 
nor heard of. 
WIDAĆ, v. impers. it is seen, it 
appears, it seems. Zdaleka widać 
było zamek, the castle was seen at 
a distance. Nie widać go, he is not 
seen , he does not come, he does 
not make his appearance. Tylko co 
go nie widać, he will come by and 
by, in a few minutes. Widać mu to 
z oczu, one may see it by his looks. 
Widać że mu się to nie podoba , 
it seems that he is not pleased with 
it. Widać że ją kocha, it is au 
evident proof that he loves her. 
WIDELEC, lca, s. m. fork. 
WIDEŁKI, łek, s.p. a little fork. 
= Anat, oesophagus. 
WIDŁACZEK, czka, WIDŁAK, 
a, s.m. (a plant), wolfs claw moss, 
club moss, licopodium. 
WIDLASTY, WIDŁOWATY, a, 
e, forked, furcated; Bot. dichoto- 
mous. Łodyga-a, a dichotomous- 
stem. 
WIDŁY, del, s.n.pl. pitchfork. 
WIDMA, see WIEDMA. 
WIDMO, a, s. n. spectre, phan- 
tom, vision. 
WIDNO, adv. visibly, conspi- 
cuously. Widno że tak, that is 
plain and clear, it must be so. 
Już me widno, it is dark.-subst. 
Za widna stanąć na miejscu, to 
arrive at a place before the night- 
fall. = see WIDAĆ. 
WIDNOKRĄG, ęgu , s. m. hor- 
izon. 
411 412 
WID 
WIDNOśĆ,ści, s.f. visibility; 
luminousness. 
WIDNY, a, e, clear, conspicuous. 
Widne schody, lightsome stair- 
case. Ten pokój jest bardzo wi- 
dny, that room is very lightsome. 
WIDOCZNIE, adv. visibly, ap- 
parently, evidently. 
WIDOCZNOŚĆ, ści, s.f. visibili- 
ty, evidence. 
WIDOCZNY, A, e, visible , ap- 
parent, evident, plain, manifest, 
obvious. 
WIDOK, v, s. m. sight, aspect. 
Sądzić o czem na pierwszy wi- 
dok, z pierwszego widoku, to1 
judge of a thing at the first sight. 
Drżeć na czyj widok, to tremble 
at one's sight. == sight, prospect, 
scenery. Ten dom ma piękny wi- 
dok, that house has a fine prospect 
Mieszkanie z widokiem na rzekę, 
na ogród, an apartment that looks 
over the river, into the garden, that 
has a prospect over the river, the 
garden. = view. Widok Rzymu, 
Londynu, a view of Rome, of Lon- 
don. = sight, spectacle. Co za wi- 
dok okropny! what a dreadful sight! 
= a place exposed to view. Wysta- 
wić, wyłożyć towary na widok, 
to lay out goods upon a stall, to 
hang out or expose to sale. = fig. 
view, prospects, expectations. Mieć 
co na widoku, to have a thing in 
view. Ma tylko osobisty interes 
na widoku, he has nothing but his 
private interest in prospect. Nie 
ma tu dla mnie żadnego widoku, 
I have no prospect.here, no chance 
•of success. 
WIDOMY, A, E, seen, apparent, 
visible. 
WIDOWISKO, A, s. n. show, 
spectacle, pageant. 
WIDYWAĆ, duję, v.freq. to use 
to see, to see frequently. Nikogo 
nie widuje, he sees nobody, he 
keeps company with nobody. - 
SIĘ, to see, frequent or visit one 
another. 
WIDYWANIE, A, s.n. kogo, the 
act of seeing one frequently.-SIĘ, 
z kim, frequent interviews, meet- 
ings. 
WIDZ, A, s.m. spectator, looker 
on. 
WIDZĄCY, A, e , that has the 
sense of seeing (as opposed to ŚLE- 
YP, blind). 
WIDZENIE, a, s.n. seeing, sight, 
vision. Znać kogo z widzenia, to 
know one by sight. To warto wi- 
dzenia, that is a thing worth seeing 
or to be seen. = Nocne widze- 
nie , vision, apparition, phantom, 
spectre. 
WIDZIALNIE, adv. visibly. 
WIDZIALNOŚĆ, ści, s.f. visibi- 
lity. 
WIDZIALNY, A, e, visible. 
WIDZIEĆ, dzę,v. a. and n. to 
see. - z daleka, daleko, prop. 
and fig. to see afar, off or a,grcat 
way off, to be clear-sighted. - co 
na' własne oczy, to see a thing 
with one's own eyes. - we śnie, 
WIE 
to see In a dream. Kto tego nie wi- 
dział, ten nic nie widział, who 
has not seen it, has seen nothing. . 
Jeszcze tego nie widziano, the 
like was never seen before. Czy wi- 
dziano kiedy co podobnego ? was 
any thing like it ever seen? Wi- 
dział kawał świata, wiele kra- 
jów , he is a man that has seen a 
great deal of the world. Da się to 
-, we shall see it. - SIĘ, to look 
at one's self.- się w zwierciadle, 
to look in a glass, to behold one's 
face in a glass. - się z kim, to see 
one. Widziałem się z nim, I have 
seen him. = się zmuszonym, to 
find one's self under a necessity. = 
Tak mi się widzi, it seems to me, 
it appears to me. 
WIDZIMI SIĘ, s. n. indecl. 
fancy, whim, caprice, pleasure, lik- 
ing, mind, opinion. 
WIEC, a , and u, s.m. pl. WIE- 
CA and WIECE, ów (old), the sit- 
ting of a court of justice. 
WIĘC, conj. then, therefore. 
Więcej, adv. (comp, of wie- 
le), more. Daleko więcej, much 
more. Im więcej... tym więcej... 
the more... the more... see TYM. 
WIECHA, v, s.f. tavern-bush. 
WJECHAĆ, see WJEŻDŻAĆ. 
WIECHEĆ, CHciA,s.m. a wisp of 
straw, a rubber, a dish-clout, a 
scouring-clout. 
WIĘCIERZ, a, s.m. (a kind of 
wicker for catching fish), weel, bow- 
net. 
WIECZERZA, y, s.f. supper. - 
Pańska, the Lord's suppei. 
WIECZERZAĆ, am, v.n. to sup. 
WIECZKO, A, s.n.dim. of WIE- 
KO, which see. 
WIECZNIE, adv. eternally, per- 
petually. 
WIECZNOŚĆ, ści, s.f. eternity, 
perpetuity. 
WIECZNOTRWAŁY, A, E, ever- 
lasting. 
WIECZNY, a, e, eternal, perpe- 
tual. 
WIECZÓR, ora, s.m. evening. 
WIECZORNY, a , e, of the eve- 
ning. -a przechadzka, evening 
walk. -e nabożeństwo, evening 
service. Gwiazda -a, evening- 
star. 
WIECZYŚCIE, adv. eternally, 
everlastingly, forever. 
WIECZYSTY, A, e, eternal, ever- 
lasting, perpetual. 
WIEDEŃ, dnia, s.m. Vienna. 
WIEDEŃCZYK, A, s.m. an inha- 
bitant of Vienna. 
WIEDEŃSKI, A, ie, of Vienna. 
WIEDMA.y, s.f. hag, witch. 
WIĘDNĄĆ, nę, v.n.imp. to fade, 
to wither. 
WIEDZA, Y, s.f. knowledge. 
Bez mojej wiedzy, without my 
knowledge, unknown to me. Roz- 
przestrzeniać granice wiedzy 
ludzkiej, to widen the sphere of 
human knowledge. = Metaph. con- 
sciousness. 
WIEDZENIE, a, s.n. knowing. 
WIEDZIEĆ, wiem, v.n. and a. 
WIE 
to know, to he aware. - droqę, to 
know a road. Czy wiesz kto ja 
jestem? do you know who am I? 
Nie wiem co mam począć, I don't 
know what I am to do. Nie wie- 
działem że on był w mieście, I 
was not aware of his being in town. 
Czy wiedziałeś z kim mówiłeś ? 
were you aware what man you 
spoke to? - o czem, to know of 
or about a thing. Co wiesz o tern? 
what do you know about it? Da] mi 
wiedzieć o sobie, let me hear from 
you. Bóg wie czy kiedy wróci, 
God knows if he will ever come 
back. Bóg to raczy wiedzieć, God 
alone knows. Przyszedł nie wie- 
dzieć po co, Bóg wie po co, he 
came not knowing himself what he 
was to do here. = Ukarał go nte 
wiedzieć za co, he punished him 
without any reason whatever. Choć- 
by mnie to nie wiedzieć wiele 
miało kosztować, at any rate, at 
any price , come what may. Posta- 
nowił uderzyć na wojsko nie- 
przyjacielskie, żeby nie wiedzieć 
jak liczne, he resolved to attack 
the enemy's army, however nume- 
rous it might be. - O ile wiem, 
as far as I know, that I know of. 0 
ile wiem, nie masz nikogo w do- 
mu, there is nobody in the house, 
that I know of. O Ue wiem, nie 
był na wsi, he has not been in the 
country, that I know of. = Musisz 
wiedzieć że, you must know that 
(it is to be presumed that you know 
it). Musisz wiedzieć, trzeba ci 
wiedzieć, you must know (it is ne- 
cessary you should be acquainted 
with it, I am going to tell you). 
WIEJACZ, A, s.m. winnower. 
WIEJSKI, A, IE, of the country, 
rural, rustic. Życie -ie, a country 
life. Lud -i, country people. Dzie- 
wczyna-a, country girl. Gospo- 
darstwo -ie, husbandry, agri- 
culture. Po wiejsku, after the man- 
ner of the country people. 
WIEJSKOŚĆ, ści, s.f. rusticity, 
a rustic air, rustic manners. 
WIEK, u, s.m. age, the duration 
of life. Wiek ludzki zwykle nie 
przechodzi lat ośmdziesięciu, the 
age of a man does not commonly 
exceed fourscore years. = age, 
years, the interval since our birth. 
Jest w moim wieku, he is of or 
about my age. Jesteśmy w jednym 
wieku, we are of the same age. Ja- 
kiego jesteś wieku? w jakim je- 
steś wieku? what age are you of? 
how old are you? - age, part of 
the life. Wiek dziecinny, the ten- 
der age. W kwiecie wieku, in the 
prime of one's life. Wiek dojrzały, 
full age, age of manhood. Wick po- 
deszły, advanced, great age. Inek 
zgrzybiały, decrepit age. Czło- 
wiek średniego wieku, a man of 
middle age. = age, time. By I o- 
zdobą swego wieku, he was an 
ornament to his age. ~ age, cen- 
tury, hudred years. Żyli w tym 
samym wieku, they lived In the 
same century. = Po wszystkie WEE 
wieki, na wieki wieków, now and 
ever, world without end. Przed 
wieki,od wieków, time out of mind. 
WIEKO, a, s.n. lid, cover. 
W1EKOPOMNOŚĆ, ści, 3. f. 
eternal memory, immortality. 
WIEKOPOMNY, a, e, memo- 
rable for ever, immortal. 
WIEKOWAĆ, kuję, v.n. to last 
for ever. 
WIĘKSZOŚĆ, ści, s.f. the greater 
part; plurality, majority. -gło- 
sów , the plurality or majority of 
votes. 
WIĘKSZY, a, e, (comp, of 
WIELKI), greater. 
WIEKUISCIE, adv. to al! eter- 
nity, eternally. 
WIEKUISTOŚĆ, ści, s. f. the 
everlasting duration, eternity. 
WIEKUISTY, A, E, everlasting, 
eternal. 
WIELBIĆ, bię,u. imp. to glo- 
rify , to adore, to worship. = to 
admire, to idolize, to be extremely 
fond of, see UWIELBIAĆ. 
WIELBICIEL, A, s.m. admirer. 
Ona ma wielu-i,-that woman 
has a great many admirers. Jeden 
z jej -i, an admirer of hers. 
WIELBIENIE, A, s.n. adoration, 
worship. = admiration, blind or 
excessive fondness, idolatry. 
WIELBLĄD, A, s. m. camel. 
WIELBLĄDOKOZA, v, s.f. lama 
or vicuna. 
WIELBLĄDORYŚ, sia, s.m. ca- 
melopard. 
WIELBŁĄDZI, a, ie, of a camel. 
WIELBŁĄDZICA, y, s. f. a she 
camel. 
WIELCE, adv. greatly, highly, 
exeedingly. 
WIELE, adv. and s. of indefinite 
number, much, a great deal, many. 
Myśl wiele, mów mało, think 
much, speak little. Wiele czasu, 
wiele pieniędzy, much time, much 
money. Wiele złego dwóch na je- 
dnego, two against one is odds. 
Jak wiele? how much? Za wiele, 
too much. Wielu ludzi, wiele o- 
sób, many men (people), many per- 
sons. Wielu wezwanych a mało 
wybranych, many are called, but 
few are chosen. Wiele chorób, ksią- 
żek, koni, many diseases, many 
books, many horses. Zostaniesz 
ojcem wielu narodów, thou shalt 
be a father of many nations. Jak 
wielu? how many? Było nas za 
wielu, we were too many. 
WIELEBNOŚĆ, ści, s.f. (a title 
of the clergy), reverence. 
WIELEBNY, A, e, reverend. 
WIELOKROĆ, adv. many times. 
WIELKANOC, Y, s.f. Easter. - 
żydowska, passover. 
WIELKANOCNY, a, e, of Easter. 
Baranek -y, the pascal lamb. 
WIELKI, a , ie , great, large. 
-ie miasto, a great or large city, 
town. -i wiatr, a gread wind. -ie 
drzewo, a large or high tree. -ie 
jabłko, a large apple. -a rzeka, 
a large river. -a dziura, -i o- 
twór, a large hole, a large opening. 
WIE 
= great, eminent. -i człowiek, , 
great man. -i filozof, a great phi- 
losopher. -i pan, a great lord, a 
high and mighty lord. -a dama, 
a great lady. Aleksander Wielki, 
Alexandei the Great. = great, 
grand. Wielki Książe Toskański, 
the grand Duke of Tuscany. Wielki 
mistrz Maltański, the grand mas- 
ter of Malta. = Wielki tydzień, 
holy week. Wielki piątek, good 
Friday. Wielki palec, thumb. Wiel- 
ki ołtarz, high altar. 
WIELKOLUD, a, s.m. giant. 
WIELKOMYŚLNIE, adv. ma- 
gnanimously. 
WIELKOMYŚLNOŚĆ, ści, S. f. 
magnanimity, greatness of mind, 
generosity. 
WIELKOMYŚLNY, a, e, magna- 
nimous, generous. 
WIELKOPOLANIN, a, s.m, and 
fem. WIELKOPOLANKA, i, s. /. 
an inhabitant of Great Poland. 
WIELKOPOLSKA, i, s. f. Great 
Poland, now Duchy of Posen. 
WIELKOPOLSKI, a, IE, of Great 
Poland. 
WIELKORÓG, roga, s.m. goat 
Ibex. 
WIELKORZĄDCA, y, s.m. vice- 
roy, viceregent, governor. - (in 
ancient Rome), proconsul. 
WIELKORZĄDZTWO, A, s.n. 
viceroyally, viceregency, procon- 
sulship. = a province governed by 
a viceroy or proconsul; satrapy. 
WIELKOŚĆ, ści, s.f. largeness, 
bigness. - zwierzęcia, the large- 
ness- or bigness of an animal. - 
drzewa, the bigness of a tree. 
-ści orzecha włoskiego, about 
the bigness of a walnut. = great- 
ness.- Boga, the greatness ofGod. 
- umysłu, duszy, greatness of 
mind or soul. - przedsięwzięcia, 
ofiary, the greatness of an under- 
taking, of a sacrifice. - ludzka, 
human greatness. - pomyslow, 
the grandeur of conceptions. 
WIELMOŻNIE, adv. mightily, 
powerfully. 
WIELMOŻNOŚĆ,ści, s.f. mighti- 
ness, powerfulness. 
WIELMOŻNY, a, e, mighty, po- 
werful. = (a title of honour), wor- 
ship, righthonourable. Jaśnie wiel- 
możny, excellency. 
WIELOBOCZNY, a, e, Geom. 
many-sided, polygonal. 
WIELOBOK, u, s.m. Geom. po- 
lygon. 
WIELOBÓSTWO, A, s.n. poly- 
theism. 
WIELOCZYN, v, s.m. Anth. 
produce, product. 
WIELOGŁOŚN Y, a , e , of many 
voices, having many tunes. 
WIELOGŁOWY, A, E, many- 
headed. 
WIELOJĘZYCZNY, a , E, poly- 
glot. 
WIELOKĄT, a, s.m. Geom. po- 
lygon. 
WIELOKĄTNY, A, E, polygonal. 
WIELOKROTNIE, adv. many 
times. 
WIE 
WIELOKROTNY, a , e , often 
repeated, reiterated. 
WIELOLETNI,*, ie, of many 
years, long. Łączy nas -ia przy- 
jaźń , we are friends of an old 
standing. - ie doświadczenie na- 
uczyło mnie że... a long experience 
has taught me that... 
WIELOLETNOŚĆ, ści, 5. f. » 
period of many years, long dura- 
tion. 
WIELOLISTNY, a,e,BoL many- 
leaved, polypetalous. 
WIELOMÓWCA, y , 3. f. a man 
of many words, a great talker, an- 
everlasting talker. 
WIELOMÓWNOŚĆ , set, s. f. 
WIELOMÓWSTWO, a, 3. n. lo- 
quacity, talkativeness. 
WIELOMÓWNY , A, e , loqua- 
cious, talkative, garrulous. 
WIELORAKI, a, ie, of many dif- 
ferent kinds, manifold, various 
multifarious. 
WIELORAKO, adv. in many dif- 
ferent manners. 
WIELORAKOŚĆ, ści, S.f. mani- 
foldness, multifariousness. 
WIELORAZ, u, s. m. Arith, 
quotient. 
WIELOROGI, a , ie , many- 
horned. 
WIELORYB, a, 3. m. whale. 
WIELORYBI, a, ie, of a whale. 
Gog -t, whale-bone. 
WIELOŚĆ, ści, 3. f. large num- 
ber, multitude, great quantity,, 
plenty. 
WIELOŚCIAN, n, 3. m. Geow 
polvhedron. 
WIELOŚCIENNY, A, E, poly- 
hedral, polyhedrous. 
WIELOSIŁ, a, 3. m. (a plant), 
Jacob's ladder, polemonium. 
WIELOSTRONNY, a , e, having 
many sides, different aspects, multi- 
farious. 
WIELOWŁADNOŚĆ, ści, s. f. 
immense power, great might. 
WIELOWŁADNY, a, e, of great 
power and might, multipotent. 
WIELOŻENIEC, ńca , s. m. po- 
lygamist. 
W1ELOŻEŃSTWO, a, 3. n. po- 
lygamy, plurality of wives. • 
WIELOZGŁOSKOWY, A, e, po- 
lysyllabical. 
WIELOZNACZNOŚĆ, ści, s.f. 
the quality of a word having many 
different significations. 
WIELOZNACZNY, a, e, having 
many different significations. 
WIEŃCOWY, a, e, of a garland. 
WIEŃCZENIE,UWIEŃCZENIE, 
A, s. n. the act of crowning with a 
garland. 
WIEŃCZYĆ, czę , v. imp. to 
crown or wreath with flowers, etc. 
WIENIEC, ńca , 3. m. crown , 
garland, wreath, chaplet. 
WIEPRZ, a, 3. m. hog. 
WIEPRZACZEK, czka, WIE- 
PRZAK, a, 3. m. a young hog, 
porket. 
WIEPRZOWINA, rts.f. hog'» 
flesh, pork. 
WIEPRZOWY, A, e, of a bog. . 
413 WIE 
WIEPRZYNIEC, mca, t.m. (a 
med. plant), hog's-fennel. 
WIERCIĆ, cę, v.imp. WYWIER- 
CIĆ , cę , v.pcrf. to bore, to drill, 
to perforate. - dziurę, to bore a 
bole. - działo, to bore a cannon. 
Wiercić, kręcić ogonem, to wag 
the tail.- WIERCIĆ SIĘ, to fidget; 
to wriggle. - się na krześle, na 
stoiku, to sit fidgeting. Ciągle się 
wierci, he is constantly fidgeting 
about = to stir, to bustle, to busy 
one's self. 
WIERCIPIĘTA, T, S. m. fop, 
dandy, coxcomb. 
WIERNIE, adv. faithfully. 
WIERNOŚĆ, ści, s. f. faithful- 
ness , fidelity. - małżeńska, the 
fidelity of a husband to his wife, of 
a wife to her husband. Przysięga 
na -, the oath of fidelity, of al- 
legiance. 
WIERNY, A, e , faithful, true , 
loyal, trusty. -y królowi, swemu 
panu, swej żonie, loyal to his 
prince, faithful to his wife. -a 
żona,a wife faithful to her husband. 
-y sługa, a trusty servant. -a 
kopia, a true or exact copy. - y 
tłumacz, a faithful, a correct trans- 
lator. -y pies, a faithful dog. 
WIERSZ, A, s.m. line. Jest tyle 
a tyle wyrazów w -u, there are 
so many words to, or in a line. Na- 
piszę do ciebie parę -y, I'll send 
you a line. = verse. Pisać -e, to 
make verses. = poetry. Wiersze 
różne, miscellaneous poetry. 
WIERSZOKLET, A, WIERSZO- 
KLETA , y, s. m. rbymster, a 
paltry rhymer. 
WIERSZOPIS, A, s.n. versi- 
ficator, versifier, a maker of 
verses. 
WIERSZOPISARKI, A, ie, of a 
versifier. 
WIERSZOPISARSTWO, A, 5. 
n. versification. 
WIERSZOWAĆ, uję , v. n. to 
versify, to make verses. 
WIERUTNY, a,e, downright, 
thoroughpaced, arrant. - y fałsz, 
downright falsehood. -y łotr, łaj 
dak, an arrant knave, a thorough- 
paced ruffian. -e kłamstwo, an 
arrant lie. 
WIERZAĆ, see WIERZYĆ (now 
out of use except in the Impera- 
tive), wierzaj mi, believe me. 
WIERZBA, y, s. f. willow. - 
plączącą, weeping-willow Poka- 
zywać komu gruszki na wierz- 
bie, dudki na kościele, fig. to bear 
one in hand, to keep one off and 
on, to amuse him with fine pro- 
mises, to bring him into a fool's 
paradise. 
WIERZBINA, Y,s. f. willow- 
wood. = willow-plot. 
WIERZBNA, adj. fem. niedzie- 
la, Palm-sunday. 
WIERZBÓWKA, i,«. f. (aplant), 
willow-wort, willow-herb, French 
willow. 
WIERZBOWY, A, e , of willow. 
Gałąź --a, a branch of willow. 
Gaj -V, a grove of willows. 
414 
WIE 
WIERZCH, u, s. m. upper part, 
top. - glowy, the top or crown 
of the bead. - góry, the top of a 
hill. - ręki, the back of the hand. 
- książki, the cover of a book.= 
surface, superficies, top. Najlżej- 
sze ciała wypływają na - the 
lightest bodies rise to the top. 
= outside. Jechać na -u dyh- 
żansa, to travel outside. Po wie- 
rzchu, z wierzchu, on the top, on 
the outside; fig. superficially. Po- 
wierzchu o rzeczach sądzie, to 
judge superficially. =» Wierzchem, 
on horseback. Koń do wierzchu, 
a saddle-horse. 
WIERZCHNI, A, re, upper, ex- 
ternal. 
WIERZCHOŁEK, łka, s. m. 
top, summit, apex.- góry, drze- 
wa, the top of a mountain, of a 
tree. 
WIERZCHOŁKOWY, A, E, of 
the top, vertical. Punkt -y, Astr. 
zenith. 
WIERZCHOWIEC, wca,s. m. 
saddle-horse. 
WIERZCHOWY, a, see WIE- 
RZCHNI. -y koń, saddle-horse. 
WIERZENIE, a, s. n. the act of 
believing. 
WIERZGAĆ, am, v. n. imp. 
WIERZGNĄĆ, nę, v. insi, (of 
horses) to fling or kick up one's 
heels, to kick up, to fling out, to 
wince. 
WIERZGANIE, A, 8. n. the act 
of kicking. 
WIERZGLIWY, a , e , kicking. 
Koń -y, a kicking horse. 
WIERZYĆ, rzę, v. n. imp. to 
believe. - w Boga, w Chrystusa, 
to believe in God, in Jesus Christ. 
- w kogo, w co, to believe, to 
have faith in. - w strachy, upio- 
ry, to believe in ghosts or spirits. 
- w doktorów, to have faith in or 
to believe the doctors. - komu, 
czemu, to believe, to credit, to 
trust. Ja mu nie wierzę, I do not 
believe him. Zaledwie mogę - 
własnym oczom, I can hardly 
believe my eyes. Czego nie widzę 
temu nie wierzę, seeing is believ- 
ing. - jakiej powieści, pogło- 
sce, to credit a story, a report. Nie 
wierz nigdy kobiecie, never trust 
a woman. 
WIERZYCIEL, a, s. m. and 
fem. WIERZYGIELKA, i, s. f. 
creditor. 
WIERZYTELNOŚĆ, śct, S. f. 
authenticity. 
WIERZYTELNY, a, e, authen- 
tical. - of credit. Listy -e, cre- 
dentials. 
WIEŚ, wsi, s.f. village, country. 
Kupić -, to purchase an estate. 
Wyjechać na -, żyć na wsi, to 
go into the country, to live in the 
country. 
WIEŚĆ, ści, $. f. rumour, report, 
intelligence. Puścić-, to spread 
a report. Dochodzi mnie-, I hear, 
I learn, I have heard say. 
WIEŚĆ, wiodę, v. imp. to lead, 
to conduct.- wojsko do boju, 
WIE 
to lead an army to battle.-wojnę, 
to wage or carry on war. - z kim 
proces, to be at law with one- 
z kim spór, to be at variance with 
one, to conted with him. - drogą 
cnoty, to lead in the path of virtue. 
- SIĘ, to fare ill or well. Dobrze 
mu się wiedzie, he fares well, 
thrives well, his affairs are in a 
prosperous state. Wszystko mu się 
wiedzie, he thrives, succeeds ia 
every thing he undertakes. 
WIEŚNIACKI, A, IE, country- 
bred, rustic. 
WIEŚNIACTWO, A, J. n. rusti- 
city, rudeness. = collect, country 
people. 
WIEŚNIACZKA, T. s. f. country- 
woman, country-girl. 
WIEŚNIACZY, a, e, of a coun- 
tryman , of a peasant. = country- 
bred, rustic, rude, churlish, clown- 
ish. 
WIEŚNIAK, A, s. m. (pt WIE- 
ŚNIACY, sów), countryman, peas- 
ant. 
WIESZAĆ, am , v. imp. to hang 
up, to suspend. - chusty, bieli- 
znę, to hang clothes, linen to dry. 
Jestto dawny zwyczaj - w ko- 
ściołach chorągwie zdobyte na 
nieprzyjacielu, it is a very ancient 
custom to hang up in churches 
colours taken from the enemy. - 
złoczyńców złodziejów, to hang 
malefactors, robbers. - SIĘ, to 
hang. -się komu na szyi, to hang 
about one's neck. Zawsze się wie- 
sza kolo niej, he is always dangling 
after her. 
WIESZADŁO, A, s. n. a hook 
or a cord on which any thing is 
hung. 
WIESZANIE, a , s. n. the act of 
hanging. 
WIESZCZ, A, 8. m. seer, sooth- 
sayer, augur; poet. 
WIESZCZBA, y, s. f. augury, 
omen, foretelling , foretoken, pre- 
sage, auspice, see WRÓŻBA. 
W1ESZCZBIARKA, i, s. f. sibyl, 
prophetess. = divineress, a cun- 
ning woman, a female fortune-teller, 
see WRÓŻKA. 
WIESZCZBIARSKI, A, re, of a 
soothsayer, of an augur; augurial, 
foretelling, prophesying. Rószczka 
-a, a conjurer's wand. 
WIESZCZBIARSTWO , A , 8. n. 
an guration, soothsaying, divination. 
WIESZCZBIARZ, a,S. m. augur, 
seer, soothsayer, fortune-teller. 
WIESZCZEK, szczka, s. m. 
augur, soothsayer, seer, diviner, 
fortune-teller. 
WIESZCZENIE, a, s. n. divina- 
tion.-ze śpiewu, z lotu ptaków, 
divination by the singing, by the 
flight of birds, auguration. - 
z trzewów bydlęcych, divination 
by the inspection of the bowels of 
killed victims. - z gwiazd, astro- 
logy. 
WIESZCZKA, see WIESZCZ- 
BIARKA. 
WIESZCZY , A, b , oracular, 
prophetical, -m duchem, prophe- WIĘ 
deafly, like an oracle. -m duchem 
mówić, przepowiadać, to speak 
like an oracle, to foretell future 
events tike a prophet. 
WIESZCZYĆ, czę, v. n. to fore- 
tell, prophesy, to divine, to augur, 
to predict, to presage to soothsay. 
WIETKI, see WIOTCHY. 
WIETRZEĆ, ję , v. n. imp. 
ZWIETRZEĆ, ję, v. perf. to eva- 
porate , to pall, to lose its spirit, to 
deaden, to flatten, to become vapid, 
spoiled, damaged (by the influence 
of the air). To wino zwietrzeje, 
jeżeli nie zatkniesz bumelki, that 
wine will get dead or grow flat, 
vapid, if the bottle is not corked. 
WIETRZN3CA , v, s. f. a giddy, 
volatile, thoughtless girl, flirt. 
WIETRZNIK, a, s.m. a man 
that turns with every wind; a hare- 
brained, giddy fellow. 
WIETRZNO, adv. (jest), it is 
windy, it is blowing weather. 
WIETRZNOŚĆ, ści, s. f. windy 
disposition of the weather. = fig. 
airiness, levity, volatility. 
WIETRZNY, a , e, of the wind. 
Młyn -y, Windmill.- a puchlina, 
Med. pneumatosis, a swelling of 
the stomach. -a ospa, the chicken- 
pox. => full of wind, windy. Czas 
-y, pora -a, blowing weather. = 
fig. airy, gay, thoughtless, volatile; 
windy, empty, vain. 
WIETRZYĆ, rżę, v. imp. to 
air, to ventilate, see PRZEWIE- 
TRZAĆ. - to scent,*to smell.- 
zwierzynę (of a dog), to have 
game in the wind, to scent game, 
see ZWIETRZYĆ. 
WIETRZYK, a, s. m. gentle 
gale, breeze, zephyr. 
WIETRZYSTY, a, e, windy, 
full of wind. 
WIEWIÓRKA, s. f. WIEWIÓ- 
RECZKA, i, s. f. dim. squirrel. 
WIEŻA, y , s. f. tower. - ko- 
ścielna, steeple, belfry.- Londyń- 
ska, the Tower of London. - 
w szachach, a castle, a rook. Dać 
mala, zamalować wieżą i kró- 
lem, to checkmate witn the king 
and the rook. = prison, dungeon, 
toll-booth. Skazać na wieżę, to 
condemn to prison. - Wieża ba- 
bilońska, fig. the tower of Babel. 
Nasze zgromadzenia, zebrania 
były często obrazem wwżybabi- 
lońskiej, our meetings were often 
a picture of the tower of Babel. 
WJEŻDŻAĆ, am. v- n. imp. 
WJECHAĆ, wjadę , v. perf. to 
enter, to come in (In a carriage or 
on horseback). Wjeżazając do 
miasta, on my (his, her, their) 
entering the town. = Wjechać na 
kogo , to run over one w th a car- 
riage or on horseback; rig. fam. 
to back upon one, to give one a 
blowing up. 
WIĘZIĆ, źę , v. imp. to keep in 
prison, in confinement. 
WIĘZIEŃ, źhia, s. m. prisoner. 
WIĘZIENIE , a , s. n. the act cf 
keeping in prison. « prison, jail, 
Mul. Wsadzić, wtrącić kogo do 
WIL 
-nia, to put one in prison, to cast 
into prison. Odesłać do -nia to 
send or commit to prison. Dozorca 
-nia, the keeper of a prison, 
gaoler, jailer. 
WIĘZNĄĆ, nę , v. n. imp. to 
stick fast, to be jammed. 
WIEŻOWY, a, e, of a tower. 
WIĘZOWY or WIĄZOWY, A, 
e, of elms.-y las,an elm-grove, 
a grove of elms. 
WIĘZY, ów, s. pl. bonds, chains, 
fetters, trammels, shackles, gyves, 
irons. Ukuć -, to forge bonds. 
Zerwać-, to break one's bonds. 
Uwolnić kogo z więzów, to deliver 
one from prison or captivity. - 
miłości, the bonds or chains of 
love. Zostaje w więzach miłości, 
love holds him in its chains. 
WIEŻYCZKA, i, s.f. dim. turret. 
=WIEŻYCZKI, pL (a plant), tow- 
ermustard. 
WIGILIA, n, s.f. vigil, eve, the 
day before. Przybyłem w wigilią 
jego odjazdu, I came the day 
before he went away, see WILIA. 
WIKARY, ego , WIKARYUSZ, 
i, s. m. vicar. 
WIKARYUSZOSTWO, A, s.n. 
vicarship. 
WIKŁAĆ, am, v. imp. to hamper, 
entangle, to involve, to implicate. 
-SIĘ, to entangle or involve one's 
self. 
WIKŁANINA, y, s. f. entangle- 
ment, complication, confusion. 
WIKLINA , y , s. f. brushwood, 
brambles. - (a species of the poa 
of Limt8?eus), meadow-grass. 
WIKT, u, c. m. board, fare. 
Dawać komu -, to board one. 
WIKTOWAĆ, tuję, v. imp. to 
board, to give board. 
WIKTUAŁY, ów, s. pl. victuals, 
provisions. 
WILCZĄTKO, a, WILCZĘ, 
ęcu , s. n. WILCZEK, czka , s. m. 
a wolfs whelp. 
WILCZATY, a, e, like a wolf, of 
the colour of a wolf. Koń -y, a 
deep yellow-dun horse. 
WILCZURA , v, s.f. fur of wol- 
ves , a cloak lined with wolves 
skins. 
WILCZY, a , e , of a wolf. -a 
skóra, wolf's skin. - Bot. Wilczy 
mlecz, spurge, euphorbia. Wileza 
stopa, water horehound, iicopus. 
Wilcze jagody, great nightshade , 
bella-dona. Wilcze łyko, spurge 
laurel, mezereon. Wilczy korzeń, 
wolf-wort, wolfs-bane, aconite. 
Wilczy mak, wild poppy, corn- 
poppy. -e szczęście, a lucky star. 
WILCZYCA, y, s. f. a she wolf. 
WICZYSKO, A, s.n. a large 
ugly wolf. 
WILEC, lca , s. m. (a plant), 
bindweed, see POWÓJ. 
WILEŃCZYK, a, s.m. an in- 
habitant of Wilna. 
WILEŃSKI, a , re, of Wilna. 
WILGA, i, s.f. (a bird), golden 
oriole. 
WILGOĆ, ci, s. f. wet, moisture, 
damp. 
WIN 
WILGOCIĆ , see WILŻYĆ. 
WILGOCIOMIERZ, A, s. m. 
nygrometer. * 
WILGOTNIEĆ, ję , v. n. imp. tv 
become wet, damp, moist. 
WILGOTNOŚĆ, ści, s.f. wetness, 
moisture. 
WILGOTNY, A, e , wet, damp, 
moist 
WILIA, n, s. f. vigil, the eve of 
a holiday, christmas-eve. 
WILK, A, s.m. wolf. Sayings 
and proverbs: Wpuścić wilka do 
obory, to commit the sheep to the 
wolf, to lock up the fox in the 
poultry-yard. Wilk owczą skórą 
odziany, a wolf in a sheep's skin. 
Długo wilk nosił, ponieśli i 
wilka, he has long been doing 
evil, but his turn is come at last to 
atone for all his misdeeds. Natu- 
ra wilka do lasu ciągnie, if we 
shut nature out of the door, she 
will come in at the window. Bierze 
wilk i liczone, though you take 
all possible care, you may be 
mistaken in the end. Mów wilku 
pacierz, a wilk woli kozią ma- 
cierz or trudno z wilka uczynić 
barana,^ profligate fellow will die 
in his shoes. Nie wywołuj wilka 
z lasu, when sorrow is asleep, 
wake it not. O wilku mowa, a 
wilk tu, talk of the devil and he 
will appear. Powieść o wilku żela- 
znym , a tale of a tub, a tale of a 
cock and bull. Prawić o żelaznym 
wilku, to tell one incredible things. 
Słucha jak o żelaznym uniku, 
that is Hebrew to him, he does 
not know what to make of it. = 
galled skin. Złapał wilka, he 
lost leather (riding or walking). 
= WILKI, pl. andirons, dogs 
(on which wood is laid to burn). 
- a fur of wolves, see WIL- 
CZURA. 
WILKOŁAK, 'a, s.m. ware- 
wolf , wolf-man. 
WILNO, a , s. n. Wilna (a town 
in Lithuania). 
WILŻEĆ, ię , v. n. imp. ZWIL- 
ZEĆ, v.perf. to become wet or 
damp, see WILGOTNIEĆ; to thaw. 
Zwilżało na dworze, it thaws, 
the weather is grown milder. 
WILŻYĆ, iĘ,v.imp. ZWILŻYĆ, 
żę, v. perf. to wet, to damp, to 
moisten. 
WILŻYNA, V, s. f. (an herb), 
petty-whin, rest-harrow, cammock. 
WINA, Y,s.f. guilt, trespass, 
offence. Przyznać się do winy, to 
avow one's guilt I odpuść nam 
nasze winy, and forgive us our 
trespasses. = fault, blame. Winę 
komu przypisywać, to ascribe or 
impute the fault to one. Składać, 
zwalać winę na kogo, to throw 
or lay the blame bf a thing on an- 
other. Cała wina spada na nie- 
go , all the blame Tails on his back. 
Czyja wina, whose fault Is if* 
Nie moja w temh wina, it is n®t 
my fault, the fault is none of mine. 
= pięniężna, fine, mulct, amer- 
cement. 
415 416 
WIN 
WINDA, y, s.f. windlass, pulley, 
draw-beam. 
WINDOWAĆ, DPJĘ, v. imp. to 
wind up , to hoist up, to pull up. 
WINDOWANIE , a , s.n. the 
hoisting with tackles in lading or 
unlading a ship, etc. 
W1NDÓWKA, i, s.f. tackles 
used in hoisting up. 
WINDUGA , i, S. f. see WIN- 
DOWANIE. = quay, wharf. 
WINIARKA , i, s.f. wife of a 
wine-merchant. 
WINIARNIA, ni, s. f. wine- 
cellar , vault. - wine-tavern, 
vintry. 
WINIARZ, A, s.m. wine-mer- 
chant, vintner. 
WINIĆ, nię, W1N0WAĆ, nuję, 
v.imp. kogo o Co, to charge one 
with a thing, to lay the blame of it 
on him, to inculpate, to accuse, 
see OBWINIAĆ. 
WINIEN, WINNA, WINNE, 
(co uczynić), that is obliged or 
ought (to do a thing). Winien je- 
stem ct powiedzieć że..., I ought 
to tell you that....,see POWINIEN. 
= Winnym co komu być, to owe, 
to be indebted. Winienem ci Sto 
dukatów, I owe you a hundred 
ducats. Więcej winien niż ma 
majątku , he owes more than he is 
worth. Winienem ci moje życie, 
I owe my life to you. Winien mu 
test swoje życie, he owes his 
life to him. Winienem ci naj- 
więksi ą wdzięczność, I owe you 
the greatest gratitude. Winniśmy 
pszczołom miód i wosk, we are 
indebted to the bees for honey 
and wax. = guilty, culpable. Wi- 
nien zbrodni, zdrady, guilty of 
a crime, of treason. Uznać kogo 
za winnego, to declare one guilty. 
Uznać się za winnego, to plead 
guilty. Jam temu winien, it is my 
own fault, I am to blame. Nikt 
temu nie winien, it is nobody's 
fault. 
WINIÓWKA, i, s.f. a vinous 
apple. 
WINKO, A, s. n. dim. of WI- 
NO, which see. 
WINNICA , y, s. f. vineyard. 
Gnoić winnicę, to dung a vine- 
yard. Pracować w winnicy Pań- 
skiej , to work in the Lord's vine- 
yard. = a cellar for wine. 
.WINNIE, adv. guiltily. 
WINNIK, A, s.m. tartar, argal. 
a bundle of branches, a broom 
made of twigs or rods. 
WINNOŚC, ści, s.f. culpability, 
guiltiness. 
WINNY, see WINIEN. = Subst. 
WINNY, ego, guilty, pl. WINNI, 
the guilty. Niewinni często cier- 
pią za winnych, the innocent 
often suffer for the guilty. 
WINNY, a , e , of wine. Winny 
zapach, flavour of wine. Winna 
macica, vine. Winna latorośl, a 
vine-branch, a sprig or twig of a 
vine. Winna góra, vineyard, a 
hill planted with vines. Handel 
winny, a vintner's trade. Winna 
WIO 
sól, cream of tartar. = of spades. 
Kratka winna, a ten of spades. 
WINO, a, s. n. wine. Wino bia- 
le, czerwone, white wine, red 
wine. Wino węgierskie, francuz- 
kie , reńskie , Hungary wine , 
French wine, Rhenish wine. Prosić 
kogo na wino, to invite one to a 
glass of wine, to treat one to a 
glass of wine. = (at cards), spades. 
Wino świeci , spades are trumps, 
spades are turned up. 
WINOBRANIE, a, s. n. vintage, 
vintage-time, wine-harvest. 
WINOBRANIEC , ńca , s. in. 
vintager, grape-gatherer, vine- 
reaper. 
WINOGRÓD, odu, s.m. a hill 
planted with vines, vineyard. 
WINOGRODNIK, a, s. m. vine- 
dresser. 
WINOGRON, u, s. m. WINO- 
GRONO,a,s. n. grape, pl. WI- 
NOGRONA, grapes. 
WINORODNY, a, e, abounding 
in wine, producing wine. 
WINOWAĆ, see WINIĆ. 
WINOWAJCA, v, s.m. delin- 
quent , culprit, offender. 
WINSZOWAĆ, szuję, v. imp. 
to congratulate, to wish or give 
joy. - komu nowego roku, to 
wish one happy new year. - komu 
ożenienia, zamęscia, to congra- 
tulate one upon his, her happy mar- 
riage. - komu imienin, to express 
one's good wishes to a person on 
the occasion of his birth-day. Przy- 
szli mu - zwycięztwa, they 
came and congratulated him upon 
his victory. - sobie, to congra- 
tulate one's self. 
WINSZOWANIE, a, s. n. wish- 
ing joy. 
WIONĄĆ, nę , v. n. inst. to 
blow upon (at, to, against, to- 
wards), see WIAĆ. 
WIÓR, ora, s.m. chip, shaving, 
splinter, WIORY, pl. wood-shav- 
ings. Gdzie drwa rąbią tam i 
wióry lecą, prov. where there is 
smoke there is fire. W cudzym do- 
mu drwa rąbią, a do nas wiory 
lecą, prov. we suffer from the 
quarrels of our neighbours, from 
the war which is carried on in a 
neighbouring country. 
WIOSECZKA, i, s.f. a pretty 
little village, hamlet. 
WIOSEŁKO , a , s. n. dim. of 
WIOSŁO, which see. 
WIOSENNY, a, e, of the spring. 
Kwiaty -e, flowers of the spring. 
WIOSKA,i, s.f. a little village. 
WIOŚLARZ, a, s.m. rover. 
WIOSŁATY, a, e, like an oar, 
shovel-shaped. 
WIOSŁO, a , s. n. oar. Wiosła- 
mi robić, to row. Ze wszystkich 
sił wiosłami robić, to ply the 
oars. Mieć kilka wioseł u czółna, 
fig. to have more than one string 
to one's bow. 
WIOSŁOWAĆ, łuję, v.n. to row. 
WIOSŁOWY, a , E , of an oar. 
Pióro -e, the wash or blade of 
an oar. 
WIT 
WIOSNA , y, s. f. spring. Na 
wiosnę, in spring. - życia , fig. 
the prime of life, the bloom of 
youth. 
WIOŚNIANY, WIOSNOWY, a, 
e, of the spring. 
WIOSZCZYNA , y , s. f. a poor, 
miserable village. 
WIOTCHOŚĆ, WIOTKOŚĆ , 
ści, s. f. flimsiness, sleaziness. 
WIOTCHY, WIOTKI, a, e, 
flimsy , sleazy. -a materya, a 
sleazy stuff. 
WIOTSZEĆ , ję , v. n. imp. 
ZWIOTSZEĆ, ję, v.perf. to be- 
come sleazy, to grow flabby. = to 
rot, to moulder. 
WIR, u, s.m. whirlpool, eddy. 
= Philos. vortex. Wiry Kartezy- 
usza, Decartes's vortices. = fig. 
vortex. Porwany wirem, hurled 
away by the vortex of... 
WIROWAĆ,ruję, v.n. to eddy, 
to go whirling round. 
WIROWANIE, a, s.n. eddying. 
WIROWATY, A, e , whirling , 
eddying, full of whirlpools. 
WIROWY, a, e, vortical. Ruch 
-y, a vortical motion. 
WISIEĆ , szę, v.n. to bang, to 
be suspended. - na ściante, to 
hang upon the wall. - na kołku, 
to hang on a hook. - komu u szyi, 
to hang about one's neck. - na 
włosku, to hang upon a hair. 
Miecz wisiał nad jego głową, a 
sword was suspended over his head. 
- przy kim, to hang on one. Kto 
ma wisieć nic utonie, prov. he 
who deserves to be banged shall 
not be drowned. 
WISIELEC, lca, s. m. a hanged 
man. = fig. gallows-bird, gallows- 
swinger, Newgate-bird , crack- 
rope , crack-hemp, hempen rogue. 
WISKAĆ , am , v. imp. to louse, 
to clean from lice. 
WISŁA , y, s. f. Vistula. 
WIŚLANY, A, E , of the Vistula. 
WIŚNIA, ni , s. f. cherry. = 
cherry-tree. = cherry-tree wood. 
Psia unsnia, winter-cherry. 
WIŚNIAK, u, s. m. cherry-wine. 
WIŚNIOWY, a, E, of a cherry. 
Drzewo -e, cherry-tree. Sok-y, 
juice of cherries. = resembling a 
cherry in colour, cherry. *= made 
of cherry-tree wood. 
WIST, a, s. m. whist. Grać, 
grywać w wista, to play at whist. 
WISZĄCY, A , e , hanging, sus- 
pended. Wiszące ogrody babiloń- 
skie, the hanging gardens of Ba- 
bylon. Niebezpieczeństwo wiszą- 
ce nad czyją głową, an imminent 
danger. 
WISZOR, a, s.m. Artil. cannon- 
brush. 
WITAĆ, am, v. imp. to greet, to 
salute, to hail, to welcome , to bid 
welcome. - SIĘ, to salute one 
another. W całej prawie Europie, 
mężczyźni witują się uchyla- 
jąc kapelusza i Kłaniając się, 
throughout most part of Europe, 
the men salute by taking off their 
hats and bowing. WITANIE, a, x. n. greeting, 
tainting, welcome. 
WITRYOL, v,s.m. vitriol. - 
żelazny, vitriol of iron, green 
vitriol or copperas. Bialy-, white 
vitriol, vitriol of zinc. 
WITRYOLICZNY, a, e, vitriolic, 
vltriolous, vitriolate. 
WITWA, WITWINA, y , $. f. 
common osier, wicker. 
WIWAT! interj. well done, 
huzza! Wiwat niech żyjel God 
bless him ! Long live such a one! 
Wiwat król! Long live the king! 
God bless or save the kingl =u, 
t. m. huzza, shout, acc!amation.= 
toast. Spełniać czyje wiwaty, to 
toast one, to drink to his health. 
WIWATÓWKA, I, s. f. a small 
cannon (which they used to fire off, 
when one's health was drunk at 
table, on the occasion of his birth- 
day). 
WIWATOWY, a , e , kielich, a 
bumper in which one's health is 
drunk. 
WIZERUNEK, NEU, s. m. effigy, 
portrait,picture, likeness.= image, 
picture, imagery. 
WJZYA, ri, s. f. examination 
of a dead body. 
WIZYTA , V, 8. f. visit, call. 
Pójść do kogo z -ą, to pay one a 
visit, to call on him. -y oddawać, 
to go a visiting, to call on many 
persons. 
WIZYTATOR, A, s.m. inspector 
of schools, colleges. 
WIZYTKA, i, s.f. a short visit. 
= a nun of the Visitation. Zakon 
Wizytek, the order of the Visita- 
tion. 
WIZYTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to visit. - kościoły dyecezyi, to 
visit the churches of a diocese (as 
a bishop ought to do). - szkoły, 
to Inspect public schools, colleges. 
WIZYTOWANIE, A, s. n. visi- 
ting , inspection. 
WIZYTOWY, a, E, visiting. 
Bilety -e, visiting cards. 
. WKŁADAĆ, am, v. imp. WŁO- 
ŻYĆ, iĘ, v. perf. to lay, put in, 
into (on, upon). Włożyć co do 
szuflady, do skrzyni, to put a 
thing into a drawer, into a chest. 
Włożyć ręce do kieszeni, to put 
one's hands into one's pockets. 
Włożyć kapelusz na głowę, to 
put on one's hat. Włożyć pierścień 
na palec, to put a ring on one's 
finger. Włożyć miecz do pochwy, 
to sheath a sword or return it into 
the scabbard. Włożyć na kogo 
kajdany, to put a man in irons. 
Włożyć na naród pęta niewoli, 
to enslave a nation, to bring it into 
bondage. Włożyć w co kapitał, to 
invest a capital into a thing. Wkła- 
dać, włożyć na kogo obowiązek, 
fig. to lay an obligation upon one, 
to make a duty incumbent upon 
ene, to charge with, to give in 
charge. = kogo w co, to train up 
one to a thing, to teach or from 
him by practice, see UKŁADAĆ. 
- SIĘ, (of things) to be put. Jak 
WKR 
się to wkłada? how is it put? 
what is the manner, the way of 
putting it ? = się do czego, w co, to 
be used to a thing, to accustom 
one's self to it, to be even with 
one's business. 
WKŁADANIE, WŁOŻENIE, A, 
s. n. the act of putting, laying into 
(on, upon). - SIĘ do czego, the 
being used to a thing. 
WKLEPAĆ, pię, v.perf. to force 
into by hammering. - co komu, 
fig. to put a thing into one's head. 
- SIĘ w kogo, fig. to claim 
acquaintance with one, to stick 
or cling to one. - się w kobietę, 
to stick or cling to a woman, to 
hang on her, to be dangling about 
her. 
WKLĘSŁOŚĆ, śct, s. f. hollow- 
ness, concavity. 
WKLĘSŁO-WYPUKŁY, A, E, 
concave-convex. 
WKLĘSŁY, A, e , hollow, con- 
cave. -e policzki, hollow cheeks, 
cheeks sunk in. -e zwierciadło, 
concave glass, mirror. 
WKLĘSNĄĆ, ne, v. n. perf. 
WKLĘSAĆ, am , v. imp. to sink 
down (into), to give way so as to 
leave a hollow place. 
WKLĘSNIENIE, A, 8. n. sinking, 
giving way. 
WKLESZCZAĆ, am, v. imp. 
WKLESZCZYĆ, czę , v. perf. pa- 
zury, szpony, to thrust into one's 
clutches, claws, talons. 
WKOŁO, adv. and prep, round, 
around, about 
WKOPAĆ, pie, v. perf. WKO- 
PYWAĆ, puję, v. imp. to dig into, 
to fix in the ground. WKOPAĆ 
SIĘ, to penetrate into by digging, 
to come under ground. 
WKORZENIAĆ, am, v. imp. 
WKORZENIĆ,nię,v.perf. to root, 
to make to take root; fig. to implant, 
to Impress upon. - SIĘ, to root, 
to take or strike root; fig. to grow 
inveterate. Ate należy pozwalać 
złemu wkorzeniać się, evils must 
not be suffered to grow inveterate. 
Kiedy raz się jaka opinia wko- 
rzeni, trudno się jej pozbyć, when 
an opinion is rooted, it is difficult 
to get rid of it. 
WKORZENIONY, a,e, rooted, 
inveterate. Głęboko -y, deep- 
rooted. 
WKRACZAĆ, am, v. n. imp. 
WKROCZYĆ, czę , v.perf. to step 
into, to enter into violently. Wkro- 
czyć do krajunieprzyjacielskiego, 
to break into the enemy's country, to 
make an irruption into it.= Wkra- 
czać w czyje prawa, fig. to en- 
croach upon one's rights. 
WKRACZANIE, z,s.n. the act 
of breaking into. WKROCZENIE, 
A, s. n. inroad, irruption, invasion. 
- w czyje prawa, encroachment 
upon one s rights. 
WKRADAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
WKRAŚĆ SIĘ, dnę się , v. perf. 
to steal into; to creep, to sneak, to 
slink, to slip into. Wkraść się w czy- 
ją łaskę, to steal or creep into 
WŁA 
one's favour. Wiele błędów, nadu- 
żyć wkradło się, many errors, 
abuses have crept in. 
WKRADANIE SIĘ, WKRA- 
DNIĘCIE SIĘ, 3. n. the aet of 
stealing, creeping into. 
WKRAJ AĆ oję , v. perf. to cut 
into. - chleba do rosołu, to cut 
slices of bread for the soup. 
WKRĘCAĆ, am, v.imp. WKRĘ- 
CIĆ, cę , v. perf. to twist or screw 
into. - SIĘ, gdzie, dokąd, to wind 
or screw one's seif into. Wkręcić 
się w czyją łaskę, to screw or 
wriggle one's self into one's favour. 
Wszędzie się wkręci, he is a man 
who insinuates,who thrustshimself 
in everywhere. 
WKRĘCANIE, WKRĘCENIE, 
A, s. n. the act of screwing into. - 
SIĘ, the act of screwing one's self, 
insinuating one's self into. 
WKROCZYĆ, WKROCZENIE, 
see WKRACZAĆ, etc. 
WKRÓTCE, adv. In a short 
time, shortly, soon. 
WKRUSZYĆ, szę, v.perf. chle- 
ba do czego , to crumb Dread into. 
WKUPIĆ SIĘ, pię, v. perf. 
WKUPOWAĆ SIĘ, PtiJĘ, v. imp. 
to buy in. Wkupić się do cechu, to 
get admitted into a corporation on 
paying a certain sum. 
WKUPNE, go, s. n. money paid 
on being admitted into a corpora- 
tion. 
WLAĆ, see WLEWAĆ. 
WŁĄCZAĆ, am, v. imp. WŁĄ- 
CZYĆ, czę, v. perf. to Join, to 
adjoin, to include , to comprise, to 
insert; to annex, to incorporate. 
WŁĄCZNIE, adv. inclusively. 
WŁADAĆ, am, v. n. imp. (said 
of the limbs of the body), to move, 
to make use of, to use. Nie może 
- ant ręką ani nogą, he can 
move neither hand nor foot. Nie 
módz -językiem, to be deprived 
of the power of utterance or of the 
power of speech. = czem, to use a 
thing, to handle, to manage, to 
wield. Umieć - pałaszem, to be 
able to wield a sword. Zręcznie - 
pęzlem, dłótem, piórem, to know 
well how to handle the pencil, the 
chisel, the pen. Dobrze, gładko- 
językiem, to be a well-spoken or 
a fine-spoken man. = to wield, to 
sway, to rule, to govern.- berłem, 
to wield a sceptre. - państwem, 
to rule a state. Kiedy nzym wła- 
dał światem, when Rome was the 
mistress of the world. - sobą, to 
rule one's affections, to master or 
keep one's passions under control, 
to have the command of one's pas- 
sions. Dać komu sobą -, to suffer 
one's self to be ruled by one. 
WŁADANIE, a, 3. n. the act of 
moving, using, handling. - the act 
of wielding, swaying, ruling. 
WŁADCA, y, s. m. ruler, master, 
sovereign. 
WŁADZA, T, s. f. the power or 
faculty of moving (a limb of the 
body), strength. Nie mieć władzy 
w ręku, not to be able to move the 
417 WŁÓ 
trudge, to jog on (along). Wlokłem 
się za nim jak mogłem, I jogged 
after him in the best way I could. 
= (of things), to trail, to draw the 
ground, to drag along. Suknia się 
jej wlecze, her gown drags, draws 
the ground. = fig. to linger, to ba 
long a doing, to go on slowly. Ta 
sprawa już oddawna się wlecze, 
that lawsuit is too long in being 
settled. ; 
WLECIEĆ, see WLATAC. 
WLEPIAĆ, am,v.imp. WLEPIĆ, 
pię, v.perf. to fix into by gluing or 
pasting. = Wlepić w, kogo oczy, 
fig. to fasten one's eyes upon one, 
to gaze earnestly at him, to look 
steadfast in his face. Stal z wle- 
ptonemi w ziemię oczyma, he 
stood with his eyes bent on the 
ground. 
WLEWAĆ, am , v. imp. WLAĆ, 
Wleję, v.perf. to pour into. Wlać 
wina w szklankę, to pour wine 
into a glass. Wlać w gardło, to 
pour down the throat = fig. Wlać 
co w kogo, to inspire one with. 
Wlać w kogo odwagę , to inspire 
one with courage, to give heart, to 
cheer up. Wlać życie, to inspire 
with new life, to give life, to ani- 
mate. 
WLEŹĆ , see WŁAZIĆ. 
WLIZAĆ SIĘ, żę się, v.perf. do 
kogo, to creep into one's favour by 
fawning upon. 
WŁOCH, a, s. m. an Italian, pl. 
WŁOSI, gen. Włochów, the Ita- 
lians. 
WŁOCHACIZNA, v, WŁOCHĄ- 
TOśĆ, ści, s. f. shaggedness, shag- 
giness, hairiness. 
WŁOCHATY, a, e, shaggy, 
hairy. 
WŁOCHY, WŁOCH, s. pl. Italy. 
We Włoszech, in Italy. 
WŁÓCZĘGA, i, s. m. vagabond, 
vagrant. = s.f. vagrancy. 
WŁÓCZĘGOSTWO, a , s. n. an 
idle, wandering life. 
WŁÓCZENIE, a, s. n. the act of 
dragging. = the harrowing of a 
field. - SIĘ, strolling, roaming, 
rambling, wandering about 
WŁÓCZKA, i, s. f. yarn, spun 
wool. 
WŁÓCZKOWY, a, e, of yarn. 
WTŁÓCZNIA, ni, s.f. spear, lance. 
WŁÓCZYĆ, czę, v.imp. to drag, ( 
to drag along. - kogo po ziemi, 
po błocie, to drag one about upon 
the ground, in the dirt - kogo za 
sobą, to drag one along. = to har- 
row , see BRONOWAĆ. - SIĘ, to 
stroll, to roam, to ramble, to wan- 
der about. 
WŁODARZ, a, s. m. (old), land 
steward. 
WŁOGACIZNA, t , s.m. (a hor- 
se's disease), spavin, ringbone. 
WŁOK, u, s. m. fishing-net. 
WŁOKA, i, s. f. (a measure of 
land of about thirty acres), hide. 
WŁOKIENKO, A, s.n. a HtUe fi- 
lament. fibril. 
WŁÓKNISTY, a,E, fibrous, fi- 
laceous, stringy. - 
418 
WŁA 
arm , the hand, to have lost the use 
of the hand, of the arm. = power, 
faculty. Władze duszy, umysłu, 
the faculties of the soul, of the 
mind. Władze umysłowe, intel- 
lectual faculties. power, sway, 
rule, dominion, authority, com- 
mand. Mieć władzę nad kim, to 
have command over one, to have 
the right of commanding him. Ob- 
jąć, przyjąć władzę, to take, 
accept the command. Mieć władzę 
nad wojskiem, to have the com- 
mand of the army. Rzymianie 
mieli władzę życia i śmierci nad 
niewolnikami, the Romans had 
the power of life and death over 
their slaves. Władza najwyższa, 
sovereign authority or power. Wła- 
dza nieograniczona, absolute, 
arbitrary, unlimited power. Wła- 
dza prawodawcza, wykonaw- 
cza , sądownicza, legislative, exe- 
cutive, judicial power. Nadużyć 
swej władzy, to abuse one's 
power, authority. = Władze cy- 
wilne i wojskowe, the civil and 
military authorities. 
WŁAMAĆ SIĘ, mię się, v. per[. 
to break into. 
WLANIE, a, s. n. the act of 
pouring in, infusion. 
WŁAŚCICIEL, a , 8. m. owner, 
proprietor. 
WŁAŚCICIELKA, I, S. f. pro- 
prietress. 
WŁAŚCIWIE, adv. properly, 
in a strict sense. - mówiąc, pro- 
perly, strictly speaking. = fitly, 
suitably.. 
WŁAŚCIWOŚĆ , ści, s. f. pro- 
priety , peculiarity, a distinctive 
sign, mark or character. -jakiej 
mowy, jakiego języka, an idiom 
peculiar to a language. = fitness, 
suitableness, propriety. = compe- 
tence. - sądu, the competence of 
a court - Gram, propriety. 
WŁAŚCIWY, A, e, proper, pe- 
culiar. To mu jest - e, that 
is peculiar to him. Wyrażenie 
-e językowi, an expression pe- 
culiar to a language, an idiomatic 
expression. Ta choroba jest lu- 
dziom -a, this disorder is inci- 
dent to humanity. Grecya -a, 
Greece properly so called. ='fit, 
suitable, proper. = competent. = 
Gram, proper. Znaczenie -e i 
przenośne, proper and figurative 
signification. 
WŁASIĆ SIĘ , szę się , v. perf. 
do kogo, to insinuate one's self 
into one's favour by flattery (by 
fawning upon). 
WŁAŚNIE, adv. just, exactly. 
- tego potrzebujemy, that's just 
what we want - o tern z nim mó- 
wiłem, I have just spoken to him 
about it. To było - przyczyną 
tvojny, that was just the cause of 
the war. - wyszedł, he is just 
gone out. 
WŁASNORĘCZNIE, adv. with 
one's own hand. 
W WŁASNORĘCZNOŚĆ, ŚCI, S. f. 
one's own handwriting. 
WLE 
WŁASNORĘCZNY, A, e, of one's 
own writing, autographical. Testa- 
ment -y, a will all written with 
the testator's own hand. 
WŁASNOŚĆ, ści, s. f. property. 
- gruntowa, landed property. - 
ruchoma, moveable property.=pe- 
culiar quality, pecularity, virtue. 
Magnes ma-przyciągać żelazo, 
loadstone has the peculiar property 
of attracting Iron. 
WŁASNY, A, E, own. Jesttojego 
-y syn, 'tis his own son. Napisał 
to -ą ręką , he wrote it with his 
own hand. Mają swój dom -y, 
they have a home of their own. Od- 
dać co do rąk -ch, to give a thing 
into one's own hands. Widzieć na 
-e oczy, -nemi oczyma, to see 
a thing with one's own eyes. Zro- 
bić co z -nego natchnienia, to 
do a thing of one's own accord. 
Miłość -a, self-love. -a pochwa- 
ła, self-praise. Imie -e, Gram. 
proper noun. 
WLATAĆ, AM, v.n. imp. WLA- 
TYWAĆ, tuję, v.freq. WLECIEĆ, 
cę, v.perf. to fly into. Ptak wle- 
ciał do pokoju, the bird flew into 
the room. = to run or rush into. 
Wleciał do pokoju, he ran into or 
came running into the room. 
WŁAŻENIE, WLEZIENIE, A, s. 
,n. the act of creeping into; the act 
of climbing up. 
WŁAZIĆ, iĘ,v.n.imp. WLEŹĆ, 
wlazę, v. perf. w co, ao czego, to 
creep, crawl or glide into. Wleźć 
do łóżka, to step into bed, to go 
to bed. Wleźć do domu przez o- 
kno, to get in at the window. 
Wleźć do powozu, to get or step 
into a coach. Włazić, wleźć na 
co, to get up, to climb. Wleźć na 
dach, na drzewo, to climb to the 
top of a house, of a tree. Wlezc na 
drabinę, to get upon a ladder, io 
mount a ladder. Wleźć na konia, 
to get on horseback. Wleźć pod 
co, to creep under. Fig. Sam im 
wlazł w ręce, fam. he put himself 
into their hands of his own accord, 
he surrendered himself prisoner. 
Wleźć w długi, to run into debt. 
Wlazł mi na kark, he broke in 
upon me, and I could not get rid of 
that troublesome fellow; I am 
troubled, pesterd by him. Wlazł 
jak Piłat w kredo, he came where 
he was not wanted, where he had 
nothing to do. Państwo mu wla- 
zło (better, zajechało), see PAŃ- 
STWO. = to find room enough, to 
enter, to go on (into). Te pienią- 
dze nie wlazą w ten worek, all 
this money will not enter into that 
bag, this bag is too small for it. Ta 
suknia me wlezie, this coat will 
not go on. Ta rękawiczka me 
wlezie mi na rękę, this glove will 
not come on my hand. 
WLEC, wlokę, v. imp. to drag, 
to drag along. - kogo za kark, za 
włosy, to drag one by the neck, 
by the hair. - kogo do więzienia, 
to drag a man to prison. - życie, 
to ^rag a lingering life. - SIĘ, to WMA 
WŁÓKNO, k, s.n. Anat, and 
Bot. filament, fibre. = hempen 
and toen thread, spun hemp and 
flax. 
WŁOS, A, s. m. hair. Włosy na 
głowie, the hair of the head. Pię- 
kne włosy, a fine head of hair. St- 
we włosy, grey hair. Długie wło- 
sy, long'hair. Aż włosy stają na 
głowie, that makes one's hair stand 
on end. Włos ci z głowy nie spa- 
dnie, a hair of your head shall not 
fall to the ground. Ani na wlos, 
not a hair's breadth, nota whit, 
not in the least. O włos, within a 
hair's breadth. O włos go nie za- 
bito, he was within a hair's breadth 
of Being killed. Więcej ma długów 
niż włosów na głowie, he owes 
more than he is worth. Pod wlos, 
against the hair, against the grain. 
Pod włos golić, to shave against 
the beard., 
WŁOŚĆ, ści, 3. f. landed pro- 
perty, estate. 
WŁOŚCIANIN, A, s.m. country- 
man, peasant, pl. WŁOŚCIANIE, 
gen. ścian , country-people, peas- 
ants. 
WŁOŚCIANKA, i, 3. f. country- 
woman, country-girl. 
WŁOŚCIAŃSKI, A, 18, of a 
countryman. 
WŁOSEK, ska, s.m. dim. a little 
hair. Życie jego wisi na włosku, 
his life only holds by a thread. 
WŁOSIANY, a, e, made of hairs. 
W'LOSIASTY, A, e, hairy. 
WŁOSIEŃ, nią, s.m. the hair of 
a horse's tail. 
WŁOSIENKOWATY, A, E, Bot. 
capillary. 
WŁOSIENNICA, y, s. f. hair- 
shirt, hair-cloth, sackcloth. 
WŁOSISTY, A, e, hairy. 
WŁOSKI, a, IE, Italian. Po wło- 
sku , adv. after the Italian fashion; 
Italian. Mówić po włosku, to speak 
Italian. -i orzech, walnut. 
WŁOSKOWATOŚĆ, ści, S.f. ca- 
pillation. 
WŁOSKOWATY, A, e , Anat. 
capillary. Burka-a, capillary tube 
or pipe. Naczynia-e, capillary 
vessels. 
W'LOSZCZYZNA, Y, 3. f. Italian 
language and manners. = pot- 
herbs, kitchen-herbs, garden-ware, 
greens. 
WŁOSZKA, i, 3. f. an Italian 
woman. 
WLOT, adv. flying. Strzelać 
wlot, to shoot flying. = quick, 
speedily, in a trice, in a minute. 
WŁOŻENIE, WŁOŻYĆ, see 
WKŁADANIE, etc. 
WŁOŻONY, A, e , put into. -y 
do czego, accustomed, trained to. 
WMAWIAĆ, am , v. imp. co 
w kogo, to endeavour to make one 
believe a thing, to try to persuade 
him into the belief of it. WMÓ- 
WIĆ t wię , v. perf. co w kogo, to 
have made one believe a thing, to 
have persuaded him of it. Nie dam 
sobie nigdy tego wmówić, you 
«ha!I never persuade me of it. 
WNI 
Wszystko w niego wmówić mo- 
żna , any thing will go down with 
him. 
WMAWIANIE, WMÓWIENIE, 
a , s.n. czego w kogo, the act of 
making one believe a thing. 
WMIEŚCIĆ, szczę , v. perf. to 
put into, to insert. 
WMIESZAĆ, am, v. perf. to 
mix in, to intermix, to intermingle. 
- kogo do czego, fig. to implicate 
or involve one in a thing. - SIĘ, 
w co, do czego, to intermeddle, to 
interfere with. 
WMÓWIĆ, see WMAWIAĆ. 
WMUSIĆ, szę , v. perf. WMU- 
SZAĆ, am , v. imp. co w kogo, to 
force a thing upon one, to obtrude 
it upon him; to compel or con- 
strain one to do a thing. 
WMYKAĆ, am , v. imp. WEM- 
KNĄĆ, nę, v. perf. to slip, to con- 
vey secretly. WEMKNĄĆ SIĘ, to 
slip, sneak, slink or steal into. 
WNĘCAĆ, am, v.imp. WNĘCIĆ, 
cę , v. perf. to lure, to decoy into. 
WNĘCIĆ SIĘ , gdzie , do kogo, 
to use to visit one (being allured 
by good cheer or any other attrac- 
tions). 
WNET, adv. soon, immediately, 
forthwith, in a short time, by 
and by. 
WNĘTR, a , s. m. stone-horse. 
WNĘTRZE, A, s.n. inside, 
inner part, interior; heart, bot- 
tom. 
WNĘTRZNOŚCI, ści, s. f. pl. 
bowels, entrails , guts, intestines. 
Mieć zapalenie -, to have an 
inflamation in the bowels. - ziemi, 
the bowels of the earth. 
WNĘTRZNY, a, e, internal, 
interior. 
WNIEBOWSTĄPIENIE, A, S.n. 
Ascension, Ascension-day. 
WNIEBOWZIĘCIE, a, s.n. 
Assumption, the Assumption of 
the Holy Virgin. 
WNIEŚĆ, WNIESIENIE, see 
WNOSIĆ, etc. 
WNIEWALAĆ , am , V. imp. 
WNIEWOLIĆ, lę, v.perf. kogo 
do czego, to constrain or compel 
one to a thing. 
WNIK, A, s.m. a very small 
tube or pipe, through which any 
thing can penetrate. = a snare to 
catch birds (obsolete in both ac- 
ceptions). 
WNIKAĆ, am, v.n. imp. WNI- 
KNĄĆ, nę, v.perf. w co, to pe- 
netrate into. - w tajniki natury, 
to penetrate into the secrets of 
nature. 
WNIOSEK, sku , s. m. mo- 
tion , proposition, proposal. - 
do prawa, a bill. = inference, 
consequence, conclusion.Fałszywy 
-, a false consequence, a false 
conclusion. Wnioski wyprowa- 
dzać , to draw consequences. Wy- 
prowadzić - z założenia, to 
draw a conclusion from the premi- 
ses. Cóż ztąd za -? what con- 
clusion , what consequence do you 
draw from that observation. - 
WOD 
żony, dowry, portion, see POSAG. 
- Math, corollary. 
WNIOSKOWAĆ, kuję , v. n. to 
infer, to conclude, to draw a ccn- 
elusion or a consequence. 
WNIOSKOWANIE, a, s.n. the 
act of inferring, concluding, argu- 
mentation. 
WNIŚĆ, WNIŚCIE, see WCHO- 
DZIĆ, WEJŚCIE. 
WNOSIĆ, szę, v. imp. WNIEŚĆ. 
wniosę, v. perf. to bring or carry 
into. Wnosić sprzęty do pokoju, 
to carry furniture into a room. 
Wnieść pieniądze do kassy, to 
lodge or deposit a sum of money 
in the treasury, to bring it to the 
Exchecquer. Żona wniosła mu 
znaczny majątek, his wife brought 
him a great fortune, he had a great 
fortune with his wife. Wnieść 
w księgę dochodów, wydatków, 
to enter a sum into the book of 
account. = Wnieść zwyczaj, to 
introduce a custom, a habit, to 
bring into fashion. - co, to more 
a thing, to speak for it. Wnieść 
projekt do prawa, to bring in 
a bill. - prośbę, instancyę za 
kim, to intercede or interpose for 
one, to put in a word in his behalf. 
= z czego, to infer, conclude or 
draw a consequence from. =WNO- 
SIĆ,to guess, to conjecture, to 
cslculdtc* 
WNOSZENIE , WNIESIENIE, 
A, s.n. the acting of bringing in, 
carrying in, see WNOSIĆ. 
WNUCZEK, czka, s. m. dim. of 
WNUK, which see. 
WNUCZĘTA, cząt, s.n.pl. grand 
children. 
WNUCZY, a, e, belonging or 
relating to a grandchild. 
WNUK, a, s.m. grandson. 
WNUKA, WNUCZKA, i, s.f. 
grand-daughter. 
WODA , y, s. f. water. - źró- 
dlana , spring-water. - kryni- 
czna, studniana, well-water. - 
morska, sea-water. - rzeczna, 
freshwater.- deszczowa, rain- 
water. Bieżąca -, fresh running 
water. Święcona-, holy water. 
Trzymać kogo o chlebie i wodzie, 
to keep one on bread and water. 
Wodę do morza nosić, prov. to 
carry coals to Newcastle. Na swo- 
ję koło wodę prowadzić, ciągnąć, 
to bring grist to the mill. Jestto 
jak kropla wody w morzu, it i* 
but a drop of water in the sea. 
Podobni do siebie jak dwie kro- 
ple wody, two drops of water are 
not more alike. Cicha woda 
brzegi rwie, prov. smooth water 
runs deep. Chodzić na wodę (said 
of a dog), to take water. Płynąć 
z wodą, to go with or down the 
stream. Przeciw wodzie płynąć, 
to go against the stream , to go up 
or ascend the river, to stem the 
current; fig. to meet with difficul- 
ties , obstacles, to endeavour to 
overcome them. Wielka -, the 
rivers are swelled, are high. Małą 
- , the water is low, the rivers are 
419 420 
WOD 
low. Wody mineralne, hot-baths. 
Jechać, pojechać do wód, to go 
to a watering place. Pić wody, to 
drink the waters. 
WÓDCZANY, a , e , of brandy. 
Pijak - y, a man that gets drunk 
with brandy. 
WÓDECZKA, i, s.f. dim. of 
WÓDKA , which see. 
WÓDKA,!, s. f. brandy, whisky. 
Wódkę palić, pędzić, to distil 
brandy. - pachnąca, sweet-scent- 
' ed water. - kolońska, Cologne 
water. - lewandowa, lavender 
' water. 
k WODNIK, A, s. m. (an insect), 
water-beetle. = Astr. Aquarius. 
WODNISTOŚĆ, ści, s.f. wa- 
teriness, waterishness, aquosity ; 
Med. serosity. 
i WODNISTY, a , e , watery, wa- 
terish, aquose; Med. serous, wa- 
tery. 
WODNOZIEMNY, A, e, amphi- 
bious. Zwierzę-c,an amphibious 
animal. 
WODNY, a, e, of water. Młyn 
-y, water-mill. -a faYba, water- 
colours. Wodnemi farbami malo- 
wać, to paint in water-colours. = 
living or growing in or about the 
water, aquatic. Rośliny -e, water- 
plants, aquatic plants. -e ptactwo, 
aquatic birds , water-fowl. =» Med. 
Wodna puchlina, dropsy. 
WODOCIĄG, u, s.m. aqueduct. 
WODOMIAR, v, s.m. Phys. 
hydrometer. 
WODORÓD, odd, s.m. Chern. 
hydrogen. 
WODORODNY, a, e, of the 
hydrogen. Gaz -y, hydrogen gas. 
WODOSPAD, u, s. m. waterfall, 
cataract, cascade. 
WODOTRYSK, u, s. m. a water- 
spout. 
WODO WSTRĘT, u, 4. m. dread 
or horror of water, hydrophobia, 
canine madness. 
WÓDZ, wodza, s.m. leader, 
chief, commander.Naczelny wódz, 
commander in chief. 
WODZA, y, s.f. bridle, leash , 
rein. Trzymać na wodzy, to keep 
short, to keep a strict hand over. 
Puścić wodze sioym namiętno- 
ściom , to give a lose to one's pas- 
sions. Trzymać wodze rządu, 
to hold the reins of the empire or 
state. = command, order. Pod 
wodzą jenerała N, under the 
command of such a general. 
WODZIĆ, dzę , v.imp. to lead, 
to conduct - kogo po mieście, to 
lead or conduct one about the 
town. - kogo od Anasza do Kai- 
fasza, to toss or bandy one from 
pillar to post, to keep one running 
backwards and forwards. - kogo 
za nos, to lead one by the nose. 
Dać się za nos -, to suffer one's 
self to be led by the nose. Rej -, 
to have (to take) the lead. Nie 
wódź nas na pokuszenie, and 
lead us not into temptation. -- SIĘ, 
z kim za łby, to fall together by 
the ears. - się z kim po sądach, 
WOJ 
to sue one at law (in many courts 
of justice). 
WOJACZKA, i,s.f. fam. military 
profession. = war, warfare (fam. 
in both acceptions). 
WOJAK, a, s. m. fam. warrior, 
soldier. 
WOJAŻ, u, s. m. travel, journey. 
Być na -u, to be upon a journey, 
to travel in foreign countries, see 
PODRÓŻ. 
WOJAŻER, a , s. m. traveller. 
WOJAŻOWAĆ, żuję, v.n. to 
travel, to journey, see PÓDRÓŻO- 
WAĆ. 
WOJENNIE, adv. inarms, in 
a posture of defence. = according 
to the use or rules of war. 
WOJENNOŚĆ, ści, s.f. warlike 
disposition, military spirit. 
WOJENNY, a, e, of war, rela- 
ting to war. Sztuka -a, the art of 
war. Sąd -y, court martial. Sto- 
pa -a, war establishment. = 
warlike, martial. Naród -y, a 
warlike nation. Dzieła, czyny -e, 
warlike exploits. 
WOJEWODA, y, s.f. vaivode. 
= (speaking of a Polish senator), 
palatine. 
WOJEWODZIANKA, i, s. f. 
daughter of a palatine. 
WOJE WODZIĆ, a, s.5n. son of 
a palatine. 
WOJEWODZINA, v, s. f. wife 
of a palatine. 
WOJE WODZIŃSKI, A, IE, of a 
palatine. 
WOJEWÓDZKI, a,I e, of a 
palatinate. Miasto -ie, the chief 
town of a palatinate. 
WOJEWÓDZTWO, a , s. n. the 
dignity of a palatine. = (a pro- 
vince, answering to the English 
county), palatinate. 
WOJŁOK, a, s.m. a piece of 
felt put under the saddle (in order 
to keep the horse from being wrung 
in the withers); felt. 
WOJNA , y, s. f. war. - domo- 
wa, civil war. Wojnę wypowie- 
dzieć, to declare war. Francya 
wypowiedziała wojnę Austryi, 
France declared war against Austria. 
Wojnę z kim toczyć, prowadzić, 
to make or wage war with (upon) 
one. - wybuchła, a war broke 
out. Gotować się do wojny, to 
prepare for war. Rozpocząć woj- 
nę, to take the field. Być, zosta- 
wać z kim w wojnie, to be at 
war with one. Minisleryum wojny, 
war-office, war-department. 
WOJOWAĆ, juję , v. n, to war, 
to make or wage war, to be at 
war. 
WOJOWANIE, a , s. n. the act 
of making war. 
WOJOWNICZY, a , e , of a war- 
rior. = warlike. 
WOJOWNIK , a , s. m. warrior. 
WOJSKI, ego, s. m. Rom. Hist. 
military tribune.=Hist, of Poland, 
an officer whose duty was to main- 
tain order in a province, while the 
nobility were engaged in a military 
expedition abroad. 
WOL 
WOJSKO, A, s. n. army, troops 
forces. 
WOJSKOWO, adv. as a soldier. 
Służyć -, to serve in the army, 
to be a soldier. 
WOJSKOWOŚĆ, ści, 8. f. mi- 
litary profession. = military con- 
corns. 
WOJSKOWY, a, e, Stan -y, 
military profession. = ego, s. m. 
a military man. Dawni, starzy 
wojskowi, old soldiers. 
WÓJT, a, s.m. bailif, justice 
(of a village). Czyja sprawa? wój- 
ta , kto ją sądził ? wójt, prov. to 
be judge in one's own cause. 
WÓJTOSTWO, A, s. n. the of- 
fice of a justice (in a village). 
WÓJTOWA, ej, s.f. a bailif* 
wife., 
WÓŁ, wołu , s. m. ox, neaL 
Fig. fam. Pracuje jak wół, he 
works hard, he is a plodding, pains- 
taking man. Dzień jak wół, fam. 
it is broad day-light. 
WOLA, i, s.f. will. Wolna- , 
the free-will. Każdemu wolna-, 
will is free. = will, pleasure. 
Z dobrej woli co zrobić, to do a 
thing with a good will. Takajestna- 
sza-,such is our will or pleasure. 
Mimo woli, will he, nill he, whether 
one would or no, reluctantly, see 
MIMOWOLNIE. - Boża, the will 
of God. Bądź- twoja, thy will 
be done. Podług woli, po woli, 
'at will, at pleasure. Wszystko mu 
idzie powoli, podług woli, he 
has all things at will, he has the 
world in a string. Do woli,enough, 
plentifully, sufficiently. Jadła mie- 
liśmy do woli, we ate our fill. 
Odeszli gdy się najedli i napili 
do wolt, they withdrew when they 
had eaten and drunk their fill. = 
Czuć wolą bożą (of a young girl), 
to know one's self , to feel the first 
impressions of puberty. 
WOŁAĆ, am, v.imp. to cry. - 
kogo po imieniu, to call one by his 
name.- o pomstę do Boga, to 
call to God for vengeance. - o po- 
moc , na ratunek, to call out for 
help, to cry murder, to cry fire. 
WOŁAJĄCY, a, e, calling. -y 
o pomstę do nieba, crying for ven- 
geance. Przypadek - y, Gram. 
the vocative case. 
WOŁANIE, a, s.n. calling, call, 
cry. 
WOLANT,.a, s.m. shuttlecock. 
Grac w-a, to play at shuttlecock. 
WOLARNIA, ni, s. f. oxhouse, 
oxstali. 
WOLARZ, a, 3. m. neat-herd, 
driver of oxen, ox-driver, drover. 
- cattle merchant, drover. 
WOLATY, A, e , having a wen, 
wenny. 
WOLE, a, s.n. wen, hernia gut- 
turis. = (swelling in a horse's 
throat), strangles. = the crop or 
craw of a bird. 
WOLEĆ, lę , v. imp. to prefer, 
to like better. Wolę wieś niż mia- 
sto, I prefer the country to the 
town. Wolę cielne niż twego bra- WOŁ 
'to, I like you better than your 
brother. - v. n. (followed by the 
Infinitive), to choose rather, to have 
rather, to will rather, to like better. 
Wolf czytać niż grać, I like bet- 
ter to read than to play. Wołał- 
bym pójść na spacer, I would 
rather walk. Wołał umrzeć niżeli 
się zhańbić, he would (had) rather 
die than commit so base an action. 
Wolemy zostać gdzie jesteśmy, 
we had rather (better) remain where 
we are. Wcięlibyśmy spotkać dja- 
bła, byle tylko nie ukazał się 
w twojej postaci, we had rather 
have met the devil, if he had not 
come in so frightful a figure as 
yours. 
WOŁEK, łka , s. m. bullock, 
»tecr. = (an insect), weeveL 
WOLEN, adj. (used only of 
persons and followed by the geni- 
tive) , free, exempt. - trosków, 
free from care. 
WOLI, A, e, see WOŁOWY. 
WOLNIĆ, WOLNIEĆ, see 
ZWOLNIĆ, etc. 
WOLNIEJSZY, a, e, compar. of 
WOLNY, which see. 
WOLNIUSIEŃKI, WOLNIU- 
TENKi, A, e, (intens. forms of 
WOLNY), quite free, free as air, 
free like a bird in the air. 
WOLNO, adv. slackly, not tight- 
ly. - związać, zawiązać, to tie 
or bind not very tight. = not 
very thick.-ugotować, to boil 
thin. = not very hot. - zagrzać, 
to warm but a little. = Zwolna, 
slowly. Zwolna iść, postępować, 
to walk, to go slowly. = at liberty, 
freely, without any restraint. - 
chodzić, to go at large. - puścić, 
to let loose, to set at large. - mó- 
wić , myśleć, pisać, to speak, to 
think, to write freely. - wchodzić 
do kraju (said of goods), to pay 
no entrance duty, to pay no custom- 
house duty. = (with the verb jest 
understood). Każdemu tu - mó- 
wić co myśli, every one has here a 
freedom to speak his mind. Jeżeli 
mi tak - powiedzieć, if I may 
presume to say so. - ci mówić, 
robić co chcesz, you may say, do 
what you like, what you please. 
Każdemu - czynić co prawo po- 
zwala, a man may do what the 
laws permit; Me - gwałcić praw, 
we may not violate the laws. 
WOLNOMOWNOŚĆ, ści, S. f. 
the licentiousness of speech , licen- 
tious talking. 
WOLNOMOWNY, A, e, using 
licentious language. 
WOLNOMULARSKI, A, ie, of a 
freemason, relating to freemasonry. 
WOLNOMULARSTWO, a, s. n. 
freemasonry. 
WOLNOMYŚLNOŚĆ, ści, S. f. 
freethinking, freedom of thought, 
unbelief. 
WOLNOMYŚLNY, a, e, free- 
thinking , thinking freely, not 
Relieving easily every thing. 
WOLNOŚĆ, śc\,s.f. freedom, 
liberty. - naturalna, polityczna, 
WOŁ 
natural, political liberty or freedom. 
- osobista, individual liberty. - 
sumienia, wyznań, freedom of 
conscience, religious liberty. - 
druku, liberty, freedom of the 
press. - handlowa, liberty, free- 
dom of trade. Wypuścić kogo na 
-, to set one at liberty. Dostać 
się na -, to be set at liberty, to 
be set at large, to be released from 
prison. Dać, nadać komu -, uda- 
rować kogo -ścią, to set one free, 
to give him liberty, to make him 
free, to liberate him from slavery, 
to enfranchise. - od podatków, 
an exemption from public taxes. 
- od zatrudnień, the being dis- 
engaged. - żołądka, looseness of 
the belly. 
WOLNY, A, E, free, rid, exempt. 
- od zatrudnień, free from busi- 
ness. - od wojska, od podatków, 
exempt from military service, from 
taxes. Nikt na tym świecie me 
jest-y od bólu i cierpienia, none 
here below is exempted from pain 
and suffering. Chwile, godziny -e 
od zatrudnień, leisure hours, lei- 
sure time. Niebyło jednego dnia 
wolnego od grzmotów, there pas- 
sed not a day but it thundered. = 
free, at liberty, independent, un- 
confined. Był w więzieniu, ale te- 
raz -y, he was a prisoner, but is 
now set free, he is now at liberty. 
Druk jest - w tym kraju, the 
press is free in that country. =free, 
not engaged, unmarried. - y stan, 
celibacy, single life. = free, not 
encumbered, not confined. -e 
miejsce, empty space, clear ground, 
-e pole, an open field. Ten plac 
jest -y, to miejsce jest -e, that 
seat is unoccupied. Morza są -e, 
the seas are free. -e powietrze, 
the open air. Na -em powietrzu, 
in the open air. -ą mieć głowę, 
myśl, to be free from care. -e tłu- 
maczenie, free translation. -a 
mowa, prose. = loose. -a su- 
knia , -e rękawy, a loose gown, 
loose sleeves. Utrzymywać -y 
żołądek, to keep one's body loose 
or open. - loose, licentious. -e 
obyczaje, loose manners. -e pio- 
senki, rather free, rather broad 
songs. Za nadto jest -y w roz- 
mowie, he is too free of his tongue. 
= not severe , not intense, mild. 
-a zima, a mild winter. -e cie- 
pło, a moderate heat. -y ogień, 
a slow fire. - slow. I#c -m kro- 
kiem, to walk, go with a slow pace, 
to go slowly. 
WOŁOCH, a , s.m. Walachian, 
pf. WOŁOSI, wołochów, the Wa- 
lachians. 
WOŁOSKI, A, IE, Walachian. 
Ziemia -a, Walachia. 
WOŁOSZCZYZNA, Y, s. f. Wa- 
lachia. 
WOŁOSZKA, i, s.f. a female in- 
habitant of Walachia. = a coat 
after the fashion of the Wala- 
chians. 
WOŁOSZYN, see WOŁOCH. - 
a game at cards. 
wos 
WOLOWATY, a, e, heavy, un- 
wieldy like an ox. 
WOŁOWIEC, wca, s. m. the 
pizzle of a bull, a neat's pizzle. 
WOŁOWINA, Y, s. f. beef. 
WOŁOWNIA, ni, s. f. oxhouse, 
oxstall. 
WOŁOWY, a, e, of an ox. Skó- 
ra -a, an ox's skin. Na wolowej 
skórze tegoby nie spisać, it would 
be too long to relate, to tell, to 
describe; volumes might be written 
on the subject. Język wolowy, 
neat's tongue, see OZÓR. = (a 
plant), ox-tongue. Wolowe oko, 
the eye of an ox. = (a plant), ox- 
eye. - Wole oko (a bird), a kind 
of finch. 
WOŁYŃ, nią, s.m. Volhynia. 
WOŁYNIANIN, a, s.m, a Volhy- 
nian, pf. WOŁYNIANIE, the Vo- 
Ihynians. 
WOŁYNIANKA, i, s.f. a female 
inhabitant of Volhynia. 
WOŁYŃSKI, a, IE, of Volhynia. 
WOMIT, u,'s. m. more used in 
pl. WOMITY, vomit Brać, wziąść 
na womity, to take a vomit. Le- 
karstwo, proszek na womity, 
an emetic, an acatharsis. Womity 
sprawiać, to provoke vomitings; 
I fig. to raise an aversion, to excite 
nausea, to disgust, to fill with dis- 
gust. 
WOMITOWAĆ, tuję, v.n. to 
vomit, to spew, to puke, to bring 
up, to throw or cast up, to disgorge. 
- żółcią, krwią, to vomit bile, 
blood. Cnee mi się-, I feel an in- 
clination to vomit. 
WOMITOWANIE, a, s. n. vo- 
miting. 
WOMITYWA, Y, s. f. a vomit, 
an emetic. 
WON! interj. away! get you 
gone I begone! 
WOŃ, WONIĄ, ni, s. f. scent, 
odour, sweet scent, sweet smell, 
fragrance, flavour, perfumes. Wo- 
nie wydawać, to shed a delicious 
fragrance, to shed perfumes. 
WONIEĆ, nię, v. n. to shed a 
smell. - częm, to smeli of. 
WONNOŚĆ, ści, s.f. sweet scent, 
good or pleasant smell, sweet smell, 
perfumes. 
WONNY, a, e, sweet-scented, 
odoriferous, fragrant. 
WÓR, word, s.m. a sack (for 
corn, flour, coals, etc.). = sack- 
cloth. = Wór dziurawy, fig. he 
is a leaky vessel; money runs 
through him like through a sieve. 
WORECZEK, czka , s. m. littla 
bag, purse, work-bag. 
WOREK, rka, s.m. bag, pouch, 
purse, budget. - skórzany, a 
leather-bag. Włożyć w -, to put 
into a bag. Wypróżnić-, to emp- 
ty a bag. Kota w worku kupować. 
to buy a pig in a poke. - Anal. 
the scrotum. 
WOROWY, a, e, of a sack. Płó- 
tno -e, cloth of which sacks are 
made, sackcloth. 
WÓSK, u, s. m. wax. -jary, 
virgin-wax, unwrought wax. Jak 
421 422 
woz 
wosk, mięki jak wosk, fig. he Is 
as soft as wax, he is very tractable. 
WOSKOWAĆ, kuję, v. imp. 
WYWOSKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to wax. - nici, posadzkę, sprzę- 
ty , to wax thread', a floor, a piece 
of furniture. 
WOSKOWANIE, a, s.n. the act 
of waxing. 
WOSKOWANY, A, e, waxed. 
Płótno -e, oil cloth, see CE- 
RATA. 
WOSKOWNIA, ni, s. f. a place 
for bleaching wax. 
WOSKOWNICA,Y,s.f.(ashrub), 
wax-myrtle. 
WOSKOWNIK, A, s. m. wax- 
bleacher , wax-chandler. 
WOSKOWY, a, e, of wax, 
waxen. -a świeca, wax-candle, 
taper. -e figury, wax-work. 
WOSZCZANKA, i, s. f. oil cloth, 
see CERATA. 
WOSZCZYNY, yn, S. f. pl. 
rough wax, bees-wax. 
WOTOWAĆ, tuję, v. n. na co, 
to vote, to give one's vote, see GŁO- 
SOWAĆ , KRESKOWAĆ. 
WOTOWANIĘ, a, s. n. voting. 
WOTUJĄCY, a, E, voting; 
subst. voter. Było trzydziestu 
watujących, there were thirty 
voters. 
WOTUM, s. n.indecl. pl. WO- 
TA , vote , suffrage , see GŁOS, 
KRESKA. = vow. = ex-voto, a 
votive offering, 
WOTYWA, v, s. f. ex-voto, a 
votive offering. = a votive mass. 
WÓZ, wozu, s. tn. chariot, car. 
-tryumfalny, triumphant chariot. 
Jeńcy szli za wozem zwycięzcy, 
jthe captives followed the car of the 
victor. - słoneczny, Apollo's car. 
= car, cart, waggon, wain. - sia- 
na, a hay cart. Wozy altylerzy- 
skie, wozy z żywnością, artillery 
waggons, provision waggons. Wóz 
na drodze żelaznej, rail-road 
waggon. Wóz pocztowy, mail- 
coach ; post-chaise. Przyjdzie ko- 
za do woza, prov. I shall catch 
you some day carrying corn to our 
mill. Bywa i pod wozem kto bywa 
na wozie, prov. he who is at the 
top of the wheel of fortune, may 
be at the bottom of it; fortune is 
changeable, inconstant = Wóz 
niebieski, Astr, waggoner .Charles's 
wain,.see NIEDŹWIEDZICA. 
WÓŹBA, y,s. f. carriage, car- 
tage, transport. 
WÓZECZEK, czka, WÓZEK, 
zka, s. m. dim. a little, light car- 
riage, a gig. 
WOŻENIE, WIEZIENIE, A, s.n. 
the act of carrying in a carriage, 
cartage, transport. 
WOZIĆ, żę, v. imp. and freq. 
WIEŹĆ, wiozę, v.imp. to carry (in 
a carriage or in a ship). Wozić 
zboże do stodoły, to cart home 
the corn. Wozić kamienie, to cart 
stones. Woził mnie po mieście, 
he gave me a drive or a ride in his 
carriage about the town. Dobrze 
wozić, to drive a coach well. Wo- 
WPA 
zić czterma końmi, to drive four 
in hand. WOZIĆ SIĘ, to take a 
drive or a ride in carriage. 
WOZINA, v, s. f. a little, paltry 
cart. 
WOZISKO, A, s. n. a large, 
ugly cart, carriage. 
WOZIWODA , v, s. m. one that 
carries water about the town in a 
cart. 
WOŹNICA, y, s. m. driver, 
coachman. - Astr. Auriga. 
WOŹNY, ego, s. m. summoner, 
bailiff, tipstaff. = usher, cryer. 
WOZOWNIA, ni, s. f. coach- 
house. 
WOZOWY, A, e , of a carriage. 
Poczta -a, mail-coach, mail. 
WPADAĆ, am , v. n. imp. 
WPAŚĆ, dnę, v. perf. to fall into. 
Wpaść w przepaść, to fall into a 
precipice. Wpaść w czyje ręce, to 
fall into one's hands. Wpaść w cho- 
robę, to fall sick. - w gniew, to fall 
into a passion. Wpaść w nieła- 
skę , to fall into disgrace or under 
one's displeasure. Wpaść w błąd, 
to fall into a mistake, to commit a 
fault i to be guilty of a fault, to 
slide into an error. Wpaść w sza- 
leństwo, to go or ran mad. Wpaść 
w zachwycenie, w odurzenie, to 
fall into a trance. Wpadać woczy, 
to strike the eyes. Ta dziewczyna 
wpadła mu w oko, that girl has 
caught his eye, has struck his fancy. 
= dokąd, to rush or break into. 
Nieprzyjaciel wpadł do obozu, 
the enemy broke into the camp. 
Wpaść do pokoju, to burst, rush 
into the room. =* (of a river), to 
fall into, to disembogue itself into. 
Wisła wpada do morza Bałty- 
ckiego, the Vistula falls or disem- 
bogues itself into the Baltic Sea. = 
Wpadać (of colours), to incline 
to red, green. = Wpaść na kogo, 
to fall upon one. Wpaść nasposób, 
to fall upon an expedient. Wpasc 
na języki, to become the common 
talk of people. Wpadać, wpaść na 
jaki domysł, to guess, to conjec- 
ture. Wpaść na myśl, to occur to 
one's mind. Wpadło mi na myśl, 
it occured to my mind, it struck me. 
WPADANIE, WPADNIĘCIE, 
WPADNIENIE, a, s. n. the act of 
falling into. 
WPADNIĘCIE, WPADNIENIE, 
inroad, irruption, invasion. 
WPAJAĆ, am, v. imp. WPOIĆ, 
ję, v. perf. co w kogo, to inculcate 
a thing on or into one, to instil 
into, to implant in, to impress 
upon. Wpoił w niego wyborne za- 
sady, he instilled excellent prin- 
ciples into him. Należy wpajać 
zawczasu uczucia cnoty w mło- 
dociane umysły, the sentiments of 
virtue must be early inculcated on, 
or implanted in, the minds of 
youth. Wpajać co w siebie, to 
imbibe a thing. - SIĘ, to be in- 
culcated, instilled, impressed. - 
się w pamięć, w serce, to be im- 
pressed on the mind, implanted in 
the very heart. 
WPL 
WPAJANIE, WPOJENIE, A, s» 
n. the act of inculcating, instilling* 
impresing, implanting. 
WPAKOWAĆ, kuję, v. perf. to 
pack into, to cram into, to thrust 
into. - kogo do więzienia, fam. 
to cast one in prison, to put in 
jail.- kogo na konia, do powozu, 
to help one to get on horseback, 
into a coach.-SIĘ gdzie, to thrust 
one s seif into a place. 
WPAŚĆ, see WPADAĆ. 
WPATRYWAĆ SIĘ, ruję się, 
v. imp. WPATRZEĆ SIĘ, rzę się, 
v. perf. iv kogo, w co, to look full 
in one's face, to gaze steadfastly in 
one's face, to stare at one, to look 
closely, narrowly into a thing, to 
examine it attentively. 
WPĘDZAĆ, am, v. imp. WPĘ- 
DZIĆ, dzę, v. perf, to drive into. 
Wpędzić kogo w długi, to bring 
one into debt. Wpędzić kogo do 
grobu, to bring one to the grave, 
down to the grave, to be the cause 
of his death. 
WPĘDZANIE, WPĘDZENIE, A, 
S. n. the act of driving into. 
WPIERAĆ, am, v. imp. WE- 
PRZEĆ, prę, to thrust or wedge 
into, to force into, to drive into, to 
drive back. Weprzeć nieprzyja- 
ciela do wioski, na bagna, to 
drive the enemy into a village, on 
marshy grounds.co wkogo, 
to charge one with a thing, to lay 
the fault on him, to try to prove 
that he has done the deed, that he 
has commited a fault. 
WPIERANIE, WPARCIE, A,s. 
n. the act of thrusting or wedging 
into, the act of driving into. 
WPIJAĆ SIĘ, am się , v. imp. 
WPIĆ SIĘ, ję się, v. perf. w ciało, 
to enter deep into the flesh (said of 
teeth or bonds, fetters or any ban- 
dage that is bound tight); to take 
well (of leeches). 
WPINAĆ, AM , v. imp. WPIĄĆ, 
wepnę , v. perf. to stick or fix into 
(a pin). 
WPIS, u, s. m. entry, registering, 
registry, enlisting. 
WPISOWE, go, s. n. money paid 
for entering into a register. 
WPISYWAĆ, suję, v. imp. 
WPISAĆ, szę , v. perf. to write, 
set or put down, to enter, to book, 
to register. Wpisano go na listę 
kandydatów, he was entered on 
the list of candidates. Wpisać trój- 
kąt w koło, Geom. to inscribe a 
triangle into a circle. - SIĘ, to 
enter one's name in a register. 
WPISYWANIE, WPISANIE, A, 
s. n. the act of writing or putting 
down, the act of entering in a re- 
gister. x xx 
WPLATAĆ, am, v.imp. WPLEŚĆ, 
wplotę , v. per), to weave or twist 
Into, to Interweave, to intertwist, 
to intertwine,to interlace. 
WPLĄTAĆ, am , v. perf. to en- 
tangle , to implicate, to involve. - 
kogo w wojnę, to involve one in 
a war. - SIĘ, to get entangled, to 
Involve nno's self. WPR 
WPLATANIE, WPLECIENIE, 
A, s. n. the act of weaving or twist- 
ing into, interweaving, intertwist- 
ing, intertwining. 
WPLĄTANIE, A, S. n. entan- 
glement, implication, involution. 
WPLĄTANY, A, E, entangled, 
implicated, involved. 
WPLECIONY, a, e, woven into, 
Intertwisted, intertwined. 
WPLEŚĆ, see WPLATAĆ. 
WPŁYNĄĆ, see WPŁYWAĆ. 
WPŁYW, u, s. m. influx. - fig. 
influence, credit, interest. Mniema- 
no dawniej że planety mają - 
na losy ludzkie, the planets were 
formerly believed to have an influ- 
ence on the fortunes of men. Ma 
wielki - u dworu , he has great 
interest at court, he has great in- 
fluence with the prince. Nie nun 
żadnego -u u rządu, he is a man 
of no influence in the government. 
Należy ci użyć jego-u, you must 
make interest with him. Mieć wiel- 
ki - na kogo, to have a great in- 
fluence over one's mind. Nie chcial 
użyć swego -u dla mnie i dla 
mych przyjaciół, he refused to use 
his credit for me and my friends.= 
return , receipt, getting in. - po- 
datków, the receipt of the taxes. 
Spodziewałemsię-u funduszów, 
ale nikt mi nie zapłacił, I reckoned 
upon the return of my money, but 
nobody has paid me. 
WPŁYWAĆ, am, v. n. imp. 
WPŁYNĄĆ, nę,v. perf. to flow 
into. - Wpłynąć do portu (of a 
ship), to come in or enter in the 
port. - fig. na kogo, na co, to 
have an influence over one, upon a 
thing, to influence. Dobre lub złe 
wychowanie wpływa na całe ży- 
cie, a good or bad education has 
an influence upon the whole life. 
Elektryczność wpływa na wzrost 
roślin, electricity influences vege- 
tation. - Wpływać do czego, to 
have a share in a thing, to parti- 
cipate in it, to bear a part, to be 
accessory to , to have a hand in a 
thing; (of things), to be part of a 
composition. = Wpływać, wpły- 
nąć do kassy, to come in (said of 
money). 
WPŁYWANIE, WPŁYNIECIE, 
WPŁYNIENIE, A, s. n. the act of 
flowing into; fig. the act of in- 
fluencing, influence. 
WPOGOTOWIU, NAPOGOTO- 
WIU, adv. in readiness, at hand. 
WPOIĆ, see WPAJAĆ. 
WPÓŁ, NAPÓŁ, adv. by halves, 
hay. - drogi, at midway, see 
POŁ. 
WPRASZAĆSIĘ, am się, v. imp. 
to beg for admittance, to try to get 
admitted by entreaties. WPROSIĆ 
SIĘ, szę się, v. perf. to get or 
obiain admission by begging for it, 
to insinuate one's self by trouble- 
some solicitations. 
WPR ASZANIE SIĘ, WPROSZE- 
NIE SIĘ , s. n. the act of begging 
for admission. 
WPRAWA, y, s.f, practice, 
WPR 
exercise. Dla wprawy, to exercise 
one's self in a tiling, to practise it. 
Dla braku wprawy, for want of 
practice. = readiness aquired by 
practice, expertness, expediteness, 
handiness, skill, dexterity.-wmó- 
wieniu , fluency, volubility of 
speech. 
WPRAWDZIE, adv. it is true, 
truly, indeed. Powiedziałem to 
- ale..., 'tis true I told you 
so, but... Uderzyłem go-, ale 
mnie wprzód obraził, I confess I 
struck him, but he had injured me 
first. 
WPRAWIAĆ , am , v. imp. 
WPRAWIĆ , wię , v. perf. to set 
or put in a frame. Wprawić obraz 
w ramy, to put a picture in a 
frame. Wprawić szybę w okno, 
to put in a pane of glass, a pane. 
Wpratoiać członki zwichnięte, 
kości połamane, to put into joints 
again, to set a bone. Fig. Wpra- 
wić kogo w kłopot, to bring one 
into trouble. - kogo w rozpacz, 
to drive one to despair, to despe- 
ration. - kogo w pomieszanie, 
w szaleństwo, to drive one mad. 
- w zadumienie, to amaze , to 
astonish. - w zachwycenie, to 
enrapture, to transport, to entran- 
ce, to put into extasy. - kogo 
w podejrzenie, to render one 
suspect, to entertain a suspicion of 
him. - kogo w dobry humor, to 
put one into good humour. = kogo 
w co , do czego, to train up, to 
inure, to teach or form by practice. 
- SIĘ, to acquire facility by 
practising a thing. 
WPRAWIANIE , WPRAWIE- 
NIE , a, s. n. the act of putting into 
a frame. Wprawianie kogo w co, 
the act of training up, teaching. 
- SIĘ, the act of acquiring by 
practising a thing. 
WPRAWIONY, a, e, set or put 
in a frame. -y w co, trained up , 
inured, exercised. see WPRA- 
WNY. 
WPRAWNIE, adv. with great 
ease or facility, dexterously, skil- 
fully, handily. 
WRAWNOŚĆ, ści, s.f. great 
facility aquired by long practice, 
skilfulness, dexterity, readiness. 
WPRAWNY, A , e , trained up , 
exercised, rendered skilful by prac- 
tice, handy, dexterous, expedite. 
WPROSIĆ SIĘ, see WPRA- 
SZAĆ SIĘ. 
WPROST,adv. stright, straight- 
ways, straight forward, directly. 
WPROWADZAĆ, am, v.imp. 
WPROWADZIĆ, dzę , v. perf. to 
lead or bring into, to usher, to 
introduce. Wprowadzać towary, 
to import goods. Wprowadzić go- 
ścia do pokoju, to show in the 
visitor, to introduce him into a 
drawing-room. = w ruch, to set a- 
going. Fig. -to błąd, to lead into 
a mistake. - w modę, to bring 
into fashion. - zwyczaj, to intro- 
duce a custom. - kogo w gniew, 
w zły humor, to make one angry, 
WRA 
to put him out of humour. - SIĘ, 
(do mieszkania), to come to live 
in a new lodging, to remove to 
another house. 
WPROWADZANIE, a, s. n. the 
act of leading into, bringing in, 
introducing. WPROWADZENIE , 
a , s. n. introduction, importation. 
- na urząd, the instalment of a 
magistrate. - zwyczaju, the in- 
troduction of a custom. - towa- f 
rów , the importation of goods. * 
wprowadzenie się do mieszka- 
nia , the taking up a new lodging. 
WPROWADZICIEL, a. s. m. 
introducer. 
WPRZĘGAĆ , am , v. imp. 
WPRZĄDZ, ęgę , v.perf. woły 
w jarzmo, to yoke the oxen. 
Wprządz kogo w jarzmo niewoli, 
fig. to bring one under the yoke, 
to bring into bondage. WPRZĄDZ 
SIĘ, w co, do czego, to engage 
into a drudging business. 
WPRZĘGŁY, WPRZĘŻON Y , 
a, e, yoked, brought under the 
yoke. 
WPRZÓD , WPRZÓDY, adv. t 
before, first. Powiedz nam - co 1 
mamy robić, tell us first what we 
are to do. Godziną -, an hour 
before. Na kilka lat, na kilka; 
miesięcy-, some years, some 
months ago. = WPRZÓD NIM, 
conj. before. 
WPUST, u, 5. m. (with Joiners), । 
mortise. ; 
WPUSTNE, go, s. n. admission- 
fee. 
WPUSZCZAĆ am , v. imp.. 
WPUŚCIĆ, szczę, v.perf. to let 
in, to admit. Kto cię wpuścił? who' 
let you in ? Wpuszczę cię gdy za- 
pukasz , I will let you in if I hear 
you knock. Wpuścić wody do sta- ' 
wu, to let in water into a pond. 
= to put into. Wpuścić ryby do 
stawu, to stock a pond with fish. V 
Wpuścić kilka kropel octu do 
szklanki wody, to put some drops 
of vinegar into a glass of water. 
WPUSZCZANIE, a, s.n. the 
act of letting in, admitting. WPU- 
SZCZENIE , a , s. n. admission. . 
WPYCHAĆ, AM , v. imp. WE- 
PCHNĄĆ, nę, v. perf,..to thrust 
into, to push into, to ram, cram, 
stuff into. Wepchnąć kogo w prze- 
paść, to push or thrust one down 
into a precipice. Wepchnąć kogo 
do więzienia, to thrust one into 
prison. 
WPYCHANIE, WEPCHNIĘCIE, 
A, s.n. the act of thrusting into. 
WRĄB, wrębu, s. m. hollow 
cut, notch. = the cutting or felling 
of timber. Podzielić las na wrę- 
by, to mark trees for cutting, to 
set out for cutting. Wolny wrąb 
do lasu, the privilege of cutting 
trees in other people's wood. 
WRĄBAĆ, bię, v.perf. to tut 
into, to mark with a cut. - SIĘ , 
w cudzy las, to trespass or en- 
croach upon tho wood of another, i 
WRACAĆ, am,-V.imp. WRÓ-' 
CIC , gę , v.perf. co komu* to re- 
423 WRÓ 
turn or restore a thing to one, to 
give it back again. Wrócić komu 
honor, dobre imtę, to repair one's 
honour, see ZWRACAĆ, PRZY- 
WRACAĆ. = kogo, to call one 
back again, to recall. =* v. n. 
WRACAĆ (SIĘ), WRÓCIĆ (SIĘ) , 
so return, to come back, to go 
back. Wrócił do kraju, he is re- 
turned home , he is gone back to 
his own country. Chee wrócić do 
wojska, he wishes to go back to 
the army. Wróćmy się do rzeczy, 
let us resume our discourse, let 
us come to the point. Wracajac do 
rzeczy, but to return to what I 
was saying. 
WRACANIE, WRÓCENIE, A, 
s. n. the act of returning. 
WRASTAĆ, am, v.n.imp. WRO- 
SNĄĆ, WRÓŚĆ, nę, v. per/. to 
grow into. - w ciało, to enter in- 
to the flesh (as a nail). 
WRAZ , adv. forthwith , imme- 
diately, on a sudden. Wraz z, prep. 
together with. - adj. Być wraz 
na kogo (of clothes), to fit well, 
to sit close. 
WRAŻAĆ, am , v. imp. WRA- 
ZIĆ, żę, v.perf. to stick or fix 
into, to force or thrust into. = 
fig. to inculcate, to impress, to 
imprint. Wrażać co komu w pa- 
mięć, w serce, to imprint, impress 
a thing in one's mind or memory, 
to impress on the mind, to implant 
it in the heart, see WPAJAĆ. - 
SIĘ, w pamięć , w umysł, to be 
impressed on the mind. 
WRAŻANIE, a , s. n. the act of 
sticking , into ; fig. the act of in- 
culcating , impressing. WRAŻE- 
NIE, s.n. impression, sensation. 
Sprawić, uczynić, zrobić wraże- 
nie, to make or produce an im- 
pression. Wrażenie jakie przed- 
mioty sprawują na zmysłach, 
the impression which objects pro- 
duce on the senses. Pierwsze wra- 
żenia zazwyczaj najdłużej trwa- 
ją , first impressions are generally 
the most lasting. Doznawać wra- 
żeń , to feel or experience an im- 
pression , a sensation. 
WRĘCZ, adv. hand to hand. 
Bić się wręcz, to fight hand to 
hand, to come to a close fighting. 
= downright, in plain terms, point 
blank, bluntly, roundly, plainly, 
without any preamble. Wręcz mi 
powiedział że tego nie uczyni, 
he told me point blank that he 
would not do it. 
WRĘCZAĆ, am, v. imp. WRĘ- 
CZYĆ, czę, v.perf. co komu, to 
hand a thing to one, to put or 
deliver it into his hands. Wręczyć 
list, pieniądze, to deliver a letter, 
a sum of money. 
WRĘCZENIE, a, s.n. delivery. 
- listu, delivery of a letter. 
WRÓBEL , bla , s. m. sparrow. 
WRÓBLI, a,e, of a sparrow. 
Wróble*proso (a plant), gromwell, 
gromili, graymill. 
WRÓBLICA, t , s. f. a hen- 
sparrow. 
424 
WRÓ 
WRÓCIĆ, see WRACAĆ. 
WROCŁAW, u, s.m. (capital 
of Silesia), Breslaw. 
WROCŁAWCZYK, WROCŁA- 
WIANIN, a, s.m. ■ native of 
Breslaw, an inhabitant of Breslaw. 
WROCŁAWIANKA, i, s.f. a 
woman of Breslaw. 
WROCŁAWSKI, A, IE, of 
Brcslsvv 
WRÓCONY, a, e, (of things), 
returned, given back again; (of 
persons), recalled , called back 
again. 
WRODZONOŚĆ, ści, s.f. na- 
tural quality, innateness. 
WRODZONY, a, e, inborn, In- 
bred, innate, natural. Wyobraże- 
nia -e, innate ideas. Namiętno- 
ści są nam -e, passions are in- 
born , inbred with us. 
WRÓG , wroga , 5. m. foe, 
enemy, 
WRONA, y, s. f. (a bird), crow. 
Wlazłszy między wrony, trzeba 
krakać jak i ony,prov. he who has 
a wolf for his companion, must 
carry a dog under his cloak. 
WRONI, a, IE, of a crow. Wro- 
nie masło ( med. plant), vulnera- 
ria rustica, lady's finger, kidney- 
vetch , anthyllis. Wronie oko (the 
fruit of an East-Indian tree), vomic- 
nut. 
WRONY, a, s, black as a crow's 
head. Koń -y, a black horse. 
WROTA, wrót , s. pl. gate. = 
fig. way. Otworzyć komu wrota 
do czego, to pave the way for one. 
Zamknąć komu wrota do czego, 
to debar or preclude one from a 
thing. / przed naszemi wrotami 
słońce zaświeci, prov. the devil 
does not always stand at a poor 
man's door, one may chance to 
have better luck. 
WROTKA, i, s. f. dim. of WRO- 
TA. = stanza, see ZWROTKA. 
WROTNY, a, e, of a gate. Ży- 
ła wrotna, Anat, vena porta. 
WROTYCZ,y, s.f. (a plant), 
tansy. 
WRÓŻBA , y, «. f. omen , pre- 
sage, augury, foreboding, pre- 
diction. Dobra, zła -, a good or 
bad omen. 
WRÓŻBIARSTWO, a, s. n. 
the art of telling fortune. 
WRÓŻBIARZ, a, s.m. fortune 
teller, soothsayer. 
WRÓŻRIT, a , WRÓŻBITA , Y, 
s. m. soothsayer, diviner, conjurer. 
WRÓŻENIE, a, s.n. the act of 
telling fortune. 
WRÓŻKA, I, s. f. divineress, 
a cunning woman, fortune-teller. 
WRÓŻYĆ, żę , v n. imp. to 
foretell, to soothsay. - z lotu 
ptaków, to augur by the flight of 
birds. Na dwoje babka wróży, 
prov. it may be, it may chance or 
happen so, but still it is not cer- 
tain , there is no certainty in it, a 
hit or miss. = v. a. to augur, to 
forebode, to betoken, to portend. 
Nic dobrego ztąd nie wróżę, I 
augur no good from it. Serce mi 
WRZ 
to wróżyło, my heart foreboded 
this. Ten przypadek nic nam do- 
brego nie wróży, that accident 
betokens us no good. 
W R Y ć, ję , v. per/. w ziemię, 
to fix into the ground. - SIĘ, 
w ziemię, to sink, go deep into 
the earth (by digging into). - się 
w pamięć, fig. to be deeply Im- 
pressed on the mind. 
WRYTY, a , e , dug in, fixed in 
the ground. = fig. stupefied, 
amazed, thunderstruck. 
WRZĄCY, a,e, seething, boil- 
ing, scalding hot; fig. hot, fiery, 
ardent. 
WRZASK, u , s.m. shriek , 
scream, outcry, squall; cries, 
bustle, noise. 
WRZASKLIWIE, adv. with a 
loud scream. = shrilly. 
WRZASKLIWY, A, e, shriek- 
ing, screaming, squalling. -e 
dziecko, a squalling child. = 
shrill, piercing. -y głos, a shrill 
voice. 
WRZASNĄĆ, nę , v. n. inst. to 
utter a shriek, to scream out, to 
give a loud scream. 
WRZAŚNIENIE, a, s.n. the act 
of uttering a shriek. 
WRZĄTEK, tku , s. m. boiling 
water, boiling liquid. 
WRZAWA, y, s.f. uproar, 
hubbub, tumult, bustle, clamour, 
great noise. - wojenna, the din 
of arms. 
WRZEĆ, wrę , v. n. imp. to 
seeth, boil. Woda wre, the water 
boils, is boiling. Fig. Wrzeć ze 
złości, to boil with rage or fury, 
to fret and foam. Krew we mnie 
wrzała, my blood boiled within 
me, my blood was up. = (of war, 
of battle), to rage. Wojna je- 
szcze wrzala, the war was still 
raging. 
WRZECIĄDZ, a, s. tn. bolt of a 
door. 
WRZECIENICA, y, s.f. (a sea- 
fish) , mackerel. 
WRZECIONO, s, s.n. spindle. 
WRZECIONOWATY, a, e, Bot. 
spindle shaped, fusiform. Korzeń 
-y, a spindle-shaped root. 
WRZEDZIENICA, y, s.f. im- 
posthume, aposteine, abscess. -- 
morowa, botch , pestilential sore. 
WRZEDZIONKA , i, s.f. boil. 
WRZESIEŃ, śnia, s. tn. Septem- 
ber. 
WRZEŚNIA, ni , s. f. (a sort of 
tree), tamarisk. 
WRZEŚNIAK, a, s.m. a colt 
born in the month of September. 
WRZEŚNIOWY , a , e , of 
September. 
WRZESZCZEĆ , czę, v. n. imp. 
to bawl, to squall, to bellow, to 
clamour. - na co, to cry out 
against, to exclaim against, to 
clamour against. - na kogo, to 
bawl out against one; to scold, to 
chide him. Czy mnie masz za 
głuchego, że tak wrzeszczysz? 
do you think me deaf that you. 
bawl so ? WSC 
WRZKOMO, adv. (old), out- 
wardly, to all appearance, see- 
mingly. 
WRZ0D,ODV,s.m. ulcer,abscess, 
Jmposthume, sore. 
WRZODOWACIEĆ, ję, v. n. 
imp. to degenerate into an ulcer; 
to be afflicted with ulcers, to be 
all over sores, ulcers. 
WRZODOWATY, WRZODZI- 
STY (having the character of an 
ulcer) , ulcerous. = ulcerous, 
affllicted with ulcers, full ofim- 
posthumes, full of sores. 
WRZODOWIEC, WCA, s. m. (a 
med. plant), meadow-rue. 
WRZODOWY, a, e, of an 
ulcer. 
WRZOS, V, s. m. heath, sweet- 
broom. 
WRZUCAĆ, am, v. imp. 'WRZU- 
CIĆ, cę, v.perf. to throw into. 
Wrzucić do rzeki, to throw into 
the river.-SIĘ, to throw one's self. 
WRZUCENIE, a, s.n. the act 
of throwing into. 
WRZYNAĆ, am, v.imp. WE- 
RZNĄĆ, nę , v. perf. to cut into , 
to make an incision. 
WSĄCZAĆ SIĘ, to instil, see 
SĄCZYĆ. 
WSADZAĆ, am , v. imp. WSA- 
DZIĆ, dzę,v.perf. co dokąd, to set, 
place or put into. Wsadzić chleb 
w piec, to put bread Into the oven. 
- co do kieszeni, to put a thing 
into one's pocket. - szpadę do 
pochwy, to return a sword into 
the scabbard. - do więzienia, 
to put in prison , to commit to pri- 
son. = co na co, to set, place or 
put on. Wsadzić na rożen, to put 
upon the spit. - czapkę, kape- 
lusz na głowę, to put on one's 
cap, one's hat. - pierścień na 
palec, to put on a ring. - okula- 
ry na nos, to put on the glasses, 
spectacles. - kogo na konia, to 
set one on horseback. Szczęśliwy, 
kontent jakby go na sto koni wsa- 
dził , fig. fam. he is beside him- 
self for joy, he is ready to leap out 
of his skin for joy. 
WSCHÓD , odu , s. m. rise , 
rising. Wschód słońca, the rise of 
the sun, sunrise , sunrising. 0 
wschodzie słońca, at sunrise. - 
east. Ku wschodowi, na wschód, 
eastward. Ud wschodu na zachód, 
from east to west. Turcya leży 
na wschód Włoch, Turkey lies 
east of Italy. = the East. Pojechać 
na Wschód, to go to the East. 
Podróż po Wschodzie, a travel in 
the East. 
WSCHODNI, a , ie , of the east, 
eastern, easterly, oriental. Wiatr 
-i, east-wind, easterly wind. Pań- 
stwo -ie , the Eastern empire. 
Ludy -ie, the Eastern people, 
nations. Indye-ie, the East India, 
East Indies. Języki -ie, oriental 
languages. 
WSCHODNIOPÓŁNOCNY, a,e, 
north-east. Wiatr-y, a north-east 
wind. Płynąć w stronę -ą, to 
steer one's course north-east I 
WSI 
WSCHODNIOPOLUDNIOWY,a, 
e , south-east. 
WSCHODZĄCY, a,e, rising, -e 
słońce, the rising sun. 
WSCHODZENIE, a, s.n. rising. 
- słońca, the rising of the sun. 
- nasion, the springing of seeds. 
WSCHODZIĆ, dzę, v. n. imp. 
ZEJŚĆ, dę, v.perf. to rise, to 
spring, to come up, to shoot. Słon- 
ce wschodzi, the sun rises, is 
rising. Księżyc wschodzi, the 
moon rises, is rising. Nasiona 
wschodzą, the seeds begin to rise 
or spring up. Jęczmień prędzej 
wschodzi niż pszenica, barley 
comes up sooner than wheat. 
WŚCIBIAĆ, am, v. imp. WŚCI- 
BIĆ , bię , v. perf. to thrust into. 
- nos w nte swbje rzeczy, to 
thrust one's nose into other people's 
matters. Wścibić co komu w rękę, 
to slip a thing into one's hand. - 
SIĘ, to meddle. Wścibił się w nie 
siooją rzecz, he has meddled in 
a matter that belongs not io him. 
Wszędzie się wścibi, he intrudes 
every where (familiar in all its mea- 
nings). 
WŚCIBSKA , iej , s.f. a meddle- 
some or meddling woman, a busy- 
body. 
WŚCIBSKI, ego, s. m. meddler, 
a meddlesome fellow, a busy-body. 
WŚCIEKAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
WŚCIEC SIĘ , kę się , v.per/. to 
run mad, to go mad, to be mad. 
Jeżeli nie dadzą tym psom wo- 
dy, to się wściekną, if they do 
not give these dogs some water, 
they will run mad. Fig. wściekać 
się ze złości, to madden, to be 
seized with rage, to be in a rage, 
to fall or get into a rage. Wście- 
kać się na kogo, to be enraged 
against one. 
WŚCIEKLE, adv. in a rage, 
furiously. 
WŚCIEKLIZNA,y, s.f. canine 
madness, hydrophobia. Ze wszy- 
stkich zwierząt, pies najwięcej 
ulega -ie , of all animals, the dog 
is the most subject to madness. 
WŚCIEKŁOŚĆ, ści, s.f. mad- 
ness, rage, fury, frenzy. Wpadać, 
wpaść w-, to be in a passion 
even to madness, to fall or get into 
a rage. Do -ści przyprowadzić, 
to drive to madness. We -ści, in 
a fit of madness. 
WŚCIEKŁY, a, e, mad. Pies 
-y, a mad dog. - fig. mad, furious, 
raging, frentic. Bić się jak - y, to 
fight like a madman, like a despe- 
rado. 
WSIADAĆ, am, v.imp. WSIĄŚĆ, 
wsiądę, v.perf. to sit up, to get 
up, to mount. - do powozu, to 
step or get into a carriage. - na 
konia, to get on horseback, to 
take horse, to bestride, mount a 
horse. - na okręt, to get or go 
on board a ship, to put one's self 
on board a ship, to embark, to 
take ship. Wsiąść na kogo, fig. 
to fall foul upon one, to fall a 
railing at him. 
WSK 
WSIADANE, go , s.n. the being 
on the point of getting into a car- 
riage or getting on horseback. Na 
-m, before getting into the car- 
riage , before setting out, before 
one's departure. Być na -tn, to 
be on the point of departure. 
WSIADANIE, a, s.n. the act of 
getting into a carriage or on horse- 
back. Trąbić na -, to sound to 
horse. 
WSIĄKNĄĆ , nę , v. n. perf. to 
become dry by absorption, to be 
quite drained. WSIĄKAĆ, WSIĘ- 
KAĆ, v. n. imp. to sink gra- 
dually into the ground, to soak 
into. 
WSINA, I, S.f. a little paltry 
village. 
WSKAKIWAĆ, kuję, v.n.imp. 
WSKOCZYĆ, czę, v. perf. w co, 
to leap or jump into. Wskoczyć 
w rzekę, to jump into a river. - 
na co, to leap, jump upon. Wsko- 
czyć na konia, to leap on or upon 
a horse. 
WSKAZYWAĆ, zuję, v. imp. 
WSKAZAĆ, żę , v. perf. to point 
to (at, out), to show, to indicate. 
Wskazywać co palcem, to point 
at a thing with one's Anger, to 
point the Anger at an object. Igła 
magnesowa wskazuje północ, the 
magnetic needle poins to the north. 
Wskazywać godziny, to show the 
hours. Wskazać komu drogę, to 
show one the way. Wskaż mi tę 
gwiazdęktórąśmy wczoraj w wie- 
czór widzieli, point out to me 
the star we saw last night. = to 
condemn. Wskazać (betterskazać) 
kogo na śmierć, to condemn one 
to death.- na karę pieniężną, to 
Ane. 
WSKAZYWANIE,WSKAZANIE, 
a , s. n. the act of pointing to (at, 
out), the act of showing. ;= the 
act of condemning. Wskazanie 
na śmierć, a sentence of death, 
condemnation to death. 
WSKOCZYĆ , see WSKAKI- 
WAĆ. 
WSKOK, adv. quick , quickly, 
speedily., 
WSKÓRAĆ, am, v.perf. fam. to 
get, to obtain, to gain. Coś na tern 
wskórał ? what have you got by 
it ? Nic nie wskórawszy powró- 
cił, he came back without having 
obtained what he wished. 
WSKOS, adv. slantly, slantwise, 
obliquely, athwart, aslant. 
WSKRÓŚ, adv. through and 
through , throughout. - przemo- 
kłem , I am wet through, I am 
soaked, drenched by the rain. - 
kogo przeszyć, to run one through 
the body. - kogo przeszyć, prze- 
jąć, przeniknąć, fig. to move one 
deeply, to melt his heart. - prze- 
niknąć, to gaze or see through, 
to penetrate. Wlepił we mnie oezy, 
jakby mnie chciał - przeniknąć, 
he bent on me his penetrating 
eyes, as if he meant to gaze me 
through. 
WSKRZESICIEL, a. s.m. rai- 
425 426 
WSP 
ser from the dead. = fig. reviver, 
restorer. - nauk, sztuk , the re- 
storer of arts and sciences. 
WSKRZESZAĆ, am, V. imp. 
WSKRZESIĆ, szę, v. perf. umar- 
łego , to raise from the dead. = 
fig. to revive, to restore. Wskrze- 
sić państwo, to restore an empire, 
to re-establish it. - czyją odwa- 
gę, to revive one's courage, to put 
him in heart again. - czyje na- 
dzieje, to revive one's hopes. 
WSKRZESZENIE, a , s. n. re- 
suscitation. = fig. revival, restora- 
tion, resurection. 
WSKRZESZONY, a, e , raised 
from the dead. = fig. restored, 
revived. 
WSŁAWIAĆ, am, v.imp. WSŁA- 
WIĆ, wię , v. perf. to make fa- 
mous, renowned. -SIĘ, to get a 
name, to acquire celebrity. 
WSŁAWIENIE SIĘ, a, s. n. ce- 
lebrity (which one has acquired). 
WSŁAWIONY, a , e, rendered 
famous, renowned, become cele- 
brated. 
WŚLIZNĄĆ SIĘ, nę się, v.perf. 
dokąd, to slip, slide, glide , creep 
in or into. - do pokoju, to slip or 
sneak into a room. Wiele błędów 
wśliznęło się do jego dzieła, 
many errors have crept into his 
work. 
WSMAROWAĆ, boję, v.perf. to 
smear into, to make an ointment 
enter into the skin. 
WSPAK , or NAWSPAK , adv. 
wrong, the wrong way; backwards; 
in a contrary sense, quite contrary. 
Wspak iść, leźć, to walk back- 
wards. Wszystko nawspak robi, 
ba does every thing the wrong way. 
Pisać nawspak, to write backwards 
(from the right hand to the left). 
Wywrócić nawspak, to turn the 
wrong side outward. Tłomaczysz 
nawspakprzyjacielskie rady, na- 
pomnienia , you misconstrue what 
one tells you as a friend, see NA- 
OPAK, OPACZNIE. 
WSPANIALE, adv. stately, ma- 
gnificently, splendidly. Żyć-, to 
live in a style of magnificence. - 
być ubranym, to be dressed splen- 
didly, to be in a stately garb. - 
kogo wynagrodzić, to reward one 
largely, to "bestow a large reward 
on him. - wyglądać, to look 
grand. 
WSPANIAŁOMYŚLNIE, adv. 
magnanimously, generously. 
WSPANIAŁOMYŚLNOŚĆ, ści, 
s. f. magnanimity, greatness of 
mind, generosity. 
WSPANIAŁOMYŚLNY, a, e, 
magnanimous, generous, liberal. 
WSPANIAŁOŚĆ, ści, s. f. state, 
stateliness, magnificence, majesty, 
grandeur. - umysłu, serca, great- 
ness of mind, magnanimity. 
WSPANIAŁY, a, e, stately, 
magnificent, majestic, grand. Ko- 
ścioł, pałac -y, magnificent, 
splendid temple, palace. - y ban- 
k ci, -a uczta , magnificent, 
splendid entertainment, least. Coś 
WSP 
jest -lego w jego rysach, twa- 
rzy, there is an air of grandeur 
about his features, in his counte- 
nance. Coś jest -lego w tym bu- 
dynku, there is something grand in 
that edifice. Tytuł -y, a pompous 
title. - liberal, generous, muni- 
ficent. 
WSPARCIE, a, s.n. support, re- 
lief, assistance. 
WSPARTY, A, e, propt, sup- 
ported. -y na czem, leaning, re- 
clined , rested. -y przez kogo, 
fig. supported, relieved, assisted. 
WSPIERAĆ, am, v. imp. WE- 
SPRZEĆ , prę , v. perf. tojirop, to 
support, see PODPIERAĆ. = to 
support, to uphold, to back, to 
second , to countenance, to assist, 
to relieve, to protect. Wspierać 
ubogich, to assist or relieve the 
poor. Wesprzeć przyjaciela kie- 
ską , radą, to help or assist one's 
friend with one's purse, advice. 
Dla czego wspierasz takiego czło- 
wieka? why do you countenance 
such a man? see POPIERAĆ. - 
SIĘ, na czem, to lean or rest upon, 
to recline upon. Wspierać się na 
kiju, to lean upon a stick, see 0- 
PIERAĆ SIĘ. Wspierać się na 
wzajem, to support, help, assist 
one another, each other. 
WSPIERANIE, a, s.n. the act of 
supporting, assisting, helping, re- 
lieving. 
W SPIĘTY,a,e, standing upright, 
standing a tiptoe; (of a horse), that 
rears up. 
WSPINAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
WSPIĄĆ SIĘ, wespnę się, v. perf. 
na palcach, to stand up, to rise, 
to stand a tiptoe; (of a horse), 
to rear, to rear up. Wspinać się 
(of plants), to creep, to climb, to 
rise. 
WSPINAĆ SIĘ, to climb, to 
climb up, to clamber up. 
WSPÓŁ, WSPÓLNIE, adv. in 
common, together, conjointly. 
WSPÓŁ , in compounds is also 
spelled SPÓŁ, which see. 
WSPÓLNY, A, e , common, be- 
longing to many. Imię zwierzę jest 
-e krowom, koniom, lwomor- 
łom, węgorzom, it. d., the noun 
animal is common to cows, horses, 
lions, eagles, eels, etc. 
WSPOMAGAĆ, am, v. imp. 
WSPOMÓDZ, ogę, v. perf. to aid, 
to help, to assist, to support, to 
relieve, to supply ones wants. Niech 
Bóg wspomoże, God help you, 
God bless you. 
WSPOMAGACZ, a, s. m. as- 
sister, supporter, protector. 
WSPOMAGANIE, a, s.n. the act 
of helping, assisting, supporting. 
WSPOMOŻENIE, a, 3. n. sup- 
port, relief, assistance; alms. Pro- 
sić o -, to ask assistance; to beg 
or ask an alms. 
WSPOMINAĆ, am, v. imp. 
WSPOMNIEĆ, nę, v.perf. kogo, o 
kim, to mention one's name, to 
make mention of one, to speak 
often of him. Dzwoni w uszach' 
WST 
kiedy kto o nas wspomina, people's 
ears tingle when others talk of them. 
0 nim wcale me wspomniano, his 
name was not mentioned in the af- 
fair. Często co wspominać, to re- 
turn or come back to one's favourite 
topic ; to talk it over again. Wspo- 
minać, wspomnieć o czem, wspo- 
mnieć co, to mention a thing, to 
make mention of it. = Wspomnieć 
na kogo, na co, to recollect or re- 
member one, 'to call a thing to 
mind or remembrance, to think of 
it. Ilekroć na niego wspomnę, 
whenever I recollect him , think of 
him. Nie mogę na to wspomnieć 
bez wzdrygnienia, I cannot think 
of it without shuddering. 
WSPOMINANIE, a, s. n. the act 
of mentioning, recollecting. 
WSPOMINEK, NKU,s. m. men- 
tion. Am wspominku o tern, there 
is not the least mention of it. 
WSPOMNIENIE, a , s. n. recol- 
lection , reminiscence, remem- 
brance, memory. Smutne to są 
wspomnienia, these are sad, me- 
lancholy recollections. Wspomnie- 
nia godny, worthy of memory, me- 
morable. = mention. 
WSPOMNIONY, a, e, men- 
tioned, named. Wyż-y, above- 
mentioned, above-cited. 
WSPOMÓDZ, WSPOMOŻENIE. 
see WSPOMAGAĆ, etc. 
WSPOMOŻYCIEL, a, s. m. and 
fem. WSPOMOŻYCIELKA, i, s. f. 
assister, supporter. 
WŚRÓD, prep, (followed by the 
gen. case), in the midst of, in the 
middle of, among. - tłumu, in the 
midst of the crowd. - lasu, in the 
middst of the wood. - nocy, in 
the middle of night. - miasta, in 
the middle of the town. - nas, 
among us. 
WŚRUBOWAĆ, buję, v.perf. to 
screw in, into. - kogo gdzie, to 
screw one into a place. - SIĘ, 
gdzie, to screw one's self into a 
place. 
WSTAĆ see WSTAWAĆ. 
WSTĄPIĆ, see WSTĘPOWAĆ. 
WSTĄPIENIE, a, s.n. the act of 
stepping into, up, upon; the act of 
mounting, ascending. - na tron, 
accession to the throne. - do za-' 
konu, entering into a monastic 
order. - do kogo, do czyjego do- 
mu, stepping in, call, visit. 
WSTAWA, y, s.f. Geom. sine. 
WSTAWAĆ, ję , v. n. imp. 
WSTAĆ, nę, v.perf. to rise, to get 
up, to stand up. Wstać ze stoika, 
z krzesła, to rise or get up, to be 
up from one's seat. Wstać od sto- 
łu, to rise from table. Rano wsta- 
wać, to rise early. Czy pan wstał? 
is your master up? Wstać dopiero 
po chorobie, to be just recovered 
from an illness, to be mending. 
Włosy mi wstały na głowie, my 
hair stood on end. Wstać przed 
kim, to rise up to one. 
WSTAWANIE, WSTANIE, a, 3. 
n. rising. Ranne wstawanie, earlv 
rising. WST 
WSTAWIAĆ, am, v.imp. WSTA- 
WIĆ, wię, v.perf. to set or put in, 
into, to set or put between. Wsta- 
wić szybę, to put in a pane of 
glass, a pane. Wstawić nogę zwi - 
chniętą, to set aright a dislocated 
leg. Wstawiać zęby, to set artificial 
teeth. -SIĘ, za kim, to intercede 
or interpose in one's behalf. Wstaw 
się za nami do niego, intercede 
with him in our behalf. 
WSTAWIANIE,WSTAWIENIE, 
a, s.n. the act of setting or putting 
in, into. - SIĘ , intercession, in- 
terposition, mediation. Za wsta- 
wieniem się przyjaciela, by the 
interposition of a friend. 
WSTĄŻKA , i, s. f. WSTĄŻE- 
CZKA , i, s. f. dim. riband or rib- 
bon. 
WSTECZ, adv. back,backwards. 
- cofnąć, to back, to withdraw. 
Cofnąć - konie, woły, to draw 
back horses, oxen. Cofnął - swe 
siły, swój korpus, he withdrew 
his forces. - się cofnąć, to fali 
back, to go back, to return back, 
to retire, to withdraw, to retreat. 
WSTECZNIE, adv. back, back- 
ward. 
WSTECZNOŚĆ, ści, s. f. retro- 
gradation , retrogression. 
WSTECZNY, a , e , retrograde, 
retrogressive. Ruch -y, retrograde 
motion. 
WSTĘGA, i, s. f. a large riband 
or ribbon; the great riband of an 
order. 
WSTĘGARSTWO , a, s. n. 
riband-weaver's profession; riband- 
trade. 
WSTĘGARZ, a, s. m. riband- 
weaver. 
WSTĘP, v, s.m. access, admis- 
sion , entrance. Mieć wolny - do 
kogo, to have a free access to a man. 
Wszelki - do pałacu jest wzbro- 
niony , all entrance into the palace 
is forbidden. - beginning, outset, 
first entrance on any business. Na 
wstępie, na samym wstępie, za- 
raz na wstępie, from the very 
beginning, at the outset. Na sa- 
mym wstępie swej mowy, at the 
first entrance upon his discourse. 
= introduction , preface. Napisać 
- do dzieła, to put a preface to 
one's book, to make a preface. - 
do historyi, an introduction to 
history. 
WSTĘPNE, co, s.n. entrance- 
money, admission-fee. 
WSTĘPNY, a, e, of entrance, 
Introductory, prefatory, prelimi- 
nary.-a mowa, an openiugspeech. 
-e uwagi, preliminary observa- 
tions, remarks. - e układy, the 
preliminaries. -a środa, Ashwed- 
nesday, see POPIELEC. -a nie- 
dziela, the first Sunday in the 
Lent. - offensive. -a wojna, of- 
fensive war, see ZACZEPNY. - y 
bój, a pitched battle. = ascending. 
Linia -a, the ascending line. 
WSTĘPOWAĆ, puję , v. n. imp. 
WSTĄPIĆ, pię, v.perf. w co, to 
tread In, to step in, into, to enter. 
WST 
Słońce tylko co wstąpiło W znak 
Raka, the sun has just entered into 
the sign of Cancer. Wstępować 
w czyje ślady, fig. to tread in 
one's footsteps. Wstąpić w stan 
małżeński, to enter into the con- 
jugal state, to marrYj, Wdowa 
chcąca wstąpić w powtórne mał- 
żeństwo, a widow that will marry 
again. Wstąpić w szranki, to 
enter the lists. Wstąpił w niego 
duch, wstąpiła w niego odwaga, 
fig. he took courage again, he felt 
courage revive in his heart. = do 
kogo, do czyjego domu, dokąd, to 
step to one, to call on or upon a 
person. Wstąpić do sąsiada, to 
step to one's neighbour. Wstąpić 
do karczmy, to put up at an inn. 
Wstąpić po drodze do portu, to 
touch at a port. Wstąpić do za- 
konu , to enter into a monastic 
order, to get into a convent, to turn 
friar or nun. = na co, to get up, 
to step up, on or upon, to mount, 
to ascend. Wstąpić na górę, to get 
up a hill, a mountain. Wstąpić na 
ambonę, to mount the pulpit. 
Wstąpić na tron, to mount or 
ascend the throne. Wstąpił na 
niebiosa, he ascended into heaven. 
WSTĘPOWANIE, a, s.n. the act 
of treading in, stepping into, getting 
up, mounting, ascending. 
WSTRĘT, u, s. m. reluctance, 
aversion, dislike. Mieć - do kogo 
do czego , to have an aversion to 
one or to a thing, to hold a thing 
in aversion. Ze -em, with reluc- 
tance , reluctantly. = hinderancc, 
impediment. Być na wstręcie ko- 
mu, to stand or lie in one's way, to 
be obnoxius to him. 
WSTRZĄSAĆ, am, v. imp. 
WSTRZĄŚC, WSTRZĄSNĄĆ, nę, 
v. perf. to shake, to make to totter, 
see ZACHWIAĆ. - SIĘ, see ZA- 
TRZĄŚĆ SIĘ. Wstrząsnąć się na 
co, to startle at, to shudder at. 
WSTRZĄSANIE, A, s. n. the 
act of shaking. WSTRZĄŚNIENIE, 
A, s. n. shake, shock, concussion. 
Po tak gwaltownem -niu oba- 
wiać się należy aby mur nie 
upadł, after so violent a shock it 
is to be feared the wall will fall 
down. - mózgu pochodzące z u- 
padnięcia, concussion of the brain 
caused by a fall. 
WSTRZEMIĘŹLIWIE , adv. 
abstemiously, temperately,soberly. 
WSTRZEMIĘŹLIWOŚĆ, ści, s. 
f. abstinence, temperance, sobriety. 
WSTRZEMIĘŹLIWY , A , E , 
abstinent, abstemious, temperate, 
sober. 
WSTRZYMYWAĆ, muję, v. imp. 
to keep away, off, to keep at a dis- 
tance, to try to stop. - nieprzyja- 
ciela, to keep off an enemy.- swój 
gniew, to hold in one's anger. Gdy- 
by mnie nie wstrzymywała bo- 
jaźń Boga, if I had not the fear of 
God before my eyes. WSTRZY- 
MAĆ, am, v. perf. to stop, to put 
a stop, to check, to refrain. - ko- 
nia , to stop a horse, - biegunkę, 
WST 
to stop a looseness. - dalszy po- 
stęp nieprzyjaciela, to put a stop 
to the enemy's progress. - bieg 
jakiej sprawy, interesu, to stop or 
stay proceedings in a business. - 
wykonanie wyroku, to stop the 
execution of a sentence, to give a 
respite. - oddech, to hold in, to 
stop one's breath.- łzy, to refrain 
from tears. - wojnę, to put a stop 
to the war. ByIby to zrobił gdyby 
go nie ivstrzymano, he would 
have done it, if they had not with- 
held him. Nikt mnie nie wstrzy- 
ma od mówienia prawdy, nobody 
shall stop me from saying the 
truth. Chcial go zabić, ale go 
wstrzymałem, he was going to kill 
him, bnt I held him back. - SIĘ, 
to forbear, to desist, to refrain; to 
abstain to keep one's seif from. 
Wstrzymywać się od wina, to 
abstain, from wine. Nie mogłem 
wstrzymać się od śmiechu, I ćould 
not forbear (help) laughing. Zale- 
dwie można było wstrzymać się 
od łez, od płaczu, it was scarcely 
possible to refrain from tears. 
Wstrzymać się od gniewu, to hold 
in one's anger. Nie mogłem się 
wstrzymać aby mu tego nie po- 
wiedzieć, I could not help (forbear) 
telling him that.= Wstrzymać się 
z czem, to wait till, to put off the 
execution of a design. 
WSTRZYMYWANIE, a, 3. n. 
the act 01 keeping off, holding 
back, withholding, the act of trying 
to stop. WSTRZYMANIE, a, s. n. 
stop , stoppage. - SIĘ, the act of 
abstaining, keeping one's self from? 
the act of forbearing, refraining. 
WSTYD, u,s. m. shame, bashful- 
ness. - dziewiczy, virgin bashful- 
ness. Zapłonić się od -u, ze -u, 
to blush for shame. Nie ma -u, 
stracił -, he has no shame, he has 
lost all shame. = shame, disgrace, 
ignominy. - mię tego\, I am 
ashamed of it. Nie - ci tego? arc 
you not ashamed of it? - robić, 
przynosić komu , swej rodzinie, 
to be a disgrace to one, to one's 
family. Nie masz -u być ubogim, 
there is no shame in being poor.- 
maidenhead, virginity. - pannie 
odebrać, to take away a girl's 
virginity, to deflower her. 
WSTYDLIWIE, adv. bashfully, 
shamefacedly. 
WSTYDLIWOŚĆ, ści, J. (. 
bashfulness, shamefacedness. 
WSTYDLIWY', a, e, bashful, 
shamefaced. = Wstydliwe części, 
genital parts, the genitals. 
WSTYDNY, a, e, shameful, 
disgraceful. 
WSTYDZIĆ , dzę, V. imp. kogo, 
to shame one, to put him to shame, 
to make him blush, to make him 
ashamed. Nie wstydzi mnie to, I 
am not ashamed of it. - SIĘ, to 
be ashamed, to blush. Czy się nis 
wstydzisz spojrzeć mi w oczy? 
are you not ashamed to look me in 
the face? J a go się wstydzę, I am 
ashamed of him. On się wstydzi 
427 wsz 
* swego błędu, he is quite ashamed 
' Oi nfs mistake. Nie mam potrzeby 
- się tego com uczynił, I have no 
occasion to blush at (for) what I 
have done. 
f WSUWAĆ , am , v. imp. WSU- 
NĄĆ, nę, v. perf. to shove or put 
Into, to put between, to slip into. 
. Wsnunąć komu talara w rękę, 
to slip a crown into one's hand. 
\ Wsunąć czapkę, kapelusz na 
: oczy, to bring one's cap, hat over 
one's eyes. - SIĘ , to intrude, to 
sneak into, to creep into. 
WSYPYWAĆ, puję, v. imp. 
WSYPAĆ, pię, v. perf. (said of dry 
substances), to put into. Wsypać 
zboże to worek, to put corn into a 
S2Ck« 
WSZAK, WSZAKŻE, adv. why, 
truly, indeed. Wszak on jest moim 
ojcem, why, he is my father. 
Wszakżem ci to mówił, why, but 
I have told it you. = conj. yet, 
however. Nie mogę wszakże tego 
pochwalać, I cannot however 
approve of it. 
t WSZARZ, a, s. m. a lousy fellow, 
r WSZAWIEC,wca,s. m. (a plant), 
louse-wort, cock's-comb, pedicula- 
ris. 
i WSZAW0ŚĆ, set, s. f. lousi- 
ness. 
k WSZAWY, a,e, lousy, pedi- 
cular. -a choroba, the pedicular 
disease. 
L WSZCZĄĆ see WSZCZYNAĆ. 
F WSZCZEPIAĆ, am, v. imp. 
WSZCZEPIĆ, pię, v. perf. to in- 
graft.- co w kogo, fig. to implant, 
to impress, to inculcate. 
WSZCZYNAĆ, am , v. imp. 
WSZCZĄĆ, zacznę, v. perf. to 
begin, to start Wszczynać kłó- 
tnię, sprzeczkę, to begin a quarrel, 
a dispute. Wszczynać niesnaski, 
to sow discord , dissensions , to 
raise quarrels. Wszczynać roz- 
mowę, to enter into conversation. 
Wszcząć o jakim przedmiocie 
rozmowę, to start a topic, to 
broach a subject. Wszczynać kwe- 
a, to starta question. - SIĘ, to 
_ n, to rise. Wszczął się mię- 
dzy nimi spór, there began a 
quarrel between them, a strife 
arose. Ztąd wszczęła się kłótnia, 
thence arose the dispute. Wszczę- 
ła się rozmowa o.... the conver- 
sation fell upon.... they began to 
speak of.... 
WSZCZYNANIE, WSZCZĘCIE, 
A, s. n. the act of beginning, of 
starting a subject, of raising quar- 
Tels« 
WSZECHMOC, Y, WSZECHMO- 
CNOŚć, ści, s. f. omnipotence, 
almighty power. 
• WSZECHMOCNIE, adv. omni- 
potently. 
WSZECHMOCNY, A, e, omni- 
potent almighty; subst. the Al- 
mighty, the omnipotent God. 
f WSZECHWIDZĄCY, A,E,all- 
I seeing. 
• WSZECHWIEDZĄCY, a , E, all- 
knowing. 
428 
wsz 
WSZECHWŁADCA, Y, s. m. su- 
preme lord, the master of the world. 
WSZECHWŁADNOŚĆ, ści, S.f. 
see WSZECHWŁADZTWO. 
WSZECHWŁADNY, a, e, all- 
powerful, all-ruling, sovereign, 
supreme. W rządach demokraty- 
cznych lud jest -m, in democra- 
cies the people is the sovereign. 
WSZECHWŁADZTWO, a, s. n. 
the power of the supreme master; 
supreme power, sovereignty. - 
ludu, - narodowe, the sov- 
ereignty of the people. 
WSZĘDZIE, WSZĘDY, adv. 
every where. 
WSZELAKI, A , IE, of all kinds, 
of all sorts, all manner of. -ie 
owoce, fruits of all kinds, all kinds 
of fruits. Było -iego ludu na 
zgromadzeniu, there were all 
kinds of people at the meeting. 
WSZELAKO, conj. notwithstand- 
ing, nevertheless, yet, however. 
WSZELAKOŚĆ, ści, s. f. all 
kinds, all manner of, diversity, 
variety. 
WSZELKI, A, ie, all, every, 
any. -i człowiek every man. -ie 
dobro jest pożądane, all good is 
desirable. 
WSZERZ, adv. in breadth. 
WSZETECZENSTWO , a , S. n. 
WSZETECZNOŚĆ, ści, S.f. lechery, 
lewdness, bawdiness, obscenity, 
fornication, harlotry. 
WSZETECZNICA, 1,8. f. harlot, 
strumpet, whore. 
WSZETECZNIE, adv. lewdly, 
lecherously, bawdily, obscenely. 
WSZETECZNIK, a, s. m. lecher, 
whoremaster, fornicator. 
WSZETECZNY, a,e, lecherous, 
lewd, bawdy, obscene. 
WSZY, wsza, wsze , pl. WSI, 
WSZE, (contracted from WSZY- 
STEK, WSZYSTKA, WSZYSTKIE, 
all, (now out of use except in some 
few expressions). Stwórca wszech 
rzeczy, the creator of all things. 
Cesarz wszech Rossyj, the em- 
peror of all Russias. 
WSZYĆ, see WSZYWAĆ. 
WSZYSTEK, WSZYSTKA , WSZY- 
STKO , all, whole. Wszystek 
świat, wszystek naród, the 
whole world, the universe, the 
whole nation. Wszystkie bydło, 
all the cattle. Wszyscy ludzie, 
wszystkie stworzenia, wszystkie 
narody, all men, all creatures, all 
nations. - subst. WSZYSCY, all 
men, all the world. Wszyscy się 
skarżą na brak pamięci a nikt na 
brak rozsądku, all men complain 
of the want of memory, but none 
complain of the want of good sense. 
- subst. WSZYSTKO, all, every 
thing. Człowiek do wszystkiego, 
this man is fit for every thing. Nie 
wszystko stracone, all is not lost. 
Wszystko dobrze, all is well. Czy 
to wszystko? is that allP Tobie 
wszystko winiencm, I owe you 
every thing. Już po wszystkiem, 
all is over. To wszystko jedno dla 
mnie, it is all one to me. Wszy- 
WTÓ 
stko zważywszy, policzywszy, 
when all comes to all, every thing 
considered. Dobre imię jest wszy- 
stkiemu reputation is all In all. - 
adv. ZE WSZYSTKIEM, wholly 
entirely, completely. Z tern wszy~ 
stkicm, with all that, for all that, 
notwithstanding, but yet, neverthe- 
less , however. Nadewszystko, 
above all, above all things. Przede 
wszystkiem, first of all, before all; 
above all, above all things. 
WSZYSTKOPŁODNY, WSZY- 
STKORODNY, A, e, all-producing. 
WSZYSTKO WIDZĄCY , a, b, 
all-seeing. 
WSZYSTKOWIEDZĄCY, A, B, 
all-knowing. 
WSZYWAĆ,am,v. imp. WSZYĆ, 
ję, v. perf to sew into, to stitch 
in. WSZYĆ SIĘ, fig. to insinuate 
one's self, to screw one's self into, 
to thrust one's self in. 
WTACZAĆ, AM, v. imp. WTO- 
CZYĆ, czę, v. perf. to roll into. 
Wtoczyć kamień do rzeki, to roil 
a stone Into the river. Wtoczyć 
powóz do wozowni, to put a 
coach into the coach-house. WTO- 
CZYĆ SIĘ, (of a carriage), to draw 
up; (of a drunkard) to come reeling 
or staggering into. 
WTARGNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
break into, to make an irruption, 
an inroaad. - w kraj nieprzyja- 
cielski, - into an enemy's country. 
WTARGNIĘCIE, WTARGNIE 
NIE, a, s. n. irruption, inroad, 
incursion, invasion. 
WTEDY, adv. at that time, 
then. Gdzież on był wtedy? 
where was he at that timeP= then, 
in that case. Będę wiedział wte- 
dy co zrobić, począć, then or 
when that time is come, I shall 
consider what course to take, what 
is fit or best to be done. = Wte- 
dy gdy, at the time of, when, on. 
Wtedy gdy przybył do Francyi, 
when he came to France. Wtedy 
gdy to usłyszał, on his hearing 
this. Wtedy gdy wchodził do 
ogrodu, on his entering into the 
garden. 
WTŁACZAĆ, am, v.imp. WTŁO- 
CZYĆ, czę, v. perf. to thrust, 
wedge or ram into. WTŁOCZYĆ 
SIĘ, thrust one's self into, to in- 
trude. 
WTÓR, u, s. m. Music, the 
second part; accompaniment. 
WTOREK, rku, s.m. Tuesday. 
Tłusty-, Shrove-Tuesday. We-, 
on Tuesday. W przyszły -, next 
Tuesday. Odłożyć eona -, to put 
off a thing till Tuesday. 
WTÓROWAĆ, ruję , v. n. to 
play or sing the second part; to 
accompany, to play to one that 
sings. Jeżeli pani zechce za- 
śpiewać, będę jej wtórował na 
skrzypcach, if the lady will sing, 
I will accompany her on or with 
the violin. 
WTÓROWANIE, a. s. n. the 
act of accompanying. 
WTÓRY, a, x, second. PO- WWA 
WTÓRE, adv., secondly, In the 
second place. 
WTRĄCAĆ, am, V. imp. WTRĄ- 
CIĆ, cę, v.perf. to thrust, push or 
drive into. Wtrącić kogo do wię- 
zienia, to cast one into prison. 
Wtrącić do klasztoru, to shut up 
in a cloister. Wtrącić kogo do gro- 
bu, to bring one to the grave. 
Wtrącić słówko, to put in a word. 
•=>dotexlu, to insert, to inter- 
calate, to interpolate. - SIĘ, do 
czego, to meddle, to intermeddle, 
to interfere with. Nigdy się nie 
wtrącam do cudzych spraw, I 
never meddle with other people's 
concerns. 
WTRĄCANIE, WTRĄCENIE, 
a, s. n. the act of thrusting into. 
- SIĘ , the act of meddling, in- 
terfering with. 
WTRĄCONY, A, e , thrust into. 
-y do więzienia, cast into prison. 
- w text, intercalated, inter- 
polated. 
WTRĘCIEŃ, tnia, WTRĘT, 
WTRĘTNIK,a, s.m. intruder, 
obtruder. 
WTROCZYĆ, czę , v. perf. to 
bind up with straps behind the 
saddle. 
WTRZĄSAĆ , am , v. imp. 
WTRZĄŚĆ, WTRZĄSNĄĆ , nę, 
v.perf. to make fall into by shak- 
ing. 
WTYKAĆ, am, v.imp. WE- 
TKNĄĆ, nę , v. perf. to stick or 
thrust into, to slip into.-komu rę- 
kę do kieszeni, to thrust one's hand 
into one's pocket. - w ziemię, to 
drive or fix in the ground. - na 
rożen, to put on the spit. Wetknąć 
komu pieniądze da ręki, to slip 
a piece of money into one's hand. 
Wtykać paiec w co, to put one's 
finger in, into; fig. Wetknąć palec, 
nos w co, to thrust one's nose in- 
to , to meddle or interfere with. 
WTYKANIE, WETKNIĘCIE, 
A, s.n. the act of thrusting into. 
WTYM, adv. therein. = in the 
mean time, meanwhile. 
WUJ,a, s.m. mother's brother, 
uncle. 
WUJASZEK, szka , s. m. term 
of endearment for an uncle. 
WUJECZN Y, a, e, of a mother's 
brother; relating to the children 
of a mother's brother. Majątek 
-y, my (his, her, their, your), 
uncle's fortune. Brat -y, son of 
our maternal uncle. 
WUJENKA, i,s.f. wife of our 
mother's brother. 
WUJOSTWO, A, s.n. mother's 
brother and his wife. 
WULKAN, u, s.m. volcano, 
vulcano. Wybuch-u, the erup- 
tion of a volcano. - zgasły, an 
extinct volcano.=A, Myth. Vulcan. 
WULKANICZNY, a, E, vol- 
canic. 
WULKANOWY, A , e, of a vol- 
cano. 
WWALAĆ, am, v. imp. WWN- 
LIĆ, lę, v. perf. to throw into, to 
throw in a heap, to lay on a heap. 
WYB 
Wwalić co na kogo, to put a 
burden on one's back; fig. to 
burden or encumber one with. 
WWALIĆ SIĘ, dokąd, to enter 
by force, to come in a crowd. 
W WIĄZ ANIE, a, s. n. (old term 
of Law), the act of taking posses- 
sion , the entering upon an estate. 
WWIERCIĆ, cę , v. perf. to 
make enter by boring. - SIĘ, 
gdzie, to screw or wriggle one's 
self into. 
W WODZIĆ , dzę , v. imp. 
WWIEŚĆ , wwiodę , v. perf. to 
bring or lead into. Wwieść kogo 
w błąd, to lead one into an error. 
WWOZIĆ, żę, v.imp. WWIEŹĆ, 
wwiozę, v. perf. to bring into (in 
a carriage or on horseback). 
WY, pl. of TY, you. 
WY, inseperable particle, is 
prefixed to great many verbs and 
denotes generally a completion, 
finishing, perfecting, and that the 
action expressed by the verb is 
brought to an end, completely 
done, quite fulfilled, or that it is 
applied to all objects spoken of. It 
marks in particular a motion from 
within, and in that case is almost 
always rendered into English by 
out, out of, forth, up. viz. to 
pick out, WYBRAĆ, etc. It also 
signifies the obtaining of any thing 
by entreaties, by mental or bodily 
exertions, etc. 
WYBACZAĆ, am, v. imp. WY- 
BACZYĆ, czę, v.perf. co komu, 
to forgive or pardon one. Wybacz 
mojej otwartości, mojej śmiało- 
ści , forgive or pardon my frank- 
ness, the liberty I take. Wybacz 
jeżeli ci się sprzeciwię, pardon 
me if I contradict you. = to excuse. 
Wybacz, nie mogę, excuse me, I 
cannot. Należy wybaczać błędom 
młodości, one ought to excuse, to 
bear with the faults of youth, oee 
PRZEBACZAĆ. 
WYBACZAĆ, see WYBOCZYĆ. 
WYBACZANIE, WYBACZENIE, 
A, s. n. the act of forgiving. 
WYBADAĆ, am, v. perf. to find 
out by inquiry. WYBADYWAĆ , 
duję, v. imp. to try or endeavour 
to discover by inquiry. Wybadać 
z kogo tajemnicę, to pump or 
draw a secret out of one, to worm 
out a secret. Wybadywać co z ko- 
go , to sound one, to sift or pump 
one (in order to draw a secret from 
him). 
WYBADANIE, a, s. n. dis- 
covery (obtained by inquiry). WY- 
BADYWANIE,a, s.n. the act of 
inquiring (in order to discover any 
thing, to come at the bottom of a 
secret). 
WYBAWCA', t, s. m. redeemer, 
deliverer. 
WYBAWIĆ, wię , v. perf. to 
free, to deliver, to redeem. - ko- 
go z niebezpieczeństwa, to deliver 
one from danger. - kraj z niewo- 
li , to free or deliver one's country 
from servitude. 
WYBAWICIEL, a , s. m. and 
WYB 
fem. WYBAWICIELKA, i, s. f. 
redeemer, deliverer. 
WYBAWIENIE, a , s.n. redem- 
ption, deliverance, release. 
WYBIĆ, see WYBIJAĆ. 
WYBICIE, a, s.n. beating, 
coudgelling, bastinado, drubbing. 
WYBIEG, u, s.m. a hole to 
creep out at; fig. evasion, shift, 
cunning shift, cunning contrivance, 
subterfuge, shuffling. - prawny, 
quirk, cavil. 
WYBIEGAĆ, am , v. n. imp. 
WYBIEŻEĆ, WYBIEGNĄĆ, WY- 
BIEDZ, gnę, v.perf. to run out. 
Wybiedz na ulicę, to rush or 
hurry into the street. Wybiedz 
naprzeciw komu, to run up to 
one, to run, rush, hurry, to meet 
one. Wybiedz na górę, na scho- 
dy, to run up, to run up the stairs. 
= WYBIEGAĆ SIĘ, to have run 
enough, to weary one's self with 
running. = fig. od czego, to come 
off, to escape from danger. Nikt 
się od śmierci nie wybiega, no- 
body can escape death. 
WYBIELEĆ, ję , v. n. perf. to 
grow white, to whiten. 
WYBIELENIE, A, s. n. whiten- 
ing. = the act of tinning. 
WYBIELIĆ, lę, v. perf. t® 
whiten, to bleach, to whitewash, 
= to tin, to tin over. 
WYBIERAĆ, am, v.imp. WY- 
BRAĆ, biorę, v.perf. to take out, 
to pitch out. Wybierać co z na- 
czynia , to take a thing out of a 
vessel, to empty a vessel. Wybie- 
rać ptaki z gniazda, to take birds 
out of their nest. Wybierać groch, 
winogrona, etc. to pick out peas, 
grapes, etc. Psy i ptaki wybierają 
z siebie robactwo, dogs and birds 
pick themselves of their vermin. 
Wybrać komu pieniądze z kie- 
szeni , to pick one's pocket. = to 
fix or pitch upon, to single out, 
to choose, to make choice of. Wy- 
brać sobie towarzyszkę, żonę, 
to fix or pitch upon a woman for a 
wife. Wybieraj jedno z dwojga, 
choose one of the two', take your 
choice. Wybrałem ją z pomiędzy 
tysiąca, I have chosen her from 
among a thousand. = to choose, 
to elect. Wybrać większością gło- 
sów, to elect by a majority of 
votes. Wybrać papieża, króla, 
cesarza, to elect a pope, king or 
emperor. = to raise, to levy. Wy- 
bierać podatki, to raise or levy 
taxes. Wybierać żołnierzy, re- 
krutów, to raise or levy soldiers, 
to beat up for recruits. = (of a sum 
of money), to receive. Wybrał ca- 
łą swą zapłatę, pensyą, he re- 
ceived all his salary. WYBIERAĆ 
SIĘ, to be preparing, to prepare. 
Wybierać się w drogę, to pre- 
pare for a journey. Wybierać się 
na wojnę, to prepare for a war, 
to make preparations for a war. 
Wybierać się jak za morze, jak 
czajka za morze, to be conti- 
nually preparing, but never to be 
ready. Wybiera się na pogodę. 
429 430 
WYB 
tha weather settles. WYBRAĆ SIĘ, 
to be ready, to get ready. Juzem 
się wybrał, chodźmy, I am ready, 
let us go. Żleś się z tćm wybrał 
do niego, you have applied to a 
man who was not willing to comply 
with your request, you have mis- 
taken your man. Wybrało się 
na pogodę, the weather is settled , 
the weather is set to fair, it is set 
fair. . 
WYBIERALNOŚĆ, ści, S. f. 
eligibility. 
WYBIERALNY, A, e , eligible, 
elective, see OBIERALNY. 
WYBIERANIE, WYBRANIE, 
A, s.n. the act of taking out, 
picking out. = the act of fixing or 
picking upon. = the act of choos- 
ing , electing. = the act of raising, 
levying (taxes, soldiers). - SIĘ, 
the act of preparing, making ready. 
- się w drogę, preparation for a 
journey. 
' WYBIERKI, see WYBIORKI. 
WYBIJAĆ, am, v.imp. WYBIĆ, 
ję, v. perf. to beat out, to knock 
out. Wybić szybę w oknie, to 
Break the pane of a window. Wy- 
bić dno z beczki, to knock out 
the head of a cask, to stave a cask. 
Wybić komu zęby, to break or 
knock- out one's teeth. Wybić ko- 
mu oko, to beat out one's eye. 
Wybić drzwi, to brdak a door, 
to break open a door. Klin klinem 
wybijać, fig. one nail drives out 
another. Wybić rękę, nogę (ze 
stawu), to "put out of joint, to 
dislocate a bone , the arm , the leg. 
Fig. Wybić, co komu z glowy , to 
beat a thing out ol one's head or 
thoughts, to put it out of his head. 
Nie da sobie tego wybić z glowy, 
he took it into his head, and he 
will not give up his opinion, he 
will not bate an inch on it. Trzeba 
to sobie wybić z głowy, we must 
not think of it. = Wybić kogo, to 
beat one soundly, o belabour one. 
= Wybić kogo ze snu, to talk 
one out of sleep, to prevent him 
from falling asleep. = Wybić me- 
dal , to strike a medal. = Wybi- 
jać takt, to beat time. - Wybić 
pokój, to hang a room with tap- 
estry', to put up a set of hangings. 
Wybić pokój kirem, to hang a 
chamber in mourning. - Wybić 
dzieło, to draw, to print, a work 
joff, see ODBIĆ. = Wybić olej, 
oliwę, to extract oil. = Wybijać 
pokłony, to prostrate one's self in 
adoration. = Wybijać pszczoły, 
to take part of the honey away 
from hives. = SIĘ, w górę, to 
soar, to rise in the air, to fly aloft, 
see WZBIJAĆ SIĘ, Wybijać się 
na wolność, to fight, combat, 
struggle for independence. Wybić 
się na wolność, to regain, recoy- 
er or conquer again the liberty 
and independence of one's country, 
to shake off the yoke. 
WYBIJANIE, WYBICIE, A, s. 
n. the act of beating out, knocking 
out, breaking, etc., see WYBIJAĆ. 
WYB 
WYBIJANIE SIĘ na wolność, a 
struggle for independence, war of 
independence. Wybicie się na wol- 
ność , the recovery of liberty and 
independence. 
WYBIORKI, ów, s. pl. refuse, 
riffraff, garbles, trash. 
WYBITNIE, adv. clearly, dis- 
tinctly, expressively. 
WYBITNOŚĆ , ści, s. f. jutting 
out, prominence, protuberance. = 
fig. clearness, distinctness. 
WYBITNY, a , e , jutting out, 
prominent, protuberant. = fig. 
clear, distinct, expressive. 
WYBLADŁO, adv. palely, wan- 
ly. 
WYBLADŁOŚĆ, ści, s.f. pale- 
ness, wanness. 
WYBLADŁY, A, e, grown pale, 
wan. 
WYBLADNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
grow pale. 
WYBŁĄDZIĆ, dzę, WYBŁĄKAĆ 
SIĘ, am się, v. n. perf. to extricate 
one's self out of a wilderness, to 
get out of a desert after having long 
wandered in it. 
WYBŁAGAĆ, am, v. perf. to 
obtain by imploring. 
WYBŁAZNOWAĆ, nuję, v.perf. 
to obtain by playing the buffoon, 
by cracking jokes. - SIĘ , od cze- 
go, to escape from any thing or get 
rid of it by playing the buffoon, by 
cracking jokes. 
WYBLUĆ, WYBLWAĆ, ję, am, 
v. perf. to bring up, to throw up, 
to disgorge. 
WYBLUENIĆ, mię, v. perf, to 
belch out blasphemies. 
WYBŁYSKAĆ, am, v. n. imp. 
WYBŁYSNĄĆ, nę, v.perf. to flash 
out, to appear like a flash , like a 
blaze out of, from, from under. 
WYBOCZ, a, s. f. WYBOCZE , 
a, s.n. WYBOK, u, s.m. by-way, a 
place out of the way, a roundabout 
way. 
WYBOCZENIE, a , s. n. the act 
of taking or going a roundabout 
way. = fig. deviation, digression. 
WYBOĆZYĆ, czę , v. n. perf. 
z drogi, to take a roundabout 
way, to strike into a side way. = 
fig. to deviate, to swerve, to di- 
gress. - z drogi prawdy, to 
swerve from the path of truth. - 
od przedmiotu, od rzeczy, to 
wander or ramble from the point 
in question, to make a digression, 
see ZBOCZYĆ. 
WYBÓJ, oju, s. m. a hole in the 
road. 
WYBOISTY, A, E, (of a road), 
full of holes. 
WYBÓR , oru , s. m. choice, 
election. Zrobić, uczynić dobry, 
zły -, to make a good, a bad 
choice. Zostawić co komu do wy - 
boru, to leave a thing to one's 
choice. Na - kupować, to have 
the pick and choice of goods in a 
shop, to be permitted to pick out 
the best. - króla, prezesa, se- 
kretarza , the election of a king, 
of a president or secretary. - padl 
WYB 
na niego , he was chosen, he was 
elected. Przykro mi słyszeć z ja- 
ką stronnością wybory odbyły 
się w wielu miejscach, I am sorry 
to hear with what partiality elec- 
tions were carried in many places. 
- the best part of any thing, 
choice. - wojska, the choice of 
troops, the choice men of the army. 
- listów, romansów, poezyi, a 
selection of letters, romances, 
poetry; selected letters, romances, 
poetry. 
WYBORCA, t, s. m. elector. 
WYBORCZY, A, e, of an elector, 
relating to an election, electoral. = 
choice, chosen. Pułki -e, chosen 
regiments. 
WYBORNIE, adv. excellently, 
exquisitely, perfectly. 
WYBORNOŚĆ, set, s.f. excel- 
lence, exquisiteness. 
WYBORNY, a, E, excellent, ex- 
quisite, capital. 
WYBOROWY, a , e, of an elec- 
tion , electoral. Prawo-e, the 
electoral law. = choice; chosen. 
Wojsko -e, chosen troops. 
WYBRAĆ, see WYBIERAĆ. 
WYBRAKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to pick out what is best and to re- 
ject what is bad, to garble. 
WYBRANIE, see WYBIERA- 
NIE. 
WYBRANIEC, ńca,s.m. elect, 
chosen. 
WYBRANY, a,e, chosen, elected. 
Wielu wezwanych a mato-ch, 
many are called, but few chosen. 
WYBRNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
wade out of. - z błota, z bagna, 
to get out of a mire, of a marsh. = 
Fig. to come off, to escape, to get 
rid (clear), to extricate one's self. 
- z jakiego kłopotu, to get out of 
trouble, to get out of the scrape.- 
z niebezpieczeństwa, to escape 
from danger. - z długów, to get 
rid of one's debts, to extricate one's 
self from debt. 
WYBRUKOWAĆ, kuję, v. per/. 
to pave, to have done paving. 
WYBRYD , u, s. m. the being 
hard to please. 
WYBRYDNIE, adv. like a man 
hard to please, squeamishly, fasti- 
diously. 
WYBRYDNIK, a , s. m. a mar. 
hard to please, a man too nice in 
his eating. 
WYBRYDNOŚĆ, śct, s. f. nice- 
ness in eating, squeamishness, fas- 
tidiousness. 
WYBRYDNY, a, e, nice in his 
eating, particular in his diet, 
dress, etc.; hard to please, nice, 
squeamish, fastidious. 
WYBRYDZAĆ, am , v. n. w je- 
dzeniu, to be nice in one's eating, 
to be particular in one's diet. We 
wszystkiem -, to be continually 
finding fault with every thing, to be 
hard to please. 
WYBRYDZANIE, a , s. n. the 
being nice or particular in one's 
diet, dress,, etc. 
WYBRYK, u, s. m. caper, frisk, WYC 
gambol, capriole. = fig. a sudden 
fit of madness, whim , freak, wild 
fancy. - i imaginacyi, the flights 
of the imagination. - i młodości, 
the errors of youth. 
WYBRYK1WAĆ, kuję, v.n.imp. 
to frisk, to prance, to gambol. WY- 
BRYKNĄĆ, nę, v. n. perf. to cut a 
caper. 
WYBRZEŻE, A, s. n. inlet, bay, 
creek, cove. - (rzeki w mieście), 
quay, key. 
WYBUCH, u, s.m. outbreak, 
eruption. Trzęsienie ziemi po- 
przedziło - Wezuwiuszu, the 
eruption of Vesuvius was preceeded 
by an earthquake. = Fig. explo- 
sion , burst. - gniewu, an explo- 
sion or burst of passion. 
WYBUCHAĆ, am, v.n.imp. WY- 
BUCHNĄĆ, nę, v. perf. to break 
out, to burst out (forth), to ex- 
plode. Pożar wybuchnął w jego 
domu, the fire broke out of his 
house. Płomień wybuchnął, the 
flames burst forth. Wojna wybu- 
chnęła, the war broke out. Gniew 
jego wybuchnął, his anger burst 
forth. Spisek łada dzień miał -, 
the conspiracy was on the point of 
breaking out, of bursting forth. 
WYBUCHNIĘCIE, and WYBU- 
CHNIENIE, a , s. n. eruption, ex- 
plosion, breaking out, outbreaking, 
bursting out (forth). 
WYBUDOWAĆ /duję, v. perf. 
to build up, to erect, raise or rear 
an edifice. 
WYBUJAĆ, am, v. n. perf. to 
shoot up (forth), to grow up, to 
overgrow. 
WYBUJAŁOŚĆ, ści, s. f. exu- 
berant growth , overgrowth, exu- 
berance. - myśli, obrazów, exu- 
berance of ideas, imagery.- stylu, 
luxuriance of style. 
WYBUJAŁY, A, e , overgrown , 
rank, luxuriant, exuberant. 
WYBURCZEĆ, czę , WYBUZ0- 
WAĆ, zuję, v.perf. kogo, to rattle 
one, to give one a peal, to give one 
a blowing up, to chide, to rebuke, 
to snub, to reprimand. 
WYBYĆ, będę, v.n.perf. gdzie, 
to stay, remain or continue in a 
place for a certain time. - u kogo, 
to serve out one's time, to have 
served one's time, to come out of 
service. 
WYĆ,JĘ,v.n.imp.to howl, to yell. 
WYCELOWAĆ, luję, v.perf. to 
take one's aim well. 
WYCHARCHAĆ or WYCHAR- 
KNĄĆ, nę, v. perf. to eject from 
the lungs, to clear the throat by 
coughing, hawking and spitting, to 
expectorate. 
WYCHĘDOŻYĆ, żę, v. perf. to 
clean, to cleanse. 
WYCHEŁZNAĆ, am, v. perf. to 
take off the bit, to unbridle. 
WYCHŁODNIEĆ, nę, v.n. perf. 
to cool, to grow cool. 
WYCHŁODZIĆ, dzę, v.perf. to 
cool, to make cool. 
WYCHŁOSTAĆ, am, v.perf. to 
whip, flog soundly. 
WYG 
WYCHŁYSNĄĆ, nę , v. perf. to 
bring up what one has swallowed. 
= kielich wina, to toss off a glass 
of wine, to gulp it down. 
WYCHÓD,odu, s.m. WYJŚCIE, 
A, s. n. a going out, exit. Jestem 
na wychodzie, na wyjściu, I am 
just going out. Przychód i wychód 
towarów, the importation and ex- 
portation of merchandise. = a way 
out, a door,outgate, outlet, issue, 
passage,outgoing. Dom mający dwa 
wychody, jeden na pole, drugi na 
ulicę, a house that has one door 
into the field and another into the 
street Vtica bez wychodu, bez 
wyjścia, a blind-alley, a turn-again 
alley, an alley or street that has no 
thoroughfare. = the orifice of the 
stomach, anus. - water-closet. 
WYCHODEK, dka, s. m. neces- 
sary-house, privy, water-closet. 
WYCHODNE, go, s. n. the act 
and moment of going out. Jestem 
na -m, I am just going out. 
WYCHODOWY, a , e , of going 
out. Cło -e, export duty. 
WYCHODZENIE, a, s.n. the act 
of going out, see WYCHODZIĆ. 
WYCHODZIĆ, dzę, v. n. imp. 
WYJŚĆ, WYNIŚĆ, dę, v. perf. to 
go out, to walk out, to get out, to 
step out, to come out. Wyjść z po- 
koju, to go out of the room. Wyjść 
na przechadzkę, to take a walk, 
to go a walking. Wyjść do kościo- 
ła , to go to church. Ludzie ivy- 
chodzą z kościoła , peop'e are 
coming out of the church. Rzeka 
wyszła z koryta, the river has 
overflowed its banks. Wyjść z dzie- 
ciństwa, to emerge from childhood, 
to grow up, to be a man, a woman. 
Wyjść z choroby, to recover from 
a fit of illness. Wyjść z więzienia, 
to get out ol prison, to come out of 
custody. Wyjść ze służby, to come 
out of service. Wyjść z wojska, to 
leave the military service, to retire 
from service. Ten młodzieniec tyl- 
ko co wyszedł ze szkół, this young 
man has just left school. Wyjść 
z błędu, to be undeceived, to un- 
deceive one's self, to be set right 
again. Wyjść komu z myśli, z pa- 
mięci, to come out of memory. To 
mi wyszło z głowy, z pamięci, it 
is out of my head, it is out of my 
mind. Wyjść z mody, z użycia, 
ze zwyczaju, to grow out of fa- 
shion, to grow out of use, to fall 
into desuetude. Wyjść z granic 
przyzwoitości, umiarkowania, to 
swerve from the rules of decency, 
to go beyond the bounds of de- 
cency, of moderation. Wszystko 
co wychodzi z pod jego pióra, 
every thing that comes from his 
pen. Wyjść z druku, to issue from 
the press. Kiedy wyjdzie z druku 
twoje dzieło? when will your book 
come out? Wyjść naprzeciw kogo, 
to come to meet one. Wychodząc, 
on one's going out. Wychodząc 
z domu, z ogrodu, on my (his, her, 
their), going out of the house, of 
the garden. = na co, to go up, to 
WYC 
get up, to mount. Wyjść na scho- 
dy,na górę, to go up stairs. Wyjść 
na ambonę, to mount the pulpit; 
(of a street, of a window), to go 
into, to look. Ta uliczka wychodzi 
na szeroką ulicę, this lane goes 
(strikes) into the broad street. Moje 
okna wychodzą na zachód, na 
ogród, my windows look to the 
west, look into the garden. Wycho- 
dzić na scenę, to appear on the 
stage. Po raz pierwszy wycho- 
dzić na scenę, to make one's first 
appearance on the stage. = Wyjść 
na wierzch, to come to the top, to 
come out. Prawda wychodzi na 
wierzch, the truth comes out. 
Wyjść na co, to become, to turn. 
Wyjść na doktora, to go out do- 
ctor, to become a doctor. Wyjść 
na żebraka, to become a beggar, 
to be reduced to beggary. Wyjść 
na oficera, to get commission in 
the army, to be promoted to the 
rank of an officer. Wyjść na czło- 
wieka, to make one's way in the 
world. Wyjść na kpa, to be made 
a fool of. Wyjść na czem dobrze, 
to get money by, to derive profit 
or benefit from. Źle na czem 
wyjść, to come off a loser, to go 
by the worst. Wyszedł jak Za- 
błocki na mydle, he lost all his 
fortune in that undertaking. = Na 
co to wyjdzie? what will come of 
it? Wszystko to na jedno wycho- 
dzi , it comes all to one, it comes 
all to the same thing. Wychodzi to 
na moje, it comes to what I have 
said. To ci wyjdzie na sławę, na 
honor, it will redound to your 
glory, to your honour. = Wyjść 
na widok publiczny, to come out 
or forth, to be published. Wyjść 
na jaw, to be detected, discovered, 
disclosed, to be brought to light. 
- Wyjść pod żagle, to set sail. = 
Wyjść za kogo (of a woman), to 
marry one. Wyjść za żołnierza, 
to be married to a soldier. - Wyjść 
zwyciężko, z chwałą, to come off 
conqueror, to come off with glory. 
= v. a. Wychodzić suknię, obu- 
wie, to wear out a coat, shoes. 
WYCHODZIEC, dzca,WYCHO- 
DZIEŃ, dnia, s. m. emigrant. 
WYCHODZONY, a, e, worn out 
(of a dress). 
WYCHÓW, own, WYCHOWEK, 
wku, s.m. bydła, koni, breeding of 
cattle, horses. 
WYCHOWAĆ, see WYCHO- 
WYWAĆ. 
WYCHOWANEK, nka, s. m. 
(elev. style), foster-child, nursling. 
- muz, the nursling of the muses, 
the son of Apollo. 
WYCHOWANICA, y, WYCHO- 
WANKA, i, s.f. foster-daughter. 
WYCHOWANIE, a, s.n. breed- 
ing, education. Człowiek z do- 
brem -m, a well-bred man, a man 
of education. Odebrać dobre, złe 
-, to receive a good, a bad educa- 
tion. Poświęcać się -niu mło- 
dzieży, to devote one's self to the 
education of youth. 
431 432 
WYG 
WYCHOWANIEC, ńca, £. m. 
fostsr-son, nursling, pupil. 
WYCHOWANY, a, g, bred, 
brought up, educated. Dobrze, źle 
-w, well-bred, ill-bred. 
WYCHOWYWAĆ, wuję, v.imp. 
WYCHOWAĆ, am, v.perf. to breed, 
to bring up, to rear, to educate. 
Wychowywać bydło, to breed cat- 
tle. - dziecko, to bring up, rear 
up, educate a child. - młodzież, 
to breed youth. Niepodobna - ta- 
kich zwierząt, roślin, ptaków 
to zimnym kraju, it is Impossible 
to rear such animals, such plants, 
such birds as those in a cold coun- 
try. - SIĘ, to be bred, brought 
up, educated. Tu się urodziłem i 
wychowałem, here was I born and 
bred. 
WYCHOWYWACZ, a, t.m. by- 
dła, a breeder of cattle. 
WYCHOWYWANIE, a, s.n. the 
act of breeding. 
WYCHRAPAĆ SIĘ, pię, się, v. 
perf. to have snored enough, to 
cease snoring. 
WYCHRZCIĆ SIĘ, see PRZE- 
CHRZCIĆ SIĘ. 
WYCHRZTA, see PRZE- 
CHRZTA. 
WYCHUDŁOŚĆ, ści, s. f. ema- 
ciation, the being lean. 
WYCHUDŁY, A, e , emaciated, 
grown lean, gaunt, lank. 
WYCHUDNĄĆ, nę, v.n. perf. to 
grow emaciated, to become lean, to 
fall away. 
WYCHUDZIĆ, dzę , v. perf. to 
emaciate, to make lean. 
WYCHUDZONY, a, e, emacia- 
ted, made lean. 
WYCHWALAĆ, am, v. imp. ko- 
go, co, to sing forth one's praises, 
to set forth, to extol, to cry up, to 
commend. - SIĘ, to sing forth 
one's own praises, to trumpet one's 
own merits.- się z czeao, to boast 
of a thing. 
WYCHWALACZ,a, s.m. praiser, 
encomiast, commender, puffer, 
trumpeter. 
WYCHWALANIE, A, s.n. the 
act of praising, commending; prai- 
ses, commendations. 
WYCHWYCIĆ, cę, v.perf. to 
snatch cut (off, away, from). 
WYCHYLAĆ, am , v. imp. WY- 
CHYLIĆ , lę , v. perf. to thrust 
forward, to protrude. Wychylić 
głowę z okna, to protrude one's 
head at the window, to peep out at 
the window.=to swallow, to empty. 
Wychylić kielich wina, to toss off 
a bumper of wine, to gulp it down, 
to drain or drink it off. - SIĘ, to 
bend forward, to jut out, to lean 
over, to protrude. Wychylić się 
z domu, fam. fig. to make a 
short absence from home, to stir 
abroad. deszczem się dziś nie 
wychylił z domu,l have not yet 
stirred from home or abroad to- 
day. 
WYCIĄĆ, see WYCINAĆ. 
WYCIĄG, u, s.m. extract. - 
» rośliny, extract of a plant. «= 
WYC 
extract, abstract, abridgment, epi- 
tome. - z dzieła, z korespon- 
dencyi, an extract from a book, an 
abstract of a correspondence. 
WYCIĄGAĆ, am , v. imp. WY- 
CIĄGNĄĆ, nę,v. perf. to draw out, 
to pull out; to extract. Wyciągnąć 
pałasz z pochwy, to draw one's 
sword from the scabbard, to 
unsheath. - chustkę z kieszeni, 
to draw or pull the handkerchief 
out of the pocket. - wodę ze stu- 
dni, to draw water out of a well. 
- ogień z rany, to take out the 
Cre of a wound? -• komu kulę, to 
extract a ball. Wyciągnąć sok z ro- 
śliny, to extract the juice from a 
plant - plamy, to take out or 
away stains. «= Math. Wyciągnąć 
pierwiastek kwadratowy, sze- 
ścienny z jakiej liczby, to draw 
or extract the square, the cubic 
root of a number. - najpiękniej- 
sze ustępy z jakiego dzieła, to 
extract the most beautiful passages 
from a book. = Wyciągnąć kogo 
z domu, to draw one from home, 
to prevail upon him to go and see 
company."* Wyciągać co odkogo, 
to exact a thing of one, to claim, 
require or demand it of him. Wy- 
ciągnąć co od kogo, to squeeze 
something out of "a person; to 
draw a secret from him; to gqt or 
obtain a thing from him. - kogo 
na co, to put one to a thing, to 
bring one to do it. Wyciągnąć 
kogo na koszta, to put one to 
charges, expences. = Wyciągać 
wnioski, to draw conclusions, to 
infer or conclude, to draw con- 
sequences. = Wyciągać, wycią- 
gnąć ręce, to stretch out one's 
arms. Wyciągnął do mnie rękę, 
he stretched out his hand to me. 
Wyciągać rękę, to implore one's 
assistance, to beg or ask an alms. 
Wyciągać ręce do nieba, to hold 
or lift up one's hands to heaven.= 
zkąd,v. n. to march off. Wycią- 
gnąć z obozu, to break up the 
camp. - SIĘ, to stretch one's self. 
WYCIĄGANIE, WYCIĄGNIĘ- 
CIE , WYCIĄGNIENIE, A, s. n. 
the act ot drawing out of; ex- 
traction. Wyciąganie pierwiastku 
kwadratowego, the extraction of 
the square root. 
WYCIĄGNIĘTY, A, e, drawn 
out of, extracted. = stretched out. 
Z - temi rękami, with hands 
stretched out. - na sofie, na tra- 
wie, stretched out, lying at full 
length on a sofa, upon the grass. 
WYCIE, a, s. n. howl, howling, 
yell, yelling. 
WYCIĘCIE, see WYCINANIE. 
WYCIECZKA, i, s. f. sally. 
Oblężeni zrobili-kę, the besieged 
made a sally. = excursion. Robie 
-i na wieś, to make excursions 
into the country. 
WYCIEK, u,s. m. flowing out.= 
dropping, dribbling. 
WYCIEKAĆ, am, v. n. imp. WY- 
CIEC, kę , v. perf. to flow or run 
out, to leak out. to run to dregs. 
WYG 
Ta beczka wycieka, that barrel 
runs out. 
WYCIEŃCZEĆ, ję, v. n. perf. 
to grow thin. 
WYCIEŃCZENIE, a, 8. n. ex- 
tenuation, exhaustion. 
WYCIEŃCZONY, a , e , exte- 
nuated, exhausted; wasted, drained, 
worn out, overspent. Grunt -y, 
spent, exhausted ground, ground 
out of heart. Kraj -y z ludzi i 
pieniędzy, the country is drained 
of men and money. -y postem, 
długiem czuwaniem thrown into 
a stale of exhaustion by fasting and 
late hours. 
WYCIEŃCZYĆ, czę, v. perf. 
WYCIEŃCZAĆ, am, v. imp. to 
make thin, to extenuate, to drain, 
exhaust. - grunt, to wear land 
out of heart.-kraj z ludzi, z pie- 
niędzy, to exhaust or drain a 
country of men, to drain the wealth 
of a country. Choroba go nie- 
zmiernie wycieńczyła, his illness 
has made him fall away very much. 
Tego posty, tamtego wycieńczyła 
rozpusta, this is extenuated by 
fasting, that by debaucheries. 
WYCIERAĆ, am, v. imp. WY- 
TRZEĆ , tuj,, v. perf. to rub clean, 
to wipe off (away), to wipe dry. - 
błoto z sukni, to rub or get the 
dirt off one's clothes. - ze rdzy, 
to get or fetch off the rust, to 
polish.-stół, talerze, to wipe the 
table, the plates. - naczynie, to 
scour dishes. - komin, to sweep 
a chimney. Wycierać cudze kąty, 
to live in other people's house, to 
depend upon them for board and 
lodging, not to have a home of 
one's own. - nos, to blow the 
nose. - dziecku nos, to wipe the 
nose of a child. = Wytrzeć komu 
kapitułę, fig. to read one a lecture, 
to give one a wipe, to snub, to 
rattle, to rate or chide vehemently, 
to scold, to reprimand. =■ Wytrzeć 
suknią, to wear a coat threadbare. 
- SIĘ, to get off. Rdza wycie- 
ra się z żelaza gdy go się czę- 
sto używa , the rust gets off from 
iron by handling it; (of clothes), 
to be worn out; (of persons). Wy- 
trzeć się między ludźmi, to acquire 
genteel manners by associating with 
well-bred people; (of weather). Nie- 
bo się wyciera, the weather clears 
up. 
WYCIERANIE, WYTARCIE, A, 
s. n. the act of rubbing clean, 
wiping off, wiping dry. Wyciera- 
nie kominów, the sweeping of 
chimnies. 
WYCIERPIEĆ, pię,v. perf. to 
suffer or endure to the last, to 
suffer greatly. Gdybyś wiedział 
com ja ucierpiał, iłem wycier- 
piał, if you knew how much I have 
suffered, what torments, pains I 
have endured. 
WYCIERPIENIE, s. n. the act 
of suffering to the last. 
WYCIESAĆ, see WYCIOSAĆ. 
WYCINAĆ, am, v. imp. WY- 
CIĄĆ, tnę , v. perf. to cut or hew WYC 
down. Wyciąć las, to fell all the 
trees of a forest, to cut down a 
forest, to disforest. Wyciąć wpień 
mieszkańców, to put the in- 
habitants to the edge of the sword. 
- to cut out. Wycinać z papieru, 
to cut out of paper. Grota wycięta 
ze skały, a grotto cut out in the 
rock. Wyciąć kartę z książki, to 
cut the leaf of a book. = Wyciąć 
komu policzek, to give one a blow 
on the ear. Wyciąć kogo, to strike 
one. = Wyciąć komu prawdę, 
fig. to tell one the plain truth to 
bis face, to tell him of his faults. 
WYCINANIE, WYCIĘCIE, a, s. 
n. the act of cutting or hewing 
down. - lasu, the cutting of a 
wood, the felling of trees. = Wy- 
cięcie , hollowing, sloping out; 
slope, cut. 
WYCINEK, nku , s. tn. a small 
piece cut out. = Geom. a sector. = 
{among Hunters) a wild boar five 
years old. 
WYCIOR, v, s. m. Arlil. can- 
non-rbrush, rammer. 
WYCIOSAĆ, eszę , v.perf. to 
hew out. - grób w skale, to hew 
out a sepulchre in the rock. - 
posąg z drzewa, z kamienia, 
z marmuru, to hew or cut a statue 
of wood, stone or marble. 
WYCISK, u, s. m. stamp, im- 
press, print.-pieczęci na wosku, 
na laku, the impress of a seal on 
wax. = juice or substance ex- 
pressed from any thing. = Wyci- 
ski, pl. the gross or thick substance 
that remains of a thing squeezed, 
strained. 
WYCISKAĆ, AM, v. imp. WY- 
CISNĄĆ, nę, v. perf. to impress, 
to imprint, to stamp. Wycisnąć 
co na wosku, na glinie, to impress 
a figure on wax or clay. - głowę 
ludzką na monecie, to impress a 
coin with the figure of a man's 
head. - pieczęć, to set the seal.= 
to squeeze out, to express. Wyci- 
snąć cytrynę, to squeeze a lemon. 
Wyciskać łzy z oczu, to draw 
tears from the eyes. = fig. Wyci- 
snąć co na kim, od kogo, to ex- 
tort, to get by violence from one. 
- od kogo pieniądze, to extort 
money from one. - od kogo taje- 
mnicę, to extort or wring a secret 
from one. - od kogo zezwolenie, 
przyznanie się do winy, to ex- 
tort consent, confession of guilt 
from one.- 
WYCISKANIE, WYCIŚNIĘCIE, 
a, S. n the act of impressing, 
imprinting, stamping. = the act of 
squeezing out. = the act of extort- 
ing. Wyciśnięcie pieczęci, the 
setting of the seal. 
WYCOFAĆ, am,v. perf. to draw 
back. - SIĘ, to retreat, to retire, 
to withdraw. 
WYĆWICZONY, a , e , trained 
up, well exercised. Wojsko -e, 
troops well trained, drilled, exer- 
cised. = whipt, flogged. 
WYĆWICZYĆ, czę, v. perf. to 
train up. to exercise, to improve. = 
WYD 
to whip, to flog, to lash. - SIĘ, to 
come to perfection, to improve, to 
acquire skill by practice, exercise. 
WYCZANY, a, e, of vetch. 
WYCZERPAĆ , pię , WYCZER- 
PNĄĆ, nę, v. perf. to draw out all, 
to exhaust by draining, to drain. 
Wyczerpnąć wodę ze studni, to 
draw all the water out of a well, to 
drain a well. Wyczerpnęli całą 
amunicyą i zapasy żywności, 
they had exhausted all their ammu- 
nition and provisions. Wyczer- 
pnąć jaki przedmiot, fig. to ex- 
haust a subject. 
WYCZESAĆ, szę , v. perf. to 
comb out, to comb well. = len, ko- 
nopie , to hatchel or dress flax, 
hemp, to finish hatcheling, dres- 
sing. = komu grzbiet, skórę, to 
curry one's hide, to give him a 
drubbing. 
WYCZĘSTOWAĆ, tuję, v. perf. 
to spend by treating, feasting, 
regaling. 
WYCZOSEK, tku, s. m. hat- 
cheled, dressed flax or hemp. = 
pl. WYCZOSKI, the refuse of flax, 
hemp, hurds. 
WYCZUBIĆ, bię, v. perf. to 
tear, tug or pull one's hair; to beat 
soundly, to belabour. 
WYCZYNIEC, ńca, s. m. fox- 
tail-grass. 
WYCZYŚCIĆ, szczę, v. perf. 
WYCZYSZCZAĆ, am, v. imp. to 
clean, to cleanse, to purge, to 
purify. 
WYCZYSZCZANIE, WYCZY- 
SZCZENIE, a, s. n. the act of 
cleaning, cleansing, purging, pu- 
rifying. 
WYCZYTAĆ, am, v. perf. WY- 
CZYTYWAĆ, tuję, v. imp. to find 
or learn by reading. Wyczytuję 
z listu pańskiego, I find, learn, 
understand by your letter. Gdzie 
to wyczytałeś? where have you 
read it? Chorobę jego można wy- 
czytać z jego oczu, a man may 
read his distemper in his face. = to 
decipher, to make out. To jest tak 
żle napisano że nie mogę wyczy- 
tać, it is so badly written that I 
cannot decipher it, cannot make it 
out. 
WYCZYT/.NIE , WYCZYTY- 
WAN1E, a, s. n. the act of deci- 
phering. 
WYDAĆ, see WYDAWAĆ. 
WYDĄĆ, see WYDYMAĆ. 
WYDANIE, see WYDAWANIE. 
- edition. Pierwsze, drugie - 
dzieła, the first, the second edition 
of a work. - córki za mąż, the 
act of marrying one's daughter, the 
settling or settlement of one's 
daughter. Panna na wydaniu, a 
marriageable girl. - delivery, sur- 
render of a criminal, of a political 
refugee. Rząd żądał wydania, 
jego, the government demanded 
that he should be given up, deli- 
vered up, surrendered. 
WYDARCIE, a, s. the act of 
tearing out.= the act of snatching, 
extorting from; extortion. 
WYD 
WYDARTY, A, E, torn out. 
Karla-a z książki, a leaf torn 
out of a book.= snatched, wrench- 
ed, wrested, wrung, extorted. -e 
od kogo pieniądze, money extorted 
from one. 
WYDARZAĆ SIĘ, rza się, v. 
impers. imp. WYDARZYĆ SIĘ, 
rzy się, v. perf. to chance, to 
happen, to come to pass. 
WYDARZENIE, a, s. n. event, 
ocurrence, see ZDARZENIE. 
WYDATEK, tku, s.m. expense, 
expenditure. Wydatki domowe. 
household expenses. Jego wydatki 
przewyższają dochód, his ex- 
pense, expenditure exceeds his in- 
come. Nie żałować wydatku, not 
to spare expense. 
WYDATKOWY, a, e, of ex- 
penses. Księga -a, the book of 
expense. 
WYDATNIE, adv. distinctly, 
obviously. 
WYDATNOŚĆ, śct, s. f. pro- 
minence, protuberance, embos- 
sment; distinctness to the sight. 
WYDATNY, a, e, jutting out, 
projecting, salient, embossed, pro- 
minent, protuberant; distinct, ob- 
vious , conspicuous. 
WYDAWAĆ, ję , v. imp. WY 
DAĆ, am, v. perf. to give out, to 
spend, to expend. - wiele pienię- 
dzy, to spend a great deal of mo- 
ney. Wydać resztę, to give change. 
Wydać pieniądz , monetę , to put 
off a piece of money, to make it go. 
Tyle a tyle wydaje na rob, he 
spends or expends so much a year. 
= to give, to issue, to declare. 
Wydać bitwę, to give or offer bat- 
tle. - wojnę, to declare or de- 
nounce war. - rozkaz, to give or 
issue an order. - wyrok, to pass 
or pronounce sentence. Sąd przy- 
sięgłych wydał wyrok, the jury 
have brought in their verdict. = to 
put forth, to publish. Wydać dzie- 
ło , to put forth (out) or publish a 
book. = to bring forth, to pro- 
duce, to yield. Wydać co na świat, 
to bring a thing to light. - dzie- 
cko na świat, to bring a child into 
the world. Wydawać owoce, to 
bear, yield or bring fortlV fruit. To 
drzewo wydaje bardzo dobre o- 
woce,.that tree yields very good 
fruit. Żadne drzewo nie wydaje 
owoców w jesieni, które nie kwi- 
tnie na wiosnę, no tree bears fruit 
in autumn, unless it blossoms in the 
spring. = Wydawać przyjemny 
lub nieprzyjemny zapach, to cast 
a good or ill smell. Róża wydaje 
przyjemny zapach, the rose yields 
a sweet smell. = to give up, to de- 
liver up. Wydać nieprzyjacielo- 
wi, to deliver up to the enemy. - 
miasto nieprzyjacielowi, to de- 
liver up a place to the enemyf- 
miasto na łup, na rabunek zol- 
nierstwa, to give up a town to pil- 
lage, to the fury of the soldiers.,- 
winowajcę w ręce sprawiedliwo- 
ści, to deliver up a criminal into 
the hands of justice. = to betray. 
433 434 
WID 
to reveal, to disclose. Judasz wy- 
dal żydom Zbawiciela, Judas be- 
trayed our Saviour to the Jews. 
Wydać swych wspólników, spół- 
winnych, to discover one's accom- 
plices, to inform against them. - 
sekret, kogo z sekretu, to disclose, 
reveal or betray a secret. = Wy- 
dać za mąż, to give or bestow in 
marriage. - za kogo, to marry to 
one, to bestow on him. - SIĘ (of 
persons), to betray one's self, to 
betray one's secret; (of things), to 
be discovered, divulged, blazed 
abroad. Wszystko się wydało, the 
secret is out, is discovered. = to 
seem, to appear. Ludzie powinni 
być tem czem się wydają, men 
should be what they seem. = to 
show, to appear. Ona się wydaje 
jak statua, she shows a statue. 
WYDAWANIE, WYDANIE, a, 
s.n. the act of giving, spending, 
expending. = rozkazów', the is- 
suing of orders.-dzieła, the pub- 
lication of a book. = owoców, 
the bearing of fruit, etc., see WY- 
DAWAĆ. 
WYDAWCA, y, s. m. editor, 
publisher of a book. 
WYDĄŻYĆ, żę, v.n.perf. to do 
a thing just in time. Nie módz ko- 
mu -, not to be able to keep pace 
with one. 
WYDECH, u, s. m. breathing 
out, expiration. 
WYDĘCIE, a, s.n. swelling, 
protuberance, see WYDYMANIE. 
WYDEPTANY, a, e, (of a path), 
trodden, beaten. = (of a shoe), 
trodden down at the heels. 
WYDEPTYWAĆ, tuję, v. imp. 
WYDEPTAĆ, czę, v. perf. to ex- 
press by treading upon. Wydepty- 
wać winogrona, to tread or tram- 
ple the grapes, to tread the wine- 
press. = Wydeptać ścieszkę, to 
make a path by treading up and 
down the same way. = Wydeptać 
trzewiki, to tread one's shoes down 
at the heels. 
WYDĘTOŚć, ści, s. f. swelling, 
protuberance. 
WYDĘTY, a , e , swelled, swol- 
len, protuberant; filled with wind, 
blown up. 
WYDŁUBAĆ, bię, v. perf. WY- 
DŁUBYWAĆ, buję, v.imp. to hol- 
low, to scoop. = to pick, to take 
out. Wydłubywać orzechy z łu- 
piny, to take the kernel of nuts out 
of the green shell. = WYDŁUBAĆ 
SIĘ, to be ready (to go out) after 
long preparing. 
WYDMA, y, $. f. squall, gust of 
wind. = a place exposed to the 
wind. = a hill of sand, down. 
WYDMISKO, A, s. n. a hill of 
sand, down. 
WYDMUCH, u, s. m. squall, 
gust of wind. = a place exposed to 
all the winds. 
WYDMUCHAĆ, and WYDMU- 
CHNĄĆ , nę , v. perf. to drive out, j 
fetch out by blowing. 
WYDOBBZEĆ, ję, v. n. perf. to 
be in the mending way, to mend, 
WYD 
to grow better, to recover complete- 
ly from illness. 
WYDOBYWAĆ, am, v. imp. 
WYDOBYĆ, będę, v.perf. to take 
out, to draw out, to pull out Wy- 
dobyć pałasz z pochwy, to draw 
one's sword (out of the scabbard), 
to unsheath. Wydobyć chustkę, 
zegarek z kieszeni, to draw, pull 
one's handkerchief, watch out of 
one's pocket. Wydodobywać ka- 
mienie z kopalni, to extract stones 
from a quarry. Wydobyć kulę 
z ciała, to extract a ball. Wydo- 
być co zkogo, fig. to get, draw a 
thing from one. Wydobyć kogo 
zkqd, z czego, fig. to get one off. 
- SIĘ, to get out, to get rid (clear), 
to extricate one's self. Wydobyć 
się z tłoku, to getoutofthe crowd, 
to extricate one's self from the 
crowd.-z więzienia,to get out of 
prison. - na wolność, to regain 
one's liberty, to be free again. 
Wydobywać się z ziemi, to 
spring, rise, gush or issue from 
under the ground. 
WYDOBYWANIE, WYDOBY- 
CIE, a, s.n. the act of taking out, 
drawing out, pulling out, extract- 
ing. 
WYDOIĆ. ję , v. perf. to milk, 
to have done milking. 
WYDOŁAĆ, am , v. n. perf. ko- 
mu , to, keep up with one, to be 
adequate to, to be a match for. - 
czemu, to be able , to be in a con- 
dition to do a thing, to afford. Nie 
wydołam tylu wydatkom, I can- 
not afford to bear such expenses. 
WYDOSKONALENIE, a, s. n. 
perfection, improvement. 
WYDOSKONALIĆ, lę, v. perf. 
to bring to perfection, to improve. 
- SIĘ, to come to perfection, to 
improve. 
WYDOSTAĆ, see WYDOBYĆ. 
WYDRA, y, s. f. otter. 
WYDRAPAĆ, pię , v. perf. to 
scratch out. - komu oczy, to 
scratch out one's eyes. - SIĘ, to 
have done scratching one's head. 
= się na co, to climb up, to clam- 
ber up. 
WYDRĄŻAĆ, am, v. imp. WY- 
DRĄŻYĆ, żę, v.perf. to groove, to 
scoop, to hollow, to excavate. 
WYDRĄŻANIE, a , s. n. the act 
of scooping, excavating. WYDRĄ- 
ŻENIE, a, s.n. groove, hollowness, 
excavation. 
WYDRĄŻONY, a, e, grooved, 
scooped out. hollow, excavated. 
WYDRUKOWAĆ, kuję, v.perf. 
to print off, to have done printing. 
Kazać -, to cause to be printed. 
WYDRUKOWANIE, a, s. n. the 
finished impression of a book. Po 
wydrukowaniu, after having print- 
ed, published. 
WYDRWIĆ, wię, v. perf. kogo, 
to quip, quiz, banter, mock, rally 
one, to turn him into ridictile. = 
co od kogo , to wheedle, bubble, 
cheat, chouse one of a thing. 
WYDRWIGROSZ, a, s. m. a 
man that wheedles, cheats people 
WYD 
of their money, sharper, swinoier. 
WYDRZEĆ, see WYDZIERAĆ. 
WYDRZEŹN1AĆ, see PRZE* 
DRZEZNIAĆ. 
WYDRZYMAĆ SIĘ , v. perf. to 
have slumbered enough, to have 
taken one's usual nap. 
WYDUMAĆ, am, v.perf. co. It 
have contrived, devised, found out 
any thing (by musing, pondering 
upon). 
WYDURZYĆ,rzę, v.perf. co od 
kogo, to coax or wheedle a thing 
out of one. 
WYDUSIĆ, SZĘ-, v. perf. to 
strangle or throttle all of them. = 
to squeeze out, see WYCISNĄĆ.- 
co na kirn, co od kogo, to extort a 
thing from one. 
WYDWARZAĆ, am , v. n. imp. 
to make parade of a thing, to be 
full of affectation. 
WYDYCHAĆ, am, v. imp. WY- 
TCHNĄĆ, nę,v. perf. to breathe 
out, to expire, to exhale. Wylchnae 
duszę, to breathe one's last, to ex- 
pire. WYDYCHAĆ SIĘ, WYDY- 
SZEĆ SIĘ, to take breath. 
WYDYMAĆ, am, v. imp. WY- 
DĄĆ, dmę, v.perf. to blow, to swell 
by blowing. - SIĘ, to swell. 
WYDYMANIE , a,s. n. the act 
of blowing, swelling by blowing.- 
SIĘ (na stolcu, stolca), tenesmus. 
WYDZIAŁ, u, s m. part assigned, 
share , dole. = department, .office. 
- spraw wewnętrznych, zagra- 
nicznych, Home department, For- 
eign office. = faculty. - teolo- 
giczny, prawny, lekarski, faculty 
of theology, of law, of medicine. 
Dziekan -u, the dean of a fa- 
culty. 
WYDZIAŁOWY, a , e , of a de- 
partment. = of a faculty. = Szko- 
ła-a, a school established in every 
district. 
WYDZIEDZICZAĆ, am, v. imp. 
WYDZIEDZICZYĆ, czę, v. perf. 
to disinherit. Ojciec może niekiedy 
wydziedziczyć swe dzieci, a father 
can in certain cases disinherit his 
children. 
WYDZIEDZICZENIE , A , s. n. 
deprivation of an inheritance. 
WYDZIEDZICZONY, a, e, dis- 
inherited. 
WYDZIELAĆ, am, v. imp. WY- 
DZIELIĆ , lę , v. perf. to set out 
every one his share, to dole out, to 
distribute, to assign, to allot. Wy- 
dzielono im grunta, lands were 
assigned them. Wydzielić syna, 
to settle one's son, to settle or be- 
stow an estate on him. 
WYDZIELANIE, WYDZIELE- 
NIE, a , s. n. the act of assigning, 
allotting. 
W YDZIERAĆ, am, v. imp. WY- 
DRZEĆ, drę, v. perf. to tear out. 
Wydrzeć kartę z książki, to tear 
a leaf out of a book. = Wydrzeć 
co komu, to snatch, to wrest, to 
wrench, wring or extort from one. 
Wydrzyj mu pałasz, wrest this 
sword from him. Wydrzeć komu 
oczy, to tear one's eyes out. Wy- WYF 
dzierać dzieci z łona matek,to tear 
children from theirs mother's arms. 
Wydrzeć co komu z rąk,to snatch, 
wrest, wrench a thing from one's 
hands. Wydrzeć komu życie, to 
put one to death, to take one's life. 
Fig. Wydrzeć komu nadzieję, to 
deprive, bereave or rob one of all 
hope. - komu tajemnicę, to get, 
draw or extort a secret from one. 
- z zapomnienia, to rescue from 
oblivion. - SIĘ , to tear one's self 
away, to fly from, to break from. 
= Wydzierać się z koszul, z su- 
kien, to wear and tear one's shirts, 
clothes. 
WYDZIERANIE, a , s. n. the act 
of tearing out = the act of snatch- 
ing, wresting, wrenching, extorting. 
WYDZIERĆA, Y, s.m. extor- 
tioner. 
WYDZIERSTWO , a, s.n. ex- 
tortion, rapine. Żyć wydzier- 
stwem, z wydzierstwa, to live 
upon rapine, to support one's self 
by rapine. 
WYDZIERŻAWIAĆ, am, v.imp. 
WYDZIERŻAWIĆ, wię, v.perf. 
to let out (to tenants), to farm 
or let out by lease, to lease out. 
WYDZIERŻAWIANIE , WY- 
DZIERŻAWIENIE, a, s.n. the act 
of letting out by lease. 
WYDIERŻEĆ, see WYTRZY- 
MAĆ. 
WYDZIOBAĆ, bię, v. perf. dziu- 
rę, to peck a hole; to peck through, 
to finish eating by dint of pecking, 
as the birds do. 
WYDZIWIAĆ, am , v. n. imp. to 
be devilish boisterous, to play 
mad freaks, to play wild pranks. 
= see DZIWACZYĆ, to find fault 
with every thing, -nadkim, to 
use one harshly, to use one ill, 
to abuse one. 
WYDZIWIANIE, a, s.n. the 
playing of mad freaks. = the being 
hard to please. = ill usage, bru- 
tality. 
WIDZIWIĆ SIĘ, WYDZIWO- 
WAĆSIĘ, v.perf. to admire, to 
be astonished, to look all wonder. 
Nie mogę się wydziwić jego cier- 
pliwości, I cannot admire enough 
his patience. Nie mogę się temu 
wydziwić, I am quite astonished, 
amazed at it. 
WYDŹWIGNĄĆ , nę , v. perf. 
to raise, to lift, to heave up.- 
kogo z dołu, z jamy, to help one 
out of a ditch. - kogo z toni, ze 
złej doli, to help one out at a dead 
lift. - kogo z prochu, fig. to raise 
one from the dunghill. - ojczy- 
znę z upadku, to restore one's fallen 
country to its former state.- SIĘ, 
to rise with much difficulty, to 
have a great deal of trouble to 
rise again. 
WYDŻWIGNIĘCIE, WYDZWI- 
GNIENIE, a, s.n. the act of raising, 
lifting, heaving up. 
WYFOROWAC, ruję , v. perf. 
fam. kogo, to dislodge one, to drive 
him out. - kogo za drzwi, to 
turn one out of doors. 
WYG 
WYFORYTOWAĆ,tuję, v.perf. 
kogo na co, to help one to a place, 
to prefer one to a dignity. 
WYFRYCOWAĆ, cuję, v.perf. 
to gull a novice. 
WYGA, i, s.m. an old. = an 
old curmudgeon, a sordid miser, 
a hunks, = an old stager, a cun- 
ning fox, a sly cur, a sly cunning 
man, a cunning blade. 
WYGADAĆ, am, v.perf. to 
speak out, to tell every thing one 
knows. Pozwól mu niech wszy- 
stko wygada, let him tell all he 
has to say. - to tell a thing abroad,' 
to blab out, to blaze abroad; to 
confess. Wszystko wygadał, he 
has confesed every thing. - ŚIĘ, 
to have talked enough , to weary 
one's self with talking, to empty 
one's budget. = Umieć się wyga- 
dać, to be be a fine-spoken man, 
to have one's tongue well hung, 
to have a glib tongue. = Wygadać 
się z czem, to betray one's self, 
to drop a word. 
WYGADANY, A, e, spoken out, 
well-spoken , having an inexhaust- 
ible flow of words. 
WYGADYWAĆ, duję, v.imp. 
co na kogo , to speak ill of one, to 
rail at one with great bitterness. 
WYGADYWANIE ,a,s. n. the 
act ofspeaking ill of one, reproach- 
ful language , abuse. 
WYGADZAĆ, am, v. n. imp. 
WYGODZIĆ, dzę, v.perf. komu 
czem, to accomodate one with 
conveniences, to render one service 
by lending or furnishing him any 
thing to supply his wants. 
WYGADZANIE , WYGODZE- 
NIE, A, s. n. the act of accomodat- 
ing with conveniences. W'YGODZE- 
NIE , service , favour, kind offices. 
WYGAJAĆ, see WYGOIĆ. 
WYGALAĆ, see WYGOLIĆ. 
WYGANIAĆ, see WYGNAĆ. 
WYGARBOWAĆ, buję , v. perf. 
to have done tanning. - komu skó- 
rę, fig. fam. to carry or warm 
one's hide for him, to thrash, bang 
or belabour one handsomely. 
WYGARNĄĆ , nę, v. perf. WY- 
GARTYWAĆ, tuję, v. imp. to rake 
out, to draw out, to take out. Wy- 
garnąć co z ognia, z popiołu, to 
draw or take a thing out of fire, 
out of ashes. 
WYGASAĆ , am , v. n. imp. (of 
fire),to be going out. WYGASNĄĆ, 
nę , v. perf. to go out. = (of a fa- 
mily), to become extinct. Na nim 
wygaśnie la familia, with him 
the family will be extinct. 
WYGASANIE , a, s. n. gradual 
going out. WYGAŚNIENIE, a, s.n. 
extinction. - ognia, the extinction 
of fire. - rasy, pokolenia, rodzi- 
ny, the extinction of a race, tribe, 
family. 
WYGASŁY, a, e, gone out, ex- 
tinguised, extinct -a rodzina, 
familia, an extinct family. 
WYGASZAĆ, am, v.imp. WY- 
GASIĆ, szę, v.perf. to put out, 
to extingish, to quench. m 
WYG 
WYGINAĆ, am, v. imp. WY- 
GIĄĆ , gnę , v. perf. to bead out- 
wards. - SIĘ, to bend. 
WYGINĄĆ, Sieny, v. n. perf. 
collect, to perish. Wszyscy wygi- 
niemy, we shall all perish. Drze- 
wa wyginęły od mrozu, all the 
trees have perished with frost. Ca- 
ły ród wyginął, all the family 
have perished. 
WYGINANIE, a, s.n. the act 
of bending outwards. WYGIĘCIE, 
A, s.n. bent, bending, flexure; 
angle, elbow (of a river of a 
road). 
WYGLĄDAĆ, am, v.n. to look, 
to have a particular appearance. 
Dobrze -, to look well (in good 
health). Cieszę się że tal: debrze 
wyglądasz, I am glad to see you 
look so well. Chory lepiej wyglą- 
da, the patient looks better. Sta- 
ro , młodo -, to look old, young. 
Wygląda na szpiega, na żołnie- 
rza, he looks like a spy', he has 
the look of a soldier. Wygląda 
jakby całą noc nie spał, he looks 
as if he had not slept the whole 
night. Wygląda na to, he looks 
quite so. = to look for, to look 
forward to, to hope for, to expect. 
Wyglądać kogo, czyjego przyby- 
cia , to look for one's arrival, to 
be in expectation of one's return , 
to expect one. Długom go wyglą- 
dał , I have long looked for him. 
- od kogo wsparcia, opieki, to 
look up to one for protection. - 
stosownej pory, to look for a fa- 
vourable opportunity. -■ to look 
out, to peep out. Wyglądać przez 
okno, to look out at a window. - 
z pod czego, to lurk or peep from 
under. Węże wyglądają z pod 
kwiatów, serpents lurk from be- 
neath the flowers. Łokcie mu toy- 
glądają, he is out at the elbows. 
Koście mu wyglądają z pod skóry, 
his bones seem peeping through his 
skin. Wglądałeś z po za ściany, 
you peeped over the wall. 
WYGLĄDANIE, a, s.n. kogo, 
czego, the act of looking for one 
or a thing, expepectation of. = 
looking or peeping out. 
WYGLĄDANY, a, e, looked for, 
expected. 
WYGŁADZAĆ, am, v.imp. WY- 
GŁADZIĆ, dzę, v. perf. to smooth, 
to polish. = Wygładzić, to extir 
pate, to destroy. Wygładzić co 
z pamięci, to blot a thing out one's 
remembrance. Wygładzić z pa- 
mięci ludzkiej, to efface from the 
memory of mankind. 
WYGŁADZENIE, A, s.n. the 
act of smoothing. = extermination, 
extirpation, destruction. - z pa- 
mięci , obliteration, oblivion. 
WYGŁADZONY, A, e , smooth- 
ed , polished. = exterminated, ex- 
tirpated , destroyed. - y z pamię- 
ci, blotted out of one's remem- 
brance , obliterated. 
'WYGŁĘBIĆ, bię , v.perf. to 
scoop, to groove, to excavate. 
WYGŁODAĆ, am, v.perf. to 
435 436 
WYG 
hollow by gnawing , nibbling , 
eating into. = to grow hungry. 
WYGŁODNIAŁY, a,e, famished, 
starved, starving, craving, hungry. 
WYGŁODNIEĆ, ję, v.n.pcrf. 
to grow hungry, to starve. 
WYGŁODZIĆ, dzę, v.perf. ko- 
to make one fast, to pinch one 
n his meals; to famish, to starve. 
- SIĘ, to have fasted long, to 
grow hungry, to starve. 
W YGLUZOWAĆ, zuję , v. perf. 
to blot out, to expunge. Fig. - 
z pamięci, to blot out of one's 
remembrance. - z serca, to banish 
out cf one's mind, heart, to put 
out of one's mind. 
WYGMATWAĆ, am , v. perf. to 
disentangle, to disembroil, to ex- 
tricots* 
WYGMERAĆ, am, v.perf. co 
fam. to take out or draw out a 
thing after having long rummaged 
for it. 
WYGNAĆ, gonię , v. perf. WY- 
GANIAĆ, am , v, imp. to drive out 
or away. Wygnać psy z pokoju, 
to put out, to drive away the dogs. 
- muchy, to drive away the flies. 
- nieprzyjaciela z kraju, to 
drive the enemy out of the country. 
- bydło na pole, to drive the 
cattle to the field. Wygnałem go 
z domu, I have turned him out ot 
doors. = to drive, to expel, to 
banish. Wygnany został z kraju, 
he has been "driven, banished from 
his country. 
WYGNANIE, a, s.n. expulsion, 
banishment, exile. Skazać na -, 
to sentence or condemn to banish- 
ment Pójść na-, to go into 
exile. Z -nia kogo wrócić, przy- 
wołać, to recall one from exile. 
Dobrowolne -, voluntary exile. 
Pójść na dobrowolne -, to exile 
one's self. 
WYGNANIEC,*ca, s.m. exile, 
outlaw. 
W YGNIATAĆ, am, v.imp. WY- 
GNIEŚĆ, gniotę , v.perf. ciasto, 
to knead cake or paste well. = to 
mąkę a hollow by pressing upon. 
= to express, to extract. 
WYGNIATANIE, WYGNIECE- 
NIE, a , s.n. the act of kneading. 
= expressing, extracting; Wygnie- 
cenie, a hollow made by pressing 
upon. 
WYGNIĆ, wuę, v. perf. to rot 
in the interior part, to make a 
hollow by rotting. 
WYGNIŁY, a,e, rotten inwardly, 
made hollow with rotteness. 
WYGNOIć, ję , v. perf. to make 
rot the inward parts. = rolę, zie- 
mię, to dung or manure the ground 
perfectly. 
WYGODA, y, s.f. convenience, 
accomodation, comfort. Używać 
wygód życia, to enjoy all the con- 
veniences or comforts of life. Lu- 
bić wygody, to love one's conve- 
nience. Dla lepszej wygody, for 
the better convenience. Są wielkie 
wygody w tym domu, there are 
great accomodations in that house.! 
WYG 
WYGODNIE, adv. conveniently, 
comfortably. Żyć -, to live a com- 
fortable life, to live comfortably, 
to be in easy circumstances. Sześć 
osób w tym powozie - pomieścić 
się mogą, six people can sit com- 
fortably in that carriage. To bar- 
dzo -, that is very comfortable, 
very convenient. 
WYGODNIŚ, sia , s.m. a man 
who loves his convenience. 
WYGODNY, a , e , convenient, 
commodious, comfortable. Dom-y, 
a convenient or comfortable house. 
Życie -e, a comfortable life. -a 
suknia, -e trzewiki, an easy 
coat, easy shoes. 
WYGODZIĆ, see WYGADZAĆ. 
WYGOIĆ, ję, v. perf. ranę, to 
heal a wound perrfectiy. - SIĘ, 
to heal, to be quite healed. Nie 
mam nadziei aby się rana jego 
wygoiła, I am afraid his wound 
will never heal. 
WYGOLIĆ, lę, v.perf. to shave 
close. - komu koronę, to shave 
the tonsure on one's head. - kie- 
lich wina, fig. fam. to toss off a 
glass of wine, to swallow or gulp 
down a glass of wine. 
WYGOLONY, a, e, shaved close, 
well shaved, shaved very smoth. 
WYGON, u, s.m. a place through 
which cattle is driven to pasture. = 
common pasturage. 
WYGONIĆ, see WYGNAĆ. 
WYGÓROWAĆ, ruję, v.n.perf. 
to attain the highest pitch, to cul- 
minate.- nad drugich, nad wszy- 
stkich, to rise above all the others, 
to overtop all of them. - w czem, 
to excel, to be eminent in any 
thing. 
WYGÓROWANIE, a, s. n. the 
attaining the highest pitch. = ex- 
cess, extreme. 
WYGÓROWANY, A, e , rising 
above all the others; (mostly used 
ironically). Ta -a mądrość, that 
sublime wisdom of yours. -a py- 
cha , excessive, overbearing pride. 
-e pochwały, extravagant, out- 
rageous praise. 
WYGORSOWAĆ SIĘ, suję się, 
v.perf. to bare one's bosom, breast. 
Zoyt wygorsowana, a woman 
whose bosom is too much uncove- 
red , is too bare, quite bare. 
WYGORZEĆ, ję , v. n. perf. to 
burn out, to be burnt out, to cease 
burning. - od słońca, to be burnt 
up, parched up with the heat of 
the sun. 
WYGORZELINA, v, s. f. a piece 
of ground parched up with the heat 
of the sun. 
WYGOTOWAĆ, tuję, v.perf. 
to extract by boiling. - garnek, 
to clean a pot by boiling water in 
it. = to make ready, to prepare. 
- projekt do prawa, to prepare 
a bill. Czy wygotowałeś listy? 
have you prepared the letters P - 
SIĘ, to cease boiling. 
WYGOTOWANIE, a , s.n. the 
act of extracting by boiling. = ex- 
pedition, despatch. 
wyg 
I WYGRABIĆ, bię, v. perf. to 
take out with the rake. 
WYGRAĆ, am, v.perf. WY- 
GRYWAĆ, am, v. imp. to win at 
play. Wygrał od niego znaczną 
sumę, he has won a considerable 
sum of money of him. Przegrał 
wszystko co wygrał, he lost all 
his winnings. Wygrać na łoleryi, 
to win in the lotery. - zakład, 
to win a bet, to gain a wager. - 
bitwę, to win or gain a battle, to 
win the day. - proces, to win or 
gain one's cause, to carry one's 
cause, to cast one's adversary. = 
Wygrywać na jakim instrumen- 
cie , to play upon an instrument. 
WYGRACOWAĆ, cuję , v. perf. 
ulicę w ogrodzie, to scrape an 
alley or walk, to grub up the weeds 
or grass in a walk. 
WYGRAMOLIĆ SIĘ, lę się, 
WYGRABAĆ SIĘ, bię się , v.perf. 
na górę, to climb up , to clamber 
or scramble up. - z czego, to 
extricate one's self from. 
WYGRANA, ej, s. f. a won 
game, money won at play, win- 
ning ; a won battle, victory. Dać 
za wygraną, to give up or throw 
up the game, to yield, to own 
one's self beaten, worsted. Kto da- 
je zawygrrną ten przegrywa * 
a game thrown up is a game lost. 
WYGRANIE, a , s. n. the act of 
winning, gaining. 
WYGRANY, a, e, won, gained. 
WYGRZĄZNĄĆ, nę , v. n. perf. 
z błota, to get out of the mud. 
WYGROZIĆ, żę, v. perf. co na 
kim, to obtain a thing from one by 
threats, to bully one into compli- 
ance. 
WYGRYWAĆ, am , v. imp. and 
freg. to win frequently, to have 
good run or good luck at play, see 
WYGRAĆ. 
WYGRYWAJĄCY, A, E, win- 
ning. Karta -a, winning card. 
Bilet-y, winning ticket, - subst. 
winner. 
WYGRYWANIE, s.n. the act 
of winning frequently, the having 
good run or good luck at play. 
WYGRYŹ, u, s. m. a hole made 
by a mouse. 
WYGRYZAĆ, am, v.imp. WY- 
GRYŹĆ, zę, v.perf. to make a 
hole by gnawing, nibbling, to gnaw 
into. Myszy wygryzły ser, the 
mice have nibbled at the cheese. = 
to drive out, to dislodge. Stare 
pszczoły wygryzają młode, the 
old bees drive the young ones out 
of the hive (by biting them). Wy- 
gryźć kogo zkąd, to drive one 
out, to dislodge him from a post, 
employment, to create one so 
much trouble as to make him quit 
his place, situation, etc. = to eat 
into, to corrode. WYGRYŹĆ SIĘ, 
to break from confinement by 
gnawing the bars to pieces. 
WYGRZAĆ, sec WYGRZEWAĆ. 
WYGRZEBYWAĆ, buję, v.imp. 
WYGRZEBAĆ, bię, v. perf. to 
scratch out, to rake up, to dig out WYH 
ór up. Kury wygrzebują robaki 
z ziemi, the hens scratch worms 
out of the earth. Wygrzebać tru- 
pa to dig out or disinter a dead 
body. Wygrzebać co, fig. to find 
out, to bring a thing to light after 
long and tedious researches. WY- 
GRZEBAĆ SIĘ, fig. to work one's 
self out of, to get rid or clear of, 
to be set on one's legs again; to 
Shake off poverty. 
WYGRZEBYWANIE, WY- 
GRZEBANIE , A, s. n. to act of 
scratching out, digging out, taking 
out of the ground. 
WYGRZEWAĆ, am, v. imp. 
WYGRZAĆ, eję, v. perf. to warm 
thoroughly, to warm in the inside, 
to warm the interior parts. Wy- 
grzewać łóżko, to warm a bed. 
WYGRZEWAĆ SIE, to be warming 
one's self - na słońcu, to bask in 
the sun. WYGRZAĆ SIĘ, to have 
done warming one's self, to have 
warmed one's self well. 
WYGRZEWANIE, WYGRZA- 
NIE , a , s. n. the act of warming. 
WYGRZMOCIĆ, cę, a. perf. 
kogo, to cuff or strike one with the 
fist, to bethump one. 
WYGUBIAĆ, am , v. imp. WY- 
GUBIĆ, bię, v. perf. to destroy, to 
extirpate, to exterminate. 
WYGUBIANIE, WYGUBIENIE, 
A, s. n. the act of outrooting, 
extirpating, exterminating, de- 
stroying. 
WYGUBICIEL, a, 8. m. ex- 
terminator, extirpator, destroyer. 
WYGUZDRAĆ SIĘ, am się, v. 
perf. fam. to be ready to go out 
after much time spent in dressing 
oh other preparations. 
WYGWIZDAĆ, am, v. perf. to 
drive out by hissing, whistling, to 
hiss off, to explode. - aktora, to 
hiss a player off the stage. Wy- 
gwizdano jego komi/dgą, his co- 
medy was hissed, damned. 
WYGWIZDANY, a, b, hissed, 
damned, exploded. 
WYGZIĆ, żę, v. perf. kogo, to 
to dislodge one, to drive out - 
SIĘ, to have played wild pranks 
enough, to have tittered, giggled 
enough. 
WYHAŁASOWAĆ, łęję, v.perf. 
co, to get or obtain a thing by 
kicking up a rout, a noise, a dust. 
= kogo, to rebuke or reprimand 
one. - SIĘ, to have bawled and 
stormed, roared and blustered to 
one's heart's desire. 
WYHANDLOWAĆ, luję , v. 
perf. co do kogo, to get a thing 
from one in exchange for another. 
WYHASAĆ SIĘ, am się, v. perf. 
fam. to have danced enough, to 
have enjoyed one's self with much 
dancing. 
WYHODOWAĆ, duję, v. perf. 
to rear, to breed, to bring up. - 
węża w zanadrzu, to cherish ą 
serpent in one's bosom. 
WYHUKAĆ, am, v. perf. to 
drive out with hue and cry. - co 
na kim, to get or obtain a thing 
wn 
from one by threats, clamours, 
outcries. 
WYJĄĆ, see WYJMOWAĆ. 
WYJADAĆ, am,v. imp. WY- 
JEŚĆ , iem , v. perf. to eat out of. 
Wyjadać co z garnka, to eat out 
of a pot. - to eat into, to corrode. 
- to eat up, to devour. Wyjeść 
ryby ze stawu, to eat up ali the 
fish that were in a pond. Wyjadł 
mi kurczęta, he has eaten all my 
chickens. = Wyjeść kogo., see 
WYGRYŹĆ. 
WYJADACZ, a , s. tn. spunger, 
sharker. = Stary -, an old stager, 
an old cunning fellow. 
WYJADANIE, WYJEDZENIE, 
a, s. n. the act of eating out of, the 
act of eating up ail, devouring. 
WYJĄKAĆ, am, v imp. WYJĄ- 
KNĄĆ, nę, v. perf. to stammer 
out. 
WYJARZMIAĆ, am, v. imp. 
WYJARZMIĆ, mię, v. perf. to 
loose from the yoke, to unyoke. - 
fig. to deliver from the yoke. WY- 
JARZMIĆ SIĘ, to shake off the 
yoke, 
WYJARZMIENIE, a, s. n. deli- 
verance from the yoke. 
WYJAŚNIAĆ, am , v. imp. WY- 
JAŚNIĆ, nię, v. perf. to clear up. 
Wyjaśnić czoło, twarz, to clear 
up one's countenance. = fig. to 
explain, to elucidate, to clear up. 
Wyjaśnić trudność, to clear up 
a difficulty. Czas wyjaśnia pra- 
wdę, time brings truth to light. 
Przykład lepiej wyjaśni znacze- 
nie tego wyrazu, an example will 
better elucidate the meaning ol 
that word. - SIĘ, to clear up, to 
grow serene and clear. Wyjaśnia 
się, it begins to clear up, the 
weather clears up. Na tę wiado- 
mość czoło jego wyjaśniło się, in 
learning that news, he cleared up 
his brow. Wyjaśni się to potem, 
fig. vie shall know by and by how 
tile matter stands, that affair must 
be cleared up in its time. 
WYJAŚNIANIE, a, s. n. the act 
of clearing up. WYJAŚNIENIE, a, 
s. n. explanation, elucidation, illu- 
stration. 
WYJĄTEK, tku, s. m. ex- 
ception. Nie masz prawidła bez 
wyjątku, there is no rule without 
its exception. Wszyscy bez wy- 
jątku, all without exception. - 
z dzieła, extract from a book. 
WYJĄTKOWO, adv. exceptio- 
nally, as an exception. 
WYJĄTKOWY, a, e, excep- 
tional. 
WYJAWIAĆ, am , v. imp. WY- 
JAWIĆ, wię , v. perf. to bring to 
light, to reveal, to disclose. Wy- 
jawić tajemnicę, to reveal, disclose 
a secret. - SIĘ, to be brought to 
light, to be revealed, disclosed. 
WYJAWIACZ, A, s.m. revealer, 
rlięclnępr 
WYJAWIANIE, WYJAWIE- 
NIE, a, s. n. the act of revealing, 
disclosing. 
WYJĄWSZY, part, of the verb 
WYJĄĆ, used as a prep, except, 
save, but - jego brata, except 
his brother or his brother except- 
ed. Wszyscy spiskowi - jego, all 
the conspirators, save him. 
WYJAZD, u, S.m. setting out, 
departure. - nagły, niespodzie- 
wany, sudden departure. Przed 
-em, no wyjeździć, before, 
after one's departure. Gotować się 
do -u, to make preparations for 
departure, for starting. Przyspie- 
szyć lub odłożyć swój -, to 
hasten or delay one's departure. 
Być na wyjeżdzie, see WYJE- 
ZDNE. = outgate, a carriage en- 
trance. 
WYJECHAĆ, see WYJEŻDŻAĆ. 
WYJĘCIE, see WYJMOWA- 
NIE. 
WYJĘCZEĆ, czę , v. perf co, to 
obtain a thing by whining, sobbing, 
complaining, WYJĘKNĄĆ, nę, v. 
perf. to stammer out. 
WYJEDNAĆ, am, v. perf. WY- 
JEDNYWAĆ, am , v. iihp. sobie 
co, to obtain, to procure a thing 
by making Interest with one. Wy- 
jednać przebaczenie, to obtain 
to procure a thing by making 
interest with one. Wyjednać 
przebaczenie, to obtain one's 
pardon. 
WYJEDNANIE, a, s. n. the act 
of obtaining, impetration. 
WYJEŚĆ, see WYJADAĆ. 
WYJĘTY, A , E, taken out; ex- 
cepted. 
WYJEZDNE, go , s. n. setting 
out, departing. Być na -m, to be 
upon the point of setting out to be 
ready to depart or upon the point 
of one's departure. Na samem-m, 
in the very act of setting out. 
WYJEZDNY, a, e, of departure. 
WYJEŻDŻAĆ, am, v. n. imp. 
"WYJECHAĆ, jadę, v. perf. to 
set out or off (in a carriage or on 
horseback). Wyjechać dokąd, to 
set off for. Wyjechać zkąd, to set 
out from. Wyjechał do Londynu, 
he set off to London. Wyjeżdża, 
he is setting out. Fig. Wyjeżdżać 
z czem, to talk over again, to 
return frequently to one's favourite 
subject, to boast of, to be prfud of, 
to value one's self upon, to plume 
one's self upon. Wyjeżdżać ze 
swoją nauką, to make a show or 
parade of one's learning. Wyjeż- 
dża ze swem szlachectwem, ze 
swemi bogactwami, he is prond 
of his nobility, riches, he plumes 
himself upon his nobility, etc. Zno- 
wu z tern wyjeżdżasz, you come 
back again to your favorite subject. 
Wyjechać z czem na plac, wyje- 
chać z czem jak ze ślepą kobyłą 
na targ, to pop out some silly 
word, to come out with a dry 
jest. 
WYJEŻDŻANIE, WYJECHA- 
NIE , A, s. n. setting out, setting, 
departing. Wyjechanie, departure. 
WYJEŻDŻENIE, a, s.n. konią, 
the act of breaking, training a 
horse. - drogę, to smooth a way 
437 438 
WYK 
by going frequently on it. - kogo, 
fig fam. to check, rebuke or re- 
primand one, see ZJEŹDZIĆ. 
WYJEŻDŻONY, a, e, (of a 
horse), well trained; (of a road), 
smooth, beaten. 
WYJMAĆ, see WYJMOWAĆ. 
WYIMEK, mka, s. m. extract 
rom a book. 
WYJMOWAĆ, muję, v. imp. 
WYJĄĆ, jmę, v. perf. to take out. 
Wyjąć co z kieszeni, to draw, 
puii/take out of the pocket. Wy- 
jąć mięso z garnka, to take the 
meat out of the pot Wyjąć co 
Z pieca, to draw out of an oven. 
Wyjmować chleb z pieca, to draw 
the batch. Wyjąć kulę z rany, to 
extract a balk Wyjąć co z dzieta 
$ jakiego, z jakiej książki, to ex- 
tract a passage from a book. Wy- 
jąć co komu z gęby, fig. to take a 
man's word out of his mouth. Wyjąć 
kogo z pod prawa, to outlaw one. 
= to except. Nikogo nie wyjmując. 
without excepting any body WYJ- 
MOWAĆ SIĘ, to be taken out. 
Jak się to wyjmuje? how is it 
taken out, what is the way to take 
it out? - Gram, to be excepted. 
Te imiona, słowa wyjmują się od 
ogólnego prawidła, these nouns or 
verbs are excepted from the gene- 
ral rule. 
WYJMOWANIE, WYJĘCIE, A, 
r. n. the act of taking out; the act 
of extracting, extraction. 
WYJRZEĆ, rzę , v. n. WYZIE- 
RAĆ, am , v. imp. to look out, to 
peen out. 
WYJŚĆ, WYJŚCIE, WYCHO- 
DZIĆ , WYCHÓD. 
WYISKAĆ, am, v. perf. to clean 
from lice, to louse. 
WYKA, i, s. f. (a plant), vetch, 
fitch, tare, vicia sativa, 
WYRADZAĆ, AM, V. imp. WY- 
KADZIĆ, dzę, v. perf. to fill with 
smoke by fumigating or burning 
incense. 
WYKALAĆ, am , v. imp. WY- 
KŁÓĆ, kolę, v. perf. to make 
boles by pricking, piercing (with a 
sharp-pointed instrument); to take 
or draw out, to pick out. Wykalać 
zęby, to pick one's teeth. Wykłóć 
komu oczy, to put one's eyes (with 
a sharp-pointed instrument). Fig. 
Wykalać komu czemoczy, to lay, 
throw, cast a thing in (into) one's 
dish or teeth, to twit one in the 
teeth with it. Wykłóć czem komu 
eczy, to convice one of falsehood, 
to show him that he is in the wrong. 
Wykłóć kogo zkąd, to drive one 
one out of a place, employment, to 
supplant him see WYGRYŹĆ. = 
WKŁÓĆ, to stick all to death, to 
kill them all (with spears bayonets). 
WYKALAN1E, a, s.n. the act of 
making holes by pricking, piercing; 
the act of picking out. -zębów, 
the picking of one's teeth. 
WYKAPAĆ, pie , v. n. perf. to 
drop out, to leak or trickle out. = 
to cease, dropping, dripping,'lea- 
king, trickling. 
WYK 
WYKĄPAĆ,Pir„v.perf. to bathe, 
-dziecko, to bathe a child.-SIĘ. 
to have bathed, to have bathed one's 
self, 
WYKAPANY, a, e, fig. two 
drops of water cannot be more like. 
=y ojciec, he is the very image or 
picture ofhis father, is as much like 
bls father as if he had been spit out 
of his mouth. 
WYKAPŁONIĆ, nię, v. perf. to 
cut capons. 
WYKARCZOWAĆ, czuję, v. 
perf. las, to grub up a wood, to 
clear it of trees. 
WYKARMIĆ, mię , v. perf. to 
have done fattening. - wieprza, 
to have fattened a pig. = to suckle, 
to give suck. Wilczyca wykarmi- 
ła Remusa i Romulusa, Romulus 
and Remus were suckled by a wolf. 
= to rear, to bring up; to feed, to 
support, to maintain, see WYŻY- 
WIĆ. 
WYKĄSIĆ, szę , y. perf. to bite 
out, to tear off a piece with one's 
teeth. 
WYKASZLAĆ , WYKASZLEĆ, 
lę, v.perf. to bring up by coughing, 
to eject from the lungs, to expecto- 
rate. WYKASZLAĆ SIĘ, to case 
one's self by coughing, to have done 
coughing. 
WYKAZ, zu, s. m. specification, 
enumeration, indication, statement, 
account; table, list, roll. 
WYKAZAĆ, iv,, v.perf. WY- 
KAZYWAĆ, zuję, v.imp. to slick 
out, to protrude. Wykazać głowę 
z wody, to protrude one's head 
from the water, to rise from under 
the water, see WYTYKAĆ, WY- 
TKNĄĆ. = co, to show, to point 
out, to indicate. Wykazać przy- 
czynę dla której... to show cause 
or reason why... = to state, to 
prove, to give proofs of, to de- 
monstrate. Wykazać swoje szla- 
chectwo, to prove one's nobility, 
see UDOWODNIĆ. - SIĘ, to e- 
merge, to rise out of, to issue from. 
- się z wody, to emerge from the 
water. Słońce wykazało się z za 
chmury, the sun emerged from 
behind a cloud. 
WYKAZANIE, a, s.n. the act of 
showing, pointing out. = proof, 
statement, demonstration. 
WYKICHAĆ, W YKICHNĄĆ, nę, 
v. perf. to eject by sneezing. 
WYKICHAĆ SIĘ, to have done 
sneezing, to ease one's self by 
sneezing. 
WYKIEŁZNAĆ, am, v.perf. ko- 
nia , to unbridle a horse, to draw 
the bit. 
WYKIEROWAĆ, ruję, v. perf. 
to give a true or proper direction. 
= kogo na co, to promote or 
advance one, to help one to a pre- 
ferment. - SIĘ, to make one's way 
in lifet in the world, to come to 
preferment. 
WYKIPIEĆ, pi , v. n. perf. to 
seeth or boil over. 
WYKLĄĆ, lnę, v.perf. WYKLI- 
NAĆ, am, v. imp. to excomunicale, 
WYK 
to anathematize,to fulminate,lauficV 
or hurl an anathema or an excom- 
munication. 
WYKŁAD, u, s. m. the act of 
laying out, exposing. Chleby wy- 
kładów (in scripture), showbread. 
= exposition, explanation, inter- 
pretation of prophecies, of dreams. 
- lecture of a professor, course of 
lectures. Rozpocząć -, to open a 
course of lectures. Słuchać -u, to 
attend a course of lectures. - filo- 
zofii , historyi, course of lectures 
on philosophy, history. 
WYKŁADAĆ, am , v. imp. WY- 
ŁOŻYĆ, żę, v. perf. to lay out, 
Wy/ożyc towary na przedaż, to 
lay out goods, to expose them to 
sale. = czem, to inlay with, to line, 
to face, to overlay, to cover. Wy- 
łożyć marmurem, to inlay or in- 
crust with marble. - ścianę ta- 
flami porcelany, to overlay a wall 
with squares of porcelain. - drze- 
wem ściany w pokoju, to wainscot 
the walls of a room. - aksamitem, 
to line or face with velvet. -= to lay 
out, to expend, to bestow upon. 
Wykłada cały swój dochód na bu- 
dowle, he bestows all his revenue 
upon building. Wyłożył znaczne 
sumy na to dzieło, he laid out or 
bestowed great sums on this work. 
- to expound, to explain, to in- 
terprete. Wykładać jakiego auto- 
ra, to explain or translate an author. 
- naukę, to expound a doctrine. 
- Pismo Ś., to expound the Scri- 
ptures.- sny, to interprete dreams. 
Wyłożyć co jasno, to give a clear 
explanation or exposition of a thing. 
Wykładać jaki przedmiot publi- 
cznie, to give a course of lectures 
on a subject, to teach. Ten profe- 
sor wykłada filozofią, geometry ą 
elementarną Euklidesa, that pro- 
fessor teaches geography, the ele- 
ments of Euclide. = Wyłożyć ko- 
nie , to unharness horses, to take 
them 'out of a carriage and also to 
geld them.= Deszcz wyłożył zbo- 
że, the rain has laid the corn. 
WYKŁADACZ, a, s. m. ex- 
plainer, expounder, interpreter. 
WYKŁADANIE, WYŁOŻENIE, 
A, s.n. the act of laying out, ex- 
posing. = the act of inlaying with, 
overlaying, lining. Wykładanie 
drzeivem, wainscoting. - the act 
of laying out, expending, besto- 
wing. = the act of expounding, ex- 
plaining, interpreting. = Wykła- 
danie jakiej nauki, the act of 
lecturing, on a subject. = Wykła- 
danie koni,'the unharnessing of 
horses; the gelding. 
WYKŁADANY, a, e, inlaid, laid 
over with, incrusted, lined, faced. 
-y drzewem, wainscoted. 
WYKŁADNIK, a , s. m. Arith. 
and Algebr, exponent; 6 jest wy- 
kładnikiem stosunku 30:5, six is 
the exponent of the ratio of thirty 
to five. 
WYKŁAMAĆ, wuj, V. perf. co, 
to obtain a thing by a lie. - SIĘ, 
to get off with a lie. WYK 
WYKLAROWAĆ, ruję, v. perf. 
to clear, to purify, to refine, to cla- 
rify. - wino, to clarify wine. - 
SIĘ, to be clarified, purified, clear- 
ed from dross, from dregs. Trzeba 
poczekać aż się rzecz ivyklaruje, 
fig. we must wait till the matter 
be quite clear, we must bring it 
to light, before we take farther 
steps. 
WYKLĘCIE, a, s. n. excommu- 
nication, anathema. 
WYKLĘCZEĆ, czę, v.n.perf. to 
have done kneeling, to cease knee- 
ling , to rise from kneeling. - go- 
dzinę , to have knelt for an hour. 
= 2) v.a. Wy klęczeć co, to obtain 
a thing on one's knees, by dint of 
kneeling.-dziurę, to make a hole 
by dint of kneeling. 
WYKLEJAĆ, am, v. imp. WY- 
KLEIC, ję, v. perf. to cover the in- 
side by pasting, gluing upon.- 
papierem ściany, to hang a room 
with paper. 
WYKLEKTAĆ, sx, v.perf. fam. 
co na kim, to obtain any thing from 
one by telling over again the same 
thing, by tiresome repetitions of 
the same thing. 
WYKLEPAĆ, pjĘ, o. perf. to 
spread with the hammer, to smooth, 
adjust with the hammer. = kogo, 
to give one a slap, a smack. 
WYKLĘTY, a,e, excommuni- 
cated, anathematized. 
WYKLINAĆ, see WYKLĄĆ. 
WYKŁÓĆ, see WYKALAĆ. 
WYKŁÓCIĆ, cę , v. perf. co na | 
kim, od kogo, to get or obtain a 
thing from one by quarreling, di- 
sputing with him. - SIĘ, to have 
much quarrelled, disputed; to have 
done quarrelling, disputing. 
WYKŁOSIĆ SIĘ, st się, v. n. 
perf. to ear, to shoot into ears, to 
run to seed. 
wykluć,n.u.psi/ wrnii- 
WAG, an, ii. imp. to jtedi out. 
Wykluć komu oczy, hi put out 
one's eyes. Kruk krukowi oka nie 
wykluje, prov. hawks ought not to 
pick out hawks' eyes. WYKLU- 
WAĆ SIĘ, to be hatching, to batch, 
to begin to peep out of the shell. 
WYKLUĆ SIĘ, to creep from the 
egg, to be hatched. 
WYKLUCZENIE, a, s.n. ex- 
clusion. 
WYKLUCZYĆ, czę, v. perf. to 
exclude, to preclude, to debar 
from. 
WYKOŁATAĆ, am , cę , v. perf. 
to beat out, to knock out. = co na 
kim, fig. to knock a thing out of 
one, to get or obtain a thing by 
knocking often at people's doors, to 
obtain by importuna te entreaties. 
WYKONAĆ, ax, v.perf. WY- 
KONYWAĆ, am, v.imp. to execute, 
to carry into execution; to perform, 
to fulfil, to discharge. Wykonywać 
obowiązki swego stanu, powoła- 
nia, to perform, feilfil or discharge 
the duties of one's calling, profes- 
sion. Wykonywać rozkazy, to 
execute orders. Wykonać zamiar, 
WYK 
przedsięwzięcie, to carry a design 
into execution, to execute a design. 
Wykonać prawo, to put a law in 
execution, to execute a law. Wy- 
konać wyrok, to execute a sen- 
tence. Wykonać na kim karę 
śmierci, to execute a sentence of 
death on a man. Wykonać ruch, 
Milit. to execute movements, evo- 
lutions , manoeuvres. Wykonać 
przysięgę, to take an oath, to 
swear. 
WYKONANIE, a, s. n. execu- 
tion, performance, accomplishment, 
fulfilment, disharge. Dla wykona- 
nia danych rozkazów, in execu- 
tion of the orders given. Wykona- 
nie praw, the execution of the 
laws. - planu, the execution of a 
plan. - powinności, the perfor- 
mance or discharge of a duty. Po- 
dobny do wykonania, feasible, 
practicable. Niepodobny do wy- 
konania t unfeasible, impractica- 
ble. 
WYKONAWCA, v, s.m. execu- 
tor, performer, accompiisher. - 
ostatniej woli, executor of the last 
will, of a will. 
WYKONAWCZY, a, e, exe- 
cutive. Władza -a, executive 
power. 
WYKONCYPOWAĆ, puję , v. 
perf. fam. to contrive, to devise. 
WYKOŃCZENIE, a, s.n. finish, 
completion, last polish. Piękne - 
obrazu, malowidła, the beauti- 
ful finish of the painting. 
WYKOŃCZONY, a, e, highly fi- 
nished, well wrought, elaborate, 
elaborated. -e dzieło, an elabo- 
rate piece of work. -y obraz, a 
highly finished picture. 
WYKOŃCZYĆ, czę, v. perf. to 
put finishing hand to a thing, to 
WYKONYWAĆ, WYKONYWA- 
Sill, tea WTHONłd, elc. 
IV VK((PAĆ, P1Ę , ® pej f. HL 
KOPKWAĆ, Pin?, v. imp. to dig, 
to delve. Wykopać rów, to dig a 
ditch. - studnię, to sink a well. 
- to dig out of the ground, to dig 
up. Wykopać starożytną statuę, 
to dig up an antique statue. - 
skarb, to dig out or up a treasure. 
- trupa, to disinter or take out a 
dead body. 
WYKORZENIAĆ, am, v. imp. 
WYKORZENIĆ, nię , v. perf. to 
root out, to pluck up by the roots. 
Wykorzenić drzewo, to root out 
a tree, to pluck up a tree by the 
root. =■ fig. to eradicate, to ex- 
tirpate, to exterminate, Wykorze- 
niać przesądy, to extirpate rooted 
prejudices. 
WYKORZENIENIE, a, s. n. 
rooting out. = fig. eradication, ex- 
tirpation. 
WYKOSIĆ, szę, v. perf. łąkę, 
to have mowed a meadow. 
WYKOSZTO WAĆ, tuję, v.perf. 
to empty by tasting. 
WYKOWAĆ, see WYKUĆ. 
WYKO WINY, win, s. f. pl. 
vetch-straw. 
WYK. 
WYKOPAĆ, am, v. perf. io 
abuse, to rebuke, to reprimand. 
WYKPIĆ,pię, v.perf. vulg. co od 
kogo, to cheat or wheedle one out 
of a thing, to juggle or buble him 
out of it, to whiffle one out of a 
thing. - SIĘ, to come off, get off 
by using shifts, artifices, to slip 
one's neck out of the collar. 
WYKRACZAĆ, WYKRACZA- 
NIE, see WYKROCZYĆ, etc. 
WYKRADAĆ, am, v. imp. WY- 
KRAŚĆ, dnę, v. perf. to bear away 
by stealth, to steal away from. 
Wykraść co z jakiego autora, 
z jakiego {dzieła, to steal from 
an author, to play the plagiary, 
to pirate. Wykradł myśli, a 
nawet wyrażenia z tego autora, 
he stole or purloined the thoughts, 
and even the very expressions 
of thaf author. = Wiele bardzo 
myśli które napotykamy w jego 
dziele są wykradzione z da- 
wnych autorów most of the ideas 
to be met with in his book are 
purloined from old authors. Wy- 
kraść komu córkę, to carry off 
one's daughter, to run away with 
her. Wykradziono mu żonę, his 
wife has been carried off, run away 
with. - SIĘ, to steal away, to steal 
away, to steal forth or from , to 
steal out of, to slip or sneak away. 
- to elope, to run away. Wykra- 
dla się z domu rodzicielskiego 
z kochankiem, she eloped from 
her father's house with her lover. 
WYKRADANIE, WYKRADZE- 
NIE , a, s. n. the act of bearing 
away by stealth, stealing away from. 
= the act of carrying off, running 
away with. WYKRADZENIE SIĘ. 
elopement. 
WYKRAWAĆ, am, v. imp. WY- 
KRAJAĆ, WYKROIĆ, ję, v. perf. 
to cut out; to extirpate with a 
sharp instrument. Wykroić raka, 
to extirpate a cancer. = to cut 
hollow or sloping. Wykroić formę, 
model, to cut out a pattern. 
WYKRAWANIE, WYKROJE- 
NIE , a, s. n. the act of cutting 
out. 
WYKRĘCAĆ, am , v. imp. WY- 
KRĘCIĆ, cę ,v. perf. to tuns to, 
turn up, to turn about. Wykręcie 
na drugą stronę, to turn on the 
other side. = to put out of joint, 
to sprain, to dislocate. Wykręcie 
sobie nogę, to sprain one's foot, 
see WIWIĆHNĄC. = to draw out. 
Wykręcie nabój ze strzelby, to 
draw the charge of a gun. = to 
twist, to wring. Wykręcić chusty, 
bieliznę, to wring linen dry. = 
v. n. Wykręcać czem,to swing, to 
brandish, to wave, to flourish, sec 
WYWIJAĆ. -SIĘ, to turn round, 
to turn about, to wheel, to face 
about. Wykręcać się na jednej no- 
dze, to turn upon one leg. Wykręcić 
się na prawo, na lewo, to wheel 
to the right or left. Wykręcać się 
na koniu, to wheel abont upon 
the saddle. = fig. WYKRĘCAĆ.( 
SIĘ, to use shilts, to shuffle, to 
439 440 
WYK 
play mean tricks, to evade fair 
questions. Wykręcić się z czego, 
to extricate one's self by using 
shifts. 
WYKRĘCANIE, WYKRĘCE- 
NIE, a, s.n. the act of turning.-the 
act of putting out of joint, sprain- 
ing.= the act of twisting, wringing, 
etc. see WYKRĘCAĆ. WYKRĘ- 
CANIE SIĘ, the act of turning 
about, wheeling, facing about. = 
fig. the act of extricating one's 
self by using shifts. 
WYKRĘCANIE, WYKRĘCE- 
NIE , a, s. n. the act of turning. = 
the act of putting out joint, sprain- 
ing. = the act of twisting, wring- 
ing, etc. see WYKRĘCAĆ. WYKRĘ- 
CENTE SIĘ, fig. the act of ex- 
tricating one's self by using shifts. 
WYKREŚLAĆ, am,v. imp. WY- 
KREŚLIĆ, lę, v. perf. to draw, to 
sketch, to delineate, to chalk out, 
to trace out. Wykreślić koło, 
trójkąt, to draw a circle, a triangle. 
= to strike out or off. Wykreślić 
wyraz, to strike out a word. Wy- 
kreślić z listy, to strike out of the 
list. 
WYKREŚLANIE, WYKREŚLE- 
NIE , a , s. n. the act of striking 
out. = the linear drawing. 
WYKRĘT, u, s.m. shift, evasion, 
subterfuge, loop-hole, creephole, a 
wean trick. Znam wszystkie jego 
-y, I know all his evasions and 
subterfuges. - prawny , quirk, 
cavil. Jest tysiąc -ów żeby uni- 
knąć rygoru prawa, there are a 
thousand quirks to avoid the stroke 
of the law. 
WYKRĘTACZ, WYKRĘTARZ, 
a, m. shifter, shuffler, an unfair 
dealer, a trickish, fraudulent fellow. 
- prawny, caviller, pettifogger. 
WYKRĘTARKA,!,$./•. atrickish, 
fraudulent woman. 
WYKRĘTARSKI, or WYKRĘ- 
TALSKI, a, IE, shifting, shuffling, 
trickish, fraudulent; cavilling. 
WYKRĘTARSTWO, A, s. n. 
chicane, chicanery, cavilling, quib- 
bling, pettifogging. 
WYKRĘTARZ, see WYKRĘ- 
TACZ. 
WYKRĘTNY, A, E, using shifts, 
cavilling. 
WYKROCHMALIĆ, lę, v. perf. 
to starch weli. 
WYKROCZENIE, A, s. n. trans- 
gression, trespass, offence. 
WYKROCZYĆ, czę, v. n. perf. 
WYKRACZAĆ, am, v. imp. to 
overstep, to step over or beyond. 
Wykroczyć z granic rozumu, 
przyzwoitości, to overstep the 
bounds of reason, to overstep 
decency, to offend against decorum 
or the rules of decency. - Wykro- 
czyć przeciw komu, czemu, to 
transgress to trespass upon or 
against, to offend against. Wykro- 
czyć przeciw prawom bożym, 
przeciw prawom społecznym, to 
offend against the laws of God, 
against the laws of society. Wy- 
kraczasz przeciw wszelkim pra- 
WYK 
widłom loiki, you trespass upon 
or against all the laws of logic. 
Ciężko wykroczyć, to commit a 
grievous offence. Czemże przeciw 
tobie wkkroczył? in what has he 
offended you? 
WKROCZYCIEL, A,s.m. trans- 
gressor, trespasser, offender. 
WYKROCZYCIELKA , 1, s. f. a 
female offender. 
WYKROIĆ, see WYKRAWAĆ. 
WYKROPIĆ, pię,v. perf. wodę, 
to sprinkle all the water, to waste 
all the water in sprinkling. = kogo, 
fig. fam. to belabour one hand- 
somely, to give him a sound drub- 
bing , to trim or dust one's jacket 
for him. 
WYKRUSZAĆ, am, V. imp. WY- 
KRUSZYĆ, szę , v. perf. to crum, 
to crumble. - chleb, to crum ali 
the bread. - kłosy, to take or 
shake out the grain of the ears. - 
ząb, to extract a tooth by small 
pieces. - SIĘ, to fall into small 
pieces. 
WYKRYWAĆ, am, v. imp. WY- 
KRYĆ, ję , v. perf. to detect, to 
discover. Wykryć fałsz, to detect 
and expose a falsehood. 
WYKRZESAĆ, szę, v. perf. 
ogień z kamienia, to strike fire 
out of a flint, to strike light. = 
= kogo, fig. to polish or refine 
one's manners. - młodzieńca, to 
polish up a young man. = SIĘ, to 
acquire good manners, to improve 
one's manners. 
WYKRZESANIE, a, 8. n. ognia, 
the act of striking fire, striking 
light. = fig. polish refinement. 
WYKRZESANY, a, e, polished, 
refined, fitted for the world. 
WYKRZTUSIĆ, szę , v. perf. to 
bring up by hawking, to force up 
phlegm, to expectorate. = co, fig. 
to utter a word, to speak out with 
great reluctance. 
WYKRZYCZEĆ , czę, v. perf. 
kogo, to drive one out by crying, 
bawling, clamouring. = kogo, to 
scold or chide one, to give one a 
rebuke. = co na kirn, to obtain a 
thing from one by cries, clamours, 
vociferations. 
WYKRZYK, a, s. m. shout, 
outcry. 
WYKRZYKAĆ, WYKRZYKI- 
WAĆ, kuję, v. n. imp. to shout, 
to cry out, to exclaim, to vociferate. 
Wykrzykiwać z radości, to utter 
shouts of exultation. WYKRZY- 
KNĄĆ, nę, v. inst. to give or set 
up a shout, to utter or send forth 
a shout, to ntter a loud cry. = 
WYKRZYKNĄĆ, v. a, to proclaim, 
to salute. Wojsko wykrzyknęło go 
cesarzem, he was saluted emperor 
by the army. 
WYKRZYKIWANIE, a, s. n. 
shouts, clamours, vociferations. 
WYKRZYKNIEN1E , a , a. n. ex- 
clamation. Znak wykrzyknienia, 
note of exclamation. 
WYKRZYKNIK, A,a.m. Gram. 
interjection. 
WYKRZYWIAĆ, am, v. imp. 
WYK 
WYKRZYWIĆ, wię , o. perf. 19 
crook, to make crooked, to bend, 
to incurvate, to warp. Wykrzy- 
wić trzewik, to spoil the shape of 
a shoe. = to contort, to distort, to 
writhe. Wykrzywiać gębą, to 
contort or distort one's mouth, to 
make wry faces, to grin. Wykrzy- 
wiać co, fig. to distort the meaning 
of an assertion, to put a wrong 
construction on a thing. WYKRZY- 
WIAĆ SIĘ (komu), to make mouths 
at one. 
WYKRZYWIANIE, WYKRZY- 
WIENIE, a, s. n. the act of making 
crookes. Wykrzywianie qeby, 
WYKRZYWIANIE SIĘ , grin, g?i- 
mace, wry mouth, wry faces, con- 
tortion or distortion of the mouth. 
WYKSZTAŁCENIE, a, s. n. 
polish, refinement, improvement,, 
accomplishment. 
WYKSZTAŁCIĆ, cę, e. perf. to 
polish, to refine, to improve. - 
serce, umysł, to refine or improve 
the heart, the mind. - SIĘ, to 
improve. Ten młodzieniec zna- 
cznie się wykształcił, thath young 
man has greatly improved. 
WYKSZTAŁCONY, a, e, po- 
lished, refined, improved, accomp- 
lished. 
WYKUĆ, ję, v. perf. to hollow, 
to cut out, to hew out, to excavate, 
- grotę, drogę w skale, to cut 
a grotto, a road in the rock. - na- 
pis na kamieniu, to engrave an 
inscription on a stone. 
WYKUDŁAĆ, am, v. perf. kogo, 
to pull or tear one by the hair. 
WYKUGLARZYĆ, WYKUGLO- 
WAĆ, luję, v.perf. co, to obtain 
a thing by juggling tricks, to cheat 
or chouse one out of a thing. 
WYKUP, u, a. m. WYKUPNO, 
A, 8. n. redemption, redeeming, 
recovery; ransom. - niewolni- 
ków , jeńców, the redemption of 
prisoners. 
WYKUPICIEL, a, s. m. re- 
deemer. 
WYKUPNE go, WYKUPNO, A, 
s. n. ransom. 
WYKUPN Y, a , e , redeemable. 
= of ransom. 
WKUPOWAĆ, WYKUPYWAĆ, 
PUJĘ, v. imp. WYKUPIĆ, pię, v. 
perf. tb buy off, to ransom, to 
redeem. Wykupić co, to buy ą 
a thing back. - więźniów, nie- 
wolników, jeńców, to ransom the 
prisoners. Wykupiono go z rąk 
morskich, rozbójników, be was 
redeemed from the hands of pirates^ 
Syn jego kilkakrotnie zaciągał 
się do wojska, a ojciec ciągle go 
wykupywał, the son enlisted re- 
peatedly, and his father as often 
bought him off. Wykupić zastaw, 
fant zastaiviony, to redeem, to 
fetch out of pawn. - to purchase 
the whole, to buy up to engross. 
Wykupić zboże, to buy up corn 
or grain. - SIĘ to ransom one's 
self, to redeem one's self. Wyku- 
pić się z niewoli, to -redeem one's 
self from captivity. WYŁ 
WYKUPO WANTĘ, WYKUPIE- 
NIE, a , s. n. the act of buying off, 
ransoming, redeeming. 
WYKUROWAĆ, ruję, v.perf. 
to cure, to heal. Ten doktor wy- 
kurował go z febry, this physician 
cured him of a fever. 
WYKURZAĆ, am , v. imp. WY- 
KURZYĆ, rzę, v.perf. to smoke 
out, to finish smoking. Wykurzyć 
lulkę , fajkę, to smoke out a pipe. 
= Wykurzyć (wszystek) ty luń, 
to smoke all the tobacco. = to 
smoke out, to drive out by the 
smoke. Wykurzyć lisa z nory, to 
smoke a fox out of his earth or 
kennel. - komary z pokoju, to 
smoke the gnats out of a room. - 
pszczoły z ula, to smoke bees 
out of their hive. - kogo skąd, 
fig. to drive one out, to drive him 
from, to make him pack off. = to 
shake off or whisk off the dust 
WYKWESTOWAĆ , tuję , v. 
perf. to gather or collect by beg- 
ging (from door to door); to obtain 
by begging. 
WYKWINT, u, s.m. studied 
elegance, extreme neatness, affec- 
tation. 
WYKWINTNIE, adv. quaintly. 
WYKWINTNIŚ, sia, s.m. a 
man curious in dress, using quaint 
expressions. 
WYKWINTNOŚĆ , ści, s. f. 
quaintness, studied elegance, af- 
fectation , tawdriness, gaudery, 
finery. 
WYKWINTNY, a, e, quaint, 
affected; tawdry, gaudy. -y w stro- 
ju, curious in dress, too studiously 
nice in dress. -y strój, a gaudy 
or tawdry dress. -e ozdoby, gaudy 
ornaments. -e wyrażenie, a 
quaint expression. 
WYKWITAĆ, am, v.n. imp. 
WYKWITNĄC, nę, v.perf. (said 
of flowers), tc blow, to bloom, to 
blossom. 
WYKWITOWAĆ, juję, v. perf. 
kogo to quit with one, to 
pay ail that is Oue to him. - kogo, 
to settle accounts so as to appear to 
dear off a debt, without really 
having done it, to cheat in settling 
accounts. , ' 
WYLAĆ, see WYLEWAĆ. 
WYLĄC SIĘ, WYLĘKNĄĆ SIĘ, 
rękę, v.perf. to be frightened to 
death, to be seized with fear. 
WYŁĄCZAĆ, am , v. imp. WY- 
ŁĄCZYĆ, czę , v. perf. to exclude, 
to preclude, to debar from, to shut 
out. Wyłączyć kogo z towarzy- 
stwa, to exclude one from a com- 
pany. - kcgo z rządu, to exclude 
one from the government. - kogo 
od sprawowania urzędu, to de- 
bar one from an office. - kogo od 
upadku, to deprive one of his right 
oł inheritance. Wyłączeni jeste- 
śmy od używania praw naszych, 
we are debarred from our rights. 
- SIĘ, to exclude one's self, to 
keep aloof from, to keep back, to 
keep away. 
WYŁĄCZENIE, a , s. n. the act of 
WYL 
excluding, debarring from, exclu- 
sion. Z wyłączeniem takiej osoby, 
takiej rzeczy, to the exclusion of 
such a person or thing, such a 
person or thing being exluded. 
WYŁĄCZNIE, adv. exclusively. 
Od miesiąca Maja do Paździer- 
nika -, from the month of May to 
to the month of October exclusive- 
ly or exlusive. - poświęcać się 
jakiemu przedmiotowi, to apply 
one's self to any thing exclusive of 
all others. 
WYŁĄCZNY, A , e , exclusive. 
- prawo, -y przywilej, an ex- 
clusive right, privilege. 
WYŁADNIEĆ, ję, v.n. perf. to 
grow handsome. 
WYŁADOWAĆ, doję, v.perf. 
to unload. 
WYLĄDOWAĆ, duję, v. n. perf. 
to land, to go ashore, to disembark. 
WYLĄDOWANIE, a, s.n. land- 
ing, disembarkmeni. 
WYLĄDZ, see WYLĘGAĆ. 
WYLĄG, u, 8. m. hatch, brood. 
WYŁAJAĆ, ję, V. perf. to chide, 
to scold, to soub, to ring one a 
peal, to rattle, to reprimand. 
WYŁAM, see WYŁOM. 
WYŁAMYWAĆ, muję, v. imp. 
WYŁAMAĆ, mię , v. perf. to break 
ouL Wyłamać komu, sobie ząb, 
to break one's tooth. - ząb w grze- 
bieniu , to break out the tooth of 
a comb. - sobie palec ,* to sprain 
one's linger. = to break open. Wy 
łamać drzwi, to break open a 
door. - SIĘ, to break loose, to 
break out of. Wyłamać się z wię- 
zienia, to break loose from or out 
of prison. - z posłuszeństwa 
prawu, to break loose from the 
restraint of the law. 
WYŁAMYWANIE, A, s.n. the 
act of breaking out, of breaking 
open. WYŁAMANIE, A , 8. n. 
breach. - SIĘ, the act of breaking 
loose, of breaking, out o£ 
WYLANIE, a, s. n. pouring out, 
shedding, spilling. = fig. outpour- 
ing, effusion. - serca, the effu- 
sion. of heart. ~ SIĘ, (dia kogo), 
devotion, strong affection, flow of 
tenderness. 
WYLANY, a, x, poured out, 
shed', spilt. -y dla kogo, fig. de- 
voted to one. -y na wszystkie 
niegodziwośń , one who has given 
himself over to wickedness, an aban- 
doned , reprobate wretch. ' 
WYŁAPAĆ, pię, v. perf. to 
catch all. 
WYLATAĆ, WYLATYWAĆ, 
tuję , v. n. imp. WYLECIEĆ, cę , 
v. perf. to fly out, to fly away. Jest 
tylko gniazdo, ptaki wyleciały, 
there is only the nest, the birds 
are flown. = Wylecieć w górę, 
w powietrze, to fly up, to soar in 
the air. - balonem, to ascend in 
a balloon. = to run or rush out. 
Wylecieć z domu, na ulicę, to 
run or out of the house into the 
street, see WYBIEGAĆ, see WY- 
PADAĆ. = to fall out, to fall from. 
Wylecieć z kieszeni, to fall out of 
WYL 
the pocket. Wyleciał z okna 
w rów, he fell from a window into 
a ditch. Wszystkie mu zęby wy' 
leciały, he has lost all his teeth. 
Wylecieć komu z głowy, z pamię- 
ci, fig. to slipe out of (from) one's 
memory. = to escape, to drop. 
Wyleciało mu slowko, he let fall 
a word, he dropped a word, a word 
dropped from him. WYLATAĆ 
SIĘ, to have run enough, to weary 
one's self with running. 
WYLATAĆ , am, v. perf. to 
patch, to mend. -- komu skórę, 
fig- to warm one's hide for him or 
to give his hide a warming. 
WYŁAWIAĆ , am, v.imp. WY- 
ŁOWIĆ, wię, v.perf. to catch all.. 
Wyłowie ryby ze stawu, to catch 
all the fish in a pond. Wyłowić ko- 
mu talary, dukaty z kieszeni, 
fig. to pick one's pocket. 
WYŁAZIĆ, żę, v. n. imp. WY- 
LEZĆ, łażę , v. perf. to creep or 
crawl ouL Wy leźć z łóżka, to 
creep out of bed; to get up, to 
rise. - z pod łóżka, to creep from 
under a bed. - z błota, to get 
out of mud. - z długów, fig. to 
get rid from debts. Bokiem ci to 
wylezie, fig. yon shall smart for 
it, you shall pay or suffer for it. 
Nie może mu to z głowy wy leźć t 
fig, it is impossible to take it out 
of his head. = Włosy mi wyłażą, 
all my hair is falling off, comes off. 
=*na górę, to creep up; to gel 
up, to mount, to ascend. = WY 
ŁAZIĆ, v.a. co, fam. to get or obtain 
a thing by taking steps. WYŁAZIĆ 
SIĘ, to weary, one's self with walk- 
ing. 
WYŁECHTAĆ, cę, v.perf. ko- 
go, to tickle one. - komu boki. 
to belabour one soundly. 
WYLECIEĆ, see WYLATAĆ. 
WYLECZENIE, a, s.n. cure, 
recovery. Winien swe - takiemu 
lekarstwu, he owes his cure to 
such a remedy. - tej choroby jest 
trudne, the cure of this disease is 
difficult. Choroba nie do Wylecze- 
nia, an incurable disease. 
WYLECZYĆ, czę. v.perf. to 
cure completely. 
WYLĘGAĆ, asi, v. n. imp. (said 
of standing com), to lodge, to fall 
flat, to be laid or lodged. Zboże 
wyległo od wiatru, the high wind 
has lodged or laid the corn. = (of 
fruit), to ripen being laid on straw. 
- SIĘ, to delight in lying long 
abed, to pass one's time in bed. 
WYLEZEĆ SIĘ, to ease one's self 
by lying abed, to find relief in 
lying long in bed. 
WYLĘGAĆ, am, v.imp. WY- 
LĄDZ, ęgnę, v.perf. to sit on 
eggs, to hatch them, to brood, 
to incubate. Fig. Wylądz co w swo- 
jej głowie, to hatch, to contrive, 
to devise. - SIĘ, to batch, to be 
hatched, to creep from the egg. 
Te jaja nie wylęgną się, these 
eggs will not hatch. Wylądz się 
w czyjej głowie, fig. to be contri- 
ved, devised or imagined by one. 
441 WYL 
WYLĘGANIE, A, S.n. hatching, 
incubation. 
WYLĘGŁY, A , E, hatched. 
WYLĘKŁY, a , k , frightened to 
death, frightened out of his wits, 
seized with fear. 
WYLĘKNĄĆ SIĘ, see WYLĄG 
SIĘ. 
WYLENIEĆ, ję , v. n. perf. (of 
quadrupede or birds), to mew, to 
cast its hair, feathers (of serpents), 
to cast the skin or slough. 
WYLEPIAĆ, am , v. imp. WY- 
LEPIĆ, pię, v.perf. co, to do 
ever the inside, to lay out with. 
Wy lepić ścianę wapnem, to do a 
wall over with plaster, to coat a 
wall, to give it a coat, a coating of 
piaster. - okręt smolą, to pitch 
a ship, to do a ship over with pitch. 
= Wy lepić oczy na co, to open 
one's eyes wide at, to stare, see 
WYTRZESZCZAĆ. 
WYLEW , u, s. m. overflow, 
overflowing, flood, inundation. - 
rzeki, the overflowing of a river. 
-i odlew morza, flow and ebb of 
the sea. = fig. irruption. -^bar- 
barzyńców na państwo Rzym- 
skie , the irruption of the Barba- 
rians into the Roman empire. 
WYLEWAĆ, am, v.imp. WY- 
LAĆ , leję , v. perf. 1) n. to over- 
flow. Rzeka wylała, the river has 
overflowed its banks. Gdy śniegi 
topnieją, rzeki wylewają, when 
the snow melts, the rivers overflow. 
= 2) v. a. to pour out, to pour 
forth, to spil, to shed. Wylać wo- 
dę w miednicę, to pour water into 
a basin. Wylewać łzy, to shed 
tears. Fig. Wylać serce swoje ko- 
mu , to pour out one's heart before 
a person. Wylewać modły, we- 
stchnienia, to pour out prayers 
or sighs. Wylewać przed kim ża- 
le, uskarżenia, to vent one's com- 
plainings before one. Wylać swój 
gniew, swoje żale na kogo, to 
vent one's anger to give one s pas- 
sion vent. Wylewać na kogo swe 
łaski, dobrodziejstwa, to bestow 
favours,benefits to one.=Wylewać 
co z wosku, ołowiu, smoły, to 
do over the inside of a thing with 
melted wax, lead or pitch. - SIĘ, 
to overflow, to diffuse itself. Żółć 
się wylała, the gall overflows. 
Fig. Wylać się przed kirn, to open 
or disclose one's heart to one. Wy- 
lać się dla kogo, to be be sincere- 
ly devoted to one. Wylać się na 
co, to give or addict one's self up 
or over to, to. abandon one's self 
to. Wylać się na wszelką rozpu- 
stę, to give one's self up to all 
manner of lewdness, to riot in plea- 
sures, in debauchery. Wylać się 
na zbytki, to indulge in all man- 
ner of excesses, to run into exces- 
WYLEWANIE, a, s.n. the act 
of overflowing; pouringout. 
WYLEWNY, a , e , (of a river), 
overflowing its banks. 
WYLEŻAŁY, a , e , reposed, 
rested (by lying long abed). 
442 
WYL 
WYLEZĆ, see WYŁAZIĆ. 
WYLEŻEĆ, see WYLĘGAĆ. 
WYŁGAĆ, gę, v.perf. co, to 
obtain by a lie. - od kogo pienię- 
dzy, to get money from one by 
telling him lies. - SIĘ, to excuse 
one's self by a lie, to come off with 
a lie. WYŁG1WAĆ SIĘ, to try to 
come off with a lie. 
WYLICZAĆ, am , v. imp. WY- 
LICZYĆ, czę, v.perf. to enume- 
rate , to recount, to tell over again. 
Wszystkie okoliczności, najdro- 
bniejsze szczegóły, to enumerate 
all the circumstances, the minutest 
particulars. = Wyliczyć pewną su- 
mę pieniędzy, to tell down a sum 
of money. - naprzód, z góry, to 
pay beforehand, to make a payment 
in advance. - komu sto bizunów, 
to give one a hundred cold lashes. 
WYLICZANIE, WYLICZENIE, 
A , s. n. the act of recounting, enu- 
merating. Wyliczenie, enumera- 
tion. - z góry, payment made in 
advance. 
WYLINA, X, s.f. the slough, 
of a serpent 
WYLINIEĆ, see WYLENIEĆ. 
WYLIZANY, a, e, licked up; 
fig. combed smooth. 
WYLIZYWAĆ, ZUJĘ, v. imp. 
WYLIZAĆ, żę , v. perf. to lick up, 
to empty by licking. Wylizać 
miód, to lick up honey.- talerz, 
półmisek,to lick a dish. WYLIZAĆ 
SIĘ (of a dog), to care one's sores 
or wounds by licking them. Psy 
wylizują się ze swych ran, dogs 
cure their wounds by licking them. 
= fig. (of a person), to pick up 
one's crums, to recover from ill- 
ness. 
WYTKNĄĆ, nę , v. perf. to gulp 
down, to swallow down , to toss 
off. - kielich wina. to gulp down 
a glass of wine, to toss off a bum- 
per. 
WYŁOGA, i, S.f. the facings 
of sleeves, cuffs. 
WYŁOIĆ, ję, v.perf. to bes- 
mear with tallow. Fig. fam. - ko- 
mu skórę, to scour one's hide, to 
lash one soundly, to give him a 
sound drubbing. 
WYŁOM, u, s. m. breach, gap. 
- zrobić, to make a breaking a 
wall. Kradzież z -em, house- 
breaking, burglary. 
WYLOT, u, s.m. flying out, 
flight. Być na wylocie, (of a per- 
son), to be upon the wing. = 
(działa), the muzzle of a gun. = 
NA WYLOT, adv. through and 
through. Przeszyć kogo na wy- 
tot, to run one through the body. 
Znam go na wylot, I have the 
length of his foot to a hair. = WY- 
LOTY, pl. turned up sleeves of the 
uper coat in the ancient Polish co- 
stume. 
WYŁOWIĆ, see WYŁAWIAĆ. 
WYŁOŻYĆ, see WYKŁADAĆ. 
WYLUDNIAĆ, am, v. imp. WY- 
LUDNIĆ , NtĘ, v. perf. to depopu- 
late, to unpeople. Dżuma wylu- 
dnia miasta, the plague depopu- 
WYM 
lates the cities. - SIĘ , to be de- 
populated, to lose its inhabitants. 
WYLUDNIENIE , a , s. n. depo- 
pulation. - Azyi mniejszej jest 
skutkiem despotycznego rządu 
tureckiego, the depopulation of 
Asia Minor is a consequence of the 
despotic government of the Turks. 
WYLUDNIONY, a, e , depopu- 
lated , laid waste. 
WYŁUDZAĆ , am, v. imp. WY- 
ŁUDZIĆ, dzę , v. perf. co od ko- 
go,to wheedle or coax a person out 
of a thing. Wyłudzić od kogo ta- 
jemnicę , to draw a secret from one 
by wheedling, coaxing, flattering 
him. 
WYŁUDZACZ, a , s. m. wheed- 
ler, coaxer. 
WYŁUDZANIE , WYŁUDZE- 
NIE, a, s.n. the act of obtaining 
any thing by wheedling , coaxing. 
WYŁUGOWAĆ, guę, v.perf. 
to extract alkaline salts from wood 
ashes by pourring water on them, 
to lixiviate. 
WYŁUGOWANIE, a, s.n. lixi- 
viation. 
WYŁUPAĆ,pię, v.perf. WY- 
ŁUPYWAĆ, puję, v. imp. to break 
open. Wyłupać wieczko u pudeł- 
ka , to break the lid of a box, to 
break open a box. WYŁUPIĆ, pię, 
v.perf. WYŁUPYWAĆ, pwę,v. 
imp. to pluck, to pick out, to take 
out the shell. Wyłupywać (better 
łuskać orzechy), the take nuts 
out of the shell. Wylupy wać (better 
łuskać) groch, to shfll peas. Wy- 
łupić komu oczy, to pluck out, put 
out one's eyes. 
WYŁUPEK, pka , s.m. a nut 
that comes off from its shell. 
WYŁUPIENIE, WYŁUPYWA- 
NIE, a , s.n. the act of shelling; 
plucking out. Wyłapywanie orze- 
chów, the shelling of nuts. Wylu- 
pienie oczu, the plucking out of 
one's eyes. 
WYŁUSZCZAĆ, am, v. imp. 
WYŁUSZCZYĆ, czę, v.perf. to 
shell, to take out of the shell, to 
husk, to strip off the outward inte- 
gument. = fig. to state, to explain, 
to elucidate. - SIĘ, to come off, 
to lose its shell, skin, husk. = fig. 
to be stated, explained, elucidated. 
WYŁUSZCZANIE , WYŁU- 
SZCZENIE , a , s.n. shelling, ta- 
king out of the shell, husk. = 
fig. statement, explanation, eluci- 
dation. 
WYŁYSIEĆ, ję, v.n. perf. to 
grow bald, to lose all one's hair. 
WYMACAĆ, am, v.perf. WY- 
MACYWAĆ, cuję, v. imp. to find 
by groping, to seek in the dark. 
Wymacać co z kogo, fig. to pump 
out of one, to worm out a secret 
WYMACANIE, WYMACYWA- 
NIE, a , s. n. the act of finding by 
groping, seeking in the dark. 
WYMACHIWAĆ, chuje, v. imp. 
to brandish, to flourish, to wave, 
to swing. - pałaszem, lancą, 
kijem, to brandish sword, lance 
or cudgel. WYM 
WYTCACZAĆjAM, v. perf, to dip 
long time, see WYMAKAĆ. 
WYMĄDRZEĆ, ję, v. n. perf. to 
become wise fused often ironically). 
WYMAGAĆ, am , v.imp. czego 
od kogo, po kim, to require or 
demand a thing of one. Twoje uro- 
dzenie , twój honor wymaga tego 
po tobie, your birth, your honour 
readies that of you. Powinieneś 
był prosić ale me - tej ofiary, 
you ought to have requested, not 
demanded that sacrifice. 
WYMAGAJĄCY, a,e, requiring, 
demanding. = unreasonable, par- 
ticuiar. Jested badzo-y, your are 
very unreasonable, particular. Nie 
mogę mu dogodzić, tak jest -y, 
I cannot please him, he is so very 
particular. 
WYMAGALNOŚĆ, fcl, s.f. exi- 
gence , exigency. 
WYMAGANIE, a , s.n. claim, 
demand. 
WYMAGLOWAĆ, luję, v.perf. 
to have mangled, to have done 
mangling. 
WYMAKAĆ, am , v. n. imp. to 
lie in soak, to be soaking. 'WYMO- 
KNĄĆ, kę , v. n. perf. to be soaked 
through, to become soft or lose its 
smell by lying in soak, by being 
steeped or infused. 
WYMALOWAĆ, luję, v.perf. 
to paint, to dr^w, to portray. Ka- 
zać się -, to have or get one's 
picture drawn, to sit for one's 
picture. 
WYMAMIC, mię , v. perf. to 
wheedle out, see WYŁUDZIĆ. 
W YMARCIE, a , s. n. rodziny, 
familii, the extinction of a family. 
WYMARŁY, a , e , dom , that 
iovse is extinct by natural death. 
WYMARZNĄĆ, ną, v.n. perf. 
cell- to perish with frost. - 
WYMASZEROWAĆ, ruję, v. n. 
perf. to inarch out of, to march off. 
WYMAWIAĆ, am, v. imp. WY- 
MÓWIĆ, wię, v. perf. to pro- 
nounce, to utter. Wymawiać zgło- 
ski, wyrazy, to pronounce sylla- 
bles, words. Dobrze wymawiać, 
to pronounce well, to have a clear 
or distinct utterance. = to utter, 
to speak. Zaledwie te słowa wy- 
mówił, gdy no sooner had he 
uttered or spoken these words 
than = Wymawiać kogo, to 
try to excuse or justuy one. Wy- 
mówić kogo, to excuse, justify 
or disculpate one. = Wyma- 
wiać, wymówić co komu, to 
reproach a person with a thing, to 
make reproaches to some one, to 
upbraid him with. = Wymówić 
komu służbę, to give warning 
to a servant. Pan jego wymó- 
wił mu służbę, his master gave 
him warning. Wymówić mieszka- 
nie, to give warning to a landlord. 
= Wymówić sobie co, to keep or 
reserve to one's self. - SIĘ, to 
excuse one's self, to make an ex- 
cuse, to beg to be excused. Wy- 
mówię się czem, to allege a thing 
for ode's excuse, to excuse one's 
WYM 
self on the ground ar plea that... 
Wymawiać się, wymówić się od 
czego, to desire to be excused 
from doing a thing, to decline it. 
= Wymówić się z czom, to drop 
a word unintentionally, to let fall 
a word. 
WYMAWIANIE, A, s.n. pro- 
□untiation, utterance, elocution. 
Prawidła wymazviama, rules of 
pronunciation. - SIĘ, the act of 
excusing one's seif, of making ex- 
cuses , apologies. 
WYMAZAĆ, źę, v.perf. WY- 
MAZYWAĆ, iuję, v.imp. to blot I 
cut, to expunge, to cancel, to 
eHhce. Wymaż ten wyraz, biot 
out that word. Fig. Wymazać co 
3 pamięci, to blot a thing out of 
one's remembrance. Wymazać ko- 
go z księgi żywota , (in Scripture 
language), to blot one out of the 
book of life. Wymazać z rzędu 
narodów, to blot out even the 
name of a nation. 
' WYMAZANIE, WYMAZYWA- 
NIE, A, s.n. the act of blotting 
out. 
WYMAZANY, a, e, blotted out, 
expunged, cancelled, effaced. 
• WYMĘCZYĆ, czę , v.perf. to 
torture, to torment. - co od kogo, 
to obtain by tormenting, by molest- 
ing , by importunities. 
WYMĘŻNIEĆ , ję , v. n. per/, 
to grow stout, to grow robust. 
WYMIĄĆ, see WYMINĄĆ. 
WYMIANA, y, s.f. exchange, 
barter. 
"•WYMIAR, u, s.m. measuring 
out, measurement. = dimension , 
just proportion. .= distribution, 
administration. - sprawiedliwo- 
ści , administration of justice. Do- 
pominać się o - sprawiedliwo- 
ści, to demand justice, to ask that 
justice be done. 
WYMIARKOWAĆ, zvję,v.perf. 
to find out a just proportion, to 
calculate well. - kogo, fig. to 
sound or sift one. - co z kogo, 
fig. to understand by one's words, 
to guess one's meaning, to pene- 
trate one's secret thoughts. 
WYMIARKOWANIE, A, s.n. 
just proportion, accurate calcula- 
tion. 
WYMIATAĆ, am, v.imp. WY- 
MIEŚĆ, miotę , v. perf. to sweep 
away. 
WYMIĘ, eNia, s. n. dug, udder. 
WYMIECINY , ciN , s. f. pl. 
sweepings. 
WYMIĘDLIĆ, łę, v.perf. ten, 
konopie, to have done breaking 
flax, hemp. 
WYMIĘKNĄĆ, KĘ, V. n. perf. 
to soften, to grow soft. 
WYMIELAĆ, am, v. imp. WY- 
MLEĆ, mielę, v. perf. to grind. 
Wymieć tyle korcy zboża na 
dzień, to grind so many bushels 
of corn a day. 
WYMIENIAĆ, am, v. imp. WY- 
MIENIĆ nię , v. perf. to name, to 
mention, to specify. Nie wymienił 
go w swej mowie, ale go tak do- 
wYM 
brze opisał śs się każdy domy- 
ślił kogo miał na celu, ha did aó» 
name him in his speech, bul he 
designated him so weft that ever, 
body guessed whom he mecnć 
Osoba której nis wymienię na- 
zwiska,. a person wto shaft be 
nameless. = to truck, to barter, 
to exchange. Wymieniać p:Am<j- 
dze, to change money. 
WYMIENIANY, a, e, often meo- 
lloned. - (ol money), changed. =» 
exchanged, bartered. WYMIENIO- 
NY, a, e , named, mentioned. 
WYMIENNY, a, exchangeable. 
WYMIERAĆ, my, ®. n. imp. coll. 
(said of a family), to decrease or 
decay in consequence of many of 
their membres having died. WY- 
MRZEĆ, bzemy, v. n. perf. coll. 
to become quite extinct 
WYMIERNOŚĆ, ści, s. f. com- 
meusurabilby. 
WYMIERNY, , e , commensu- 
rable. 
WYMIERZAĆ, am, v.imp. WY- 
MIERZYĆ, rzę, v.perf. to measure 
entirely, to take the dimensions, 
the gauge of a thing, to have done 
measuring, surveying. Wymierzyć 
beczkę, to gauge a hogshead, a cask. 
Wymierzać co czem, to measure 
one thing by another.=Wymierzać 
karę podług występku, to propor- 
tion the penalty to the offence. 
Wymierzyć na kogo karę, to in- 
flict a punishment upon one. Wy- 
mierzać sprawiedliwość, to ad- 
minister justice. Wymierzyć komu 
sprawiedliwość, to do one justice, 
to see justice done him. Samemu 
sobie wymierzyć sprawiedliwość, 
to be one's own judge. = Wymie- 
rzyć komu cios, raz, to aim or 
level a stroke at one, to deal one a 
blow. Wymierzyć działo, to point 
a cannon. 
WYMIERZANIE, WYMIERZE- 
NIE, a, s> n. the act of measuring, 
surveying, gauging. Wymierzenie 
kary, the infliction of penalty. - 
sprawiedliwości, the act of doing 
justice. 
WYMIEŚĆ, see WYMIATAĆ. 
WYMIESIĆ , szę , v. perf. to 
knead well, to have kneaded enough. 
WYMIESZAĆ, am, v.perf. to stir 
or mix well (with a spoon). 
WYMIESZKAĆ, am, v. n. perf, 
to stay, live, dwell in a place for a 
certain time. Nie wymieszkam. tu 
miesiąca, I shaft never be able to 
live here even ur a month, 1*11 leave 
this place before the end of the 
month. 
WYMIJAĆ, am, v. imp. WYMI- 
NĄĆ, nę, v.perf. kogo, co, to over- 
take one and leave him behind, to 
pass by, to go beyond. - kogo, co, 
to go round about, to strike into a 
by-way, to go out of the way in 
order not to meet one or a thing. 
WYMINĄĆ, am, v. imp. (little 
used) WYMIĄĆ, mnę , v. perf. to 
take out by squeezing, pressing (at 
for instance the grains of an ear). 
WYMINĄĆ, see WYMIJAĆ. 
443 444 
WYM 
WYMIOT, D, s. m. eruption , 
evacuation. = (any thing thrown 
up, brought up by an eruption or 
evacuation), lava, spittle, excre- 
ment; fig. refuse. = WYMIOTY, 
pl. vomit. 
WYMKNĄĆ, see WYMYKAĆ. 
WYMLEĆ, see WYMIELAĆ. 
WYMŁACAĆ, AM, v. tmp. WY- 
MŁÓCIĆ, cę, v.perf. to thrash out, 
to beat out; to have done -thrash- 
ing. 
WYMŁOT, u, s.m. com thrash- 
ed out, produce of thrashing, see 
OMŁOT. 
WYMŁOTNY, see OMŁOTNY. 
WYMNISZONY,a, e, castrated, 
gelded, gelt. = made to forsake 
one's monkish habit. 
WYMNISZYĆ, szę, v.perf. to 
castrate, to geld. - to make one 
throw off his monkish habit. 
WYMOCZEK, czka- s. m. NaL 
Hist, an animalcule that exists in 
liquids. Wymoczki, the infusory 
order of worms. = fig. a lean, 
emaciated person. 
WYMOCZYĆ, czr, v- perf. to 
soften or mollify by soaking, steep- 
ing, infusing. - sztok) sza, śle- 
dzia, to soak cod or herrings. 
WYMODLIĆ, lę , v. perf. co od 
Boga , to obtain from God by 
prayers, petitions, supplications. - 
co od kogo, to obtain from one by 
entreaties. - SIĘ, to have prayed 
enough, to have done praying to 
Goe, to have periormed one's de- 
votions. 
WYMÓDZ, ogę , v. perf. co na 
kim, od kogo, to prevail with or 
upon one to do a thing, to bring 
him to do it, see WYMAGAĆ. 
WYMOKŁY, a, e, soaked, 
drenched. -y śledź, a herring 
made fresh (being put to soak). -y 
jak śledź, pale, sickly, sallow. 
WYMOKNĄĆ, see WYMAKAĆ. 
WYMORDOWAĆ, duję, v.perf. 
to root out by murdering, to mur- 
der or slaughter all of them, to ex- 
terminate. 
WY MORZYĆ, rzę, v. perf. gio 
dem, to keep one long a fasting. - 
to starve or kill all with hunger. - 
SIĘ, to have been long fasting, to 
starve with long fasting. 
WYMOŚCIĆ, szczę, v.perf. to 
repair a road, a dike with fascines. 
WYMOTAĆ, am, v. perf. to dis- 
entangle , to extricate. - SIĘ, to 
extricate one's self. 
WYMOWA, y, s. f. utterance, 
pronunciation, elocution. Mieć ła- 
twą, trudną wymowę, to have an 
easy or difficult utterance. = elo- 
quence, oratory. - kaznodziejska, 
sądowa, the eloquence of the pul- 
pit, of the bar. 
WYMÓWIĆ, see WYMAWIAĆ. 
WYMÓWIENIE, a, s. n. the act 
of uttering, pronouncing. Bez wy- 
mówienia jedeg > słowa, without 
uttering a single word. = "łuzby, 
the giving warning to a servant. - 
i mieszkania, the giving warning to 
I a landlord. = sobie czego, the act 
WYM 
of reserving a thing to one's self.= 
komu czego, reproaches, upbraid- 
ing. - SIĘ, excuse, apology, apo- 
logizing. = się z czem, to utter 
a word dropped unintentionally. 
WYMÓWKA, i, s. f. excuse, 
plea, apology; evasion, shift, put 
off, sham. = reproach, upbraiding, 
see WYRZUT. 
WYMOWNIE, adv. eloquently. 
WYMOWNOŚĆ, ści, s.f. lacility 
of elocution, flow of speech. 
WYMOWNY, a, E, eloquent. 
-y człowiek, an eloquent man. 
Łzy,milczenie są czasem wymo- 
wniejsze niżeli słowa, tears, si- 
lence are sometimes more eloquent 
than words.- 
WYMROŻENIE, a , s. n. the act 
of killing with cold. 
WYMROZIĆ, żę, v. perf. to kill 
with cold, to let perish with cold. 
- drzewa, te let all the trees per- 
ish with cold. Zima wymroziła 
winnice, the cold has frozen the 
vines. 
WYMRZEĆ, see WYMIERAĆ. 
WYMUROWAĆ, ruję, v. perf. 
to raise a wall, a building (of stone 
or brick). 
WYMUS, u, s.m. constraint, 
compulsion. = constraint, affecta- 
tion. 
WYMUSIĆ, see WYMUSZAĆ. 
WYMUSKAĆ, am, v. perf. to 
stroke smooth, to comb smooth, to 
sleek. - sobie włosy, to comb 
smooth or sleek one's hair. = to 
dress with affected nicety. = fig. to 
be too minute in finishig. - SIĘ, 
to sleek one's hair, to dress with af- 
fected nicety. 
WYMUSKANIE, a, s.n. affected 
nicety in dress, spruceness. = mi- 
nute attention in finishing a work. 
WYMUSKANY , A , e , smooth , 
sleek. = dressed with affected ni- 
cety , spruce, set in pimlico. = la- 
bour d (picture, work, style). 
WYMUSTROWAĆ, ruję, v.perf. 
żołnierzy, to drill soldiers to per- 
fection, to train them up. 
WYMUSZAĆ, am, v.imm WY- 
MUSIĆ , szę, v. perf. to obtain by 
compulsion, to carry by main force, 
to extort. Wymusić od kogo wy- 
znanie, to extort a coniession from 
one. 
WYMUSZENIE, adv. affectedly. 
WYMUSZENIE, a, S. n. affecta- 
tion. Kobieta pełna wymuszenia, 
a woman tall of affectation. = cze- 
go na kim, od kogo, constraint, 
compulsion, extortion. 
WYMUSZONOŚĆ, set, S. f. af- 
fectation. 
WYMUSZONY, A, e, got by 
compulsion, extorted. Obietnica 
-a groźbą nie jest obowiązują- 
cą, a promise extorted by threats 
is not binding. = fi^. constrained, 
formal, affected, prim. -a skro- 
mność, -y styl, prim or affected 
modesty, prim or affected style. 
Jest tak -y w swym stroju i ru- 
chach, he is so formal in his dress 
and deportment. 
WYM 
WYMYĆ, see WYMYWAĆ. 
WYM YDLIĆ, lę, v.perf. to have 
well washed with soap, in suds, to 
have lathered well. = to waste soap 
by washing, lathering. 
WYMYKAĆ, am, v. imp."WY- 
MKNĄĆ, rnę, v. perf. to slip out. 
Wymknąć co komu z kieszeni, to 
slip a thing out of one's pocket, to 
whip it out. - SIĘ, to slip out of. 
Brzytwa wymknęła mi się z rę- 
ki, the razor siipt out of my hands. 
Wymknąć się od kogo, to give one 
the slip. Wymykać się naprzód, 
to advance, step or march forward. 
Zaledwie się wymknął, he had a 
narrow escape. Wyniknąć się chył- 
kiem , ukradkiem , to steal, sneak 
or slink away (off). Wymknął się 
ukradkiem, he stole away. Wy- 
mknęli się z miasta po jednemu, 
they siipt or stole out of the city one 
by one. Fig. Wymknęło mu się 
słówko, a word has,'dropped from 
him. Wymknęło mi się to słówko, 
nimem się postrzegł, that word 
siipt out before I was aware, 
WYMYKANIE, WYMKNIĘCIE, 
a, s. n. the act o. slipping out of. 
- SIĘ, the act of escaping, stealing 
out of. Wymknięcie się, escape. 
WYMYSŁ, u, s. m. device, con- 
trivance, invention. To jego -, that 
is of his contriving, he has contriv- 
ed it. = whim, caprice, freak. 
Wymysły robić, to be full of 
whims. 
WYMYŚLAĆ , am , v. n. imp. to 
be hard to be pleased, to find fault 
with every thing.-w jedzeniu, 
w piciu, to be hard to please, to 
be very particular in eating, drink- 
ing. = na kogo, przeciw komu, 
to abuse, to revile, to vilify, to rail 
at one bitterly. 
WYMYŚLACZ, WYMYŚLNIK, 
A, s.m. a man hard to please, a man 
very particular in his dress or diet, 
a fault-finder. 
WYMYŚLANIE, a, s.n. the being 
hard to please. = railing, reviling, 
abuse. 
WYMYŚLEĆ, WYMYŚLIĆ, lę, 
v.perf. to excogitate, to devise, to 
contrive, to imagine, to invent. 
Prochu nie wymyśli, prov. he will 
not set the Thames on fire, he is no 
conjurer. 
WYMYŚLENIE, a, s. n. excogi- 
tation, device, contrivance. 
WYMYŚLNICA, y, s.f. a woman 
hard to be pleased, very particular 
in her dress and diet, a female fault- 
finder. 
WYMYŚLNIE, adv. finding fault 
with every thing. 
WYMYŚLNOŚĆ, set, S. f. the 
character of a person who is hard 
to please. 
WYMYŚLNY, a, e, hard to 
please, nice, particular, squeamish, 
fastidious. -y w jedzeniu, w pi- 
ciu, very particular in eating, 
drinking. 
WYMYŚLONY, a,e, excogitated, 
devised, contrived, invented. 
WYMYWAĆ, am, v. imp. WY- WYN 
MYĆ, ię, v. perf. to wash out 
Wymyj te plamy, wash out these 
stains. 
WYNAGRADZAĆ, am, v. imp. 
WYNAGRODZIĆ, dzę, v. perf. to 
reward, to recompense, to remune- 
rate. Wynagrodzić szkodę, stratę, 
to make good a loss, to indemnify. 
WYNAGRADZANIE, a, s.n. the 
act of rewarding. WYNAGRODZE- 
NIE , a , s.n. reward, recompense, 
remuneration. - szkody, straty, 
compensation, indemnification. 
WYNAJĄĆ, jmę , v. perf. WY- 
NAJMOWAĆ, kuję , v. imp. to let 
out, to lease, to let out by lease.- 
SIĘ, komu, to hire one's self out as 
d scrvdiita 
WYNAJĘCIE, a, s.n. lease. Dom 
do wynajęcia, a house to let. WY- 
NAJMOWANIE, a, s. n. the act of 
letting out. 
WYNAJDOWAĆ, WYNAJDY- 
WAĆ, duję, v. imp. WYNALEŹĆ, 
najdę , v. perf. to find out, to in- 
vent ; to imagine, to devise, to con- 
trive. Wynaleźć sposób, środek, 
to find out some means, to contrive 
means. Wynaleźć proch, to invent 
gunpowder. Prochu nie wynaj- 
dzie, prov. he will not set the 
Thames on fire, he is no conjurer. 
WYNAJDOWANIE, WYNAJ- 
DYWANIE , WYNALEZIENIE, A, 
s. n. the Set of finding out, invent- 
ing. 
WYNALAZCA, v, s. m. inventor, 
contriver. - sztuki pisania, the 
inventor of the art of writing. 
WYNALAZCZY, a, e, inventive, 
VP 
WYNALAZCZYNA, T, S. f. a 
female inventor. 
WYNALAZEK, zku, s. m. in- 
vention. - druku, the invention of 
printing. Obfity, płodny, wwyna- 
łazki, he is a man of invention. = 
a thing invented, invention. Szczę- 
śliwy -, a happy invention. Po- 
trzeba jest matką wynalazków, 
necessity is the mother of inven- 
tion. Przywilej na -j-, patent. 
WYN ALEŚĆ, WYNALEŹĆ, WY- 
NALEZIENIE , see WYNAJDO- 
WAĆ, etc. 
WYNASZAĆ, WYNASZANIE, 
freq, of WYNOSIĆ, WYNOSZE- 
NIE. 
WYNĘDZNIAŁY, A, E, emaciat- 
ed, grown lean, thin, i 
WYNĘDZNIEĆ, ję, n. perf. 
to grow emaciated, to waste away, 
to decay. 
WYNĘDZNIENIE, A, s. n. 
emaciation, waste, decay, con- 
sumption. 
WYN1C0WAĆ, cuję , v. perf. 
suknię, to turn a suit of clothes. 
WYNIEŚĆ, see WYNOSIĆ. 
WYNIESIENIE, A, s. n. see 
WYNOSZENIE. = rising ground, 
eminence, see WYNIOŚŁOŚĆ, 
WZNIESIENIE. = fig. advance- 
ment, preferment, elevation, high 
station, exaltation. Winien mu 
swoje wyniesienie, he is indebted 
to him for his elevation. - SIĘ 
WYN 
(z domu), removal from a house. 
- się, fig. elevation, high station. 
Dla wyniesienia się, in order to 
rise, in order to arrive at or come 
to the highest rank. 
WYNIKAĆ, am, v. n. imp. WY- 
NIKNĄĆ, nę, v. perf. to spring, to 
rise. Wynikać z czego, fig. to 
spring, to arise, to proceed from, 
to result, to ensue. Ztąd wynika- 
ją wszystkie nasze nieszczęścia, 
thence spring, arise or proceed all 
our misfortunes. Te choroby wy- 
nikają z niewstrzemiężliwości, 
these diseases proceed from intem- 
perance. Z tego mogą wyniknąć 
złe skutki, that may be' attended 
with bad consequences. Ztąd wy- 
nika że.... hence, thence follows 
that.... 
WYNIKŁOŚĆ, sei, s. f. con- 
sequence , result, see NASTĘ- 
PSTWO, SKUTEK. 
WYNIOŚLE, adv. loftily,proud- 
ly, haughtily, arrogantly. 
WYNIOSŁOŚĆ, set, s. f. rising 
ground, eminence. = fig. height, 
elevation, see WZNIOSŁOŚĆ. = 
loftiness, pride, haughtiness, ar- 
rogance. 
WYNIOSŁY, a, e, high, lofty, 
elevated. Góry najwynioślejsze, 
the loftiest mountains. Wieże-e, 
high, elevated towers. Miejsce -e, 
an eminent spot or place. = fig. 
lofty, proud, haughty, arrogant. 
WYNIŚĆ, see WYCHODZIĆ. 
WYNISZCZENIE, a,s. n. waste,. 
destruction. - ciała, Med. con- 
sumption , tabidness. 
WYNISZCZYĆ, czę, v. perf. to 
to root out all, to destroy all, to 
extirpate or exterminate all, to 
Wpcfp fill 
WYNOSIĆ, szę, v. imp. WY- 
NIEŚĆ niosę, v. perf. to carry out, 
to bear away. Wynieście tego tru- 
pa, bear away that dead body. Wy- 
nieść kogo, czyje sprzęty, to 
to remove one's furniture. Wyno- 
sić ze szkoły , fig. to prate out of 
school.=/tg.to raise,to elevate. Wy- 
nieść kogo na urząd, to advance, 
promote or prefer one to an office. 
Wynieść kogo na tron, to place 
one on the throne. Wynosić kogo, 
lub chwalić, to raise one on high, 
to praise, to exalt Wynosić pod 
niebiosa, to extol to the skies. = 
Wynieść liczbę do drugie], trze- 
ciej potęgi, Arith. and Algebra. 
to involve a quantity to the second 
or third power. - to amount to. 
lie to wszystko wynosi? what 
does the whole amount or come 
to? - SIĘ, to get off, to pack off 
or away. Trzeba się ztąd wyno- 
sić nie tracąc czasu, up and away, 
there is no time to be lost. Wynieść 
się chyłkiem, cichaczem, to steal, 
sneak or slip away. Wynoś się, get 
thee packing. Wynosić się, wy- 
nieść się z mieszkania, to remove 
from a house. Wynosi się, he is 
removing. - Wynieść się, fig. to 
arrive at or come to a place or 
dignity, to arrive at the highest 
wYO 
rank. = Wynosić nad innych, to 
elevate one's self above others, to 
grow proud, arrogant. Wynosić 
się z czego, to pride one's self on 
a thing, to boast of it. Wynosić 
się w szczęściu, to be elate, in 
prosperity. 
WYNOSZENIE, a, s. n. the act 
of carrying out, bearing away, 
carrying off, removal. Być przy 
wyniesieniu ciała, to assist at the 
removal oi a dead body. Wynosze- 
nie do potęg, Arith. and Algebra, 
involution. - SIĘ (z domu}, 
removal from a house. - się nad 
innych, the act of elevating one's 
self above others, pride, arrogance. 
- się w szczęściu, arrogance in 
prosperity. 
WYNUDZIĆ, dzę,v. perf. kogo, 
to tire or weary one io death. = 
co od kogo, to obtain a thing from 
one by tiresome entreaties , solici- 
tations. - SIĘ, to be tired or 
weary to death , to have a tedious 
time of it, to sicken to death. 
WYJiUKAĆ, am, v. perf. CO 
z kogo, od kogo, to get by com- 
pulsion, importunities, to extort or 
wring from, to obtain with much 
ado. 
WYNURZAĆ, am, V. imp. WY- 
NURZYĆ, rzę , v. perf. to thrust 
out, to protrude, to raise. Wynu- 
rzyć głowę z wody, to raise one's 
head out of the water, to rise from 
under the water. = fig. to express, 
to give utterance. Wynurzyć komu 
swą wdzięczność,to express one's 
gratitude to a person. - SIĘ, to 
emerge, to show one's self, to ap- 
pear. Wynurzyć się z wody, to 
emerge from the water. - Wynu- 
rzyć się komu, fig. to uhbosom 
one's feeling to one, to disclose 
one's inmost thoughts. 
WYNURZANIE (SIĘ), WYNU- 
RZENIE (SIĘ), a , s. n. the act of 
expressing or disclosing one's in-- 
most thoughts, effusion of heart. 
WYOBRAŻAĆ, am, v. imp. 
WYOBRAZIĆ, żę, v. perf. to 
figure, to represent, to picture. 
Starożytni wyobrażali miłość 
pod. postacią chłopca, the ancients 
figured love in the form of a boy. 
Egipcyanie wyobrażali rok pod 
postacią węża kąsającego swój 
ogon, the Egyptians represented 
the year by a serpent biting its tail. 
= sobie, to figure to one's self, to 
form an idea, to fancy, to imagine. 
Wyobraź sobie dwa wojska ma- 
jące stoczyć bitwę, figure to 
yourself two armies on the póint of 
engaging. Wyobraź sobie głowę 
końską osadzoną na cielę lu- 
dzkiem, imagine a horse's head 
united to a human body. Wyobra- 
ża sobie że jest uczonym^, hę 
fancies or imagines himself to be 
learned. Nie możesz sobie wyo-> 
brazić moich cierpień, you ćan 
have no idea of what my suffering 
was or is. 
WYOBRAŻANIE, WYOBRAŻĘ- 
NIE, a , s. n. the act of figuring, 
445 WYP 
representing. Wyobrażenia wro- 
dzone innate ideas. Błędne -, a 
mistaken or erroneous idea. Mieć o 
czem -, nie mieć o czem -nia, 
to have an idea of a thing, to have 
no idea of it. Miećo kim wielkie-, 
to have a great notion of a person, 
to think highly of him. 
WYOBRAŹNIA, ni , s. f. fancy, 
imagination. Żywa, posępna -, a 
lively, gloomy imagination. Obłą- 
kana- * a troubled, diseased or 
bewildered imagination. 
WYORAĆ, nzĘ, v. perf. WYO- 
RYWYĆ buję , v. imp. and freq. 
to discover by ploughing, to plough 
up. Wy orali starożytne naczy- 
nie, ploughing the field they dis- 
covered an antique vase. 
WYOSTRZONY, A, e, whetted, 
sharpened, set. 
WYOSTRZYĆ, rzę, v. perf. to 
whet, to sharpen, to set, to set an 
edge on. - brzytwę, scyzoryk, to 
set or whet a razor or a penknife. 
WYPACZYĆ SIĘ, czy się, v. 
perf.' (said of wood) to cast, to 
warp, to jut out, see SPACZYĆ 
SIĘ. 
WYPAD, u, s. m. sally (from a 
besieged place). 
WYPADAĆ, am, v. n. imp. WY- 
PAŚĆ, padnę , v. perf. to fall out, 
to drop. Zęby mu wypadły, he 
has lost all his teeth. Zęby mu wy- 
padają, his teeth begin to come 
out. Włosy czasem wypadają 
z choroby, the hair come off some- 
times by illness. Wypadl z okna, 
he fell out of (at) the window. Pa- 
łasz mi wypadl z ręki, my sword 
fell out of my hand. Zegarek wy- 
padl mi z ręki, the watch dropt 
from my hand. Fig. Wypaść z pa- 
mięci , to escape the memory, to 
slip out of the memory. Wypadlo 
mi to z pamięci, that escaped my 
memory, slipt out of my memory. 
Wypaść z łaski, to lose one's 
favour, to fall under or incur his 
displeasure. = to rush out of. Wy- 
padl z domu, he rushed out of the 
house. Wypaść z miasta, to rush 
out of the town, to make a 
sally (from a besieged place). Wy- 
paść na kogo, to fall upon one, to 
fall foul on him. = to fall, to 
happen, to come. Los wypadl na 
niego, the lot is fallen upon him. 
Jakikolwiek los wypadnie, what- 
ever fortune may happen. Kolej 
wypada na mnie, na ciebie, it is 
now my turn, your turn. Jak wy- 
padnie, it's as it happens; may 
be yes, may be no; according to, 
thereafter as it may be. Cokolwiek 
wypadnie, whatever the event may 
be, come what will. Taki wypadl 
Wyrok, such sentence was passed. 
- to fall out, to come to pass, to 
happen. Ponieważ tak nieszczę- 
śliwie wypadlo, since it is so 
unhappily fallen out. = Wypadać 
z czego, to follow, ensue as a con- 
sequence. Ztąd wypada że nie 
masz racyi, hence, thence follows 
ihat you are in the wrong. Cożzte- 
446 
WYP 
go wypadnie? what will be the 
consequence of it ? what will come 
of it? = Wypadać na co, to come 
to. To wszystko na jedno wy- 
pada, it comes all to one or to the 
same thing. - v. impers. WYPA- 
DA, it becomes, it is fit, it behoves. 
Nie wypada mi o tern mówić, it 
does not become me to speak of it. 
Wypadałoby ci tam pójść, you 
should go thither, it would be as 
well lor you to go there. 
WYPADANIE, WYPADNIĘCIE, 
a, s. n. falling. Wypadanie wło- 
sów, zębów, the falling off of the 
hair, the falling out of the teeth. 
Wypadnięcie z miasta, sallies 
(from a besieged place). Wypadnię- 
cie z łaski, the being out of favour, 
disgrace. 
WYPADEK, deu, s. m, event, 
occurrence. Niespodziewany -, 
unexpected occurrence. Długi sze- 
reg wypadków, a long chain, series 
of events. Wypadek niezawiódł 
mego oczekiwania, the event has 
not disappointed my expectation. 
Na wszelki wypadek, at all events, 
whatever falls out or happens. Je- 
stem przygotowany na wszelki 
wypadek, I am prepared for every 
thing that may happen. = Arith. 
and Chern, product. 
WYPADKOWA, ej, s. f. in 
Dynamics, resulting force or 
power. 
WYPAKOWAĆ, kuję, v. perf. 
to pack up, to bolster up. = to 
unpack, to unload. 
WYPALAĆ, AM, V.imp. WY- 
PALIĆ , lę , v. perf. co, to burn 
the interior part of a thing. Wypa- 
lić drzewo, to hollow a tree by 
burning it on the inside. Wypalić 
ząb, to cauterize a tooth. Wypalać 
cegłę, to burn brick. = to burn, 
to consume by fire. Wypalać tyle 
a tyle drzewa,, tyle a tyle węgla 
przez zimę, to burn so much 
wood, so much coals during the 
winter. Wypalić trzy funty świec 
na tydzień, to burn three pounds 
oi candles a week. Wypalać trzy 
fajki na dzień, to smoke three 
pipes a day. Wypalić fajkę, to 
smoke out a pipe. = to burn, to 
parch, to scorch, to blast, to sear. 
Słońce wypala trawę, the sun 
burns up "the grass. Upał słone- 
czny wypalił trawę, the heat of 
the sun has parched up all the 
grass. Wypalić cechę to mark with 
a brand-iron, to brand. Wypalić 
sobie dziurę w sukni, to burn a 
hole in one's coat. - SIĘ, to cease 
burning, to burn out. Ogień wy- 
palił się, the fire had burnt out. 
Wulkan wypalił się, the vulcano 
has burnt out, is now extinct. = 
to be burnt in the inside, to be 
made hollow by fire. =■ to be con- 
sumed by fire. Drwa nam się wy- 
paliły, all our wood is burnt, we 
nave no more wood. « Jak się 
wypala wapno, cegła? how is 
lime, brick burnt? what is thX 
manner of burning lime, brick ? 
WYP 
WYPALANIE, WYPALENIE, 
a , 8. n. the act of burning; caute- 
rization , etc. see WYPALAĆ. 
WYPALENIE, a, s. n. ze strzel- 
by, z pistoletu, the act of firing 
or discharging a gun, a pistol. - 
sobie, komu w łeb, the blowing 
out or up of one's brains. 
WYPALIĆ, lę, v.perf. ze strzel- 
by, z działa, z pistoletu, to fire 
or discharge a gun, a pistol. Wy- 
palić komu w łeb, to blow a man's 
brains out. Wypalić sobie w łeb, 
to blow one's brains out. Kazać 
komu w łeb wypalić, to cause a 
man to be shot. Wypalić komple- 
ment, to explode a complement. 
WYPALONY, a, E, burnt on the 
inside, made hollow by fire. = cau- 
terized. - Dachówka, cegła do- 
brze-a, tile, brick well burnt. 
= burnt up, parched up,scorched. 
Trawa -a od słońca, grass 
parched up by the sun. = that has 
ceased to burn , extinguished , ex- 
tinct. Wulkan -y, extinct vulcano. 
WYPAPLAĆ, am, v.perf. to blab 
out. 
WYPARAĆ, am, v.imp. WY- 
PRUĆ, ję, v.perf. to rip up, to 
unsew. Wypruc podszewkę, to un 
sew a lining. = Wypruć komu 
wnętrzności, to rip up one's belly. 
= Wypruć dziecko, to take a 
child from the womb by cutting, 
to make the cesarean section. 
WYPAROWAĆ, ruję, v.perf. 
1) a. to drive out, to drive from, 
to dislodge. - nieprzyjaciela 
z zajętego przezeń stanowiska, 
to dislodge the the enemy from a 
post. Nieprzyjaciel zajął był 
wzgórza, aleśmy go ztamtąd 
ogniem działowym wyparowali, 
the enemy had posted themselves 
on a height, but we drove them 
from it with our cannon. - 2) v.n. 
to evaporate entirely. 
WYPARSKAĆ , am , v. perf. 
WYPARSNĄĆ, nę, v.inst. (of a 
.horse), to eject through the nos- 
trils , to snort out, to bring up by 
snorting. WYPARSKAĆ SIĘ, to 
have had the strangles, to get rid 
of them by snorting. 
WYPARTY, a , e , driven out, 
driven away, dislodged. 
WYPARZAĆ, am , v. imp. WY- 
PARZYĆ, rzę, v.perf. to wash 
with boiling water, to clean by 
scalding. Wyparzyć garnek, to 
scald a pot. 
WYPARZONY, A, e, scalded. 
Gę ba -a, fig. a well hung tongue, 
a nimble tongue. Ona ma gębę-ą, 
she has a nimble tongue; her 
tongue runs glib. 
WYPASAĆ, am, v.imp. WY- 
PAŚĆ, sę, v.perf. łąkę, to waste 
all the grass of a meadow by making 
cattle, sheep, etc* graze on it. 
WYPASAĆ, am, v.imp. WY- 
PAŚĆ, sę, v.perf. to fatten, to 
make fat. Wypaść wolu, wieprza, 
to fatten an ox, a pig. - SIĘ, to 
| fatten or grow fat, to grow Cesby, 
'\to be pampered. WYP 
WPAŚĆ, see WYPADAĆ. 
WYPASŁY, a, e, fat, pamper- 
ed, corpulent. 
WYPATROSZYĆ, szę, v.perf. 
to draw, to gut, to disembowel.- 
kurę, rybę, to draw fowls or fish. 
-- zająca, to hulk a hare. 
WYPATRYWAĆ, ruję, v. imp. 
to keep a look out, to watch, to 
look for, to try to dicover, to try 
to perceive or catch sight of. WY- 
PATRZEĆ, rzę, v.perf. to spy 
out, to espy, to descry. = Wypa- 
trzeć sobie oczy, to spoil one's 
eyes by gazing intently to become 
blind by dint of looking for. 
WYPCHAĆ, WYPCHNĄĆ, see 
WYPYCHAĆ. 
WYPCHANY, A, e, stuffed, 
crammed full. Ptak -y, a stuffed 
bird. 
WYPCHLIĆ, lę, v.perf. to 
dean from fleas. 
WYPCHNIĘTY, A, e , thrust or 
pushed out. -y za drzwi, turned 
out of doors. 
WYPĘDZAĆ, am, v. imp. WY- 
PĘDZIĆ , dzę , v. perf. to drive 
out, to drive away, to expel. Wy- 
pędzić nieprzyjaciela ze wsi, 
z miasta, z lasu, to drive the 
enemy out of a village, town, wood. 
Dym nas wkrótce wypędził z po- 
koju, the smoke soon drove us 
from the room. Wypędzić muchy, 
to drive away the Gies. Wypędzo- 
ny został z kraju, he has been 
driven, banished from his country. 
Wypędziłem go od siebie, z do- 
mu, I have turned him out of doors. 
Wypędzić bydło, konie na paszę, 
to drive cattle, horses to pasture, 
to tura out cattle to grass. Głód 
wypędza wilka z lasu, prov. 
hunger will break through stone 
walls. - Wypędzać tyle a tyle 
gorzałki na dzień, to distil so 
much brandy a day. 
WYPĘDZANIE,WYPĘDZENIE, 
a , s. n. the act of driving out, 
away, from. Wypędzenie, expul- 
sion. 
WYPEŁNIAĆ, am , v. imp. WY- 
PEŁNIĆ , kię , v. perf. to fill full. 
= fig. to fulfil, to perform, to 
accomplish, to execute, to carry 
into execution. 
WYPEŁNIANIE, a, s. n. the act 
of filling full. - the act of fulfilling, 
performing, accomplishing. WY- 
PEŁNIENIE , a , s. n. fulfilment, 
performance, accomplishment, exe- 
cution. 
WYPEŁTY, a,e, weeded, clean- 
ed from weeds. 
WYPEŁZAĆ, am, v. n. imp. 
WYPEŁZNĄĆ, nę , v. perf. to 
creep or crawl out of. = to lose 
Its colour, to fade, see PEŁ- 
ZNĄĆ 
WYPERFUMOWAĆ, muję, v. 
perf. to perfume well. - SIĘ, to 
perfume one's self too much. 
WYPERSWADOWAĆ, duję, v. 
perf. co komu, to persuade or 
reason one out of a thing, to dis- 
suade or advise to the contrary. 
WYP 
Wyperswadowano mu tę podróż, 
he was dissuaded from undertaking 
that journey. Tego mi nikt nie 
wyperswaduje, nobody shall per- 
suade or advise me to the contrary, 
I'll always abide by it, stick to it. 
- sobie co, to cease to wish for a 
thing, to be consoled for the loss of 
it, to set one's heart or mind at 
ease. Nie mogę tego sobie -, I 
can't get that out of my head, (fa- 
miliar in ail its meanings).. 
WYPIĄĆ, see WYPINAĆ. 
WYPIASTOWAĆ, tuję , v. perf. 
dziecko, to bring up a child. 
WYPIĆ, see WYPIJAĆ. 
WYPIEC, WYPIEKAĆ. 
WYPIECZENIE, a, s.n. baking. 
WYPIECZONY, a, e, baked 
enough. Ten chleb nie jest -y, 
that bread is not baked enough. 
To kurczę nie jest-e, that fowl 
is not done enough. 
WYPIEKAĆ, am , v. imp. WY- 
PIEC , eę , v. perf. to bake quite 
enough, to roast well. = to spend 
in baking, roasting. Wypiekać tyle 
a tyle mąki na dzień, to spend 
so much flour a day in baking bread. 
Wypiec wszystkie kury, kurczę- 
ta , to put all the fowl upon the 
spit. = to burn up, to parch up, see 
WYPALAĆ. - SIĘ, to be baked , 
roasted, to be done. 
WYPIĘKNIEĆ, ję, v.n.perf. 
to grow handsome or handsomer. 
WYPIELAĆ,am, v.imp. WY- 
PLEĆ , pielę , v. perf. to weed, to 
ciean from weeds. 
WYPIELANIE , WYPEŁCIE , 
WYPIELENIE, a, s.n. weeding. 
WYPIELĘGNOWAĆ, nuję, v. 
perf. to rear or bring up (by ten- 
derly forstering, cherishing, at- 
tending to). 
WYPIELONY, A, e, weeded, 
cleaned from weeds. 
WYPIENIAĆ, am, v.perf. to 
get or acquire by litigation. 
WYPIENIANY, a , e , got or 
acquired by litigation. 
WYPIERAĆ, am , v. imp. WY- 
PRAĆ , piorę , v. perf. to wash out 
(away, off). Wyprać plamę, to 
wash out a stain. Wyprać chusty, 
to have done washing foul linen. = 
Wyprać kogo, fig. fam. to give 
one a sound drubbing. 
WYPIERAĆ, am, v.imp. WY- 
PRZEĆ, prę, v.perf. to push or 
thrust out; to dislodge, to drive 
away. - SIĘ (czego), to disown, 
to disavow, to disclaim a thing. 
Chciał się wyprzeć swego podpi- 
su, he attempted to disavow his 
signature. Wyparł się publicznie 
tego dzieła, he has publicly dis- 
owned that book. Wypierać się,wy- 
przeć się kogo, to disown one as 
a relation, friend or acquaintance. 
Ojciec nie powinien się wypierać 
swego dziecka, a father ought not 
to disown his child, see ZAPIE- 
RAĆ SIĘ. 
WYPIERANIE , WYPARCIE, 
A, s. n. the act of dislodging from 
a place, driving out (away). - SIĘ, 
WYP 
disowoval, disowning, dislaimlng. 
WYPIERZYĆ, rzę, v.p&rf. to 
strip the feathers. SIĘ, to cease 
moulting, mewing; to have done 
moulting, mewing. 
WYPIEŚCIĆ, szczę, «.perf. to 
bring up or educate with much 
fondling, cockering, caressing. = 
fig. to affect prettiness, quaintness 
in one's styie, language. 
WYPIESZCZONY, a, e, brought 
up or educated with much fondling, 
cockeripg, caressing, brought up 
daintiiy, delicately. = fig. pretty, 
delicate, mincing. 
WYPIĘTNOWAĆ, nuję, v.perf. 
to bum a mark with a brand-iron, 
to brand, to stamp. Fig. - cechę 
niesławy, to brand, to stigmatize. 
- r.a umyśle, to imprint or en- 
grave upon the mind. 
WYPIĘTNOWANY, a,e, brand- 
ed, stamped. 
WYPIJAĆ , am , v imp. WYPIĆ, 
ję , v. perf. to drink out, (off, up). 
Wypić kieliszek wina, to drink 
off a glass glass of wine. Wypijać 
butelkę wina przy obiedzie, to 
use to drink a bottle of wine at 
table. Wypić jaje, to suck up an 
egg. = (of birds), to peck, to pick. 
Ptaki wypijają jagody lub zboże, 
the birds pick the berries or the 
corn. 
WYPIŁOWAĆ, łuję , v. perf. 
to form, make, polish with a file. 
- dziurę, to make a hole with a 
saw. 
WYPINAĆ, am , v. imp. WY- 
PIĄĆ , pnę , v. perf. to thrust out, 
to stick out, to protrude, to stretch 
out, to put forward. 
WYPIS, u, s.m. a written ex- 
tract , an extract from a book Wy- 
pisy greckie, łacińskie, a collec- 
tion of pieces or passages extracted 
from the Greek and Latin authors. 
WYPISYWAĆ, suję, v. imp. 
WYPISAĆ, sz?, v. perf. to write 
out of, to extract from. Wypisać 
zdzielą, z autora, to extract a 
passage from a book, from an 
author. = to write out, to write 
all. Wypisać swe żale, skargi, 
to express in writing all one's com- 
plaints , grievances. - to waste or 
spend by writing. Wypisałem 
wszystek atrament, I have no 
more ink. "WYPISAĆ SIĘ, to ex- 
press one's thoughts in writing. 
Dobrze się wypisuje, umie się 
wypisać, he writes very well, 
he knows well how to handle the 
pen. 
WYPISYWANIE, WYPISANIE, 
a , s.n. the act of writing out of, 
the act of extracting from. 
WYPŁACAĆ, am, v.imp. WY- 
PŁACIĆ, cę, v. perf. to pay down, 
to pay off, to pay away. Wypłacić 
żołd pułkowi, wojsku, to pay off 
a regiment, an army. Wypłacić 
co do grosza, to pay to the last 
farthing. Wypłacić dług śmiertel- 
ności, fig. to pay the debt of na- 
ture, to die. WYPŁACĄĆ SIĘ, 
to pay by little and iitUe, to pay 
447 WYP 
by driblets. WYPŁACIĆ SIĘ, to 
pay all, to discharge all one's debt. 
Wypłacić się co do grosza, to 
pay to the last farthing. Fig. Wy- 
płacić się komu, to pay a debt of 
Kindness. Wypłacić się niewdzię- 
cznością, to pay or repay with 
ingratidude. Wypłacić się z długu 
wdzięczności, to discharge the 
debt of gratitude. 
WYPŁACANIE, WYPŁACENIE, 
A , s. n. the act of paying, dischar- 
ging one's debt, payment. Możność 
wypłacenia {się), the being able 
to pay, solvability. Niemożność 
wypłacenia {się), insolvency. Bę- 
dący w stanie wypłacenia {się) , 
able to pay, solvable, solvent. Nie 
będący w stanie wypłacenia {się), 
unable to pay, Insolvent. 
WYPŁAKAĆ, czę , v. perf. co, 
to obtain a thing by one's tears. - 
sobie oczy, to cry one's eyes out. 
- SIĘ, to ease one's grief, sorrow, 
by weeping, crying, by shedding 
abundant tears; ta cease weeping, 
crying. 
WYPŁASZAĆ, am, v.tmp. WY- 
PŁOSZYĆ, szę, v.perf. to frighten 
out of, to fright away, to scare 
away. 
WYPŁATA, t, s. f. payment. 
Dzień toy płaty, pay-day. 
WYPLATAĆ, am , v. imp. WY- 
PLEŚĆ, lotę, v.perf. czem, to in- 
tertwine, to interweave, to twist 
one with another, to intertwist. 
WYPLĄTAĆ , am , czę , v. imp. 
to disentangle, to extricate. - ko- 
go , z czego, fig. to get one out of 
trouble, to get or bring one off, to 
extricate one from great embarras- 
ment. - SIĘ, to extricate one's 
self. 
WYPŁATAĆ, am, v. perf. to cut 
out, to slash out. - komu figla, to 
play or serve one a trick, to pass a 
trick upon him, to play off a trick. 
WYPŁAWIĆ, wię , v. perf. ko- 
nia , to water a horse in a river, 
to refresh a horse by riding him 
through the water. 
WYPLEĆ, see WYPIELAĆ. 
WY'PLECZENIE, a, s. n. shoul- 
der-slip, dislocation of the shoul- 
der. 
WYPLECZONY, e, shoulder- 
slipped, shoulder-shotten, strained 
In the shoulder. 
WYPLECZYĆ, czę , v. perf. ko- 
nia , to put a horse's shoulder out 
of joint, to strain or dislocate a 
horse's shoulder. 
WYPLENIAĆ, am, v. imp. WY- 
PLENIĆ, nię, i'. perf. to root out, 
to extln>ate , to exterminate. Wy- 
plenić kraj, to unpeople or depo- 
pulate a country. 
WYPLEŚĆ, see WYPLATAĆ. = 
to blab out, to blaze abroad. 
WYTLETY, A, e, see WY- 
PEŁTY. 
WYPŁÓKAĆ, czę , v. perf. to 
wash out, to rinse. 
WY PŁONIĆ, hię, v.perf. grunt, 
to wear a piece of land out of 
heart.WYpŁONIEĆ, s^,v.n.perf. 
448 
WYP 
to become barren, to be worn out 
of heart. 
WYPŁOSZYĆ, see WYPŁA- 
SZAĆ 
WYPŁOWIAŁY, A, e, faded, 
that has lost its colour. 
WYPŁOWIEĆ, je, v.n.perf. to 
fade, to lose its colour. 
WYPŁOWIENIE , A, S.n. the 
being faded, the having lost its 
colour. 
WYPLUĆ, ję, WYPLUNĄĆ, nę, 
v.perf. to spit out. 
WYPŁYW, u, S.m. flowing out; 
emanation. 
WYPŁYWAĆ, am, v. n. imp. 
WYPŁYNĄĆ, nę, v. perf. to flow' 
or run out, to flow from. = Wy- 
płynąć z wody, to swim out, to 
emerge from the water. ■=» Wypły- 
nąć z portu, wypłynąć na morze, 
to sail out of port, to put out to 
sea, to set sail. == (of a river) to 
spring out of or from, to rise from, 
to take its rise, to begin its course. 
Ta rzeka wypływa z tej góry, the 
river springs out of, springs or 
rises from that hill. =» Wypływać 
z czego, fig. to flow from, to spring 
from , to arise, to proceed; to fol- 
low, to ensue. 
WYPŁYWANIE, WYPŁYNIĘ- 
CIE, a, s.n. flowing out. = sailing 
out of port, putting out to sea, set- 
ting sail, see WYPŁYWAĆ. 
WYPOCIĆ, cę, v.perf. to sweat 
out a distemper. - SIĘ, to have 
sweaten or perspired well, to cease 
sweating or perspiring. 
WYPOCONY, a, E, sweaten out. 
WYPOCZĄĆ, WYPOCZĘCIE, 
see WYPOCZYNAĆ, etc. 
WYPOCZĘTY, a, e, rested, re- 
posed. 
WYPOCZYNEK, nku, s.m. rest, 
repose. Dzień jest dla pracy, noc 
dla wypoczynku, the day is the 
time for labour, and the night for 
repose, for rest. V chrześcian nie- 
dziela jest dniem wypoczynku, 
Sunday is the day of rest with the 
Christians. Dla wypoczynku, in 
order to repose one's self. Potrze- 
bować wypoczynku, to have need 
of rest, repose. 
WYPOCZYWAĆ , am , v.n.imp. 
WYPOCZĄĆ, cznę, v. perf. to re- 
pose one's self, to take one's rest, 
to rest, to take rest. Wypocząć po 
pracy, to rest after labour, see 
ODPOCZYWAĆ, SPOCZYWAĆ. 
Dać wypocząć komu, to let one 
take rest, repose, to give him rest. 
Daj wypocząć koniom, let your 
horses rest. Dać wypocząć woj- 
sku, to let soldiers take rest or re- 
pose, to give them rest. Dać wypo- 
cząć roli, to let a piece of ground 
lie fallow, to let It rest. 
WYPOCZYWANIE, a, s. n. the 
act of resting, reposing. WYPO- 
CZNIĘCIE, WYPOCZNIENIE, A, 
s. n. rest, repose. 
WYPOGADZAĆ, am , v. imp. 
WYPOGODZIĆ, dzę, v.perf. to 
make serene, to clear up (the sky, 
the weather); fig. to clear up, to 
WY? 
smooth. Wypogodzić czoło, to 
clear up one's brow. - SIĘ (ot 
weather), to clear up, to grow se- 
rene and clear. Wypogadza się, U 
begins to clear up. 
WYPOGADZANIE SIĘ, WYPO- 
GODZENIE SIĘ, a, s.n. the return 
of fine weather. 
WYPOKUTOWAĆ, see ODPO- 
KUTOWAĆ. 
WYPOLEROWAĆ, nujĘ,v.perf. 
to polish well.-kogo, fig. to polish 
or refine one's manners. 
WYPOLEROWANIE, A , s. n. 
polishing, polish. 
WYPOMPOWAĆ, pcję, v. perf. 
to pump out, to pump all the 
water. 
WYPOREK, rku, s.m. the cesa- 
rean section or operation. = rka, 
a child taken from the womb by 
the cesarean section. = WYPOR- 
KI, pl. threads drawn out of 
WYP8ORZĄDZAĆ, am, v. imp. 
WYPORZĄDZIĆ, dzę , v. perf. to 
fit out, to fit up, to adjust, to mend, 
to repair. 
WYPORZĄDZENIE, a, s.n. fit- 
ting up, mending, repairing. 
WYPOSAŻAĆ, AM, v.imp. WY- 
POSAŻYĆ, źę, v. perf. to portion, 
to give a portion, to give a dowry, 
to settle a dowry upon. Wyposa- 
żyć córkę, to settle a dowry upon 
one's daughter, to give her a por- 
tion. 
WYPOSAŻENIE, a, s. n. settle- 
ment of a dowry. 
WYPOSAŻONY, A, e, one on 
whom a dowry was settled. 
WYPOŚCIĆ SIĘ, szczę się, v. 
perf. to have kept a long fast. 
WYPOTNIEĆ, ję, v. n. perf. to 
have' sweaten or perspired quite 
enough. 
WY POTRZEBOWAĆ, buję, v. 
perf. to waste, to spend, to con- 
sume, to use. 
WYPOWIADAĆ, am, v.imp. 
WYPOWIEDZIEĆ, wiem, v. perf. 
to speak to the end, to recite, tell, 
relate every particular, to have 
done speaking, telling, relating. = 
to declare, to denounce. Wypo- 
wiedzieć wojnę, to declare or de- 
nounce war. Wypowiedzieć ro- 
zejm, to denounce the close of an 
armistice. Wypowiedzieć posłu- 
szeństwo , to renounce allegiance. 
= Wypowiedzieć służbę, mie- 
szkanie , to give warning to a ser- 
vant, to a landlord. 
WYPOWIADANIE, WYPO- 
WIEDZENIE , a , s. n. the act of 
telling, reciting, relating all the 
particulars. Nie do wypowiedze- 
| nia, unspeakable, ineffable, inex- 
I pressible. = declaration , denoun- 
cement. Wypowiedzenie wojny, a 
declaration of war. Wypowiedze- 
nie rozejmu, the denouncing of an 
armistice. Wypowiedzenie posłu- 
szeństwa , the renouncing of alle- 
giance. = Wypowiedzenie słu- 
żby, mieszkania, warning given 
to a ervant, to a landlord. WYP 
WYPOŻYCZAĆ, am, v. imp. 
WYPOŻYCZYĆ, czę, v.perf. to 
lend cut 
WYPRAĆ, sec WYPIERAĆ. 
WYPRACOWAĆ, cuję, c. perf. 
0 elaborate, to improve or reline 
by careful application, to work out 
or effect by toil. = to finish a work, 
to work out one's task. 
WYPRACOWANIE, a, s.n. ela- 
borateness, finish. 
WYPRACOWANY, a, e, elabo- 
rate, wrought with great labour, 
well-wrought 
WYPRASZAĆ, as, v. imp. WY- 
PROSIĆ, szę, v.perf. co od kego, 
to get er obtain 3 thing from one 
by praying, begging, entreating. 
Wyprosić kogo, to obtain one's 
deliverance by entreaties. Wypro- 
sić kogo od śmierci, to save one's 
life by entreaties, prayers, suppli- 
cations. - Wyprosić kogo (£&&), 
za drzwi, to tura cne out of doer, 
- SIĘ, od śmierci, kary, więzie- 
nia, i L d., to escape deaJh» puaish- 
men?, Imprisonment by begging 
pardon, by imploring one's com- 
passion. = Wypraszać się od cze- . 
go, to beg to be excused. i 
WYPRASZANIE, WYPROSZĘ-1 
NIE, a.s.p. the act o: ohtaiaiag by' 
entreaties. 
WYPRAWA , r, s. f. dressing, 
tanning. - skór, dressing of the 
skins, - sending. -posła, posłań- 
ca , the sending of an ambassador, 
of a messenger. = bride's clothes, 
wedding-clothes. - expedition. - 
Xerxesa do Grecyi, the expedition 
of Xerxes into Greece. - do Egi-1 
ptu, the expedition to Egypt. - 
morska, naval expedition. 
WYPRAWIAĆ, am, v. imp. WY- 
PRAWIĆ, wię? v.perf. to dress, to 
tan. Wyprawiać skory, to dress 
leather. = Wyprawić ucztę, bal, 
wesele, to give a ball, a marriage- 
feast. Wyprawić ludowi igrzy- 
ska , to give public games to the 
people. Fortuna sobie z nas wy- 
prawia igrzysko, fortune makes 
sport of us, we are the sport of for- 
tune. ~ to send, to despatch. Wy- 
prawić posła, to send an ambassa- 
dor. Wyprawić umyślnego, to 
despatch an express. Wyprawić 
syna na wojnę, to send one's son 
to the war. = to fit out, to equip, 
to supply or provide with. Wypra- 
wić córkę, to get wedding-clothes 
to be made for one's daughter. 
Wyprawić syna w podróż, to 
supply or provide one's son with 
every necessary thing, before his 
setting out on his travels. WY- 
PRAWIAĆ SIĘ, to make prepara- 
tions of departure, to be preparing 
to go. WYPRAWIĆ SIĘ, to set 
out, to set off, to depart Wypra- 
wiać się na łowy, na ryby, to be 
preparing to go a hunting, a fishing. 
Wyprawić się na liieprzyjaciela, 
to march against the enemy, to take 
field. 
WYPRAWIANIE, and V/YPRA- 
W1ENIE, a, s.n, dressing, tanning. 
Wyprawianie skór, the dressing 
■ of the skins, the dressing of leather. 
; the act oi sending, despatching, 
! WYPRAWIANIE SIĘ. departure. 
WYPRAWIONY, a , 3, dressed, 
tanned. ~ sent, despatched. 
. WYPRAWNOŚć ,ia,s. f. tan- 
ning. --języka, glibness, volubility 
of the tongue, nippancy. 
WYPRAWNY, a , e , dressed, 
tanned. Skóra-a, dressed leather. 
S język, -a gęba, a glib tongue, 
a fiippaat tongue, a well-oiled 
tongue. 
WYPRAWOWAC,wu.% v.perf. 
to obtain by litigation, to get or 
acquire by h lawsuit. 
WYPRAŻYĆ, źę, ®. per/, to 
broil, to scorch, to parch. =» kogo, 
fig. to drub one, to give one a 
drubbing, thrashing. - SIĘ, na 
słońcu, io lie scorching, parching 
in she sun. 
WYPRĘŻAĆ, am , v. imp. WY- 
PRĘŻYĆ, zs, v.perf. to stretch, to 
strain to the utmost. Wyprężyć 
rękę, nogę, to stretch one's arm, 
leg.-SIĘ, to draw one's seif erect, 
to be as stiff as a post, as a poker. 
WYPRĘŻENIE, a, & n. stretch- 
ing} tightness, tension, tense- 
aess; stiffness. - Ung, tho tight- 
ness of a stretched rope. 
WYPRĘŻONY, a , b , streched, 
strained; tight enough; stiff as a 
post, as a poker. 
WYPRÓBOWAĆ, buję, v. perf. 
to And a thing good, or bad, after 
having tried it, put it to the test.- 
działo, machinę, to make trial of 
a gun, of a machine, in order to 
ascertain their strength. - czym 
stałość, wierność, cierpliwość', 
fig. to put one's constancy, fidelity, 
patience to the trial, to the test, to 
the proou 
WYPRÓBOWANIE, a, s. n. the 
act of trying, trial. Dać do wypró- 
bowania, wziąść na wypróbo- 
wanie , to give on trial, to take on 
trial. 
WYPRÓBOWANY, A, b , tried, 
proved, that has stood the proof, 
the test, proof against. 
WYPRÓCHUZNA, z, s. f. hol- 
lowness caused by rottenness. 
WYPRÓŻNIAŁY, a, e, made 
hollow with rottenness. 
WYPRÓCHNIEĆ, ję, v. n. perf. 
to be made hollow with rotten- 
ness. 
WYPROMOWOWAĆ, wuję, v. 
perf. to promote, to advance. - 
SIĘ, to come to preferment, to 
make one's way in the world. 
WYPROROKOWAĆ, vjję, v. 
perf. to foretell, to prophesy what 
afterwards proves to be true. Wy- 
prorokowalem ci tQ,I was right 
when I foretold you that it would 
happen. 
WYPROSIĆ, see WYPRASZAĆ, 
WYPROSTOWAĆ, tuję, v. perf. 
to straighten, to make straight.'- 
SIĘ, to grow straight again; to 
draw one's self up (erect). 
WYPROSTOWANY, a, b, 
WYP 
straightened, made straight; stand, 
lag upright, erect. 
WYPROSZONY, a , e, got or 
obtained by entreaties. -y ga 
drzwi, turned cut of doers. 
WYPRÓTEK, tea, s. n. a child 
or an animal cut out of the womb 
of its mother. 
WYPROWADZAĆ, am, v. imp. 
WYPROWADZIĆ, dzę, % pęrf. to 
lead or conduct out of. Wyprowa- 
dzić kogo « miasta, z pokoju, to 
lead or conduct one out of the 
town, out of the room. Wyprowa- 
dzić umarłego, to bear or carry a 
dead body to the grave. Wypro- 
wadzić konia ze stajni, to bring 
forth a horse. Wyprowadzać to- 
wary za granicy to export goods. 
Wyprowadzić nieczystości z etą? 
la, to void, to throw off, to eject 
from the body. Fig. Wyprowadzić 
kogo z cierpliwości,to tire or wear 
cut one's patience, to put out of 
patience. Wyprowadzić z błędu, 
to undeceive one, to put one on the 
right way, to set him to rights. 
Wyprowadzić kogo w pole, to 
gull one, to take in, to cosen, to 
hoax. - to make, to create. Bóg 
z niczego wyprowadził świat 
cały, God made all things out of 
nothing. - to derive one's origin. 
Wyprowadzać swół rod, to trace 
one's descent, to derive one's ori- 
gin , to descend from. Wyprowa- 
dzać wyraz od jakiego pierwia- 
stku, to derive a word from a root. 
= Wyprowadzać wnioski, to 
deduce or draw consequences. = 
Wyprowadzić linią, to draw or 
trace a line. Wyprowadzić kanał, 
to dig a canal - SIĘ, to remove to 
another house, to shift lodgings. 
WYPROWADZANIE, WYPRO- 
WADZENIE, a, & n. the act of 
leading or conducting out of. Wy- 
prowadzanie towarów, exporjar 
tion of goods. - SIĘ, removal to 
another lodging. 
WYRÓŻNIAĆ/am, v. imp. 
WYPRÓŻNIĆ, kię , v. perf. to 
empty. Wypróżnić beczkę, to 
empty a cask. Wypróżnić kufer, 
szuflaaę, to empty a chest, a 
drawer. Wypróżnić worek, to 
empty i sack. Wypróżnić dom, 
ęokój, to clear a house, a room. 
Yypreżnić, żołądek. Med. to 
throw off, to evacuate, to eject, to 
void (by means of a purge).-- SIĘ, 
to empty one's self; (of a person), 
to ease nature, to go to stool. 
WYPRÓŻNIANIE, WYPRÓŻ- 
NIENIE, a, s. n. the act of empty- 
ing ; evacuation. 
WYPRYSKAĆ, am, v.imp. WY- 
PRYSNĄĆ , nę , v. perf, to squirt, 
to spout out. 
WYPRZĄDZ,see WYPRZĘGAĆ. 
WYPRZĄŚĆ, przędę , v. pert. 
to have spun alL - wszystką Weł- 
nę, to,have spun all the wool. 
WYPRZATAĆ.am, v. imp. WY- 
PRZĄTNĄĆ, nę, v. perf. to empty, 
to clear, to remove. Wyprzątnąć 
szafę, kufer, to empty or elear a 
449 450 
WYP 
press, a trunk. Wyprzątnąćpo- 
kój , to clear a room; to remove ail 
the furniture out of a room. Wy- 
przątnąć studnią, to empty a well. 
Kazać wyprzątnąć to order to 
fl 
WYPRZĄTANIE, WYP.RZĄT- 
NIEN1E, A, s. n. the act of empty- 
ing, clearing , removing. 
WYPRZEĆ, WYPRZEĆ SIĘ, 
see WYPIERAĆ. 
WYPRZEDAWAĆ, ję , V. ipm. 
(SIĘ), to be selling by little and 
little, successively or by degrees (in 
order to retire from business or to 
leave the country). WYPRZEDAĆ, 
am, v. perf. (SIĘ), to sell off, to 
have sold all. 
WYPRZEDAŻ, v , 8. f. selling 
off. a 
WYPRZEDZAĆ, am, v. tmp. 
WYPRZEDZIĆ, dzę, v. perf. kogo, 
to get the start of one, to cast or 
leave behind, to outrun, to outstrip, 
to outwalk. Wyprzedził gońca, 
he has left the courier behind. Fig. 
Wyprzedzić swój wiek, to be 
beyond one's age. Wyprzedził 
mnie w zawodzie sławy,he threw 
me out in the pursuit of honours. 
Zaczęliśmy razem nasze nauki, 
aleś mnie znacznie wyprzedził, 
we began our studies together, but 
you have greatly outstript mc. Gre- 
cy Rzymian w oświacie o kilka 
wieków wyprzedzili, the Greeks 
have got the start of the Romans in 
learning and refinement by two or 
three centuries. 
WYPRZEDZANIE , WYPRZE- 
DZENIE, a, s. n. the act of getting 
the start of one , outrunning , 
outstripping, outwalking. 
WYPRZĘGAĆ, am, v.imp. WY 
PRZĄDZ, ęgę , v. perf. konie, to 
unharness horses, to take them out 
of a carriage. - woły, to unyoke 
oxen. 
WYPRZĘGANIE, WYPRZĘZE- 
NIE, A, s. n. the act of unharnes- 
sing, unyoking. 
WYPRZYSIĘGAĆ SIĘ, am, V. 
imp. WYPRZYSIĄDZ SIĘ, gę, v. 
perf. to abjure, to forswear, to 
deny upon oath. Wyprzysiądz 
się długu, to deny a debt upon 
oath. Wyprzysiądz się kogo, to 
forswear one, to forswear one's 
company. Wyprzysiądz się gra- 
nia w karty, to renounce playing 
at cards. 
WYPRZYSIĘGANIE SIĘ, WY- 
PRZYSIĘŻENIE SIĘ, a, s. n. 
abjuration, denying or renouncing 
upon oath. 
WYPSNĄĆ SIĘ , nę się , v. n. 
perf. fam. to slip out of (from). Nóż 
wypsnął mu się z ręki, the knife 
slipt out of his hands. Wypsnęło 
mi się sloivko, that word ślipt out 
before I was aware. 
WYPUCZAĆ , am , v. imp. WY- 
PUCZYĆ, czę,v. perf. to thrust 
forward, to bend outward , to put 
forward, to protrude. - fam. to 
disburse,to pay down, to pay money 
-down. Wypaczyć sto dukatów, 
WYP 
fnm.to pay down a hundred ducats. 
WYPUCZYĆ SIĘ, to jut out, to 
protrude, to swell, to stick out. 
WYPUKAĆ, am, v. perf. kogo, 
to cal! one out by knocking at the 
door. Wypukaj go, knock at the 
door and call him out. 
WYPUKLINA, y, s. f. bursten- 
ness, rupture, hernia, see KIŁA. 
WYPUKŁO, adv. convexly. 
WYPUKŁOŚĆ, ści,s. (. conve- 
xity, convexness. 
WYPUKŁY, a,z, convex.Zwier- 
ciadlo -e, a convex mirror or 
glass. 
WYPUKNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
burst, to fly open, to fly a under. 
WYPUŚCIĆ , see WYPUSZ- 
CZAĆ. 
WYPUST, u, s. m. the act of 
letting out. - outlet, issue. = 
pasture, pasture ground. 
WYPUSTEK , tku, s. m. shoot, 
twig, sprig, sprout. 
WYPUSTKA, i, s. f. lace or 
edging. 
WYPUSZCZAĆ, am, v. imp. 
WYPUŚCIĆ, szczę, v. perf. to let 
out, to let loose. Wypuścić co 
z rąk, to let fall, to drop ; fig. to 
let an opportunity slip or escape. 
- psa, ptaka, to let a dog, a bird 
loose. -więźnia, to let a prisoner 
loose, to set bim at liberty, to 
release a prisoner. - cugle konio- 
wi, to let loose the reins of ahorse, 
to give him his head. = Wypuścić 
co w pisaniu ,w wymawianiu, to 
leave out, to omit; to make an 
elision, to elide. = to let off, to 
discharge, to let fly. Wypuścić 
race, to let off fireworks.-strzałę, 
to shoot an arrow. - wodę ze sta- 
wu, to let off the water of a 
pond. Wypuścić urynę, to make 
water.= Wypuścić wieś w arędę, 
to let out or farm out an estate. = 
Wypuszczać gałązki, to sprout, 
to shoot, to put forth, to send out, 
see PUSZCZAĆ. - Wypuszczać 
syna z władzy ojcowskiej, to 
emancipate one's son. 
WYPUSZCZANIE, WYPUSZ- 
CZENIE, a, s. n. the act of letting 
out, of letting loose. Wypuszcze- 
nie z więzienia, release from con- 
finement.- z pod władzy ojcow- 
skiej, the emancipation of a son.- 
strzały, the discharging of an 
arrow. - w dzierżawę, the farm- 
ing or letting outby lease. 
WYPYCHAĆ, am , v. imp. WY- 
PCHAĆ am, v. perf. to stuff. - 
szerścią , to stuff with flock or 
hair.- słomą, to stuff with straw. 
- ptaki, zwierzęta , to stuff birds, 
to stuff the skins of animals. 
WYPYCHAĆ, am, v. imp. WY- 
PCHNĄĆ , nę, v. perf. to thrust 
out, to push out, to turn out. Wy- 
pchnąć kogo za drzwi, to thrust 
one out, to turn him out of doors. 
WYPYCHANIE, WYPCHANIE, 
A, s. n. the act of stuffing. 
WYPYCHANIE , WYPCHNIĘ- 
CIE, a, s. n. the act of thrusting 
out, turning out of doors. 
WYR 
WYPYTYWAĆ (SIĘ), TUJ? , v. 
imp. to put questions in order to 
get information or to ascertain a 
fact, to make an inquiry, to inquire 
into. Wypytywać się kogo, to ply 
one with questions. WYPYTAĆ 
(SIĘ), am, v. perf. to find out by 
inquiring. 
WYPYTYWANIE (SIĘ), A, 3. n. 
the act of inquiring; inquiry; in- 
quisitiveness. 
WYRĄB, u, 3. m. the felling or 
cutting down of trees. = lawn, 
glade. = a hollow cut out in any 
thing. = what is taken out by 
cutting into with a hatchet. 
WYRĄBAĆ, bię , v. perf. to cut 
out, to hew out. - las, to fell or 
cut down all the trees in a forest, 
to clear away a forest. Wszystkich 
wyrąbali, they were ail hewn 
down, hewn to pieces. - SIĘ, to 
have fought a duel with sabres. = 
to how out a passage sabre in 
hand. 
WYRABIAĆ, am , v. imp. WY- 
ROBIĆ, bię, v. perf. to wqrk out, 
to elaborate; to make, to manu- 
facture. Wyrabiać rylcem, to work 
with a graving tool, to engrave. - 
dłótem, to work with a chisel, to 
chase,to carve.-igłą,to work with a 
needle, to embroider.-płótno,por- 
celanę, to make linen-cloth, porce- 
lain.- płody krajowe, to manufac- 
ture home-produce. = Wyrobie 
wojsko,to train up soldiers perfectly 
well, to drill them to perfection. Wy- 
rabiać rolą, to plough the ground 
well, to dung or manure it well. 
Wyrobić ciasto, to knead or work 
the dough well. Wyrabiać chLeb, 
to mould bread. Wyrobić skórę, 
to dress leather. Wyrobić dół, dziu- 
rę, to dig a pit, to make a hollow. 
= fam. Wyrabiać figle, cuda, 
sceny, dziwy, his tory e, to be fuli 
of wanton tricks, to play mad freaks, 
to play wild pranks. Wyrabiać 
brawerye, to riot, to run riot, to 
bolster, to be devilish boisterous.^ 
to procure, to get, to obtain. Wy- 
robić komu urząd, miejsce, po- 
sadę , to procure one an office. - 
poz wolenie, to get or obtain leave, 
permission. - przebaczenie, to 
obtain pardon. - WYGRABIAĆ, 
v.n. czem , to handle, manage a 
thing. Wyrabiać koniem, to man- 
age a horse. - okrętem, to steer, 
govern a ship. - WYROBIĆ, v. n. 
to work, to ferment (said of beer, 
wine).- SIĘ, to be making, manu- 
facturing, to be made, manufactur- 
ed. Wyrabiać się z czego, to be 
made of; (of beer and wine), to 
work, to ferment. To wino zaczy- 
na się wyrabiać, the wine begins 
to work. 
WYRABIANIE, WYROBIENIE, 
a, s. n. the act of working, making, 
manufacturing. Wyrabianie, work, 
workmanship, carved work, needle- 
work. Wrobienie , the being per- 
fectly well wrought, trained, man- 
aged, etc. Wyrobienie czego ko- 
mu, the procuring one a thing. WYR 
Wyrabianie chyiu czyli soku żo- 
łądkowego, elaboration of the 
chyle. 
WYRABIANY, A, e , wrought, 
carved, sculpted, wrought with a 
i'Gcdlo, 
" WYRACHOWAĆ, uję , v. perf. 
to calculate. -- do dnia, do gro- 
sza, to calculate just to a day, 
to a penny. - SIĘ, to give in 
one's accounts and not to owe a 
penny. 
WYRACHOWANIE, adv. with 
calculation. 
WYRACHOWANIE, a, s. n. 
calculation, Człowiek z -m, a 
calculating head, mind. 
WYRACHOWANY, a , s, calcu- 
lated , computed; fig. calculating, 
sparing, saving, economical. 
WYRADZAĆ, am , v. imp. WY- 
RODZIĆ; ezę , v.perf. to bear, to 
bring forth. Wyrodzw potwór, to 
bring forth a monster, to give birth 
to a monster. - SIĘ, to be ex- 
hausted by breeding, by bearing 
fruits, to grow barren, to be worn 
out of heart; to be past breeding, 
producing; fig. to degenerate, to 
grow out of kind. Wyradzać się, 
wyrcdzić się w co, to degenerate 
into. Wolność wyradza się 
w swawolę, liberty degenerates 
into licence. 
WYRADZANIE SIĘ, WYRO- 
DZENIE SIĘ, a , s. n. degenera- 
ting, degeneratenss, degeneration. 
WYRAFINOWAĆ, nuję, v.perf. 
to refine, to subtilize. •=» to con- 
trive means, to find a good expe- 
dient. 
WYRAFINOWANIE, adv. re- 
finedly, subtly, cunnlngty, craftily, 
shrewdly. 
WYRAFINOWANIE , a , s.n. 
refinement, refinedness. 
WYRAFINOWANY, a, E, refi- 
ned , subtle , cunning, crafty, 
shrewd. 
WYRASTAĆ, am, v. n. imp. 
WYROSNĄĆ, WYRÓŚĆ, snę , v. 
perf. to grow out of. Drzewa czę- 
sto wyrastają z rozpadlin skał, 
trees frequently grow out of the 
clefts of rocks. = to grow up, to 
come to full growth. Jak wyro- 
śniesz , when you are grown up, 
when you have attained the age of 
manhood. Tak wyrósł żem go nie 
Foznal, he has grown so tali that 
did not know him again. =• Wy- 
róść z sukien, to grow out of one's 
clothes, to grow so tali as not to be 
able to put on one's old clothes. 
Wyróść z rózgi, fig. to be passed 
the age of correction. 
WYRASTANIE , WYROŚNIĘ- 
CIE, \, s.n. act of growing out of, 
growing up, growth. 
WYRATOWAĆ, tuję , v. perf. 
to save, to rescue. - od śmierci, 
to save or rescue from death. - 
kogo z wody, z ognia, to save a 
man's life, who was going to be 
drowned or to perish in fire. - 
SIĘ, to escape death , danger, to 
come off unhurt. 
WYR 
WYRAZ, u, s. m. word , term. 
- przestarzały, old, obsolete 
word. - wyszły z użycia, a word 
no longer in use, out of use, fallen 
into disuse. - będący w używa- 
niu , a word in use. - właściwy, 
proper, appropriate word. -y te- 
chniczne , technical terms. Uży- 
wać dobranych, dobomych -ów, 
to make use of choice words. 0- 
świadczyć co komu w najpochle- 
bniejszych -ach, to express a 
thing to one in the most flattering 
terms. = expression. Jest wiele 
-u w jego twarzy, w jej oku, 
there is a great deaf of expression 
in his countenance, her eye is full 
of expression. = Geom. and Alge- 
bra, term. - y zrównania, the 
terms of an equation. 
WYRAŻAĆ, am, v. imp. WY- 
RAZIĆ , żę , v. perf. to express by 
signs, words or any other way. Gie- 
stami wyrażać swe uczucia, to 
express one's sentiments by gestu- 
res. Trzeba to inaczej wyrazić, 
you must express that differently. 
Wyrazić swą myśl, to express 
one's mind, thought. Wyrazić swo- 
je obawy, wątpliwości, to express 
one's fears, doubts. = to specifi- 
cate, to indicate; Nie wyraziłeś 
na jaki cel, you have not said 
what use you will make of it. Trzeba 
wyrazić dzień, you must put the 
date. - SIĘ, to express one's self, 
to deliver one's self. Dobrze, ja-, 
sno się wyraża, he expresses 
himselt with propriety, with clear- 
ncss» 
WYRAŻANIE, A, s.n. the act 
of expressing. 
WYRAŻENIE, a, s.n. expres- 
sion. To przechodzi wszelkie -, 
that is beyond all expression. Pię- 
kne, żywe, śmiałe, mocne -, 
beautiful, lively, bold, strong or 
energetic expression. Sposobny do 
wyrażenia, expressible. Nie do 
wyrażenia, not to be expressed, 
inexpressible. Bez wyrażenia 
dnia, roku, without a date. 
WYRAZISTO, adv. expressive- 
ly, emphatically. 
WYRAZISTOŚĆ, ścr, s.f. ex- 
pressiveness, clearness, distinct- 
ness. 
WYRAZISTY, a, e, expressive, 
clear, distinct. 
WYRAŹNIE, adv. clearly, di- 
stinctly, plainly. - mówić, to 
speak or pronounce distinctly, to 
have a good utterance. Pisać -, 
to write legibly; fig. to write clear- 
ly, to have a clear style. =« expli- 
city, expressly, plainly. - swoje 
zdanie oświadczyć, to declare 
one's opinion, to tell one's mind 
plainly, in plain terms, to be ex- 
plicit in one's terms or language. 
- odmówić, to deny fairly, flatly. 
- ma słuszność, niesłuszność, 
he is evidently in the right, in the 
wrong. 
WYRAŹNOŚć, ści, s.f. clear- 
ness, distinctness , precision. 
WYRAŹNY, a, E, distinct, pro- 
WYR 
minent. Nos jest najwyraźniejszą 
częścią twarzy ludzkiej, the nose 
is a most prominent feature in the 
human face. Pismo- e, a legible 
writing, a fair hand. Druk - t/,a 
fair print. - fig. clear, plain, ex- 
plicit. Odpounedź -a, a plain 
answer, -e zastrzeżenie, an ex- 
plicit clause. = express, explicit. 
Mamy -e prawo w tej materyi, 
we have an express law on the sub- 
ject , the law is positive on that 
point. Na -y rozkaz królewski, 
by the kings express order. ~ 
evident. - y ma w tem interes, 
he "has an evident Interest in doing 
so. 
WYRĘCZAĆ, am, v.imp. WY- 
RĘCZYĆ, czę, v.perf. kogo, to 
fill up or supply one's place, to do 
something in one's place, to save 
him the trouble of doing it. Nie 
mam nikogo ktoby mnie wyrę- 
czył , I have none to supply my 
place. - SIĘ, kim, to make a per- 
son supply or take one's place, to 
get a substitute, to have an as- 
sistant. 
WYRĘCZANIE , WYRĘCZE- 
NIE, A, s. n. the supplying of one's 
place , filling his place. 
WYRĘCZYCIEL, a, s.m. and 
fem. WYRĘCZYCIELKA, i, s.f. 
substitute, assistant, mate. 
WYRÓB, obu, s. m. product of 
manufactures. Wyroby wełniane, 
woollen stuffs, worsted things. 
Wyroby jedwabne, silken stuffs. 
VVYROBEK, bku , s. m. earning, 
wages. - dzienny, daily earning, 
a labourer's daily wages, see ZA- 
ROBEK. 
WYROBIĆ, WYROBIENIE, see 
WYRABIAĆ, etc. 
WYROBIONY, a, e, well- 
wrought; made, manufactured. = 
got, obtained, etc, see WYRA- 
BIAĆ. 
WYROBNICA, v, WYROBNI- 
CZKA, I, s. f. workwoman, char- 
woman. 
' WYROBNIK, a, s. m. day- 
labourer, journeyman. 
WYROCZNIA , ki , s. f. oracle. 
Wydawać wyrocznie, to deliver 
oracles, to utter oracles. Radzić 
się wyroczni, to consult or inter- 
rogate an oracle. - Delficka, the 
oracle of Delphos. = a wise sen- 
tence or decision of great authori- 
ty, oracle. Jest wyrocznią swego 
stronnictwa, sądownictwa, he is 
the oracle of his party, of the bench 
Or bar. 
WYROCZNICA, y, s. f. a place 
where oracles were delivered. - 
żydowska, Mercy-seat. 
WYROCZNY, a, e, oracular, 
oraculous. 
WYRODEK, dka , s. m. one 
who has degenerated from his an- 
cestors. 
WYRODNIE, adv. degenerately, 
in a manner unworthy of one's an- 
cestors , like a degenerate fellow. 
WYRODNY, a", e, degenerate, 
unnatural. Syn, ojciec -y, małka 
451 452 
WYR 
-a, an unnatural son , father, 
Brother. 
WY RODZIĆ, seo WYRADZAĆ. 
WYRODZONY, A, E, exhausted 
by breeding, by bearing fruits; past 
breeding. 
WYROIĆ, ję, v.perf. to con- 
trive , to imagine, see UROIĆ. - 
SIĘ (of bees), to swarm, to cease 
swarming. Ten ul wyroił się, that 
hive has swarmed. Te pszczoły 
jeszcze się nie wyroiły, those 
bees have not yet swarmed. 
WYROK, u, s.m. doom, sen- 
tence, decree. -i przeznaczenia^ 
the decrees of fate. -i Opatrzno- 
ści , the decrees of Providence. - 
śmierci y sentence of death. - wy- 
dać , to issue or publish a decree ; 
to pronounce a sentence. 
WYROKOWAĆ , kuję , v. n. 
imp. o kim, o czem, to pass or 
pronounce a sentence upon. = to 
speak like an oracle, to decide 
every question in an oracular 
manner. 
WYROKOWY, A,E, of a sen- 
tence , of a decree. 
WYRON, nią, s. m. a horse 
that has no more the mark in his 
mouth. 
WYRONIĆ, nię , v. perf. to let 
fall, to drop. - z pamięci, to let 
escape from one's memory, see 
URONIĆ. 
WYROŚL, I, WYROŚLINA, Y, 
WYRÓŚĆ, ści, s. f. excrescence. 
WYROSŁY, A, e, grown out of; 
grown up ; grown upon, on. 
WYROSNĄĆ, WYRÓŚĆ, see 
WYRASTAĆ. 
WYROST, u, s.m. full,complete 
growth. = growing. Suknia na-, 
a very large or wide gown, coat, 
dress. Dzieciom każą robić suknie 
na -, children's dresses are made 
very large, in order that, though 
growing every day, they might 
wear them. 
WYROSTEK, tku, s. m. excres- 
cence. = shoot, spring, sprout. = 
tka , s. m. a grown up boy, a 
stripling. 
WYRÓWNAĆ, am, v. perf. WY- 
RÓWNYWAĆ , am , v. imp. to 
even, to make even, to make level. 
«= v.n. komu, to equal one, to be 
adequate to him, to come up to 
him. Wyrównywać komu w za- 
słudze, w piękności, w talentach, 
to equal one, to come up to one, 
to be one's equal in worth, beauty, 
talents. Nikt mu w tern nic wyró- 
wna y nobody can equal or match 
him in that = Wyrównać żoł- 
nierzy , to form soldiers, troops in 
a line; to line. - pierwszy sze- 
reg , to line or dress the front 
rank. - SIĘ , to form in line, to 
dress the ranks. 
WYRÓWNANY, A, e, made 
even, made level. = formed in a 
line. 
WYROZUMIALE , adv. with 
due allowance made for, indul- 
gently. V 
WYROZUMIAŁOŚĆ, ści, S.f. 
WYR 
indulgence, forbearance. Mieć-dla 
kogo, to use or treat one with 
indulgence. Mieć - dla młodego 
ivieku, to make allowance for 
youth, to treat young people with 
the indulgence due to their age. 
WYROZUMIAŁY, a, e, indul- 
gent, forbearing. 
WYROZUMIEĆ, em , v. perf. to 
understand thoroughly, perfectly 
well. WYR0ZUM1EWAĆ, am, v. 
imp. kogo, to be sounding one, 
to endeavour to discover his in- 
tentions, his designs. Wyrozumieć 
kogo , to find out or discover one's 
intentions, to draw or pump a 
thing out of one.Staraj się go wy- 
rozumieć w tym przedmiocie, 
try or endeavour to sound him on 
the subject, to discover what are 
his intentions, what he thinks of 
it.Nie można nic z niego wyrozu- 
mieć, he is so close or secret that 
one cannot get a word from him or 
out of him. 
WYROZUMIENIE , A, S. n. per- 
fect understanding; the understand- 
ing of one's intentions, designs. = 
indulgence, see WYROZUMIA- 
ŁOŚĆ. 
WYROZUMOWAĆ , muję , v. 
perf. to demonstrate by argument, 
to prove by solid reasoning. 
WYROZUMOWANY, a , e , sup- 
ported by reasoning and by proofs. 
WYRUGOWAĆ, guję , v.perf. 
vulg. to drive out of, to drive away, 
to dislodge, to eject, to dispossess. 
WYRUSZAĆ , AM, v. imp. WY- 
RUSZYĆ, szę, v.perf. to unfix, 
to put out of joint. Wyruszyć ze 
stawu, to sprain or dislocate a 
limb, to put it out of joint. = Wy- 
ruszyć kogo skąd, to disloge one 
from a place, to remove him from 
a place. - v. n. to start, to set out 
(off), to set forward. Wyruszyć 
w podróż, to set out on a journey. 
Nazajutrz rano wszyscyśmy ra- 
zem wyruszyli w dalszą drogę, 
the next morning we all set forward 
together. Wyruszyć z obozu, to 
break up the camp, to decamp. 
Wyruszyć w pole, wyruszyć 
przeciw nieprzyjacielowi, to take 
the field , to march against the ene- 
my. Nie śmie nogą wyruszyć 
z domu, he dares not stir abroad. 
WYRUSZYĆ SIĘ, to move for- 
ward, to stir abroad. 
WYRWA , y , s. f. a piece torn 
out of. = WYRWISKO, a breach 
made in the dike by the waters of a 
river. 
WYRYĆ, ję,v.perf. to engrave, 
to carve. - napis, to engrave an 
inscription. - na bronzie, to en- 
grave on brass. = fig. to imprint, 
to implant, to impress. Tećto uczu- 
cia sama natura wyryła w na- 
szych sercach, these are feelings 
which nature herself has implanted 
in our hearts or bosoms. 
WYRYCHTOWAĆ^UJĘ^.per/-. 
to point or level at. 
WYRYCIE, A, s. n. the act of 
engraving, carving. 
WYR 
WYRYSOWAĆ, suję, c.pcrf. to 
draw, to delineate. 
WYRYWAĆ, AM, v. imp. WYR- 
WAĆ, wę, v. perf. to pluck or puli 
out of (away), to draw out of, to 
tear or snatch away. Wyrwać 
ząb, gwóźdź , to draw or extract 
a tooth, to draw a nail out of a 
wall. Wyrywać chwasty, zielu, to 
pluck up or grub up weeds. Wy- 
rytuać sobie włosy, to tear out the 
hair Wyrwać drzewo z korze- 
niem, to grub up a tree, to pull or 
pluck it by the roots. Wyrwać co 
komu z rąk, to snatch, wrench, 
wrest, wrim a thing out of one's 
hands. Wyrwać dziecko z łona 
matki, to tear, to snatch a child 
from its mother's arms. Nie moż- 
na mu wyrwać słowa z gęby, one 
cannot extort or get a word out of 
him. Wyrwał mi ten sekret, he 
has wrung the secret from me. = 
Wyrwać ucznia, to put a question 
to a schoolboy, to examine him. - 
S1Ę, to break from , to tear one's 
self from. Wyrwać się z czyich 
objęć, to tear one's self away from 
one s arms.= Wyrwać się zezem, 
to utter suddenly and incautiously, 
to pop out a word, to blurt it out. 
Wyrwało mi się słówko którego 
żałuję, I blurted out a word which 
I heartily repent. Wyrwać się jak 
Filip z konopi, prov. to blurt 
out something improper, to say 
something that is nothing to the 
purpose. 
WYRYWANIE, WYRWANIE, 
A, 5. n. the act of plucking or 
pulling out of, the act of drawing 
out of, snatching, tearing from. 
WYRYWEK, wka, s.m. WY- 
RYWKA, i, s. f. (used only ad- 
verbially), WYRYWKAMI, better 
NA WYRYWKI, by snatches. Siu- 
chać ucznia na wyrywki, to put 
some questions to a scholar taken 
from different passages of a book. 
WYRZĄDZAĆ, AM, v. imp. WY- 
RZĄDZIĆ , dzę , v. perf. to do, to 
perform. Wyrządzić cześć komu, 
do one honour, to pay him due 
honour or respect. - komu łaskę, 
to do one favour, to bestow or 
confer a favour upon one. - komu 
przyjacielską usługę, to do one 
a friendly turn, a good office. 
- komu krzywdę, to do one 
wrong, to wrong or injure one. 
Jestto największa krzywda jaką 
mu można wyrządzić, it is the 
greatest wrong which could be done 
to him. Wyrządzać okrucień- 
stwa, to perform many cruel acts. 
Wyrządzić komu złość, figla, 
psotę, to play one a foul trick. 
WYRZĄDZANIE, WYRZĄDZE- 
NIE, a, s. n. doing, performing. 
WYRZEC, kę, v. perf. to utter, 
to pronounce, to speak. Ledwie to 
wyrzekl aliści scarcely or 
hardly had he uttered or spoken 
these words than Wyrzec wy- 
rok, to pronounce a sentence.- to 
pronounce , to manifest one's opi- 
nion , to decide a question. Prawo WYR 
fl tern nie wyrzeklo, the law is 
silent on the subject. - SIĘ, sec 
WYRZEKAĆ SIĘ. 
WYRZECZENIE, A, s. n. utter- 
ance, declaration, expression. - 
SIĘ, see WYRZEKANIE SIĘ. 
VVYRZEKAC, am , v. n. imp. to 
give utterance to one's complaints, 
to vent one's complanings, to rant, 
to rave. - na kogo, na co, to 
complain bitterly of one or a thing; 
to rave against. 
WYRZEKAĆ SIĘ, AM SIĘ, V. imp. 
WYRZEC SIĘ, kę się , v. perf. to 
give up, to resign, to renounce; to 
deny, to disown, to disclaim. Wy- 
rzec się tytułu, korony, to re- 
nounce a title, to renounce the 
crown. Wyrzec się władzy, za- 
szczytów, świata, to give up 
power, to forswear honours, to 
forsake the world. Wyrzec się 
czarta i dzieł jego, to renounce 
the dciii and all his works. Wy- 
rzec się spadku, to give up an in- 
heritance. Wyrzec się syna, żony, 
to disown one's son, to put away 
one's wife, see ZRZEKAĆ SIĘ. 
WYRZEKANIE , A, s. n. bitter 
complaints, lamentations; exclama- 
tions, rant, raving, reproach. 
WYRZEKANIE SIĘ, WYRZE- 
CZENIE SIĘ, a , s. n. resignation, 
renunciation, renouncement, re- 
nouncing. Wyrzeczenie się same- 
go siebie, self-denial. 
WYRZEZAĆ, zę, v. perf. to cut, 
to carve. = to slaughter all. 
WYRZEZEK, zku, ś. m. a piece 
cutout; carved work. = a child 
cut out of its mother's womb. 
WYRŻNĄĆ, nę , v. perf. kogo, 
to strike one, to deal one a hard 
blow. - kogo w twarz, - komu 
policzek, to give one a box on the 
ear. - komu dwanaście batów, 
to give one a dozen of lashes, see 
WYRZYNAĆ. - SIĘ, łbem o ścia- 
nę, fam. to run one's head against 
the wall. 
WYRŻNIĘCIE, a, s. n. cutting, 
carving.= carved work.= ahollow 
cut in any thing. = slaughter, 
massacre, carnage. 
WYRŻNIĘTY, a,e, cut,carved. 
- cut, gelded, castrated.= slaugh- 
tered. 
WYRZUCAĆ, am , v. imp. WY- 
RZUCIĆ, cę , v. perf. to throw or 
cast out. Wyrzucić przez okno, 
to throw out of the window. - 
kogo za drzwi, to turn one out of 
doors. - z okrętu w morze, to 
throw over-board. - kogo z mie- 
szkania , to eject one. - Wyrzu- 
cić z siebie, to throw up, to bring 
up, to vomit, to void. - z siebie 
żółć, wiele żółci, to void bilious 
matter, a great deal of bile. = Wy- 
rzucić w górę, to throw up. Wy- 
rzucił kamień w górę, he threw 
up a stone. = Fig. Wyrzucać co 
komu, to reproach or upbraid a 
person with a thing. - komu ską- 
pstwo , niedbalstwo, to reproach 
one with avarice, negligence. - co 
komu na oczy, to cast or throw a 
WYŚ 
him to get down from a carriage.- 
wojsko na ląd, to set troops on 
shore, to disembark or land troops. 
- Wysadzić chleb z pieca, to 
draw bread out of an oven, to draw 
the batch. = to put out, to get out, 
to set forward, to stretch out. 
Wysadzić c/lowę z powozu, to 
put one's head out of the coach. -■ 
kogo przez okno, to get one out 
at a window.-nogę z pod kołdry, 
to stretch one's leg from under the 
blanket. - Wysadzić kogo na 
urząd, to prefer or promote one 
to an office. = to break open , to 
blow up. Wysadzić drzwi, to 
break open a door.- w powietrze, 
to blow up. Wysadzili io powie- 
trze prochownię, they blew up 
the powder magazine. Wysadzić 
kogo , fig. to blow one up. - kogo 
z siodła, to throw ona out of the 
saddle, to unsaddle, to unhorse. ~ 
co czem, to set with. Wysadzać 
drogiemi kamieniami, to set with 
precious stones. - zlotem, mar- 
murem, kością słoniową, to inlay 
or incrust with gold, marble, ivory. 
- drogę drzewami, to set or 
plant a road with trees. WYSA- 
DZIĆ SIĘ (naprzód , przed dru- 
gich), to get before, to leave others 
behind, to outstrip, to outrun. 
fig. to show one's skill, to do one's 
best. Nie bardzoś się wysadził, 
it is not marvellous what you 
have done, you might have done it 
far better and with less ado. 
WYSADZANIE, WYSADZENIE, 
a, s. n. na ląd, the act of setting 
on shore, the act of landing, disem- 
barking. Wysadzanie marmu- 
rem , srebrem, the act of inlaying 
with marble, silver. Wysadzenie 
miny w powietrze, the act of 
blowing up a mine. Wysadzenie 
drzewami, the act of planting 
with trees. 
WYSADZANY, a, e, set. -y 
dyamentami, set with diamonds. 
-y drzewami, set or planted with 
trees. Wysadzony na ląd, set on 
shore, landed, disembarked. 
WYSAPAĆ SIĘ, Pit; snj, v.pcrf. 
to ease one's self by fetching one's 
breath short and fast, to cease 
puffing and panting, to take breath, 
to take wind. Dać się koniowi 
wy sapać, to let a horse take 
breath. 
WYSCHŁOŚĆ, ści, s. f. dryness. 
- consumption or wasting of the 
flesh. 
WYSCHŁY , A, E, dried up. - 
wasted, lean, meagre, glunt. 
WYSCHNĄĆ, see WYSYCHAĆ. 
WYŚC1BIAĆ , am , v. imp. WY- 
ŚCIBIĆ, bię, v. perf. to thrust or 
pop out, to protrude. Wyścibić 
język, to loll out one's tongue. 
WYŚCIELAĆ, WYŚCIEŁAĆ, am, 
v. imp. WYSŁAĆ^ ścielę, v. perf. 
to stuff with flock or hair, to 
bolster up, to cover with a mattress. 
Wyścielać \krzesla, to stuff the 
seats. = to spread, to strew. Wy- 
słać izbę słomą, to strew a room 
WYS 
thing In one's teeth (dish). - so- 
bie, to reproach one's self with. - 
v. n. WYRZUCAĆ (SIĘ), Med. to 
break out, to break into pimples. = 
Wyrzucać nogami, to fling or 
kick up one's heels. 
WYRZUCANIE, WYRZUCE- 
NIE, a, s. n. the act of throwing 
out, casting out. Wyrzucanie ko- 
mu czego, the act of reproaching 
one with a thing. 
WYRZUT, u, s. m. what is 
thrown out or ejected. = WYRZU- 
TY, pl. Med. eruption, efflores- 
cence, pustules, pimples.=upbraid- 
ings, reproaches. Wyrzuty komu 
czynić, to make reproaches to 
some one, to reproach or upbraid 
him with. Wyrzuty sumienia, the 
reproaches of conscience. Ściągnąć 
na siebie wyrzuty, to draw down 
reproaches on one's self, to incur 
reproaches. Wolny od wyrzutów, 
free from all reproaches. 
WYRZUTEK, tka, s. m. refuse, 
trash , scum, riff-raff, rubbish, 
trumpery. = outcast, castaway, 
reprobate. 
WYRZUTNIA, mi, 8. f. Gram. 
syncope; elision. 
WYRZYGAĆ, am, v. perf. WY- 
RZYGNĄĆ, nę , v. inst. to throw 
up, to vomit, to eject, to bring up, 
to belch out, to disgorge. Wyrzy- 
gać ogień, popioły, to throw up 
or emit torrents of fire, ashes. Fig. 
Wyrzygnąć blużnierstwa, obelgi, 
to belch out blasphemies, reproach- 
ful words. WYRZYGAĆ SIĘ, to 
have done vomiting. 
WYRZYNAĆ , am , v. imp. WY- 
RŻNĄĆ , nę, v. perf. to cut out, to 
take away with a knife. Wyrzynać 
ule to take part of the honey away 
from hives. Diva razy wyrzyna- 
no mu kamień, he has been cut 
for the stone twice. = to geld, to 
castrate. Wyrżnąć konia, byka, 
to geld a horse, a bull. = to carve, 
to engrave, to grave. Wyrżnąć co 
na pieczątce, na kamieniu, to 
grave an image on the seal, on the 
stone. = WYRŻNĄĆ, to slaughter, 
to massacre. Sycylianie wyrżnęli 
Francuzów, the Sicilians butch- 
ered, murdered, slaughtered all 
the French. - SIĘ (of teeth), to 
cut. Zęby mu się wyrzynają, he 
begins to cut his teeth. =« to cut 
each other's throat. 
WYRZYNANIE, a, s. n. the act 
of cutting, carving. = gelding, 
castrating. = carving, graving, en- 
graving. = slaughtering. 
WYSĄCZAĆ , am , v. imp. WY- 
SĄCZYĆ, czę, v. perf. to drain, to 
drain dry. - SIĘ, to leak out, to 
ooze out, to trickle. 
WYSADKI, ków , s. pl. (any 
thing not sown, but put in a state 
of some growth into the ground), 
sets. 
WYSADZAĆ, am , v. imp. WY- 
SADZIĆ, rżę, v. perf. to set or 
put down, to help to get down. 
Wysadzić kogo.z pojazdu, to set 
one down from a carriage, to help 
453 454 
WYS 
with straw. - pokój kobiercem, 
dywanem, to spread carpet in a 
room, to ęover with a carpet, to 
carpet a room. 
WYŚCIEŁANIE, WYSŁANIE, 
a, s. n. the act of stuffing, = the 
act of strewing, spreading with. 
WYŚCIEŁKA , I, s. f. flocks of 
wool, hair, straw, etc. (with which 
any thing is sluffed). 
WYŚCIG, u, s.m. generally used 
In the pL WYŚCIGI, race, course, 
career. Wyścigi konne, horse-race, 
steeple-chase. Plac wyścigów, run- 
ning place, course, race. Koń do 
wyścigów, race-horse, racer. Na 
wyścigi, adv. in emulation of one 
another, with a contention who 
shall do best. lac 3 sobą na wy- 
ścigi , fig. to vie, strive, contend, 
emulate with each other. 
WYŚCIGAĆ, am, v.imp. to strive 
to outrun, to run in emulation of 
another. WYŚCIGNĄĆ, nę, v.perf. 
to outrun, to outstrip, to leave be- 
hind, to throw out, to surpass. 
Wyścignąl mnie w zawodzie za- 
szczytów , he threw me out in the 
pursuit of honours. WYŚCIGAĆ 
SIĘ, to run a race, to run in emu- 
lation of one another, fig. to pursue 
the same object, to vie with each 
other. 
WYŚCIGOWY, a, e, of a race. 
Koń -y, race-horse, racer. 
WYŚCINAĆ, am, v.perf. wino- 
wajców, złoczyńców, to cut off 
the heads of all the culprits, to 
behead all the malefactors. 
WYSEP, spu, s.m. a hill of sand, 
down. - see WYSPA. 
WYSEPKA, i, s.f. a little island, 
an islet. 
WYSFOROWAĆ, ruję, v. perf. 
psy, to uncouple dogs, to let them 
loose. - język, gębę, fig. to give 
a loose to one's tongue. - SIĘ (na 
przód), to go, run or set out be- 
fore , to get ahead, to leave others 
behind. 
WYSIAĆ, see WYSIEWAĆ. 
WYSIADAĆ, am, v.n.imp. WY- 
SIĄŚĆ , ądę , v. perf. z powozu, 
z karety, to get down or alight 
from a carriage. Wysiąść ze sta- 
tku, wysiąść na ląd, to get ashore, 
to land, to disembark. = WYSIA- 
DAĆ, v.a. see WYSIADYWAĆ. 
WYSIADANIE , a , S. n. the act 
of getting down or alighting; the 
act of getting on shore, landing, 
disembarking. - see WYSIADY- 
WANIE. 
WYSIADYWAĆ, doję, v.a. and 
n.imp. WYSIEDZIEĆ, dzę, v.perf. 
to continue or keep sitting, to sit 
for a certain time, to stay, stop or 
remain till a certain time. Niepodo- 
bna wysiedzieć na tym stoiku, 
fta tej ławce, one cannot keep sit- 
ting on this stool, on that bench. 
Wysiedzieć gdzie rok, godzinę, 
to stay or continue in a place for a 
year, for an hour. Wysiadywać 
karę, więzienie, więżę, to lie in 
prison, to keep or continue in pris- 
on. Wysiedzieć karę, więzienie. 
WYS 
to come out of prison. = Wysie- 
dzieć co, to get or acquire by sit- 
ting. Cóż tu wysiedziałeś? what 
have you got (sitting) staying, re- 
maining here? = Wysiedzieć so- 
bie dziurę w spodniach, to get a 
hole in one's breeches by dint of 
sitting. = Wysiadywać pisklęta, 
to sit on a brood, to hatch. Wy- 
siedzieć pisklęta, to hatch out, to 
have done hatching. WYSIEDZIEĆ 
SIĘ , to have been long sitting, to 
be tired with sitting. 
WYSIADYWANIE,WYSIEDZE- 
NIE, a, s.n. sitting, keeping, stay- 
ing, remaining in a place. Wy- 
siadywanie piskląt, sitting on a 
brood, hatching, incubation. 
WYSIĄKAĆ, am, WYSIĄKNĄĆ, 
nę, v.perf. to eject by the nose. - 
nos, to blow the nose. 
WYSIEC, kę, v.perf. to hew 
down all, to cut down all with a 
hatchet. = to mow down all. = 
rózgą, to whip, to flog, to lash. 
WYSIEDZIEĆ, see WYSIADY- 
WAĆ. 
WYSIEKAĆ, see WYSIEC. 
WYSIEKACKI, a, IE, of a tilter, 
of a swash-buckler. 
WYSIEKACTWO, a , s. n. the 
art of tilting, fencing, the art of a 
gladiator. 
WYSIEKACZ, a, s. m. tilter, 
swash-buckler, swasher, gladiator. 
WYSIEŚĆ, instead of WYSIĄŚĆ, 
see WYSIADAĆ. 
WYSIEW, u, s. m. corn sown , 
seed* 
WYSIEWAĆ, am , v. imp. WY- 
SIAĆ, sieję, v. perf. to sow out. - 
tyle a tyle korcy żyta, pszenicy, 
to sow so many bushels of rye, 
wheat.=to sift, to bolt, see PRZE- 
SIEWAĆ. 
WYSIEWKI, ków, s.pl. sift- 
ings. 
WYSILAĆ, am, v. imp. WYSI- 
LIĆ, lę, v. perf. to strain, to bend 
to the utmost; to enervate, to debi- 
litate, to weaken. Wysilać rozum, 
to strain or bend one's wit. - SIĘ, 
to exert one's seif, to make great 
efforts, to use one's best endeavours, 
to waste one's strength in useless 
endeavours, to grow weak by over 
exertion. 
WYSILENIE, a, s. n. utmost ef- 
fort, over exertion; enervation, de- 
bilitation, exhaustion. 
WYSIŁEK, łku, s.in. effort. 
WYSKAKAĆ SIĘ, am się, v. 
perf. to have jumped, danced 
enough. 
WYSKAKIWAĆ, kuję, v.n.imp. 
WYSKOCZYĆ, czę, v. perf. to 
leap or jump out. Wyskoczyć 
z łóżka, to jump out oi bed. - 
z okna, to leap out of the window. 
- to górę, to leap or jump up. - 
z radości, to leap for joy. Ledwie 
ze skóry nie wyskoczył z rado- 
ści, he nearly jumped out of his 
skin for joy. Wyskoczyć naprzód, 
to leap forward. Wyskakiwać, to 
frisk, to gambol, to cut capers. = 
Wyskoczyć ze stawu (of a bone), 
WYŚ 
to get out of joint, to be disloca- 
ted. 
WYSKAKIWANIE, WYSKO- 
CZENIE, a, s.n. the act of leaping 
or jumping out. Wyskakiwanie, 
frisking, gamboling, cutting capers. 
Wyskoczenie kości ze stawu, dis- 
jointing, luxation, 
WYSKAKUJĄCY, a, e, leaping, 
jumping, frisking. = jutting out, 
protruding, salient. Kąt -y^ortif. 
a salient angle. 
WYSKOK, u, s. m. leap, jump, 
bound, spring. = fig. flight, Sash, 
sally. - imaginacyi, the flight of 
imagination. - dowcipu, flash of 
wit, sally. Wyskoki, the flights of 
folly, the errors of youth. = alco- 
hol , spirit. - winny, spirit of 
wine. 
WYSKOMLIĆ, lę, v. pert, fam. 
co, to obtain a thing by winning, 
whimpering. 
WYSKROBANY, a, e, scratched 
out, erased (with a penknife). 
WYSKROBEK, bka,s. m. that 
which is scraped and taken away 
from the bottom of a dish, skillet 
or saucepan, when something has 
been cooked or dressed in it. 
WYSKROBYWAĆ, buję, v.imp. 
WYSKROBAĆ, bię , v. perf. to 
scrape or scratch out, to erase. 
Wyskrobać co napisanego, to 
scratch out writing. - rądel, ryn- 
kę, to scrape what is at the bottom 
of a dish, skillet, etc. 
WYSKUBAĆ, bię, v.perf. WY- 
SKUBYWAĆ, buję, v.imp. to pluck 
out. Wyskubać ptakowi pierze, 
to pluck feathers from a bird. Wy- 
skubywać komu włosy, siwe wło- 
sy, to pluck grey hairs from one's 
head. Wyskubywać nitki z mate- 
ryi, to undo a piece of stuff by un- 
weaving it. 
WYSKWARZYĆ, rzę, v.perf. 
to fry a thing till all the juice or fat 
be out. 
WYSKWJERCZEĆ, czę, v. perf. 
co, fam. to^jjjtain a thing by whin- 
ing, whimpering. 
WYSŁAĆ, see WYŚCIEŁAĆ. = 
see WYSYŁAĆ. 
WYSŁANIE, see WYŚCIEŁA- 
NIE. - see WYSYŁANIE. 
WYSŁANIEC, ńca, s. m. emis- 
sary. 
WYSŁANNIK, a , s. m. envoy, 
deputy, delegate. 
WYSŁAWIAĆ, am, v.imp. WY- 
SŁAWIĆ , wię , v. perf. kogo, to 
sing or set forth one's praises, to 
extol to the skies, to celebrate one's 
exploits. Nie módz się wysławić 
kogo, to be inexhaustible in prai- 
sing or commending one. 
WYSŁAWIACZ, a, s. m. en- 
comiast, panegyrist. 
WYSŁAWIANIE, WYSŁAWIE- 
NIE , s.n. kogo, czego, the act of 
singing or setting forth one's prai- 
ses, the act of highly commending 
a thing. 
WYSŁAWIANY, a, e, highly 
praised , commended, extolled to 
the skies. WYS 
WYŚLEDZAĆ, am, v. imp. to 
investigate, to search out. WYŚLE- 
DZIĆ, dzę, v. perf. to find out by 
investigation, to trace out. Wyśle- 
dzić początku czego, to trace a 
thing to its original or cause. 
WYŚLEDZANIE, WYŚLEDZE- 
NIE, a, s.n. investigation. 
WYŚLĘPIAĆ, WYŚLEPIĆ, pię, 
v.perf. oczy, to spoil one's eyes by 
poring upon a book, by working 
by the candle light, etc. 
WYŚLIZNĄĆ SIĘ, nę się, v. 
perf. to slip out of, to slip from.- 
z rąk komu, to slip out of one's 
hands. - komu, to give one the 
slip. - z pamięci, to slip out of 
one's memory. 
WYSŁOWIĆ, wię, v.perf. to 
utter, to express by words. Nie 
wiem jak to -, I don't know how 
to express it. To się nie da -, it 
cannot be expressed, it is inexpres- 
sible. - SIĘ, to express or deliver 
one's self. Umie stę -, łatwo się 
wysławia, he has an easy delivery. 
WYSŁOWIENIE, a, s.n. the act 
of expressing. Nie do wysłowie- 
nia , inexpressible. = delivery, 
diction, elocution, - jest gałęzią 
sztuki krasomówczej, elocution 
is one of the branches of the ora- 
torial art. 
WYSŁUCHAĆ, am, v. perf. to 
hear to the end. - mszy, to hear 
mass (to the end). - kazania, to 
attend preaching (from the begin- 
ning to the end). - świadków, to 
hear all the witnesses, - wszystko 
co kto mówi, to hear out what one 
says. = to hear favourably, to lend 
an ear to one's prayers. Bóg wy- 
słuchał prożby ludu swego, God 
has heard the prayers of his people. 
Błagamy cię, wysłuchaj nas Pa- 
nie', we beseech thee to hear us, 
good Lord. 
WYSŁUCHANIE, a, s.n. the act 
of hearing. - świadków, the hea- 
ring of witnesses. Skazać kogo bez 
wysłuchania, to condemn one 
without hearing. 
WYSŁUGIWAĆ, guję , v. imp. 
WYSŁUŻYĆ, żę, v.perf. swoje 
lata, swój czas, to serve out one's 
lime. Wysłużyć trzy lata, to have 
served three years? ----- Wysłużyć 
co, to get or acquire by serving. 
WYSŁUGIWAĆ SIĘ, to serve one's 
time. = po dworach, to spend 
one's life in serving great families. 
■= komu, to be continually at one's 
service, to be over-anxious in ser- 
ving cne. WYSŁUŻYĆ SIĘ, to have 
served long, to be weary with long 
service. 
WYSŁUGIWANIE, WYSŁUŻE- 
NIE, a, s. n. swych lat, swego 
:zasu, the act of serving out one's 
time. = Wysłużenie sobie czego, 
the act of getting or acquiring a 
thing by serving. 
WYSŁUŻONY, A, e, passed in 
service. Lata -e, the years passed 
in service. = out of service. Żoł- 
nierz -y, a soldier out of service, 
a veteran soldier. Professor -y, 
WYS 
one who has been a professor In 
philosophy, di vinity, etc., and after- 
wards retires to enjoy the honours 
and reward of his services. 
WYSMAGAĆ, am , v. perf. to 
whip, to scourge, to lash soundly. 
WYSMAGANIE, a , s. n. whip- 
ping, scourging, flogging. 
WYSMARKAĆ, am, v. perf. to 
eject the snot, to blow the nose. 
WYSMAROWAĆ, ruję, v.perf. 
to smear all over. ~ to waste or 
expend by smearing. 
WYSMAŻYĆ, żę, v. perf. to fry 
till all the juice or fat be out, to 
express by frying. 
WYŚMIAĆ. WYŚMIANIE, see 
WYŚMIEWAĆ, etc. 
WYŚMIANY, A, e, laughed at, 
derided, turned into ridicule. 
WYŚMIENICIE, adv. exquisite- 
ly, perfectly well. 
WYSMIENITOŚĆ, ści, S. f. ex- 
quisiteness. 
WYŚMIENITY, a , e , exquisite, 
excellent, capital. 
, WYŚMIEWAĆ, am, v. imp. WY- 
ŚMIAĆ, mieję, v.perf. kogo, WY- 
ŚMIEWAĆ SIĘ, z kogo, to laugh 
at one, to mock him, to deride, to 
turn into ridicule. 
WYŚMIEWACZ, A, 8. m. deri- 
der, mocker. 
WYŚMIEWANIE, WYŚMIA- 
NIE , a , a. n. mockery, derision, 
raillery. 
WYSMOKTAĆ, am , v. perf. to 
suck out, to suck up; to sip out, 
to sup out. Wysmoklać kogo, fig. 
to kiss one a thousand times. 
WYSMRODZIĆ SIĘ, dzę się, 
v. perf. to ease one's self by break- 
ing wind backward. 
WYSMUKŁOŚĆ, ści, 8. f. slen- 
derness, taperness; a slender waist. 
WYSMUKŁY, A, e, slendei, tall 
and straight, slim, tall and slim, 
taper. - y mężczyzna, a tall 
slim fellow. -a talia, a slen- 
der waist, -a kolumna, a slender 
column. 
WYSMUKNĄĆ, WYSMYKNĄĆ, 
nę, v.perf. to slip out. WYSMY- 
KNĄĆ SIĘ, to slip away, steal or 
sneak away. 
WYŚNIĆ SIĘ, ni się, v.perf. 
impers. (of a dream), to prove 
true. 
WYŚNOWAĆ, WYSNUĆ, ję , 
v. perf. nici z czego, to unweave, 
to ravel out, to unravel. = Wy- 
snuć co z czego, fig. to deduce a 
string of arguments, to draw con- 
sequences.-SIĘ, to become unwo- 
ven ; fig. to follow as a consequen- 
ce, to arise, to proceed. Ztąd wy- 
snuły się wszystkie nasze nie- 
szczęścia , thence • arose all our 
misfortunes. 
WYSOCE, adv. fig. highly, 
greatly, extremely. - kogo powa- 
żać , to think highly of one , io 
have a great regard for one. 
WYSOKI, a , IE, high, tall, 
high of stature, lofty, -a wieża, 
góra, a lofty tower, a high steeple, 
a high mountain. Człowiek -i, 
WYS 
kobieta -a, a tall man, a tall 
woman, a man or woman of a tall 
stature. -ie drzewo, a high or 
tall tree. - fig. high, elevated. - i 
urząd,-a godność, a high office^ 
a high dignity. 
WYSOKO, adv. highly. Orzeł- 
lata, the eagle files very high. 
Słońce już bardzo-, the sun is 
very high. - wznieść się, wzle- 
cieć, wzbić się, to soar high, to 
take a lofty flight. Z WYSOKA, 
adv. from high. Poglądać na ko- 
go z wysoka, to look down upon 
one. 
WYSOKOLOTNY, A , b, high- 
flying, high-reaching, high-aspiring. 
WYSOKOMYŚLNY, a, e, high- 
minded. 
WYSOKOŚĆ, ści, s.f. height. 
- góry, drzewa, the height of a, 
mountain, of a tree. Dziesięć stop 
-ści mający, ten feet in height, 
ten feet high. Wieża niezmiernej 
-ści, a tower of a prodigious 
height. => altitude, elevation. - 
gwiazdy, bieguna, Astr, the alti- 
tude of a star, the altitude or ele- 
vation of the pole. = Znajdować 
się na wysokości jakiej wyspy, 
jakiego miasta, Mar. to be off an 
island, to be off a town. - Jego 
Wysokość, ,(a title given to the 
grand signior), His Highness. 
WYSPA, y, s. f. island, isle. 
WYSPAĆ SIĘ , pię się , v.perf. 
to sleep one's fill, see WYSYPIAĆ 
SIĘ. 
WYSPIARKA,!, s.f. a female 
inhabitant of an island. 
WYSPIARSKI, A, ie, insular. 
WYSPIARZ, a,s.m. Islander. 
WYSPIASTY, A, e, full of is- 
lands. 
WYSPIESZYĆ, szg, v.perf, co, 
z czem, to make ready at a minu- 
te's warning, to despatch a work, 
a business. 
WYŚPIEWAĆ , am, v.perf. to 
sing forth, to sing to the end. = 
to get or acquire by singing. =■ 
fam. tc avow, to confess, to re- 
veal. Wszystko wyśpiewał, he 
has con.essed every thing, he has 
turned evidence against his accom- 
plices. -- SIĘ, to have sung enough, 
to be weary with singing, to cease 
singing. 
WYŚPIEWYWAĆ , wuję , v. 
imp. and freq, to carol, to warble, 
to quaver. 
WYSPOWIADAĆ, am, v.perf. 
to hear out one's cofession. - SIĘ, 
to confess all one's sins. 
WYSSAĆ, see WYSYSAĆ. 
WYSSANY, a, E, sucked out, 
sucked up, sucked in, imbibed. 
-y z mlekiem,, sucked in or im- 
bibed with one's mother's milk. 
WYSTAĆ, stoję , v. n. perf. to 
keep standing for a certain time, 
to stand out one's time. Nis mógł 
- , he could not keep standing, he 
was obliged to sit down. Wystał 
dwie godziny na warcie, he stood 
sentry for two hours. = v. a, Wy- 
stać co, to get by standing. Cóż 
455 WYS 
tu wystałeś, what have you got by 
standing here? - SIĘ, to have 
kept or continued long standing, 
to get weary with standing. = (of 
liquids), to settle; (of fruits), to 
ripen , to grow ripe. 
WYSTAŁY, A, e, settled. Wino, 
piwo -e, wine, beer that is 
settled. = ripe, soft with ripeness, 
mellow. Gruszka -a, a mellow 
pear. = fig. sedate, sound, con- 
summate. Człowiek -y, a sedate 
man, a reflecting man. Rozum -y, 
a sound judgment, consummate 
prudence. 
WYSTĄPIĆ, see WYSTĘPO- 
WAĆ. 
WYSTĄPIENIE, a, s.n. the act 
of stepping forward, standing forth. 
Pierwsze - na scenę, the first 
appearance on the stage. - z za- 
konu , z klasztoru, the forsaking 
of one's religious order. - do bro- 
ni, the standing to arms, getting 
under arms. 
WYSTARAĆ SIĘ, - am się , v. 
perf. to get, to procure, to obtain. 
- pieniędzy, to procure money. 
WYSTARCZAĆ, am , v. n. imp. 
WYSTARCZYĆ, czę, v.perf. to 
be sufficient, to suffice, to be 
enough (in this sense used imper- 
sonally). Tego drzewa wystarczy 
mi na zimę, I have wood enough 
for the whole winter, this wood 
will last me the whole winter. Te- 
$0 sukna nie wystarczy na sur- 
dut , there is not cloth enough to 
make a coat. Malo mam, ale to co 
mam wystarcza mi, the little I 
have is sufficient for me, I am 
contented with the little I have. - 
Wystarczać czemu, to be ade- 
quate to, to be able to bear or fulfil, 
to afford. Dztwt mnie jak może 
wystarczyć tylu obowiązkom, I 
dont' know how he can discharge or 
fulfil so many duties of his profes- 
sion. Nie mogę temu, tym wyda- 
tkom wystarczyć, I cannot afford 
it, cannot bear such expenses. Nie 
wiem jak może przy tak małym 
dochodzie wystarczyć na tyle 
dzieci, I don't know bow can he 
afford to maintain so many children, 
with such small income. Jeden słu- 
żący nie wystarczy na tyle osób, 
one servant cannot wait on so many 
people, one servant is not enough 
for so many people. Nie mogę ivy- 
starczyć na każde zawołanie, I 
cannot answer every call, I cannot 
answer the demands of so many 
people. 
WYSTARCZAJĄCY, a, e, suffi- 
cient, enough, competent, satis- 
factory. 
WYSTAWA , y, s. f. exhibition. 
- obrazów, the exhibition ot pic- 
tures. - płodów przemysłowych, 
the exhibition of the products of in- 
dustry. - show, pomp, display, 
ostentation. = a sloping roof, shed, 
pentice, penthouse, balcony. 
WYSTAWAĆ, ję , v. n. imp. to 
stand out, to jut out, to project, to 
be prominent. Ta część za nadto 
456 
WYS 
wy staje, that part stands out too 
much. Część wystająca budynku, 
the jutting part of a building. Gło- 
wy im tylko z wody wystawały, 
their heads only were seen protru- 
ding from the water, they were in 
water up to the chin. 
WYSTAWIAĆ, am, v.imp. WY- 
STAWIĆ, wię, v. perf. to put out, 
to set forth, to expose, to lay out, 
to lay open, to exhibit. Wystawiać 
towary na sprzedaż, to set or lay 
out goods to sale. - na widok pu- 
bliczny , to expose, to exhibit to 
the view of the public or to public 
view. - obrazy na widok publi- 
czny, to expose or exhibit pain- 
tings in a gallery. - Przenajświę- 
tszy Sakrament, to expose the 
Sacrament. - na słońce, to expose 
or lay out in the sun, to hang out 
in the sun. Fig. Wystawić na nie- 
bezpieczeństwo, to expose to dan- 
ger.-życie na szwank, to expose 
or venture one's life. - na pośmie- 
wisko lub wzgardę, to hold up to 
ridicule or contempt. = Wysta- 
wiaćprzed oczy,wy stawiać co ko- 
mu , to lay before one's eyes, to 
represent, to remonstrate, to state, 
to show. Wystawiłem mu wszy- 
stkie pożytki, korzyści jakie ztąd 
osiągnąć może, I laid before his 
eyes or represented to him all the 
advantages which he can reap or 
derive from it. Wystawić co z naj- 
lepszej strony, to show a thing on 
the fairest side or to the bost ad- 
vantage. Wystawiono go nam ja- 
ko uczciwego człowieka, he nas 
been represented to us as an honest 
man. = Wystawiać sobie co 
(w myśli), to call a thing to mind, 
to fancy, to figure to one's self, to 
imagine. Ile razy tamtędy prze- 
chodzę wystawiam sobie w umy- 
śle co mi się tam przytrafiło, 
when ever I pass by that spot, I call 
to mind what happened to me there. 
Tylko wystaw sobie jak on się 
musial śmiesznie wydawać, only 
fancy what figure he must have cut. 
Wystaw sobie coby nastąpiło 
gdyby..., figure to yourself what 
would happen if... Ani sobie teyo 
wystawić nie można, one cannot 
even form an idea of it, that is 
beyond all imagination. = Wysta- 
wić wexel na kogo, to draw a bill 
of exhange on one. = to build, to 
erect. Wystawić dom, to build a 
house. = to levy, to raise. Wysta- 
wić pułk, to raise a regiment. - 
wojsko, to raise or levy an army. 
- SIĘ, to expose one's self, to be 
exposed or lie open to, to lay one's 
self open to. Wystawiać się na 
niebezpieczeństwo,to expose one's 
self to danger. - na pośmiewisko, 
to make one's self a laughing-stock. 
-na obmowę, na ludzkie języki, 
to lay one's self open to slander. - 
na ogień nieprzyjacielski, na u- 
pał słońca, na deszcz, to be ex- 
posed to the enemy's shot, fire, 
to the heat of the sun, to the 
rain. 
WYS 
WYSTAWIANIE, a, s.n. the act 
of laying out, exposing. WYSTA- 
WIENIE, A, s.n. exposition, exhi- 
bition , exposure. Wystawienie 
Przenajświętszego Sakramentu, 
the exposing ot the Host. - woj- 
ska., the raising or.levying of an 
army. - domu na północ, na po- 
łudnie , northern, southern expo- 
sure. Jasne - rzeczy, a clear 
statement of an affair. 
WYSTAWIONY, A, E, laid out, 
exposed. 
WYSTAWNIE, adv. pompous- 
ly, in great state, showily, ostenta- 
tiously. 
WYSTAWNOŚĆ, śct, s.f. stateli- 
ness , pompousness, showiness, 
ostentatiousness. 
WYSTAWNY, a, e, stately, 
pompous, showy, ostentatious, gor- 
geous. 
WYSTĘKAĆ, am, v. perf. co, to 
obtain any thing by groaning, whi- 
ning, whimpering. - SIĘ, to ease 
one's self by groaning; to cease 
groaning. 
WYSTĘP, u, s. m. stepping for- 
ward, a going out, exit. 
WYSTĘPĆA, y, WYSTĘPNIE, 
a, s.m. transgressor, offender, de- 
linquent, criminal, see PRZESTĘ- 
PCA. 
WYSTĘPEK, pku , s. m. trans- 
gression , trespass, offence, see 
PRZESTĘPSTWO; crime, see 
ZBRODNIA; vice. Bezczynność 
jest matką wszystkich wystę- 
pków, idleness is the parent of vice. 
WYSTĘPNIE, adv. culpably, 
criminally. 
WYSTĘPNOŚĆ, ści, s. f. culpa- 
bility, criminality. 
WYSTĘPNY, a, e, transgressive, 
faulty, culpable, criminal. 
WYSTĘPOWAĆ, puję, v.n.imp. 
WYSTĄPIĆ, pię, v.perf. to step 
out, to step forth or forward. Wy- 
stąpić z szeregu, to step forth 
.from the ranks; fig. - z szere- 
gów, z wojska, ze służby, to leave 
military service, to give in one's re- 
signation , to throw up one's com- 
mission. - z towarzystwa, to 
withdraw from a society. - z za- 
konu, to forsake one's monkish or- 
der. = Wystąpić z granic, to 
overstep or exceed the bounds. - 
z drogi cnoty, powinności, to 
swerve from the path of virtue, to 
swerve from one's duty. = Wystą- 
pić z koryta (of a river), to over- 
flow its banks. = Wystąpić na wi- 
dok , to step forth, to make one's 
appearance. - na kazalnicę, na 
mównicę, to mount or ascend the 
pulpit, to ascend the rostrum, the 
tribune. - do broni, pod broń, 
to stand to arms, to get under arms. 
Obfity pot wystąpił mu na lice, a 
most copious sweat broke out upon 
his face. Krew mu na twarz wy- 
stępuje , the blood begins to flush 
up to his face. Wystąpić w noivym 
stroją, to make one's appearance 
in a new apparel. - przeciw ko- 
mu, to rise against one. - jako WYS 
świadek, jako oskarżyciel, to ap- 
pear against one as a witness, as an 
accuser. - z pretensyą do czego, 
to lay or profer a claim to a thing, 
to come in for. - Wystąpić z o- 
biadem, to give a splendid dinner. 
- z mową, z kazaniem, to deli- 
ver a remarkable speech, a very 
good preaching. 
WYSTOSOWAĆ, suję, v. perf. 
to direct, to address, to apply. - 
pismo do kogo, to address a letter 
to one. - pretensyą, to lay or 
prefer a claim; to sue for damages. 
- pozew przeciw komu, to serve 
summons upon one, to lay an idict- 
ment against one. 
WYSTRASZAĆ, am, v. imp. 
WYSTRASZYĆ, szę, v. perf. 
kogo zkąd, to fright one out of, to 
scare or fright away. = Wystra- 
szyć co na kim, co od kogo, to 
frighten one out of a thing, to bully 
him out of it. 
WYSTROIĆ, ję, v. perf. to 
deck out, to dress up, to set off to 
the highest advantage. - narzę- 
dzie muzyczne, to tune a musical 
instrument. - figla, to play ofi a 
trick. - SIĘ, to put on one's best 
apparel, to dress with affected 
nicety. 
WYSTROJENIE, a, s. n. affect- 
ed nicety in dress; too much finery, 
too many trappings. 
WYSTROJONY, a, e, decked 
out, dressed up, set off to the best 
advantage, too studiously nice in 
dress, curious in dress. 
WYSTRUGAĆ, am, v. perf. to 
cut out with a knife, to whittle. - 
kij, to whittle a stick. 
WYSTRYCHNĄĆ, nę, v. perf. 
kogo na kpa, na dudka, to make 
a fool of one. 
WYSTRZAŁ, u, s. m. shot, 
discharge or report of a gun. 
WYSTRZEGAĆ SIĘ, am się , v. 
imp. czego, to guard against, to 
take heed, to beware of doing a 
thing, to forbear doing a thing, to 
take care or have a care not to do 
it Powinieneś wystrzegać się 
wilgoci, you must keep yourself 
from the wet. Wystrzegaj się wie- 
rzyć fałszywym wieściom, beware 
of believing false reports. - kogo, 
to guard against one, to keep a 
secret from him , to distrust him, 
to shun or avoid his company. 
WYSTRZELAĆ, am , v. a. perf. 
proch, ładunki, to waste or expend 
all one's shot or ammunition. Gdy- 
śmy wystrzelali wszystkie na- 
boje, ładunki, having spent or ex- 
pended all our shot.= WYSTRZE- 
LIĆ , lę, v. n. perf. to shoot off, to 
fire off, to discharge a gun. Wy- 
strzelić na wiatr, to fire in the 
air. Broń, strzelba wystrzeliła, 
the gun went off. W łeb sobie 
wystrzelić, to blow out one's 
brains. 
WYSTRZELANIE, a, s. n. the 
act of shooting away; the act of 
expending one's shot or ammuni- 
tion. 
wys 
WYSTRZELENIE, a, s. n. shoot- 
ing , firing, discharging; shot. 
WYSTRZELONY, a, e, (of a 
gun), fired, discharged. 
WYSTRZĘPIAĆ, am, v. imp. 
WYSTRZĘPIĆ, pię , v. perf. to 
ravel out the end of a piece of stuff. 
WYSTRZYGAĆ, am, v. imp. 
WYSTRZYDZ , gę, v. perf. to cut 
out withscissors. Wystrzyazdrze- 
wo, dom z papieru, to cut out a 
tree, a house with scissors. Bar- 
dzo zręcznie wystrzyga, he 
makes paper-cuts with great skill. 
. WYSTRZYGANIE, WYSTRZY- 
ŻENIE, a, s. n. the act of cutting 
out with scissors. 
WYSTUDZIĆ , dzę , v. perf. to 
make cool, to let grow cool, to 
take the chill off. 
WYSTUKAĆ, am, v. perf. co, to 
obtain a thing by knocking at a 
door. - co u kogo, to knock a 
thing out of one, to get or obtain a 
thing of one by troublesome solici- 
tations. 
WYSTYGAĆ, am , v. n. imp. 
WYSTYGNĄĆ, nę. v. perf. to grow 
cool. 
WYSUNĄĆ, see WYSUWAĆ. 
WYSUSZAĆ, am , v. imp. WY- 
SUSZYĆ, szę , v. perf. to dry, to 
dry up, to drain. Wyszuszyć ba- 
gno , to drain a marsh , see OSU- 
SZAĆ. = to waste, to emaciate. = 
Wyszuszać serce, fig. to wither 
or harden the heart. • - Wyszu- 
szać kielichy, fam. to empty glas- 
ses of wine, to toss off a glass of 
wine. 
WYSUSZANIE, WYSUSZENIE, 
a. s. n. the act of drying, draining. 
Wyszuszenie bagna, the drain- 
ing of a marsh. 
WYSUWAĆ, am , v. imp. WY- 
SUNĄĆ, nę , v. perf. to shove or 
push forward, to bring nearer. Wy- 
suń stół naprzód, push the table 
forward. = to draw out of. Wysu- 
nąć co z pod stołu, to draw a thing 
from under the table. - SIĘ (na- 
przód), to go or move forward. - 
Wysunąć się, to steal or sneak 
away. • 
WYSUWANIE, WYSUNIĘCIE, 
a, s. n. the act of pushing or shov- 
ing forward. = the act of drawing 
out of = SIĘ, the act of moving 
forward. 
WYSUWKA, i, s. f. a little bolt. 
WYSWARZYĆ, rzę, v. perf. to 
rattle, to snub, to chide, to scold. 
-co na kim, to obtain by chiding, 
scolding. 
WYSWATAĆ, am, v. perf. pan- 
nę, kawalera, to help a young lady 
to a husband, a young man to a 
wife, see SWATAĆ. 
WYŚWIADCZAĆ, am , v. imp. 
WYŚWIADCZYĆ, czę, v. perf. to 
do, to bestow, to give, to confer. 
Wyświadczyć komu dobrodziej- 
stwo, to bestow or confer a benefit 
on one. - usługę, to confer an 
obligation, to do service. - łaskę, 
to grant one a boon, to bestow a 
favour upon one. 
WYS 
WYŚWIDROWAĆ, ruję, v.perf. 
to bore, to perforate, see PRZE- 
ŚWIDROWAĆ, ŚWIDROWAĆ. 
WYŚWIECAĆ, am, v. imp. WY- 
ŚWIECIĆ , cę, t). perf. to clear up, 
to elucidate, to illustrate. = Wy- 
świecić kartę, kolor jaki, to turn 
up trumps. = co się wyświeciło? 
what card is turned up? what is 
trumps? = Wyświecić kogo z mia- 
sta, z kraju (old), to banish one 
from the town, from the kingdom. 
x WYŚWIĘCAĆ, am, v. imp. WY- 
ŚWIĘCIĆ, cę, v. perf. to ordain 
or confer holy orders. Wyświęcić 
kogo na biskupstwo, to consecrate 
a bishop. WYŚWIĘCIĆ SIĘ, to take 
holy orders. 
WYŚWIECANIE, WYŚWIECE- 
NIE, a, s. n. the act ofelucidating; 
elucidation, illustration. = Wy- 
świecenie z miasta, z kraju (old), 
banishment, exile. 
WYŚWIĘCANIE, WYŚWIĘCE- 
NIE, a, s. n. tbe act of ordaining, 
confering holy orders; ordination, 
consecration. 
WYŚWIECONY, A, e , cleared 
up, elucidated, illustrated. = z mia- 
sta z kraju (old), banished from 
the town, the kingdom. 
WYŚWIĘCONY, a,e, ordained, 
consecrated. 
WYŚWIEGOTAĆ, see WY- 
SZCZEBIOTAĆ. 
WYŚWISTAl, am, v. perf. to 
hiss off, to explode. - aktora, to 
hiss an actor off the stage.- sztu- 
kę teatralną, to damn or condemn 
a play, see WYGWIZDAĆ. 
WYŚWISTANY, a, e, hissed off 
the stage; damned, condemned, 
exploded. 
WYSWOBODZENIE, a , s. n. 
deliverance, delivery, release; en- 
franchisement , manumission. 
WYSWOBODZIĆ, dzę , v. perf. 
to set free, to free , to deliver, to 
release; to affranchise, to give 
liberty, to release from slavery, to 
manumit. 
WYSWOBODZICIEL, a, s. m. 
deliverer. 
WYSWOBODZONY, a, E,set 
free, freed, delivered, released; 
affranchised, released from slavery, 
manumitted. 
WYSYCHAĆ, am, v. n. imp. 
WYSCHNĄĆ, nę, v. perf. to dry 
up, to become dry, to be dried up. 
Źródło, studnia co nigdy nie wy- 
sycha, a spring, a well that is ne- 
ver dried up. Drogi prędko wy- 
schną od tego wiatru, the roads 
will soon dry with that wind. = to 
waste away. Wysechł jak szcze- 
na, he is nothing but skin and 
bones. 
WYSYCHANIE , WYSCHNIĘ- 
CIE, a, s. n. the drying up. - 
wasting away. 
WYSYŁAĆ, am, v. imp. WY- 
SŁAĆ, szlę, v. perf. to send, to 
send out, to send forth, to despatch, 
see POSŁAĆ. 
WYSYŁANIE, WYSŁANIE, A , 
s. n, sending, despatching. < 
457 458 
WYS 
WYSYP, u,3.m. ziemi, mound, 
terrace. 
WYSYP AĆ.see WYSYPYWAĆ. 
WYSYPIAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
to sleep soundly, to have a very 
good sleep, to delight in sleeping. 
WYSPAĆ SIĘ, pię się , v. perf. to 
have slept enough. 
WYSIPYSKO, a , s. n. a hill of 
sand, down • see WYSEP. = 
mound, ter-sec. 
WYSYPKA , I, s. f. eruption on 
the skin , the cutaneous eruption, 
postules, exanthema. 
WYSYPYWAĆ, fuję, V. imp. 
WYSYPAĆ, pię , v. perf. (said of 
dry substance), to pour out, to 
empty. Wysypać zboże z worka, 
to empty corn out of a sack. - pie- 
niądze z worka na stół, to empty 
money out of a bag upon the table. 
- na co pieniądze, fig. to lay out 
a great deal of money in an un- 
dertaking, to bestow a large sum of 
money on a work. " Wysypać 
groblę, szaniec, to cast or throw 
up a dam, dike or causeway, to 
cast or throw up a trench, a 
retrenchment, see USYPAĆ. «= 
Wysypać piaskiem, to strew with 
sand , to strew sand upon. = SIĘ, 
to be spread, scattered; fig. (of a 
crowd of people), to pour or rush 
out in crowds. Lud wysypał się 
z miasta, the people poured out 
of the town. Całe miasto wysy- 
pało się na przyjęcie cesarza, 
the whole city poured or thronged 
out to receive the emperor. «= of 
corn and plants), to run to seed, to 
send forth branches, to shoot. = 
Med. to break out into pimples. 
Krosta się toysypała, itch or 
mange broke out. = Już mu się 
broda wysypała, he has already 
his chin fledged. 
WYSYSAĆ, am , v, imp. WYS- 
SAĆ, sę, v. perf. to drain by suck- 
ing, to suck out, to suck in, to 
suck up. Wyssać krew z rany, to 
suck a wound. Pijawki wysysają 
krew, leeches suck the blood. Fig. 
Wyssać co z mlekiem, to imbibe 
or suck in a thing with one's 
mother's milk. - z kogo ostatnią 
kroplę krwi, to suck one's very 
marrow, to suck or exhaust one's 
I substance, to drain his purse by 
। little and little. -sobie co z palea, 
I to forge a lie , to tell a lie. 
WYSYSANIE, WYSSANIE, A, 
5 s. n. the act of sucking out, ex- 
i suction. 
' WYSZACHROWAĆ, WYSZAL- 
BIERZYĆ, ruję, v. perf. co od 
kogo, to cheat, swindle orchouse 
one out of a thing. 
WYSZAFOWAĆ, fuję, v. perf. 
to spend all, to squander away. 
WYSZALEĆ, leję, v. n. perf. 
to cease raging, raving, maddening; 
to grow calm again. - SIĘ, to 
have played mad pranks enough, to 
have enjoyed one's self with play- 
ing, dancing, firsking, etc. 
WYSZARPAĆ, pię, v.perf. kogo, 
! to have pnlled, tugged or toused 
WYS 
one with one's utmost strength. 
WYSZARPNĄĆ, nę, v. perf. to 
snatch, wrench or wrest with a 
jerk. 
WYSZARZAĆ, am , v. perf. su- 
knię, to wear out a suit of clothes. 
WYSZARZANIE, a , s. n. wear 
and tear. 
WYSZARZANY, A, E, worn out, 
threadbare. 
WYSZASTAĆ, am, v.perf. fam. 
to spend all. Szastał, szastał, aż 
się wy szastał, after having run out 
into extravagant expenses, he at 
last spent or wasted all his fortune. 
- SIĘ, to spend all one's fortune; 
to be spent or exhausted. 
WYSZCZEBIOTAĆ , biocę , v. 
perf. to blab out. 
WYSZCZEGÓLNIAĆ, am, v.imp. 
WYSZCZEGÓLNIĆ, nię, v.perf. 
to tell, state or relate all the parti- 
culars , to go or enter into details, 
to specify, to particularize. = Wy- 
szczególnić kogo (po nazwisku), 
to mention one's name, to name 
one. 
WYSZCZEGÓLNIANIE, a, s. n. 
the act of telling ail the particulars. 
WYSZCZEGÓLNIENIE, a, s. n. a 
detailed account, enumeration, spe- 
cification. 
WYSZCZEKAĆ, am, v.perf. ko- 
go, to drive one out by barking at 
him. - co, to obtain a thing, to 
gain one's end (by barking), by 
bawling, clamouring. - co, vulg. 
to divulge a secret. - SIĘ, to have 
barked enough, to have bawled, 
clamoured one's fill. 
WYSZCZEKANY, a, e, clamor- 
ous, noisy; having a well-hung, a 
well-oiled tongue, long-tongued, ill- 
tongued, tongue-valiant. 
WYSZCZERBIAĆ, am , v. imp. 
WYSZCZERBIĆ, bię , v. perf. to 
make a notch, to make full of 
notches. Wyszczerbić nóż, brzy 
twę, pałasz, to break a piece out of 
a knife, razor, sabre. - sobie ząb, 
to break a piece of a tooth. - SIĘ, 
to be notched, to become full of 
notches. 
WYSZCZERBIENIE, a, s.n. the 
act of making notches. - notch , 
gap, see SZCZERBA. 
WYSZCZERBIONY, a, e, notch- 
ed , full of notches; with broken 
teeth. 
WYSZCZERZAĆ , am , v. imp. 
WYSZCZERZYĆ, rzę, v.perf. zę- 
by, to show one's teeth, to grin. - 
język, to loll out one's tongue. - 
oczy, to open one's eyes wide at, 
to stare. WYSZCZERZAĆ SIĘ, to 
show one's teeth, to grin. 
WYSZCZUĆ, ję , v. perf. WY- 
SZCZWAĆ, kogo, to drive one out 
by setting a dog upon. 
WYSZCZYPAĆ, am, v.perf. ko- 
go , to pinch one hard. - kogo do 
krtoi, to pinch one to the blood. 
WYSZEPTAĆ, am , v. perf. to 
divulge by whispering about. - 
SIĘ, to have spoken long in whis- 
pers , to cease whispering. = Wy- 
szeptać się (properly said of the 
WYS 
crabs when out of the water theyr 
lose their strength and flesh by dint 
of making a noise that resembles 
a whisper), to be wasted or con- 
sumed, to run out. Fundusze nam 
się wyszeptały, all our money was 
expended, we spent all our money, 
our finances were at a very low ebb. 
= Wyszeptać się, to be spent 
or exhausted by extravagant ex- 
cesses. 
WYSZLAMOWAĆ,muję, v.perf., 
to clean of slime. 
WYSZLIFOWAĆ, fuję, v. perf. 
nóż, brzytwę, to give a whet to 
one's knife, to set an edge on 
razor. 
WYSZLOCHAĆ, am, v.perf. co, 
to obtain a thing by sobbing, blub- 
bering. - SIĘ, to ease one's self 
by sobbing, to cease sobbing, blub- 
bering. 
WYSZŁY, A, e, gone out; spent, 
expended. 
WYSZOR, u, s. m. Artil. can- 
non-brush, rammer, see WYCIOR. 
WYSZOROWAĆ, ruję, v.perf. 
to scour well, to clean on all sides, 
to rub with sand. 
WYSZPERAĆ, am, v. perf. to 
find out or discover after laborious 
rpcpsrrhpQ 
WYSZPIEGOWAĆ.guję, V.perf. 
to discover as a spy. 
WYSZTAFIROWAĆ, ruję, v. 
perf. to trim up, to decorate, to 
bedizen, to set off to the best ad-. 
vantage. - SIĘ, to be dressed 
out. 
WYSZTAFIROWANY, a, e, 
trimmed up, dressed out, bedizen- 
ed, set out in pimlico. 
WYSZTUKOWAĆ, kuję, v.perf. 
co, to make any thing of shreds and 
patches, to sew shreds and patches 
together. 
WYSZTURCHAĆ, am, v.perf. to 
drive out by cuffing, buffeting. 
WYSZTURCHNĄĆ, kę, v. perf. to 
thrust or push out suddenly. 
WYSZUKAĆ, see WYSZUKI- 
WAĆ. 
WYSZUKANIE, adv. with studied 
elegance, with studied excellence, 
quaintlv, with affectation. 
WYSZUKANIE, a , s. n. the act 
of finding out. Dla wyszukania 
tej książki, in order to find that 
book. - laboured refinement, stu- 
died excellence, studied pains, af- 
fectation. 
WYSZUKANY, A, e, quaint, far- 
fetched, affected. Myśl -a, wyra- 
żenie wyszukane, a far-fetched 
thought or expression, a quaint 
ornament. -y w stroju, a person 
curious in dress, too studiously nice 
in dress. 
WYSZUKIWAĆ, kuję, v.imp. to 
seek, to make laborious researches, 
to seek after. - materyałów do 
historyi jakiego narodu, to make 
researches in order to discover the 
materials for the history of a people. 
-przyczyn, powodów, to inquire 
into the causes. WYSZUKAĆ, am, 
v. perf. co, to find out. WYT 
WYSZUKIWANIE, A, s. n. the 
act of seeking after, searching, re- 
searches. 
WYSZUMIEĆ, em, v.n.perf. (of 
wind), to cease blowing, to blow 
over. " fig. (of a young man), to 
sow one's wild oats.= (of the fumes 
of wine), to evaporate, to exhale. 
= v. a. Wyszumieć wino and 
wyszumieć się, to sleep the 
fumes of wine away, to sleep off 
the liquor. 
WYSZYĆ, WYSZYCIE, see WY- 
SZYWAĆ, etc. 
WYSZYDZAĆ, am, v.imp. WY- 
SZYDZIĆ, dzę, v.perf. to laugh to 
scorn, to scoff, to deride. 
WYSZYDZANIE, WYSZYDZE- 
NIE , a , s. n. laughing to scorn, 
scoffing, sneering, deriding. 
WYSZYDZONY, A, E, laughed, 
scorned, mocked at, scoffed at, 
derided. 
WYSZYNK, v, s.m. the quantity 
of brandy or any other liquor sold 
by an alehouse-keeper in a given 
time. 
WYSZYNKOWAĆ, kuję, v.perf. 
to retail so much brandy or any 
other liquor. 
WYSZYWAĆ, am, v. imp. WY- 
SZYĆ , ję, v. perf. to work with a 
needle, to embroider. Wyszywać 
złotem, srebrem, jedwabiem, to 
embroider with gold, silver or silk, 
see HAFTOWAĆ. = to waste by 
sewing, to employ in sewing. Wy- 
szyłem cały motek nici, there is 
nothing left of the skein of thread 
with which I sewed. 
WYSZYWANIE, WYSZYCIE , 
A, s. n. the act of working with a 
needle; needle-work, embroidery. 
WYSZYWANY, A, e , wrought 
with a needle, embroidered. 
WYTACZAĆ, am, v. imp. WY- 
TOCZYĆ, czę, v. perf. to roll out, 
to get or bring out. Wytoczyć po- 
wóz z wozowni, to get or bring a 
carriage out of a coach-house. = to 
turn or form in the lathe. = Wy- 
toczyć noże, to grind knives. Ka- 
zać ivy toczyć nożyczki, to get or 
have scissors ground. = Wytoczyć 
wino, piwo z beczki, to draw off 
wine or beer, to draw wine or beer 
out of a cask. Krew z kogo wyto- 
czyć, to draw blood out of one, to 
bleed one. Wytoczyć czyją krew, 
to shed or spill one'sblood.ftg. Wy- 
toczyć rzecz, to broach a subject, 
to move a business, to start a ques- 
tion. Wytoczyć o czem rozmo- 
wę, rzecz, to bring a thing into 
conversation, to enter upon a sub- 
ject , to begin to speak of it. Wy- 
toczyć sprawę do sądu, to bring 
an action against one, to sue or 
persecute him at law, to begin a 
law-suit. = (of a worm), wytoczyć 
dziurę, to eat a hole. Iłobak wy- 
toczył dziurę w drzewie, the 
worm has eaten a hole in the wood. 
- SIĘ, to come out reeling, stag- 
gering (like a drunken man). Wyto- 
czyć się przed sąd, to be brought 
before a court or justice. Sprawa 
WYT 
wytoczyła się wyżej, the cause was 
carried to a higher court. 
WYTACZANIE,WYTOCZENIE, 
A, s.n. the act of rolling out. - the 
act of turning in the lathe. = the 
act of grinding (knives, scissors).= 
the act of drawing liquor out of a 
vessel, see WYTACZAĆ. 
WYTAŃCOWAĆ, cuję, v. perf. 
to get by dancing. - SIĘ , to have 
danced enough, to have enjoyed 
one's self with dancing. 
WYTAPIAĆ, am, v. imp. WY- 
TOPIĆ, pię, v. perf. kruszce, to 
melt metals, to smelt. 
WYTARCIE, see WYCIERA- 
NIE. 
WYTARGAĆ, am, v. perf. kogo 
za łeb, za włosy, to pull, tear, tug 
one by the hair. WYTARGNĄĆ, 
nę, v. perf. to snatch, wrench or 
wrest with a jerk, see WYSZAR- 
PNĄĆ. 
WYTARGOWAĆ, guję, v. perf. 
to purchase after much haggling, 
bargaining. - co na kim, fig. to 
prevail upon one, to bring him to 
do a thing by entreaties, importu- 
nities. 
WYTARTY, A, e, rubbed. -e 
czoło, brazen-face. Człowiek wy- 
tartego czoła, a brazen-faced, bare- 
faced fellow. = worn out, thread- 
bare. 
WYTARZAĆ, am , v.perf. to roll 
out. - SIĘ, to roll one's self, to 
welter, to wallow. 
WYTCHNĄĆ, nę,.c. perf. to 
breathe out, to expire, to exhale , 
see WYDYCHAĆ. = v. n. to take 
breath. - po pracy, po trudach, 
to rest, to take rest, to repose one's 
self after labour. Pozwól mi -, let 
me take rest. Dać - koniom, to 
let horses take breath. 
WYTCHNIENIE, a, s.n. the act 
of breathing out. = rest, repose, 
breathing-time. Ujechać tyle a tyle 
mil bez wytchnienia, to ride so 
many miles without halting, without 
drawing bit. Pracuje dziesięć go- 
dzin bez wytchnienia, he works 
ten hours without intermission, at 
a stretch, ten hours together, ten 
hours running. 
WYTĘPIAĆ, am, v. imp. WY- 
TĘPIĆ , ię , v.perf. to root out, to 
exterminate, to extirpate. Wytępić 
zwierzęta szkodliwe, to destroy 
noxious animals.-rodzinę, naród 
jaki, to exterminate a family,a whole, 
nation. •- herezyą, to extirpate 
heresy. 
WYTĘPIANIE, K, s. n. the act 
of exterminating. WYTĘPIENIE, 
A, s. n. extermination, extirpation. 
WYTĘPICIEL, a, s.m. and fem. 
WYTĘPICIECKA, i, s.f. extermi- 
nator, extirpator, destroyer. 
WYTERMINOWAĆ, nuję, v. 
perf. to serve out one's appren- 
ticeship. 
. WYTĘŻAĆ, am, v.imp. WYTĘ- 
ŻYĆ, it,,v.perf. to bend, to stretch, 
to strain to the utmost. Wytężać 
siły , to redouble or increase one's 
efforts. Wytężyć całą swą siłę, to 
WYT 
put out all one's strength. Wytę- 
żać rozum, to put one's thoughts 
upon the stretch, see NATĘŻAĆ. 
WYTĘŻANIE, a, s.n. the act of 
stretching, straining to the utmost. 
WYTĘŻENIE, a, s.n. tension, ten- 
seness, tightness, stretch. Wytęże- 
nie umysłu, intense application of 
mind, see NATĘŻENIE.' 
WYTKNĄĆ, see WYTYKAĆ. 
WYTKNIĘCIE, WYTKNTENIE. 
see WYTYKANIE. 
WYTŁACZAĆ, am, v.imp. WY- 
TŁOCZYĆ, czę , v.perf. to thrust 
out, to knock out. Wytłoczyć dno 
u beczki, to knock out the head of 
a cask. = to squeeze out, to press 
out, to express. Wytłoczyć wino- 
grona , to press grapes, to trample 
the grapes, to tread.the wine-press. 
Wytłaczać olej, tef extract the oil 
of or from any substance. = Wy- 
tłoczyć łóżko, to press down a 
bed. = to stamp, to imprint, see 
WYCISKAĆ. 
WYTŁACZANIE, WYTŁOCZE- 
NIE, A, s.n. the act of squeezing 
out, expressing, extracting. - 
stamping, imprinting, impressing. 
WYTLEĆ, ję , v. n. perf. to 
cease to burn, to go out, to be 
extinguished. 
WYTŁOCZONY, a, e, squeezed 
out, expressed, extracted. 
WYTŁOCZYĆ, see WYTŁA- 
CZAĆ. 
WYTŁOCZYNY, czyw, s. f. pl. 
the gross or skins of grapes after 
the last pressing. 
WYTŁUC, kij , v. perf. dziurę 
w czem, to make a hole in some- 
thing apt to break, such as glass, 
porcelain, china ware, etc. - szy- 
bę , to break a pane of glass. « to 
break all. - szklanki, filiżanki, 
to break all the glasses, cups. = 
Wytluc ziarno z kłosa, to beat 
out the grain. Wytluc zboże (of 
hail), to spoil, damage or ruin the 
crop. Grad mu wy tłuki zboże, the 
hail has damaged, spoiled or ruined 
his crop, he is a sufferer by the 
hail. = Wytluc kogo, to beat, maul 
or belabour one. 
WYTŁUMACZYĆ, czę, v. perf. 
to translate; to explain. - co so- 
bie, to account for a thing.- SIĘ, 
to explain one's self. Wytłumacz 
się, bo cię nie rozumiem, explain 
yourself, I am at a loss to under- 
and you. - się z czego, to account 
for a thing. 
WYTOCZENIE, see WYTA- 
CZANIE , the act of turning in the 
lathe. = drawing out. = impeach- 
ment, accusation, a charge brought 
against one. - sprawy przed sąd, 
the bringing of an action before a 
court of justice. 
WYTOCZONY,a,e, (ofa liquor), 
drawn out of a vessel. = turned in 
the lathe. - ground, whetted. =» 
przed sąd (of a lawsuit), brought 
before a court of justice, pending 
or depending in a court. 
WYTOCZYĆ, see WYTACZAĆ. 
WYTOPIĆ, sec WYTAPIAĆ. 
459 WYT 
WYTOPIĆ, pię, V. perf. to 
drown all. - psy, koty, to drown 
all the dogs, all the cats; to melt. 
WYTRĄBIĆ, Bit;, v. perf. co, to 
proclaim by sound of trumpet. = 
Wytrąbić kogo z pułku, to drive 
one out of the regiment by sound of 
trumpet.= Wytrąbić butelkę, fig. 
fam. to empty a bottle, to crack a 
bottle of wine. 
WYTRĄBIENIE,A,s.n. the act of 
proclaiming by sound of trumpet. 
WYTRĄCAĆ, am, v. imp. WY- 
TRĄCIĆ, cę, v. perf. to thrust out, 
to knock out, to push out. Wytrą- 
cić komu co z ręki, to knock a 
thing out of one's hand, to make it 
fall out of his hand.- komu broń, 
oręż z ręki, to make one's sword 
fall out of his hand, to disarm 
him. - kogo za drzwi, to turn 
one out of the doors. - nogą za 
drzwi, to kick out of the door. - 
sobie rękę, nogę, to dislocate one's 
arm, leg, to put it out of joint, to 
sprain it. = to deduct from a sum. 
Wytrącić z zasług, to stop out of 
the wages, see POTRĄCIĆ. 
WYTRĄCANIE, WYTRĄCE- 
NIE, a, s. n. defalcation, deduction, 
drawback. Wytrącenie z zasług, 
the stopping out of the wages. = 
Wytrącenie członka, dislocation, 
luxation. 
WYTRACENIE, a , s. n. exter- 
mination, extirpation. 
WYTRACIĆ, cę, v. perf. to cut 
off, to root out, to exterminate, to 
extirpate. - złoczyńców, to cut 
off the heads of all the malefactors, 
to excute or behead them all. 
WYTRACICIEL, a, a. m. exter- 
minator, extirpator, destroyer. 
W YTR AKTO WAĆ, tvję,v. perf. 
to spend, waste or consume all by 
feasting, regaling, see WYCZĘ- 
STOWAĆ. 
WYTRATOWAĆ, tcję, v. perf. 
to spoil, damage by treading or 
trampling down. 
WYTRAWIĆ, wię, v. perf. to 
digest well, to concoct; fig. to bring 
to perfection. 
WYTRAWIONY or WYTRA- 
WNY, a, b , digested , concocted; 
fig.ripe, mature, consummate.Cz/o- 
wiek wytrawnego rozumu, zda- 
nia, a man of consummate pru- 
dcncc* * 
WYTRAWNOŚĆ, ści, s. f. fig. 
great experience, consummate 
wisdom. 
WYTROPIĆ, ptę, v. perf. to 
trace out, to find out by following 
the track* 
WYTRUĆ, ję, v. perf. to poison 
all, to exterminate all by poison.- 
। muchy,szczury, to kill, destroy all 
the flies and rats by poison. 
WYTRWAĆ, am , v. n. perf. to 
last to the end, to hold out, to 
persevere, to persist. - w swym 
zamiarze, to persevere in one's 
design. - w nieszczęściu, to bear 
up or not to bend under adversity. 
WYTRWALE, adv. persevering- 
ly, persistingly. 
460 
WYT 
WYTRWAŁOŚĆ, ta, 8, f. per- 
severance , persistence. 
WYTRWAŁY, a, e, persevering, 
perseverant, persisting, constant. 
WYTRWANIE, a , s. n. perse- 
verance, persistence. 
WYTRYCH, a,s. m. a picklock, 
master-key. 
WYTRYSK , u, s. m. spouting 
Out, gushing out. - wody, the 
spouting of waters. = gush, spout, 
fountain. 
WYTRYSKAĆ, am, v. n. tmp. 
WYTRYSNĄĆ, nij, v. perf. to 
spout out, to gush out, to spurt 
out. Wody które wytryskały z gó- 
ry, the waters that spouted out of 
the hill. Krew wytrysnęła mu 
z rany, the blood gushed from his 
wound. Łzy mu wytrysnęły z o- 
czu, the tears gushed from his 
eyes. 
WYTRZĄSAĆ, am,v. imp. WY- 
TRZĄŚĆ, ęsę, WYTRZĄSNĄĆ, 
nę , v. perf. to make fall by shak- 
ing, to shake out of. Wytrząsnąć, 
wytrząsać popiół z lulki, to 
knock the ashes out of the pipe. 
Wytrząść co z rękawa, to shake a 
thing out of one's sleeve. Wytrzą- 
sać jak z rękawa, fig. to do a 
thing with a marvellous facility. = 
Wytrząsać kieliszki, to empty 
glasses, to drink hard. = Wy- 
trząść kogo, to give one a shake, 
to give him deadly jolts. Ten po- 
wóz, porządnie mnie wytrząsł, 
that coach has given me deadly 
jolts. WYTRZĄŚĆ SIĘ, to be 
shaken, jolted in a carriage; to be 
knocked up by hard riding. 
WYTRZEBIĆ, bię, v. perf. to 
grub up, to clear of trees. - las, 
krzaki, to grub ap a wood, to 
grub up the bushes. = to geld, to 
castrate, see TRZEBIĆ. 
WYTRZEĆ, see WYCIERAĆ. 
WYTRZEPAĆ, pię, v. perf. 
kurz z czego, co z kurzu, to shake 
off the dust, to dust. Wytrzepaj 
ten płaszcz, ten dywan, dust that 
cloak, that carpet. Wy trzepać 
kogo, fig. fam. to dust or trim 
one's jacket for him, see TRZE- 
PAĆ. 
WYTRZESZCZAĆ, am, v. imp. 
WYTRZESZCZYĆ, czę, v. perf. 
oczy, to open one's eyes wide at, 
to stare. Wytrzeszczyć oczy na 
kogo, to stare at one. 
WYTRZESZCZONY, a, e, star- 
ing, gaping. Stał z wytrzeszczo- 
nemi oczyma, he stood staring aud 
gaping. . 
WYTRZEŹWIAĆ, am, v. imp. 
WYTRZEŹWIĆ , wię, v. perf. to 
make sober to sober. Sen go wy- 
trzeźwił, sleep has sobered him. 
WYTRZEŹWIĆ SIĘ, WYTRZE- 
ŹWIEĆ v. n. to grow sober again, 
to sleep one's self sober. Wy- 
trzeźwił się, he has slept himself 
sober 
WYTRZEŹWIENIE, a, s. n. 
sobering. 
WYTRZYMAĆ see WYTRZY- 
MYWAĆ. 
WYT 
WYTRZYMAŁOŚĆ, ta, 8. (. 
endurace, sufferance, persevering 
patience.-na gorąco, na zimno, 
na głód, the faculty of patiently 
supporting, bearing, or enduring 
heat, cbld, hunger. 
WYTRZYMAŁY, A, E, patiently 
bearing, enduring ,: supporting; 
proof against, able to resist. -y na 
zimno, na gorąco, proof against 
cold and heat. 
WYTRZYMANIE, a, s. n. the 
act of holding out to the end; the 
the act oi bearing, enduring, sup- 
porting. Do wytrzymania, endu- 
rabie, supportable. Nie do wy- 
trzymania , unsupportable, into- 
lerable, that cannot be borne. 
WYTRZYMYWAĆ, muję,v.imp. 
WYTRZYMAĆ, am , v. perf. to 
hold out, to bear, to endure , to 
support, to stand, to outstand. 
Wytrzymać długie oblężenie, to 
hold out a long siege. - ogień 
nieprzyjacielski, to stand the 
enemy's fire. - uderzenie, na- 
tarcie nieprzyjaciela, to bear or 
stand out the enemy's onset. - 
próbę, to stand the test. - ciężkie 
próby, jig. to go through rough, 
hard trials, to undergo severe trials. 
Kruszce wytrzymują,pewien sto- 
pień ciepła nie topniejąc, meta!$ 
endure a certain degree of heat 
without melting. Tak mi się chce 
spać, jeść, pić że nie mogę wy- 
trzymać , I am so sleepy, hungry 
thirsty, I can hold out or bear it 
no longer. Tak gorąco że nie 
można wytrzymać, it isintole-: 
rably hot. Nie mogłem wytrzymać! 
żeby mu nie powiedzieć, I could I 
not help telling him. Nie módz 
wytrzymać u kogo, not to be able 
to stay live, dwell with one; to 
leave one's service on account of 
not being able to support the 
master's caprices. - Wytrzymać 
kogo', długo kogo wytrzymać, to 
make one wait long (before letting 
him come in, before receiving him); 
to be long in satisfying one's cu- 
riosity; to tire or wear out one's 
patience; to be behind in paying 
whavs due to one. = Wytrzy- 
mać dzierżawę, to hold, keep a 
farm till the expiration of the lease. 
- v. n. WYTRZYMAĆ {celując), 
to take one's aim well, not to 
fire a gun before taking one's aim 
well. 
WYTUPAĆ, am, v.perf. fam. to 
make a hole by stamping. - co na 
kim, to obtain a thing by stamping 
with one's foot, to knock a thing 
out of one, to obtain it by inflexible 
pertinacity. 
WYTUPTAĆ, am, v. perf. co, 
to obtain a thing by taking steps, 
to obtain it by busying or bestirring 
one's self. 
WYTUZAĆ, am, v. perf. kogo, 
to knock one upon the head. 
WYTWARZAĆ, am,». imp. to 
ply wild freaks, to tell and do non- 
sense ; to be very particular in one's 
diet, to be curious or studiously WYT 
nice in one's dress. =to be hard 
to please, to find fault with every 
thing. 
WYTWARZANIE, A, s.n. affec- 
tation of state in one's manners, 
dress, etc. = the being hard to 
please. 
WYTWÓR, ORtj, s. tn. pomp, 
show, ostentation. 
WYTWORNIE, adv.pompously, 
showily, magnificently. = admira- 
bly well, exquisitely, elegantly. 
WYTWORNIŚ, sia, s. m. a man 
curious or studiously nice in his 
dress; a fop, a coxcomb. 
WYTWORNOŚĆ, set, S. f. pomp, 
show, stateliness, magnificence. - 
exquisiteness, elegance. 
WYTWORNY, A, e, pompous, 
showy, stately, magnificent. - 
splendid, exquisite, capital, elegant. 
WYTYCZ, y, s. f. (a horse's 
disease), spavin. 
WYTYCZNY, a, e, relating to 
tithes levied in a field. Dziesięcina 
wytyczna, the tenth part of the 
produce ol a field, set apart before 
the gathering in of the harvest. 
WYTYKAĆ, am , v. imp. WY- 
TKNĄĆ , nę , v. perf. to stick or 
thrust out, to stretch out, to pro- 
trude. Wytknąć głowę przez 
okno, to thrust or put one's head 
out of a window. Wytknąłem gło- 
wę z za obicia, I thrust out my 
head from behind the tapestry. Nie 
można nosa toy tknąć taki deszcz, 
it rains so hard, one cannot (pro- 
trude, put out his nose) stir abroad. 
= Wytknąć linią, to draw a line 
(by sticking poles or stakes into 
the ground). Fig. Wytknąć sobie 
drogę, to trace out a route, to 
strike out a road. Wytknąć komu 
drogę, to show one the way, to set 
him examples to follow. Niektóre 
gieniusze wytknęły sobie oddziel- 
ną drogę, some few geniuses struck 
out paths for themselves. = Wy- 
tknąć dziesięcinę, to levy the tithe 
in a field (by marking it with stakes 
or poles stuck in the ground). Wy- 
tykać kogo palcem, to point at 
one. Teraz cię ludzie wytykać 
będą palcem, now must the world 
point at you. Wytykać co komu, 
to throw or cast a thing in one's 
teeth,, to twist him in the teeth 
with it; to upbraid or reproach 
him with his faults. Wytykać błę- 
dy, to point out the faults. = Wy- 
tknąć kogo (mówiąc), to mention 
one's name (in speaking. = Wy- 
tknąć korek, czop, to uncork, to 
draw or take out the tap, the 
bung. 
WYTYKANIE, WYTKNIĘCIE, 
a , s. n. the act of sticking out, 
thrustingout, protruding. = Wy- 
tknięcie linii, the tracing, drawing 
of a line. Wytykanie obozu, the 
pitching of a camp; the art of en- 
camping, castrametation. = Wyty- 
kanie błędów, the pointing out of 
faults, censure, criticism. 
WYTYNKOWAĆ, kuję , v.perf. 
to plaster over, to rough-cast. 
WY SV 
WYUCZONY, a, e, taught, in- 
structed, trained up. 
WYUCZYĆ, czę , v. perf. to 
teach , to instruct, to train up. 
WYUZDAĆ, am , v. perf. to take 
off the bridle, to unbridle. - 
SIĘ, fig. to run into cxcessess, to 
run riot, to give a loose to one's 
passions. - się na swawolę, na 
rozpustę, to give one's self up to 
all manner of vices. 
WYUZDANIE, a, s.n. dissolute- 
ness, licentiousness. 
WYUZDANY, a , e , unbridled, 
dissolute, licentious.-a żądza, 
chuć , an unbridled lust. -a swa- 
wold, unbridled cence.-yjęzyk, 
unbridled tongue. Człowiek -y, a 
dissolute, proligate fellow, an aban- 
doned wretch. 
WYWABIAĆ, am, v.imp. WY- 
WABIĆ , bię , v. perf. to allure 
abroad, to wheedle or entice away. 
Wywabić nieprzyjaciela w pole, 
to draw the enemy into an open 
field. = Wywabiać plamy, to take 
out (away) stains. 
WYWABIANIE, WYWABIE- 
NIE, a, s. n. the act of alluring 
abroad. = Wywabianie plam, the 
taking out of stains. 
WY WĄCHAĆ, am, v.perf. to 
smell out. 
WYWALAĆ, am, v. imp. WY- 
WALIĆ, lę, v.perf. to break open. 
Wywalić drzwi, to break open a 
door.= to stretch out, to protrude. 
Wywalić brzuch, to protrude one's 
belly. WYWALIĆ SIĘ, to pour, 
rush out in a crowd. 
WYWALAĆ, ah, v.perf. to dirty, 
to soil. - SIĘ, to dirty one's self, 
to roll one's self in dirt. 
WYWALCZYĆ, czę, v.perf. co, 
to get or acquire a thing by light- 
ing, to fight out. 
WYWAPOROWAĆ, ruję , v. 
perf. to evaporate. 
WYWARCIE, see WYWIERA- 
NIE. 
WYWARZAĆ, am, v. imp. WY- 
WARZYĆ, rzę, v.perf. to boil out, 
to purify by boiling, to extract by 
boiling. Wywarzać sól (to extract 
salt by boiling the sea-water), to 
make salt. Wywarzyć garnek, to 
clean a pot by boiling water in it. 
- SIĘ, to be extracted by coction. 
WYWARZANIE, WYWARZE- 
NIE , a , s. n. the act ot cleaning , 
extracting by coction. 
WYWARZYNY , rzyn, s. f. pl. 
what is extracted by coction; what 
is remaing after coction. 
WYWAŻAĆ , am , v. imp. WY- 
WAŻYĆ, żę, v.perf. to heave up, 
to lift up. Wyważyć kamień, to 
lift up a stone. - drzwi, okno, 
to unhinge a door, a window. 
WYWAŻONY, a, e, weighed, 
adopted after a mature considera- 
tion. U niego każde słówko wy- 
ważone, he weighs every word. 
WYWCZAS, u, s.m. rest, re- 
pose, see WCZAS. 
WY WCZASOWAĆ SIĘ, sujęsję, 
v.perf. to take one's rest, to repose 
WYW 
one's self, to have slept well, to re- 
cruit one's strength by sleeping. 
WYWDZIĘCZAĆ SIĘ, am się, v. 
imp. WYWDZIĘCZYĆ SIĘ, czę 
się, v.perf. to repay, to requite, to 
return or acknowledge, a benefit, 
an obligation. Uczynił to dla wy- 
wdzięczenia się za odebrane do- 
brodziejstwa , lie did so as an 
ackowledgment for the benefits he 
had received, he did so from grati- 
tude or thankfulness for the bene- 
fits he had received. 
WYWECOWAĆ , cuję , v. perf. 
to whet, to set an edge on. 
WY WĘDROWAĆ, ruję, v.perf. 
to emigrate. 
WY WĘDZIĆ, dzę, v.perf. to dry 
in smoke. =to made lean, to ema- 
ciate. 
WYWĘDZONY, a, E, dried In 
smoke. - made lean, emaciated. 
WYWIAĆ, wieję , v.perf. to se- 
parate by winnowing. 
WYWIAD, u, s.m. used gene- 
rally in the pl. WYWIADY, see 
ZWIADY. 
WYWIADYWAĆ SIĘ, duję się, 
v.imp. o co, to go in quest of in- 
formation, to inquire for or con- 
cerning a thing, to endeavour to gel 
intelligence, to mhke an inquiry, to 
take information. WYWIEDZIEĆ 
SIĘ, wiem się, v.perf. o czem, fo 
find out by inquiring, to get intel- 
ligence, information. 
WYWIĄZYWAĆ, zuję , v. imp. 
WYWIĄZAĆ, źę , v. perf. to untie 
and take out, to open a packet. 
WYWIĄZAĆ SIĘ, z czego,to ac- 
quit one's seif of a thing. - się 
z długu wdzięczności, to repay, 
requite or return an obligation, to 
pay a debt of gratitude. 
WYWIĆ, see WYWIJAĆ, V/Y- 
WINĄu. 
WYWICHNĄĆ, nę , v. perf. so- 
bie rękę, nogę, to sprain or dislo- 
cate one's arm, one's foot. 
WYWICHNIĘCIE, and WYWI- 
CHNIEN1E, a, s.n. sprain, disloca- 
tion, luxation. 
WYWICHNIĘTY, a, E, sprained, 
dislocated, put out of joint. 
WYWIĘDŁY, a, e, withered, 
faded away, blasted, blighted. 
lean, gaunt, dry, emaciated. 
WYWIĘDNĄĆ, nę, v.n.pcrf. to 
wither, to fade away, to be blasted, 
blighted. = to grow lean, emacia- 
ted, to fall away, to have got sunk 
in or hollow' cheeks. 
WYWIEDZENIE, see WYWO- 
DZENIE. 
WYWIEDZIEĆ SIĘ, see WY- 
WIADYWAĆ SIĘ. 
WYWIERAĆ, am , v. imp. WY- 
WRZEĆ , wrę , v. perf. to let out, 
to let loose; to giye a loose to, to 
vent, to give ven^to. Wywierać 
obelgi to beloh Out reproachful 
words. Wywrzeć złość, gniew, 
jad, to give a loose to one's indi- 
gnation, to vent one's wrath, to give 
one's passion vent. Wywrzeć wście- 
kłość, to vent one's fury. Królowa 
tak wywarła swą złość, wścw 
461 462 
WYW 
kloić, the queen did thus ber fury 
vent Wywrzeć zemste, to wreak 
vengeance. Wywrzeć całą swą si- 
lę , to exert ail one's strength. Wy- 
wierać, wywrzeć wpływ, to exert 
an influence, to have influence with. 
Dobre lub złe wychowanie wy- 
wiera wpływ na cale życie, good 
or bad education has an intiuence 
upon the whole life. Wywierać 
wpływ na zdrowie, to have an 
influence upon health, to affect 
health. 
WYWIERANIE, WYWARCIE, 
a , s. n. the act of venting, giving 
vent to. Dla wywarcia zemsty, in 
order to wreak one's vengeance. 
Wywieranie wpływu, the exerting 
cf Influence. 
WYWIERCIĆ, cę, v. perf. to 
here, to perforate. - SIĘ, fig. to 
get but of trouble, to extricate 
one's self, see WYKRĘCIĆ SIĘ. 
WYWIEŚĆ, see WYWODZIĆ. 
WYWIESZAĆ, am , v. perf. to 
Lang all. Kazał ich wywieszać, 
he ordered them ail to be hanged. 
WYWIESZAĆ, am, v.imp. WY- 
WIESIĆ, szę, v.perf. to bang out, 
to hang up. Wywiesić chorągiew, 
to bang out, put up the standard 
or colours. Wywiesić flagę, ban- 
derę , to hang out or hoist a flag. 
Wywiesić szyld, to put up a sign. 
Dom jego jest na sprzedaż, gdyż 
jest wywieszona tablica naae- 
drzwiami, bis house is to let, for 
there is a bill put up above the 
door. => Wywiesić język, to loll 
out one's tongue. 
WYWIESZANIE, WYWIESZE- 
NIE, a, s.n. the act of hanging out 
or up, hoisting. 
WYWIETRZAŁY, see ZWIE- 
TRZAŁY. 
WYWIETRZEĆ, j!?, v. n. perf. 
to be spoiled, damaged by the in- 
fluence of the air, to grow vapid, to 
become deadened, to pal), to lose its 
spirit. •= Wywietrzyć z głowy 
(of the fumes of wine), to be dissi- 
pated. Jak mu wino wywietrzeje 
z głowy, when he is sober again. 
Wywietrzeć z głowy, z pamięci, 
fig. to vanish from one's memory, 
to be quite forgotten. 
WYWIEW, o, s. m. WYWIE- 
WA, Y, s.f. a heap of snow or sand 
drifted by the wind. 
WYWIEWAĆ, am, v. imp. WY- 
WIAR, wieję, v. perf. (said of 
wind), to blow off, to carry away. 
- see WYWIAĆ. 
WYWIERĆ, see WYWOZIĆ. 
WY WIĘZNĄĆ, nę, v.n.perf. to 
get out or extricate one's self from 
a place, where one has been jam- 
med in. 
~ WYWIĘZYWaC, see WYWIĄ- 
ZAĆ. 
WYWIJAĆ, am, v.imp. WYWl- 
NĄĆ, WYWIĆ, nę, v.perf. to wind 
out of, to wind off; to unfold, to 
unwind, to develop, to unroll, to 
spread out. Wywinąć co z czego, 
fig. to derive, to deduce, to draw 
consequences. =- Wywinąć co ko- 
WYW 
mu z rąk, to wring, wrench or 
wrest a thing from one's hand. = 
Wywinąć nogę, rękę, to sprain 
one's foot, one's arm. = WYWI- 
JAĆ , v. n. czem, to brandish, to 
Sourish, to wave. Wywijać pała- 
szem, to wave or brandish a sword. 
- chustką, to wave a handkerchief. 
- nogami, to ply one's legs.- rę- 
kami, to gesticulate. - na koniu, 
to wheel about on horseback, to 
prance, to curvet, to move in ca- 
racols, to caracol. - SIĘ, to un- 
wind, to unroll, to be unfolded, to 
be displayed. Wywijać, wywinąć, 
wy wić się z czego, to rise, spring 
or proceed from. = Wywijać się, 
to wind one's self, to writhe, to 
wriggle; to seek to escape from 
one's grasp; fig. to use shifts, stra- 
tagems in order to extricate one's 
self from a bad affair, to shuffle, to 
evade fair questions. Wywinąć się, 
to extricate one's self, to escape. 
Nie wywiniesz mi się, you shall 
not escape, I'll overtake or catch 
you, strike yon home. 
WYWIJANIE, WYWINIĘCIE, 
WY WICIE, a , s. n. the act of un- 
winding, unfolding, displaying, de- 
velopment. = Wywinięcie ręki, 
see WYWICHNIĘCIE. = Wywi- 
janie na koniu, wheeling about on 
horseback, prancing, curvetting. 
Wywijanie czem, brandishing, 
flourishing, wawing. WYWIJANIE 
SIĘ, winding, writhing, wriggling; 
fig. using shifts, stratagems, sub- 
terfuges. 
WYWIKŁAĆ, am, v. perf. to 
disentangle, to disengage, to extri- 
cate. - SIĘ, to get rid of, to extri- 
cate one's self, to disentangle one's 
self. 
WYWIKŁANIE, a , s. n. disen- 
tangling, extrication. 
WYWINDOWAĆ, Dotę, v. perf. 
to wind up, to pull up, to hoist up 
(by means of a pulley). 
WYWŁASZCZENIE, a, s.n. sale 
of other people's property for pub- 
lic purposes, expropriation. 
WYWŁASZCZYĆ, Czę , v. perf. 
to deprive of property with a view 
to public benefit, to expropriate. 
WYWŁÓCZYĆ, czę, WYWLE- 
KAĆ, am, v.imp. WYWLEC, loeę, 
v.perf. to drag out of. Wywlec 
kogo z pokoju, to drag one out of 
the room. Wywlec nitkę z igły, 
to unthread a needle. Wywlec na 
górę, to drag up. Wywlec na 
brzeg, to drag on shore. - SIĘ, 
to crawl or creep out. = (of a 
monk), to cast off one's monkish 
habit, to forsake one's monastic or- 
der. 
WYWŁOKA, i. s. [.* jade, 
worthless nag, a sorry horse, an 
old hack. 
WYWNĘTRZAĆ, am, v. imp. 
WYWNĘTRZYĆ . rzę , v. per/. 
(little used), to disembowel, set 
WYPATROSZYĆ. = fig. Wy- 
wnętrzać skrytosci swego serca. 
to disclose the inmost recess of,. 
I one's heart. - SIĘ, to unbosom 
WYW 
one's self, to disclose one's Inmost 
thoughts. 
WYWNĘTRZANIE, WYWNĘ- 
TRZENIE, a , s. n. swych uczw, 
skrytości. - SIĘ, the disclosing of 
one's inmost thoughts , effusion of 
heart. 
WYWÓD, odu , s. m. the act of 
leading abroad. Księgi wywodu, 
Exodus (the second book of Moses). 
= deduction , derivation. - rodu, 
genealogy. = argumentation, de- 
monstration , adducing of reasons, 
of proofs. - szlachectwa, proofs 
of nobility. = Wywód słowny, in- 
terrogatory, examination; protocol. 
- and WYWODZINY, dżin, s. f. 
pl. the churching of a woman. Ise 
do wywodu, być u wywodu, to go 
to church after one's deliver?. 
WYWODZENIE, WYWIEDZE- 
NIE, a. s. n. the act of leading 
abroad; theactof bringing forward; 
or producing of witnesses. Wywo- 
dzenie swego rodu od kogo, the 
tracing of one's descent or origin 
up to a person. Wy wiedzenie z ni- 
czego, the making out#! nothing, 
creation. - SIĘ, (ze szlachectwa), 
the proving of one's nobility. Wy- 
wodzenie się od kogo, thetracing 
of one's descent up (back) to a 
person. 
WYWODZIĆ, ozu, v. imp. WY- 
WIEŚĆ, wiodę, v. perf. to lead 
out of, to lead abroad, to bring 
forward, see WYPROWADZIĆ. 
Wywieść w pole, lig. fam. to 
deceive, to cheat, to gull, to take 
in, to hoax. = to draw out of, to 
bring forth. Wywieść co z nicze- 
go, z nicości, to make out of 
nothing, to create. Jam jest Pan 
Bóg twój, którym cię wywiódł 
z ziemi egipskiej, z domu nie- 
woli, I am the Lord thy God, who 
brought thee out of the land of 
Egypt, out of the house of bondage. 
Wywieść kogo z błędu, to un- 
deceive one. - kogo z bojażni, to 
remove one's fears, to put him in 
heart again.= to deduce, to derive. 
Wywodzić wyraz od jakiego 
pierwiastku, to derive a word 
from a root. - swój ród od kogo, 
to trace one's descent up (back) to 
a person, WYPROWADZAĆ. = 
to deduce, to expose, to state , to 
go into detaits, to relate all the 
particulars, to show cause. Obszer- 
nie co wywieść, to enlarge on a 
subject, to treat or pursue a subject 
a great length. = świadków, to 
bring forth or produce witnesses. 
- kurczęta, pisklęta, to hatch, 
to produce young chickens. = Wy- 
wodzić trele, to quaver, to shake 
the voice, to trill. = położnicę, to 
church a woman. = mury, to raise, 
rear, erect a building. - SIĘ (od 
kogo), to trace one's descent up 
(back) to a person. - się ze szla- 
chectwo to prove one's nobility. 
wyWQD'ZINY, see WYWÓD. 
WY WOJOWAĆ, jotę , v. perf. 
to get or acquire by waging war, 
by fighting. WYW 
WYWOŁAĆ, see WYWOŁY- 
WAĆ. 
WYWOŁAŃCZY, a. b, of an 
exile. 
WYWOŁANIE, a, see WYWO- 
ŁYWANIE. - (z kraju) banish- 
ment, outlawry. 
WYWOŁANIEC , ńca , s. m. a 
banished person , exile, outlaw. 
WYWOŁANKA, i,s. f. a woman 
b anished from her country. 
WYWOŁYWAĆ,luje, v. tmp. 
WYWOŁAĆ, am , v. perf. to cali 
out, to call forth, to tell one to 
come out. Dla czegoś wywołał 
mnie z pokoju? why did you call 
me out of my room? Nie wywołuj 
wilka z lasu, prov. when sorrow 
is asleep, wake it not. = co , to 
call about, to proclaim, see OB- 
WOŁYWAĆ. = to call up, to raise 
up, to conjure up, to evoke. Czar- 
noxiężnićy utrzymywali że mieli 
moc wywoływania duchów, cieni 
zmarłych ludzi, czartów, necro- 
mancers pretended to have the 
power to call up the souls of the 
dead, spirits, devils. Eschyles na- 
pisał trajediją pod tytułem Per- 
sowie, w której cień Dariusza jest 
wywołany, Aeschylus has written 
a tragedy intitled Perses, in which 
the shade of Darius is called up. = 
to bring about, to cause, to be the 
cause of, to occasion a war, to 
provoke war.- Wywołać z kraju, 
tó banish (out of) the kingdom, to 
outlaw. « Wywołać pieniądz, to 
cry down money, to prohibit its 
currency by proclamation. = Wy- 
wołać sprawę do wyższego sądu, 
to make or lodge an appeal. = 
WYWOŁYWAĆ, v. n. na kogo, 
to rave against one, to launch out 
Into abuse, to inveigh against one. 
WYWOŁYWANIE, WYWOŁA- 
NIE , a, s. n. the act of calling 
out = conjuring up, calling up, 
evocation. Wywoływanie duchów, 
conjuring up, calling up spirits, 
shades, ghosts. = crying down, 
prohibition.- Wywołanie do wyż- 
szego sądu, the making or lodging 
an ' appeal. = Wywoływanie, 
raving, railing, inveighing, abuse. 
WYWOSKOWAĆ, xw„v.perf. 
to smear well with wax. 
WYWÓZ, ozu,s. m. exportation. 
- zboża, surowych materyałów, 
the exportation of grain, of raw 
materials. 
WYWOŻENIE, WYWIEZIE- 
NIE, a, s. n. the act ol exporting, 
exportation ; the act of carrying or 
conveying away. 
WYWOZIĆ, żę, v, imp. WY- 
WIEŹĆ , wiozę, v. perf. to carry 
out, to export, to convey (in a 
carriage or in a ship). Wywozić 
towary (za granicę), to export 
goods (from one country to another). 
Wywieźć kogo zkąd, to carry 
one away, to convey him away (in 
a carriage). = Wywozić piasek, 
gruzy, to takeaway, to clear away, 
to remove sand, rubbish. 
WYWOZICIEL,a, s.m. exporter. 
WY W 
WYWÓZKA, i, A. f. carriage, 
exportation, transport. 
WYWOZOWY, a, e, of exporta- 
tion. Handel -y, foreign trade, 
export trade. 
WYWRACAĆ, am, v. imp. WY- 
WRÓCIĆ, cę, v. perf. to throw 
down, to overthrow, to overturn, 
to upset, to overset, to subvert. 
Wywrócić kogo, to throw one 
down, to overturn one.- stół, po- 
wóz , to overthrow or upset a 
table, to overturn a coach. Ten fur- 
man dwa razy nas wywrócił, 
that coachman has overturned us 
twice. Wywracać koziołki, to 
turn head over heels, to play 
tumbling tricks, to tumble, see 
PRZEWRACAĆ. Wywracać oczy, 
to roll one s eyes. Wywracał oczy 
jak opętany, his eyes rolled In his 
head, as if he was possessed. Fig. 
Wywrócić porządek, to throw 
into confusion, into commotion , 
to unsettle, to turn every thing 
upside down. Wywrócić rząd, 
to owerthrow or subvert the go- 
vernment of a country, see OBA- 
LIĆ. Wywracać czyje słowa, to 
distort the meaning of one's words, 
to put a wrong interpretation upon 
them. = Wywrócić co {na nice), 
to turn a coat, see NICOWAĆ, 
PRZENICOWAĆ. - SIE, to over- 
turn, to upset, to be overturned, 
upset or overset. Woz się wywró- 
cił, the carriage upset or overturn- 
ed. Wywrócić się na wznak, to 
fall upon one's back, to throw one's 
self back. 
WYWRACACZ, a , ł. m. słów, 
prawdy, one that wrests or distorts 
the sense of a man's words, of a 
passage, etc. 
WYWRACANIE, WYWRÓCE- 
NIE , a , s. n. the act of overthrow- 
ing, overturning, upsetting, over- 
setting , subverting , subversion. 
Wywrócenie porządku, disorder, 
confusion. 
WYWRÓCICIEL, a, s. m. 
overthrower, overturner, subverter. 
W Y W RÓT, otu, s.m. overthrow. 
= the wrong side. Na wywrót, 
inside outward , the wrong side 
outward. Wdziać co na wywrót, 
to put on a thing the wrong side 
outward. 
WYWROTNY, a, e, (of a car- 
riage), apt to be overturned or 
ypset; (of a road), where a car- 
riage may be easily overturned or 
upset. 
WYWRÓŻYC, źę, v. perf. to 
foretell the future. Wywróżyłem 
mu wszystko co go miało spotkać, 
I foretold him-all that has befallen 
him. 
WYWRZEĆ, see WYWIERAĆ. 
WYWRZEĆ, je , v. n. tmpers. to 
seeth over, to Uy away in vapours, 
to cease boiling. 
WYWYŻSZAĆ ,am, v.imp. WY- 
WYŻSZYĆ, szę , v. perf. fig. to 
raise, to elevate, to exalt, to extol. 
Wywyższyć kogo nad drugich, 
nad wszystkich, w raise one above 
WYZ 
all the others, - kogo na jaki sto- 
pień, godność, to elevate, advance, 
prefer or raise one to a dignity. - 
SIĘ, to exalt one's self, to set one's 
self above the level of others. Kto 
się wywyższa będzie poniżony, 
a Kto się poniża będzie wywyż- 
szony', every one that exalteth 
himself shall be abased; and he 
that humbleth himself shall be 
exalted. 
WYWYŻSZANIE, WYWYŻ- 
SZENIE , a , s. n. exaltation, ele- 
vation. 
WYWZAJEMNIAĆ SIĘ, am się. 
v. imp. WYWZAJEMNIĆ SIĘ, nuj, 
się , v. perf. komu za dobrodziej- 
stwo, za usługę, to repay or return 
a benefit, an obligation. = Wy- 
wzajemnie się komu, to do or 
render one like for like. 
WYWZAJEMN1ENIE SIĘ, 8. n. 
a suitable return, acknowledgment, 
requital. 
WYZ, a, s. m. sturgeon. 
WYŻ, abridged from WYŻEJ, 
comp, of WYSOKO. Wyż wymie- 
niony, wyrażony, above-mention- 
ed, above-cited. 
WYŻĄĆ, see WYŻYNAĆ. 
WYZBIERAĆ, am, v. perf. to 
pick up all, to gather, cull or 
collect all. 
WYZDROWIEĆ, ję, v. n. perf. 
to recover one's health, to grow 
well. 
WYZDROWIENIE, A, 8. n. the 
recovery of health, recovery. 
WYZDYCHAĆ, ją , v. n. perf. 
coll, (said of animals), to die, to 
perish., 
WYŻEBRAĆ, am, v. perf. to 
obtain by begging, to get an alms. 
Żyje z tego co wy żebrze, he lives 
on alms. 
WYŻEGAĆ, am, v. imp. WY- 
ŻEDZ, gę, v. perf. to burn, to 
sear, to cauterize. 
WYŻEJ, adv. comp, of WYSO- 
KO , higher, above. - wymienio- 
ny, wzmiankowany, above- men- 
tioned , above-cited. 
WYŻEŁ, żła, 8. m. pointer, 
setter, setting-dog, spaniel. 
WYŻEŁEK, łka , s. m. dim. a 
little spaniel. 
. WYŻERAĆ, am, v. imp. WY- 
ŻRZEĆ, rę, v. perf. to eat.into, to 
eat up, to eat away, to corrode. 
WYZIĘBIĆ, bię, v. perf. to cool, 
to make cool, to chill. - w kim 
zapal, fig. to cool, damp one's 
ardour. 
WYZIĘBNĄĆ, nę, v. n. perf. 
to grow cold. 
WYZIERAĆ, am , v. imp. WYJ- 
RZEĆ, rzę, v. perf. to look out.- 
oknem, to look out at a window. 
WYZIEW, v, s. m. exhalation. 
Szkodliwe -y, noxious exhala- 
tions. -y wznoszą się z ziemi, 
exhalations rise from the earth. 
WYZIEWAĆ, am, v. imp. WY- 
ZIONĄĆ, nę, v. perf. to cast up 
(forth) vapours, to exhale. Te biota 
wyziewają parę, these marshes 
exhale vapours. Wyziewać woń,$ 
463 464 
WYZ 
zapachy, to exhale a sweet odour. 
Wyziewać swój jad, fig. to vent 
one's fury. = to expire. Wyzio- 
nąć ducha, to yield up or give up 
the ghost, to breathe one's last, to 
expire. 
WYZIEWANIE, WYZIONIĘ- 
CIE, a, s. n. exhaling, exhalation. 
WYZINA, y , s. f. sturgeon's 
veins extracted from its back-bone. 
WYZIONĄĆ, see WYZIEWAĆ. 
WYZŁACAĆ, am , v. imp. WY- 
ZŁOCIĆ , cę, v. perf. to gild (on 
the Inside). 
WYZŁACANIE,WYZŁOCENIE, 
A, s. n. the act of gilding; gilding. 
WYZŁACANY, WYZŁOCONY, 
A, e, gilt (on the inside). 
WYŻLĄTKO, a , s. n. WYŻLĘ, 
cia, s.n. the whelp of a spaniel. 
WYŻLICA, y, WYŻLICZKA, i, 
s.f. spaniel-bitch. 
WYŻLIN, a, s.m. (a med. plant), 
purging flax, toad-flax, linaria. 
WYŻŁOBAĆ, WYŻŁOBIĆ, bię, 
M.perj. to groove, to cut hollow, to 
scoop out. 
WYŻŁOBIANIE, a, s. n. the act 
of grooving, scooping out. WY- 
ŻŁOBIENIE, A, s.n. groove, chan- 
nelling , gutter-work, chamfer, 
chamfret. 
WYZŁOCIĆ, see WYZŁACAĆ. 
WYŻŁOPAĆ, pip, v. per/. to 
gulp down, to quaff, to swallow 
down. 
WYZNAĆ, see WYZNAWAĆ. 
WYZNACZAĆ, am, v. imp. WY- 
ZNACZYĆ, czt;, v. perf. to set, to 
assign, to allot, to settle, to ap- 
point. Wyznaczyć każdemu swą 
cząstkę, to set out overy one his 
share. - dzień i miejsce, to ap- 
point the day and the place. - ko- 
mu roczny dochód, pensyą, to set- 
tle an annual income on one or an 
yearly allowance. - część dóbr na 
zapłacenie długów, to assign a part 
of one's estate for the payment of 
one's debts. - pewną sumę na co, 
to appropriate a sum of money to 
any purpose, see PRZEZNACZYĆ, 
NAZNACZYĆ. 
WYZNACZANIE, WYZNACZE- 
NIE , a., s.n. the act of setting, as- 
signing, allotting, settling, appoint- 
ing. Wyznaczenie terminu za- 
płaty, the appointing of the day of 
payment. 
WYZNACZONY, a, e, set, assi- 
gned, allotted, settled, appointed. 
WYZNACZYĆ, see WYZNA- 
CZAĆ. 
WYZNANIE, a, s.n. confession, 
avowal, acknowledgment. - zbro- 
dni, winy, the confession of a cri- 
me , of. a fault, of guil|. - wiary, 
confession of faith, creed. - wiary 
polityczne, an avowal of political 
principles. = confession , persua- 
sion. - Rzymsko-Katolickie, Ro- 
man-Catholic persuasion. - Sta- 
rozakonne, Jewish persuasion. -- 
Augsburskie, the Augsburgh con- 
fession (1530). 
WYZNAWAĆ, ję, V. imp. WY- 
ZNAĆ, am, v.perf. to own, to avow, 
WYZ 
to acknowledge, to confess, to make 
a confession. Wyznać zbrodnię, 
winę, to confess or avow a crime, 
a fault. Wszystko wyznał, he has 
confessed every thing. Wyznać że 
się jest winnym, to plead guilty. 
= Wyznawać jaką religią, to 
profess a religion. Wyznawać 
Chrystusa, naukę Chrystusa, to 
confessChrist,to profess the Christ- 
ian religion. Wyznawać jaką na- 
ukę , jakie zasady, to profess a 
doctrine, some principles. 
WYZNAWANIE, a, s. n. the act 
of avowing, confessing, acknowledg- 
ing. 
WYZNAWCA, y , s. m. wiary , 
the confessor of the faith. - Chry- 
stusa, the confessor of Christ. 
Edward -, Edward the Confes- 
sor. 
WYŻNIK, a, s. m. (at cards), 
queen. 
WYZOLIĆ, lę, v.perf. chusty, 
to wash clothes in lie, to buck. 
WYŻÓŁCIć, cę, v.perf. to make 
yellow. 
WYŻÓŁKŁY, A, e, grown yellow, 
as yellow as saffron. 
WYŻÓŁKNĄĆ nę, v.n.perf. to 
grow yellow, to be as yellow as saf- 
fron. 
WYŻPIN,u,s.m. (a plant), berry- 
bearing chickweed, cucubalus. 
WYZRZEĆ, see WYŻERAĆ. 
WYŻSZOŚĆ , ści, s. f. greater 
height, greater elevation. = supe- 
riority, ascendency, .pre-eminence, 
mastery. - jego geniuszu, the su- 
periority of his genius. Chciał mu 
dać uczuć swą -, he wished to 
make him feel his superiority. Mieć 
- nad kim, to be superior to one; 
to have the advantage ol one. 
WYZSZY, a , e , comp, of WY- 
SOKI. = superior. 
WYZUĆ, see WYZUWAĆ. 
WYŻUĆ, see WYŻUWAĆ. 
WYZUCIE, a, s. n. the act o! 
pulling off one's boots, shoes. - 
jig. divesting, despoiling, depriva- 
tion , dispossession, bereavement. 
- SIĘ, stripping one's self of any 
thing, voluntary renouncing, volun- 
tary bereavement or destitution, 
self-denial. Wyzucie się ze wsty- 
du, the being dead or lost to all 
sense of shame. 
WYZUTY, A, E, fig. stripped, 
stript, divested, despoiled, depri- 
ved, dispossessed, bereaved, bereft. 
Musi być-y ze wszystkich uczuć 
ludzkości, he must be divested of 
all humanity. - y ze wszystkiego, 
stript, despoiled, bereft of every 
thing, destitute.-y ze wstydu, 
dead or lost to all sense of shame. 
WYZUWAĆ, am, v.imp. WY- 
ZUĆ, ję, v.perf. komu boty, trze- 
wiki, to pull, off one's boots or 
shoes, see ROZZUĆ. - Fig. Wy- 
zuć kogo z czego, to strip, despoil, 
divest, deprive or bereave one ol a 
thing. Wyzuć kogo z całego ma- 
jątku, to deprive, despoil a man ol 
all his property, to dispossess him 
of his estate. Śmierć nas wyzuwa 
WYŻ 
ze wszystkiego co jest nam naj- 
droższem, death bereaves us of all 
we hold dear. Wyzuć koqo z ży- 
cia , to bereave one of life, to put 
him to death. Los go wyzuł ze 
wszystkiego, fortune lias bereft, has 
deprived him of every thing. Wy~ 
zuć z nadziei, to put out of all 
hope. - SIĘ, to divest one's self, 
to despoil or deprive one's seif. 
Wyzuć się z majątku, ze wszy- 
stkiego, to strip, bereave, despoil 
one's self of one's fortune, of every 
thing. Fig. Wyzuć się z czego, to 
divest one's self of a thing, to lay it 
aside. Wyzuć się ze wstydu, z u- 
czuć ludzkości, to be dead or lost 
to ail sense of shame, to be di- 
vested of all sense of humanity. 
Wyzuć się z przesądów, to divest 
one's self of one's prejudices, to get 
rid of them. Wyzuł się z wszelkiej 
uczciwości, he has shaken hands 
with all bonestv. 
. WYZUWAĆ*, am, v. imp. WY- 
ZUĆ, ję , v. perf. to express by 
chewing. 
WYZWAĆ, see WYZYWAĆ. 
WYZWANIE, a, s.n. challenge, 
defiance. - na piśmie, a written 
challenge. Przyjąć wyzwanie, 
nie przyjąć wyzwania, to accept 
or decline the challenge. 
WYZWOLENIE, a, s.n. release, 
deliverance. - ludu Bożego, the 
deliverance of God's people. - nie- 
wolnika , tise manumission or af- 
franchisement of a slave. - syna, 
the emancipation of a son. 
WYZWOLENIEC, kca, s. m. 
freedman. 
WYZWOLIĆ, lę, v. perf. WY- 
ZWALAĆ, am , v. imp. to free, to 
release, to set at liberty, to deliver. 
Wyzwolić kogo z więzienia, 
z więzów, to iet loose or release a 
prisoner, to set him at liberty, to 
break one's chains. - kogo z nie- 
woli, to deliver one from slavery. 
- niewolnika, to give liberty to a 
slave, to free a slave, to set him at 
liberty. - lud, kraj z jarzma nie- 
woli, to deliver a people from ty- 
ranny. - syna, to emancipate a 
son. - chłopca na terminie będą- 
cego, to dismiss an apprentice, who 
has served out his time. - SIĘ, to 
free one's self, to get free. Wyzwo- 
lić się, to have served one's appren- 
ticeship. 
WYZWOLONY, a, e, freed, re- 
leased, delivered; affranchised, ma- 
numitted, emancipated; who has 
served his apprenticeship. = Sztu- 
ki wyzwolone, the liberal arts. 
WYŻYĆ, ję, v.perf, to spend, to 
waste, to consume. Wyżyłem ta- 
bakę, lekarstwo, I have done all 
my snuff, I have taken all my mcde- 
cine, there is nothing left WYŻY- 
WAĆ, am, v. imp. tyle a tyle ta- 
baki na dzień, na miesiąc, to take 
so much snuff a day, a month. = 
WYŻYĆ,.v. n. to live to a certain 
time. Nie wyżyje do wiosny, he 
cannot live till spring, he is likely 
to die before the spring. = - Cze- WZA 
$o, to be able to live upon, to have 
enough to live upon. Nie wyżyje 
z tego, his allowance is too small, 
be cannot live upon. 
WYŻYŁO WAC, ŁUJĘ, v.perf. to 
.•luck out the veins. 
WYŻYMAĆ, am , V. imp. WY- 
ŻĄĆ, żmę, v.perf. chusty, io wring 
linen. . 
WYŻYNA, V, s f. rising ground, 
eminence, height 
WYŻYNAĆ, am , v. imp. WY- 
ŻĄĆ, żnę, v.perf. to cut all (with a 
sickle), to cut all the corn, to finish 
the harvest 
WYZYWAĆ, am, v. imp. WY- 
ZWAĆ, wę, v. perf. do bitwy, na 
pojedynek, to call out, to summon 
to fight, to defy, to challenge. Śmie- 
sznie byłoby wyzywać kogo za 
taką fraszkę, it would be ridicu- 
lous calling a man out or challen- 
ging him for such a trifle. Może cię 
wyzwać za to, he is likely enough 
to call you out for it. = Wyzywać 
do buntu, to stir up to rebellion. 
Wyzywać do picia, to ply one with 
cups, to challenge one to a drink- 
ing-bout. Wyzywać kogowbillard, 
w szachy, to challenge one at bil- 
lards or chess. Wyzywać kogo na 
zakład, to propose a bet or a wa- 
ger to one. WYZWAĆ SIĘ, to chal- 
lenge one another. 
WYZYWAJĄCY, a, e, and s.m. 
ego , challenger. 
WYZYWANIE, A, s.n. the act of 
challenging. 
WYŻYWIĆ, wię, v. perf. to 
nourish, to feed, to maintain, to 
support. - znaczną familią, to 
maintain a large family. - SIĘ, to 
maintain one's self, to live upon, to 
support one's self upon. 
WYŻYWIENIE, a, s.n. mainte- 
nance, support, sustenance, neces- 
saries of life. 
WZAD, adv. back, backwards. 
WZAJEM, NAWZAJEM, WZA- 
JEMNIE, adv. in return, mutually, 
reciprocally.-kogo kochać, to make 
a return to one's love. Nawzajem 
kogo zaprosić, to return an invita- 
tion. => each other, one another. 
Kochać się nawzajem, to love one 
another. Chwalić się nawzajem, to 
praise one another. Szkodzić sobie 
nawzajem, to hurt or to prejudice 
one another. Przebaczać sobie na- 
wzajem, to forgive each other's 
faults. Dawać sobie co nawzajem, 
to give each other or one another, 
to interchange, to exchange. Poże- 
rać się nawzajem, to devour one 
another. Wspierać, pomagać so- 
bie nawzajem, to help one ano- 
ther. Nawzajem się oskarżać, to 
accuse one another. 
WZAJEMNOŚĆ, ści, s. f. reci- 
procity, reciprocalness. = return 
friendship, kindness, love, etc. 
Przyjaźń żąda wzajemności, 
friendship requires a suitable re- 
turn. Kochać bez wzajemności, 
to love without being loved. Wza- 
jemnością się komu wypłacić, to 
return a kindness, an obligation.etc. 
WZB 
WZAJEMNY, a, e, mutual, reci- 
procal. -a miłość, mutual love. 
-a przyjaźń, mutual friendship. 
-a pomoc, mutual aid. -e przy- 
rzeczenie , zobowiązanie się, 
mutual promise, mutual obligation. 
WZBIĆ, see WZBIJAĆ. 
WZBIERAĆ, am, v. imp. WE- 
ZBRAĆ, wzbiokę, v.perf. (of a riv- 
er), to rise, to swell. Rzeka we- 
zbrała, the river is swelled, has 
overflowed its banks. Rzeka wzbie- 
ra, the waters of the river are ri- 
sing. 
WZBIERANIE, A, s. n. the gra- 
dual rising, swelling of a river. 
WEZBRANIE, a, s.n. the overflow- 
ing of a river, flood, inundation, 
see WYLEW. 
WZBIJAĆ, am, v. imp. WZBIĆ, 
ję, v.perf. to raise, to elevate. 
Wzbić kogo w dumę, to elate, 
to make proud, to puff up.- SIĘ, 
to take one's flight, to wing one's 
flight, to soar. Wzbić się w górę 
(of a bird), to tower aloft, to fly 
or rise high. Wzbić się pod nie- 
bo, pod niebiosa, w obłoki, to 
tower aloft , to soar or rise high. 
Fig. Wzbić się do najwyższych 
godności, to rise to the pinnacle of 
honours, to arrive at or come to 
the highest dignities. Wzbić się 
w dumę, to be elated with pride, 
to grow proud of, to be puffed up, 
flushed with. 
WZBIJANIE SIĘ, WZBICIESIĘ, 
8. n. the act of rising, soaring, flying 
aloft; lofty, towering flight. 
WZBOGACAĆ, am , v. imp. 
WZBOGACIĆ, cę, v. perf. to en- 
rich , to make rich. Wzbogacić ję- 
zyk, wzbogacić naukę nowemi 
wynalazkami, to enrich a lan- 
guage, to enrich a science with 
new discoveries. Wzbogacićumysł, 
pamięć, to enrich one's mind, 
one's memory.- SIĘ^ to grow rich, 
see ZBOGACIĆ. 
WZBOGACENIE, a, s. n. en- 
richment. 
WZBRANIAĆ, am, v. imp. 
WZBRONIĆ, nie, v. perf. komu 
czego, to prevent or hinder one 
from a thing, to forbid. Wzbra- 
niać sobie czego, to deny one's 
consent, to refuse, to decline, to 
object to. 
WZBRANIANIE, WZBRONIE- 
NIE, a, s. n. hinderance, debar- 
ring, prohibition. WZBRANIANIE 
SIĘ, refusal, objection, opposition. 
WZBRONNY, a, e, denying one s 
consent, refusing, declining,object- 
ing to, withstanding, resisting, 
opposing. Nie była mu wzbronną, 
she willingly complied with his 
desires, she willingly consented to 
what he desired. 
WZBUDZAĆ, am, v. imp. 
WZBUDZIĆ, dzę, v.perf. to awake, 
to rouse, to excite, to raise. Wzbu- 
dzać podziwienie, litość, za- 
zdrość, ciekawość, to excite admi- 
ration, pity, envy, curiosity. Wzbu- 
dzać podejrzenie, to awake suspi- 
cion Wzbudzić nadzieję, to raise 
wZD 
a hope. W z budzić chęć* to excite 
a desire. Wzbudzić w kim gniew. 
to raise one's indignation, to 
provoke one's anger. Wzbudzić 
w kim odwagę, to raise one's 
courage. Wzbudzić obrzydzenie, 
to create disgust, an abhorrence. 
Wzbudzić śmiech, płacz, to move 
laughter, to move to tears. Wzbu- 
dzić oczekiwanie, to raise expec- 
tations. 
WZBUDZANIE, WZBUDZENIE. 
a, 3. n. the act of awaking, rous- 
ing, exciting, raising, moving. 
WZBURZENIE. a , s. n. effer- 
vescence, ferment. - humorów, 
krwi, effervescence of humours, of 
blood. - ferment, uproar, com- 
motion, tumult, agitation, exci- 
tement. Wielkie było - umysłów, 
the public were in a state of the 
highest ferment, the excitement of 
the people was at its height, the 
public feeling ran very high. 
WZBURZONY, a, a, (of the 
sea), agitated, boisterous, tossed ; 
(of people's minds), stirred up. ex- 
cited, agitated, disturbed. 
WZBURZYĆ, rzę, v. perf. to 
raise, to stir up, to rouse, to excite, 
to agitate, to disturb. - morse. 
to raise a storm, to agitate the sea. 
- lud, to stir up the people. to 
raise up the people, to cause an 
insurrection. - umysły, to put 
people's minds into a ferment. - 
SIĘ, to be agitated, to be stirred 
up, to be in a state of excitement. 
WZDAĆ, am , v. perf. WZDA- 
WAĆ, ję , v. imp. (term of Law), 
co komu, to put one in the posses- 
sion of a thing, to deliver, to make 
over one's right. - Wzdąć kogo, 
to judge one by default, to cast for 
non-appearance. WZDĄĆ SIĘ, to 
suffer judgment, to go by default. 
WZDĄĆ, see WZDYMAĆ. 
WZDĘCIE, a, s. n. swelling. 
WZDĘTY, a, a, swelling. -e 
morze, swelling sea. Jej -a pierś. 
her heaving bosom. 
WZDŁUŻ, adv. longways, long- 
wise, in length. To ma trzy stopy 
-, that has three feet in length or 
is three feet long. = prep, (with 
the gen. case), along. Płynąć - 
brzegów, to sail along the coast. 
Wojsko maszerowało - rzeki, 
the army marched along the river. 
WZDRAGAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
to stick at a thing, to scruple, to 
demur, to hesitate, to flinch. Na 
nic się nie wzdraga gdy idzie o 
zysk, he sticks at nothing for lucre's 
sake. Nie wzdraga] się, never 
flinch. 
WZDRYGAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
WZDRYGNĄĆ SIĘ, nę się, v. perf. 
na co, to start or startle at a thing, 
to shrink back, to shudder. Wzdry- 
gam się na samą myśl, the very 
thought makes me shudder. Dusza 
się na to wzdryga, that makes one 
shudder. Wzdrygamy sięna myśl 
o śmierci, our spirits are apt to 
shrink at the thought of death. 
WZDRYGANIE SIĘ, WZDRY- 
465 466 
WZG 
GNIENIE, A, S. n. a start, starting 
up; shuddering, shudder. Bez 
wzdrygnienia, without shudder. 
Nie mogę pomyśleć o tern bez 
wzdrygnienia, I cannot think of 
it without shuddering. 
WŻDY, conj. and adv. (old), 
yet, however, see PRZECIE, JE- 
DNAK. = at least, see PRZYNAJ- 
MNIEJ. 
WZDYCHAĆ , am, v. n. imp. to 
sigh. WESTCHNĄĆ, nę, V. n. perf. 
to heave or fetch a sigh, to utter a 
sigh, to breathe a sigh. Wzdychać 
z żalu, z miłości, to sigh for grief, 
love. Wzdychać do dziewczyny, 
to be in love with a girl. Wzdychać 
do czego, to pant after or for a 
thing, to long for it, to court it; to 
aspire to or after a thing, to seek 
it ambitiously, to desire, to aim at. 
Wdychać do bogactw, to thirst 
after riches. Wzdychać do sławy 
to pant for glory. Wzdychać do 
kraju, do ojczyzny, to long to see 
one's native country. Wzdychała 
do tego zamęścia, she longed after 
this marriage. 
WZDYCHANIE, a, s.n. sighing, 
see WESTCHNIENIE, A, s.n. sigh. 
WZDYMAĆ, am, v.imp. WZDĄĆ, 
wezdmę, v. perf. to swell, to heave 
up. Wiatr wzdymał nasze żagle, 
the wind swelled our sails. Wzdy- 
mać policzki, to swell or puff up 
one's cheeks. - SIĘ, to swell, to 
heave, to rise and fall. Morze za- 
czyna się wzdymać, the sea begins 
to heave. Patrz jak się wzdymają 
boki tego konia, see how that 
horse's sides heave. 
WZDYMANIE , a, s. n. the act 
of swelling, puffing up. 
WŻERAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
WEŻRZEĆ SIĘ, rę się, v. perf. to 
eat in or into, to corrode. Bdza 
wżera się w żelazo, rust eats into 
iron. 
WZGARDA , t , s. f. scorn, 
disdain, contempt. Wzgardę mieć 
dla kogo, wzgardę komu okazać, 
to entertain, to feel, to testify con- 
tempt for one. Wzgardę odnieść, 
to incur contempt, to come or fall 
into contempt. Wzgardą kogo 
okryć, to make one comtemptible. 
Ze wzgardą poglądać, to look 
upon with contempt. Wzgardy 
godzien worthy of contempt, de- 
serving contempt, contemptible, 
see POGARDA. 
WZGARDLIWIE, adv. with con- 
tempt, with scorn, contemptuosly, 
scournfully, disdainfully. 
WZGARDLIWOŚĆ, ści,s. f. con- 
temptuousness , scornfulness, dis- 
dainfulness. 
WZGARDLIWY, a, e, con- 
temptuous, scornful, disdainful. = 
contemptible, despicable. 
WZGARDZIĆ , dzę , v. perf. to 
contemn, to despise, to disregard, 
to slight, to scorn , to disdain. - 
czyją radą, to contemn one's 
advice. - bogactwami, to despise 
wealth, see GARDZIĆ, POGAR- 
DZAĆ. 
WZG 
WZGARDZICIEL, a, s. m. and 
fem. WZGARDZICIELKA , I, s. f. 
contemner, scorner, despiser. 
WZGARDZONY, a, e, contemn- 
ed, despised, slighted, disregarded. 
WZGLĄD, ędu, s.m. regard, 
consideration. Mieć co na wzglę- 
dzie , not to lose sight of a thing, 
to take it into consideration, to 
mind it. Mieć - naco, to regard, 
to mind, to consider a thing. Nie 
mieć na co żadnego względu, not 
to pay any regard to. Nie mając 
względu, bez najmniejszego 
względu na mojeprożby, przeło- 
żenia , paying no regard, without 
the least regard to my entreaties, 
remonstrancies. Mieć wiele wzglę- 
dów dla kogo, to have a great 
regard for one, to hold him in 
great consideration. Uczynił to 
przez - dla ciebie, it is on your 
account or out of regard to you, 
that he has done it. Mając -, 
przez -, ze względu na jego za- 
sługi, na jego młodość, taking 
into consideration, considering his 
services, his youth , in considera- 
tion of his services. Został uwol- 
niony od służby przez-na wiek 
podeszły, he was excused from 
serving on account of his great age. 
Wymierzyć sprawiedliwość bez 
względu na osoby, to do justice 
without respect to persons. = 
WZGLĘDY, pl. favour, protection, 
good will, benevolence, good 
graces. Starać się o czyje wzglę- 
dy, to court one's favour or pro- 
tection , to curry favour with one. 
Pozyskać czyje względy, to gain 
or conciliate one's favour, good 
graces. Stracić czyje względy, to 
lose one's good graces, see Łh- 
SKA.= relation, reference, respect, 
point of view. Pod tym względem, 
in this point of view, with respect 
or regard to, in relation to, in this 
respect. Pod pewnym względem, 
in some respects. Pod innym 
względem, in other respects. Nie 
uczyniłbym tego pod żadnym 
względem, I would not do it upon 
anv consideration. 
WZGLĘDEM, prep, (with the 
gen. case), towards, to,for. Miłość 
dzieci - rodziców, the love of 
children towards their parents, filial 
love. = on account of, with regard 
to, concerning, touching, about. 
Rozmówię się z nim - tego, I 
shall speak to or with him about 
that business. = with respect, in 
comparison to. Ziemia jest bardzo 
mala - słońca, the earth is but 
small in comparison with the sun 
or if compared to the sun. Jestes 
osłem - nieqo, you are but an ass 
to him. 
WZGLĘDNIE, adv. relatively, 
not absolutely, with relation to. = 
with due respect, kindly, favoura- 
bly. 
WZGLĘDNOŚĆ , ści, s. f. rela- 
tiveness. = favour, benevolence, 
see WZGLĘDY. 
WZGLĘDNY, a, e, relative, 
WZI 
having relation (as opposed to 
WZLĘDNY,absolute);concręte(not 
abstract). -e wyobrażenia liczby, 
concrete ideas, concrete numbers. 
Gram. Zaimki -e, relative pro- 
nouns. = having a regard for, fa- 
vourable, kind, benevolent. Bar- 
dzo się -m dla niego okazał, 
he has shown him a great deal of 
kindness. 
WZGÓREK, rka , s. m. hill, 
hillock, see PAGÓREK. 
WZGÓRKOWATY, A , E, hilly. 
WZGÓRZE,a,s.n. rising ground, 
eminence. 
WZIĄĆ, WZIĄŚĆ, wezmę, V. 
perf. BRAĆ, biorę, v. imp. to 
take. - za rękę, to take by the 
hand. - na torturę, to put to the 
rack. - miasto szturmem, to take 
or carry a town by strom.- w nie- 
wolą, to take prisoner. - w arę- 
dę, to take a lease of a farm, to 
rent. - na kieł, to take bit between 
the teeth; fig. to be obstinately 
set or bent on a thing.- do serca, 
to take to heart. - co do głowy, 
to take a thing into one's head. - 
co serio, to take a thing in earnest. 
- za złe, to take ill or amiss. - 
lekarstwo, to take physic. - na 
womity, to take vomits. - za 
świadka, to call to witness. - na 
kredyt, to take upon trust. - co 
na siebie, to take a thing upon 
one's self. - górę nad kim, nad 
czem, to get the better of one, to 
get or gain a great ascendency over 
one. -górę nad nieprzyjacielem, 
to get the better of an enemy. 
Wziął góręnadnią,he has gained 
or got a great ascendency over her. 
Choroba by la gwałtowną, lecz 
natura wzięła górę, the disease 
was violent, but nature got the 
upper hand. Wziąć nieprzyjaciela 
ive dwa ognie, to fire upon the 
enemy from two opposite sides, to 
gall him with cross fire. - miarę, 
to take measure.- przykład z ko- 
go, to take an example from one.- 
pod uwagę, to take into conside- 
ration. - w pysk, to get a box on 
the ear. - jedno za drugie, to 
mistake one thing for another. 
Wzięła, go chęc pójść tam, zrobić 
to, the fancy'took him to go thither, 
to do it. Niecierpliwość mnie 
wzięła, I was out of patience. Ja 
po niemiecku ani weź, I do not 
understand a single German word. 
Nw będziesz brał imienia Pana 
Boga twego na daremno, thou 
shalt not take the name of the Lord 
thy God in vain.- ŚIĘ, do czego, 
to set about a thing. Wziąć się do 
roboty, to set to work. - do go- 
spodarstwa , to set about house- 
keeping. - do pijaństwa, to take 
or betake one's self to drink. - do 
jakiego rzemiosła, to betake one's 
self to a trade. - do czego na 
pazury, to go to it tooth and nail. 
- na wszystkie sposoby, to leave 
no means untried, no stone un- 
turned. - na prawo, na lewo, to 
take to the right, to the left. Zleś WZM 
sif wziął do tego, you went the 
wrong way to work. 
WZIĄTEK, teu, 5 m perqui- 
sites, bribe. 
WZIĘCIE, CIA, s. n. taking, sei- 
zure, capture. -miasta, the taking 
of a town. = see WZIĘTOŚĆ. 
WZIERAĆ, am, v. imp. WEJ- 
RZEĆ , rzę , v. perf. w co, to look 
into, to inquire into. Wzierać we 
wszystkie kąty, to look into ali 
corners. Wejrzeć we wszystkie 
szczegóły , to examine , observe 
narrowly all the particulars. Wej- 
rzeć w jaką rzecz, to look well 
into a business, see WGLĄDAĆ. 
WZIERANIE, a, s. n the act of 
looking into. 
WZIĘTOŚĆ, śct, s. f. repute, 
credit, interest, authority. Mieć - 
u kogo, to have interest with one, 
to stand in high credit. Stracić -, 
to lose one's credit. To mu spra- 
wiło, zrobiło -, that brought him 
Into repute. - u ludu, popular fa- 
vour, popularity. 
WZIĘTY, a, e, taken, seized. - 
being in repute , having credit or 
interest. -y u kogo, having inte- 
rest with one. = in fashion . in 
vogue, in request. 
WZ1EWAĆ, am , v. tmp. to in- 
hale, to introduce air or vapour 
into the lungs. Wziewajqc i wy- 
ziewając powietrze, in inhaling 
and exhaling air. 
WZLATAĆ , am , v. n. imp. 
WZŁECIEĆ, cę, v. perf. to fly up, 
to mount, to soar, to ascend. W zle- 
cieć balonem, to rise or mount in 
a baloon. W zlecieć wysoko, to 
take a high flight. 
WZLOT, d, s.m. soar, towering 
flight. 
WZMACNIAĆ, am, v. imp. 
WZMOCNIĆ, kię, v. perf. to for- 
tify, to strengthen, to make strong. 
Wino wzmacnia żołądek, wine 
strengthens the stomach. Ćwicze- 
nie wzmacnia ciało, exercise 
strengthens the body. Wzmocnić 
• 3drowfe,tostrengthenone'sheaith. 
Wzmocnić załogę, to reinforce a 
garrison. Filozofia chrześcijańska 
wzmacnia umysł i serce, the 
Christian philosophy fortifies the 
mind and heart. - SIĘ, to gather 
strength, to grow strong, to fortify 
one's seif. 
WZMACNIAJĄCY, a , E, stren- 
gthening , fortifying. Wino jest 
-e, wine is a strengthening ali- 
ment. 
WZMACNIANIE, WZMOCNIE- 
NIE, a, s.n. the act of strengthen- 
ing , fortifying. Lekarstwo na 
wzmocnienie, a strengthening or 
' tonica! remedy. 
WZMAGAĆ, am, v. imp. 
WZMÓDZ, ogę , v. perf. to make 
stronger, to increase the intensity 
of a thing. - SIĘ, to gather 
strength again, to grow stronger, 
to increase. Wzmógł się, he has 
increased his power, wealth /au- 
thority. Mróz, wiatr wzmógł się, 
the frost is more intense, the wind 
WZN 
is now stronger Bol, <horoba 
wzmaga «f. th» pain, disease tn 
creases. 
WZMAGANIE WZMOŻENIE, 
a,$ n the act of increasing. • SIĘ, 
increase, increased intensity, a 
more violent fit. WZMAGANIE 
SIĘ, choroby, serious return of the 
symptoms of a disease 
WZMIANKA, i, s. f. mention. 
Uczynić o czem wzmiankę, to 
make mention ol a thing. Nie było 
już o lem żadnej wzmianki, there 
was no longer any mention of that. 
WZMIANKOWAĆ, kuję, v.imp. 
o czem, to metion a thing, to make 
mention of it. Nie wzmiankuj o 
lem nikomu, do not mention it to 
any one. 
WZMOCNIĆ, WZMOCNIENIE, 
see WZMACNIAĆ, etc. 
WZNAK,NAWZNAK,adit upon 
one s back. Nawznak leżeć, to lie 
or to be lying on one's back. Upaść 
nawznak, to fall upon one's back. 
WZNAWIAĆ, am. v. imp- 
WZNOWIĆ, wię, v.perf. to renew, 
to revive. Wznowić dawny zwy- 
czaj, to renew or revive an old 
custom. W znowić proces, kłótnię, 
spór, to revive a lawsuit, a quar- 
rel. Wznowić modę, to revive a 
fashion. 
WZNAWIANIE, *, f. n. <b- ad 
of renewing, reviving. 
WZNI ECAĆ, am, v. imp. W ZN IE 
Clć, CĘ, v. perf. fig. to stir up , 
to raise, io excite, see PODNIE- 
CAĆ. 
WZNIEŚĆ, see WZNOSIĆ. 
WZNIESIENIE , a , s. n. the act 
of raising, elevating, rearing, erect- 
ing. - myśli, serca do Boaa, tjie 
elevation of one's heart to 6od. - 
rising ground,elevation, eminence. 
WZNIESIONY, a,e, raised, rear- 
ed, erected, elevaled, lifted up, 
uplifted. 
WZNIOSŁE, a^v. in a high 
strain, with elevation of language, 
loftily, sublimely. 
WZNIOSŁOŚĆ, ści. s. f. height, 
elevation. = fig. elevation, lofti- 
ness , sublimity, greatness, gran- 
deur, nobleness. - umysłu, eleva- 
tion of mind. - stylu, loftiness, 
sublimity of style. - myśli, gran- 
deur of thought, of conceptions. 
WZNIOSŁY, a, e, high, tall, 
lofty. -e cedry Libanu, the lofty 
cedars of Libanus.= fig. lofty, sub- 
lime , grand, elevated. -y ge- 
niusz , a sublime genius. -y styl, 
a high strain of speech , a sublime 
style. -y umysł, an elevated or 
exalted mind. ' 
WZN1Ż , adv. and prep, down , 
downwards.. 
WZNOSIĆ, szę, v. imp. 
WZNIEŚĆ, wzniosę , v. perf. to 
rear, to raise, to erect, to set up. 
Wznieść gmach, to rear a struc- 
ture , to erect an edifice. Wznieść 
pomnik, to raise or set up a mo- 
nument Wznieść komu posąg, to 
erect a statue to one. - to lift up, 
to uplift. Wznieść ręce, oczy do 
WZB 
nieba, w ntebo. Io raise, to lift up 
one's hands, eyes to heaven 
Wznieść myśl do Boya, to raisr 
up, to lift up one's heart, soul 
mind, thoughts to God. - SIĘ, u» 
rise, to mount, to ascend. Para 
wznosi się z ziemi, vapours rise 
from the earth. Wznieść się do 
góry, w powietrze, to rise in the 
air, to soar, to tower. Balon wzno- 
si się w powietrze, a baloon rises 
in the air. Wznieść się do naj- 
wyższych godności, zaszczytów, 
to rise to the pinnacle of honours, 
to raise one's self to the highest 
rank. Wznieść się nad drugich, to 
rise above all the others. Wzniósł 
się nad ludzi, i pogroził światu, 
he rose above the level ot mankind, 
and threatened the world with 
destruction. 
WZNOSZENIE, a, s. n. the act 
of raising, rearing, elevating, 
erecting, lifting up 
WZNOWIĆ, see WZNAWIAĆ. 
WZNOWICiEL, a , s. m. and 
fem. WZN0WIG1ELKA, i, s.f. re- 
newer. = innovator. Są -e w re- 
ligii, w polityce, w filozofii, there 
are innovators in religion , in poli- 
tics, in philosophy. 
WZNOWIENIE, A, s.n. renewal. 
= innovation. 
WZNOWIONY, a, s, rendewed, 
revived. - innovated. 
WZÓR, 0"u, s. m. model, pat- 
tern , paragon. Natura jest wzo- 
rem sztuk, nature is the model of 
the arts. Skarga był wzorem wy- 
mowy, Skarga was a model or a 
paragon of eloquence. Brać z kogo 
-, to take a paltem from one. Ży- 
cie tego człowieka jest wzorem 
cnoty, the life of that man is a pat- 
tern of virtue. Służyć za -, t» 
serve as a model. Zapatrywać się 
na -, to keep to the model; fig. 
to take example by or from one. 
WZOREK, rbd, s. m. a pattern, 
sample of embroidery. = Wzorki 
z kogo zbierać, fig- to censure, 
criticise one. 
WZOROWO, adv. exemplarily. 
- sprawować się, postępować, 
to behave in an exemplary manner, 
to behave very well. 
WZOROWOŚĆ, set, s. f. exem- 
plariness. 
WZOROWY , A, e , exemplary. 
Życie kapłana powinno być -, 
the life of a clergyman ought to be 
exemplary. -a cnota, pobożność, 
exemplary virtue, piety. -y pi- 
sarz , a standard author, a classic 
author. 
WZRASTAĆ, am, v. n. imp. 
WZRÓŚĆ, WZROSNĄĆ, nę, v, 
perf. to grow up. Wzróść w czy- 
im domu, to grow up in a family. 
Fig. Wzrastać w cnotę, w mą- 
drość, to grow in virtue, wisdom, 
to. become more virtuous, wiser. 
Przez to wzrosła jego potęga, 
his power was increased thereby. 
To miasto wzrasta handlem, that 
city increases or grows powerful b, 
trade. 
467 468 
W ZR 
WZRASTAJĄCY, A, E, growing, 
Increasing. 
WZRASTANIE, WZROŚNIĘ- 
CIE, a , «.n. growth, increase, in- 
crement. 
WZRĘCZ, adv. openly, peremp- 
torily, llatly, in plain terms, down- 
right. - się sprzeciwiać, to op- 
pose openly.- odmówić, to refuse 
natly, to give a flat refusal. 
WZROK, u, s. m. (the sense of 
peeing), signt. Afteć dobry-, kró- 
tki -, to have a good sight, a short 
sight, to be short-sighted. Bystry 
-, sharp, quick or acute sight. 
Stracić -, to lose one's sight. Od- 
zyskać-, to recover one's sight, 
eye-sight. =* look, glance. Rzucić 
-■ na co, to cast one's look, view 
r eyes upon an object. - w kim, 
w czem utopić, to bend or fix one's 
eyes upon one or on a thing. 
WZROST, v, s. m. growth. = 
fig. growth, increase, augmenta- 
tion, progress, advancement, im- 
provement , aggrandizement. - 
■nauk, umiejętności, the advance- 
ment of learning. Przyczynić się 
do wzrostu nauk, to contribute to 
the advancement of learning. - 
jego potęgi, the increase of his 
power, his aggrandizement. = size, 
stature. Człowiek pięknego, słu- 
sznego wzrostu, a man of a great 
size, a tall man. Człowiek śre- 
dniego wzrostu, a man of a middle 
size,"a middie-sized man. On jest 
mego wzrostu, he is of my size. 
WZRUSZAĆ, am, v.imp. WZRU- 
SZYĆ, szę , v. perf. to move. 
Wzruszać ziemię, to loosen 
the earth. Wzruszyć gwóźdź 
w ścianie, to loosen a nail. = to 
move, to stir, to shake, to toss, to 
make to totter. Wzruszyć mózg, 
to shake one's brains. Wzruszyć 
posady państwa, to shake or sap 
the foundations of an empire. - to 
stir up, to excite. Wzruszyć lud, 
to stir up the people. = Wzruszyć 
kogo, czyje serce, to move one's 
heart to pity, compassion. Wzru- 
szyć kogo, to stagger one's resolu- 
tion. Jego groźby nie wzruszą 
mnie, his threats cannot move me, 
cannot move me from my purpose, 
see PORUSZYĆ. = Wzruszyć 
spokojność, porządek, to disturb 
public tranquillity, to put out ol 
order, to disorder, see NARUSZYĆ. 
- SIĘ, to be moved. - czyjemi 
łzami, na czyje łzy, to be moved 
by one's tears. 
WZRUSZAJĄCY, a, e, moving, 
touching. 
WZRUSZENIE, a, s.n. move, 
stir, excitement. Jest jakieś-w lu- 
dzie, między ludem, there is some 
stir among the people, see PORU- 
SZENIE. = emotion. Mówił ze 
-m, he spoke with emotion. Bez 
najmniejszego -nia, without the 
slightest emotion. 
WZRUSZONY, a , e, loosened. 
= moved, stirred, shaken. = stir- 
red up, raised, excited. = moved, 
touched. 
X 
WZRUSZYĆ, see WZRUSZAĆ. 
WZRUSZYCIEL, a, s.m. publi- 
cznej spokojności, disturber of 
the public tranquillity, see NARU- 
SZ YCI EL. 
WZUĆ, ję , v. perf. WZUWAĆ, 
am, v.imp. boty, trzewiki, to put 
on one's boots or shoes. Tych bo- 
tów wzuc nie mogę, I cannot put 
on these boots. 
WZUTY, a, e, shod, having one's 
boots or shoes on. 
WZWIADY, see ZWIADY. 
WZWODZIĆ, dzę, v. imp. 
WZWIEŚĆ, wzwiodę, v. perf. to 
to pull up, to draw up, to lift up 
(most wzwodzony, a draw-bridge). 
WZWYŻ, adv. in height, high. 
Na chłopa wzwyż, of a man's 
height. Na sześć stóp wzwyż, six 
feet in height, six feet high. = 
above. 
WZYWAĆ, am, v.imp. WE- 
ZWAĆ, wę, v. perf. to call, to bid 
come, to cal! for, to send for. 
Wzywać kogo na świadka, to 
call one to witness. Wzywać Boga 
na świadectwo, to call God to 
witness. Wzywać kogo na pomoc, 
na ratunek, to call to one for help. 
Wzywać Boga na pomoc, to cali 
God for help. Wezwano wszy- 
stkich krewnych, doktora, all the 
relations bave'been sent for, physi- 
cian was sent for. » to call on 
(upon), to invoke, to implore, to 
crave. Wzwywać imię Boga, to 
cal! on the name of the Lord. 
Wzywać czyjej litości, to implore 
one's mercy,clemency, compassion. 
=» to summon, to cail, to convoke, 
to invite. Wezwany został do 
dworu, he was summoned to court. 
Wezwano naczelników na radę, 
the chiefs were all summoned to the 
council. Wezwać miasto, twier- 
dzę do poddania się, to summon 
a place. Wzywać lud do broni, to 
call out the people to arms. 
WZYWANIE , a, s. n. the act of 
calling, summoning. WEZWANIE, 
a, s. n. call, summons, invocation. 
Otrzymać wezwanie dokąd, to 
be called to a place, to receive a 
summons to appear somewhere. 
Wezwanie Ducha Świętego, the 
invocation of the Holy Ghost. We- 
zwanie do Muzy, invocation. Mia- 
sto poddało się za pierwszem 
wezwaniem, that place surren- 
dered at the first snmmons. 
X 
This letter has been lately dis- 
missed from the Polish alphabet, 
and its place taken by KS, but is 
still generally retained in the middle 
of some few words derived from 
the Latin tongue such as: Examin, 
Expens, Exekucya, Extrakt, etc. 
As an abridgment X., stands for 
Książe, prince, duke; Ksiądz, 
priest, clergyman, before proper 
z 
nouns : X. Sapieha, prince Sa- 
pieha. X. Kopczyński, the Reve- 
rend Kopczyński. 
T 
There is no Polish word begin- 
ning by this letter. Formerly the 
conjuction t, and, was written y : 
Jay wy, you and I. 
ZXZ 
Z, and for the sake of euphony 
ZE, prep. which governs the geni- 
tive case. It denotes: 
i. The matter of which any thing 
is made : ol.Korona re złota, a 
crown of gold. Kapelusz ze słomy, 
a hat of straw. Stół z marmuru, a 
table of marble. Most z kamienia, a 
bridge ol stone. Drzwi z drzewa, a 
door of wood. In such phrases, the 
substanstives which mark the mat- 
ter, are generally changed into an 
adjective : Korona złota, a golden 
crown. Kapelusz słomiany, a 
straw-hat. Stół marmurowy, a 
marble-table. Most kamienny, a 
stone-bridge. Drzwi drewniane, 
a wooden door; unless there be a 
verb which marks expressly that a 
thing was made of any matter : Pu- 
dełko było zrobione z mahoniu, 
the box was made of mahogany. 
Wóz był cały z cedru, the chariot 
was all cf cedar. Chleb robi się ze 
zboża, bread is made ol corn. Oba 
posągi zrobione były z jednego 
kamienia, the two statues were 
cutout ol a single block. Fig. Zrobił 
ze swego syna adwokata, he has 
made ań advocate of his son,he has 
made his son an advocate. Zrobię 
z niego krawca, I shall make a 
tailor of him, I shall make him a 
tailor.Z potrzeby cnotę zrobić, to 
make a virtue of necessity. To this 
class belong the following idioma- 
ticai lucutions, in which the verb 
BYĆ is left out: Dziarski z niego 
chłopiec, he is a smart, brisk boy. 
Mąż z niego poważny, rozsądny, 
he is a grave, sensible man. Jaki 
też to z twego brata prostak! 
what a rude, churlish fellow your 
brother is! 
2. A certain number taken out 
of a larger quantity : of, out of. Ze 
wszystkich zwierząt pies naj- 
najwięcej podlega wściekliźnie, 
of all animals, the dog is the most 
subject to madness. Z każdego na- 
rodu, out of every nation. Najstar- 
szy z was, the eldest of you. Któ- 
ry z nich ? which of them ? Z dwoj- 
ga złego trzeba zawsze wybie- 
rać mniejsze, of two evils the less 
Is always to be chosen. 3. A place from which any thing 
comes, proceeds or is derived, as 
well as birth, extraction : of, out 
of, from, by.Przybywam z Polski, 
z dalekiego kraju, I come from 
Poland, from a far country. Tylko 
co przyjechał z Londynu, he has 
just arrived from London. Odejść, 
oddalić się z jakiego miejsca, to 
go away, to leave or quit a place. 
Wiatr'wieje z północy, z połu- 
dnia, the wind blows from the 
north, from the south. Pić ze 
szklanki, to drink out of a glass. 
Z własnej kieszeni, out of one's 
own pocket Książka wyszła 
z druku, a book is out of print 
Portret malowany z natury, a 
portrait painted from nature. Ujść 
z więzienia, to escape from prison. 
Wyjść z mody, ze zwyczaju, to 
grow out of fashion, to grow old 
and forgotten, to grow out of use. 
Kupować z drugiej ręki, to buy at 
second hand. Przebudzić się ze 
snu, to awake out of sleep. Dowia- 
duję się z gazet, z jego listu, I 
learn from the newspapers, I un- 
derstand by his letter. Wiadomo 
jest z Pisma S., it is known clear 
from Scripture. Wiedzieć z do- 
świadczenia, to know by expe- 
rience. Znać z gruntu, to know 
thoroughly. Posiada tę naukę 
z gruntu, he is thoroughly master 
of that science. Wywrócić z grun- 
tu , to raze lo the very bottom or 
ground. Wyprowadzać z założeń 
wnioski, to draw consequences 
from premises. Wielkie skutki 
z małych przyczyn wynikłe, 
very important consequences pro- 
ceeding from insignificant causes. 
Z ojca to ma, he takes it after his 
father. Brać z kogo przykład, to 
lake example by one. Jaką korzyść 
odnosisz z czytania? what be- 
nefit do you reap by (from) your 
reading ? Będziesz miłował Pana 
Boga twego z całego serca twe- 
go, z całej duszy twojej, lhou 
shalt love the Lord thy God with 
ail thy heart, with all thy soul. - 
Bodem z Warszawy, a native of 
Warsaw. Miał z niej jedneao sy- 
na, he had one son by her. On jest 
z pierwszego łoża, he is bom of 
his father's first wife. Z matki 
szlachcic, z ojca mieszczanin, a 
nobleman by his mother, a com- 
moner by his father. Kto z domu 
była jego matka? who was his 
mother by birth (born)? what is 
the name of his mother's family ? 
what is his mother's maiden-name? 
k. Separation, stripping, taking 
off, deprivation, removal, distance, 
etc. ; from, off. Zsiąść z konia , 
wysiąść z pojazdu, to alight from 
one's horse, carriage. Spadł, upadł 
z konia, ze schodów, he fell off 
his horse, he fell down stairs. Obe- 
drzeć drzewo z kory, to strip a 
tree of its bark. Obedrzeć ze skó- 
ry, to take off the skin. Liść opada 
z drzewa, drzewa opadają z li- 
ścia, the leaves fall from the trees, 
z 
the trees shed their leaves. Wy- 
prowadzić się z domu, to remove 
from a house. Precz mi z oczu, get 
out of my sight. Zejść,ustąpić komu 
z drogi, to get out of one's way. 
5. Motive, cause, instrument: of, 
from, through, for, with, by. Czu- 
nić co z szlachetnych pobudek, 
to do a thing from an honourable 
motive. Zwłasnego natchnienia, 
of one's own accord. Zochoty, with 
a good will. Z dumy to uczynił, he 
did it through ambition. Z niena- 
wiści,through haired, from haired. 
Z bojażni, for fear of. Płakać 
z radości, to weep for joy, Ska- 
kać z radości, to leap for joy. 
Umrzeć z febry, to die of a fever. 
Umarł z ran, he died of his 
wounds.Umrzeć z głodu,z zimna, 
to die with hunger, with cold. 
Umierać ze wstydu, to die with 
shame. Edynburg sławny jest 
z piwa i z uniwersytetu, Edin- 
burghis famous for its ale and its 
university. Sławny, znamienity 
z dowcipu, z wymowy, z piękno- 
ści, famous, remarkable for his 
wit, eloquence, beauty. Umarł 
z ręki kata, he died by the hands 
of the executioner. Nie z jego 
poległ ręki, it was not by his hand 
that man met his death. 
6. Any kind of local respect, 
situation : on. Z tej strony, z tam- 
tej strony, ze wszystkich stron, 
on this side, ont he other side, on ail 
sides. Z tej strony Wisły, z tam- 
tej strony Wisły, on this side the 
Vistula, on the other side the Vis- 
tula. Z bliska, close, near, hard 
by. Z bliska za kim postępować, 
to follow one close, close at the 
heels. Z bliska na kogo nacierać, 
nastawać, to press cne hard. 
Z bliska się czemu przypatry 
wać, to take a close view of a thing; 
to look narrowly into a thing. 
Z daleka, from afar, at a distance, 
far off, off. Witać kogo z dalekie] 
podróży, to welcome one on his 
return from a distant country. 
Z boku, on one side. sideways, 
alongside, laterally. Z przodu, in 
the front, ahead. Z tyłu, from 
behind. Z góry, from high, from 
above. Z aolu. from the bottom, 
from the lower part, from below, 
from beneath. 
7. Time : in, towards. Z rana, 
in the moring. Zaraz z rana, 
early in the morning. Wczora 
z wieczora, yesterday towards 
evening. O pierwszej z południa, 
al one o'clock in the afternoon. 
8. With some adjectives the 
preposition Z forms adverbial 
phrases. Zwolna, slowly. Znagła, 
suddenly,on a sudden. Z nienacka, 
at unawares, unexpectedly. Z kiep- 
ska po francuzku , in a broken 
French. Z węgierska nosić się, to 
dress after the Hungarian fashion. 
9. It is joined with other prepo- 
sitions. 7. nad, z ponad, from 
| above. Z pomiędzy, from among. 
, Z pośrodka , from amidst. Z za, 
z 
from beyond, from behind. Z za 
góry, from beyond the mountain. 
Zza drzwi, from behind the door. 
Z za Renu, from beyond the 
Rhine. Wylazł z pod łóżka, be 
crept from under the bed. 
Z, ZE, prep, which governs the 
instrumental case, noting con- 
comitance , in company of, union, 
agreement, in opposition to, in 
competition or contest, in mutual 
dealing, simultaneity, comparison: 
with. Matka z pięciorgiem dzieci, 
a mother with five children. Chodź 
ze mną, come along with me. Mó- 
wiłem z nim, I spoke with or to 
him. Ze stryczkiem na szyi, with 
a halter round his neck. Z książką 
w ręku, z piórem za uchem, with 
a book in his hand, with a pen 
behind his ear. Przychodzić do 
kogo z proźbą, z rozkazem, to 
come to one with a view to beg or 
request a thing of him, to ask him 
a favour; to bring him an order. 
Ze łzami w oczach, with tears in 
his eyes. Mądrość z latami przy- 
chodzi, wisdom comes with years. 
Z czasem, in time, in precess of 
time, at length, one day. Z uszano- 
waniem, with respect. Z radością, 
with joy. Z ochotą, willingly, readi- 
ly. Żle się z nim dzieje, things 
don't go well with him. Cóż się 
stanie z twoim synem? what wili 
become of your son? Zmszczyc ze 
szczętem, z kretesem, to undo to 
all intents and purposes. Zgadzać 
się z sobą, to agree one with 
another. Walczyć, wojować, woj- 
nę prowadzić z kim, to fight with 
or against one, to vie with one. 
Wraz ze dniem, ze wshodem 
słońca , at day-break , as soon as 
the sun was risen. Wstawać wraz 
ze dniem, ze słońcem, to be by 
day-break. Porównywać jedno 
z drągiem, to compare one thing 
with another. 
Z, ZE, with the acc :case before 
numeral nouns and those indicating 
any length of time:some, about, 
more or less. Było nas ze dwu- 
dziestu mężczy zn i z dziesięć ko- 
biet, we were some twenty men. 
and ten women (more or less). Daj 
mi ze dwa szylingi, give me a 
shilling or two. Jest temu ze sto 
lat, it may be some hundred years 
ago. Ze dwie godziny, an hour or 
two. Z kwandrans jak wyszedł, 
it may be a quarter of an hour since 
he is gone. 
Prefixed to verbs. the preposi- 
tion Z conveys the idea of a descent 
from a higher place to a lower. 
Zstępować, zchodztć, to step 
down, to come down- Zlać, to pour 
down. Zlecieć, to Oy down, <o fall 
down. 
2. It means also a union or gath 
ering together of many persons or 
things. Zgromadzić, to gather to- 
gether , to assemble, to collect. 
Zgromadzenie. meeting Zbiór. 
collection, store, sum total. 
ZA,prep, with the genitive case: 
469 2 k 
during, In time of, in. Za naszych 
czasów; za dni naszych, in our 
time, in Our days. Za dawnych 
czasów ,in old times, in times of 
yore. Za króla Jana, in the king 
John's time, in the reign of king 
John. Za życia jego ojca, in his 
father's life time. Za dnia, by day, 
in the day-time. Za pogody, when 
it is yet fine weather. - with the 
acc. case: in the course of such a 
time. Za godzinę, in an hour. Za 
trzy dni powrócę, I will return in 
three days. Za miesiąc wyjadę, I 
shall start, I shall be off within a 
month. Za chwilę, za minutę, in 
a short time, in a minute. Od dziś 
za tydzień, this day week, a week 
hence, this sennight. Za kilka lat, 
within a few years. Za rok, in a 
year, by this time twelvemonth. 
ZA, governs the acc. when mo- 
tion to a place is signified, and the 
inst. case when rest in or motion 
behind a place is expressed or im- 
plied : beyond, behind, out of, with- 
out , abroad, after. Schronił się 
za Alpy, za morze, he fled beyond 
the Alps, beyond the sea. Skrył się 
za obicie, he hid himself behind 
the hanging. Wyjść za miasto, to 
go out of the town. Wypchnąć ko- 
go za drzwi, to turn one out of 
doors. Wyjechać za granicę, to 
go to a foreign country, to go 
abroad: Spojrzeć za siebie, to 
look behind. Spojrzyj za siebie, 
look behind you. Mieszka za mo- 
rzem, za Alpami, he lives beyond 
the sea, beyond the Alps. Stoi za 
bramą, he stands without the gate. 
Kraj za morzem leżący, a coun- 
try situated beyond the sea. Jesz- 
cze słońce za chmurami, the'sun 
is still hidden behind the clouds. 
Zostawił smród za sobą, he left 
a stink behind him. Zostawić kogo 
daleko za sobą, to leave one far 
behind. Mieszka za granićą, he 
lives abroad, in a foreign country. 
Za oczami psy na kogo wieszać, 
to speak ill of one behind his back. 
Biega za kobietami, he runs after 
women. Jść za kim, to follow one. 
Idź za mną, follow me. Iść za 
czyją radą, zdaniem, przykła- 
dem, to follow one's advice, one's 
opinion, one's example. Jedno nie- 
szczęście idzie za drugiem, one- 
misfortune follows another. Rok za 
rokiem, dzień za dniem schodzi, 
one year follows another, one day 
follows another ; years, days roll, 
pass, glide away. Siać listy za li- 
stami, to send letters upon letters. 
Za tern poszło, hence, thence fol- 
lowed, arose, proceeded. = To this 
class belong the following idioma- 
tical locutions : Bycza kim, wyjść 
za kogo (of a woman);, to be mar- 
ried to one. Za kim jest siostra 
pańska? whom is your sister mar- 
ried to? Mogłaby była wyjść za 
niego, gdyby była chciała, she 
could have been maried to him, if 
she bad pleased. Wydać córkę za 
kogo, to marry one's daughter to 
470 
ZA 
one. Mieć za sobą kogo (ot a man), 
to have for a wife, to be married 
to. On ma za sobą młodszą sio- 
strę swego przyjaciela, he has 
married the younger sister of his 
friend..Mieć kogo za sobą, to have 
a .man on one's side, to be backed, 
protected, countenanced by him. 
- With the acc. or instr, cases: 
for. Za He? for how much ? Za pięć 
złotych, for five florins. Wymie- 
niałem psa za konia, I exchanged 
my dog for a horse. Z góry za rok 
płacić, to pay in advance for a 
year. Nie można nabyć mądrości 
za złoto, wisdom cannot be gotten 
for gold. Modlić się za kogo, to 
pray to God for one. Dobry pa- 
sterz daje swe życie za swe o- 
wieczki, the good shepherd giveth 
his life for the sheep. Zapłacić za 
kogo, to pay for one. Ręczyć za 
kogo, to stand security for one, to 
give bail for one. Bić się za wol- 
ność, walczyć za ojczyznę, to 
fight for liberty, for one's native 
country. Obrać kogo za naczelni- 
ka , za dowódzcę, to choose one 
for a leader, for a chief. Bóg wsze- 
chmogący często i niewinnych 
karze za grzechy ich ojców, Al- 
mighty God often chastises the in- 
nocent for the sins of their fathers. 
Dać komu córkę za żonę, to give 
one one's daughter for a wife. Mieć 
co komu za złe, to take it ill of 
one, to take amiss, to take offence 
at something. Mieć kogo za co, to 
take one for. Mam go za przyja- 
ciela , I take him to be my friend. 
Mieć kogo za uczciwego człoune- 
ka, to look upon one as an honest 
man, to account or think him an 
honest man. Za nic mieć kogo, to 
make no account of one, to consi- 
der him as a man of no account. 
Mieć co za me, to set a thing at 
nought, to make nothing of it. Mia- 
łeś za nic wszystkie moje rady, 
you have set at nought all my coun- 
sels. U niego wszyscy, wszystko 
za nic, he has no regard for peo- 
ple , he does not regard, respect 
any thing. Uchodzić za bogatego, 
za pięknego, to pass for a rich man, 
for a beauty. Miałem za przykład 
mego starszego brata, I had my 
eider brother for an example. - 
Powiedzieć za kim dobre słów- 
ko, wstawić się za kim, to put in 
a good word for one, to intercede 
for one or in his behalf. Jeżeli Bóg 
za nami, któż będzie przeciwko 
nam? if God be for us, who can be 
against us? Za kim jesteś? whom 
are you for? Jestem zawsze za 
wojną, my voice is stili for war, I 
am for going to war. - with the 
acc. case:instead of, in lieu of, for. 
Stawił się przed sądem za bra- 
ta , he appeared before the court 
instead of his brother. Przybrać 
kogo za syna, to adopt one for a 
son. Przybrał mnie za syna, t 
stał mi za ojca, he adopted me and 
stood me instead of a father. = 
with the acc. case : by. Wziaść 
ZA 
kogo za rękę, to take one by tho 
hand. Wodzić kogo za nos, to 
lead one by the nose. Uchwyciłem 
go za brodę, I caught him by the 
beard. Powiesić za nogi,wisieć za 
nogi, to hang by the feet. = with 
the instr, case : at, by, on, upon, by 
means of, by the help of, through. 
Za jego prośbą, za jego wstawie- 
niem się, at his entreaty, by his 
interposition, intercession. Za 
przyczyną Pana naszego Jezusa 
Chrystusa, through Jesus Christ, 
our Lord. Za moim rozkazem, at 
my bidding. Za pozwoleniem, za 
wiedzą, by or with one's leave, 
not without one's knowledge. Za 
pierwszą zręcznością, on or upon 
the first opportunity. Za podbe- 
chtdniem czarta, by the instiga- 
tion of the devil. Za jego pomocą* 
by his means, help, assistance. Za 
jego radą, by his advice. Za po- 
mocą słownika, teleskopu, with 
the help of a dictionary, with the 
help of a telescop. Za danym ha- 
słem, znakiem, at the signal given. 
Za jednem cięciem , uderzeniem , 
at one blow. 
ZA, used in interrogative and 
exclamatory phrases. Co za oka- 
zała budowla! what a magnificent 
building! Co za przepych w ubio- 
rach, co za ruch, co zawesołość! 
what magnificence in dresses, what 
active, busy, merry life! Co to za 
lud, którego dziewice porywają 
za oręż ? what people is that, whose 
women even run to arms? Co to 
za człowiek, któremu nawet wia- 
try i morze są posłuszne? what 
manner of man is this, that even 
the winds and the sea obey him ? 
Prefixed to verbs, ZA has an in- 
choative signification. Zapłakać* 
to fall a crying. Zaśpiewać, to fall 
a singing, to give a song, to begin 
to sing. 2) It signifies stopping up, 
shutting, closing, obstructing, en- 
cumbering, overspreading, etc. Za- 
murować, to wall up. Zatkać, to 
stop up. Zalać, to overflew, to 
overrun. 3) The act of going far, 
penetrating deep into. Zagłębić 
się, to dive into. Zadłużyć sie, to 
run into debt. Zamyślić się, to be 
lost in thoughts, h) It marks that 
the action expressed by the simple 
verb to which it is added, is com- 
pletely done, quite finished. Za- 
kłóć, to stick to death, to spear to 
death. Zabić, to lull. 
ZA, adv. too, overmuch. Za 
wiele, za nadto, too much, too 
many. Za nadto pieniędzy, too 
much money. Za nadto nas, we 
are too many. Za mało, too little. 
Za prędko idziesz, you go too 
fast. Za długi, too long, overlong. 
Za porywczy, too hasty, over- 
hasty. 
ZAALPEJSKI, A, IE, situated 
beyond the Alps. 
ZAAMBARASOWAĆ, suję, v. 
perf. kogo, to embarrass, puzzle, 
perplex one (better, kłopotu na- 
bawić, see NABAWIĆ. ŻAB 
ZAAWANSOWAĆ, suję, v.perf- 
pieniędzy komu, to advance one a 
sum of money, to give it him in 
advance. 
ZĄB, zęba , s. m. tooth. Zęby 
przednie, the foreteeth. Zęby trzo- 
nowe, grinders, molar teeth. Zęby 
mleczne, first teeth, milk-teeth. 
Zęby się dziecku wyrzynają, 
dziecko zębów dostaje, that child 
is cutting his teeth. Wyrzynanie 
się zębów, the cutting of the teeth, 
dentition. Ból zębów, the tooth- 
ache. Cierpieć na zęby, miewać 
ból zębów, to be subject, liable to 
the tooth-ache, to be often troubled 
by the tooth-ache. Zęby go bola, 
he has a tooth-ache. Zęby ścinać, 
ścisnąć, to set the teeth. Zgrzytać 
zębami, to grind, to gnash"the 
teeth. Będzie tam płacz i zgrzy- 
tanie zębów, there shall be weeping 
and gnashing of teeth. Kłapać zę- 
bami, vul.to chatter with the teeth. 
Stara bez zębów, a toothless hag, 
a decrepit old woman. Trzymać 
język za zębami, to hold one's 
tongue. Dostał chłeba kiedy zę- 
bów nie ma, he got bread when 
he has no teeth to eat it. To dla 
niego na jeden ząb, there is hard- 
ly enough for his hollow tooth. 
Fig. Koszulę w zębach nosić, to 
he but a child, a boy, a stripling. 
Jeszcześ hj koszulę w zębach no- 
sił, kiedym ja służył krajowi, you 
were but a snotty boy, when I serv- 
ed my country. Wziąść kogo na 
zęby, to tear or puli one to pieces, 
to speak ill of him. Wpaść komu 
na zęby, to be ill spoken of, to be 
made a common talk. Oko za oko, 
ząb za ząb, eye for eye, tooth for 
tooth. Ząb za ząb z kirn, się kłó- 
cić, to be at daggers drawn with 
one, to be quarrelling incessantly. 
Zęby ostrzyć na co, to set the 
teeth on edge, to be sharp set, to 
be hungry; to have a design upon 
a thing, to long, wish for it. Zęby 
ostrzyć na kogo, to have an aching 
tooth at one, to have a spite or an 
old grudge against one. Zęby zjeść 
na czem, to grow old in the prac- 
tice of a thing. Darowanemu ko- 
niowi nie zaglądają w zęby, 
prov. people must not look the gift 
horse in the mouth. Śmierć w zę- 
by nie patrzy, prov. as soon goes 
the young lamb's skin to the mar- 
ket, as the old ewe's; young people 
die as well as old ones. - Zęby u 
piły, brony,grablów, grzebienia, 
the teeth of a saw, a harrow, a 
rake, a comb. Zęby u kola*, 
the teeth or cogs of a wheel. 
- Ząb u klucza, the key-bit. = 
Babie zęby (a plant), toothwort, 
dentaria. 
ŻABA, y, s.f. frog. - drzewna, 
zielona, tree-frog or green frog. 
Żaby skrzeczą , the frogs croak. 
Koniowi nogę kują, a żaba swoję 
nadstawia , prov. he would cope 
with his betters. = a shrimp, a 
dwarf. - swelling in a horse's 
mouth, lampas. = Surgery: a tu- 
ZAB 
mour full of saliva under the 
tongue. 
ZĄBAL, a , s. m. a long-toothed 
man. 
ZABAŁAMUCIĆ, cę, v. perf. ko- 
go , vulg. to delay, detain one, to 
make one neglect his duty or miss 
an appointment by detaining or 
keeping him back. = kogo, to 
puzzle one's mind, to confound or 
perplex one's ideas.-SIĘ, to stand 
talking, staring and gaping, to stand 
fooling, trilling (and thereby neglect 
one's duty, miss one's appoint- 
ment, etc.). Zabałamucil się i za- 
pomniał ze obiecał bydż unas, he 
kept somewhere talking, and forgot 
that he promised to call on us. 
ZABAŁKAŃSKI, a, ie, situated 
beyond the Balkans; one that has 
crossed the Balkan mountains. 
ZABAWA, Y,s. f. amusement, 
pastime, entertainment, sport, di- 
version. - dziecinna, children's 
play. Niewinna-, innocent, harm- 
less amusement. = occupation, 
pursuit. 
ZA B AWECZKA ,see ZABAWKA. 
ZABAWIAĆ, am, v.imp. ZABA- 
WIĆ , wię , v. perf. to stay, to de- 
tain, to take one's time. Ta robota 
zabawi mnie tydzień, it will take 
me a week's time. - kogo, to 
.amuse, to entertain, to divert, see 
BAWIĆ. = ZABAWIĆ, v.n. gdzie, 
jakiś czas, to stay, stop, remain 
somewhere for a certain time, to 
continue in a place some time. - 
SIĘ, to amuse one's self, to busy 
one's self, to bestow one's time 
about a thing for pastime, see BA- 
WIĆ SIĘ. = Zabawić się gdzie, 
to stay, stop, remain or continue 
somewhere. 
ZABAWIENIE, a, s.n. stay, so- 
journ, residence (for a given time). 
= the act of amusing. 
ZABAWKA, !, s. f. dim. see 
ZABAWA. = toy, plaything. Za- 
bawki 'dziecinne, children's toys 
or playthings. 
ZABAWNIE, adv. amusingly. = 
pleasantly, ludicrously, drollingly, 
comically, facetiously. 
ZABAWNIŚ, sia, s.m. a humor- 
ous ludicrous fellow, a jester, a 
wag. 
ZABAWNOŚĆ, ści, s. f. playful 
humour, facetiousness, drollery, 
fun. 
ZABAWNY, a, e, busy, busied, 
engaged, occupied. = amusing, di- 
verting, pleasant. = humorous, lu- 
dicrous, facetious, droll, funny, 
waggish. 
ZABAZGRAĆ, am , v. perf. to 
scrawl all over, to bedaub, to blot 
all over. 
ZĄBCZASTY; a, E, toothed, jag- 
ged, indented. 
ZABĘBNIĆ, nię, v.n.perf.incho. 
to fall a drumming. Zabębniono, 
the drums struck up. 
ZABECZEĆ, czę, v.n.perf.incho. 
to begin to bleat; fig. fam> to fall 
a blubbering; (of a sorry singer), 
I to begin to bellow, to roar. 
ZAB 
ZĄBEK, bka , s. n. dim. a little 
tooth. = ZĄBKI, pl. Archit. denti- 
cles, dentils, fretwork. - w ząbki* 
notched, jagged, denticulated, 
toothed, indented. 
ZABEZPIECZAĆ, am , v. imp. 
ZABEZPIECZYĆ, czę , v. perf. to 
insure, to make save, to secure. 
Zabezpieczyć od czego, to secure 
from, to keep from, to protect 
from. Zabezpieczyć sobie co, to 
secure for one's self. - SIĘ, to se-_ 
cure one's seif, to provide against. 
Zabezpieczyć się od czego, to se- 
cure one's seif against a thing, to 
provide against it, to be secure 
against. 
ZABEZPIECZENIE, a, s.n. insu- 
rance, security, safety; protection, 
shelter, safeguard. 
ŻABI, a, e, of a frog. Żabi 
krzek, fry of frogs, young frogs. 
Żabi kamień (a fish-tooth petri- 
fied), toad-stone, bufonite. Żabi 
ściek (a plant), frogbit, hydrocha- 
ris. Żabie gronka (a med. plant), 
rupture-wort, herniaria. 
ŻABIĄTKO, see ŻABIĘ. 
ZABIC, see ZABIJAĆ. 
ZABICIE, a, s. n. the act of kil- 
ling, slaying. Dla zabicia, in order 
to kill. Po zabiciu, after having 
killed. Przed zabiciem, before kil- 
ling. - SIĘ, the act of killing one's 
self, suicide, self-mnrder. 
ŻABIĘ, cia, s.n.pl. ŻABIĘTA, a 
little frog, a young frog. 
ZABIEDZ, see ZABIEGAĆ. 
ZABIEG, u, s. m. generally used 
in the pl. ZABIEGI,ów,endeavours, 
exertions. Zabiegi o co robić, to 
take steps in order to attain an ob- 
ject , to sue earnestly, to seek for, 
to make, interest for, to put in for, 
to stand for. 
ZABIEGAĆ, am , v. n. imp. ZA- 
BIEDZ, ZABIEGNĄĆ, ZABIEŻEĆ, 
gę , gnę , v. perf. to run as far as, 
to run to. Tatarzy aż do bram 
Krakowa zabiegali, the Tartars 
extended their inroads, incursions 
as far as the gates of Cracow. =» 
komu, drogę, to cross one's way ; 
to go, to come to meet a person. 
Zabiedź komu drogę do czego, to 
debar or preclude one from a thing, 
to stop one in one's career. = cze- 
mu, fig. to obviate,"to prevent, to 
hinder, to remedy, to put a stop 
to, see ZAPOBIEGAĆ. = Zabie- 
gać o co, kolo czego, to busy one's 
self about a thing, to exert one's 
self, to make or use one's endeav- 
ours, to take steps in order to at- 
tain an object. - Zabiegać komu, 
fig. to court one, to endeavour to 
gain his favour. 
ZABIEGANIE, ZABIEŻENIE, A, 
s.n. the act of running as far as. = 
Zabieganie czemu, the act of 
obviating, preventing, see ZAPO- 
BIEGANIE. 
ZABIEGLE, adv. with much 
forecast and industry. 
ZABIEGŁOŚĆ, ści,s.f. industry, 
activity, diligence. 
ZABIEGŁY, a , e , arrived at a 
471 472 
ZAB 
distant place (by running).-active, 
pushing', industrious, painstaking, 
enterprising. 
ZABIELIĆ, lę, v. perf. to do 
over with white, to whiten, sec 
POBIELAĆ, BIELIC. = to put in 
milk, cream, eggs. - SIĘ, to be 
done over, to be covered with 
white. 
ŻAEIENIEG, see ŻABINIEC. 
ZABIERAĆ, am , v. imp. ZA- 
BRAĆ, biorjj, v. perf. to take along 
with. Zabrać kogo z sobą, to take 
one along with, to take away, to 
carry off, to seize upon. Zabrać 
komu cały majątek na skarb, to 
confiscate one's estate. Śmierć go 
zabrała w kwiecie wieku, death 
carried him off in the prime of 
life. - Zabierać wiele miejsca, 
czasu, to take much place, time. 
To zabiera wiele czasu, that 
takes a great deal of time. He ci to 
zabrało czasu ? how long did it 
take you? - Zabrać do niewoli, 
to take prisoner. Zabrać tyl nie- 
przyjacielowi , to take the enemy 
in the rear. Zabrać kogo do are- 
sztu, to take one into custody. = 
Zabierać pola, łąki (of rivers), to 
overflow fields, meadows, see ZA- 
LEWAĆ. ~ Zabrać z kim znajo- 
mość, to get or become acquainted 
with one, to make acquaintance 
with him. Zabrać z kim przyjaźń, 
to contract friendship with one. - 
Zabrać głos, to begin to speak, to 
rise to speak. - S1Ę, do czego, to 
prepare or set about doing a thing. 
Zabierać się do pisania, to set 
about writing, to be preparing to 
write, to be going to write. Zabie- 
rać się do bitwy, to prepare for 
battle, to be going to fight. Zabie- 
rać się do stanu małżeńskiego, to 
be going to be married. Zabrać 
się z kim, to set out with one, to 
take place in one's carriage. =• v. 
impers. ZABIERAĆ SIĘ, ZABRAĆ 
SIĘ, na co, to look as if, to be likely 
enough, to seem, to appear. Za- 
biera się na deszcz, it looks as if 
it would rain, the weather is setting 
in for rain. Zabiera się na ostrą 
zimę, na długą wojnę, it is likely 
we shall have a severe winter, a 
long war, see ZANOSIĆ SIĘ. 
ZABIERANIE, ZABRANIE, A,e. 
n. the act of taking away, carrying 
off. Zabranie majątku na skarb, 
confiscation of one's estate. Za- 
branie przemycanych towarów^ 
seizure of smuggled goods. Zabie- 
ranie znajomości, przyjaźni, the 
act of making acquaintance, of 
contracting friendship. Zabranie 
okrętów nieprzyjacielskich, the 
capture of an enemy's ships. - 
S1Ę, do czego, the act of preparing, 
setting about a thing. 
ZABIEŻEĆ, ZABIEŻENIE, see 
ZABIEGAĆ, etc. 
ZABIJAĆ, am, v. imp. ZABIĆ, 
ję, v. perf. to stop up, to shut, to 
close, (by beating or driving into). 
Zabić gwoździami, to nail up. 
Zabić drzwi ćwiekami, to nail 
ZAB 
up a door. Zabić drzwt, okno, to 
condemn, wail up a door, a window. 
Zabić beczkę szpuntem, to stop a 
cask with a bung. Zabić komu klin 
w głowę, fig. fam. to cut out work 
for one. =» to kill, to slay, to do 
one to death, to put to death. Za- 
bić kogo z zimną krwią, to kill 
one in cold blood. Zabić wołu, to 
kill an ox. Bi) zabij, kill him, knock 
him down. Wszyscy na niego bij 
zabij, every one is imbittered 
against him. Fig. Zabijać czas, to 
kill time, to pass away the time. 
Grzech zabija duszę, sin kills 
the soul. Pijaństwo go zabiło, he 
killed himself with hard drinking. 
Zabić kogo nastawie, na hono- 
rze , to ruin one's honour, and 
reputation. = Zabić karlę, to take 
by a superior card. Zabić bank, to 
blow up, to break the bank. Zabić 
targ, to shake hands over a bargain. 
- SIĘ, to kill one's self. Zabić się 
z pistoletu, to kill one's self with a 
pistol. Hazem strzelili i zabili 
się, they fired at once and killed 
one another. Spad! z dachu i za- 
bił się, he fell from the top of the 
house and was killed. Zabić się, 
fig. to ruin one's self. Zabił się tern 
słowem, wyznaniem, that word, 
that confession has ruined, undone 
him. 
ZABIJANIE, h, s. n. the act of 
killing, slaying. 
ZABIJA TYKA, s, s.f. fam. assault 
and battery, fray, battle, fight, 
scuffle. 
ZABINIEC, ŃCA , S. m. a place 
full of frogs. = and ŻABINEK, 
nxu,s. tn. (a fish-tooth petrified), 
toad-stone, bufonite. = (a plant), 
water-plantain, alisma. 
ZABITY, a, e, killed, slain. - y 
kulą działową, od kuli działo- 
wej, killed with a cannon-ball. -y 
od piorunu, killed by a thunder- 
bolt. Zabici i ranni, the killed 
and the wounded. = fig. fam. 
stanch, rank, downright, hearty, 
determined. Zabity Anglik, a 
downright Briton , John Bull. Za- 
bity Kalwin, a stanch Calvinist. 
ŻABKA , i, s. f. dim. a little 
frog. 
ZĄBKOWAĆ, euję, v. imp. to 
indent, to notch, to jag. 
ZĄBKOWANIE, a, s. n. the act 
of indenting, notching, jagging. 
ZĄBKOWATO, adv. in the form 
of a saw. 
ZĄBKOWATOŚĆ, ści, S. f. in- 
denting, notching, serrature, jag- 
gedness. 
ZĄBKOWATY, a, e, indented, 
notched, jagged; Bot. serrate, ser- 
rated. Liść -y, a serrate leaf. 
ZABŁĄD, ędu , s. m. bewilder- 
ment , stray; error, mistake. 
ZABŁĄDZENIE , a , s. n. going 
astray, going out of the right 
way. 
ZABŁĄDZIĆ, dzę, v. n. perf. 
to miss or lose one's way, to go out 
of the right way. - to lesie, to lose 
one's way in a wood. 
ŻAB 
ZABŁĄKAĆ SIE, am SIE, v. -k 
perf. see ZABŁĄDZIĆ. - dokąd, 
to come to or arrive at a place, 
after wandering about (as astrayed 
sheep, dog, etc.) 
ZABŁĄKANY, A, A, E, bewilder- 
ed, astrayed, lost. Bydle - e, 
strayed beast. 
ZABŁAZNOWAC, kuję, c. n. 
perf. inchoa. to begin to play 
the buffoon, to begin to crack 
jokes. 
ZABŁOCIĆ, cę, v. perf. to dirty 
all over, to bedraggle. Zabłocisz 
sobie suknię, yon will dirt your 
gown. - SIĘ, to dirt one's self. 
ZABŁOCONY, a, e, dirted. 
ZABŁYSNĄĆ, kę, v. n. perf. 
to begin to shine, to shine forth, 
to blaze out, to dawn. Skoro dzień 
zabłyśnie, as soon as day dawns, 
as soon as it is day-break. I nam 
szczęście zabłyśnie, fig. fortune 
will smile upon us too. "Zabłysła 
nam nadzieja i znikła, a gieam 
of hope shone upon us and disap- 
peared. 
ZABOBON, u,s. m. superstition, 
superstitious practice. 
ZABOBONNICA, y, s. f. a super- 
stitious woman. 
ZABOBONNIE, adv. supersti- 
tiously. 
ZABOBONNIE, a, s. m. a super- 
stitious man. 
ZABOBONNOŚĆ, set, s. f. a 
bent towards superstition, super- 
stitious character. 
ZABOBONNY, a , e , supersti- 
tious. Praktyki -e, obrząd-y, 
superstitious practices, supersti- 
tious ceremonies. 
ZABÓJCA, y,s. m. killer, slayer, 
manslayer, murderer, homicide. 
Napisano wEwangielii, że za- 
bójcy nie wejdą do królestwa nie- 
bieskiego , it is written in the holy 
Gospel that homicides shall not 
enter into the kingdom of heaven. 
ZABÓJCZY , a , e , murdering, 
murderous, homicidal, deadly, 
deathful. Żelazo -e, murderous 
steel. -a ręka, murderous arm, 
hand. -a bitwa, a murderous 
combat, fight, battle. - e spojrze- 
nia, fig. killing looks, killing eyes, 
charms. 
ZABÓJCZYNMM.f. murderess. 
ZABÓJSTWO, a , $. n. raurder, 
manslaughter, homicide. - popeł- 
nić, to commit homicide, to commit 
murder or bloodshed, to be guilty 
of bloodshedding. 
ZABOLEĆ, ję, v. n. perf. 
inchoat. to begin to ache, to begin 
to cause pain. Zabolała mnie gło- 
wa , my head began to ache. 
ZABÓR, oru, s. m. capture, 
seizure, conquest; Hist, of Poland, 
dismemberment, partition. 
ZABORCA, Y, s. tn. captor, 
conqueror, illegitimate possessor, 
usurper. 
ZABORCZY, a , e , having ia 
view conquest, usurpation. 
ŻABORYB, a, s. tn. frog-fish, 
sea-devil [Zool.L ZAB 
ZADOŚĆ, dę , v. perf. to kill 
with horns. - kogo włócznią, 
dzidą, lancą, to spear one to 
death. 
ŻABOT, u, s. m. generally used 
In the pi. ŻABOTY, ÓW, a shirt- 
frill. 
ZABRAĆ, see ZABIERAĆ. 
ZABRAKNĄĆ, nie , v. n. perf. 
tmpers. (from BRAK , want, defi- 
ciency, defect), to fail, to fall short. 
Zabrakło nam żywności, we fell 
short of provisions or our provi- 
sions, ammunition failed. Zabrakło 
mu odwagi, serca, his courage or 
heart failed. Zabrakło mu języka 
w gębie, his tongue failed him. 
Jesii ci zabraknie pieniędzy, if 
you happen to come short of money, 
should you be in want of money, 
should your money fall short. Nie 
zabraknie ci niczego, thou shall 
want for nothing. 
ZABRANIAĆ, am, V. imp. ZX- 
BHONIĆ, mię, v. perf. to forbid, 
to prohibit, to interdict. Zabronić 
czego pod karą śmierci, to forbid 
a thing on pain of death. Pojedyn- 
ki są zabronione, duels are for- 
bidden. Zabronić komu wstępu 
do domu, to forbid a man one's 
house. Zabronić noszenia broni, 
to prohibit the carrying of arms, 
see ZAKAZYWAĆ. Zabraniać so- 
bie czego, to deny one's self a 
thing , to deprive or abridge one's 
seif of it. Zabraniać sobie wszel- 
kich przyjemności, zabaw, to 
to take no pleasure, to shun all 
manner of diversion. Dla czegoż- 
byśmy mieli sobie Zabraniać tak 
niewinnych uciech , rozrywek, 
przyjemności? why should we 
forego such harmless pleasures? 
ZABRANIANIE,ZABRONIENIE, 
A, s. n. the act of forbidding; 
prohibition, interdiction. 
ZABRANIE, see ZABIERANIE. 
ZABRANY, a, e, taken, taken 
away, carried off,seized upon. Kraj 
zabrany, a country seized upon 
by the enemy. -y w niewolą, 
taken prisoner, snade prisoner. 
ZABRNĄĆ, nę , v. n. perf. to 
wade or ford to a place. - w wo- 
dę po pas, to wade through the 
water up to the girdle. Fig. - 
w długi, to run over head and 
ears in debt. - tv grzechy, to run 
into any sin. Zadalekoś zabrnął, 
już się cofnąc nie można, you 
went too far, you carried the 
matter too far, it is imposible 
now for you to retreat 
ZABRONIĆ, ZABRONIENIE,see 
ZABRANIAĆ, etc. 
ZABRONOWAĆ , nuję, v. perf. 
pole, to draw the harrow over a 
field. = to have done harrowing. 
ZABRUDZIĆ, dzę, ZABRUKAĆ, 
am, v. perf. to soil all over. 
ZABRYZGAĆ, am,v. perf. to 
bespatter all over. 
ZABRZĄKAĆ, ZABRZDĄKAĆ, 
am, ZABRZĄKNĄĆ, nę, v. n. perf. 
inchoat. to begin to jingle, to begin 
to clink. Zabrząkać na czem, to 
ZAC 
begin to play upon a stringed in* 
strument. Umie zabrząkać na 
ar fie, zabrzdąkać na fortepia- 
nie, he (she) can play a little upon 
the harp, upon the piano-forte,' 
ZABRZMIEĆ, mię, v. n. perf. to 
begin to resound, to begin to ring. 
Sława jego zabrzmiała po całym 
świecie, 'all the world rang with 
his praise, al! the world resounded 
his praise. Głos jego zabrzmial 
po sklepieniach, his voice rang 
through the vaults. = to strike up. 
Znagła zabrzmiała muzyka, on 
a sudden the music struck up. = 
Zabrzmieć w trąbę, to blow or 
sound a trumpet, a horn. 
ŻABSKO, a , s. n. an ugly frog. 
ZABUDOWAĆ, duję, v. perf. 
plac, to cover a place with buildings, 
houses. ■= to obstruct, intercept 
the light by a building, to shut up 
a passage by erecting a building. 
ZABUDOWANIE, a, s. n. the 
act of covering a place with. = 
generally used in the pl. ZABUDO- 
WANIA, buildings, houses, pre- 
mises ; any constructions for agri- 
cultural or other purposes. 
ZABUDOWANY, a , e , covered 
with buildings. Miasto dobrze, po- 
rządnie -e, a very well built town, 
ZABURZENIE, a , s. n. distur- 
bance , trouble, uproar, tumult, 
turmoil, riot. Były wielkie -a 
w tern mieście, w tym kraju, 
there have been serious distur- 
bances in that town, in that coun- 
try. Niecić, wszczynać, robić 
-a w kraju, w państwie, to 
raise disturbances, commotions in 
a country, in a state, to stir up the 
people to rebellion. 
ZABURZYĆ, rzę, v. perf. mo- 
rze, to agitate the sea , - powie- 
trze, to raise a strom. Fig. Zabu- 
rzyć kraj, to cause, make, raise 
or excite disturbances in a country, 
to disturb the public peace. - 
czyją spokojność, to disturb one's 
tranquillity, see ZAKŁÓCIĆ, ZA- 
WICHRZYC. 
ZABYĆ, będę, v.perf. ZABY- 
WAĆ, am , v. imp. (used most in 
other Slavonian dialects), to forget. 
= to leave behind. 
ZABYTEK , TKU , s. m. what is 
left behind, remainder, remnant, 
relics, remains. Zabytki star ozy 
tności, the monuments of auti- 
quRy*. , . 
ZĄC, żnę , v. imp. zboze, to 
reap , to cut corn. 
ZACAPIĆ, pię, v. perf. to catch, 
to grasp , to snatch at, to lay hold 
of, to seize upon. 
ZACENIĆ, nię , v. perf. to ask a 
price, to charge. 
ZACEROWAĆ, see ZACYRO- 
WAĆ. 
ZACHACIE, a, s. n. a place 
behind a peasant's cottage. 
ZACHCENIE , ZACHCIEĆ , see 
ZACHCIEWANIE, etc. 
ZACHCIEWAĆ (SIĘ), AM, V. 
imp. ZACHCIEĆ (SIĘ), cę, v.perf. 
czego, komu, to have a mind , to 
ZAC 
set one's heart upon a thing, to 
long or wish for it; to take it into 
one's head. Zachciewa mi się te- 
go , I have a mind to it. Zachdalo 
mu się tego obrazu, be has a 
mind for that picture. Zachdalo 
mu się do wojska, the fancy took 
him to enlist for a soldier, to turn 
soldier. Dziwnych rzeczy mu się 
zachciewa, he has strange fancies, 
imaginations, he does not know his 
own mind. Zachdalo mi się spać, 
I felt an inclination to sleep, I felt 
inclined to sleep. 
ZACHCIEWANIE,ZACHCENIE, 
a , s.n. mind , desire, longing, 
fancy , hankering , humour ; a 
woman's whim, longing of a woman 
with child, month's mind. 
ZACHĘCAĆ, am , v. imp. ZA- 
CHĘCIĆ, cę, v. perf. to encourage. 
Zachęcać żołnierzy do boju, to 
encourage, cheer, inspirit the 
soldiers. Zachęcać do złego, to 
countenance vice, guilt; to incite 
to evil. Zachęcać przykładem, to 
be the first to set an example to 
others. Zachęcać przemysł, han- 
del , to patronise, promote, en- 
courage industry, trade, manufac- 
tures. 
ZACHĘCANIE, A, S. n. encour- 
aging, cheering. ZACHĘCENIE, 
A, s. n. encouragement. - do cno- 
ty, encouragement to virtue. Male 
miał - w swym zawodzie, pra- 
cy, przemyśle, he met with little 
encouragement in his trade, pro- 
fession , etc. 
ZACHĘCICIEL, a, s.m. and 
fem. ZACHĘCICIELKA, I, s. f. 
encourager, favourer, promoter. 
ZACHĘCONY, A, e, encouraged. 
ZACHĘTA, y, s. f. encourage- 
ment, favour, countenance, in- 
citement 
ZACHLAPAĆ, ZACHLASTAĆ, 
am , v. perf. vulg. to dirty all over, 
to bedraggle. - SIĘ, to dirt one's 
self, to get dirty. 
ZACHŁYSNĄĆ SIĘ, n? si?, o. 
perf. to be choked by the drink 
going the wrong way. 
ZACHMURZAĆ, am , v. imp. 
ZACHMURZYĆ, rzę, v.perf. prop. 
and fig. to overcloud, to overcast. 
- SIĘ, to grow overcast, gloomy, 
cloudy. Niebo się zachmurza, the 
sky is overcast. 
ZACHMURZENIE, a, s. n. prop. 
and fig. cloudiness, gloom, gloom- 
iness. 
ZACHMURZONY, a , e , prop. 
and fig. overclouded , overcast, 
gloomy. 
ZACHÓD, odu , A. m. (the ap- 
parent fall of the sun or other 
bodies of heaven, below the hori- 
zon) , set. - słońca, sunset. = 
west. Na -, ku zachodowi, west- 
ward. Fig. Skłaniać się, nachy- 
lać się, schylać się ku zachodo- 
wi , to decline, to decay, to draw* 
towards its close. = bustle^^dot 
pains, trouble. Wiele zachodu a> 
mało korzyści, much ado aboufi 
nothing. Z wielkim zachodem.rfidż 
473 474 
ZAC 
much ado. Bez wielkiego zacho- 
du, without much ado, with no 
great ado. Mieć wiele o co zacho- 
du, to be at the pains, to take a 
great deal of pains. Za jednym za- 
chodem , at the same time. Za je- 
dnym zachodem dwie rzeczy 
zrobić, to kill two birds with one 
stone. 
ZACHODNI, a, IE, western, 
Westerly. Wiatr-i, a westwind, 
westerly wind. Indye Zachodnie, 
the West-Indies. 
ZACHODOWY, a , e , of the 
setting sun. 
ZACHODZĄCY, a, e, going 
down, setting. Słońce -e, the 
setting sun. 
ZACHODZENIE, ZAJŚCIE, a, 
s. n. setting. - słońca, the setting 
of the sun. = Milit. wheeling about 
or round, turning. Zachodzenie 
w prawo, w lewo, turn to the 
right, the left. = see ZAJŚCIE. 
ZACHODZIĆ, dzę, v.n. imp. 
ZAJŚĆ, dę , v. perf. za co, to go 
behind, to hide one's self behind. 
Księżyc zachodzi za chmurę, the 
moon hides itself behind a cloud. 
= (to fall below the horizon), to 
set. Słońce zajdzie za pól godzi- 
ny , the sun will set in half an 
hour's time. Księżyc zaszedł, the 
moon is down. = to get to a place 
(on foot), to arrive, to go as far 
as. Zaszedł aż do Rzymu, he 
went as far as Rome. Za dnia je- 
szcze zajdziemy do wsi, we shall 
reach the village before nightfall. 
Nie zajdę tak daleko, I am not 
able to go so far. Powoli dalej 
zajdziesz, prov. soft and fair goes 
far. Fig. Dalekoś już zaszedł ze 
swojem dziełem? how does your 
business go on ? have you made 
any progress in your work? Za 
dalekoś zaszedł, you have gone 
too far. = Zachodzić, zajść do 
kogo, to step in, to call upon one. 
Zajdę do ciebie po drodze, I shall 
take your house in my way, I'll 
call upon you. = w co, to go into, 
to go deep into, to go far or a 
great way in. Zajść w las, to go 
into the thickest part of the wood. 
Ten przylądek daleko w morze 
zachodzi, that promontory stands 
out a long way or far into the sea. 
Zajść w ciążę, to become big with 
child, to become pregnant, to con- 
ceive. Już nie może zajść w cią- 
żę , she is past child-bearing. Fig. 
Zachodzić w lata, to advance in 
age. Zajść w lata, to be stricken 
in years, in age. Zachodzić w gło- 
wę, not to know which way to 
turn one's self, to be put to one's 
last shifts, to be at one's wits' end; 
to be at a loss to understand, not 
so know what to make of it. Zajść 
z kim to rozmowę, to engage in 
conversation with one. = Zajść ko- 
mu drogę, to go to meet one. Zajść 
komu w drogę, to cross one's path, 
to stand or lie in one's way. Zajść 
nieprzyjacielowi z tyłu, to turn 
the enemy's position , to fall upon 
ZAC 
the enemy's rear, to attack him in 
the rear. Zajść z boku, to attack 
him in flank. = Zachodzić w pra- 
wo , w tewo, Milit. to wheel, turn 
to the right, to the left. Zachodzić 
sekcyami, półplutonami, to break 
off the sections. = Zachodzić, 
zajść, to drive up. Powóz zaszedł, 
the carriage drove up to the door. 
= Zachodzić aż za co, to fall 
down, to reach. Zachodzić aż za 
kolana, (of a gown), to fall below 
the knees. Zachodzić jedno za 
drugie, to cross each other, to lap 
over. Ta kamizelka nie dość do- 
brze zachodzi, that waistcoat 
does not cross enough. =to occur, 
to lie, to be. W tern zachodzi tru- 
dność, here lies the difficulty. Za- 
szła trudność, a difficulty occur- 
red. Zachodzi pytanie czy...? the 
question is to know if...;?Zachodzi 
tu jakaś omyłka, there must be 
some mistake. Zachodzą pomię- 
dzy niemi stosunki przyjaźni, 
bliskiego pokrewieństwa, they 
are connected in friendship, they 
are nearly allied in blood. Wielka 
między niemi zachodzi różnica, 
there is a great difference between 
them. = to pass, to happen', to 
occur. Nic nowego nie zaszło, 
there happened nothing new. Nic 
więcej nie zaszło między nami, 
nothing more passed between us 
upon the subject. Powiedz mi co 
między wami zaszło? tell me 
what has happened that made you 
fall out? Zaszła krwawa bitwa, 
there fell out a bloody battle. Wy- 
padki które zaszły, the events 
which happened or occured. - 
czem, to be filled, coverred with. 
Oczy mu zachodza, his sight be- 
gins to grow dim. Oczy mu łzami 
zaszły, his eyes were filled with 
tears, the tears stood in his eyes. 
Oczy krwią zaszłe, bloodshot 
eyes. - v. a. ZAJŚĆ, kogo, to 
happen or come unexpectedly, to 
break in upon. Musiał go kto 
zajść, musiało go co zajść że nie 
przychodzi, somebody must have 
broken in upon him, something 
must have happened to prevent him 
from coming. Zajść kogo sztuką, 
fortelem, podstępem, to go be- 
yond one, to circumvent, outwit, 
overreach one. Noc, choroba, 
śmierć go zaszła, see ZASKO- 
CZYĆ. 
ZACHOROWAĆ , ruję , v. n. 
perf. to fal! sick, to fall ill. 
ZACHOWAĆ, see ZACHOWY- 
WAĆ. 
ZACHOWANIE, a , s. n. see 
ZACHOWYWANIE. = (old), cre- 
dit, interest. Mieć u kogo wielkie 
zachowanie, być u kogo w wiel- 
kiem zachowaniu, to have a great 
interest witch one, see WZIĘTOŚĆ. 
POWAŻANIE. 
ZACHOWAWCA, y, s.m. keep- 
er, preserver, conservator. = 
observer, keeper. 
ZACHOWAWCZY', a , e , con- 
servatory, conservative. 
ZAC 
ZACHOWYWAĆ, wdję, v.imp. 
ZACHOWAĆ, am, v.perf. to keep, 
to preserve, to retain in one's pos- 
session. Zachować co na jutro, to 
keep a thing for to-morrow. Za- 
chowam kopią tego listu, I shall 
keep a copy of that letter. Ten kró, 
nie mógł zachować wszystkich 
swoich podbojów, that prince 
could not keep what he had con-, 
quered. Zachować w pamięci, to 
keep in mind. Zachować przyto- 
mność umysłu, to keep, to pre- 
serve one's presence of mind. Za- 
chować zdrowie, niewinność, to 
preserve health , innocence. = Za- 
chować od czego, to keep or 
preserve from. Bóg go zachował 
wśród tylu niebezpieczeństw, 
God preserved him in' the midst of 
so many dangers. Niech mnie Bóg 
od tego zachowa, heaven pre- 
serve me from it. Od powietrza, 
głodu, ognia i wojny, zachowaj 
nas Pante, from plague, pestilen- 
ce , fire and famine, from battle 
and murder, good Lord, deliver 
us. = to keep, to observe. Za- 
chowywać przykazania boskie, 
to keep God's commandments. Za- 
chowywać posty , to keep fast. 
Zachowytoać sr'odek w każdej 
rzeczy, to keep a medium in every 
thing. Zachować milczenie, to 
keep silence. Zachowywać prawa, 
zwyczaje, to observe laws and 
customs. - SIĘ, to be in keeping, 
to be established, to obtain, to 
prevail. Ten zwyczaj dotąd się 
zachowuje w Polsce, that custom 
still obtains or prevails in Poland. 
Zachować się nieskażonym wśród- 
powszechnego zepsucia, to keep 
one's self pure in the midst of gene- 
ral corruption. = to conduct one's 
seif, to behave. Dobrze się zacho- 
wywać, to behave well. Zachować 
się spokojnie, to keep the peace, 
see SPRAWOWAĆ SIĘ. 
ZACHOWYWANIE, ZACHO- 
W'ANIE, a , s.n. the act of keep- 
ing, preserving. Dla zachowania 
mu życia, in order to save his life. 
= the act of keeping, observing, 
observance. - praw, prawideł, 
obrządków, the observance of 
laws, rules, rites. - SIĘ, conduct, 
behaviour. 
ZACHROMAĆ, mię, v.n. perf. 
inchoat. to begin to halt, to begin 
to limp. - na prawą nogę, tn 
begin to walk lame of the right 
foot. 
ZACHRZĘSNĄĆ,nę, v.perf. in- 
choat. to begin to rattle, to begin 
to clatter , to begin to clank. 
ZACHWALAĆ, am, v.imp. ZA- 
CHWALIĆ , lę , v. perf. kogo, co, 
to sing forth one's praises, to 
set forth the qualities ol a thing, 
to praise, to commend, to recom- 
mend. 
ZACHWALACZ, a, s.m. prai- 
ser, commender. 
ZACHWALANIE, A, S.n. the 
act of praising, commending, re- 
commending. ZAC 
ZACHWALANY, ZACHWALO- 
NY, a , e, praised, commended, 
recommended. 
ZACHWIAĆ, wieję, v. perf. to 
shake , to make to totter, to stag- 
ger, to move. - podstawy pań- 
stwa , to shake the foundations of 
a state. - czyje postanowienie, 
czyją nadzieję, to shake or stag- 
ger one's resolution, to give a shock 
to one s expectations. - czyją sta- 
łość, to shake one's constancy. Te 
powody mocno go zachwiały,these 
reasons have staggered him consi- 
derably. - SIĘ, to stagger, to reel, 
to totter; to waver. Zachwiało się 
państwo Tureckie, the Turkish 
empire tottered. Zachwiał się król 
na tronie, the king tottered upon 
his throne. Zachwiał sięw przed- 
sięwzięciu, be wavered, his reso- 
lution was shaken. Zachwiała się 
jego odwaga, wierność, nadzie- 
ja, his courage , faith was shaken, 
his expectations received a severe 
shock. 
ZACHWIANIE, i,s.n. shaking, 
tottering, staggering, wavering. 
Fez zachwiania się, without 
wavering, without flinching. 
ZACHWIANY, a, e, shaken, 
tottering. Rzeczpospolita jest za- 
chwiana , the commonwealth is in 
a tottering state. Niezachwiana 
stałość, męztwo, a firmness which 
is never shaken, unshaken firm- 
ness. 
ZACHWYCAĆ, am, v. imp. ZA- 
CHWYCIĆ, cę, v. perf. to ravish, 
to transport, to rap, to enrapture, 
to put in ecstasy. = Zachwycić (in 
the proper sense), to seize upon, 
to catch or take unawares, to sur- 
prise , see CHWYTAĆ , SCHWY- 
TAĆ. 
ZACHWYCAJĄCY, a.e, rav- 
rshing, enrapturing, charming, de- 
lightful. Piękność -a, a ravishing 
beauty. 
ZACH WYCENIE, a, s.n. seizure, 
surprisal.=/tg. transport, rapture, 
trance, ecstasy. Wpaść w -, to 
be rapt in ecstasy, in a transport 
of rapture, to be rapt in a pleasing 
ecstasy. Niepodobna słuchać ta- 
kiej muzyki bez zachwycenia, it 
is impossible to hear such beautiful 
music without being enraptnred. 
ZACHWYCIĆ, see ZACHWY- 
CAĆ. 
ZACHWYCONY, a, e, transport- 
ed, raptured, enraptured, in rap- 
ture, rapt. 
ZACHWYT, see ZACHWYCE- 
NIE. 
ZACHYCHOTAĆ, cę, v.n.perf. 
inchoat. fam. to fall a littering, to 
fall a giggling. 
ZACHYLAĆ , am , v. imp. ZA- 
CH YLIĆ , lę , v. perf. to bend at 
one end. 
ZACIĄĆ, see ZACINAĆ. 
ZACIĄG, u, s.m. the act of drag- 
ging, drawing to a place. = the act 
of going, marching. - warty, the 
act of mounting guard, the party 
that mounts guard, the moment in 
ZAC 
which a party is going to mount 
guard. = levy, levying, raising. - 
wojska, levy of soldiers. Czynić 
zaciągi, to raise or levy soldiers 
or troops. Wolny od zaciągu, 
exempt from military service. = 
husbandry service, statute-labour. 
ZACIĄGAĆ, am, v. imp. ZACIĄ- 
GNĄĆ, nę, v.perf. to drag or draw 
to a place. Jeden koń tego nie za- 
ciągnie, one horse cannot draw it. 
- wartę, to mount guard, to lead 
a party to mount guard. - wojsko, 
to raise or levy soldiers or troops. 
- to contract. Zaciągnąć dług, to 
contract a debt. Zaciągać długi, 
to contract debts, to run into debts. 
Z aciągnąć obowiązekwdz ięczno- 
ści, to lie under an obligation. Za- 
ciągnąć do rejestru, do księgi, to 
set down, write down, to enter in 
a register, to register in a book, to 
book. - SIĘ, do wojska, to enlist 
in the army, to enter one's self a 
soldier 
ZACIĄGANIE, ZACIĄGNIĘCIE, 
ZACIĄGNIENIE, a, sin. the act of 
dragging, drawing to a place. - 
Zaciąganie wojska, the levying 
or raising of soldiers. - Zaciąga- 
nie długów, the habit of contract- 
ing debts. 
ZACIĄGOWY, *, e, liable to 
husbandry service. = liable to mi- 
litarv service. 
ZACIĄŻNIK, ZACIĘŻNIK, a, s. 
m. a newly raised soldier, a re- 
cruit. 
ZACIĄŻNY, see ZACIĘŻNY, 
ZACIEC, see ZACIEKAĆ. 
ZACIĘCIE, see ZACINANIE. = 
cut, incision, notch. - fig. man- 
ner, style. 
ZACIĘCIE,adv. obstinately. Oba 
wojska biły się -, both armies 
fought with obstinacy. - obsta- 
toać przy swojem, to be obsti- 
nately bent or set on carrying one's 
point. 
ZACIEKAĆ , am , v. n. imp. ZA- 
CIEC , knę , v. perf. to leak in; to 
be spoiled by the rain, moisture 
coming in, see - SIĘ, 
to run far, to go far or a great way 
in. Zaciekać się za zwierzem 
(sald of hounds), to run far in 
pursuit of game. Fig. Zaciekać się 
w co, to dive deep into a matter. 
Zaciekać się w badania filozofi- 
czne, Itr be deeply engaged in phi- 
losophical investigations, inquiries. 
Zaciekać się w naukach, to be 
intent, bent, set upon study. Za- 
ciekać się, zaciec się w gniewie, 
to be beside one's self with anger, 
to grow furious, to enrage, to be in 
a fury. Zaciec się na kogo, na 
czyją zgubę, to be bent, set or im- 
bittered against one, to swear one's 
ruin. 
ZACIEKLE, adv. furiously, ve- 
hemently, in a fury, with fury, in a 
rage. 
ZACIEKŁOŚĆ, set, s. f. fury, 
rage, vehemence, inveteracy. 
ZACIEKŁY, a, y, bent, set, in- 
tent upon. = in a rage, enraged, 
ZAC 
in a fury, infuriate. -y gniew, a 
violent passion. 
ZACIEMNIAĆ, am, v. imp. ZA- 
CIEMNIĆ, nię, v. perf. to over- 
shadow. 
ZACIENIE, k, s. n. a place cov- 
ered with shadow. 
ZACIENIOWAĆ, niuję, v. perf. 
portret, obraz, to shadow a por- 
trait, a picture. 
ZACIER, o,s.m. (amongBrewers 
and distillers of brandy), malt. 
(steeped in water, ready for brew 
ing or distilling). 
ZACIERAĆ, am, v. imp. ZA- 
TRZEĆ, trę, v.perf. to remove by 
rubbing, to rub away; to wear away, 
to wipe out; to efface, to obliterate. 
Czas zatarł ten napis, time has 
obliterated that inscription. Fig. 
Czas zaciera nasze wrażenia. 
time wipes out our impressions. 
Zatrzeć pamięć czego, to efface 
the memory of a thing. Ostatnie 
dzieła jego zatarły plamy jego 
upłynionego życia, his late beha- 
viour has effaced, has washed out, 
has wiped away the stains of his 
former life. Zatrzeć jaką sprawę, 
to hush up a business. - Zacierać 
słód (na piwo, na wódkę), to 
steep or dilute malt in water (in or- 
der to brew it into beer or distil 
into brandy). = Zacierać ręce, to 
rub one's hands. - SIĘ, to be rub- 
bed away, to be worn away, to be 
wiped out, obliterated, effaced. 
Napisy te zacierają się, these in- 
scriptions are wearing out. Napisy 
te zatarły się, these inscriptions 
are worn out, effaced, obliterated. 
Fig. Wspomnienia młodości nie 
zacierają się nigdy, the recollec- 
tions of youth are never effaced, 
obliterated. Sława twoja nie za- 
trze się nigdy w pamięci ludz- 
kiej, your glory shall never be ef- 
faced from the memory of men. 
ZACIERANIE, a, s. n. the act of 
rubbing away, wearing away, wi- 
ping out, effacing, obliterating. 
ZACIERKA , i, s. f. paste boiled 
into a soup. 
ZACIESAĆ, see ZACIESYWAĆ* 
ZACIEŚNIAĆ, am , v. imp. ZA- 
CIEŚNIĆ, nię, v. perf. to tighten, 
to straiten, to contract. Fig. Zacie- 
śnić umysł, to cramp the mind, to 
narrow the soul, to contract the 
ideas, to stint the mind in know- 
ledge. 
ZACIEŚNIANIE, ZACIEŚNIE- 
NIE, A, s. n. the act of straitening, 
contracting. Zacieśnienie umysłu, 
narrowness of mind, of views, of 
ideas. 
ZACIESYWAĆ, suję, v. imp. 
ZACIESAĆ, ZACIOSAĆ, szę, v. 
perf. to bring to an acute end , to 
point, to sharpen. 
ZACIĘTOŚĆ, ści, s. f. stubborn* 
ness, obstinacy. 
ZACIĘTY, a, e, stubborn, obsti- 
nate, headstrong, stiff-necked, in- 
flexible. 
ZAC1ĘŻNY, a, E, (of soldiers, of 
troops), raised, levied, taken into 
475 ZAC 
pay, being in pay. Mieć tyle a tyle 
tysięcy zaciężnego wojska, to 
have so many thousand men in 
one's pay. 
ZACIĘZYĆ,źv,v.n.pnr/'.tmpers. 
to become heavy, to be burden- 
some. -- komu, to be a burden 
upen one. To ci nie zacięży, it 
will be no great dog to you. 
ZACINAĆ, am, v. imp. ZACIĄĆ, 
tnę , v. perf. to cut, to notch, to 
make an incision. Zaciąć żyłę, to 
cut the vein. = to strike a blow, to 
lash, to whip. Zaciąć konie, to 
whip the horses. Zacinaj! flog away 
coachman I = Zaciąć zęby, to set 
the teeth. = Zacinać z mazowie- 
cka, z krakowska, to have a strong 
provincial accent. ZACINAĆ SIĘ 
(w mowie'), to hammer in one's 
speech, to stutter, to stammer. ZA- 
CIĄĆ SIĘ, to come to a stand, not 
to be willing to move forward 5 fig. 
to be obstinate or stubborn in a 
thing, to be absolutely bent or ob- 
stinately resolved on it, to stand 
upon it. Zaciąć się w gniewie, to 
be inexorable, unrelenting, merci- 
less. Zaciąć się na kogo, to be so 
much imbittered against one as 
never to pardon him. 
ZACINANIE, a , s. n. the act of 
cutting, making the first cut. - SIĘ 
(w mowie), the hammering in 
one's speech. 
ZACIOSAĆ, see ZACIESYWAĆ. 
ZACISKAĆ, am,v. imp. ZACI- 
SNĄĆ, nę, v.perf. to draw close, to 
tighten. Zacisnąć węzeł, to draw 
a tie more closely. Zacisnąć wę- 
zły przyjaźni, fig. to tighten the 
bonds of friendship. Zacisnąćpięść, 
to clinch the fist. Zacisnąć zęby, 
to set the teeth. = to throw as far 
as, to threw to a distance. Jak ka- 
mieniem zaciśniesz, at a stone's 
throw. 
ZACJSZ, ZACISZA, y, s. f. ZA- 
CISZE, a , s. n. (a place sheltered 
from the wind, a quiet out ot the 
way place), recess, seclusion, re- 
tirement, retreatZacisze domowe, 
one's home, one's own fire-side. 
ZAĆMIĆ, mię, v.perf. to darken, 
to dim, to obscure, to eclipse, to 
throw into the shade. - wzrok, to 
dim the sight.Chmury, szarańcze 
zaćmiły słońce, the clouds, the lo- 
custs darkened the sun. Fig. Zaćmił 
text zamiast go wyjaśnić, he has 
obscured, darkened the text, instead 
of elucidating or clearing it up. To 
zaćmiło jego sławę, that has great- 
ly clouded, sullied, tarnished his 
glory 
ZAĆMIENIE, A, s.'n. obscuring, 
obscuration, darkness, dimness. - 
słońca, księżyca, the eclipse of the 
•un or moon, solar or lunar eclipse. 
- cząstkowe, całkowite, obrą- 
czkowe, partial, total, annular ecli- 
pse.- oczu, the dimness of the 
sight-myśli, rozumu, the ob- 
scuring, darkening, darkness of 
reason. - w kieszeni, fig. fam. 
the being very low in cash, penni- 
less state, condition. 
476 
ZAC 
ZAĆMIONY, a, e, darkened, 
obscured, dimmed, eclipsed. 
ZACNIE, adv. in a worthy man- 
ner, honestly, uprightly, honour- 
ably. = nobly. Zacnie urodzony, 
nobly born. 
ZACNOŚĆ, ści, s. f. worthiness, 
honesty, uprightness, respectabili- 
ty, honourableness, dignity. = no- 
bleness. - rodu, an illustrious 
house or family. 
ZACNY, a , e , worthy, honest, 
upright, respectable. -y postę- 
pek, an honourable action, see 
CN Y, GODNY, SZANOWNY, UCZ- 
CIWY. » noble, illustrious. Za- 
cnego rodu, of an illustrious family, 
of high, noble extraction. 
ZAĆWICZYĆ, czę , v.perf. to 
flog, to whip to death. 
ZACYROWAĆ, ruję, v. perf. 
to darn up. 
ZACZ, contracted from ZA CO 
(old), co zacz ? what is the matter? 
ZACZĄĆ, see ZACZYNAĆ. 
ZACZAJAĆ SIĘ, am się , v.imp. 
ZACZAIĆ SIĘ, ię się , v. perf. to 
lurk, to lie close, to squat, to lie in 
wait. Zaczaić się na kogo, to lie in 
wait for one. Kot zaczaja się na 
mysz, the cat watches the mouse. 
ZACZAJONY, A, E, lurking, 
lying in wait. 
ZACZAROWAĆ, ruję, v.perf. 
to bewitch, to enchant, see CZA- 
ROWAĆ , OCZAROWAĆ. 
ZACZAROWANIE, a, s.n. be- 
witchery, bewitchment, bewitch- 
ing , fascination, enchantment. 
ZACZAROWANY, a, e, be- 
witched, enchanted. Pałac -y, en- 
chanted palace. 
ZACZĘCIE, A, s.n. ZACZĄTEK, 
tku,s. m. beginning, commence- 
ment. 
ŻACZEK, czka , s. m. a little 
shooi-boy. 
ZACZEKAĆ, am , v. n. perf. to 
wait, to stay (for a little moment). 
Zaczekaj na mnie, wait for me a 
little. 
ZACZEM, adv. consequently, 
therefore, for which cause, for 
which reason; hence, thence. 
ZACZEPIAĆ, am , v. imp. ZA- 
•CZEPIĆ, pię, v. perf. to hang 
upon a hook, to hang up, to hook 
up. *= Zaczepić kogo, to attack 
one first, to assault a man, to pick 
a quarrel with him, to provoke 
him. Zaczepić nieprzyjaciela, to 
attack the enemy, to act offensive- 
ly. Kto kogo zaczepił? who was 
the aggressor? who began first hos- 
tilities ?= Zaczepić kogo, to come 
up to one and address him, to speak 
first to one, to accost him, to 
engage in conversation with him. 
- SIĘ, to hang on, to be caught. 
Zaczepić się o co, to take hold 
on a thing, to be caught by the 
briers. = (of two ships at sea), to 
grapple. 
ZACZEPIANIE, ZACZEPIENIE, 
A, s. n. the act of hanging upon 
a hook. =« the act of attacking 
first. 
ZAC 
ZACZEPKA , i,»./. aggression* 
provocation. Szukać zaczepki, to 
pick a quarrel, to begin a quarrel. 
Dać zaczepkę, to provoke* to 
make the first attack. 
ZACZEPNIE, adv. by way of 
attack, offensively. - działać, to 
act offensively. 
ZACZEPNIE, a, s. m. aggressor, 
assaulter i assailant. 
ZACZEPNY, A , B , aggressive , 
offensive. Wojna -a, aggressive 
or offensive war. -e kroki, hos- 
tilities, aggressive measures. Przy- 
mierze -e , offensive treaty, 
league. Broń -a, offensive weap- 
ons, arms. 
ZACZERNIĆ, nię, v.perf. to do 
over with black, to blacken all 
over. ■ 
ZACZERPNĄĆ , nę , v. perf. 
wody, to draw up some water. = 
to derive, to borrow, to draw. 
Mędrcy greccy wiele zaczerpnęli 
wiadomości od Egipcyan , the 
wise men of Greece drew or deriv- 
ed much knowledge from their 
commere with the Egyptians. 
ZACZERSTWIEĆ, ję, v.n.perf. 
(said of bread), to grow stale. 
ZACZERWIENIAŁY, a, e, 
grown red. 
ZACZERWIENIĆ, nię , v.perf. 
to do over with red, to redden all 
over. - SIĘ, to grow red, to red- 
den ; (of persons), to redden, to 
colour, to blush. Zaczerwienić się 
ze złości, to redden with anger. 
ZACZERWIENIONY,a,e, blush- 
ing (with modesty, with shame). 
ZACZESAĆ, szę, v,perf. ŹA- 
CZESYWAĆ, suję , v. imp. włosy, 
to turn up one's hair with a comb. 
ZACZĘTY, a, e, begun, com- 
menced. 
ZACZOŁGAĆ SIĘ, ZACZOŁ- 
GNĄĆ SIĘ, nę się, v.perf. to 
crawl, creep to a place. 
ZACZYM, see ZACZEM. 
ZACZYNAĆ, am , v. imp.' ZA- 
CZĄĆ , nę, v. perf. to begin, to 
commence. Zacząć dzieło, mowę, 
to begin a work, a speech. Gdy 
zaczął mówić, wszyscy umilkli 
żeby go słuchać, when he began 
speaking every body kept silence 
to hear him. To dziecko zaczyna 
mówić, czytać, pisać, this child 
begins to speak, to read, to write. 
Zaczyna dnieć, świtać, it begins, 
it is already beginning to dawn, 
the day begins to dawn. Zaczął 
tańcować i wyskakiwać jak sza- 
lony, he fell dancing and capering 
like a mad fellow. Zaczął deszcz 
padać, gdyśmy wyszli, it was 
beginning to rain when we set out, 
when we came away. Zacząć od 
czego, to begin with (by, at). Za- 
częliśmy od gramatyki łaciń- 
skiej, we began with the Latin 
grammar. Musimy zacząć od (z) 
początku, we must begin at the 
beginning. Zaczął od tego na 
czem powinien był skończyć, be 
began where he ought to have left 
off. Nie wiedziałem od czego ZAD 
s nim zacząć, 1 did not knew 
how to break the ice. = Zacząć 
chleb, to make the first cut of a 
loaf. Zacząć beczkę, to broach or 
pierce a cask. - SIĘ, to begin, to 
be begun. Pieśń zaczęła się od 
Jowisza, the song began from 
Jove. Zaczęła się między nimi 
kłótnia, there began a quarrel 
between them. Zima zaczyna się 
w grudniu, a kończy się w mar- 
cu , winter begins in December and 
ends in March. Ten rok zaczął się 
pod złą wróżbą, this year began 
under bad auspices. 
ZACZYNANIE, a , s.n. the act 
of beginning. 
ZA CZYTAĆ SIĘ, am się, v.perf. 
to be much engaged in reading. 
ZAD, u, s.m. the hind part (of 
a thing), back , see TYŁ. WZAD, 
NAZAD, back, bakwards. Koń ca- 
ły na zadzie, a horse that is 
standing or rising on his hinder 
feet. = see ZADEK. 
ZADAĆ, see ZADAWAĆ. 
ZADĄĆ , see ZADYMAĆ. 
ŻĄDAĆ, am , v. imp. to ask , to 
demand, to desire , to require, to 
want. Czego żądasz ? what do you 
want? what do you wish? Żądać 
czego od kogo, to desire a thing 
of one. Żądać usilnie, to ask 
earnestly, to entreat. Kto żąda te- 
go od ciebie? who wants you to do 
it? = Żądać za co tyle a tyle, to 
ask a price, to charge. Za wiele 
żądać, to ask too much. 
ZADAJĄCY, a, e, (at cards), 
having the hand , being the eldest 
hand. 
ŻĄDALNY, A , e , (little used), 
desirable , wished for. 
ZADANA, ej, s.f. (at cards), 
lead , first place , the eldest hand. 
Jesteś na zadanej, you have the 
lead, it is your lead. 
ZADANIE, see ZADAWANIE. 
= problem, question , see ZAGA- 
DNIENIE. = theme , task, exer- 
cise. 
ŻĄDANIE, a, s.n. demand, 
desire , wish, request. Na własne 
żądanie, at his own request. Za- 
dosyć uczynić czyjemu żądaniu, 
to grant one's request, to yield one 
his demands , to comply with one's 
wishes. = Polit. Econ. demand. 
Wielkie jest żądanie tego towa- 
ru, there is a great demand for 
that commodity. 
ŻĄDANY, a , e , desired, wished 
for, see POŻĄDANY. 
ZADARCIE, see ZADZIERANIE. 
ZADARTY, a, e, turned up, 
tucked up , cocked up. Nos -y, a 
nose turned up. Ogon- y, a cocked 
tail. Z zadartą głową, holding up 
his head , carrying his head high. 
ZADATEK, tku , s. m. earnest, 
earnest-money. Dac-, io give an 
earnest. = pledge. - przyjaźni, 
miłości, tokens, pledges of friend- 
ship , of love see ZAKŁAD. 
ZADAWAĆ, ję, v. imp. ZADAĆ, 
am.v. perf. komu ciężar, to charge 
one, to lay a burden upon his 
zAr 
shoulders. = fig. co komu, to put 
out a thing to do. Zadać komu ro- 
botę, pracę, to set one a task, to 
set one to work. Zadano mu sto 
wierszy do nauczenia się, lub 
przepisania z Wirgiliusza, they 
set him a hundred verses of Virgil 
to learn or copy as a task. Zadać 
komu pytanie, to put, propose or 
propound a question to one. Za- 
dać zagadkę, to put a riddle. Za- 
dać komu lekcyą, to give or set 
one a lesson to iearn. Zadać, za- 
dawać sobie pracę, to take pains. 
Zadawać sobie wiele pracy, to 
take a great deal of pains, a world 
of pains. = to make to take, to 
give. Zadać komu na przeczy- 
szczenie , na wymioty, to make 
one take, to prescribe a purge, a 
vomitive potion. Zadać komu tru- 
ciznę, to give one poison. Umie 
zadawać na kochanie, she knows 
how to prepare love-potions, phil- 
ters. Musiata mu co zadać, she 
must have given him a love-potion. 
= to give, to deal, to inflict. Za- 
dać cios, to deal a blow, to strike 
a blow; fig. to inflict injury upon 
one. Zadać komu ranę, to give 
one wound, to inflict a wound upon 
one. Zadać komu karę, pokutę, 
to inflict a punishment, a penance 
upon one. Zadać komu śmierć, to 
put one to death. Śmierć sobie za- 
dać, to make one's self away, to 
make away with one's self, to lay 
violent hands on one's self. Zadal 
plamę całej familii, he brought a 
stain or a blot upon the whole 
family. = Zadawać, zadać co 
komu, to charge one with a thing, 
to lay it to one's charge, to accuse 
him of. Zadawać komu wiele 
zbrodni, to charge one with seve- 
ral crimes. Zadawać, zadać komu 
kłamstwo, fałsz , to give one the 
lie. Zadawać, zadać kartę, (at 
cards), to have the lead, to have 
the hand. Kto zadaje? who has 
the lead? Zadawać wino, czer- 
wień , to play spade, a heart. - 
SIĘ, see WDAWAĆ SIĘ. 
ZADAWANIE, ZADANIE, a, 
s. n. komu roboty, pracy, the act 
of setting one a task, setting one 
to work. Po zadaniu mu tego py- 
tania, after having put him this 
question. Zadanie kary, the in- 
fliction of a penalty. Zadanie ko- 
mu śmierci, the act of putting one 
to death. Zadanie sobie śmierci, 
self-muder, suicide. ZADAWANIE, 
ZADANIE (at cards), lead, the 
eldest hand, the manner of playing. 
To zależeć będzie od twego zada- 
nia, it depends upon what you 
play. 
ZADAWIĆ , see ZADŁAWIĆ. 
ZADAWN1AŁY , ZADAWNIO- 
NY, a, a, inveterate, long establish- 
ed , old standing, rooted. -a cho- 
roba , nienawiść, an inveterate 
disease, hatred. -e przesądy , 
rooted , inveterate prejudices. 
ZADAWNIĆ, ntz,v.perf. to let 
inveterate, to let take root. - SIĘ, 
ZAD 
ZADAWNIEĆ, ję, v.n,perf. to 
grow inveterate. Ta choroba za- 
dawnila się, this disorder grew 
inveterate. Nie pozwalajmy zada- 
wnić się chorobom , nadużyciom, 
we must not let disases, abuses 
grow inveterate. 
ZADAWNIENIE, A, s.n. inve- 
teration, inveteracy, rottedness. 
ZADAWNIONY, see ZADA- 
WNIAŁY. 
ZADĘCIE, a, s.m. blow, blowing. 
Dobre ma - na flecie, the sound 
he draws out of the flute when 
playing upon it is very pleasing one. 
ZADEK, dka , s. m. backside, 
buttock, bum, breech , rump. Dać 
komu w -, to whip one's back- 
side , one's breeches, to flog one's 
buttocks. Dać komu nogą w -, to 
kick one out of the house. 
ŻĄDEŁKO, A, s. n. dim. of 
ŻĄDŁO. 
ŻADEN, dna, dne, neither. 
Żaden człowiek, żadna kobieta, 
no man, no woman. W żaden spo- 
sób, żadnym sposobem, in no 
manner, by no means. = subst. 
one,neither.Żaden nie będzie wy- 
jętym, none will be excepted. Ża- 
den nie przyjdzie, neither shall 
come. Nie znam żadnego z wa- 
szych sędziów, 1 know none of 
your judges. Żadnegom nie obra- 
ził, I have offended none. Żaden 
nie chciał rozpocząć bitwy , 
neither would begin the attack, see 
NIKT, - void, of no force, that 
does not stand good in law, inva- 
lid, see NIEWAŻNY. = next to 
nothing. To człowiek żaden, he 
is a mere cipher. 
ZADEPTAĆ, cę, v. perf. to 
crush by treading upon. - pająka, 
to crush a spider with (under) one's 
foot. 
ŻĄDLASTY, ŻĄDLISTY, a , e , 
furnished or provided with a sting. 
ZADŁAWIĆ, wię , v.perf. to 
choke, to strangle, to throttle. 
ŻĄDŁO, A, s.n. sting. Pszczo- 
ły zostawiają zazwyczaj - 
w ranie, the bees commonly leave 
their sting in the wound. Fig. - 
jego mowy, his biting, sarcastic 
language. Odwołałeś obelgi ale 
ich - zostało w mem sercu, you 
have retracted the calumny, but its 
stings remained in my bosom. 
ŻĄDŁOWATY, a, e, having the 
form of a sting. 
ZADŁUŻAĆ, am, v. imp. ZA- 
DŁUŻYĆ, żę, v. perf. to load, 
burden, encumber, clog with debts. 
Zadłużyć majątek, to encumber 
one's estate with mortgages. Za- 
dłużyć kogo, to bring one into\ 
debt. Kupno tego majątku bardzo 
{o zadłużyło, the purchase of 
bat estate made him run (brought 
him) into debt. - SIĘ, to run into 
debt, to involve one's seif in debt, 
to contract debts. Zadłużyłeś mi 
si?' {ig- you owe me an answer, a 
visit. 
ZADŁUŻANIE, ZADŁUŻENIE, 
a, s. n. the act of encumbering 
477 ZAD 
-with debts. - SIĘ, the being in- 
volved in debt. 
ZADŁUŻONY, a,e, encumbered, 
burdened , clogged with debt. Pię- 
kny majątek ale -y, that is a fine 
estate, but there is a clog upon it. 
On jest bardzo -y, he is greatly 
in debt, sunk in debt or deep in 
debt. 
ZA DŁUŻYĆ, see ZADŁUZAĆ. 
ZADMUCHNĄĆ, nę, v. n. perf. 
to begin to blow. Skoro wiatr z&- 
dmuchnie, as soon as the wind 
begins to blow, as soon as there is 
a breath of wind. = v. a. perf. to 
blow out, to puff out, to extinguish. 
- świecę, to blow out a candle. 
ZADNI, a, ie, hind, hinder. 
Zadnie nogi, hind legs, hinder 
feet. 
ZADNIEPRSKI, a , ie , situated 
on the other side of the Dnieper. 
ZADOŚĆ , ZADOSYĆ , adv. 
enough, sufficiently. Zadość uczy- 
nić, to satisfy, to content, toplease. 
Trudno wszystkim zadość uczy- 
nić, it is hard to please every body. 
Zadosyćuczynić swej powinności, 
to discharge or perform one's duty. 
Zadość uczynić potrzebie, to 
supply a want. Zadość uczynić 
prawu, to satisfy the law. Zadość 
uczynić czyjej prożbie, to grant 
•one's request, to comply with one's 
request. Zadosyć uczynić komu, 
to give one the satisfaction, to make 
amends for an injury or an offence. 
ZADOSYĆUCZYNIENIE, k,s. n. 
satisfaction, amends, atonement, 
reparation. 
ZADOWOLENIE, ZADOWOL- 
NIENIE, A, s. n. satisfaction, grati- 
fication, pleasure, delight. Oświad- 
czyć komu swoje -, to show or 
express one's satisfaction, pleasure 
to one. 
ZADOW'OLONY, ZADOWOL- 
NIONY, a , e , satisfied , gratified, 
pleased. - czem, delighted with. 
ZADRASNĄĆ, nę, v. perf. to 
scratch but slightly, to graze. -- 
SIĘ, to give one's self a slight 
scratch. 
ZADRAŚNIĘCIE, ZADRAŚNIE- 
NIE, A, s. n. a slight scratch. 
ZADRĘCZYĆ, czę, v. perf. to 
torture, torment to death. - SIĘ, 
to grieve one's self to death. 
ZADRGNĄĆ, nę,v. n. perf. to 
start, to startle suddenly. 
ZADRUKOWAĆ, kuję , v. perf. 
to fill with print. - arkusz, to 
print a sheet of paper. 
ZADRWIĆ, wię, v. n. perf. 
z kogo, to pass a jest upon one, to 
make a fool of one. 
ZADRZEĆ, see ZADZIERAĆ. 
ZADRZEĆ, drżę, v. n. perf. (to 
begin) to shake with fear, to startle, 
to shrink, to shudder, to tremble. 
Zadrżałem na tę myśl, I shud- 
dered at the thought. Zadrżała 
ziemia pod naszemi nogami, the 
earth shook, trembled under our 
feet 
ZADRZEMAĆ , ZADRZYMAĆ, 
kię, v. n. perf. to begin to slumber. 
478 
ZAD 
ZADUCH, u, s. m. closeness of 
the air, sultriness. W tej izbie -, 
there is a close smell here, it smells 
HOSP 11PTP 
ZADUMAĆ SIĘ, am się, v. perf. 
to fall into a fit of musing, to be 
lost, absorbed in thoughts, in me- 
ditation. 
ZADUMANIE , a, s.n. musing, 
revery, see ZAMYŚLENIE. 
ZADUMANY , a , e, lost or ab- 
sorbed in thoughts, see ZAMY- 
ŚLONY. 
ZADUMIENIE, a, s. n. astonish- 
ment, amazement. W - wprawić, 
to strike with amazement, astonish- 
ment. Wpaść w -, to be lost in 
amazement. Wyjść z zadumienia, 
to recover from astonishment. 
ZADUNAJSKI, a, IE, situated 
on the other side of the Danube. 
ZADUSIĆ , szę , v. perf. to 
strangle, to throttle. - ogień, to 
smother the fire. - SIĘ, tó strangle 
one's self. 
ZADUSZENIE, a , s. n. strangu- 
lation. 
ZADUSZNY, a, e, dzień, All 
Souls-day. Msza -a, mass for the 
dead. 
ZADYMAĆ, am , v. n. imp. ZA- 
DĄĆ, dmę , v. perf. na jakim in- 
strumencie, w co, to begin to blow, 
sound a wind-instrument. = Za- 
dumać, zadąć śniegiem, pia- 
skiem, to drift snow or sand, to 
cover with drifts of snow or sand. 
ZADYMIĆ, mię , v. perf. to 
besmoke, to fill with smoke. 
ZADYMIONY, a , e, filled with 
smoke. 
ZADYMKA ,1,8.^ snow-storm 
(in which snow is drifted by the 
wind). 
ZADYSZAŁY, ZADYSZANY, a, 
e, out of breath, puffing, panting, 
blowing hard. 
ZADYSZEĆ SIĘ, szę się, v. perf. 
to be out of breath, to puff and 
pant, to blow hard, to run one's 
self out of breath. 
ŻĄDZA, y, s. f. lust, con- 
cupiscence. ŻĄDZE, the desires of 
the flesh. = ardent desire, passion, 
longing. - nienasycona, nieu- 
miarkowana, insatiable, inordi- 
nate desire. - zysku, sławy, bo- 
gactw , the desire of gain, glory, 
wealth. - nieśmiertelności, long- 
ing after immortality. Żądze ha- 
mować, to restrain or refrain one's 
passions, to curb one's desires or 
passions. 
ZADŻGAĆ, am. v. perf. vulg. to 
flog, spear, stab to death. 
ZADZIAĆ, see ZADZIEWAĆ. 
ZADZIERAĆ, am , v. imp. ZA- 
DRZEĆ , drę, v. perf. (do góry}, 
to turn up, to cock up, to set erect. 
Zadzierać ogon, to cock the tail. 
Fig. Zadzierać głowę, kark, to 
hold up the head, to bridle, to 
give a toss of the head. Zadzierać 
nosa, to turn up one's' nose, to 
cock the nose, to carry one's nose 
cocked, to carry it high. - Za- 
drzeć nogi, to fall or tumble with 
ZAF 
one's heels over one's head 5 fig. to 
tip over, to tip over the perch, 
to die. -y. n. ZADZIERAĆ, za- 
drzeć z kim, to fail out with one, 
to meddle with. 
ZADZIERANIE, ZADARCIE, a, 
s. n. turning up,cocking up. 
ZADZIEREK, rko, ZADZIER, 
v,s.m. a slight scratch. = whitlow, 
see ZANOKCICA. 
ZADZIERG, 0, s. m. a noose, a 
slip-knot, a running-knot, a slip- 
ping-knot. 
ZADZIERGAĆ, ZADZIERZGAĆ, 
am, v. imp. ZADZIERGNĄĆ, nę , 
v. perf. to tighten a knot. Za- 
dziergnąć komu szyję, qardlo, to 
strangle, throttle one. ŻADZIER- 
GNĄC SIĘ , to strangle one's seif. 
ZADZIERŻAWIĆ, wię, v. perf. 
to rent, to take to farm, to hold on 
lease. 
ZADZIEWAĆ, am , v. imp. ZA- 
DZIAĆ , dzieję, v. perf. co na co, 
to stick or fix a thing on. Zadziać 
jabłko na widelec, to stick an 
apple on a fork. = Zadziać co za 
co, to stick or thrust a thing behind, 
in. Zadziać pistolety za pas, to 
stick one's pistols in one's girdle.- 
Zadziać co gdzie, to put or thrust 
in; to mislay, to lay in a place not 
recollected. Gdzieś to zadział? 
where have you put it? I cannot 
find it. = Zadziać otwór, dziurę, 
to stop a hole. ZADZIAĆ SIĘ, to 
be missing, to be lost, to miscarry, 
see PODZIEĆ, ZAPODZIEĆ. 
ZADZIÓBAĆ, bię , v. perf. to 
kill with the beak as a bird does, to 
peck to death. 
ZADZIW, see ZADZIWIENIE. 
ZADZIWIAĆ, am , 0. imp. ZA- 
DZIWIĆ, wię, v. perf. to surprise, 
to astonish. -r SIĘ, to be surprised 
or astonished. - nad czem, to 
wonder at a thing. 
ZADZIWIENIE, a, s. n. surprise, 
astonishment, amazement, wonder, 
admiration. Wprawić w -, to 
strike with wonder, with admira- 
tion. Wpaść w -, to be filled, 
seized or struck with astonishment. 
Z niemałem mo jem zadziwie- 
niem, to my no small astonishment. 
ZADZWONIĆ, nię, v. perf. 
inchoat. to begin to ring the bell. 
- na kazanie, to ring the sermon 
bell. - na służącego, to ring for 
the servant, to pull the bell. - na 
obiad, to ring for dinner. 
ZAFAJDAĆ, am, v. perf. vulg. 
to beshite, to befoul. - SIĘ, t» 
befoul one's self. 
ZAFARBOWAĆ, buję , v. perf. 
to cover a stain by dyeing anew, 
by giving a new colour. 
ZAFASOWAĆ, suję, v. perf. 
konia, to shorten the bridle to 
one's horse. 
ZAFASTRYGOWAĆ, guję , v. 
perf. (among Failors), to baste 
over. 
ZAFOLOWAĆ, luję, v. perf. to 
make greasy, nasty, to soil all over. 
ZAFRASOWAĆ soję, y. perf. 
to grieve, to make sad or sornwful IkG 
IB afflict, to cast down, to deject.- 
SIĘ, to grieve, to be sad, sorrowful, 
afflicted, to take on. 
ZAFRYZOWAĆ, zuję , v. perf. 
wlosy, to curl the hair. 
ZAFUKAĆ, am, v. perf. kogo, to 
astound, stupify one by scolding, 
chiding, rebuking him. 
ZAFUKANY, a, e , made stupid, 
stupified by being continually 
scolded, chidden, rebuked. 
ZAGABAĆ, am , v. imp. ZAGA- 
DNĄĆ, nę, v. perf. not to let quiet, 
to tease, to provoke. Nie zagabaj 
mnte,let me alone. - Zagabnąć co, 
jaki przedmiot,to broach a subject, 
to enter upon a subject. Zagabnąć 
kogo, fig. to put a question to 
one, to engage in conversation with 
him. 
ZAGADAĆ, am, v. n. perf. do 
kogo, to speak to one, to address 
one, to have a talk with him. Za- 
gadajże do mego, speak to him. 
- do kogo, to detain one long with 
talking, see ZAGADYWAĆ. - SIĘ, 
to engage in long conversation , to 
forget any other business in talking. 
ZAGADKA ,t, s. f. riddle, enigma. 
Zadać, odgadnąć, rozwiązać 
zagadkę, to make, propose or 
propound, to guess a riddle. Co 
mówisz jest dla mnie zagadką, 
what you say is an enigma to me. 
ZAGADKOWO, adv. enigmati- 
cally. 
ZAGADKOWOŚĆ , ści , «. f. 
enigmatical character. 
ZAGADKOWY, a, e, enigmatic, 
enigmatical. 
ZAGADNĄĆ , nę, v. perf. kogo, 
to address one on a sudden; to 
propose him a riddle to solve; to 
put him a puzzling question. 
ZAGADNIENIE, a,s. n. Ceom. 
problem. 
ZAGADYWAĆ, doję, v. imp. 
ZAGADAĆ . am , v. perf. kogo, to 
turn off one's attention from a 
subject by talking ofanother matter. 
ZAGADZAC, see ZAGODZIĆ. 
ZAGAJAĆ, am, V, imp. ZAGAIĆ, 
ję, v. perf. to set or plant with 
trees, ^posiedzenie, zgromadze- 
nie , to open a meeting, with a 
speech. 
ZAGAJENIE, a , s. n. opening 
speech, address of the chairman. 
ZAGANIAĆ, am, v. imp. ZAGO- 
NIĆ, ZAGNAĆ, gonię, v. perf. do- 
kąd, to drive as far as, to drive to a 
place. - bydlo do obory, to drive 
cattle into the stable. 
ZAGAPIĆ SIĘ, pię się, v. perf. 
to stand gaping in the air. 
ZAGARNĄĆ, nę,v. perf. to seize 
upon, to grasp with the hand, to 
snatch and carry ail away, to sweep 
all away. - czyj majątek, to seize 
upon one's property, to get posses- 
sion of it by violent means. - 
wszystkie stawki, to sweep the 
stakes (at cards). 
ZAGASIĆ, szę , v. perf. to put 
out, to extinguish. - światło, 
stoiccy, to put out e light, a candle. 
Zagaś świecę, put out the candle. 
ZAG 
ZAGASNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
cease co burn, to go out. Ogień 
zagasły tbe fire is gone out, see 
ZGASNĄĆ. 
ZAGASZENIE, a, s. n. the act of 
putting out, extinguishing. 
ZAGAWRONIĆ SIĘ,see ZAGA- 
PIĆ SIĘ. 
ZAGĘSZCZAĆ, am, v.imp. ZA- 
GĘŚCIŁ, szczę, v.perf. to thicken, 
to make thick, to condense, see 
ZGĘSZCZAĆ. - SIĘ, to grow 
thick; to multiply, to increase, to 
happen frequently, to become com- 
mon, to grow of common occur- 
rence. Zagęściły się niedawno zło- 
dziejstwa, kradzieże, many rob- 
beries have been lately committed, 
robberies have become very fre- 
quent. W Polsce zagęściła się 
francuzczyzna, French language 
is of common use in Poland, it is 
commonly spoken, it hasencroached 
upon and almost excluded the na- 
tional language. 
ZAGĘSZCZENIE, a, s. n. in- 
creasing number, frequent or com- 
mon occurrence. 
ZAGĘSZCZONY, A , e, become 
frequent, common, happening very 
often. 
ZAGIĄĆ, see ZAGINAĆ. 
ZAGIĘCIE, a,s. n. bent,bend- 
ing, flexion, flexure, turning, wind- 
ing, see ZGIĘCIE. 
ŻAGIEL, OLA, s. m. sail. Żagle 
podnieść, zaciągnąć, to hoist sail. 
Żagle rozwinąć, to crowd all sail. 
Spuścić, ściągnąć żagle, to lower 
the sails, to strike sail. Wyjść pod 
żagle, to get under sail, to set sail. 
Pelnemi żaglami płynąć, to ride 
with all sails set. - sail, ships. 
Flota o stu żaglach, a fleet of a 
hundred sail. 
ZAGIĘTY, a, e, bent, crooked; 
turned ; turned up , tucked up ; 
arcuate. 
ŻAGIEW, gwi,s. f. Bol. boletus 
cervinus, agaric; tinder, spank, 
touch wood. = fig. incentive, spur, 
instigation. 
ZAGINAĆ, am, v. imp. ZAGIĄĆ, 
gnę, v. perf. to bend inwards or 
downwards, to bend atone end, to 
fold, to double. Zagiąć do góry, to 
turn up, to tuck up. Zagiąć kartę 
w książce, to turn down the 
corners of a book, to make dog's 
ears. Zagrać kartę, zagiąć parol 
(in Gaming), to double or butter a 
bet. Zagiąć parol na króla, na 
asa, to double the stake upon the 
king, the ace. Fig. Zagiąć parol 
na kogo, to have a design upon 
one, to have in view, to draw him 
over to one's own party or to cheat 
him. 
ZAGINĄĆ, nę, v. n. perf. to be 
lost, to be missing, to miscarry. 
List zaginął, the letter miscarried. 
Wszystkie moje okręty zaginęły, 
ail my ships have miscarried. - to 
come to its end, to perish , to be 
lost, to disappear. Wszystkie śla- 
dy zaginęły, all traces have disap- 
peared. Zwyczaj ten zaginął, 
ZAG 
that custom has disappeared, is 
worn away. Pamięć ich, sława ich 
nie zaginie, their memory, their 
glory shall never perish. 
ZAGŁADA, y, s. f. extermina- 
tion, extirpation, destruction, ruin. 
- narodu, plemienia, the exter- 
mination of a people, of a race. 
- państwa, the destruction, 
overthrow, subversion of an empire. 
ZAGLĄDAĆ, am, v. n. imp. ZA- 
GLĄDNĄĆ, nę, v. perf. to peep or 
look into. Zaglądać dokąd, to go 
and see what is going on. Zaglą- 
dać do koni, do krów, do owiec, 
to go and see one's horses, cows, 
sheep. Zaglądać do książki, do 
papierów, to look for a thing in a 
book, in one's papers. Zaglądać 
we wszystkie kąty, to look or pry 
into every corner. Zaglądaćukrad- 
kiem, przez dziurę od klucza, to 
peep in at the door, through the 
key-hole. Zaglądać pod spódni- 
czkę, to adore a petticoat, to run 
after wenches, to go a wenching. = 
Zaglądać do kogo, 'to look in at 
one's house, to call upon him from 
time to time, see ZAJRZEĆ, ZA- 
ZIERAĆ. 
ZAGLĄDANIE, a , s. n. the act 
of looking, peeping, prying into. 
ZAGŁADZAĆ, am , v. imp. ZA- 
GŁADZIĆ, dzę, v. perf. to smooth 
down, to take away by smoothing, 
polishing. = fig. to exterminate, 
to extirpate. Zagładzić pamięć 
czego, to efface the remembrance 
of a thing. 
ZAGŁADZANIE, ZAGŁADZE- 
NIE, a , s. n. the act of smoothing 
down, taking away by smoothing, 
polishing. = zagładzenie, fig. 
extermination , extirpation , de- 
struction , ruin, see ZAGŁADA. 
ZAGŁĘBIAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
ZAGŁĘBIĆ SIĘ, bię się , v. perf. 
w czem, nad czem, to dive into, 
to go deep into a subject, see 
ZGŁĘBIAĆ. 
ZAGŁĘBIENIE SIĘ, 8. n. the 
act of diving into, going deep into 
a subject, profound researches. 
ŻAGL1K, a, s. m. a little sail. = 
(a shell-fish), nautilus, polypus 
octipes. 
ZAGŁODZENIE, a, 8. n. starva- 
tion. 
ZAGŁODZIĆ, dzę, v. perf. to 
kill with hunger, to starve. 
ZAGŁODZONY, a, e, starved. 
ŻAGLONOŚNY, a,e, sail-borne. 
ZAGŁÓWEK, wka, s. m. pillow, 
cushion, see PODUSZKA, WĘ- 
ZGŁOWIE. 
ŻAGLOWNIK, A,s. m. a sail- 
ŻAGLOWY, a, e, of a sail. Sta- 
tek, okręt - y, a sail-ship. - y 
drąg, sail-yard. - e płótno, sail- 
cloth , canvass, 
ZAGŁUCHNĄĆ , nę , v. n. perf. 
to become deaf, see OGŁUCHNĄĆ. 
ZAGŁUSZAĆ, am, v. imp. Zh- 
GŁUSZYĆ, szą, v. perf. to deafen, 
to stun, to din. Wielki huk zagłwr 
sza, too great a noise stuns the 
479 480 
ZAG 
ears. Huk dział zagłusza, the 
noise of the cannon deafens or 
stuns one. = fig. to stifle, to hush. 
Starać się zagłuszyć w sobie glos 
sumienia, to endeavour to stifle 
the voice of one's conscience, to 
compound with one's conscience. =* 
to drown, to overpower. Ta waż- 
na nowina zgłuszyła wszystkie 
inne, this great news drowned all 
other news. 
ZAGŁUSZAJĄCY, A, e , deafen- 
ing, stunning, dinning. 
ZAGŁUSZENIE, a, a. n. the act 
of deafening. 
ZAGMATWAĆ, am , v. perf. to 
embroil, to confuse. - sprawę, 
rzecz, to embroil or to confuse a 
business. 
ZAGMATWANIE, A, s. n. em- 
broilment , confusion, intricacy, 
perplexity. 
ZAGMAT WANY, a,e, embroiled, 
confused, intricated, perplexed. 
ZAGNAĆ, gonię , v. perf. see 
ZAGANIAĆ. = Zagnać kogo aż 
za las, aż za rzekę, to drive one 
beyond a wood, a river. -SIĘ, za 
kim, to go far in pursuit of one, 
see ZAPĘDZIĆ. 
ZAGNIATAĆ, am , v. imp. ZA- 
GNIEŚĆ, niotę, v. perf. to knead, 
to mould. - ciasto, to knead or 
mould the dough. = Zagnieść, 
to crush. - pająka, to crush a 
spider. 
ZAGNIATANIE,ZAGNIECENIE, 
A, s.n. kneading, moulding. = ZA- 
GNIECENIE , crushing. 
ZAGNIEŚĆ, see ZAGNIATAĆ. 
ZAGNIEWAĆ, am, v.perf. kogo, 
to make one angry, to put one in a 
passion. - SIĘ, to take pet, to 
grow angry. Zagniewać się o fra- 
szkę, to be angry for a trifle. Za- 
gniewać się na kogo, to be angry 
with one, see ROZGNIEWAĆ. 
ZAGNIEWANIE, a, s. n. anger, 
passion. 
ZAGNIEWANY, A, e, angry. 
ZAGNIEŻDŻAĆ SIĘ, AM się, ZA- 
GNIEŹDZIĆ SIĘ, dżę się, v. perf. 
(from GNIAZDO, nest), to make or 
build a nest, to nestle. Jaskółki 
zagnieździły się w kominie, swal- 
lows have nestled or have built 
their nest in the chimney. = Za- 
gnieździć się gdzie, fig. to nestle, 
to settie, to take up one's abode 
somewhere. = fig. to take root, to 
grow inveterate. 
ZAGNOIĆ, ję , v. perf. pole, to 
dung or manure the whole field. 
ZAGODZENIE, a, s.n. adjust- 
ment of differences, accommoda- 
tion, settlement. 
ZAGODZIĆ, dzę, v.perf. spra- 
wę, to adjust or accommodate a 
difference, to hush up a matter. - 
spór, kłótnię, to make up a quar- 
rel. 
ZAGODZONY, A, e, (of a diffe- 
rence), adjusted, accommodated, 
compounded, settled, compromi- 
sed; hushed up. 
ZAGOIĆ, ję, v. perf. ranę, to 
consolidate a wound, to heal up a 
ZAG 
wound. - SIĘ, to heal up. Rana 
zagoiła się, the wound is healed 
up. 
ZAGOJENIE, a , s. n. complete 
healing of a wound, consolidation. 
ZAGON, v, s. m. bed, border of 
a garden, see GRZĘDA. = a piece 
of ground, land, field. - ojczysty, 
land inherited from one's ancestors. 
= inroad, incursion. Czynić, roz- 
puszczać, zapuszczać zagony, 
to make incursions. Zapuszczać 
zagony aż do takiego a takiego 
miasta, to make an incursion to 
such a town. Zagony tatarskie, 
the incursions of the Tartars. 
ZAGONOWY, a, e, relating to a 
piece of ground. Szlachcic zago- 
nowy, a poor country-squire culti- 
vating his land with his own hands. 
ZAGÓRNY, a, e, situated beyond 
a mountain. 
ZAGORZALE, adv. hotly, ve- 
hemently. 
ZAGORZALEC, lca , s. m. hot- 
spur, enthusiast. = fanatic. 
ZAGORZAŁOŚĆ, ści, S. f. heat 
of imagination, enthusiasm. = fa- 
naticism, religious frenzy. 
ZAGORZAŁY, a, e, hot-headed, 
hotspurred, vehement, violent. Jak 
zagorzały, jak kot zagorzały, 
like a madman. = fanatic, fanati- 
cal, see ZAPALONY. 
ZAGÓRZE, a, s.n. a country si- 
tuated beyond the mountains. 
ZAGORZEĆ, ję , v. n. perf. to 
catch fire, see ZAJĄĆ SIĘ, ZAPA- 
LIĆ SIĘ. = Zagorzeć od słońca, 
to have one's brains overheated by 
the sun. = to be sunburt. 
ZAGORZKNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to grow bitter. 
ZAGOŚCIĆ (SIĘ), szczę , v. n. 
perf. to stay, stop, remain long 
somewhere as a guest. 
ZAGOSPODAROWAĆ, ruję , v. 
perf. wieś, dobra, to introduce 
good husbandry in an estate, to 
improve one's estate. 
ZAGOSPODAROWANY, a, e, 
(of an estate), improved. 
ZAGOTOWAĆ, tuję, v. perf. to 
boil. - SiĘ, to begin to boil. 
ZAGRABIAĆ, am, v.imp. ZA- 
GRABIĆ , bię , v. perf. to cover, 
smooth down with a rake. = 
to take away with a rake. = Fig. 
Zagrabić co, to distrain, to seize 
upon. Zagrabić czyj majątek, to 
distrain one's goods. 
ZAGRABIENIE, a,s.n. distraint, 
seizure. 
ZAGRAĆ , am , v. perf. to begin 
to play. Zagraj nam co na forte- 
pianie, sit down to the piano, and 
give us a piece of music. Zagrać 
wino, dzwonkę, to play a spade, 
a diamond. = v. n. to strike up. 
Muzyka zagrała, music struck 
up. Zagrajmy w karty, let us play 
at cards. -SIĘ, to be deeply en- 
gaged in play. 
ZAGRADZAĆ, am , u imp. ZA- 
GRODZIĆ, dzę, v. perf. to enclose 
with a fence, to surround with an 
enclosure: to bar a passage with a 
ZAG 
fence. =• Fig. to debar, to pre- 
clude. Zagrodzić komu drogę do 
czego, to debar or preclude one 
from a thing. Zagrodzić sobie 
drogę do czego, to debar one's self 
from a thing. 
ZAGRADZANIE, ZAGRODZE- 
NIE, a, s. n. the act of enclosing 
with a fence.ZAGRODZENIE,fence, 
enclosure, see ZAGRODA. 
ZAGRANICZE, a , s. n. foreign 
country, abroad. 
ZAGRANICZNY, A, e, out- 
landish , foreign. 
ZAGRAŻAĆ, am, v. n. imp. ZA- 
GROZIĆ, źę, v. perf. komu czem, 
to threaten one with,see GROZIĆ. 
Zagrażać komu wojną, to threat- 
en one with war. Zagrażają nam 
zemstą, we are threatened with 
their revenge. 
ZAGRAŻANIE, ZAGROŻENIE, 
a, s. n. the act of threatening. Za- 
grożenie , threat, menace, de- 
nouncement. 
ZAGRODA, y, s. f. a field enclo- 
sed , enclosure; a peasant's garden 
enclosed by hedges. Siedzieć na 
zagrodzie, to have nothing but a 
small field enclosed by hedges fcę 
all property. To express the abso- 
lute equality which prevailed among 
all ranks of the Polish nobility, 
they used to say : Szlachcic na za- 
grodzie, równy wojewodzie, a 
country-squire, as poor as he may 
be, is equal to a palatine. 
ZAGRODNIK, a, s. m. and fem. 
ZAGRODNICZKA, i, s.f. a cottager 
cultivating a garden or a small field 
enclosed by hedges. 
ZAGRODZENIE, ZAGRODZIĆ, 
see ZAGRADZAĆ, etc. 
ZAGRODZONY, A, e, enclosed, 
surrounded with a hedge. = bar- 
red, debarred, precluded, shut out. 
ZAGROŻENIE, ZAGROZIĆ, see 
ZAGRAŻAĆ, etc. 
ZAGROŻONY, A, e, threatened, 
menaced. Jesteśmy zagrożeni 
wielkiem nieszczęściem, we are 
threatened.with a great misfortune. 
ZAGRYŹĆ, zę, v.perf. to bite to 
death. Fig. Zagryźć kogo, to be 
the cause of one's death, to bring 
one to the grave. - SIĘ, to grieve 
or pinch one's self to death, to die 
with sorrow, to die of a broken 
heart. 
ZAGRYZMOLIĆ, lę, v.perf. to 
scrawl all over. 
ZAGRZAĆ, ZAGRZANIE, .see 
ZAGRZEWAĆ, etc. 
ZAGRZANY, a, e, heated,warm- 
ed. = Fig. cheered, animated, 
encouraged. 
ZAGRZĄŚĆ, ZAGRZĘZNĄĆ, nę, 
v.n.perf. w błocie, to stick fąst in 
the mud. 
ZAGRZEBAĆ, ZAGRZEŚĆ, bię, 
v.perf. ZAGRZEBYWAĆ, buję, v. 
imp. to hide or bury in the ground. 
Zagrzebać trupa, to bury a dead 
body. Fig. Zagrzebać w niepa- 
mięci, to bury in oblivion. - SIĘ , 
to bury one's self. Zagrzebać się 
W gruzach miasta, to bury one's ZAH 
jelf under the ruins of a place. Za- 
grzebać się na wsi, na prowin- 
cyi, to bury one's self in some re- 
mote province. Zagrzebać się 
w książkach, to be buried in 
books. 
ZAGRZEBANIE, ZAGRZEBY- 
WANIE, A, & n. the act of hiding 
or burying in the ground. 
ZAGRZEWAĆ, am , v. imp. ZA- 
GRZAĆ, grzeję , v. perf. to heat, 
to warm. Zagrzać wody, to warm 
some water. Kazać zagrzać wody, 
to get some water warmed. Fig. Nie 
zagrzeje miejsca, fam. he cannot 
stop long in a place. = fig. to cheer, 
to animate, to encourage. Zagrze- 
wać żołnierzy do boju, to cheer 
up or encourage soldiers to battle. 
Zagrzewać odwagę, to animate, 
to encourage, to incite. - S1Ę, to 
warm one's self. Pozwól mi się 
zagrzać, let me warm myself. Za- 
grzewać się winem , miodem, to 
drink wine, mead in order to warm 
one's self. - Zagrzewać się {na- 
wzajem) , fig. to cheer, animate 
or encourage each other. 
ZAGRZEWANIE, ZAGRZANIE, 
A, s.n. the act of warming. 
ZAGRZĘZŁY, a, e, w błocie, 
stuck fast in the mud. 
ZAGRZĘZNĄĆ, see ZAGRZĄŚĆ. 
ZAGRZMIEĆ, mi, v. n. perf. im- 
pers. to begin to thunder. 
ZAGUBA, y, s. f. loss, ruin, per- 
dition, destruction, see ZGUBA. 
ZAGUBIĆ, bię , v. perf. co, to 
lose a thing, not to know where 
to find it. = to ruin, to undo, to 
destroy. 
ZAGUBICIEL, a, s.m. destroyer. 
ZAGUBIENIE, a , s. n. loss of a 
thing. = ruin, perdition, destruc- 
tion, see ZAGUBA. 
ZAGWAZDAĆ, am, v.perf.vulg. 
to daub an over, to bedaub, to be- 
smear. 
ZAGWAZDANY, a , e , daubed 
all over, bedaubed, besmeared. 
ZAGWIZDAĆ, żdżę, v. n. perf. 
inchoat. to begin to whistle, to fall 
a whistling.. 
ZAGWOŻDŻENIE, a, s.n. dzia- 
ła, the spiking of a gun, the nailing 
up of a gun. = konia, the lame- 
ness of a horse occasioned by the 
pricking of a nail. Ten koń kuleje 
z zagwożdżenia, that horse is 
lame from the prick of a nail. 
ZAGWOŹDZIĆ, dżę, v. perf. 
działo, to spike or nail up a piece 
of ordnance. = konia, to prick a 
horse in shoeing. 
ZAGWOŻDŻONY, A, E, (of a 
cannon), spiked, nailed up. = (of 
a horse), pricked in shoeing. 
ZAHACZAĆ, am, v. imp. ZA- 
HACZYĆ, czę , v. perf. to hang I 
on a hook. = to catch with a hook. 
Zachaczyć okręt, to grapple a 
ship. Zachaczyć kogo, fam. to 
stop one, to catch or apprehend 
him. = v. n. Zachaczyć o co, to 
hang on, to be caught by. - SIĘ, 
to hang on,to be caught by. Fig. 
Proces zachaczyl się, sprawa, 
Z AJ 
rzecz zachaczyla się, the lawsuit, 
the business is at a stand, does not 
go on. Nie wiem o co się to za- 
hacza? I know not where it sticks, 
I don't know what is the hinder- 
ance, who hinders the thing from 
being done? 
ZAHACZENIE , a, s. n. the act 
of hanging on a hook. = the act of 
catching with a hook, grappling. 
ZAHAMOWAĆ, muję , v. perf. 
to stop, to put a stop to, to re- 
frain, to restrain. 
ZAHARTOWAĆ, tuję , v. perf. 
żelazo, to harden or temper iron. 
= fig. to harden, to inure. 
ZAHARTOWANY, a, e, harden- 
ed, tempered. = fig. hardened, 
inured. 
ZAHUCZEĆ, czę , v. n. perf. 
inchoat. to begin to hoot. Gay 
działa zahuczą, when the cannon 
begin to roar. = and ZAHUKAĆ, 
v.a. to deafen, to stun, to overpow- 
er with clamouring, to astound. 
Zahukać kogo, to make one stupid 
by frequent clamouring, scolding, 
reprimanding, see ZAFUKAĆ. 
ZAHUKANY, a, e, stunned, 
astounded, made stupid by fre- 
quent scolding. 
ZAHULAĆ, am, v. n. perf. to 
have a merry bout, to carouse. 
ZAJĄC, a, s. m. hare. Ruszyć 
-a, to start a hare. Szczwać -a, 
to course the hare. 
ZAJĄĆ, see ZAJMOWAĆ. 
ZAJĄCZEK, czka, s. m. a young 
hare. 
ZAJADAĆ, am, v. n. imp. to eat 
heartily. = ZAJEŚĆ, jem , v. a. to 
bite to death, to devour, to tear in 
pieces; to worry. = Zajeść czem, 
to take a bit or a mouthful (after 
having taken a draught), see ZA- 
KĄSIĆ. = ZAJEŚĆ SIĘ, to fall in 
a furious passion, to fall or get into 
a rage. 
ZAJADACZ, a, s.m. a great 
eater, a high or greedy feeder. 
ZAJADLE, adv. in a rage, in a 
fury, furiously. 
ZAJADŁOŚĆ, ści, s.f. rage, 
fury, rabidness, rancour. 
ZAJADŁY, a, e,enraged, furious, 
infuriated. 
ZAJĄKAĆ SIĘ, am się , v. imp. 
ZAJĄKNĄĆ SIĘ, nęsię, v.perf. 
to hammer in one's speech, to 
stutter, to stammer, to falter. Tak 
się zająka że go trudno rozu- 
mieć, he stammers so much that 
one can hardly understand him. 
ZAJĄKANIE SIĘ, ZAJĄKNIĘ- 
CIE, ZAJĄKNIENIE, A, s.n. 
stammering, faltering. Bez zajq- 
knienia, without hesitating, with- 
out flinching, resolutely. 
ZAJĄKL1WIE, adv. with a 
faltering voice. 
ZAJĄKLIWY, a,e, stammering, 
faltering. 
ZAJAŚNIEĆ, ję, v.n.perf. to 
begin to shine, to shine forth, to 
blaze forth. Nowy dzień dla nas 
zajaśniał, a new light dawned 
upon us. 
ZAJ 
ZAJĄTRZAĆ, am, v.imp. ZA- 
JĄTRZYĆ, rzę, v. perf. io genera* 
te pus or matter. - fig. to exaspe- 
rate , to embitter, to irritate. Nie 
wiem kto go tak zajątrzyl na 
ciebie, I don't know who has 
exasperated him so much against 
you. - SIĘ, to grow to pus, to 
suppurate, to fester, to rankle. - 
fig. to be exasperated, to breed ill 
blood, to rankle, sec JĄTRZYĆ, 
ROZJĄTRZYĆ. 
ZAJĄTRZENIE, a, s.n. inca- 
rnation. - fig. exasperation, irri- 
tation, animosity, rancour, see 
ROZJĄTRZENIE. 
ZAJAZD, u, s.m. gate-way. =? 
the area before a mansion where 
carriages stop. = the noblemen's 
inroad upon each other's domains, 
forray. 
ZAJECHAĆ, see ZAJEŻDŻAĆ. 
ZAJĘCIE, a, s.n. seizure, capr 
ture, occupation, see ZAJMOWA- 
NIE. = occupation, employment, 
engagement, pursuit, business. 
Mieć zajęcie, to have occupation, 
to be busy. Nie mieć zajęcia, to 
be without occupation, to foe in 
want of employment, out of employ- 
ment , see ZATRUDNIENIE. 
ZAJĘCZY, a, e, of the hare. Za- 
jęcza skórka, hare's skin. Zajęcza 
warga, harelip.=Zajęczy szczaw 
(a plant), oxalis acetosa, sorrel. 
Zajęcza nóżka (a sort of trefoil), 
harefoot. Zajęcze uszko (a med. 
plant), hare's-ear, bupieurum. 
ZAJĘCZYCA, v, s.f. a doe- 
hare. 
Z A JĘD YCZON Y, ZA JĘDYCZYĆ 
SIĘ, see ZAINDYCZONY, etc. 
ZAJEDŹ, dzi , s. f. a fleshy ex- 
crescence in a horse's mouth. 
ZAJĘKNĄĆ, wę , v. n. perf. to 
groan with grief, to utter a low 
groan. 
ZAJEM, jmu, s. m. seizure, 
capture. - bydła, the impounding 
of cattle. 
ZAJEŚĆ, see ZAJADAĆ. 
ZAJĘTY, a, e, seized, taken 
possession of, occupied, taken up. 
bom był - y, miejsce było -e , 
the house was occupied, the place 
was taken up. = (said of cattle), 
impounded. = engaged, employed, 
occupied, busy. -y pisaniem, 
czytaniem, engaged in writing, 
reading. -y był przygotowania- 
mi do podróży, he was busy mak- 
ing preparations for his journey. 
ZAJEZDNY, a , e , bom zajez- 
dny , karczma zajezdna, inn , 
hostel ry., 
ZAJEŻDŻAĆ, ah, v.n. imp. 
ZAJECHAĆ,'jadę, v.perf. dokąd, 
to get to a place (in carriage or on 
horseback), to arrive at. Zajedzie- 
my do wsi na noc, przed nocą, 
we shall arrive at the village before 
the night. Już musieli zajechać, 
they must have arrived by this time. 
= Zajechać przededrzwi, to 
drive up to the door. Zajechała 
angielska kareta,an English coach 
drove up to the door. Zajechac ao 
481 karczmy, do gospody, to put up 
at an inn, to stop at an inn. - 
Zajechać komu drogę, to go in a 
carriage or on horseback to meet 
one. Zajechać komu w głowę, to 
come to one's head. Zajechało mu 
w głowę żeby..., the fancy took 
him to.... Coś mu zajechało w gło- 
wę, he has strange fancies in his 
head. = v. a Zajechać kogo, czyj 
majątek, czyje dobra, to over- 
run one's estate , to commit a 
breach of the peace by invading 
one's estate (as the Polish noble- 
men used formerly to do), see ZA- 
JXZD.- Zajechac kogo po łbie, po 
■pysku, vulg. to strike one one the 
aead, to give one a box on the ear. 
ZAJEŹDZIĆ, dżę , v. perf. ko- 
nia , to override a horse. 
ZAIMEK, mka , s. m. pronoun. 
ZAIMKQWO, adv. pronomi- 
naliy. 
ZAIMKOWY, A, e, pronominal. 
Słowo -e, a reflective verb. 
ZAJMOWAĆ, kuję, v.imp. ZA- 
JĄĆ, mę , v. perf. to take, to take 
up, to occupy, to hold, to fill. Zaj- 
mować dużo miejsca, to take up 
much room. Grunta jego zajmują 
{całą przestrzeń, is understood) 
aż po las, his grounds extend as 
far as the wood. Zajmować cały 
dom, pierwsze piętro, to occupy 
the whole house, the first floor. 
Zajmować zaszczytne miejsce 
między poetami, między mówca- 
mi, to hold or occupy a distinguish- 
ed place among the poets, among 
the orators. Zajmować, zająć 
czas, to take time. To zajmuje 
dużo czasu, that takes a great deal 
of time. = to take possession of, 
to make one's self master of, to 
seize upon, to occupy. Kto pier- 
wszy zajmie grunt nie mający 
właściciela, nabywa prawa do 
jego posiadania, the person that 
first occupies land which has no 
owner, has the right of property. 
Zająć kraj, twierdzę, to take 
possession or make one's self master 
of a country, of a fortress. Wojska 
nasze zajęły wzgórza, our troops 
occupied the heights, see OPANO- 
WAĆ. - Zająć komu wszelkie 
ruchomości, to distrain all one's 
goods, one's moveables, Zająć by- 
dło ze szkody, to pound or im- 
pound cattle. •= fig. to engage, to 
attract, to interest, to win and 
attach. Zająć uwagę, to engage 
or arrest the attention. Ta książka 
bardzo mnie zajmuje, this book 
interests me very much. Jego opo- 
wiadanie zaczęło mnie zajmo- 
wać , his recital was beginning to 
interst me. Mocno go zajęła, she 
has won his heart, his affection. =» 
kogo czem, to employ one in a 
thing, to keep one doing, employ- 
ed or at work, see ZATRUDNIAĆ. 
- SIĘ (said of fire), to take or 
catch fire. Zajęło się u niego, a 
fire broke out at his house. Fig. 
Zajął się pożar wojny, the war 
broke out. Miłość zajęła się w jej 
482 
ZAl 
sercu, her heart is in a flame, she 
is inflamed with love. = Zajmo- 
wać się, zająć się czem, jaką 
robotą, to employ or occupy one's 
self with (in) a thing, to busy one's 
self about a thing, to be employed 
in, taken up. Zajmować się gra- 
niem, czytaniem, pisaniem, to 
to employ one's self to be occu- 
pied in play, reading, writing. 
ZAJMOWANIE, ZAJĘCIE, A, 
s.n. the act of taking up, filling, 
holding, occupying. - the act of 
taking possession of, see ZAJĘCIE. 
- SIĘ, the being employed, occu- 
pied. = Zajęcie się ognia, the 
breaking out of fire. 
ZAJMUJĄCY, A, e, engaging, 
interesting. Ma zajmującą fizyo- 
gnomią, he has an engaging coun- 
tenance. Jego rozmowa jest nie- 
zmiernie zajmująca, his conver- 
sation is extremely engaging. 
ZAINDYCZONY, a, e, swelled 
and puffed like a turkey-cock. 
ZAINDYCZYĆSIĘ, czę się, v. 
perf. fam. to swell and puff like a 
turkey-cock, to grow red with 
anger, to flush with anger. 
ZAINTERESOWAĆ, suię, to 
interest, to give a share in. = to 
excite interest, to be interesting. 
ZAINTERESOWANY, A, E, one 
whose curiosity is excited. = full 
of business, busy. 
ZAJRZEĆ, rzę, v.perf. czego 
komu, to envy one a thing. Wolę 
। aby mi zajrzano, niż aby mnie 
żałowano , better to be envied 
than, pitied, see ZAZDROŚCIĆ. 
ZAJRZEĆ, rzę, v. n. perf. ZA- 
ZIERAĆ, am , v. imp. to lock into, 
to peep into, to pry into, to give 
a look in. Zajrzyj do nas gdy 
tędy przechodzić będziesz, give 
a look in or look in upon us when 
you come our way. Zajrzę na 
chwilę do kawiarni, I shall look 
at the coffee-house for a moment. 
Zazierać we wszystkie kąty, to 
look into every corner. Śmiało ko- 
mu zajrzeć w oczy, to look bold- 
ly in one's face. Śmierć mu zazie- 
ra w oczy, death stares him in the 
face, he has one foot in the grave, 
see ZAGLĄDAĆ. Jak daleko okiem 
zajrzeć, as far as one's sight can 
reach. 
ZAJSĆ, see ZACHODZIĆ. 
ZAJŚCIE, a , s. n. arrival (on 
foot), see ZACHODZENIE. = jar, 
defference, quarrel, contest, clash 
of interest, collision , conflict , 
contention, strife. Mieli z sobą 
długię -, they have had a con- 
tention , long contention, a bicker- 
ing together. 
ZAISKRZONY, A, e, sparkling, 
glittering , flashing, twinkling. 
ZAISKRZYĆ SIĘ, rzę się, v. 
perf. to begin to sparkle, to begin 
to flash. Zaiskrzyły się gwiazdy, 
■ the stars began to sparkle. = Za- 
i iskrzyły mu cię oczy, his eyes 
, glared with fury. 
• ZAISTE, adv. indeed, certainly, 
f verily, forsooth, in truth. 
ZAK 
ZAJUSZENIE , a , s. n. (from 
JUCHA, blood), fam. thirst for 
blood, rage, fury. 
ZAJUSZONY, A, e, covered with 
blood. =■ blood-thrsty, foaming with 
rage. 
ZAJUSZYĆ, szę, v.perf. to cover 
with blood, to make bloody. = to 
excite the thirst of blood. -SIĘ, tc 
become blood-thirsty, to foam with 
rage, to fall or get into a rage, see 
ROZJUSZYĆ. 
ŻAK, A, s.m. school-boy, idle 
boy. 
ZAKĄCIE, A, s.n. ZAKĄCIK, 
A, s.m. see ZAKĄT. 
ZAKADZIĆ, dzę, v. perf. w po 
koju, to burn incense in a room , 
to perfume a room with incense. 
ZAKAŁA, Y, s. f. fig. blot, stain, 
blur, disgrace, blemish. Być zaka- 
łą , czynić zakałę rodzinie, na- 
rodowa, to be the disgrace of, to 
be a stain, a blot on one's family, 
nation. Jest zakałą naszego na- 
rodu, he is the blemish of our 
nation. 
ZAKALAĆ, am , v. perf. to soil, 
to dirty, to befoul, to blur, to 
stain. 
ZAKALEC, lca , s. m. part of a 
loaf not baked enough. 
ZAKALISTY,a, e, dough-baked, 
doughy. 
ZAKAMIĄŁOŚĆ, (better ZAKA- 
MIENIAŁOŚĆ), śct, s. f. hardness 
of the stone, obduration, obduracy, 
see ZATWARDZIAŁOŚĆ. 
ZAKAMIAŁY , ZAKAMIENIA- 
ŁY, a, e, hardened, hard-hearted, 
obdurate. -y w grzechu, harden- 
ed in sin, iniquity. -y grzesznik, 
an obdurate sinner. 
ZAKAMIEĆ, ZAKAMIENIEĆ , 
ję , v. n. perf. to grow hard as a 
stone; fig. to become hardened, 
obdurate, insensible. - to grze- 
chu, to steel one's seif in any sin, 
to become an obdurate sinner. 
ZAKAMIENOWAĆ, Nu^t'.perf. 
to stone to death, to lapidate. 
ZAKAPAĆ, pię, v.perf. ZAKA- 
PYWAĆ, ppjĘ, v. imp. dziurę, to 
stop a hole by letting into some 
drops (of melted metal); to besmear 
with w^y ptr 
ZAKAPTURZONY, a,e, dressed 
in a hood, cowled , muffled. 
ZAKAPTURZYĆ, rzę, v.perf. 
to dress in a hood. - sokola, to 
hood a hawk. - S1Ę, to put on a 
hood. 
ZAKARBOWAĆ, buję, v. perf. 
to mark with a notch or score. - 
to cover all over with notches, 
scores. 
ZAKARMIĆ, mię, v. perf. to kill 
by feeding to excess. 
ZAKASAĆ, see ZAKASYWAĆ. 
ZAKĄSAĆ, am, v.perf. to bite 
to death. 
ZAKASANY, a, e, tied up, 
tucked up, pinned up. 
ZAKĄSANY, a, e, bitten to 
death. 
ZAKĄSIĆ, szę , v. perf. to bite 
at. = po czem, to take a bile, to ZAK 
take a mouthful after having drunk. 
Zakąsić czem, to eat a little bit, 
to take a bite. 
ZAKĄSKA, i, s. f. (any thing 
served with liquors, wine), bread, 
cake, sweetmeats, comfits, pre- 
serves, etc. = lunch, luncheon. 
ZAKASOWAĆ, suję, v. perf. to 
blot; to outdo,to outstrip,to surpass, 
to get the better. Chciałby wszy- 
stkich -, he would surpass or 
excell them all, he would get the 
better of all of them. 
ZAKASYWAĆ, suję, v. imp. 
ZAKASAĆ, szę, v.perf. to tuck up, 
to truss up, to tie up, to pin up. 
Zakasać suknię, spódnicę, to tuck 
up one's gown, petticoat. .Zakasać 
rękawy, to tuck up one's sleeves. 
- SIĘ, to tuck up one's gown, to 
tuck up one's sleeves. = Zakasy- 
wać się do czego, fig. to set about 
a thing, to prepare for doing a 
thing. 
ZAKASZLAĆ, am, v. n. perf. to 
begin to cough. - SIĘ, to have a 
fit of coughing. 
ZAKĄT, a, s.m. ZAKĄCIE, a, s. 
n. and dim. ZAKĄTEK, tka , ZA- 
KĄCIK, a. s. m. corner, nook, re- 
cess, seclusion, an obscure seclu- 
sion. Żyć w zakącie, to live in a 
retired place, to live in seclusion. 
Najskrytsze zakąty serca, the 
most secret recesses of the heart 
ZAKATARZYĆ SIĘ, rzę się, v. 
perf. to catch or get a cold. 
ZAKĄTNY, a, e, lying close in a 
corner; living in seclusion. Życie 
-e, a secluded life. 
ZAKATOWAĆ, tuję, v. perf. 
kogo, to rack one to death, to kill 
by inflicting a severe punishment. 
ZAKAZ, u, s.m. prohibition, in- 
terdiction. 
ZAKAZANY, a, e, forbidden, 
prohibited, interdicted. Owoc -y, 
towar-y, forbidden fruit, prohi- 
bited commodities. Pojedynki są 
-e, duelling is, duels are forbid- 
den. »= fig. fam. forbidding, caus- 
ing aversion; out of fashion. 
Twarz -a, a forbidding aspect, 
look. 
ZAKAZOWY, A, e, prohibitive, 
prohibitory. Prawa -e, prohibi- 
tory laws. 
ZAKAZYWAĆ, zuję, v.imp. ZA- 
KAZAĆ, żę, v. perf. to forbid, to 
prohibit, to interdict Zakazać no- 
szenia broni, to prohibit the car- 
rying of arms. Zakazać komu 
czego, to forbid or prohibit one 
to do a thing, to forbid him doing 
a thing. Zakazać wywozu lub 
przywozu pewnych towarów, to 
prohibit the exportation or impor- 
tation of such and such goods. Za- 
kazać co pod karą śmierci, to 
forbid a thing on pain of death. 
Zakazać komu wstępu do swego 
domu, to forbid a man one's house. 
Bóg. zakazał Adamowi koszto- 
wać owocu pewnego drzewa, 
God forbade or prohibited Adam 
to eat of the fruit of a certain 
ZAK 
ZAKAZYWANIE, ZAKAZANIE, 
a , s. n. the act of forbidding, pro- 
hibiting, interdicting. 
ZAKIPIEĆ,pi, v.n.perf. impers. 
to begin to boil, to begin to seeth. 
ZAKIS, u, j. in. pickle, brine, 
leaven. 
ZAK1SIĆ, szę , v. perf. to make 
sour, to pickle. - ogorki, to pickle 
cucumbers. 
ZAKISNĄĆ , nę , v. n. perf, to 
turn sour. 
ZAKLĄĆ, see ZAKLINAĆ. 
ZAKŁAD, u, s. m. foundation. 
= institution , establishment. Za- 
kłady naukowe, literary institu- 
tions (schools, colleges, academies, 
universities). = pledge, security, 
see ZASTAW. Zakład miłości, 
przyjaźni, pledges of love, of 
friendship. Dać kogo w zakład, to 
give one as a hostage. = bet, 
wager. Iść, pójść w zakład, to 
bet, to lay a wager. Wygrać, prze- 
grać zakład, to win, to lose the 
wager, bet, one's bet 0 zakład 
że tak nie jest, I lay that it is not. 
= (in military language), depot. 
. ZĄKŁADAĆ, am, v. imp. ZAŁO- 
ŻYĆ, żę, v. perf. to put or lay on, 
under, between, about, behind. 
Zakładać kłódkę, to fasten with a 
padlock. Zakładać, założyć komu 
powróz na szyję, to put a halter 
about one's neck. Założyć drąg 
do podniesienia czego, to put a 
lever under a weight in order to 
move or raise it. Założyć kurę na 
rożen, to put a fowl upon the spit. 
Założyć nogi za pas, fig. fam. to 
take to one's heels. = konie do 
powozu, to put horses to a coach. 
= to lay or set across. Założyć 
ręce, nogi (na krzyż), to fold one's 
arms, to cross one's legs. Siedzieć 
założywszy ręce, z załozonemi 
rękami, fig. to sit with folded 
arms, to sit idle. = (with Tailors), 
to turn in or down, to take in. 
Rękaw za szeroki, trzeba go za- 
łożyć, the sleeve is too wide, it 
must be turned in or taken in a 
little. - Założyć kartę w książce, 
to turn or fold down the leaf of a 
book, to make dog's ears. = co 
czem, to fill or encumber with. 
Założyć podwórze drzewem, to 
fill the yard with wood. Założyć 
stół pieniędzmi, książkami, to 
cover a table with money, with 
books. Założyć drogę drwami, 
to bar the way with trees cut down. 
= fundamenta, to lay the founda- 
tions. Założyć fundament czego, 
fig. to lay the foundations of. = to 
set up, to found, to establish, to 
settle. Założyć miasto, osadę, to 
found a town, to found or settle a 
colony. Założyć szkołę, ręko- 
dzielnią, to set up a .school, to 
establish a manufactory. Założyć 
sklep, handel, magazyn, to set 
up a shop, a warehouse. Założyć 
ogród, to lay out a garden. Zało- 
żyć obóz, to pitch or establish a 
camp. Założyć obóz pod murami 
miasta, to establish a camp under 
ZAG 
the walls of a city. =» Założyć 
(pieniądze, pewną kwotę) za ko- 
go , to pay for one. = Zakładać 
psami (in Sportmen's language), 
to put the dogs upon the track. = 
fig. Zakładać co na czem, to place 
in. Zakładać szczęście na boga- 
ctwie, na zbiorach, to place one's 
happiness in riches. Zakładać-na 
czem nadzieje, to place or build 
hopes upon. Tonaczem zakładamy 
największe nadzieje, częstokroć 
bywa najzgubnicjszem, what we 
place most hopes upon, generally 
proves most fatal. = co, fig. to lay 
down as a priniple, see ZASADZAĆ. 
sobie co, /ig. to have a thing in 
view, to aim at, to purpose, to de- 
sign , to purpose to one's self an 
end, aim, object. = Zakładać so- 
bie co, fig. to hope, to be in ho- 
pes. Zakładać sobie długie życie, 
to hope to live long, see OBIECY- 
WAĆ. Zakładać farby (in paint- 
ing) , to lay, to lay on. - SIĘ, to 
bet, to lay a wager, to hold a wa- 
ger. Załóż się i załóżmy się! I lay 
it Is! I lay it is not! I bet. 
ZAKŁADANIE, ZAŁOŻENIE, a, 
s. n. the act Of laying, founding, 
establishing. - SIĘ, the act of bet- 
ting, laying a wager, see ZAŁO- 
ŻENIE. 
ZAKŁADKA, i, s. f. (among 
Tailors), tuck, plait, fold, a piece 
turned in, taken in. 
ZAKŁADNICZKA, I, s. f. a wo- 
man given as a hostage. 
ZAKŁADNIK, a, s. m. hostage. 
Żądano zakładników z obu stron, 
hostages were required on both 
sides. Pozostać jako-, to remain 
or to serve as a hostage. Zakła- 
dnicy zostali zamordowani, the 
hostages were murdered. 
ZAKŁADOWY, a, e, of an esta- 
blishment. = of a wager, see ZA- 
KŁAD. 
ZAKLAJSTROWAĆ, ruję, v. 
perf. to do all over with paste , to 
stop with paste. 
ZAKLAPAĆ SIĘ, pię się, v. 
perf. vulg. to dirt one's self, to 
bedaggie one's self. 
ZAKLAPANY, a , E, bedaggled, 
dirted all over. 
ZAKLASNĄĆ, nę, v. n. perf. 
w ręce, to begin to clap one's 
hands. 
ZAKLĘCIE, A, $. n. adjuration, 
charm, enchantment, exorcism. 
Formula zaklęcia, the form of 
adjuration. 
ZAKLEIĆ, ję, v. perf. to stop by 
pasting, to paste up. 
ZAKLĘSŁOŚĆ, ści, s. f. hollow- 
ness, see WKLĘSŁOŚĆ. 
ZAKLĘSŁY, a, e, hollow, sunk 
in. -e policzki, hollow cheeks, 
see WKLĘSŁY, ZAPADŁY. 
ZAKLĘSNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
sink in. 
ZAKLĘŚNIENIE, A, s. n. hollow 
place, hollowness. 
ZAKLĘTY, a , e , conjured up 
(down), called up, evoked, exorcis- 
ed. = adjured, charged, urged. 
483 ZA Kr 
« charmed, enchanted, see Zh- 
CZAROWANY. 
ZAKLINAĆ, am, v. imp. ZA- 
KLĄĆ , lkę , v. perf. to conjure. 
Zaklinać duchy, czarta, to con- 
jure evil spirits, to conjure up 
(down) the devil; to exorcise de- 
vils. =* to adjure, to conjure, to 
charge earnestly and solemnly. Za- 
klinać kogo na imię Boga, na mi- 
Jeść ojczyzny, na najświętsze 
obowiązki, to conjure one in the 
name óf God, by the love he owes 
to bis country, by every thing which 
he holds the most dear. Zaklinał 
go na kolanach, na pamięć jego 
ojca, he adjured him on his bended 
knees, by the memory of his father. 
Zaklinam cię abyś powiedział 
prawdę, I adjure thee to tel! the 
truth. = to charm, to enchant, see 
ZACZAROWAĆ. - SIĘ, to swear, 
to swear an oath , to declare tipor 
oath, to obtest by an oath. 
ZAKLINACZ, a , s. m. conjurer, 
conjuror. *= exorcist, exerciser. 
ZAKLINANIE, a, s. n. the act of 
conjuring, a solemn charging,ad- 
juration.^ the act of charming, 
enchanting, bewitching, see ZA- 
CZAROWANIE. 
ZAKŁÓĆ, colę, v.perf. to spear 
to death, to stick to death. - pro- 
się, wieprza, to slick a pig, a nog. 
ZAKŁÓCAĆ, am, v. imp. ZA- 
KŁÓCIĆ , cę , V. perf. to stir, to 
move. Zakłócić drożdże, to stir 
the lees. «» fig. to stir, to stir up, 
to trouble, io distrub, to disquiet. 
Zakłócić kraj, to raise commotions 
In a state, to distrub the state. Za- 
kłócić pokój, to trouble or distrub 
the public peace. Zakłócić czyją 
spokojnoić, to trouble or distrub 
one's tranquillity. Zakłócać sąsia- 
dów , to set one's neighbours at 
variance, to raise quarrels, misun- 
derstandings among them. 
ZAKŁÓCANIE, ZAKŁÓCENIE, 
A, a.- n. the act of stirring. Zakłó- 
cenie, troubles, disturbance. 
ZAKŁÓCIE, A, s. n. the act of 
spearing,.slicking to death. 
ZAKŁÓCONY, a. k, stirred, 
moved, troubled, muddy. = fig. 
troubled, disturbed, disquieted. 
ZAKŁOPOTAĆ, am, cę, v. perf. 
to perplex, to confound, to dis- 
tress, to puzzle, to put to trouble. 
- SIĘ, to distress one's self, to be 
In trouble, to be in the utmost per- 
plexity, to be very uneasy, anxious, 
grieved, concerned. 
ZAKŁOPOTANY, A, e, perplex- 
ed , confounded, distressed, puz- 
zled, troubled, anxious, uneasy, 
concerned, grieved. 
ZAKŁÓTY, a, e, speared, stack 
to death, killed with a pointed in- 
strument. 
ZAKOCHAĆ SIĘ, am hę, v.perf. 
<o kim, to fall in love with one, to 
be smitten. 
ZAKOCHANY, a, e, in love, 
smitten, enamoured. 
ZAKOŁATAĆ,- am, cę, v. n. 
perf, do drzwi, do kogo, to begin 
484 
ZAK 
to knock at a door (for admittance), 
see ZASTUKAĆ. 
ZAKOŁYSAĆ , szę , v. perf. 
dziecko , to luli a child a sleep (by 
moving backwards and forwards 
the cradle KOŁYSKA). 
ZAKOMOREK, rka, s. m. a little 
hiding-place, corner, nook, by- 
place. Szukać po wszystkich za- 
komórkach, to search, rummage 
in. every corner. 
ZAKON, u, s.m. law. Stary za- 
. kon, the ancient law. Zakon Moj- 
żeszowy, Żydowski, the law of 
! Moses, of the Jews, flowy zaken, 
। zakon Chrystusowy, the new law, 
I the law of Christ. Zakon boży, the 
law of God, the divine law. Uczeni 
! w zakonie, the doctors of the law, 
: scribes. = religion. Zakon przy- 
r sięgi, the religion or sacrednsss of 
, an oath. «=» religious order, mo- 
i nastic life. Zakon Benedyktynów, 
the order of Benedictines. Zakon 
rycerski, an order of Knighthood, 
order of chivalry. Zakon Krzyża- 
ków, Krzyżacki, Krzyż 
Teutonic order. Zakon Maltański, 
the órder of the Knights of Malta. 
ZAKOŃCZENIE, a, s.n. termi- 
nation , conclusion, end. = Gram. 
termination, ending of words. 
Zakończony, a, e, termina- 
ted, concluded, closed, ended, 
drawn or come to an end.= Gram. 
ending. Wyrazy -e na samogło- 
skę, na spółgłoskę, words ending 
in a vowel, in a consonant. = end- 
ing In a point, cut point-wise. 
ZAKOŃCZYĆ, czę ,. v. perf. to 
end, to terminate, to conclude, to 
put an end to, to bring to a close 
or to a conclusion, to make an end. 
- życie, to end one's days, to 
depart this life. Szczęśliwie -, 
to bring to a happy conclusion. = 
to cut point-wise. - SIĘ, to end, 
to come to an end. 
ZAKONNICA, T, ZAKONNICZ- 
KA, I, s.f. nun. 
ZAKONNICTWO, A, s.n. mo- 
nachism. 
ZAKONNICZO,adv. like a monk, 
ZAKONNICZY, A, e, of a monk, 
of a nun; conventual, monastic, 
monachal, monkish , see ZAKON- 
NY. 
ZAKONNIE, adv. according to 
the law of God. 
ZAKONNIK, A, s.m. monk, 
friar. 
ZAKONNOŚC, ści, s.f. strict 
observance of the law of God or of 
the rules of a religious order. 
ZAKONNY, a , e, of the divine 
law. Człowiek zakonny, a man 
living according to the divine law; 
a man versed in the knowledge of 
the divine law. = conventual, 
monastic, monachal, monkish. Ży- 
cie zakonne, monastic life. Trzy 
śluby zakonne, three vows (of 
poverty, chastity and obedience). 
ZAKONODAWCA, T, s. m. legi- 
slator (giver of laws relating to 
religion). 
ZAK 
ZAKOPAĆ , pię , v. perf. ŻAKO- 
PYWAĆ, puję , v. imp. to hide or 
bury in the ground. - SIĘ, to 
bury one's self, see ZAGRZEBAĆ. 
ZAKOPANY, A, E, hidden in the 
earth, buried, interred. 
ZAKOPCIĆ, cę, v. perf. to 
blacken with soot dr smoke. 
ZAKOPCONT, a, e, blackened 
with soot or smoke. 
ZAKORKOWAĆ, kuję, v.perf. 
to stop with a cork, to cork. 
ZAKORZENIAĆ, am, v.imp. ZA- 
KORZENIĆ, się, v. perf. to let 
take root, to root, to implant. Za- 
korzeniać przesądy, nałogi, 
nadużycia, to let prejudices, evil 
habits, abuses take root. - SIĘ, 
to take root, to strike root, to 
root. jVie trzeba dać się zakorze- 
niać nadużyciom, abuses must 
not be sufierred to take root or to 
grow inveterate. 
ZAKORZENIANIE, ZAKORZE- 
NIENIE , a , s. n. the act of letting 
take root. - SIĘ, the act of taking 
root. 
ZAKORZENIONY, a, e, rooted. 
Głęboko -y, deep-rooted, inve- 
terate. 
ŻAKOSTWOa , 3. n. fault or 
conduct of a school-boy; fig. 
blunder, mistake, false step. 
.ZAKOSZTOWAĆ, tuję, v.perf. 
czego, to take taste of a thing, to 
fina It to one's taste, to relish it. 
ZAKOWAĆ, ZAKOWANIE, see 
ZAKUĆ, etc. 
ŻAKOWSKI, a, ie, of a school-, 
boy, like a school-boy. PO ŻAKO- 
WSKO, adv. like a school-boy. Po 
żakowsku postąpić, spisać się, 
to blunder, to commit a gross 
mistake. 
ZAKPIĆ, pię, v. n. perf. z kogo, 
to quizz, jeer, banter one, to make 
a fool of one, to hoax one. 
ZAKRACIE, a , s. n. a place 
behind a grate. 
ZAKRACIĆ , cę , v. perf. to 
grate or furnish with a grate, to 
separate by a grate. 
ZAKRACZAĆ, am, v.imp. ZA- 
KROCZYĆ , czę , v. perf. to go as 
far as. Zakroczyć komu drogę, 
to cross one's way. Zakroczyć cze- 
mu , to obviate or remedy a thing. 
- Zakrdczać , zakroczyć , to 
stand or lay in one's way, to hin- 
der. Jedna zakraczała przeszko- 
da , there was a hinderance, an 
obstacle in the way. 
ZAKRADAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
ZAKRAŚĆ SIĘ , dnę się, v. perf. 
dokąd, to steal or creep into a 
place. - do kogo, to creep into 
one's favour, to insinuate one's self 
into one's favour. 
ZAKRADANIE SIĘ, ZAKRAD- 
NIĘCIE SIĘ, s. n. the act of steel- 
ing or creeping into. 
ZAKRAPIAĆ, am , v. imp. ZA- 
KROPIĆ , pię , v. perf. to wet or 
moisten, by throwing some drops 
upon, to sprinkle. =» Zakropić 
gardło or zakropić się ,to moist-(T 
eu one's throat, to refresh one's ZAK 
self with drink. Zakrapiać się, to 
fce given to drink. 
ZAKRAPIANIE , ZAKROPIE- 
NIE, a , s. n. the act of sprinkling. 
Częste zakrapianie gardła, fre- 
quent libations, hard drinking. 
ZAKRAWAĆ, am, v.imp. ZA- 
KROIĆ, ję , v.perf. to make the 
first cut. Zakroić chleba, to make 
the first cut of a loaf.=Fig. Zakra- 
wać na co, kogo, to be something 
of, to look like. Zakrawa na ju- 
rystę, he is something of a lawyer. 
Armia Amerykanów zakrawała 
na ruchawkę, the American army 
looked like irregular troops, like 
militia. Zakrawa na błazna, na 
głupca, he borders upon the buf- 
foon , upon the silly. To zakrawa 
na bluznierstwo, it borders upon 
blasphemy, it savours of blasphe- 
my. = Zakrawać na co, to have 
in view, to aim at, to have a design 
upon. Wiem na co zakrawasz , I 
know the drift of your discourse, 
I know what you would be at. 
ZAKRAWANIE, ZAKROJENIE, 
z, s.n. the act of making the first 
cut. =• Zakrawanie na co, fig. 
some resemblance, appearance, air, 
mien, look, tinge , tincture. = 
Zakrawanie, zakrojenie na co, 
fig. drift, aim, scope, .purpose, 
view, design, see ZAKRÓJ. 
ZAKRĘCAĆ, am, v.imp. ZA- 
KRĘCIĆ, cę, v. perf. to shut, 
close, lock, stop (by turning). Za- 
kręcić parę razy kluczem, to 
4ouble-lock a door. Zakręcić ku- 
rek, to stop a cock. - to turn up 
(round, about), to whirl, to twirl 
or twist up (round, about). Zakrę- 
cać wąsa, to twirl up one's mus- 
tachlo. ZAKRĘCAĆ SIĘ (said of 
roads, rivers), to turn, to wind, 
to go in and out. ZAKRĘCIĆ SIĘ, 
to whirl round, towheel about, 
Co turn upon one leg. Zakręciło 
mi się w głowie, I was seized, 
taken with a giddinessor dizziness. 
I felt quite dizzy. Łzy mu się za- 
kręciły to oczach, tears stood in 
his eyes. = Zakręcić się koło cze- 
go, fig. to busy one's self about 
a thing. 
ZAKRĘCANIE, ZAKRĘCENIE, 
A, s.n. the act of shutting, lock- 
ing, stopping (by turning). - the 
act of turning up, whirling, twirl- 
ing up (rotmd, about). 
ZAKRĘCONY, a, e, locked, 
stopped (by turning). = whirled, 
turned up, twirled up. 
ZAKREŚ, u, s.m. circle, cir- 
cuit, compass, limits, bounds. - 
działania, sphere of activity. To 
przechodzi jego -, that is out of 
•his sphere, beyond his reach, be- 
yond his capacity, it is not in his 
reach. -- naszych wiadomości, 
the extehl and the bounds of our 
'knowledge. Tejemnice są za-em 
amyslu ludzkiego, mysteries are 
out of the reach of the human mind, 
are not within the reach of the 
human mind. 
ZAKREŚLAĆ, am, v.imp. ZA- 
ZAK 
KREŚLIĆ, lę, uPĆrf. to draw, 
to trace - luk, kolo, to draw or 
trace an arc or segment to draw a 
circle. = fig. to mark out, to trace 
out, to chalk out; to prescribe, 
to determine. Zakreślić granice 
czemu, to set bounds to a thing. 
Zakreślić czas, to set, fix, assign 
or appoint a day or term. 
ZAKREŚLANIE, ZAKREŚLE- 
NIE , a , s. n. the act of drawing, 
tracing. = fiy. the act of tracing 
out; setting, fixing, prescribing, 
appointing. 
ZAKREŚLONY, a, E, drawn, 
traced. = fig. traced out, marked 
out; set, fixed, prescribed, deter- 
mined , appointed. 
ZAKRĘT, u, s. m. turn, whirl, 
twirl. = turning, winding, bend- 
ing , sinuosity. -y rzeki, the 
turnings and windings of a river. 
- ulicy, the turning of a street. 
Rzeka ma wiele zakrętów, that 
river has many turnings and wind- 
ings, it goes in and out. = whirl- 
pool, see WIR. - labyrinth, maze. 
= glowy, see ZAWRÓT. 
ZAKRĘTNY, A, R, turning, 
winding, bending in and out, sinu- 
ous , circuitous. 
ZAKROCHMALIĆ, lę, v.perf. 
to starch, to stiffen with starch. 
ZAKROGZYĆ,see ZAKRACZAĆ. 
ZAKRÓJ, oju , s. m. the first 
cut (made with a knife). - fig. the 
manner in which one goes to work, 
begins a business, first entrance 
on any business, outset. Wszy- 
stko prawie zależy od pierwsze- 
go zakroju, every thing almost 
depends upon the first outset - 
fig. drift, aim , purpose, scope, 
view, design, intention. Widzę 
w tern - na zupełną zmianę 
formy rządu, I see therein the 
intention of changing completely 
the form of government. 
ZAKROIĆ, see ZAKRAWAĆ. 
ZAKROPIĆ, see ZAKRAPIAĆ. 
ZAKRWAWIĆ, wię, v.perf, 
ZAKRWAWIAĆ, am, v. imp. to 
make bloody, to steep in blood, to 
imbrue in blood. Zakrwawić ko- 
mu serce, fig. to make one's heart 
bleed , to break one's heart. 
ZAKRWAWIENIE, a, s. n. the 
act of making bloody, the act of 
imbruing in blood. 
ZAKRWAWIONY, A, e, bloody, 
imbrued in blood. - serce, a 
bleeding heart. 
ZAKRYĆ, see ZAKRYWAĆ. 
ZAKRYCIE , S. n. see ZAKRY- 
WANIE. - cover, shelter, cover- 
ed place. 
ZAKRYSTYA, vi , s. f. Sacristy, 
vestry. 
Z AKRYSTYAN, A, s.m.saqristan, 
church -warden, vestry-keeper, 
beadle. 
ZAKRYSTYANKA, s. f. the 
vestry-nun. 
ZAKRYSTYANOWA, ej, s. f. 
wife of a vestry-keeper. 
ZAKRYTY, a, e, covered, shel- 
tered ; covered, veiled, shrouded. 
ZAK 
ZAKRYWAĆ, am, v.imp. ZA- 
KRYĆ , ję, v.perf. to cover; to 
hide, to conceal; to veil, to 
shroud. 
ZAKRYWANIE, A, s.n. the act 
of covering, concealment. 
ZAKRZĄKNĄĆ , nę, v.n. perf. 
to begin to hem and haw. 
ZAKRZĄTNĄĆ, nę, v. perf. ko- 
go , to set one to work, to employ, 
to give employment,- see ZAPRZĄ- 
TNĄĆ, KRZĄTAĆ. - SIĘ, ko- 
ło czego, czem, to busy one's 
self about a thing. 
ZAKRZEPIAĆ , ZAKRZEPIĆ, 
see KRZEPIĆ, POKRZEPIAĆ. 
ZAKRZESAĆ, łzę, v. perf. 
ognia., to strike lire. 
ZAKRZEWIAĆ, am, V. imp. ZA- 
KRZEWIĆ, wię, tu perf. to set, 
to plant; fig. to implant. - na- 
siona cnoty, to implant the seeds 
of virtue. 
ZAKRZYCZEĆ , czę , ZAKRZY- 
KNĄĆ, nę, v. n. perf. inchoal. to 
begin to cry, to fail a crying. - 
ZAKRZYCZEĆ, v. a. kogo, to 
silence one with crying, to stun or 
stupifvone with crying, scolding, 
reprimanding; to run one down in 
a dispute. 
ZAKRZYWIAĆ, AM, v. imp. ZA- 
KRZYWIĆ, wię, v.pcrf. to crook, 
to bend inward. 
ZAKRZYWIANIE, ZAKRZY- 
WIENIE, a, s. n. the act of crook- 
ing. Zakrzywienie, crookedness, 
curve, curvature, curvity, bending, 
bent, recurvation. 
ZAKRZYWIONY, a,e, crooked, 
bent inward, curved, hooked. Nos, 
dziób - y, a crooked or hooked 
nose, a hooked Liii. 
ZAKUĆ, zę, v perf. to lock with 
a hammer, to ńvel.~kogo to kaj- 
dany, to put a man in irons, to 
bind him in chains, see OKUĆ. 
ZAKUCIE, a, s.n. w kajdany* 
the act of binding up in chains. 
ZAKULEĆ, ję, v. n. perf. 
inchoal. to begin to halt, limp, tą 
grow lame. 
ZAKUP, u, s. m. purchase in a 
lumf>. 
ZAKUPIĆ, ZAKUPIENIE, see 
ZAKUPOWĄĆ, etc. 
ZAKUPIEŃ, Pnia, 5. m. en- 
grosser, forestaller, monopolist. 
ZAKUPIONY, a , E, bought in 
a lump, bought up; engrossed, 
forestalled. 
ZAKUPÓWAĆ, poję, v. imp. 
ZAKUPIĆ, pię , v. perf. to buy in 
a lump, to buy up; to engross, to 
forestall, to monopolize. 
ZAKUPOWANIE, ZAKUPYWA- 
NIE, ZAKUPIENIE, a, s.n. the 
act of buying in a lump, buying up; 
engrossing, forestalling. - towa- 
rów , the engrossing of commo- 
dities. 
ZAKURZONY, a, e, covered 
with dust. - filled with smoke. 
ZAKURZYĆ , rzę , v. perf. to 
cover with dust. - to fill with 
smoke. = lulkę, to light the pipe, 
to begin to smoke. = v. n. to raise 
485 ZAL 
the du st, to make much dust. = 
Zakurzyć komu pod nos, to give 
a whiff of tobacco in one's nose. - 
SIĘ, to gather dust. = to be filled 
with smoke. Zakurzyło się, a 
cloud of dust or smoke arose. 
ZAKUTY, A, E, locked, riveted. 
- to kajdany, put in irons, bound 
in chains. Łeb zakuty, fig. fam. 
thickskull, a thickskulled fellow. 
Zakuty pedant, a thorough-bred 
pedant. 
ZAKWAS , o, s. m. leaven. 
ZAKWASIĆ, szę , v. perf. ZA- 
KWASZAĆ , am, v. imp. to leaven, 
to make sour. Fig. Zakwasić kogo, 
komu serce, to sour one , to make 
him crabbed, cross. Zakwasić ko- 
mu życie, to make one drink of 
bitterness, to imbitter the cup of 
one's life. - SIĘ, to grow sour, to 
turn sour; fig. to be of a sour, 
cross or crabbed temper. 
ZAKWAŚNIAŁY, ZAKWASZO- 
NY, a, E, grown sour, soured; fig. 
sour, cross, crabbed, peevish. 
ZAKWEFIĆ, fię, v. perf. to 
veil, cover with a veil. 
ZAKWEFIONY, A, E, veiled, 
covered with a veil. , 
ZAKWICZEĆ, ZAKWIKNĄĆ, 
he, v. n. pert, inchoat. to give a 
squeak, see KWICZEĆ, KWI- 
KNĄĆ. 
ZAKWILIĆ, lę, v. n. perf. 
inchoal. to begin to pule , lament, 
whine; to begin to moan, wail, 
complain. 
ZAKWITAĆ, am, v. n. imp. 
inchoat. ZAKWITNĄĆ, nę, v. 
perf. to begin to bloom , blossom, 
to begin to flourish ; fig. to begin 
to be in a flourishing, happy, 
prosperous state. 
ZAKWIT0WAĆ, tuję, v. perf. 
to give a discharge, a full discharge. , 
ZAKWITÓW ANIE, a, s. n. a 
full discharge, in full of all de- 
mands. 
ŻAL, u, s. m. regret, grief, 
sorrow, concern. Ledwo mi serce 
nie pęknie z żalu, my heart Is 
ready to break with sorrow. Nie 
okazał żadnego żalu, he showed 
no concern whatever. Z wielkim 
żalem co zrobić, to do a thing 
with reluctance, reluctantly. Zal 
mi lego (understood jest), T am 
sorry for it, I am grieved for it, 
I repent at having done it. Zal mi 
że się tak stało, I am sorry it has 
happened so. Zal mi go (jest), I 
am sorry for him ; I am sorry he is 
gone; I lament his death. Zalnam 
go wszystkim, we all are sorry for 
him; he is missed by every body. 
Żal mi mego przyjaciela, I regret 
the loss of my friend, I am sorry, 
grieved or afflicted for my deceased 
friend. Umrzeć z żalu, to die with 
sorrow, to die of a broken heart. 
Żal mi kosztów i pracy, I regret 
the expense and the trouble I have 
taken. Zal mu wszystkiego co 
daje ubogim, he grudges every 
thing he gives to the poor. Zal mu 
było dukata, stracił dwa, he 
486 
ZAL 
grudged a ducat and lost two. Żal 
za grzechy, regret at sin, regret 
for our sins , repentance. = deep 
sense of an offence or of an injury, 
resentment. Mieć żal do kogo, to 
have reason to com plain of one (for 
having been offended or injured 
by him), to bear him ill-will for it. 
= (generally employed in the pl.) 
ŻALE, complaints, lamentations, 
wailings. Żale przed kim rozwo- 
dzić , to tell one's grievances, to 
make one's complaints, to break 
out into violent complaints. 
ZALAĆ see ZALEWAĆ. 
ŻALĄC SIĘ, see ZALĘKNĄĆ 
SIĘ. 
ZAŁĄCZAĆ, am, v. imp. ZAŁĄ- 
CZYĆ,^, v. perf. to add, to 
subjoin, to annex. Załączyć w li- 
ście , to include in a letter. Żona 
moja załącza winne uszanowa- 
nie , my wife joins in kindest 
respects to you. 
ZAŁĄCZANIE, ZAŁĄCZENIE, 
a, s. n. the act of adding, subjoin- 
ing, annexing. 
ZAŁĄCZONY, a, e, added, sub- 
joined, annexed. - w liście, in- 
cluded in a letter. 
ZALĄDZ SIĘ, see ZALĘGAĆ 
SIĘ. 
ZALĄG, ęgu, s. m. embryo, 
foetus, see ZARODEK. 
ZAŁAGODZENIE , a , s. n. ad- 
justment , accommodation, settle- 
ment (of a difference , quarrel, 
dispute). 
ZAŁAGODZIĆ, dzę, v. perf. to 
soften, to appease.- rzecz, spra- 
wę , to adjust or accommodate a 
dispute, to hush up the matter. 
ZALAKIEROWAĆ, ruję, v.perf. 
to varnish all over, to do over with 
varnish. 
ZAŁAMAĆ, mię , V. perf. ZAŁA- 
MYWAĆ, kuję, v. imp. co, to fold 
or turn down (up) the end or the 
corner of a thing. Załamać kartę 
w książce, to turn down the corner 
of a book, see ZAGINAĆ. - ręce, 
to wring one's hands. ZAŁAMY- 
WAĆ SIĘ, (of a river, of a road), 
to wind, to turn, to go in and out. 
- and ZAŁAMAĆ SIĘ, to break, 
to sink in (after being broken), to 
turn down. Lód się załamuje, za- 
łamuje się na rzece, na wodzie, 
the ice breaks. Zamoczysz się, 
jeżeli się lód załamie, if the ice ' 
breaks, you'll be wet. Załamał się ! 
na lodzie, he fell into the water, 
after the ice had broken under his 
feet. Most się załamał, the bridge 
is broken down. 
ZAŁAMANIE,ZAŁAMYWANIE, 
A, s. n. the act of folding , turning 
down. Załamywanie rąk, the act 
of wringing one's hands. 
ZALANIE, A, s.n. flood, inunda- 
tion, submersion. Zalanie się łza- 
mi , the act of breaking into a flood 
of tears. 
ZALANY, A, e , flooded , inun- 
dated. - łzami, bathed in tears. 
=•• overrun, invaded. Kraj -y nie- 
przyjacielskiemi wojskami, a 
ZAL 
country overrun by the enemy's 
troops. 
ZAŁATAĆ, see ZALATYWAĆ. 
ZAŁATAĆ, AU, v. perf. to patch 
up, to mend. 
ZAŁATANIE, A, s. n. the act of 
patching up , mending, repairing. 
ZAŁATANY, a , e, patched up. 
ZAŁATWIAĆ, AM, V. imp. ZA- 
ŁATWIĆ, wię, v. perf. rzecz, 
sprawę, interes, to settle a matter, 
to arrange a business, to adjust a 
difference, to bring it to an end. 
Załatwić spór, to make up a 
quarrel. Załatwiać interesu, to 
transact business. Załatwiać cu- 
dze interesu, to manage other 
people s aftairs. 
ZAŁATWIANIE, ZAŁATWIE- 
NIE , a , s. n. sprawy, interesu, 
sporu, settlement, arrangement, 
accommodation, adjustment 
ZAŁATWIONY, A, e, settled, 
arranged, accommodated,adjusted; 
done , transacted, concluded, 
brought to an end, to a conclusion. 
ZALATYWAĆ, ZAŁATAĆ, tuję, 
v. n. imp. ZALECIEĆ, cę , v. 
perf. dokąd, to fly to a place, to 
fly as far as, to reach a place by 
flying. = (of persons and quad- 
rupeds), to run to a place, to run 
as far as, to come running. == to 
be wafted, carried to. Gdyśmy 
płynęli wśród tych rozkosznych 
ogrodów, odgłos muzyki i naj- 
przyjemniejsze kwiatów won- 
ności zalatywały do nas, when 
we were sailing through those 
delightful gardens, the strains of 
music and the sweetest perfumes 
were wafted to us. Zalatuje od 
niego zapach wódki, czosnku, 
tytuniu, he smells of brandy, garlic, 
tobacco. 
ZAŁAZIĆ, źę, v. n. imp. ZA- 
LEŹĆ, lazę , v. perf. dokąd, to 
get to a place creeping, crawling. 
Zaleźć za co, pod co, to creep 
behind, under. Zaleźć komu za 
kołnierz, fig. fam. to plague or 
trouble one, to cut out work for 
one. = czem, to be filled or 
obstructed with. Staw, kanał za- 
łazi piaskiem, mułem, a pond, a 
canal gets obstructed with sand, 
slime. 
ZALECAĆ , am , V. imp. ZALE- 
CIĆ , cę, v. perf. komu co, to 
enjoin, to charge, to order , to 
command, to direct. Zaleciłem 
mu aby ci był posłusznym, jak 
mnie samemu, I have charged him 
to obey you as myself, see POLE- 
CAĆ. = to praise, to commend, to 
recommend. Mecenas zalecił Wtr- 
giliusza i Horacyusza Augu- 
stowi , Mecenas recommended 
Virgil and Horace to Augustus. = 
to render praiseworthy, commen- 
dable. - SIĘ , czem, to recom- 
mend one's self to one's notice, to 
render one's self commendable, to 
distinguish one's self by. = Zale- 
cać się pannie, dziewczynie, to 
court or woo a girl, to pay one's 
addresses to a young lady. _ ZAL 
ZALECAJĄCY, ZALĘCALNY, A, 
E, commending, recommending, 
commendatory, of recommenda- 
tion. 
ZALECANIE, ZALECENIE , A, 
s. n. the act of enjoining, charging, 
commanding, directing. Zalece- 
nie, enjoinraent, injunction, order, 
command. Na jego zalecenie, at 
his his command. = Zalecenie, 
recommendation, praise, commen- 
'dation. - SIĘ, the act of recom- 
mending one's self. -Zalecanie 
się, the act of paying one's ad- 
dresses to a woman. 
ZALECANKI, nek, s. f. pl. love- 
suit, courtship, addresses. 
ZALECENIE, ZALECIĆ, see ZA- 
LECANIE, ZALECAĆ. 
ZALECIEĆ, see ZALATYWAĆ. 
ZALECONY, A, k , enjoined, 
Charged, ordered, commanded. = 
recommended. 
ZALEDWIE, adv. scarcely, hard- 
ly. - czytać umie, he can hardly 
read. - go znam, I scarcely know 
him. Zaledwie gdu, aliści, no 
sooner than. Zaledwie weszło 
słońce, gdyśmy postrzegli nie- 
przyjaciela, no sooner had the 
sun risen than we descried the 
enemy. Zaledwie okręt wypłynął 
z portu, gdy powstał wicher, the 
ship had no sooner got out of the 
harbour than the wind began to 
blow. 
ZALEGAĆ, am , v. n. imp. ZA- 
LEDZ, gnę , v. perf. to lie ex- 
tended. Wojsko zaległo całe po- 
le, the army lay encamped in the 
field (it occupied the whole extent 
of it). = Zalegać (of a sum of 
money), to remain unpaid, to be 
behind, in arrears. Zalega u nie- 
?o sto franków, he is a hundred 
rancs behind, he still owes a 
hundred francs. Podatki zalegają, 
taxes are not paid, are slow in 
coming in, are difficult to get in.= 
to be long a doing, to be left un- 
finished. Robota u niego zalega, 
he is behind in his work, he has 
left it unfinished. Listy u niego za- 
legają , korespondeneya zalega, 
he is greatly in arrears, much 
behind with his correspondence. 
= v. a. imp. ZALEGAĆ, ZALE- 
ŻEĆ, żę, v. perf. pole (of a dog), 
to lie lazy in the kennel instead of 
hunting, and fig. (of persons), Za- 
legać, zależeć pole., to live in 
idleness, io remain idle, to lie 
dormant, to forget a thing by not 
practising it. 
ZALĘGAĆ SIĘ, am się, v. n. imp. 
ZALĘGNĄĆ SIĘ, ZALĄDZ SIĘ, 
ęgnę się, v. perf. (of an egg) to be 
|iaU-hatched. Te jaja nie zalęgną 
się, these eggs will nothatch.= (of 
worms) to be bred, hatched. Za- 
lęgło się robactwo, maggots were 
hatched. Robaki zalegają się 
w ścierwie, worms batch orbreed 
In 
ZALEGANIE, A, s.n. the being in 
arrears, the being unpaid, the being 
behindhand in one's payments. ■= 
ZAL 
Zaleganie, zależenie pola, idle 
life, laziness, want of exercise, in- 
ability produced by want of prac- 
tice. 
ZALEGŁOŚĆ, set, s. f. (that 
which remains unpaid though 
due), arrears. Żądać. zapłaty za- 
ległości , to apply for the arrears. 
Ściągać zaległości, to get in the 
arrears. 
ZALEGŁY, a , e , left unpaid, in 
arrears, behind. 
ZALĘGŁY, A, E, hatched. 
ZALĘGNĄĆ SIĘ, see ZALĘGAĆ 
SIĘ. 
ZALĘGNIENIE (SIĘ), s. n. con- 
version of the sperm or tread of an 
egg into an embryo. 
ZALĘKŁY, a, e, frightened, 
frighted, struck or seized with 
fear. 
ZALĘKNĄĆ SIĘ, ŻALĄC SIĘ, 
lęknę się , v. n. perf. to be struck 
or seized with fear,to be frightened. 
Tak się zaląkł że słowa przemó- 
wić nie mógł, he was in such a 
fright he could not utter a word, 
see ZLĄC SIĘ. 
Z ALĘKNIĘCIE, ZALĘKNIENIE, 
A, s. n. sudden terror, fright, stu- 
por caused by a sudden fright. 
ZALENIĆ SIĘ, see LENIĆ SIĘ. 
ZALEPIAĆ, am, v. imp. ZALE- 
PIĆ, pię , v. perf. to stop (a hole) 
with paste, plaster, wax, etc. 
ZALEPIANIE, ZALEPIENIE, A, 
s. n. the act of stopping (a hole) 
with paste, plaster, wax, etc. 
ZALESIE, a, s. n. a country si- 
tuated beyond a wood. 
ZALEŚNY, a, e, lying, situated 
beyond a wood. 
ZALETA, Y, s.f. commendation, 
praise, recommendation, see ZA- 
LECENIE. Zasługiwać na zaletę, 
to be worthy of praise. Zasługują- 
cy na zaletę, commendable, praise- 
worthy.=fherit,desert, excellence, 
good quality. Cezar i Pompejusz 
miał każdy swoje zalety, lecz te 
były różnego rodzaju, Caesar and 
Pompey had each his merit, but 
they were merits of a different kind. 
To pismo ma swoje zalety, nie 
jest bez zalet, this writing has its 
merits, is not without its merits. 
Jej zalety, her good qualities, ac- 
complishments. 
ZALETNICA, ZALETNIK, ZA- 
LETNOŚĆ, see ZALOTNICA, etc. 
ZALEW, u, s. m. flood, inunda- 
tion. = gulf, bay, frith, see Zh- 
TOKA. 
ZALEWAĆ, am, v.imp. ZALAĆ, 
leję , v. perf. to stop with some- 
thing poured into Zalać dziurę 
woskiem, ołowiem, smołą, to stop 
a hole with melted wax, lead or 
pitch. = to extinguish by pouring 
upon. Zalać ogień, to put out or 
extinguish the fire (by pouring 
water upon). = to drown, to over- 
flow , tó overrun. Deszcze zalały 
pola, the rains have drowned the 
country. Rzeki zalewają pola, 
the rivers owerflow the land. Fig. 
Barbarzyńcy zaleli państwo 
ZAL 
rzymskie, the Barbarians overran 
the Roman empire. Zalać woj- 
skiem kraj nieprzyjacielski, to 
overrun the enemy's country. -Za- 
lać komu gardło, to pour a liquor 
down one's throat; fig. fam. to 
give one a draught of wine, brandy, 
in order to make him hold his 
tongue or win him over to one's 
own party, etc. Zalać sobie pałkę, 
czubek, fam. to have a drop, a smali 
drop of wine in one's head, to get 
a cup too much. Zalać smutek, 
fig. to drown one's sorrow in wine. 
= Zalać komu za skórę, to cut 
out work for one, to be a thorn in 
one's side. = Ten papier zalewa, 
this paper blots. - SIĘ, to be 
drowned. Wpadl w bagno i zalal 
się, he fell into a quagmire and 
was drowned. Zalewać się, to be 
given to drink, to be an habitual 
drunkard. Zalać się trunkiem, to 
drink one's self to death, to die in 
consequence of an habitual intoxi- 
cation. = Zalewać się łzami, to 
swim in tears. Zalać się łzami, to 
burst into a flood of tears. 
ZALEWANIE, ZALANIE , A, S. 
n. the act of putting under water, 
submersion, inundation. 
ZALEŻAŁY, A, E, (of fruit, 
goods, etc.), spoiled, marred, taint- 
ed (with lying long upon the ground 
or in a shop).=(of a man), wallow- 
ing in idleness, fit for no kind of 
employment (through slothfulness, 
laziness). 
ZALEŹĆ, see ZAŁAZIĆ. 
ZALEŻEĆ, żę, v. n. imp. od 
kogo, to depend on one, to be 
under, to be subject to. Dzie- 
ci zależą od rodziców, słudzy 
zależą od swych panów, children 
depend on their parents, servants 
depend on their masters. Każda 
władza zależy od ludu, every 
power holds from or under the 
people. To zależy od ciebie, it 
depends upon you , it lies in your 
power. Uczynię wszystko co ode- 
mnie zależy , I will do all, what in 
me lies. To zależy od okoliczno- 
ści, that depends upon circumstan- 
ces. = Zależeć na czem, to com- 
sist in, to lie in. Doskonałość czło- 
wieka zależy na zupełnem roz- 
winieniu władz umysłowych, the 
perfection of man consists in the 
complete development of intellec- 
tual powers. Na tem zależy nasze 
szczęście, herein lies our happi- 
ness. - Zależeć komu na czem, 
to import, to be of consequence. 
Wiele mi na tern zależy, that is 
of great consequence to me. Co ci 
na tem zależy? of what conse- 
quence is it to you?- SIĘ, see 
ZALEGAĆ, pole. 
ZALEŻENIE , a , s. n. od kogo, 
the state of being subject to 
another. - SIĘ, see ZALEGANIE, 
pola. 
ZALEŻNIE, adv. dependently, 
with dependence, in a state of de- 
pendence. 
ZALEŻNOŚĆ , ści, s. f. depen- 
487 żkl 
dence, dependency. Co chwila czu- 
jemy naszę- od Boga, every mo- 
ment we feel our dependence upon 
God. Być, zostawać w zależno- 
ści, to be dependent on one, to 
remain in a state of dependency. 
ZALEŻNY, a, e, dependent. On 
jest zupełnie od niego -y, he is 
a man entirely dependent on such 
a one. Nie być -m od nikogo, to 
be dependent on no one, to be one's 
own master. 
ŻALIĆ SIĘ, lę się , o. imp. na 
kogo, na co, to complain of one, of 
a thing. Żalił się przedemną na 
ciebie, he complained to me of you, 
of your conduct = to pity, to com- 
passion. Żal się Boże tyle pracy, 
czasu, zachodu, starań, usiło- 
wań,it is a pity you (I, he, she, we, 
they) have not succeeded in your 
undertaking, after having bestowed 
so much labour, time, etc., on it. 
ZALICZAĆ, am , v. imp. ZALI- 
CZYĆ, czę , v. perf. to pay in ad- 
vance, to pay down. 
ŻAŁOBA, y, s. f. grief, sorrow, 
sadness, melancholy, affliction, 
mourning. Pogrążyć w żałobie, 
to throw into mourning. Ta bitwa 
pogrążyła wiele rodzin w żało- 
bę, thls battle threw many families 
Into mournlng.=mourning, mourn- 
ing-sult, weeds. Przywdziać ża- 
łobę,, to put on mourning. Być 
w żałobie, nosić żałobę, chodzić 
w żałobie, to be in mourning, 
to wear mourning (po kim, for 
one). Zdjąć żałobę, to go out of 
mourning. = (old), complaint, 
charge, accusation, see SKARGA. 
ŻAŁOBLIWIE, adv. woefully, 
plaintively, mournfully, see ŻAŁO- 
ŚNIE. 
ŻAŁOBLIWY, a , E, woeful, 
plaintive, mournful, lamentable, 
see ŻAŁOŚNY. 
ŻAŁOBNY, A, e , of mourning. 
Strój żałobny, mourning-dress, 
weeds. Pieśń żałobna, a funeral 
dirge. Nabożeństwo żałobne, the 
office for the dead. Mowa żało- 
bna, a funeral oration. = mourn- 
ful, lugubrious. Glos żałobny, 
mournful tone, sound. Muzyka ża- 
łobna, mournful music. 
ZAŁOGA, i, s. f. garrison! Zo- 
stawić-w mieście załogę, to gar- 
rison a town. ~ (guard, detach- 
ment sent by a general or other 
leader to protect a house, castle, 
village from pillage or insult), 
safeguard. 
ZAŁOM, u, s. m. bent, bending, 
winding, turning, sinuosity. = 
Archit. volute, spiral scroll. 
ZAŁOMISTY, a, e, full of turn- 
ings and windings, anfractuous, 
sinuous. 
ŻAŁOŚĆ, ści, s. f. grief, pain, 
sorrow, sadness, melancholy. 
ŻAŁOŚNIE, adv. painfully, sor- 
rowfully ; plaintively, dolefully. 
ŻAŁOSNOŚĆ, ści, s.f. plaintive- 
1 ness. - pieśni, powieści, the 
plaintiveness of a song, of a tale. 
ŻAŁOŚNY, a, e, plaintive, dole- 
488 
ZAŁ 
ful, rueful, woeful, lamentable. 
Glos żałosny, plaintive voice. = 
mournful, sorrowful, lugubrious. 
Pieśń żałosna, a mournful song. 
ZALOTA, see ZALOTY. 
ZALOTNICA, T, s. f. flirt, jilt, 
coquette. 
ZALOTNIE, adv. in a coquettish 
manner. 
ZALOTNIK, A, s. m. a man of 
gallantry towards the ladies. = 
lover, suitor, wooer. 
ZALOTNOŚĆ, ścr, s. f. gallantry 
or complaisance towards the la- 
dies. •= coquetry, a disposition or 
taste for coquetry, coquettish ways 
or manners. 
ZALOTNY, A, e, gallant, co- 
quettish. 
ZALOTY, ów, s.f. nl. courtship, 
love-suit, wooing. W zalotach być 
do panny, do wdowy, to court a 
young lady, a widow, to woo her. 
ŻAŁOWAĆ, łuję, v. imp. kogo, 
to pity or compassionate one. = 
czego, to4 regret, to be grieved, to 
be sorry. Żałować że się co zro- 
biło, lub ż&się czego nie zrobiło, 
to regret, to be grieved at having 
or at not having done something. 
Żałować czyjego nieszczęścia, 
straty, śmierci, to be sorry or 
concerned for one's misfortune,loss, 
death. - za co, to repent a thing 
or of a thing. Żałować za grze- 
chy, to repent one's sin or of one's 
sin. Żałuje że strwonił tyle cza- 
su na próżnowaniu i zabawach, 
he repents that he has lost or he 
repents having lost so much time 
in idleness and pleasures. Będziesz 
kiedyś tego żałował, you shall 
live to repent it, you shall rue it. 
- to give or spend unwillingly, to 
grudge. Żałuje sobie chleba, he 
grudges the bread he puts in his 
mouth. Żałuje owsa koniom, he 
grudges the oats he gives his horses. 
Niczego sobie nie żałuje,he denies 
himself nothing, he thinks nothing 
top good for himself. - to be spa- 
ring of. Nie żałować nakładów, 
kosztów, not to spare expense. 
Nie żałować dla sprawy ojczy- 
stej największych ofiar, to make 
willingly the greatest sacrifices for 
the cause of one's own country, 
for the national cause. Nie żało- 
wali krwi za wiarę, za wolność, 
za ojczyznę, they were not sparing 
of their blood in the cause of their 
faith, liberty, country. - Nie żało- 
wał sobie, tęgo się uraczył, he had 
made rather too free with the bot- 
tle.-SIĘ, see ŻALIĆ SIĘ, SKAR- 
ŻYĆ SIĘ 
ŻAŁOWANY, a, e, regretted. 
-y bardzo przez cały naród, 
very much regretted by the whole 
nation. Nieodżałowany, never to 
be regretted enough. 
ZAŁOŻENIE, a, s. n. see ZA- 
KŁADANIE. = foundation. Od za- 
łożenia Rzymu, from the founda- 
tion of Rome. = (previous propo- 
sition, antecedently supposed or 
proved), premises. 
ZAM 
ZAŁOŻYĆ, see ZAKŁADAĆ. 
ZAŁOŻYCIEL, a, s. m. founder. 
Wiemy kto jest założycielem tego 
miasta, we know the founder of 
that city. Cyrus jest założycielem 
perskiej monarchii, Cyrus is the 
founder of the Persian monarchy. 
Bakon i Kartezyusz są założy- 
cielami nowoczesnej filozofii, 
Bacon and Descartes are the foun- 
ders of modern philosophy. 
ZAŁOŻYCIELKA, i,s.f. foun- 
dress. - zakonu, kościoła, kla- 
sztoru, foundress of a religious or- 
der, of a church or monastery. 
ZALSNĄĆ, nę, v. n. perf. to be 
dazzled. 
ZALTEROWAĆ, bwę, v. perf. 
fam. to grieve, to afflict, to cause 
sorrow, to give much pain. - SIĘ, 
to be deeply or violently affected. 
Zalterował się tą nowiną, tą 
wiadomością, he was deeply af- 
fected by the news, see ZMAR- 
TWIĆ. 
ZALUDNIAĆ, am, v.imp. ZA- 
LUDNIĆ, nię , v. perf. to people, 
to stock with inhabitants. Grecya 
zaludniła Italią, Greece peopled 
Italy. - SIĘ, to become populous, 
stocked with inhabitants. 
ZALUDNIANIE , ZALUDNIE- 
NIE , a , s. n. peopling, the act of 
stocking with inhabitants. 
ZALUDNIONY, A, E , peopled; 
populous. Kraj gęsto -y, a very 
populous country. 
ZALUTOWAC, tuję , v. perf. to 
solder. 
ZAMACH, u, s.m. the act of 
raising one's hand in order to 
strike. Za jednym zamachem, at 
a blow. = fig. (an effort, an en- 
deavour to strike down, to over- 
throw) , attempt. Zamach na czy- 
je życie, an attempt upon a man's 
life. Uczynić zamach na kogo, na 
czyje życie, to make an attempt 
upon a man's life. Zamach na 
obalenie rządu, an attempt to 
overthrow the established govern- 
ment. 
ZAMACHNĄĆ (SIĘ), v. n. perf. 
to raise or lift up one's hand in 
order to strike. 
ZAMĄCIĆ, cę , v. perf. to mud- 
dy, to trouble, to stir, to make 
thick or muddy. - fig. to embroil, 
to confound. 
ZAMACZAĆ, see ZAMOCZYĆ. 
ZAMAKAĆ, am, v.n. imp. ZA- 
MOKNĄĆ, nę, v. perf. to be spoil- 
ed by the rain, water or moisture 
coming in. 
ZAMALOWAĆ, luję, v.perf. 
to paint all over, to cover with 
paint. - Zamalować kogo pięścią 
w twarz, fig. vulg. to strike one 
hard with one's fist upon the face. 
ZAMARŁY, A, e, benumbed, 
torpid, half-dead. 
ZAMARZAĆ, am, v.n. imp. to 
freeze. Wyskok winny nie za- 
marza, spirit of wine never free- 
zes. ZAMARZNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to be frozen. Rzeka zamarzła, 
the river is frozen, is frozen over. ZAM 
Wino zamarzło w piwnicy, the 
cold has frozen the wine in the 
cellar 
ZAMARZŁY, A, E, frozen , fro- 
xen over. 
ZAMARZYĆ (SIĘ), rzę (się), 
v. n. perf. to dream, to come into 
one's head or thoughts, to take it 
into one's fancy. 
ZAMASKOWAĆ, kuję, v.perf. 
to mask, to put on a mask, to 
disguise with a mask. - SIĘ, to 
be masked, to disguise one's self. 
ZAMASKOWANY, a,e, masked, 
disguised. 
ZAMASZYŚCIE , ZAMASZY- 
STO , adv. stridingly. - iść, cho- 
dzić ,to stride, to walk with long 
steps. 
ZAMASZYTY, a, e, - y raz, 
-e uderzenie, a hard , violent 
blow. - striding, swinging. Za- 
maszystym krokiem, stridingly, 
with long steps. Człowiek zama- 
szysty, a stout, lusty fellow. 
ZAMAWIAĆ, am, v. imp. ZA- 
MÓWIĆ , wię , v. perf. kogo {do 
jakiej roboty, na służbę), to hire, 
to engage. Zamówiłem służącego 
któregoś mi nastręczył, I have 
hired the servant you recommend- 
ed. = Zamówić kogo do siebie, 
to invite, to bid, to request the 
company of any one. Zamówić ko- 
go na bal, na ucztę, to invite 
one to an entertainment. Zamówić 
damę do tańca, to engage a lady 
to dance. = co, to secure, to make 
certain of, to hire. Zamówić wóz, 
miejsce w powozie, to take a 
coach, to secure a carriage, to take 
a place in a stage-coach. = to be- 
speak, to order.Zamówić obiad, 
śniadanie, to bespeak, a dinner, 
a breakfast. Zamówić parę bótów, 
to bespeak or order a pair ol boots. 
Zamówiono dwanaście tuzinów 
butelek wina, they have ordered 
twelve dozen of wine, see OBSTA- 
L0WAĆ. = sobie co, to reserve 
to one's self. Zamawiam sobie 
głos na najpierwszem posiedze- 
niu, I reserve to myself the right of 
speaking at the next meeting. Za- 
mówić sobie zwrot czego, to give, 
lend a thing on condition that it 
should be returned.- chorobę, 
to charm a disease (by pronoun- 
cing some mysterious words). Nie- 
którzy mniemają że można za- 
mówić pewne choroby, some be- 
lieve that there is a charm against 
certain diseases. - SIĘ do kogo, 
to get one's self • invited by one. 
Zamówić się do kogo na obiad, 
to get one's self invited to dinner. 
ZAMAWIANIE, ZAMÓWIENIE,- 
A, s.n. the act of hiring,engaging. 
= the act of ordering, bespeaking. 
= the act of reserving to one's self. 
= the act of charming a disease 
(by pronouncing mysterious words). 
ZAMAZANY, e, e, bedaubed, 
besmeared, besmirched, blotted. 
-y atramentem, besmeared with 
ink. = blotted out, wiped out, see 
WYMAZANY. 
ZAM 
ZAMAZYWAĆ , zuję , v. imp. 
ZAMAZAĆ, żę , v. perf. to do 
over with, to stop a hole with. = 
to daub, to bedaub, to besmear, 
to besmirch, to blot. Zamazać 
ścianę, drzwi błotem, to besmear 
a wall , a door with mud. = to 
blot cut, to wipe out, see WYMA- 
ZAĆ. 
ZAMCZYNA, y, s. f. a little 
paltry castle. 
ZAMCZYSKO, a, s.n. an old 
castle. 
ZAMECZEK, czka, s. m. a little 
lock. = a little castle, a little fort, 
fortlet, fortin. 
ZAMĘCZENIE, a , s. n. the act 
ol torturing to death. 
ZAMECZNIK, see ZAMKARZ, 
ŚLÓSARZ. 
ZAMĘCZONY, a , e , tortured to 
death , dead upon the rack. 
ZAMĘCZYĆ , czę , v. perf. to 
torture to death. = fig. to bore to 
death. = (ol sorrow, of an exces- 
sive labour), to be the cause of 
one's death, to bring to the grave. 
- SIĘ, to grieve one's self to 
death, to die with excessive pain , 
labour. 
ZAMEK, mku, s.m. lock, door- 
lock. -u strzelby, the lock of a 
gun, firelock. = castle, fortress, 
stronghold , fastness. = mansion , 
manor, palace. Zamki na lodzie 
stawiać, budować, prov. to build 
castles in the air. 
ZAMELDOWAĆ, duję , v. perf. 
Ulilit. to report, to make a report, 
to give an account of. - SIĘ, (of 
a soldier or an officier in atten- 
dance on a superior), to come to 
attend on a superior officier. 
ZAMĘŚCIE, ZAMĘŹCIE, a, s.n. 
(used only in speaking of a woman), 
marriage, wedlock, matrimony. 
ZAMESZNICTWO, ZAMESZ- 
NIK, see ZAMSZOWNICTWO , 
ZAMSZOWNIK. 
ZAMĘT, u, s.m. chaos, confu- 
sion. 
ZAMĘŻNY, a,e, of marriage. 
Stan -y, the state ol a married 
woman, mhrriage, wedlock , ma- 
trimony. Kobieta -a, a married 
woman. - opposed to ŻONATY, 
which see. 
ZAMGLENIE, a. s. n. fogginess, 
mistiness. -oczu, the dimness of 
the sight. 
ZAMGLIĆ, lę, v.perf. to cover 
or overcast with fog, mist, haze. 
ZAMGLONY, a,e, covered,over- 
cast, dimmed, obscured with fog, 
mist, haze; foggy, misty, hazy, see 
MGLISTY. 
ZAMIAN , u, s. m. (used only in 
the acc. case), w zamian, in ex- 
change. Dać, dostać w zamian, 
to give, to get or receive in ex- 
change. 
ZAMIANA, y, s.f. exchange, 
barter, truck. Zamianę zrobić, 
to exchange, to barter, to make 
an exchange. Zyskać, stracić na 
zamianie, to get or to lose by the 
bargain. = trade by barter. 
ZAM 
ZAMIAR. u, s. m. purpose, de- 
sign, intention, intent, scope, aim, 
end. Powziąść - , to conceive, to 
form a design. Mieć -, to have a 
design. Kryć, ukrywać swoje-y, 
to hide, conceal one's purposes , 
intentions. Odmienić -, to alter 
one's mind. Mieć wielkie - y, to 
have great views. Osiągnąć -, to 
attain one's end, to compass one's 
desire, to obtain one's purpose, to 
bring about or execute one's design. 
Zły -, an evil intent. Bez zamia- 
ru, bez złego zamiaru, undesign- 
edly, unintentionally, see CEL, ZA- 
MYSŁ. 
ZAMIAST, prep, which governs 
the gen. case , instead of. Zamiast 
owocu żuli gorzkie popioły, they, 
instead of fruit, chewed bitter 
ashes. Dal mi złota zamiast sre- 
bra , he gave me gold instead of 
silver. = conj. instead of, far from. 
Zamiast dopomodz przyjacielo- 
wi , zdradził go, instead of suc- 
couring his friend, he has betrayed 
him. Zamiast przyżbierać gro- 
sza, trwoni majątek , so far from 
getting more money, he squanders 
all his fortune. 
ZAMIATAĆ, am, v. imp. ZA- 
MIEŚĆ , miotę , v. perf. to sweep. 
-dziedziniec, izbę, ulicę, to 
sweep a court-yard, a room, a 
street. Zamiata suknią, ogonem 
sukni ziemię, podłogę, her gown 
the train of her gown sweeps the 
ground, the floor. 
ZAMIATANIE, ZAMIECENIE, 
a , s. n. sweeping. Zamiatanie 
ulic , the sweeping of the streets. 
ZAMIEĆ , ci, s. f. snow-storm , 
snow-drift. 
ZAMIENIAĆ , am , v. imp. ZA- 
MIENIĆ, nię, v. perf. to exchange,, 
to barter. - co za co, to exchange 
one thing for another. - dzie- 
cko u mamki, to change a woman's 
child. Zamieniał {wymieniał} 
stryjek za siekierkę kijek, prov. 
he changed for the worse, he made 
his condition worse in endeavour- 
ing to amend it. - w co, na co, 
to change into, to turn or convert 
into. Zamienić karę jaką na in- 
ną , to commute a punishment. 
Zamienić w prawo, to convert 
into a law. - SIĘ , to make an ex- 
change , to barter. Czy chcesz za- 
mieniać się ze mną na kapelusz? 
will you changejour hat,with mine? 
~ w co, na co, to change, 
to turn, to be changed or convert- 
ed into. Woda zamienia się w lód 
przez działanie zimna, water is 
changed, is converted into ice by 
the action of the cold. 
ZAMIENIANIE, ZAMIENIENIE, 
a , s. n. the act of changing, ex- 
changing bartering. = the act of 
converting into. 
ZAMIENNIA, ni , s.f. (a figure 
in Grammar, where one mood, 
tense, etc, is changed for another), 
enallage. = (a rhetorical .figure; 
steel for sword), metonymy. •. 
ZAMIERAĆ , am , v. n.imp. ZA- 
489 490 
ZAM 
MRZEĆ, kę, v.perf. to lie torpid, 
to die away. 
ZAMIERZAĆ, am , v. imp. ZA- 
MIERZYĆ, rzę, v.perf. to set, 
to assign, to determine, to fix. 
Zamierzyć pewien kres , to set 
bounds. - sobie co, to aim at, to 
have in view, topurpose, to design, 
to intend. Zamierzyć sobie pe- 
wien cel, to propose to one's seif 
an end, aim, object, Wszystkiego co 
sobie zamierzył, dokonał, he has 
succeeded in all his designs, pur- 
poses. - SIĘ, to lift, raise, hold 
up one's hand in order to strike. 
Zamierzyć się kijem, to hold up 
a stick at one. 
ZAMIERZCH, u, 8. m. dark, 
dusk, murk. 
ZAMIERZCHŁY, a , e, dark, 
dusky, murky. -a starożytność, 
the dark ages of antiquity. 
ZAMIERZCHĄĆ, he , v. n. perf. 
see ZMIERZCHNĄĆ SIĘ, = to be 
lost in the darkness of ages. 
ZAMIERZONY, a, e, bounded, 
limited. = purposed, designed, 
intended. 
ZAMIEŚĆ, see ZAMIATAŁ. 
ZAMIESZAĆ, am, v.perf. to 
stir. - łyżką, to stir with a spoon. 
Zamieszaj cukier, kawę, stir the 
sugar in your coffee. = fig, to stir, 
to trouble, to disturb. Zamieszać 
spókojność publiczną, to disturb 
the public peace, tranquillity. 
ZAMIESZANIE, a , 8.n. the act 
of stirring. = stir, disorder, tu- 
mult, confusion, uproar, troubles, 
disturbance. 
ZAMIESZKA, i, s. f. broil, tur- 
moil , tumult, disturbance, troub- 
les. Zamieszki domowe, krajo- 
we, civil broils, civil commotions, 
civil wars. 
ZAMIESZKAĆ, am , v. a. and n. 
perf. gdzie, kraj jaki, to settle in a 
place, to fix one's abode somewhere, 
to inhabit a country. = Zamie- 
szkać czego, sei OMIESZKAĆ. 
ZAMIESZKAŁY, A, E, settled, 
established, dwelling, living, abid- 
ing, residing. => inhabited. Kraj 
-y, okolica -a, an inhabited 
country, see ZAMIESZKANY. 
ZAMIESZKANIE,A, s.n. resi- 
dence , habitation, abode. 
ZAMIESZKANY, a,e, inhabited. 
ZAMIESZKIWAĆ, ruję, v. a. 
and n. imp. dzie, kraj jaki, to 
inhabit a country, to live, abide in 
a place. = to delay, to neglect, see 
OMIESZKAĆ. 
ZAMILCZANY, a, e, passed over 
in silence. 
ZAMILCZEĆ, czę , v. n. and a. 
perf. co, o czem, to pass a thing 
over in silence. 
ZAMILCZENIE, a, s. ft conceal- 
ment by silence, reticence, inten- 
tional omission. 
ZAMILKNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to cease to speak, to forbear talk- 
ing , to keep silence, to hold one's 
tongue. = to break off correspon- 
dence on a sudden, to cease on a 
sudden to write to one. 
ZAM 
ZAMILKNIENIE, a , 8. n. a 
sudden silence. 
ZAMIŁOWAĆ, ŁWĘ, v. perf. 
co, kogo , to conceive an affection 
or taste for, to take a liking to. 
ZAMIŁOWANIE, 8,s.n. love, 
liking, passion, taste.- cnoty, the 
love of virtue. - sławy, chwały, 
the love of glory, the passion for 
glory. 
ZAMKARZ, A,s. m. locksmith, 
see SLÓSARZ. 
ZAMKNĄĆ, see ZAMYKAĆ. 
ZAMKNIĘCIE, ZAMKNIENIE, 
A, s. n. the act of shutting, closing, 
locking, see ZAMYKANIE. Mieć, 
trzymać co pod zamknięciem, to 
keep a thing under key and lock.= 
conclusion, termination , closing, 
close. Zamknięcie obrad, posie- 
dzenia , the close or closing of the 
debates, of the session. Zamknię- 
cie loleryi, the close of the lottery. 
= seclusion, confinement. Zam- 
knięcie klasztorne, confinement 
in a convent, doister. 
ZAMKNIĘTY, a , e , shut, shut 
up, closed. -y na klucz, locked. 
=■ confined. -y w więzieniu, con- 
fined in the jail. 
ZAMKOWY, A, E, of a lock. - 
of a castle, of a stronghold. =• of a 
mansion, of a manor, of a country- 
ZAMOCZENIE, 8,8. n. the act 
of moistening, wetting. - nóg, 
the wetting of one's feet. 
ZAMOCZYĆ, czę, v. perf. to 
wet, to dip or soak, to moisten. 
Boi się - sobie nóg, he is afraid 
of wetting his feet. - SIĘ1, to get 
ZAMOJSKI, A, IE, of ZAMOŚĆ. 
ZAMOKŁY, A, e , damaged by 
ZAMOKNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
get wet, to be damaged by the wet, 
see ZAMAKAĆ. 
ZAMORCZYK, ZAMORSZ- 
CZYK, a, s. m. the inhabitant of 
a country situated beyond the sea. 
ZAMORDOWAĆ, duję, V. perf. 
to murder. 
ZAMORDOWANIE, A, 3. n. the 
act of murdering, murder. 
ZAMORSKI, A , IE, situated 
beyond the sea; living, abiding 
beyond the sea. 
ZAMORZANIN, A, s. m. (pl. 
ZAMORZANIE, rzan), see ZA- 
MORCZYK. 
ZAMORZE, a , s. n. a country 
situated beyond the sea. 
ZAMORZENIE, A, s. n. starva- 
tion. 
ZAMORZYĆ, ezę , v. perf. to 
starve, to kill with hunger. -SIE, 
to starve, to perish with hunger. 
ZAMOŚĆ, ścia, s. m. (a town of 
Poland), Zamosc. 
ZAMOŚCIE, A, s. n. a place 
beyond a bridge. 
ZAMOTAĆ, am, v. perf. to 
entangle, to hamper.- SIĘ, to get 
entangled, see ZAPLĄTAĆ. 
ZAMÓWIĆ, ZAMÓWIENIE, see 
ZAMAWIAĆ, etc. 
ZAM 
ZAMÓWIONY, a , e , ordered, 
beskopen. = engaged. Jeżeli pani 
nie -a, if the lady is not engaged. 
Jestem już -a, I am engaged 
already. = charmed with a spell. 
ZAMOZNIE., adv. affluently. 
ZAMOŻNOŚĆ, ści, s. f. affluence, 
opulence, riches, wealth. 
ZAMOŻNY, a, e, affluent, 
opulent, rich, weal thy,well-stocked, 
substantial., 
ZAMRAŻAĆ, am, V. imp. ZA- 
GROZIĆ , żę, v. perf. (to turn by 
frost from a fluid to a solid state), 
to congeal, to freeze. 
ZAMRAŻANIE, ZAMROŻENIE, 
a, s. n. the act of congealing, con- 
gelation. 
ZAMROCZENIE, A, s. n. ob- 
scuring , obscuration, darkness, 
dimness. 
ZAMROCZONY, a, e, obscured, 
darkened, dimmed. 
ZAMROCZYĆ, czę , v. perf. to 
obscure, to darken, to dim, to 
bedim. -- rozum, to darken the 
reason. 
ZAMROK, u, 8. m. ZAMROKA, 
r, s. f. darkness, dimness, dusk 
ZAMROŻENIE, ZAMROZIĆ, see 
ZAMRAŻAĆ, etc. 
ZAMROŻONY, a , e, congealed, 
frozen. 
ZAMRUCZEĆ, czę, v. n. perf. 
ZAMRUKNĄĆ, nę, v. inst. to 
begin to mutter, to begin to mur- 
mur. 
ZAMRUŻAĆ, AM, v. imp. ZA- 
MRUZYĆ, źę, «. perf. oczy, to 
shut or close one's eyes. - oczy 
na co, fig. to connive at a thing, 
to wink at. it. 
ZAMRZEĆ, see ZAMIERAĆ. 
ZAMSZ, u, s. m. the skin of the 
chamois, shammy. 
ZAMSZONY, a, e, overgrown 
with moss, mossy. 
ZAMSZOWNICTWO, a, s. n. 
the trade of a shammy-dresser. 
ZAM8Z0WNIK,a. s.m. shammy- 
dresser. 
ZAMSZOWY, a , e , chamois, 
shammy. Rękawiczki-e, shammy- 
gloves. 
ZAMTUZ, a, u, 8. m. (old), 
brodel, brothel, bawdy-house, 
stews. 
ZAMTUŻNIK, a, 8. m. (old), 
whoremonger. 
ZAMULAĆ, AM, ZAMULIĆ, lę, 
v. perf. to fill, stop; obstruct with 
slime. = Med. to oppilate, to 
obstruct -- żołądek, to obstruct 
the stomach. - SIĘ, to get ob- 
structed with slime. = (of the 
feet or hand) to gall. 
ZAMULANY, a , e , galled (as t 
horse's backbone, etc.). 
ZAMULENIE, a , s. n. obstruc- 
tion, oppilation. 
ZAMULONY, a,e, filled,stopped, 
obstructed with slime.=obstructed, 
oppilated. 
ZAMUROWAĆ, ruję,v. perf. to 
wall up. - okno, drzwi, to wall 
up a window, a door, = to im- 
mure. - w klasztorze, to Immure ZAM 
ft. a cloister. - to fill (a place) 
with buildings, to build all over. 
ZAMUROWANY, a, e, walled 
up. - immured. - filled with 
buildings, built all over. 
ZAMURZE, a , s. n. a space 
behind a wall. 
ZAMYDLAĆ, am, v. imp. ZA- 
MYDLIĆ, lę,v. perf. to cover with 
soap, to wash with soap, in suds.= 
Zamydlić komu oczy, fig. to cast 
a mist before one's eyes. 
ZAMYKAĆ, am, v. imp. ZAM- 
KNĄĆ, nę, v. perf. to shut, to 
close. Zamknąć na klucz, to lock. 
Zamknąć na rygiel, to bolt the 
door. Zamknąć na klamkę, to 
fasten with a latch. = Zamknąć 
książkę, to close a book. Fig; 
Zamknąć komu powieki, oczy, to 
close a dead person's eyes. Zamy- 
kać oczy na co, to shut one's eyes, 
to wink at a thing, not to take 
notice of it. Zamykać uszy na co, 
to close the ear against, to turn a 
deaf ear to. Zamknąć komu gę- 
bę, to stop one's mouth, to silence 
or nonplus him. Zamknąć drzwi 
przed kim, komu przed nosem, 
to shut one out, to shut the door 
in one's face. Zamknąć komu dro- 
gę do czego, to debar one from a 
thing. - Zamknąć posiedzenie, 
obrady, to close the sitting, to 
close the debate. Zamknąć listę, 
rejestr, to close the list. Zam- 
knąć rachunek, to close or make 
up an account. = Zamknąć kogo 
w pokoju, w klasztorze, w wię- 
zieniu, to shut one up in a room, 
in prison, in a monastery. = Zani- 
knąć co w kilku słowach, to wind 
up a discourse, to wind all up in a 
few words, to sum up or express 
in a few words. = Zamykać co 
w sobie, to hold, to contain, to 
comprise, see ZAWIERAĆ,- SIĘ, 
to shut, to be shut. Te drzwi, te 
okna nie zamykają się , źle za- 
mykają się, that door does not 
shut close, these windows do not 
shut close. = to shut one's self up. 
Zamknąć się w pokoju, w klasz- 
torze , w fortecy, to shut one's 
self in a room, in a cloister, in a 
fortress. = Zamykać się w czem, 
to be contained, comprised, in, see 
ZAWIERAĆ SIĘ. 
ZAMYKANIE , a , s. n. the act 
of shutting, closing. - bram, the 
shutting of the gates. 
ZAMYSŁ, u, s. m. design , pur- 
pose, intention, intent. Mieć wiel- 
kie zamysły, to plan great designs, 
to form great schemes. 
ZAMYŚLAĆ , am, v. imp. ZA- 
MYŚLIĆ , lę, v. perf. o czem, to 
meditate or ponder upon, to think 
over, to contemplate a thing , to 
have it in contemplation. Zamy- 
śla o podróży do Francyi, do 
Włoch, he contemplates a journey 
to France, to Italy. Podróż o któ- 
rej zamyślałem, the journey I 
had in contemplation. Człowiek 
zamyśla a Bóg rozrządza, prov. 
man proposes, ant God disposes; * 
ZAP? 
man does what he can, bud God 
what he will. - SIĘ, to fall into 
a fit of musing, to muse, to be 
lost, absorbed in thoughts, to be 
buried or bury one's self in deep 
thought. 
ZAMYŚLANIE, a,s. n. thought- 
fulness, pensive mood, musing, re- 
very. 
ZAMYŚLONY, a, e, thoughtful, 
museful, pensive, lost or buried in 
thoughts, in meditation. 
ZAN, contracted from ZA NIE- 
GO, ZA NIĄ, ZA NIE, for him, 
for her, for it, behind him, her, it, 
see ZA and ON. 
ZANADRZE, a,s. n. (folds about 
the breast), bosom. W - włożyć, 
wetknąć, schować, to put, conceal 
in one's bosom. 
ZANĘKAĆ , am , v. perf. to kill 
with labour, fatigue. 
ZANIECHAĆ, am, v. perf. czego, 
to neglect, to discontinue, to forego, 
to desist from, to leave off, to give 
up, to forbear. - do pewnego 
czasu wykonanie zamiaru, to 
deffer the execution of a design. 
- sposobności, to neglect an op- 
portunity. - kroków nieprzyja- 
cielskich, to suspend hostilities.- 
picia wina., to discontinue the use 
of wine. - z kim korespondencyi, 
znajomości, to drop correspon- 
dence , to drop acquaintance with 
one. - żądania, pretensyi, to 
waive (wave) a demand, a preten- 
sion. - ceremonii, to waive cere- 
mony. - swego prawa, to give 
up one's right. Zaniechajmy roz- 
koszy zmysłowych, dla zape- 
wnienia sobie wiecznej szczęśli- 
wości , let us forego the plea- 
sure of senses, to secure immortal 
bliss. 
ZANIECHANIE, a, s. n. discon- 
tinuance, disuse, neglect, intermis- 
sion, suspension. 
ZANIECHANY, a, e, left off, 
discontinued , neglected, given up, 
foregone. 
ZANIEDBAĆ, am, v. perf. ZN- 
NIEDBYWAĆ, buję , v. imp. to 
neglect, not to take care of, to 
disregard, to slight. Zaniedbywać 
swej powinności, zaniedbać swą 
powinność, to neglect one's duty. 
Zaniedbywać interesa, wycho- 
wanie dzieci, to neglect one's 
business, the education of one's 
children. Niczego nie zaniedby- 
wać aby not to omit any thing, 
to use al) means, not to leave any 
means untried. Zaniedbać swych 
przyjaciół, to neglect one's friends. 
Nie zaniedbam ci o tern donieść, 
I shall not neglect to let you know 
of it. - SIĘ , to neglect one's self. 
Zaniedbywać się w stroju, to 
begin to dress negligently, to neglect 
dress. 
ZANIEDBANIE, a,s. n. neglect, 
carelessness. - w stroju, careless- 
ness in dress. - w stylu, neglect 
of style, carelessness of com- 
position. = the being neglected, 
forsaken,abandonment; desuetude. 
ZAN 
Pójść w -, to be in a state of 
abandonment, to be forsaken; to 
fall into desuetude, to be no more 
in use, to be slighted, neglected. 
ZANIEDBANY, a, e, neglected, 
careless. Styl -y, wychowanie 
e, careless style , neglected edu- 
cation. Ubiór, strój-y, negligent 
dress. Człowiek -y w młodości, 
a man whose education has been 
neglected. 
ZANIEDBYWANIE, a , s. n. 
frequent neglecting, neglection, 
the neglecting of many things. 
ZANIEMENSKI, a , ie , situated 
beyond the river Niemen. 
ZANIEMIEĆ, ję , v. n. perf. to 
grow dumb, to become speechless, 
see ONIEMIEĆ. 
ZAN1EMÓDZ, mogę, v. n. perf. 
to fall sick, to fall ill. 
ZANIEbĆ, see ZANOSIĆ. 
ZANIM, conj. after him; before, 
see NIM. 
ZANKIEL, kla , s. m. (a plant), 
sanicle,_sanicula, self-heal. 
ZANOCIĆ, cę, v. n. and v. perf. 
to begin to carol, to begin to sing, 
to give a song, a tune. 
ZANOCOWAĆ, cuję, v. n. perf. 
gdzie, u kogo, to pass the night in 
a place, at one's house. 
ZANOKCICA, y, s. f. whitlow, 
agnail. 
ZANOSIĆ , szę , v. imp. ZA- 
NIEŚĆ, niosę , y. perf. to carry to 
(on foot). Zanieś ten list na po- 
cztę, carry this letter to the post. 
Pójdę gdzie mnie nogi {oczy) za- 
niosą, I will gq where my legs will 
carry me. = Fig. Zanieść do kogo 
proźbę, to move or prefer a suit 
to one. Zanieść skargę, to prefer 
a complaint. Zanieść na kogo 
skargę do sądu, to lodge a com- 
plaint against one with the ma- 
gistrate. ZANOSIĆ SIĘ, na co, v. 
impers. to look as if, to be likely, 
to seem, to appear. Zanosi się na 
pogodę, the weather settles , the 
weather will be fair now'. Zanosi 
się na deszcz, na burzę, it looks 
like rain, the weather is setting in 
for rain, it looks like storm. Za- 
nosi się na wojnę, there is an 
appearance of war, it is likely we 
shall have war. = Zanosić się od 
czego, to choke with. Zanosić się 
od śmiechu,to choke with laughter. 
- od płaczu, to choke with weep- 
ing, crying. 
ZANOSZENIE, ZANIESIENIE, 
a, s. n. the act of carrying to. 
ZANOTOWAĆ, tuję, v. perf. to 
note, to set or write down. 
ZANUDZIĆ, dzę, v. perf. to 
bore to death. = impers. to give, 
occasion a sudden qualm , to make 
one's stomach rise. - SIĘ, to die 
of perfect, downright weariness. 
ZANURZAĆ, am, v. imp. ZANU- 
RZYĆ, rzę, v. perf. to plunge, to 
immerge, to immerse. Zanurzyć 
kogo w wodzie po szyję, to plun- 
ge, immerse, dip or duck one in 
the water up to the neck. - SIĘ, 
to dive, to plunge. Zanurzył się 
491 ZAO 
w wodzie po uszy, he plunged In 
the water up to tne ears. = Fig. 
to plunge, to be immersed, to im- 
merse one's self. Zanurzyć się 
w myślach, to be lost, absorbed, 
immersed, buried in deep thought. 
Zanurzyć się w badaniach, w na- 
ukach , to be immersed in study. 
Zanurzyć się w rozkoszach, to 
plunge into vice, debauchery, plea- 
sure. 
ZANURZANIE , ZANURZENIE, 
a,s. n. the act of plunging, im- 
merging, Immersing. 
ZANURZONY, A, e, plunged, 
Immersed, put suddenly under wa- 
ter. Fig. -y w myślach, immers- 
ed , buried in deep thought. - y 
w rozkoszach, plunged, immersed 
in lewdness, pleasure. 
ZAOBLATOWAĆ, see OBLA- 
TOWAĆ. 
ZAOGHOCIC, cę , v. perf. kogo 
do czego, to encourage, to set one 
agog upon a thing. -S1Ę, to take 
a liking to a thing, to like, relish it 
(after having tried it). 
ZAOCZNIE, adv. behind one's 
back, without the knowledge of, in 
the absence of.- kogo szkalować, 
to slander, rail behind one's back, 
to backbite. - kogo osądzić, to 
cast one for non-appearance, to 
judge by default. 
ZAOCZNY, a, e, done, happen- 
ing in the absence of. -e szka- 
lowanie , backbiting. Wyrok - y, 
judgement suffered by default. 
ZAODRZANSKI, a, ie, situated 
beyond the river Oder. 
ZAOGNIAĆ, am , v. imp. ZAO- 
GNIĆ, nię, v. perf. to cause in- 
flammation, to inflame. Ta maść 
zaogni ranę, that ointment will 
inflame the sore. - SIĘ, to rankle, 
to fester, to be inflamed. Rana za- 
ognia się, the wound begins to 
fester, rankle. 
ZAOGNIENIE, a, s. n. Med. and 
Surgery, inflammation. 
ZAOGNIONY, a, e, festered, 
rankling. 
ZAOKRĄGLAĆ, am, v. imp. ZA- 
OKRĄGLIĆ, lę, v. perf. to round, 
to make round, to round off. Fig. 
Zaokrąglić peryod, zaokrąglać 
peryody, to round a period, to 
round one's sentences. Zaokrąglić 
majątek, to square, to enlarge 
one's fortune. 
ZAOKRĄGLANIE, ZAOKRĄ- 
GLENIE, a, s. n. the making 
round, rounding. 
ZAOKRĄGLONY, A, E, rounded, 
made round. 
ZAONEGDAJ, adv. three days 
ago. a 
ZAOPATRYWAĆ, ruję, v. imp. 
ZAOPATRZYĆ, rzę, v. perf. 
w co, to stock or store with, to 
provide or supply with. Zaopa- 
trzyć miasto w żywność, to store 
or supply a town with provisions. 
Zaopatrzyć w pieniądze, to sup- 
ply, furnish, provide with money, 
see OPATRYWAĆ. 
ZAOPATRYWANIE, ZAOPA- 
492 
ZAP 
TRZENIE, a , s. n. the act ot sto- 
ring, providing, supplying. 
ZAOPATRZONY, A, e, stored, 
supplied, furnished, provided with. 
ZAORAĆ, rzę, v. perf. ZAORY- 
WAĆ , ruję , v. imp. to plough in, 
to cover by ploughing, as seed. 
ZAORANY, A, e, ploughed in. 
ZAOSTRZAĆ, am, v. imp. ZAO- 
STRZYĆ, rzę, v.perf. to cut point- 
wise, to point, to bring to an acute 
end, to grind to a sharp point. Za- 
ostrzyć igłę, szpilkę, lancę, to 
point a needle, a pin, to point the 
head of a lance. Fig. Zaostrzyć 
apetyt, to give a whet to one's ap- 
petite , to quicken or stir up one's 
appetite. Zaostrzyć rozum, do- 
wcip, to sharpenjthe understanding, 
wił. Zaostrzyć ciekawość, to ex- 
cite curiosity. Zaostrzyć (better 
obostrzyć) ustawę, to increase the 
rigour of a law. Zaostrzyć karę, 
to aggravate a penalty or punish- 
ment. 
ZAOSTRZANIE, ZAOSTRZE- 
NIE, a, s. n. the act of cutting 
point-wise, the act ol grinding to a 
sharp point. Fig. Zaostrzenie ka- 
ry, an aggravation of penalty, in- 
crease of punishment. Dla zao- 
strzenia ciekawości, apetytu, in 
order to excite one's curiosity, in 
order to give a whet to one's ap- 
petite. 
ZAOSTRZONY, a , e , cut point- 
wise , ground to a sharp point, 
pointed, sharpened. 
ZAPACH, u, s. m. scent, smeli, 
odour, good scent, sweet smell, 
perfume, fragrance. - wina, ka- 
wy, the flavour of wine, of coffee. 
ZAPACHNĄĆ, nie , v. n. perf. 
impers. to shed, emit, cast a de- 
licious odour, a sweet smell. Zapa- 
chnąć komu, to rouse, awake one's 
appetite, desire; to set one agog 
for a thing. 
ZAPAD, u, s.m. hollow ground, 
cavity. 
ZAPADAĆ, am., v. n. imp. ZA- 
PAŚĆ, ZAPAŚDŹ, dnę, v. perf. za 
co, to sink, fall behind a thing; (ol 
the sun), to go down , to set. = to 
sink or fall in, to give way. Ziemia 
zapadła pod jego nogami, the 
earth sunk, gave way under his 
feet. Podłoga zapadła pod cięża- 
rem, the 'floor sunk under the 
weight. Oczy mu zapadły, his 
eyes are sunk in his head. Policzki 
mu zapadły, he has got hollow 
cheeks. Zapaść w chorobę, za- 
paść na zdrowiu, to fall ill, to fall 
sick. Niebezpiecznie zapaść na 
zdrowiu, to fall dangerously ill. 
Zapaść na piersi, na oczy, na 
serce, na podagrę, to be troubled 
or afflicted with a disease of the 
breast, eyes, to have a fit of the 
gout. Często zapada (na zdro- 
wiu),he hasa delicate,weak health, 
he is a sickly man. =Noc zapada, 
night is coming, drawing near, 
nighing fast, it grows towards night. 
Gdy noc zapada, at nightfall. Noc 
zapadła, it is night or dark. Za- 
ZAP 
słona zapadła, the courtain fell. 
= (of a sentence), to be passed, 
pronounced. Wyrok zapadl, \a 
sentence was passed. Jeszcze nie 
zapadła decyzya, it is not yet 
decided, resolved upon. Już klam- 
ka zapadła, fig. fam. it is all over, 
it is a thing past and done, it is 
now too late to come back, retreat 
or retire. - SIĘ, to fall in, to sink 
in, to give way. Jestto ziemia ba- 
gnista , która zapada się pod no- 
gami, it is a marshy ground that 
sinks under one's feet. 
ZAPADANIE, ZAPADNIĘCIE, 
ZAPADNIENIE, A, s. n. falling in, 
sinking in. Zapadanie na zdro- 
wiu , sickliness; weak , delicate 
health. Zapadanie nocy, nightfall. 
Zapadnięcie wyroku, the decree, 
sentence, judgment of the court. 
ZAPADLINA, Y, s. f. ZAPADLI- 
SKO , A, s. n. a cavity formed by 
the ground falling in, a hollow 
ground. 
ZAPADŁOŚĆ , ści, s. f. hollow 
ness. 
ZAPADŁY, A, e, sunk, hollow. 
-e oczy , policzki-, hollow eyes, 
cheeks. 
ZAPADNIĘCIE,ZAPADNIENIE, 
see ZAPADANIE. 
ZAPAKOWAĆ, kuję, v. perf. to 
pack up. - książki, suknie, to 
pack up books, clothes. = Fig. 
fam. Zapakować do więzienia, 
to cast into a prison, to put in jail. 
Zapakować do klasztoru, to shut 
up in a cloister, monastery. = 
co czem, to encumber, obstruct 
with. 
ZAPAKOWANY, a, e, packed 
up. = encumbered, obstructed, fil- 
led ; thronged, crowded. Kościoł, 
teatr, był-y, the church, the 
theatre w as crowded. 
ZAPAL,u, s.m.fig. heat,warmth, 
fire, ardour, eagerness, ardent af- 
fection, enthusiasm, zeal, fervour 
of mind. Zapał młodości, the fire 
of youth, the warmth of youth. 
Zapały miłosne, flame, passion, 
love, a lover's passion. Z zapałem 
kochać, to love ardently, pas- 
sionately. Z zapałem czemu się 
oddawać, do czego przykła- 
dać, to apply or devote one's 
self to a thing with great eagerness. 
Mówić z zapałem, to speak with ve- 
hemence. W zapale bitwy, kłótni, 
in the heat of the battle, of the dis- 
pute. Wpaść w zapał, to take fire, 
to fly into a violent passion, to give 
a loose to the impetuosity of one's 
temper. = u strzelby lub działa, 
vent-hole, touch-hole of a gun. 
ZAPALAĆ, am , v. imp. ZAPA- 
LIĆ, lę, v.perf. to light, to kindle, 
to set on fire. Zapalić świecę, o- 
gień, to light a candle, to light or 
kindle the fire. Zapalić fajkę, to 
light one's pipe. Zapalić dom, to 
set a house on fire, see PODPA- 
LIĆ. Zapalić na kominie, to make, 
light the fire in a chimney. Zapa- 
lić w piecu, to heat the stove, to 
heat a room. =■ Fig. Zapalić woi- ZAP 
nę, niezgodę, to kindle war, to 
stir up dissensions. Zapalić w kim 
miłość, żądzę sławy, to kindle 
one with love; to rouse, awake, 
excite a desire of glory. = krew, 
to heat or inflame the blood. Za- 
palić mózg, głowę, to cause an 
inflammation of the brain. Zapalić 
komu głowę, fig. to turn one's 
head, to drive one mad. - SIĘ, 
to take fire, to catch fire. Za- 
paliło się u niego, a fire* broke 
out at his house. Zapaliła się woj- 
na, war was kindled into a flame. 
Zapalić się gniewem, miłością, 
to kindle with anger, love. Zapalić 
się do kogo, do kobiety, to Con- 
ceive a violent passioh for a woman. 
Zapalić się do czego, to long ar- 
dently for a thing, to be agog for 
it. ZAPALAĆ SIĘ, see WPADAĆ 
w zapał, under ZAPAŁ. 
ZAPALANIE, ZAPALENIE, A, 
s. n. the act of lighting, kindling, 
setting on fire, see ZAPALENIE. 
ZAPALCZYWIE, adv. vehe- 
mently, furiously. 
ZAPALCZYWOŚĆ, ścr, s. f. ve- 
hemence, animosity, violence, ran- 
cour, blind fury. 
ZAPALCZYWY, a, e, vehement, 
violent, passionate, furious. 
ZAPALENIE, adv. hotly, ardent- 
ly, enthusiastically. 
ZAPALENIE, a, s. n. inflaming, 
setting of fire. = Med. inflamma- 
tion, burning or swelling with heat. 
- płuc, wątroby, inflammation of 
the lungs, of the liver. - oczu, in- 
flammation of the eyes. 
ZAPALENIEC, ńca, s. m. hot- 
spur, a hare-brained or hot-headed 
fellow, enthusiast. 
ZAPALIĆ, see ZAPALAĆ. 
ZAPALICZKA, i, S. f. (a plant), 
ferula, fennel-giant 
ZAPALISTY, see ZAPALNY. 
ZAPAŁKA, i, s.f. (a bit of wood, 
with sulphur or other inflammable 
matter at one end), a match. 
ZAPALNICZEK, see PRZEPAL- 
NIK, BRANTKA. 
ZAPALNICZY, a , e , lit for kin- 
dling, setting on fire. Knot -y, 
Artil. quick-match. 
ZAPALNIK, a, s.m. Artil. fusee 
(of a bomb or grenade-shell). 
ZAPALNOŚĆ, set, s. f. inflam- 
mability. 
ZAPALNY, A, e, easy to be set 
on fire, inflammable, combustible. 
ZAPALONY, a,e, seton fire, 
kindled, lighted.=fig. hot-headed, 
hotspurred, hot-brained, enthu- 
siastic. 
ZAPAMIĘTAĆ, am , v. perf. to 
keep in mind, to recollect, to re- 
member. - dawne czasy, to re- 
collect times long past by. 0 Ue - 
mogę, as far as I can recollect. - 
SIĘ, to lose all recollection, to be 
beside one's self. =* to forget. 
ZAPAMIĘTALE, adv. distrac- 
tedly, franticly, in a frenzy. - 
kochać, to be distractedly in love. 
ZAPAMIĘTALEC, lca, S. m. a 
man frantic with rage or passion. < 
ZAP 
ZAPAMIĘTAŁOŚĆ, ścr, S. f. 
perturbation of mind, frenzy,-dis- 
traction. - thoughtlesness, rash- 
ness. 
ZAPAMIĘTAŁY, a, e, that has 
lost all recollection , all command 
over his temper, beside himself 
with passion. = frantic, distracted, 
furious, mad. - rash, thoughtless. 
ZAPAMIĘTANIE (SIĘ), s. n. the 
forgetting of decorum, of one's 
duty. = madness , distraction, 
frenzy. Ai do zapamiętania ko- 
chać , to love to distraction. 
ZAPARCIE, a , s. n. bolting, 
confinement. - SIĘ, denial, dis- 
avowal, disclaiming. 
ZAPAROWAĆ, ruję, v. perf. 
vulg. to drive back to a place. 
ZAPARSTEK, ZAPARTEK, tku, 
s. m. an addle egg. 
ZAPARSZYWIĆ, wię , v.perf. 
to infect with scab, itch, mange. 
ZAPARTY, A, e, bolted, barred; 
cooped up, bent up. = denied, 
disclaimed, disavowed. 
ZAPARZAĆ, am, V. imp. ZAPA- 
RZYĆ, rzę, v.perf. to steep in 
boiling water, to scald. - Zapa- 
rzać członek chory, to foment or 
bathe a diseased part with warm 
lotions, see NAPARZAĆ. 
ZAPARZANIE, ZAPARZENIE, 
A, s. n. the act of steeping in boil- 
ing water. =- fomentation, warm 
lotions. 
ZAPARZONY, A, e, steeped in 
boiling water, scalded. - foment- 
ed , bathed with warm lotions. 
ZAPAS, u, s. m. store, supply. 
- żywności, store of provisions, 
of victuals. -y wojenne, stores 
of an army, military stores. 
Mieć w -ie, to keep or have in 
store. On ma zawsze pieniądze 
w -te, he has always some money 
in store. Gromadzić -y, to lay 
up in store. - wiadomości, store 
of knowledge. 
ZAPAŚĆ, sę , v. perf. to feed to 
excess, to kill with excess of food. 
ZAPAŚĆ, see ZAPADAĆ. 
ZAPASKA, i, s.f. apron, see 
FARTUSZEK. 
ZAPASKUDZIĆ, dzę, v.perf. 
to fill, cover, obstruct with filth, 
dirt, to foul, to dirtly, to soil. 
ZAPAŚNICTWO, a, s.n. the 
art of wrestling, pugiling, pugi- 
lism. = fight, combat. - uczone, 
literackie, literary controversy, 
polemics. 
ZAPAŚNICZY, A, E, of wrestling, 
of a wrestler; pugilistic, athletic. 
ZAPAŚNIK, A, s. m. wrestler, 
prize-fighter, pugilist, boxer. 
ZAPAŚNY, A, e , stored, laid in 
store. = well-stocked, well sup- 
plied with, having plenty of all 
things. 
ZAPATRYWAĆ SIĘ , ruję się, 
v. imp. ZAPATRZYĆ SIĘ, rzę się, 
v. perf. na kogo, na co, to bend 
one's eyes upon, to look attentive- 
ly at, to gaze at, see PRZYPA- 
TRZYĆ SIĘ. - Zapatrzyć się na 
co, to stand gaping, not to take 
ZAP 
notice of what is going on, when 
looking at a thing. -Fig. Zapatry- 
wać sięna kogo, to have one for an 
example, to follow one's example. 
ZAPATRYWANIE SIĘ, ZAPA- 
TRZENIE SIĘ, s.n. the act of 
looking, gazing at. Zapatrywanie 
się na rzeczy, the manner óf view- 
ing, considering the things. 
ZAPCHAĆ, see ZAPYCHAĆ. 
ZAPCHANIE, a, s.n. encumber- 
ing, obstructing, obstruction, stop- 
page, see ZATKANIE. 
ZAPCHNĄĆ , nę , v. perf. to 
shove, push to. 
ZAPĘD,v,s.m. rapid course , 
career. = impetus, impetuosity, 
violence, vehemence. 
ZAPĘDZAĆ, am, v.imp. ZAPĘ- 
DZIĆ, dzę, v. perf. dokąd, to 
drive back to, to drive as far as. = 
dokąd, w co, to drive into. Zapę- 
dzie sobie cierń w nogę, to run a 
thorn into one's foot. Zapędzić 
kogo w ciasny kąt, w kozi rożek, 
to reduce one to straits, to put one 
into a mouse-hole, to nonplus one. 
- Wiatr nas zapędził na brzeg, 
the wind drove us ashore. - SIĘ, 
to drive, to run , to pursue to a 
distant place. Zapędzać się za 
kim, to go far in pursuit of one; 
(of an army), to make incursions. 
- fig. to dwell on a subject, to. 
expatiate on it, to carry an argu- 
ment , a jest too far. 
ZAPĘDZONY, a , e , driven , 
driven to a distant place. -y bu- 
rzą, driven by the storm, weather- 
driven. 
ZAPEŁNIAĆ, am, v.imp. ZA- 
PEŁNIĆ, nię , v.perf. to fill up. 
- próżne miejsce, to fill up an 
empty place. 
ZAPERZENIE, a, s.n. fam. state 
of being red with anger. 
ZAPERZONY, a, e, red, flushed 
with anger. 
ZAPERZYĆ SIĘ, rzę się , v. n. 
perf. fam. to flush or redden 
with anger. 
ZAPEWNE, ZAPEWNA , adv. 
assuredly, certainly, without doubt, 
to be sure. = possibly, probably, 
it may be, like enough. 
ZAPEWNIAĆ, am , v. imp. ZA- 
PEWNIĆ , nię , v. perf. kogo o 
czem, to assure a person of a thing. 
Zapewnić komu posiadanie cze- 
go , to secure or guaranty the pos- 
session of a thing. Zapewnić sobie 
co, to secure a thing to one's seif. 
Zapewnić sobie szczęście, to se- 
cure one's happiness. - SIĘ, to 
be assured, to be sure; to ascer- 
tain , to satisfy one's self. 
ZAPEWNIANIE, a, s. n. the act 
of assuring. ZAPEWNIENIE, a, 
s.n. assurance, ascertaining, as- 
certainment. Dla lepszego zape- 
wnienia się o tern, for the better 
ascertaining or ascertainment of 
the fact. - guarantee, surety, 
security, see ZABEZPIECZENIE. 
ZAPĘZL9WAĆ, luję, ii.perf. 
to do over with a painter's brush, 
with a hair-pencil. 
493 494 
ZAP 
ZAPIAĆ, pieję , v. n. perf. in- 
choat. to begin to crow. 
ZAPIĆ, see ZAPIJAĆ. 
ZAPIEC, see ZAPIEKAĆ. 
ZAPIECEK, cka, s. m. the place 
between the stove and the wall. 
Wychował się na zapiecku, he is 
a home-bred fellow, lie knows 
nothing of the world. 
ZAPIĘCIE, a, s.n. see ZAPI- 
NANIE. = (a hook, pin, etc., to 
hold any thing close), clasp, 
buckle, hasp. 
ZAPIECZENIE , see ZAPIEKA- 
NIE. 
ZAPIECZĘTOWAĆ , tuję , v. 
perf. to seal up, to seal. - list, 
to seal a letter. Fig. - co życiem, 
śmiercią, krwią swoją, to seal 
and cement by one's blood. 
ZAPIECZĘTOWANY, a, e, 
sealed, sealed up. 
ZAPIEKAĆ, am , v. imp. ZA- 
PIEC , kę , v. perf. to burn, to 
sear, to cauterize. = włosy, to 
-dress one's hair with curling-irons. 
= v. n. fam. Zapiekać komu, to 
provoke, teaze, vex , plague one. 
ZAPIEKANIE, ZAPIECZENIE, 
A, s.n. the act of searing, caute- 
rizing. Zapiekanie włosów, the 
act of dressing one's hair with curl- 
ing-irons. Zapiekanie komu, the 
act of provoking, teasing, vexing, 
troubling one. 
ZAPIENIAĆ; am, v.imp. ZA- 
PIENIĆ, kię, v.perf. to cover 
with foam. - SIĘ, to foam, to 
froth, to mantle. = to begin a suit 
In law. 
ZAPIERAĆ, am, v.imp. ZA- 
PRZEĆ, rę, v.perf. to bolt, to 
bar, to block up. Zaprzeć drzwi, 
to bolt the door. = to pen up, to 
coop up. = Zaprzeć kogo dokąd, 
w co, to drive one into. Zaprzeć 
kogo w ciasny kąt, to drive one 
into a corner, not to leave him a 
hole to creep at. - SIĘ, to deny, 
to disavow, to disclaim, to disown. 
Zapiera się tego, he denies, dis- 
avows the fact. Nie zapieram się 
tego, I do not deny it, I do not 
deny haying said so. Zapierać się, 
zaprzeć się kogo, to disavow, dis- 
own, deny one. Nim kur dwa 
razy zapieje, zaprzesz się mnie, 
before the cock crows twice, thou 
shalt deny me. Zapierać się, za- 
przeć się wiary, religii, Boga, to 
•deny, to forswear,to abjure one's 
faith, religion, God. Zaprzeć się 
samego siebie, to deny one's self. 
ZAPIERANIE, A, s.n. the act 
•of bolting, barring. - SIĘ, the act 
or habit of denying a fact. 
ZAPIERZONY, a , e , covered 
with feathers. 
ZAPIERZYĆ, rzę', v.perf. to 
cover with feathers. - SIĘ, to get 
covered with feathers. 
ZAPIĘTEK, tka, s.m. heel- 
piece. 
ZAPIĘTY, a, e,buttoned, buckl- 
ed , clasped. 
ZAPIJAĆ, am, v. n. imp. {sobie), 
<o pass one's time In drink. = ZA- 
ZAP 
PIJAĆ, v.a. imp. ZAPIĆ , ję, v. 
perf. co czem. to wash down with 
drink.Fig.Zapić sprawę,to settle a 
matter over a glass of wine, to drink 
friends. Zapijać sprawę, to forget 
one's business over a bottle of 
wine, to be given, addicted to 
drink. Zapić smutek, troski, 
zmartwienie, to drink down one's 
sorrow, to drown one's sorrow in 
liquor. ZAPIJAĆ SIĘ, to be given, 
addicted to drinking, to addict 
one's self to drinking. ZAPIĆ SIĘ, 
to drink One's self to death. 
ZAPIJANIE, ZAPICIE, a , s. n. 
the act of washing down with drink. 
ZAPIJANIE SIĘ, habitual intoxi- 
cation, drunkenness. ZAPICIE SIĘ, 
death caused or occasioned by the 
immoderate use of strong liquors. 
ZAPINAĆ, am, v. imp. ZAPIĄĆ, 
PNĘ, v.perf. na guzik, to button, 
to button up. - na haftkę, to 
fasten with a clasp, to clasp. 
Zapiąć szpilką, to fasten with a 
pin, to pin. - SIĘ, to button one's 
coat, waist-coat, etc. Zapinać się, 
(said of coats, gowns, cloaks, 
which can be buttoned; fastened 
with clasps, etc). 
ZAPINANIE, ZAPIĘCIE, a, s.n. 
the act of buttoning, fastening 
with a clasp, see ZAPIĘCIE. 
ZAPINANY, a, e, na guziki, na 
haftki, which can be buttoned, 
fastened with a clasp, buttons. 
ZAPIS, u, s. m. registry, entry. 
= legacy, bequest, gift by will. 
ZAPISAĆ, see ZAPISYWAĆ. 
ZAPISANY, a. e, registered, 
entered, booked, enlisted. = be- 
queathed, left by will. = covered 
with writings, written all over. 
ZAPISYWAĆ, suję, v.imp. ZA- 
PISAĆ , szę , v. perf. to register, 
to enter into a register, to place 
upon a record, to book, to put 
down. Zapisano go w listę kan- 
dydatów, he was entered on the 
list of candidates. Zapiszę twoje 
słowa, I shall take down your 
words. Zapisywać wypadki, zda- 
rzenia, to record events. = to 
prescribe. Zapisać lekarstwo cho- 
remu, to prescribe a medicine. = 
Zapisać co z zagranicy, to bring 
out of a foreign country.= to make 
over, to bequeath, to leave by 
will. Zapisał jej połowę majątku, 
he has bequeathed her the half of 
his estate. Zapisać duszę dyabłu, 
fig. to sell one's soul to the devil. 
= kwatery, to quarter or lodge 
soldiers. = to write all over, to 
fill with writing, ,to fill up a writ- 
ing. - SIĘ, to enter one's name 
in a register. Zapisać się na pra- 
wo , na medycynę, to be entered 
in the inns of court, etc. Zapisać 
się na jakie dzieło, to put down 
one's name on a list of subscribers 
for a work. Zapisać się na kom- 
promis , to refer a difference to 
the judgment of an umpire. Zapi- 
sać się dyabłu, to sell one's soul 
to the devil. = Zapisać się, to be 
much engaged in writing. 
ZAP 
ZAPISYWANIE, ZAPISANIE, 
A , s. n. the act of entering into a 
register, etc, see ZAPISYWAĆ. 
ZAPISZCZEĆ, czę , v. n. perf. 
to begin to pule, whine. 
ZAPŁACENIE, a, s.n. payment. 
ZAPŁACIĆ, cę , v. perf. to pay, 
to discharge a debt. - co do gro- 
sza, to pay to a farthing. Zapłacę 
ja mu to, zapłaci on mi za to (a 
threat), he shall pay me for that. 
- sobie, to pay one's self. Kazać 
sobie - , to get paid. Panie Boże 
zapłać, God-a-mercy. Za Panie 
Boże zapłać, for God-a-mercy, 
for nothing. Bóg zapiać, thank 
you , many thanks, gramercy. 
ZAPŁADNIAĆ, ZAPŁADZAĆ, 
see ZAPŁODNIĆ, etc. 
ZAPŁADNIAJĄCY, a, e, fecun- 
dilying, rendering prolific, fruit- 
ful, pregnant. 
ZAPŁAKAĆ, czę, v. n. perf. in- 
choat. to begin to weep, to fall a 
crying, to begin to cry. - nad 
czem, to weep for or over a thing. 
- na co, to weep at the sight of a 
thing. 
ZAPŁAKANY, a, e, bathed with 
tears, with tears in one's eyes, 
swimming in tears. Oczy -e, eyes 
swimming in tears. 
ZAPŁATA, v, s. f. payment, re- 
tribution. = salary, wages. - ro- 
botników, workmen's wages. - 
lekarza, adwokata, a physician's 
fees, a lawyer's fees. = reward, re- 
compense. 
ZAPLATAĆ , am , v. imp. ZA- 
PLEŚĆ , plotę , v. perf. to braid, 
to plait, to twist.-wlosy, to braid 
hair. 
ZAPLĄTAĆ, am ,v.perf. to ham- 
per, to entangle, to involve, to in- 
tricate. - SIĘ, to get entangled. 
Kuropatwa zaplątała się w sieć, 
that partridge was entangled in 
the net. Zaplątać się w co, fig. to 
be implicated, involved in a thing. 
Język mu się zaplątał, his tongue 
faltered. 
ZAPLATANIE, ZAPLECENIE. 
A, s.n. the act of braiding, plaiting, 
twisting. 
ZAPLĄTANIE, a, s. n. entangle- 
ment 
ZAPLECIONY, a, e, braided, 
plaited, twisted. Wlosy -e, war- 
kocz zapleciony, braided hair, 
hair in tressess, tressed hair. 
ZAPLECZNIK, a, s. m. Milit. a 
soldier closing or bringing up the 
file. = flatterer. 
ZAPLEŚNIAŁOŚĆ, ŚCI, s. f. 
mouldiness, mustiness. 
ZAPLEŚNIAŁY, a , e , mouldy , 
fusty, musty. Chleb, ser -y, 
mouldy bread, cheese. -e prze- 
sądy, fig. old prejudices. 
ZAPLEŚNIEĆ, ję, v. n. perf. to 
grow mouldy or musty. 
ZAPLOCIE, a, s.n. place behind 
a hedge, behind a fence. 
ZAPŁOD, odu, s. m. ZAPŁO- 
DEK, »ku, s. m. embryo, foetus, 
= nucleus, see ZARÓD. 
ZAPŁODNIĆ, ZAPŁODZIĆ, dzę, ZAP 
v.perf. ZAPŁADNIAĆ, am, v.imp. 
to fecundate, to make fruitful, to 
Impregnate. 
ZAPŁODNIENIE, ZAPŁODZE- 
NIE, a, s. n. fecundation, impreg- 
nation. 
ZAPŁOKAĆ, czę, v. perf. to 
take away by washing, to wash 
away or out. 
ZAPŁONĄĆ SIĘ, ZAPŁONIĆ 
SIĘ, Nią się , ®. perf. to blush, to 
colour deeply. 
ZAPŁONIĆ, mę, v. perf. kogo, 
to make one blush. 
ZAPŁONIENIE (SIĘ), S. n. 
blush. 
ZAPŁONIONY, a, e, suffused 
with flushes, blushing. 
ZAPŁOTKI, ków , s. pl. place 
behind a hedge. 
ZAPLUĆ, ję, v. perf. to cover, 
to dirty with spit, spittle. 
ZAPLUGAWIĆ, wię, v. perf. to 
fill with filth, to foul, to soil, to 
dirty. 
ZAPLUSKAĆ, am , v.imp. ZA- 
PLUSNĄĆ, nę, v. perf. błotem, to 
bespatter with mud, dirt. Zaplu- 
snąć komu oczy, twarz, to splash 
or squirt water in one's eyes, 
fdCC* 
ZAPŁYNĄĆ, nę, v. n. perf. do- 
kąd, to get to a place by swimming. 
= to arrive at a place in a boat, 
ship. -szczęśliwie do portu, to 
get safe into port, to come safe to 
port, see ZAWINĄĆ. 
ZAPOBIEDZ, gę, Gf^,v.n.per[. 
ZAPOBIEGAĆ, am, v.imp. czemu, 
to hinder, to prevent, to obviate, 
to remedy; to provide against; to 
help. - złemu, chorobie, to pre- 
vent evil, a disease. - niebezpie- 
czeństwu , to provide against dan- 
ger. Niemożna temu zapobiedz, 
it cannot be helped, it is past help. 
ZAPOBIEGANIE, ZAPOBIEŻE- 
NIE, A, s. n. the act of preventing, 
obviating; providing against. 
ZAPOCENIE , A , s. n. sweat, 
perspiration; fig. labour, toil, 
pains. 
ZAPOCIĆ, cę , v. perf. to cover 
with sweat. - czoło, fig. to sweat 
blood and water, to toil and moil, 
to plod, to take a great deal of 
pains. - SIĘ, to fall into a sweat, 
to be all over in a sweat. 
ZAPOCZĄĆ, see ZACZĄĆ. 
ZAPODZIAĆ, dzieję, v. perf. co 
gdzie, to lay or put a thing in a 
place not recollected, to mislay, to 
lose a thing, not to know where to 
find it. - SIĘ, to be missing, to 
miscarry. 
ZAPOLE, A, s. n. the place in a 
barn where sheaves are put. 
ZAPOMAGAĆ, am, v. imp. ZA- 
POMÓDZ, mogę , v. perf. to help, 
to assist, to support, to supply or 
furnish with. Zapomódz kogo 
w pieniądze (pieniędzmi), to sup- 
ply one with money. 
ZAPOMAGANIE, ZAPOMOŻE- 
NIE, a, s. n. the act of helping, 
assisting. Zapomożenie, help, as- 
sistance, supply, see ZAPOMOGA. 
ZAP 
ZAPOMINAĆ, am, v. imp. ZA- 
POMNIEĆ, nę, v. perf. czego, co, 
o czem, to forget. Wszystko za- 
pomniałem czegoś mnie był na- 
uczył , I have forgot or forgotten 
every thing, you had-taught me. 
Nie zapominaj o tern coś mi obie- 
cał, don't forget what you have 
promised me. Zapominać o swych 
przyjaciołach, to forget or neglect 
one's friends. Zapominać urazy, 
to forget an injury, an offence. Za- 
pominać czem, kim się jest, to 
forget what one is. Zapomnieć 
śpiewać, tańcować, to forget one's 
dancing, singing, to be no longer in 
the habit of dancing, etc. Zapomi- 
nać o sobie, to forget what con- 
cerns one's interest, to forget one's 
own concerns. Zapomnieć języka 
w gębie, fig. to be tongue-tied, not 
to know what to say, to be struck 
dumb with fear, astonishment.- 
SIĘ (of things), to be forgotten. 
To się prędko zapomina, that is 
easily forgotten; (of persons), to 
forget one's self. Tak się dalece 
zapomniała że uderzyła swą 
sługę, she so far forgot herself as 
to strike her servant. 
ZAPOMINALSKA, kiej, s. f. 
fam. a woman apt to forget. 
ZAPOMINALSKI, kiego, s. m. 
fam. a forgetful man or apt to 
forget. 
ZAPOMINANIE, ZAPOMNIE- 
NIE , a , s. n. the act of forgetting. 
Zapominanie uraz, the forgetting 
of injuries, offences. Zapominanie 
swych powinności, the forgetting 
of one's duties. Zapominanie o 
sobie, the forgetting of one's own 
concerns, self-deniaL 
ZAPOMNIANY, A, E, forgot, 
forgotten. 
ZAPOMNIENIE, A, s. n. forget- 
fulness , oblivion. Pójść to -, to 
fall into oblivion. Puścić w -, to 
bury in oblivion. Wydrzeć z za- 
pomnienia , zapomnieniu, to res- 
cue from oblivion. Przez -, it 
was forgetfulness, mere forgetful- 
ness. - przeszłości, forgetfulness 
of the past. - siebie, self-denial. 
Z APOMÓDZ, see ZAPOMAG AĆ. 
ZAPOMOGA, i, s. f. help, assis- 
tance, supply. =corn, money, cat- 
tle, etc., given by the landlord to a 
peasant on his settling in his estate 
or before the harvest. 
ZAPOMOŻEN1E, see ZAPOMA- 
GANIE. 
ZAPOMOŻYCIEL, a , s. m. and 
fem. ZAPOMOŻYCIELKA, i, s. f. 
helper, assistant, supporter. 
ZAPONA, Y, s. f. veil; clasp. 
ZAPORA, Y, s. jf. bolt, bar, bar- 
ricade^ fig, obstacle, hinderance, 
impediment. Stawiać komu zapo- 
ry, to cast a block in one's way, to 
be an obstacle in one's way, to 
stand or lie in his way, to make 
opposition, to oppose him. Zła- 
mać wszystkie zapory, to remove 
all hinderances, obstacles, impedi- 
ments, bars. 
ZAPOROŻE, a, s.n. the country 
ZAP 
situated beyond the cataracts of 
the Dnieper.. 
ZAPOROŻEC, żca , s. m. an in- 
habitant of the country situated 
beyond the cataracts of the river 
Dnieper. 
ZAPOTRZEBOWAĆ, bwę, v. 
P^rf. czego, to want or require a 
thing. 
ZAPOWIADAĆ, am, v. imp. ZA- 
POWIEDZIEĆ , wiem , v. perf. to 
declare beforehand, to announce, 
to notify, to let know. - małżeń- 
stwo , to publish or ask the bans 
of marriage. = to betoken, to sig- 
nify, to foreshow. To nam nic do- 
brego nie zapowiada, this beto- 
kens no good. 
ZAPOWIADANIE, ZAPOWIE- 
DZENIE, a, s. n. the act of decla- 
ring, announcing, notifying. Zapo- 
wiedzenie, declaration, announce- 
ment, notification. - małżeństwa, 
publication of the bans of mar- 
riage. 
ZAPOWIEDŹ, dzi , s. f. bans of 
marriage. 
ZAPOWIEDZENIE, ZAPOWIE- 
DZIEĆ, see ZAPOWIADAĆ, etc. 
ZAPOWIEDZIANY, a, e, an- 
nounced, foretold, foreshown. 
ZAPOWIETRZAĆ, am , v. imp. 
ZAPOWIETRZYĆ, rzę, v.perf. to 
infect with the plague. 
ZAPOWIETRZENIE, a, s.n. the 
act of infecting with the plague, in- 
fection. 
ZAPOWIETRZONY, A, e, in- 
fected with the plague, that has got 
the plague. 
ZAPOZNAĆ, am, v. perf. kogo 
z kim, to make one acquainted 
wjth a person, to introduce one to 
a person. - SIĘ, to contract an 
acquaintance, to get acquainted, to 
make acquaintance. 
ZAPOZNANIE, a, s. n. acquain- 
ZAPOZWAĆ, wę, v. perf. ZA- 
POZYWAĆ^ am, v. imp. kogo, to 
bring or enter an action against 
one, to prosecute him at law. 
ZAPOŻYCZAĆ, am, V. imp. ZA- 
POŻYCZYĆ , czę , v. perf. to con- 
tract debts, to borrow, to make a 
loan. - SJĘ, to run into debt. 
ZAPRACOWAĆ, cuję , v. perf. 
to earn, gain by one's labour, by 
the sweat of one's brow. - SIĘ, to 
overlabour, to toil one's self to 
death. 
ZAPRACOWANY, a, e, earned, 
gained, got by labour. 
ZAPRAGNĄĆ, nę, v.perf. czego, 
to begin to have a longing for a 
thing, to long for it, to desire it 
ardently. - 
ZAPRASZAĆ, AM , v. tmp. ZA- 
PROSIĆ, szi?, v. perf. to bid, to 
invite, to desire to come, to desire 
one's company. Zaprosić na obiad, 
nd wesele, to invite io dinner, to a 
wedding. 
ZAPRASZANIE, A, s. n. the act 
of inviting. 
ZAPRAWA, y, s. f. seasoning, 
sauce, spices. 
495 496 
ZAP 
ZAPRAWDĘ, adv. in sooth, for- 
sooth , in truth, verily, truly.- 
powiadam warn, verily I say unto 
you. 
ZAPRAWIAĆ, tM, v. imp. ZA- 
PRAWIĆ, wię, v.perf. to dress, to 
cook, to season, to give a relish, to 
spice. -sałatę, to dress a sallad. 
Zaprawić komu życie goryczą, 
fig. to make one drink of bitter- 
ness, to imbitter the cup of one's 
life. = dziurę, otwór, to stop a 
hole, an opening. =* kogo do cze- 
go, to inure, to accustom, to train 
up; to inspire a person with a li- 
king for a thing. - do niewcza- 
sów, trudów wojennych, to train 
up in the hardships of war. - SIĘ, 
do czego, to accustom one's self to 
a thing, to inure one's self to it; to 
take a fancy to a thing, to take a 
liking to IL ZAPRAWIAĆ SIĘ, ZA- 
PRAWIĆ SIĘ na kim, to make 
one's first campaign, to take a li- 
king to the war, after having beat- 
en one's first adversary. 
ZAPRAWIANIE, ZAPRAWIE- 
NIE , A, s. n. the act of dressing, 
seasoning. = the act of inuring, 
training up. 
ZAPRAWIONY, ZAPRAWNY, 
A, e, dressed, seasoned. Wino za- 
prawione, zaprawne,adulterated 
wine.=» Zaprawiony do czego, in- 
ured , trained up to. - do trudów 
wojennych, inured to the hardships 
of war. 
ZAPRENUMEROWAĆ, buię , v. 
perf. gazetę, dzieło, to subscribe 
to a paper, to a work. 
ZAPROSIĆ, see ZAPRASZAĆ. 
ZAPROSINY, sin, s. n. pl. ZA- 
PROSZENIE, a, s. n. bidding, in- 
vitation. - na bal, na wesele, an 
invitation to a ball or wedding. 
ZAPROSZONY, A, e, bidden, In- 
vited. Zaproszeni goicie przy- 
szli, the bidden guests are come. 
ZAPRÓSZYĆ, szę, v.perf. to 
fill or cover with dust. 
ZAPROWADZAĆ, am , v. imp. 
ZAPROWADZIĆ, dzę, v. perf. to 
lead, bring, conduct to. =»to in- 
troduce, to bring into use, into 
fashion. =* to found, to establish. 
ZAPROWADZANIE, ZAPRO- 
WADZENIE, a, s. n. the act of 
leading, bringing, conducting to a 
place. =« the act of introducing, 
bringing into use. Zaprowadze- 
nie , introduction. - mody, the 
introduction of a fashion. «= the act 
of founding, establishing. Zapro- 
wadzenie, establishment. - ręko- 
dzieł , szkół, the establishment of 
manufactories, of schools. 
ZAPROWADZONY, a, e, do- 
kąd, led, brought conducted to a 
place. = introduced, brought into 
use , into fashion. = founded, 
established. 
ZAPRÓŹNIAĆ, am, v. imp. ZA- 
PRÓZNIĆ,nię,v. perf. to fill up the 
empty place, to fill, to encumber, 
to occupy. Fraszki zapróżniają 
mu głowę, his head is filled with 
trifles, with silly 
ZAP 
ZAPRYSNĄĆ, nę, v. perf. do- 
kąd, to spurt, to squirt to - komu 
oczy, to spurt, squirt, throw water 
in one's face. 
ZAPRYSZCZEĆ SIĘ, v. n. 
perf. to be covered with pimples, 
pustules. 
ZAPRZĄDZ, see ZAPRZĘGAĆ. 
ZAPRZĄG, ęgu, s. m. a pair of 
traces, harness, draught for horses. 
Koń do zaprzęgu, a draught- 
horse, ZAPRZĄŻ, UPRZĄŻ. - a 
set of horses, see CUG. 
ZAPRZAŁOŚĆ, ści, s. f. a break- 
ing out of the skin, caused by an 
overheating. 
ZAPRZAŁY, a , e, galled, hurt 
by an overheating. 
ZAPRZĄTAĆ , am , v. imp. ZK- 
PRZĄTNĄĆ, kę, v.perf. to fill up, 
to encumber, to obstruct, to lay in 
the way. Zaprzątnąć książkami 
izbę, to encumber a room with 
books.-Zaprzątnąć kogo (czyją) 
myśl, czyj umysł, to engross one*s 
mind. Ten przedmiot całkiem go 
zaprząta, zaprząta go całego, 
that object has engrossed all his 
mind , all his attention, he is com- 
pletely absorbed by it. Zaprzą- 
tnąć sobie czem, kim głowę, to 
think of nothing but of one thing, 
of one person, to the exclusion of 
all others, to be wholly engrossed, 
absorbed by them. = kogo czem, 
to give one employment, occupa- 
tion , to set him to work. - SIĘ, 
to have one's mind engrossed, to 
be engrossed by an object. 
ZAPRZĄTANIE, ZAPRZĄTNIE- 
NIE, a, s. n. the act of filling 
up, encumbering, obstructing. Za- 
przątanie myśli, umysłu, a state 
of preoccupation. 
ZAPRZĄTNIONY , ZAPRZĄ- 
TNIĘTY, a, e, filled up, encum- 
bered, obstructed: = engrossed, 
absorbed, occupied. 
ZAPRZEĆ, see ZAPIERAĆ. 
ZAPRZECZAĆ, am, v. imp. ZA- 
PRZECZYĆ , czę, v. perf. czemu, 
to question, to contest, to deny, 
to dispute, to contradict. Nie za- 
przeczam temu, tej prawdzie, I 
do not deny it, I do not deny the 
truth. 
ZAPRZECZANIE, a , s. n. the 
act of denying. 
ZAPRZECZENIE, a , s. n. de- 
negation , contradiction, denial. 
Bez zaprzeczenia, without con- 
tradiction, unquestionably. 
ZAPRZEDAĆ, am , v. perf. ZA- 
PRZEDAWAĆ, daję , v. imp. 
w niewolą, to sell a man as a 
slave. Zaprzedać duszę dyabłu, 
to sell or give away one's soul to 
the devil. Zaprzedać ojczyznę, 
kraj nieprzyjacielowi, to sell one's 
country to the enemy. - SIĘ, to 
sell one's self. Zaprzedać się dya- 
błu, to sell or give away one's soul 
to the devil. 
ZAPRZEDANIE, a, s. n. the act 
of selling, giving away. 
ZAPRZEDANY.*, V, sold into 
Wpfivlty; bribed, ęalnei I 
ZAP 
ZAPRZĘG, see ZAPRZĄG. 
ZAPRZĘGAĆ, am,v. imp. ZA- 
PRZĄDZ, ęgę , v. perf. konie do 
powozu, to put horses to a car- 
riage.- woły do jarzma, do płu- 
gu , to put oxen to the yoke , to a 
plough. Czy zaprzężono? czy 
kazałeś zaprządz ? is the coach 
ready ? are the horses put to ? = 
Fig. Zaprządz kogo do roboty, 
to set one to work, to make him 
work hard. - SIĘ, to be put to a 
carriage, etc. Konie, krowy za- 
przęgają się czasem do pługa, 
horses, cows are sometimes put to 
a plough. = Zaprządz się do ro- 
boty, fig. to set one's self to work, 
to work hard , to plod, to be per- 
petually at work. 
ZAPRZĘGOWY, a, e, fit to 
be put to a carriage. Koń -y, a 
draught-horse. 
ZAPRZENIE, see ZAPARCIE 
S!Ę. 
ZAPRZESTAĆ, nę , v. n. perf. 
ZAPRZESTAWAĆ, ję, v. imp. 
czego, to cease , to leave off, to 
discontinue, to desist from. 
ZAPRZESZŁY, a , e , preceding 
the last Zaprzeszłego roku, w za- 
przeszłym roku, two years ago. 
Czas zaprzeszły, Gram, pluper- 
fect tense. 
ZAPRZĘŻ, T, ZAPRĘŻA, t, s. 
f. harness. 
ZAPRZĘŻONY, a, e, put to a 
coach (for the drawing of it). 
ZAPRZODKOWAĆ, kuję, «. 
perf. Ariil. działo, to limber up 
a cannon. 
ZAPRZYJAŹNIĆ, kię , v. perf. 
kogo z kim, to make a man engage 
in a friendship with one. - SIĘ, 
z kim, to knit or to join friendship 
with one, to.contract friendship, to 
get intimate. , 
ZAPRZYJAŹNIENIE SIĘ, s. n. 
intimate friendsip. 
ZAPRZYSIĄDZ, gnę , v. perf. 
ZAPRZYSIĘGAĆ , am, v. imp. to 
promise upon oath, to confirm with 
an oath, to declare upon oath, to 
swear. Zaprzysiądz pokój, przy- 
mierze , to swear peace and alli- 
ance. Zaprzysiądz wierność, po- 
słuszeństwo, to swear fealty and 
obedience. Zaprzysiądz sobie do- 
zgonną przyjaźń, to swear eter- 
nal friendship together. Zaprzy- 
siądz czyją zaubę, to swear one's 
rum, see POPRZYSIĘGAĆ. 
ZAPRZYSIĘŻENIE', a, s. n. 
declaration upon oath. 
ZAPRZYSIĘŻONY, a, e, pro- 
mised upon oath, confirmed with 
an oath, sworn. 
ZAPUCHAĆ, am, v. n. imp. ZA- 
PUCHNĄĆ, nę , v. perf. to swell 
all over. 
ZAPUKAĆ, am , v. n. perf. do 
drzwi, to give a knock at the door, 
to give a slight rap at the door. 
ZAPUŚCIĆ, see ZAPUSZCZAĆ. 
ZAPUST, u, s. m. low woods 
that never cut. 
ZAPUSTNIE, a, s. m. a man 
taking his pleasure during the car- ZAP 
nival; one who runs about the 
streets witn a mask on at Shrove- 
tide, a masker, a mummer. 
ZAPUSTNY, A, e, of the car- 
nival. Zabawy -e, the diversions 
or follies of the carnival. Wtorek 
-y, Shrove-Tuesday. -y tydzień, 
Shrove-tide, carnival. Niedziela 
■-a, Shrove-Sunday. 
ZAPUSTOWAĆ,tuję,v. n. imp. 
to take one's pleasure during the 
carnival. 
ZAPUSTY, pust, s. pl. carnival, 
Shrove-tide. W zapusty, during 
the carnival. 
ZAPUSZCZAĆ, am , v. imp. ZA- 
PUŚCIĆ , szczę , v. perf. to drive 
into. Zapuścić słup, pal w ziemię, 
to drive a pile, a stake into the 
ground. = to let into. Zapuścić 
psy w knieję, to cast off or let go 
the hounds (in hunting). =<■ to cause 
to enter or penetrate. Zapuścić 
korzenie, to strike its root. To 
drzewo zapuszcza g'jboko ko- 
rzenie , that tree strikes its root 
deep. Fig. Zapuścić myśl w co, to 
search into a thing, to sift or 
examine a matter to the bottom, 
to dive into the bottom of it. = 
Zapuszczać zagony, to make in- 
cursions. = to let down, to lower. 
Zapuścić kwef, to let down, lower 
or drop one's veil. Zapuścić za- 
słonę, to let fall, or drop the cur- 
tain. Zapuścić twarz welonem, 
kwefem, to veil, one's face, to 
cover it with a veil. = ogień gdzie, 
to set a thing on fire (from inadver- 
tence). = to let grow. Zapuścić 
brodę, wąsy, paznokcie, to let 
one's beard, etc. grow. = co czem, 
to do over with, to impregnate 
with. - SIĘ, dokąd, to go to a 
distant place, to set out for a 
distant country. - aż do, to go as 
far as. - w co, to go deep, to go 
far or a great way in. Zapuścićsię 
w głąb lasu, w bór, to go into the 
thickest part of the wood. Fig. Za- 
puszczać się myślą w co, to dive 
deep into a matter. 
ZAPUSZCZONY, a, e , let down, 
lowered. - kwefem, welonem, 
veiled, covered with a veil. = let 
to grow, overgrown. 
ZAPYCHAĆ, am , v. imp. ZA- 
PCHAĆ , am , v. perf. to stuff or 
Cram full, to obstrut, to choke. 
Zapchać żołądek cukrem, to cloy 
one's stomach with sugar. To mo- 
że zapchać kanały, that may ob- 
struct the vessels. Zapychać, za- 
pchać pakułami, to stop with tow. 
= ZAPCHNĄĆ, nę, v. perf. to 
push into, to thrust into. Tak to 
zapchnął, że teraz wydostać nie 
może, he thrust it so far that he 
cannot now get it out. - SIĘ, to 
be obstructed, to be choked. = 
Zapychać się, to stuff or cram 
one's belly, to glut one's self. 
ZAPYLIĆ, lę , v. perf. to cover 
with dust. 
ZAPYTAĆ (SIĘ), AM, v. perf. 
ZAPYTYWAĆ (SIĘ), tuję, v. imp. 
to ask, to inquire, to interrogate. 
ZAR 
ZAPYTANIE, a, s. n. question, 
query, interrogation. Znak zapy- 
tania. a note Of interrogation. 
ŻAR, U, s.tn. live coal, burning 
coal. 
ZARĄBAĆ, bię , u. perf. kogo, 
to hew one to death, to hew him 
down. = drogę, to obstruct a way 
with trees cut down. 
ZARABIAĆ, am, v. imp. ZARO- 
BIĆ, b ę . v. perf. to earn, to gain, 
to get. Zarabiać na, życie, to earn 
one's livelihood. Zarabiać na 
chleb, to earn one s bread. Tyle a 
tyle zarabia na dzień, na ty- 
dzień, he earns so much a day, so 
much a week. Fig. Zarobić sobie 
na szacunek, nd przyjaźń u ko- 
?t>, to gain or win one's esteem, 
riendship, see ZASŁUŻYĆ. 
ZARABIANIE, ZAROBIENIE, A, 
s. n. the act of earning, gaining. 
ZARACHOWAĆ see ZALI- 
CZYĆ. 
ZARADA, t, s. f. help, remedy, 
expedient, device, shift. 
ZARADCZY, a , e , remedying, 
obviating, preventive, preservative. 
Środek zaradczy, preservative 
remedy, preventive measures. 
ZARADZAĆ, AM, v. imp. ZA- 
RADZIĆ , dzę , v. perf. komu, to 
help or assist one with good ad- 
vice. Potrafi sobie zaradzić, he 
knows how to get out of trouble, 
how to get off, be sure he will 
shift for himself, see RADZIĆ, 
PORADZIĆ. Zaradzić czemu, to 
remedy, to obviate, to prevent. 
Zaradzić złemu, to remedy an 
evil. Temu niemożna, niepodo- 
bna zaradzić, that cannot be 
helped, there is no remedy for that. 
ZARADZANIE, ZARADZENIE, 
A, s. n. helping, assistance. Dia 
zaradzenia złemu, in order to 
remedy the evil. 
ZARANEK, nku , s. m. ZARA- 
NIE, a , s. n. dawn of the morning, 
see RANEK, PORANEK. 
ZARANNY, Aj e, of the morn- 
ing. Zorza -a, morning-star. 
ZARASTAĆ, am, v. n. imp. ZA- 
RÓŚĆ , ZAROSNĄĆ, nę , v. perf. 
to join or close by growing, to 
consolidate, to disappear by con- 
solidation. = to overgrow. - 
chwastem, to overgrow with weeds. 
=■ Czarno zarastać, to have a 
black beard, black mustaches. 
ZARASTANIE, ZAROŚNIĘCIE, 
A, s. n. rany, the consolidation.or 
complete healing of a wound. = 
state of being overgrown. 
ZARAZ, adv. immediately, di- 
rectly, presently. - przyjdzie, he 
will come directly. 
ZARAZA, y, s. f. an epidemical 
disease,infection,contagion, plague, 
pestilence. - na bydło, murrain, 
pestilence among cattle. Okropna 
- grasuje w tym kraju, a 
dreadful plague is raging in that 
country. Umrzeć z zarazy, to die 
of the plague. -• powstała, wy- 
buchła w wojsku, the plague broke 
out in. the army. = Fig. plague, 
ŻAR 
bane, pestilence. 7aoy ludzie są 
zarazą społeczeństwa, such kind 
of people are the bane or the 
plague of human society. 
ZARAŻAĆ, AM, V. imp. ZARA- 
ZIĆ, żę , v. perf. to infect. - po- 
wietrze , to infect the air. - eno- 
robą, to infect with a contagious 
disease. = Fig. to infect, to cor- 
rupt, to taint, to poison. - oby- 
czaje , to corrupt good manners.- 
błędami, to infect or corrupt with 
pernicious doctrines. -. SIĘ,°to 
catch the infection, to catch a con- 
tagious disease. Zaraził się ta 
Chorobą w wojsku, it is a disease 
which he caught in the army. Fig. 
Zarazić się czem, to infect, taint 
or corrupt one's mind with. 
ZARAZEM, adv. at the same 
time. 
ZARAŻENIE , A, s. n. the act of 
infecting, infection. 
ZARA ŹLI WIE,adv.infectiously. 
ZARAŹLIWOŚĆ, set, s. f. con- 
tagiousness , infectiousness. 
ZARAŹLIWY, a, e, contagious, 
infectious, -a choroba, a conta- 
gious or infectious disease. 
ZARAŻONY, A, e, infected. 
ŻARCIE, a, s. n. the act of eat- 
ing. food, meat, eatables, 
victuals. 
ŻARCIK, v,s. m. dim. of ŻART, 
jest, joke. Żarciki stroić, to crack 
jests, to break a jest. 
ZARDZEWIAŁOŚĆ, ŚCI, s.f. 
rustiness. 
ZARDZEWIAŁY, a, e, rusty. 
ZARDZEWIEĆ, ję, v.n. perf. 
to gather rust, to grow rusty, to 
rust. 
ZARĘCZAĆ, am, v. imp. ZARĘ- 
CZYĆ , czę , v. perf. komu za co, 
to answer for, to warrant, to vouch, 
to assure. Zaręczyć za kogo, to 
bail or give bail for another, to 
give or be security for him, see 
RĘCZYĆ. - Zaręczyć komu co, 
to secure to one the possession of 
a thing, see ZABEZPIECZYĆ, ZA- 
PEWNIĆ. = Zaręczyć komu cór- 
kę , to promise one's daughter in 
marriage to a man, to betroth her. 
Ojciec zaręczył swą córkę, the 
father has betrothed his daughter. 
ZARĘCZYĆ SIĘ, to contract with 
one for a future spouse, to betroth 
a wife. 
ZARĘCZENIE, a, s. n. warrant, 
security. = assurance, aX^era- 
tion. = betrothing. 
ZARĘCZONY, A, e, ę^rranted. 
- betrothed. 
ZARĘCZYĆ, see ZARĘCZAĆ. 
ZARĘCZYNY, czvn , s.f. pl. 
betrothment, betrothing. 
ZARĘKA, i, s. f. surety, secu- 
rity, see PORĘKA. 
ZARĘKAWEK , wka , 3. m. 
muff. 
ZAREŃSKI, A, {E, situated be- 
yond the Rhine. 
ŻARLIWIE, adv. fervently, ea- 
gerly, zealously. 
ŻARLIWIEC, wca, s. m. a zeal- 
ous partisan. 
497 498 
ZAR 
ŻARLIWOŚĆ, ści, s.f. heat, 
fervency, ardour, zeal. - o wiarę, 
zeal for the faith. - o zbawienie 
dusz, o religią, o chwalę Boga, 
zeal for the salvation of souls, for 
religion , for the glory of God. - 
o dobro publiczne, zeal for the 
public good. 
ŻARLIWY, a,e, fervent, ardent, 
zealous. 
ŻARŁOGZKA, i, S. f. a glutton- 
ous woman. 
ŻARŁOCZNIE, adv. gluttonous- 
ly, greedily , ravenously, vora- 
ciously. 
ŻARŁOCZNOŚĆ, set, s. f. glut- 
tony, greediness, ravenousness, 
voracity, voraciousness. 
ŻARŁOCZNY, a, e, gluttonous , 
ravenous, voracious, greedy. 
ŻARŁOK, a, s. m. glutton, 
greedy eater, cormorant, a greedy- 
gut. = Nat. Hist, shark. 
ŻARNA, żarn, s.pl. hand-mill. 
ŻARNOWIEC, wca, s.m. (a 
shrub), common broom, genista. 
ZAROBEK , bku, s. m. earning, 
gain, profit.- dzienny, daily earn- 
ing, a labourer's daily wages. Wie- 
le masz na tern zarobku, how 
much do you gain or get by it? 
Przedać bez zarobku, to sell for 
the prime cost, to sell without 
profit. 
ZAROBIĆ, ZAROBIENIE, see 
ZARABIAĆ, etc. 
ZAROBIONY, a, E, earned, got 
by labour. 
ZAROBKOWANIE, A, s. n. la- 
bouring, working in order to earn 
one's livelihood, a living. 
ZARÓD, odu , s. m. ZAORDEK, 
dku , s. m. Bot. germ, seed-bud, 
bud. - Anat, embryo, foetus. = 
fig. germ, origin, first principle, 
source, cause. Zaród choroby, the 
germ of disease. Zaród niezgody, 
rozdwojeń, the seeds of dissen- 
sion. Przytłumić w zarodzie, to 
suppress, stiffle, nip in the bud. 
ZARÓŚĆ, see ZARASTAĆ. 
ZAROŚL, i, s.f. ZAROŚLE , a, 
s. n. ZAROŚLINA, v, s. f. brake, 
brier, thicket, brushwood. 
ZAROSŁY, A, E, overgrown. - 
chwastem , mchem , overgrown 
with weeds, with moss. 
ZAROSNĄĆ, see ZARASTAĆ. 
ZAROŚNIĘTY, a, e, (of a 
wound), consolidated, healed up. 
= see ZAROSŁY. 
ZARÓWNAĆ, am, v.perf. ZA- 
RÓWNYWAĆ, am,v.imp. to make 
even, to level, to take away the 
rough parts. 
ZARÓWNO, adv. equally, alike. 
ZAROZUMIALE, adv. pre- 
sumptiously. 
ZAROZUMIAŁOŚĆ , ści, S. f. 
self-conceit, conceitedness, self- 
conceitedness, presumption. 
ZAROZUMIAŁY, a, e, conceited, 
self-conceited, presumptions.. 
ZART, v, s.m. jest, joke. ŻAR- 
TEM, W ŻARCIE, PRZEZ ŻART, 
NA ŻART, in joke, by way of joke, 
in joking, for jest, jestingly. Żar- 
ZAR 
tern prawdę powiedzieć, to say a 
truth in jest. Bez żartu, żartna 
stronę, without jesting, seriously, 
in good earnest, joking a part. To 
są tylko żarty, that is said in jest, 
by way of jest. To nie żarty, tu 
nie ma żartów, that is no jesting 
matter. To choroba nie żarty, it 
is a serious distemper. Zart 
uszczypliwy, a nipping jest, a 
biting or deadly jest. Żan dowci- 
pny, ingenious pleasantry. Żart 
plaski, niesmaczny, dull, sorry, 
vulgar, insipid jest, pleasantry. 
Żarty sobie z kogo robić, stroić, 
to break jests upon one, to put a 
joke upon one. Żarty sobie z cze- 
go robić, stroić, to jest about a 
thing, to make a sport of it. Znać 
się na żartach , to take a joke , 
to know how to take a joke. Żarty 
go się trzymają, he jests about 
every thing, he makes a sport of 
every thing, he is full of jest. Nie 
chce mi się żartów, I am not in a 
jesting humour. Wolne panu żar- 
ty, you are jesting, joking, I sup- 
pose. 
ŻARTKI, A, IE, swift, rapid. 
=■ lively, ready, keen, vivid. Do- 
wcip -i, a lively, quick, sharp, 
piercing wit. 
ŻARTKO, adv. swiftly, rapidly. 
ŻARTKOŚC, ści, s. f. swiftness, 
rapidity, agility, alacrity. = liveli- 
ness, vivacity. 
ŻARTOBLIWIE, adv. jestingly, 
facetiously, in a jocular strain. 
ZARTOBLIWOŚĆ,ści, 3./'.jocu- 
lar , sportive houmour, mood; jo- 
cularity, jocosity, facetiousness. 
ŻARTOBLIWY, a , e , jocular, 
playful, facetious, full of jests, full 
of jokes. 
ŻARTOWAĆ, tuję , v. n. imp. 
to jest, to trifle, to sport, to toy. 
-z kogo, to jest with one, to break 
jest upon one, to put a joke upon 
one, to make sport of one. Nie 
można z niego -, he is not to be 
trifled with. - z kirn, to make 
sport together. Czy mówisz do- 
prawdy, czy żartujesz ? are you 
talking in earnest or jesting? do 
you speak in jest or earnest? - 
z czem, to trifle with a thing, to 
make it of no importance. Nie 
trzeba z tern-, z tern niema 
co-, that is not to be trifled with, 
the case is serious. Ta choroba 
nie żartuje, that is a serious dis- 
temper. • 
ŻARTOWANIE, a, 3. n. the act 
of Jestig, joking. 
ZARTOWNIŚ, sia , 3. m. jester, 
joker, wag, ludicrous fellow, a 
facetious companion. 
ZARUMIENIĆ, nię , v. perf. to 
to redden, roast brown, see PRZY- 
RUMIENIĆ. - kogo, to make one 
blush or colour, to put one to the 
blush. - S1Ę, to redden, to blush, 
to colour. 
ZARUMIENIENIE (SIĘ), 3. n. 
blush, glow, colour. 
ZARUMIENIONY, a, e, redden- 
ed , blushing, colouring. 
ZAR 
ZARWAĆ, see ZARYWAĆ. 
ZARYBIĆ, bię, v. perf. ZARY- 
BIAĆ, am , v. imp. slaw, to stock 
or store a pond with fish. 
ZARYĆ, ję, v. perf. to bury (by 
breaking the ground with a spade). 
= Zaryć nosem ziemię, fam. to 
bite the dust, to fall. 
ZARYCZEĆ, czę, v. n. perf. to 
begin to roar, to bellow. Zarycza 
ły działa, the cannon began to 
roar. 
ZARYS, u, 3. m. sketch, out- 
line. 
ZARYSOWAĆ, suję, t>. perf. to 
fill or cover with sketches, with 
drawings. 
ZARYWAĆ , am , v. imp. ZA- 
RWAĆ, wę, v.perf. to snatch and 
carry away. Zarwać co zkąd, to 
get a thing by hook or crook. Za- 
rwać komu co, kogo na tyle a 
tyle, fam. to cheat one of a sum of 
money. = Zarwać choroby jakiej, 
to catch a distemper. Fig. Zarwać 
błędów kacerskich, to be infected 
with heretical doctrines. Zarwać 
nauki jakiej, to acquire a smatter- 
ing knowledge. Zarwał trochę fi- 
lozofii, he had already dipt slightly 
into philosophy. Wszystkiego pa- 
troszę zarwał, he has acquired 
a slight but general knowledge of 
every thing. = ZARYWAĆ, v.n. na 
co, na kogo, fam. to be very like, 
to be something of. Zarywa na 
waryata, he is very much like a 
madman, he looks like a madman. 
Zarywa z niemiecka, be speaks 
with strong German accent 
ZARYWANIE, ZARWANIE, a, 
s. n. the act of snatching and car- 
rying away. = the act of cheating, 
bilking. = Zarwanie nauki ja- 
kiej, a slight tincture, smattering 
knowledge. 
ŻARZĄCY, a , e , glowing. Wę- 
gle-e, glowing coals, see ŻAR. 
ZARZĄD , u, s.m. direction , 
management, conduct, charge. y 
ZARZĄDZAĆ , am , v. n. imp. 
czem, to direct, to manage, to 
conduct, to govern. 
ZARZEC, ZARZEC SIE, see 
ZARZEKAĆ. 
ZARŻEĆ, źę, u. n.perf. to begin 
to neigb. 
ZARZECZE, a, a, s.n. place 
or country situated beyond a river. 
ZARZECZNY, a, e, situated, 
dwelling beyond a river. 
ZARZECŻONY, a, e, charmed , 
bound with a spell, see ZACZA- 
ROWANY. 
ZARZEKAĆ , am , v. imp. ZA- 
RZEC , kę , v. perf. to charm , to 
enchant, see URZEKAĆ, ZACZA- 
ROWAĆ. - SIĘ, to renounce, to 
give up (over), to vow to abstain 
from. Zarzec się Chrystusa, to 
renounce Christ. Zarzec się pi- 
jaństwa , to vow to abstain from 
drinking. Zarzekłsię szulerstwa, 
he has given over gaming, see 
WYRZEKAĆ SIĘ. 
ZARZEWIE, a , s. n. glowing 
coals. = fig, cause of a conflagra- ZAR 
tion , seed of dissensions, see ZA- 
ŻEWIE. 
ZARZEZAĆ, żę, v.perf. kogo, 
to cut one's throat. 
ZARZNĄĆ, nę, v. perf. ZARZY- 
NAĆ, am , v. imp. to give the first 
cut, to cut. Zarżnąć komu pa- 
lec , to cut, hurt one's finger. = 
Zarżnąć pióro, to make a pen. 
= Zarżnąć kogo, to cut one's 
throat. = to kill, to slaughter. Za- 
rżnąć wołu, ciele, to kill an ox, 
a calf. - SIĘ, to cut one's self. 
Zarżnął się w palec, he has cut 
his finger with a knife. =Zarżnąć 
się, to cut one's throat (with a 
knife, with a razor). = Fig. Tćm 
się zarznął, it has undone, ruin- 
ed him. 
ZARŻNIĘCIE , a , s. n. cut, in- 
cision. = the act of cutting one's 
throat. = slaughter. 
ZARŻNIĘTY, a, e, one whose 
throat has been cut. - killed, 
slaughtered, butchered. 
ZARZUCAĆ , am , v. imp. ZA- 
ZRUCIĆ, cę , v. perf. to fill by 
throwing into. Zarzucić studnię, 
to fill up a well. = to fill by scat- 
tering about. Zarzucić pokój 
książkami, stół papierami, to 
scatter books all over a room , to 
spread papers upon a table. Za- 
rzucić kraj fałszywemi pięniędz- 
mi, to deluge a country with 
counterfeit coin. Zarzucić oo do- 
kąd, to throw a thing to a place. 
Zarzucić za co , to throw behind. 
Zarzucić na plecy, to sling on 
one's back. Zarzucić płaszcz na 
siebie, to throw one's cloak about 
one's shoulders. Zarzucić komu 
stryczek na szyję, to throw a 
halter about one's neck. Zarzucić 
sieć, to let down the net. = Za- 
rzucić kogo czem, fig. to obtrude 
a thing upon one, to trouble, 
pester him with it. = Zarzucić 
co, to mislay a thing, to put it in 
a place not recollected. = Zarzu- 
cić co, fig. to disuse, to disconti- 
nue , to neglect. Zarzucić nałóg, 
to throw an ill habit off. Zarzucić 
rzemiosło, to throw up one's pro- 
fession. = komu co, to object, to 
find fault or amiss. Możnaby za- 
rzucić że..., it might be objected 
that.... to reproach or upbraid 
with, see WYRZUCAĆ. ZARZU- 
CIĆ SIĘ (of things), to be missing, 
to miscarry. 
ZARZUCANIE , ZARZUCENIE, 
A, s. n. the act of filling by throw- 
ing into. = Zarzucenie sieci, the 
cast or throw of a net. = Zarzu- 
cenie czego, the act of putting in 
a place not recollected. = Zarzu- 
cenie czego, fig. disuse, discon- 
tinuance, neglect. = the act of 
objecting.= the act of reproaching, 
upbraiding with. 
ZARZUCONY, a, e, filled with, 
heaped. Studnia -a gruzem, a 
well filled up with rubbish. - 
czem, overwhelmed, covered with. 
robota , overwhelmed with 
■work. Publiczność jest -a mnó- 
ZAS 
slwem złych książek, the public 
is deluged, is pestered with abun- 
dance of bad books. = mislaid, 
missing, not to be found. = thrown 
off (up), given over, neglected; 
fallen into desuetude. 
ZARZUT, u, s.m. objection. 
Mocny, silny, nieodparty - , 
strong, sound, unanswerable ob- 
jection. Błahy, pozorny, bezza- 
sadny -, frivolous, plausible, 
groundless objection. Czynić, ro- 
bić zarzuty, to make , to urge an 
objection, to start objections. Zbi- 
jać zarzuty, to overthrow, to 
refute an objection. = objection, 
charge, reproach, accusation , in- 
culpation. Zostawać pod zarzu- 
tem, to be liable to an objection, 
to be chargeable with. Cięży na 
nim -, there is a charge brought 
against him. Nie może się oczy- 
ścić z tylu zarzutów, he cannot 
clear himself from so many re- 
proaches. Nie można mu uczynić 
żadnego zarzutu, there Is no 
objection to be made against him, 
nothing can be laid to his charge. 
Człowiek bez zarzutu, a blame- 
less , unspotted, unimpeachable 
man , a man without blemish. 
ŻARZYĆ, rzę, v. perf. ogień, to 
blow or Ian the fire. - SIĘ, to 
glow. Fig. Gniew żarzył sie w je- 
go oczach, anger was glowing in 
his eyes. 
ZARZYNAĆ, see ZARZNĄĆ. 
ZAŚ, (an adversative) adv. but, 
on the contrary. Tyś bogaty, ja 
zaś ubogi, you are rich , but I am 
poor. = (in interrogations, appears 
to be somewhat emphatical). Ja 
zaś miałem to powiedzieć? have 
I, indeed, said so? I never said such 
a thing. 
ZASADA, T,s. f. ground, foun- 
dation , basis. Wiara jest zasadą 
cnót chrześciańskich, faith is the 
foundation ot Christian virtues. = 
ground, principle. Pierwsze za- 
sady jakiej umiejętności, sztuki, 
the grounds, rudiments or first 
principles of a science, of an art.= 
Wziąść sobie co za zasadę, trzy- 
mać się jakiej zasady, to act up 
to a principle. Położyć zasadę, to 
lay down a principle. 
ZASADNICZY, a, e, funda- 
mental, cardinal. -a prawda, 
fundamental truth. -e prawa 
kraju, the fundamental laws of the 
kingdom. 
ZASADNIE, adv. fundamentally, 
on good grounds, upon firm prin- 
cjplcs. 
ZASADNOŚĆ, ści,s.f. solidity, 
soundness. - rozumowań, the 
solidity of arguments. 
ZASADNY, a, e, well grounded, 
solid, sound. 
ZASĄDO WY, A, e, extrajudicial. 
ZASADZAĆ, am , v. imp. ZASA- 
DZIĆ, dzę , v. perf. to plant all 
over, to set all over. Zasadzić 
drogę drzewami, to plant trees on 
both sides of a road. Zasadzić 
ogród kapustą, to plant cabbage 
ZAŚ 
in the whole garden. - co wco, 
to stick or put in. - na co, to 
stick on or upon. - kogo, to place 
one somewhere, to make him siu 
Zasadzić kogo na pierwszem 
miejscu przy stole, to place one at 
the upper end at table. Zasadzić 
kogo do więzienia, to put one in 
prison. Zasadzić kogo do roboty, 
to setone to work. Zasadził.swych 
chłopców do czytania przez cały 
ranek, he keeps his boys reading 
all the morning. = to post in a 
concealed place. Zasadzie żołnie- 
rzy za wsią, w lesie, to place, 
put or lay soldiers in ambush 
behind a village, in a wood. = 
Zasadzać co na czem, toplace in, 
upon. Zasadzać na czem nadzie- 
ję, to place hopes upon. Zasa- 
dzać na czem chwałę, szczęście, 
to place one's glory, happiness in, 
see ZAKŁADAĆ. - Zasadzać na 
czem, to rest or ground on. Na 
czem zasadzasz swoje twierdze- 
nia, żądania, pretensye? on what 
do you rest or ground your asser- 
tions, demands, claims? - SIĘ, 
na kogo, to put or lay one's self in. 
ambush, to lie in ambush, to lie 
in wait for one. = Zasadzać się 
na czem, to ground or rest one's 
opinion upon; (of things), to be 
grounded on. Każda nauka po- 
winna się zasadzać na doświad- 
czeniu, all science must be ground- 
ed on experience. 
ZASĄDZAĆ, am, t?. imp. ZASĄ- 
DZIĆ, dzę, v.perf. co komu, to ad- 
judge or award a thing to one, see 
PRZYSĄDZIĆ. 
ZASADZANIE, ZASADZENIE, 
A , 8. n. the actofsetting , planting 
all over. = the act of placing, 
laying in ambush. - SIĘ, the act 
of lying in ambush or in wait for 
one. Zasadzenie się na czem, the 
act of grounding one's opinion 
upon. 
ZASĄDZANIE, ZASĄDZENIE, 
a, s. n. the act of adjudging, award- 
ing. A 
ZASADZIĆ, see ZASADZAĆ. 
ZASADZKA, i, 8. f. ambush, 
ambuscade. Zrobić zasadzkę, to 
place, put or lay in ambush. 
Wypaść z zasadzki, to fail upon 
from an ambush or ambuscade. - 
ambush, snare. Zasadzki na kogo 
knować, to lay an ambush for one, 
to lay snares for one. 
ZASADZONY, A, e , planted all 
over. = lying in ambush, in wait. 
= na czem, grounded, rested on. 
ZASAPAĆ SIĘ, riĘ się , v. perf. 
to be out of breath with running, 
to run one's self out of breath, to 
pant, to blow hard, to puff and 
blow. 
ZASAPANY, a,e, out of breath, 
blowing, panting. 
ZASCHŁY, a, E, dried, dry, 
ZASCHNĄĆ, nę , v. n. perf. ZA- 
SYCHAĆ, am , v. imp. (said of ink, 
colours, etc.), to dry, to grow dry. 
ZAŚCIANEK, Niu, s. m. a place 
behind a wall. = (in Lithuania), r 
499 500 
ZAS 
settlement of poor country-squires, 
who till the ground with their own 
hands. 
ZAŚCIANKOWY, a, e, of a set- 
tlement of poor country-squires. 
Szlachcic -y, a poor country- 
squire. 
ZAŚCIELAĆ , am , v. imp. ZA- 
SŁAĆ, ścielę , v. perf. to strew all 
over, to spread, to overspread. 
Zasłać słomą pokój, to spread 
straw all over a room. Zasłać stół, 
to spread the table-cloth, to lay the 
cloth. Zasłać pole trupami, to 
strew the field with dead bodies. 
ZASEP, see ZASPA. 
ZASĘPIAĆ, am , v. imp. ZASĘ- 
PIĆ , pię, v. perf. to overcloud, to 
overcast, to dim , to bedim , to 
darken, to cast a gloom over. 
Chmury zasępiają dzień, słońce, 
the clouds darken the sun. Fig. 
Zasępić czoło, to cloud one's brow, 
to frown. Dla czego zasępiasz 
czoło? why do you cloud your 
brow ? Zasępić komu czoło, czyj 
umysł, to cast a gloom over one's 
countenance, mind, imagination. 
- SIĘ , to lower, to be overcast. 
Niebo zasępia się, the sky lowers, 
isovercast; the day, the weather 
is clouded, is cloudy. Fig. to be or 
look gloomy, to look sullen, to 
frown, to scowl. 
ZASĘPIENIE, a, S. n. darkness, 
dimness, cloudiness; fig. gloom, 
gloominess, sullenness, frown, a 
frowning countenance, scowling 
look. 
ZASĘPIONY, a , e , darkened, 
dimmed, clouded, overclouded, 
overcast; fig. gloomy, sullen, scowl- 
ing, frowning. 
ZASIAĆ, see ZASIEWAĆ. 
ZASIADAĆ, am, v. n. imp. ZA- 
SIĄŚĆ, ZASIEŚć, siądę , v. perf. 
to seat one's self, to sit down, to 
take a seat. Zasiąść przy stole, 
w krześle, to seat one's sell or to 
sit down at a table, in a chair. Za- 
siąść do roboty, to set to work, 
to sit close to one's work. Zasiąść 
do kart, do szachów, to sit down 
to cards, to chess. Zasiąść na pań- 
stwie , na tronie, na stolicy, to 
seat one's self upon a throne. Za- 
siąść do rady, to sit in council. = 
Zasiadać, to sit, to have a seat. 
Zasiadać w parlamencie, to have 
a seat in parliament. Zasiadać na 
sądach, w krześle senatorskiem, 
to sit in judgment, to sit in a 
senator's seat or chair, to be a 
senator. - Zasiadać, zasiąść na 
kogo, to lie tn wait for one, to 
'aylay one. 
ZASIADANIE, a, s. n. sitting. 
Prawo zasiadania w jakiem 
zgromadzeniu, the right of sitting 
or having a seat in an assembly. 
ZASIANY, a, e, sowed, sown. 
ZASIĄGNĄĆ, sec ZASIĘGAĆ. 
ZASIĄŚĆ, see ZASIADAĆ. 
ZA SIĘ, abrev. of ZA SIEBIE. 
ZA SIĘ, AZA SIĘ, interj. down 1 
(properly said to a dog, when driv- 
him away; sometimes It Is used I 
ZAS 
in vulgar language, speaking to 
persons) : Za się tobie do tego, it 
does not concern you , that is no 
business of yours, mind your own 
business, don't meddle with it. 
ZASIEDZIAŁY, a, e, gdzie, 
fixed, settled, established in a place. 
= keeping always at home, never 
stirring abroad, leading a domestic 
life. 
ZASIEDZIEĆ dzę , v. perf. co, 
sprawę, to miss an affair, an op- 
portunity (by sitting at home). - 
SIĘ, to continue sitting, to become 
dull with sitting, te keep always at 
home. 
ZASIĘGAĆ, am , v. n. imp. ZA- 
SIĘGNĄĆ , nę , v. perf. dokąd, to 
reach too far, to be extended. 
Jak daleko okiem zasiągniesz, 
jak daleko oko, wzrok zasięga, 
as far as the eye can reach.= v. a. 
(with the gen. case), to draw, to 
derive,to %et.Zasięgać wiadomości 
o czćm, to get intelligence. Zasię- 
gać czyjej rady, czyjego zdania, 
to take counsel with one, to consult 
one, to ask his advice, his opinion. 
Wielu mędrców weszło w sto- 
sunki z Egipcianami, t zasią- 
gnęło od nich początków umie- 
jętności , several wise men entered 
into commerce with the Egyptians, 
and drew from them the rudiments 
of science. - Zasięgać pamięcią, to 
endeavour to recollect times gone 
by. Zasięgać w opowiadaniu 
dziejów wieków upłynionych, to 
begin a history farther back, to go 
back to an earlier period. 
ZASIĘGANIE, ZASIĄGNIENIE, 
A,s.n. wiadomości, the act of 
inquiring about a thing, getting in- 
telligence , information. - czyjego 
zdania, czyjćj rady, the act o< 
cousulting one, asking his advice, 
his opinion. 
ZASIEK, o, s. m. a barricado of 
trees cut down. Nieprzyjaciel po- 
robił zasieki po drogach, the 
enemies obstructed the roads by 
cutting down a great many trees.= 
place in a granary where com is 
laid up. 
ZASIEKAĆ , ZASIEC , kam , kę, 
v. perf. to hew in pieces with a 
sabre, see ROZSIEKAĆ. 
ZASIEW, u,s. m. corn sown out. 
= sowing-time , sowing-season, 
seed-time,see SIEW, SIEJBA. 
ZASIEWAĆ, am, v. imp. ZA- 
SIAĆ, sieję, V. perf. to sow. Za- 
siać pole, -to sow a field, a p^ce 
of ground.' Wprzód trzeba za- 
siać a potem zebrać, one must 
sow before he can reap. Zasiewać 
ziarno niezgody, fig. to sow or 
scatter the seed of discord, to sow 
discord, dissensions. 
ZASIEWANIE, ZASIANIE, a,s. 
n. the act.of sowing. 
ZASILAĆ, am,v. imp. ZASILIĆ, 
lę, v. perf. to restore wasted 
strength, to refresh. - czem, to 
supply with. Zasilać kogo pie- 
niędzmi , radą, to supply one 
with money, to give one a good 
ZAS 
> advice. Zasilał ich nowemi posil- 
t kami, he sent them fresh supplies 
) of men, reinforcements. - SIĘ, to 
i recruit one's strength, to take 
refreshment. 
, ZASILANIE , ZASILENIE, a, s. 
. n. the act of refreshing, supplying 
r with new strength. 
ZASIŁEK , tin, 8. m. refresh- 
ment, food. = supply. - pientę- 
, żny, supply of money. - w lu- 
• dztach, a supply of men, reinforce- 
■ ment. 
ZASINIĆ, nię , v. perf. to do 
: over with blue, to grow livid. 
ZASKAKIWAĆ, kuję, v. n. imp. 
■ to meet bounding, to come up 
' bounding, jumping. - koło kogo, 
(to keep jumping about one); fig. 
, to be always hanging on one, io 
try to insinuate one's self into his 
favour, to fawn or cringe upon one. 
। - koto czego , (to keep jumping 
about a thing), fig. to have a 
design upon a thing, to endeavour 
to get it by all means. 
ZASKARBIĆ, bię, v. perf. to 
lay up as in a treasure-house.- so- 
bie co, to get or gain one's favour, 
friendship. 
ZASKARŻAĆ, am, v. imp. ZA- 
SKARŻYĆ, żę, 4. perf. kocjb to 
charge, to accuse, to impeach. Za- 
skarżyć kogo do sąd,u, to impeach 
one in court, to lodge a complaint 
against one with the magistrate. 
ZASKARŻENIE, a , s. n. charge, 
accusation , impeachment, indict- 
ment, see OSKARŻENIE. 
ZASKARZYCIEL , a , s. m. ac- 
cuser, see OSKARŻYCIEL. 
ZASKLEPIAĆ , am , v. imp. ZA- 
SKLEPIĆ , ph; , v. perf. to cover 
with a vault, to vault or arch up. 
= to stop, to close with a gluey 
matter. Pszczoły zasklepiają na 
zimę otwory w ulach, the bees 
stop the chinks in their hives for 
winter. Zasklepić ranę, to conso- 
lidate or heal up a wound. - SIĘ 
(of a wound), to skin over; (of a 
silk-worm and other insects), to 
shut one's self in its shell or 
cod. 
ZASKOCZYĆ, czę, v. perf. do- 
kąd , to jump, leap to (as far as). 
- komu drogę, to come bounding 
to meet one, to run to meet one, to 
bar, cross one's way. = to catch, 
to take by surprise, to overtake. 
Noc nas zaskoczyła, the night 
overtook us, we were benighted. 
Choroba go zaskoczyła, a sudden 
disease came upon him. Śmierć go 
zaskoczyła, death overtook him. 
Musiało go coś zaskoczyć, some- 
thing must have happened to pre- 
vent him from coming. 
ZASKOMLIĆ, lę, v. n. perf. (of 
a dog), to begin to whine. 
ZAŚKÓRNY, a , E, being under 
the skin, subcutaneous, subcuticu- 
lar. 
ZASKORUPIAĆ, am, v.imp. ZK- 
SKORUPIĆ, pię , v. perf. to cover 
with a crust. - SIĘ, to acquire a 
crust, to harden as a crust, to cake. ZAS 
ZASKORUPIAŁY, a, e, covered I 
with a crust, caked. 
ZASKOWYCZYĆ, see ZASKO- 
MLIĆ. 
ZASKROBAĆ, bię, v.. perf. to do 
away by scraping, to erase. - SIĘ, 
w głowę, to begin to scratch one's 
head. 
ZASŁABNĄĆ, nę , v. n. perf. to 
grow sick, to fall sick, to fall ill. 
ZASŁAĆ, see ZAŚCIELAĆ. = 
2) see ZASYŁAĆ. 
ZASŁANIAĆ, am, v.imp. ZK- 
SŁONIĆ, nię , v. perf. to veil, to 
cover with a veil. Zasłonić sobie 
twarz, to veil one's face. = to 
hide, to conceal. Chmury zasła- 
niają księżyc, słońce, the clouds 
hide or conceal the moon, the sun. 
= Zasłaniać komu, to stand in 
one's light, to prevent him from 
seeing. Nie zasłaniaj mi, go a 
little farther, you stand in my light. 
= to cover, to shelter, to protect, 
to screen. Las zasłania nasz dom 
od wiatrów północnych, a wood 
shelters our house from the north- 
wind. Konnica zasłaniała nasz 
odwrót, the cavalry covered or 
protected our retreat. Zasłonić 
swój marsz przed nieprzyjacie- 
lem, to conceal one's march from 
the enemy. Zasłonić kogo własne- 
mi piersiami, to cover one with his 
■own breast. Zasłonić kogo tarczą, 
to cover one with a shield. Zadna 
opieka nie zasłoni go od kary na 
którą zasługuje, nor shall any 
protection shelter him from the 
punishment he deserves. - SIĘ, 
to veil one's face. = (of the sky), 
to be overcast, to be clouded, to 
lower. = to cover one's self, to 
take shelter. Zasłonić się tarczą, 
to cover one's seif with a shield. 
Zasłonić się bagnem, lasem, Milit. 
to cover one's seif with a morass, 
with a wood. - Zasłaniać się 
czem, fig. to have recourse to a 
pretext, to plead or offer as an ex- 
cuse, to allege. 
ZASŁANIANIE, ZASŁONIENIE, 
A, s. n. the act of veiling, covering, 
hiding, concealing, etc., see ZA- 
SŁANIAĆ. 
ZASŁANIE, A, s.n. kogo dokąd? 
the act of sending one to a distant 
place. -na Sy bery ą, banishment 
into Siberia. 
ZASŁANY, A, E, dokąd, sent to 
a distant place; exiled, banished. 
ZAŚLEPIAĆ, am, v. imp. ZA- 
ŚLEPIĆ, pię, v. perf? fig. to blind, 
to take away the judgment. Na- 
miętności, miłość, zbytnia pomy- 
ślność zaślepiają ludzi, passions, 
love, success blind people's minds, 
cloud or darken their understand- 
ing. - SIĘ, to blind one's seif, to 
shut one's eyes, to be blinded. - 
się w kim, w czem, to be extra- 
vagantly or blindly prepossessed, 
infatuated with one's own beauty, 
ZAŚLEPIENIE, a, s. n. blind- 
ness , want of judgment, infatua- 
tion. I 
ZAS 
ZAŚLEPIONY, a, s, 6 tem. blind- 
ed, blind. -pomyśln-scią, szczę- 
ściem, blinded by susccss,by his 
fortune. Trzeba być bardzo za- 
ślepionym zebu...... one must be 
very blind to... zaślepiony w kim, 
w czem, extravagantly fond of a 
person, blindly prepossessed, infa- 
tuated with. 
ZAŚLINIĆ, nię, v.perf. to smear 
with spittle, to slabber, to slaver, 
to drivel. 
ZASŁOCIĆ SIĘ, ci się , v. perf. 
impers. (said of weather, from 
SŁOTA, bad weather), to set in for 
rain. Zasłociło się, the weather is 
set to rain. 
ZASŁONA, y, s. f. veil. - w te- 
atrze , curtain. Podnieść, spuście 
zasłonę, to draw up, to lower or 
let down the curtain.-spada, the 
curtain falls. = veil, cover. Uchy- 
lić zasłonę, to draw aside the veil. 
Zdjąć komu zasłonę z oczu, to 
dispel the mist that is before one's 
eyes. = shelter, protection, shield. 
- pretext, cloak, colour, see PO- 
KRYWKA. 
ZASŁONIĆ, see ZASŁANIAĆ. 
ZASŁONIONY, a , e , veiled. = 
covered, hidden, concealed. = shel- 
tered, protected, screened. 
ZAŚLUBIĆ, bię, v.perf. sobie 
kogo, to betroth a wife, to take for 
a wife , to marry. = to take for a 
husband, to marry. 
ZAŚLUBIENIE, a, s. n. the act 
of betrothing, marrying. 
ZAŚLUBINY, bin, s. f. pl. be- 
trothing, betrothment, alliance, 
marriage ceremony. 
ZASŁUGA, i, s. f. merit, desert, 
service (done, rendered). Pełen 
zasług, a man of great merit, of 
high desert, who has rendered great 
services to one's country, who has 
deserved well of one's country. Po- 
łożyć wielkie zasługi w kraju, to 
render great services to one's coun- 
try. Jestto wielka- przed Bo- 
giem, that is meritorious in the 
sight of God. Bóg nas sądzić bę- 
dzie, nagrodzi nas według za- 
sług naszych, God will deal with 
us, will reward us according to our 
deserts.=ZASŁUGI, pl. a servant's 
wages. Potrącić co komu z za- 
sług, to stop a sum out of a 
servant's wages. 
ZASŁUGIWAĆ, guję, v. n. imp. 
ZASŁUŻYĆ, żę, v. perf. na co, to 
merit, to deserve. Zasługiwać na 
pochwałę, na naganę, to deserve 
or to be deserving of praise, to de- 
serve to be blamed, to be to blame. 
Zasługiwać na karę, to deserve 
or to be deserving of punishment. 
Zasługiwać na wiarę, to deserve 
credit. Zasługiwać na wzmiankę, 
to be worthy of being mentioned. 
Zasługiwać na uwagę, to be worth 
noticing. Zasłużyć sobie na przy- 
jaźń, na szacunek u kogo, na 
czyje względy, to deserve one's 
friendship, esteem, good graces. 
! = to get, earn by serving. ZASŁU- 
i GIWAĆ SIĘ, komu, to offer one 
ZAS 
one's services, to have a great ser- 
vice for one, to seize every oppor- 
tunity to render him service. ZA- 
SŁUŻYĆ SIĘ, ojczyźnie, krajowi, 
to deserve well of one's country. 
ZASŁUŻONY, a, e, that has ren- 
dered great services,well-deserving. 
= merited , condign. -a kara, a 
condign punishment. - earned, 
got by service. 
ZASŁYSZEĆ,, szę , v. n. perf. o 
czem, to get intelligence of a thing, 
to learn, to understand, to hear. 
ZASMAKOWAĆ, kuję, v. n. 
perj. w czem, to take a taste for 
a thing, to relish it, to take delight 
in it, to be pleased with. 
ZASMARKAĆ, am, v. perf. to 
dirty with snot. - SIĘ, to get a 
snotty nose, to run at the nose, to 
snivel. / 
ZASMAKOWAĆ, ruję , v. perf. 
dziury, to stop the holes with so- 
mething unctuous as clay, etc. = 
to smear all over, to besmear, to 
bedaub, to besmirch. 
ZAŚMIAĆ SIĘ, mieję, v.perf. to 
begin to laugh, to breakout into 
laughter. 
ZAŚMIARDNĄĆ, nę, ZAŚMIER- 
DZIEĆ SIĘ, dzę się, v.n. perf. 
to begin to stink, to be tainted, to 
be infected or corrupted, to taint. 
ZAŚMIECIĆ, cę, v. perf. to fill 
with filth. 
ZASMOLIĆ, lę , v. perf. to do 
over with pitch, to bedaub with 
tar. - to soil, to dirty. - SIĘ, to 
get dirty with tar, soot, coal, etc. 
ZASMOLONY, a , e , done over 
with pitch, tar. = soiled, bedaubed 
with soot, coal, etc. 
ZASMRODZIĆ, dzę , v. perf. to 
fill with stench, to infect, to poison. 
ZASMUCAĆ, am, v. imp. ZA- 
SMUCIĆ, cę, v.perf. to sadden, to 
make sorrowful, to cast down, to 
grieve., to afflict, to make sad. - 
SIĘ , to grieve, to mourn, to yield 
to sorrow, to be sad, sorrowful or 
afflicted, to give one's self up to 
sorrow, to take on. 
ZASMUCENIE, a , s. n. the act 
of saddening. = sadness, melan- 
choly, grief, sorrow. 
ZASNĄĆ, nę , v. n. perf. to fall 
asleep. Zasnął, he fell asleep. - 
w Bogu, to sleep with the Lord, to 
fall asleep in the Lord. - (usnąć) 
snem nieprzespanym, to sleep 
sleep of death. ZASYPIAĆ, am, v. 
n. imp. to begin to sleep, to slum- 
ber; fig. to neglect one's business. 
ZAŚNIAD, ZAŚNIAT, u, s. m. 
moon-calf, false conception. 
ZAŚNIECIĆ , cę , v. perf. from 
(ŚNIEĆ), to blast, to blight, to mil- 
dew. - SIĘ, to be blighted with 
mildew. 
ZAŚNIEDZIAŁY, A, E, rusty. = 
mouldy, moulded. 
ZAŚNIEDZIEĆ, dzieję, v.n.perf. 
to gather rust, to grow rusty with 
verdigrise. = to mould, to be cov- 
ered with mould. 
ZASÓB, obu, s. m. store, - pie- 
niędzy, money laid by for unfor 
501 502 
ZAS 
seen wants Wielkie zasoby zbo- 
za, great stores of com. - wia- 
domości , store of knowledge, see 
ZAPAS. 
ZASOBNOŚĆ, śct, s. f. wealth, 
■leans of lile. 
ZASOBNY, a , e , well-stocked, 
substantial, wealthy. 
ZASPA, v , s. f. a hill of sand, 
down. - śniegu, avalange. 
ZASPAĆ, spiij, v. n. perf. to 
oversleep one's sell. - v. a. co, to 
oversleep one's time, to miss a 
thing by sleeping. - obiad, to miss 
one's dinner by sleeping, to sleep 
instead to go to dine. - sprawę, 
to sleep too much on a business, to 
neglect one's affair. Nie zaśpi gru- 
szek w popiele , prov. he is not a 
man to be caught napping, he is not 
one who will neglect his affairs. 
ZASPAKAJAĆ.see ZASPOKOIĆ. 
ZASPAŁOŚĆ, sci, s. f. drowsi- 
less, sleepiness, somnolence. 
ZASPANY, a, e, heaty with 
sleep, drowsy, sleepy, somnolent. 
ZAŚPIEWAĆ, am, v. perf. to 
begin to sing, to give a song. Za- 
śpiewaj nam co, give us a song. 
= fig. [am. Zaśpiewać komu, to 
ask an exorbitant price , to charge 
loo much. 
ZASPOKOIĆ, ję, v. perf. ZA- 
SPAKAJAĆ, ZASPOKAJAĆ, am, v. 
imp. to appease, to content, to sa- 
tisfy. Zaspokoić potrzebę, to sup- 
ply a want. Zaspokoić głód, to 
allay hunger, to stay one's stomach. 
Zaspokoić wierzycieli, to satisfy 
one s creditors. Zaspokoić cieka- 
wość, to satisfy one's curiosity. Za- 
spokoić swę żądze, to satisfy one's 
lusL=- Zaspokoić kogo, see USPO- 
KOIĆ. = Zaspokoić spór, see Zk- 
GODZIĆ, ZAŁATWIĆ- SIĘ, see 
USPOKOIĆ SIĘ. 
ZASPOKOJENIE, a, s. n. the 
act of appeasing, satisfying. Dla 
zaspokojenia swych potrzeb, In 
order to supply his wants. - satis- 
faction, content. 
ZASPOKOJONY, a, e, (of a cre- 
ditor, of a debt), satisfied, paid. = 
(of a want), supplied. = (of hunger, 
thirst, etc.), satisfied, allayed, ap- 
peased, slaked, quenched. = set at 
ease, calmed, appeased. 
ZASROMAĆ, see ZA\VSTY- 
DZIĆ. 
ZASTAĆ, nę, v. imp. ZASTA- 
WAĆ , ję , v. imp. to find. Zastać 
kogo w domu, to find one at home. 
Zastaję go zawsze u mojej sio- 
stry, 1 always find him, meet with 
him al my sister's. - ZASTAĆ SIĘ, 
to grow stiff (weary) with standing. 
ZASTANAWIAĆ, am, v. imp. 
ZASTANOWIĆ, wiĘ, v. perf. to 
stop , to stay, to arrest, to make 
stand stilb Zastanowić zegar, 
młyn, to stop a clock, a mill. Za- 
stanowić biegunkę, to stop a loose- 
ness. Zastanowić dalszy bieg in- 
teresów, to stop farther proceed- 
ings. Zastanowić uwagę, to arrest 
the attention, see ZATRZYMAĆ. 
= to surprise, to astonish. Bar- 
ZAS 
dzo mnie to zastanawia, lam 
very much surprised, astonished at 
it. Nic go nie zastanawia, noth- 
ing can arrest his attention; he is 
astonished at nothing; he sticks 
or scruples at nothing. To go Za- 
stanowiło, that arrested bis atten- 
tion, see ZADZIWIĆ. - SIĘ, to 
stand still, to pause, to stop, see 
ZATRZYMAĆ SIĘ. = nad czem, 
to consider, to reflect, to take into 
consideration , to bethink one's 
self. Ale zastanów się, but con- 
sider what you are doing, saying, 
etc., mind what you are about. 
Potrzeba się nad tern zastano- 
wić, that requires consideration. 
Im dłużej się nad tern zastana- 
wiam, tym.... the more I think 
on it, the more.... Zastanawiać 
się nad czem, to dwell upon a 
subject, to muse. 
ZASTANAWIANIE, ZASTANO- 
WIENIE, a , s. n. the act of 
stopping, staying, arresting. - 
SIĘ, Zastanowienie, attention, 
reflection , consideration. Po głę- 
bokiem zastanowieniu się, after a 
mature consideration. Wszystko 
robi. mówi bez zastanowienia, 
he does and says every thing 
without reflection. Chłopiec bez za- 
stanowienia , a heedless, thought- 
less, reckless young man. 
ZASTĄPIĆ see ZASTĘPOWAĆ. 
ZASTARZAŁOŚĆ, ści, s. f. anti- 
quatedness , antiquity, antiquate- 
ness, obsoleteness. = inveterate- 
ness, inveteracy. 
ZASTAP«ZALY, a, e, grown old, 
antiquated , obsolete. Wyraz -y, 
an obsolete word. =• old, rooted, 
inveterate. -e przesądy, old, 
rooted prejudices, 
ZASTARZEĆ SIĘ, ję su?, v. n. 
pert, to grow old, see ZESTA- 
RZEĆ SIĘ. = to grow inveterate. 
Dać się zastarzeć z temu, choro- 
bie, to let an evil, a disease grow 
inveterate. = to become antiquated, 
to grow obsolete. 
ZASTAW, u, s. m. ZASTAWA, 
Y, s. f. pawn, pledge, security. Dac 
co w zastaw, na zastaw, to give 
a pledge. Nie pożycza bez zasta- 
wu, he does not lend without 
having a pledge. Niewykupiony 
zastaw przepada, an unredeemed 
pledge is forfeited. Dac majątek 
w zastaw, to mortgage one's land, 
CSt3 tC 
ZASTAWA, t , s.f. dim. ZA- 
STAWKA, i, s. f. any thing that 
serves to stop , stoppage; ^flood- 
gate, water-gate, hatch; (in a water- 
mill), sluice, dam, wear. 
ZASTAWAĆ, see ZASTAĆ. 
* ZASTAWIAĆ, am , v. imp. ZA- 
STAWIĆ, wię v. perf. to set, to 
place behind. - garnek, mięso, 
obiad, to set on the pot, to set it 
on the fire. - to set before, to 
place. Zastawić przed kim jadło, 
to set meat before one. Zastawić 
pokój krzesłami, to place rows of 
chairs in a room. Zastawić stół 
potrawami, to spread a table with 
ZAS 
viands. - wodę u młyna, to stop 
water withawear (in a water-mill). 
= sieci, to set nets, to lay snares. 
= Zastawić kogo do roboty, to 
set one to work. = to shield, to 
cover, to protect Zastawić kogo 
tarczą, to cover one with a shield, 
see ZASŁONIĆ. = to pawn, to 
pledge, to give in pledge. Zastawi- 
ło wszystkie srebro, she pawned 
all the plate. Zastawić dobra, 
majątek , to mortgage one's land, 
estate. - SIĘ, czem, to cover one's 
self with Zastawić się tarczą, to 
cover one's self with a shield. Za- 
stawić się komu, przeciw komu, 
to ward one's blow; to make head 
against one, to make a stand, to 
oppose, to resist, to withstand. = 
Zastawiać się za kogo, to shield, 
protect, defend one. 
ZASTAWIANIE, ZASTAWIE- 
NIE, a, s. n. the act of setting, 
placing. = the act of pawning, 
pledging, giving in pledge, see ZA- 
STAWIAĆ. 
ZASTAWIONY, a, E, czem, 
covered, spread with. Stół - y po- 
trawami , a table spread with 
viands, a table on which meat is 
served. = (of nets, snares), set, 
laid. = pawned, pledged, given in 
pledge. Dobra -e, a mortgaged 
estate. 
ZASTAWKA, see ZASTAWA. 
ZASTAWNIK, a , s. m. mortga- 
gee. 
ZASTAWNY, a, e, having a 
mortgage upon a land. Possessor, 
dzierżawca zastawny, the mort- 
gagee. 
ZASTĘKAĆ, am , v. n. perf. to 
begin to groan. 
ZASTĘP, o, s.m. troop, band, 
army, host. Pan zastępów, the 
Lord of hosts. 
ZASTĘPCA , y, s. m. (a man put 
in the place of another), substitute, 
deputy, proxy, representative, sur- 
rogate. - professora, assistant 
professor. 
ZASTĘPCZO , adv. In the place 
of another. 
ZASTĘPCZY, a , e, supplying 
the place of another. 
ZASTĘPNY, a , e , that can be 
supplied by another. 
ZASTĘPOWAĆ, puję, v. imp. 
ZASTĄPIĆ, pię , v. perf. kogo, 
czyje miejsce, to take or fill one's 
place, to supply one's place, to 
stand in the stead of. Zastąpisz 
jego miejsce w czasie jego nteby- 
tności, you will take or fill his 
place during his absence. Zastę- 
pować co, miejsce czego, to be or 
stand in stead of, to be used in the 
place of. Zastąpić czyje koszta, 
to defray or bear one's charges, ex- 
penses. Zastąpić stratę, to mafee 
up for the Joss. = v. n. Zastąpić 
komu na drodze, zastąpić komu 
droąę, to cross one's "way; to 
waylay one; to attack or assault 
one on the road. Zastąpić komu 
odedrzwi, to stand at the door, in 
order to prevent one from escap- ZAS 
Zastąpić komu od światki, to 
s*5hd in one's light. Zastępować 
drogach, to stop the travellers, 
Jo rob on the highway. = Zastą- 
pić (to ciążą), to become big 
* Rh child, to conceive, to be 
pregnant. 
' ZASTĘPOWANIE, ZASTĄPIE- 
NIE , A, s. n. the act of taking or 
filling one's place. = Zastąpienie 
w ciążą, the act of conceiving; 
conception. 
ZASTĘPSTWO, A, s. n. the act 
of filling one's place, one's office, 
ZASTOSOWAĆ, suję , v. perf. 
to apply, to adapt. - do pratyki, 
to put in practice. Potrzeba to - 
do jego pojęcia, itmustbe adapted 
to his understanding. Nie można 
- tego prawa do przypadku bę- 
dącego pod rozwagą, the law 
cannot be applied to the case under 
consideration. - mowę do naj- 
słabszego pojęcia, to calculate a 
discourse for the meanest capacity. 
ZASTOSOWANIE, K, s.n. ap- 
plication, adaptation. - algebry 
do jeometryi, the application of 
algebra to geometry. -prawidła, 
zasady, the application of a rule, 
principle, maxim. 
ZASTRASZYĆ, szę, V. perf. to 
put in fear or into a fright, to 
overawe, to intimidate, to affright. 
ZASTRZEGAĆ, am , v. imp. ZA- 
STRZEDZ, gę , v. perf. sobie co, 
to keep or reserve to one's self, to 
reserve by certain stipulations, to 
stipulate. 
ZASTRZELIĆ, lę, v. perf. to 
shoot to death, to shoot dead, to 
kill. - kogo, to shoot one. - SIĘ, 
to shoot one's self, to blow up 
one's brains. . 
ZASTRZEŻENIE, A, 5. n. clause, 
proviso, stipulation, provided con- 
dition. 
ZASTUDZIĆ, dzę, v. perf. to 
cool, to make cool. 
ZASTUKAĆ, am , v. n. perf. do 
drzwi, to give a knock or to give a 
rap at the door. 
ZASTYGAĆ, am, v. n. imp. ZA- 
STYGNĄĆ, nę,v. perf. to cool, to 
grow cool. 
ZASUĆ, see ZASYPYWAĆ. 
ZASUSZAĆ, am , v. imp. ZASU- 
SZYĆ, szę, v. perf. to dry, to 
make dry. -rośliny, to dry plants 
for keeping. 
ZASUWA, Y, s. f. a sliding 
^oard, shutter. = bolt, bar. 
ZASUWAĆ, am, v. imp. ZASU- 
nę, v. perf. to push or shove 
tc (into, behind). = to shut by 
pushing, to shoot the bolt. Zasu- 
nąć rygiel, drzwi, to bolt the 
door. Zasunąć firankę, to draw 
the curtain. 
ZASUWKA, 1, s. f. dim. a little 
sliding board. - u drzwi, bolt of 
a door. 
ZASW'ĘDZIĆ, dzi , v. n. perf. 
impers. to begin to itch. ~ vulg. 
tc fizzle. 
ZAŚWIADCZAĆ, am, v. imp. 
'Uświadczyć, czę, v. perf. to 
Z AS 
attest, to testify, to certify, to give 
a certificate of character. 
ZAŚWIADCZENIE, a, S. n. cer- 
tificate , testimony, character. Słu- 
żący przyszedł po -, the servant 
has come for a character. Żaden 
sługa nie znajdzie miejsca, jeżeli 
nie okaże dobrego zaświadcze- 
nia, no servant can find a situation, 
unless he can show a good cha- 
racter, see ŚWIADECTWO. 
ZAŚWIECAĆ, am, v. imp. ZA- 
ŚWIECIĆ, eg, v. perf, to light, 
to kindle. - świecę, to light a 
candle. ZAŚWIECIĆ SIĘ, to begin 
to shine. Aż mu się w oczach za- 
świeciło, fig. fam. his eyes struck 
fire, he saw all the colours of the 
rainbow. 
ZAŚWIEGOTAĆ, cę, v. perf. 
(of birds), to begin to warble. 
ZAŚWIERZBIEĆ, bi,v. n.perf. 
impers. to begin to itch. Zaświerz- 
bialo go, his arm, head, etc, 
itches. 
ZAŚWISTAĆ, am, v. perf. to 
begin to whistle. 
ZAŚWITAĆ, ta, v. n. perf. 
impers.' to begin to dawn. 
ZASYCHAĆ, see ZASCHNĄĆ. 
ZASYCZEĆ, czę , v. n. perf. to 
begin to hiss (as serpents, geese). 
ZASYŁAĆ, AM, v. imp. ZA- 
SŁAĆ , szlę , v. perf. dokąd, to 
send to a distant place, to send as 
far as. 'Zasłać kogo na Syberyą, 
to send or banish one into Siberia. 
Nie wiedzieć gdzie go zasłano, 
nobody knows where he was sent. 
Zasyłać modły do Boga, to offer 
up prayers to God. = Zasyłać 
komu ukłon, pozdrowienie, to 
send a person one's love, respects, 
compliments. 
ZASYPIAĆ, see ZASNĄĆ. 
ZASYPYWAĆ, puję, v. imp. ZA- 
SYPAĆ , pię , v. perf. (said of dry 
substance, such as sand, snow, 
etc.), to fill, cover with. Zasypać 
studnię gruzem, to fill a well with 
rubbish. Zasypało robotników, 
the ground fell in, and buried or 
overwhelmed all the workmen. - 
Zasypać piaskierri, to strew sand 
uoon. 
ZASZARGAĆ, am, v. perf. to 
draggle, to bedraggle, to daggle, 
to bedaggie. - suknię, to daggle 
one's coat, gown. - majątek, fig. 
to clog one's fortune with debt. - 
SIĘ, to dirt one's clothes, by drag- 
gling them in the mud. Zaszar- 
gasz się, you will get dirty. 
ZASZARGANIEC, ŃCA, s. m. 
daggle-tail. 
ZASZCZEBIOTAĆ, am, cę, v. n. 
perf. to begin to warble. 
ZASZCZEKAĆ, am , v. n. perf. 
to begin to bark. 
ZASZCZĘKNĄĆ, see SZCZĘ- 
KAĆ. 
ZASZCZEPCA, v, ZASZCZE- 
PIC1EL, A, s.m. founder, planter. 
ZASZCZEPIAĆ, am, v. imp. 
ZASZCZEPIĆ, v. perf. to graft. 
Zaszczepić gruszkę, to graft a 
pear-tree. Zaszczepić ospę, to 
ZAS 
inoculate the small-pox. - fig. to 
plant, to implant. Zaszczepiać 
wiarę między poganami, to im- 
plant the faith among the heathens* 
Zaszczepiać nasiona cnoty, za- 
sady wiadomości w umysłach, 
młodzieży, to implant the seeds of 
virtue, the principles of knowledge 
in the minds of youth. 
ZASZCZEPIĆ, pię, v. perf. 
drzwi, to latch. 
ZASZCZUĆ, ję, v. perf. kogo 
psami, to set dogs upon one. = 
zająca, to hunt down a hare. see 
USZCZUĆ. 
ZASZCZYCAĆ, am, v. imp. ZA- 
SZCZYCIĆ, cę, v. perf. to honour, 
to favour a man with a title, with a 
high dignity. ZASZCZYCAĆ SIĘ, 
czem, to look upon it as an honour, 
to be honoured, favoured. 
ZASZCZYCANIE, ZASZCZY- 
CENIE , a, s. n. the act of honour- 
ing, bestowing a favour. 
ZASZCZYCONY, a, e, honoured, 
favoured, graced. 
ZASZCZYT, u , s. m. honour, 
favour, grace, credit. Jemu nale- 
ży cały - ze zwycięstwa, he had 
all the honours of the victory. Czy- 
nić- swemu wiekowi, swemu 
krajowi, swojej rodzinie, to grace 
the age, to be the glory of one's 
age, the ornament of one's country, 
the honour of one's family. Mieć 
sobie co za wielki-,to look upon 
it as a great honour. = ««rm of 
civility), honour. Jak będę miał- 
widzieć pana, when I shall have 
the honour to see you.=ZASZCZY- 
TY, pl. honours, high dignity, 
high office. Dojść do najwyższych 
zaszczytów, to rise to the pinnacle 
of honours. 
ZASZCZYTNIE, adv. honoura- 
bly, in a manner which does 
honour to a person, highly, glo- 
riously. 
ZAŚZCZYTNY, a, e, honourable, 
conferring honour, glorious, il- 
lustrious, creditable. 
ZASZELEŚCIEĆ, ci, v. n. perf. 
'impers. to begin to rustle. 
ZASZKODZIĆ, dzę , v. n. perf. 
to harm , to hurt, to injure. To ci 
nie zaszkodzi, that will not hurt 
you, that will not do you any 
harm. Chciałmi-, he endeavour- 
ed to hurt me. - sobie, to inflict 
injury upon one's self, to do any 
thing to one's hurt. 
ZASZŁY , A, e , that has taken 
place , happened , occurred. -e 
wypadki, the events which have 
taken place. = (of the sun, moon), 
set, gone down. 
ZASZNUROWAĆ, ruję, v. perf. 
to lace, to tie with a lace. 
ZASZPUNTO WAĆ, tuję, v.perf. 
to bung up. 
ZASZRUBOWAĆ, buję , v. perf. 
to screw up. 
ZASZUMIEĆ, mi , v. n. perf. 
impers. to begin to roar, to begin 
to rush, to begin to whistle (as the 
wind does). Zaszumiało w lesie, 
the wind began to whistle in the 
503 ZAT 
wood. Zaszumiało mi w uszach, 
I felt a sudden tinkling in my ears. 
Fig. fam. Zaszumiało mu w gło- 
wie , he has a small drop of wine 
in his head. 
ZASZYCIE, a, s.n. the act ol 
sewing up. = the place in which 
any thing is sewed up. 
ZASZYTY, v, e, sewed up. 
ZASZYWAĆ, am, v. imp. ZA- 
SZYĆ , ję , v. perf. to sew up. Za- 
szyć worek, dziurę, to sew up a 
bag, a hole. Zaszyć w co, to sew 
up in something. 
ZATABACZONY, a, e, bedaubed 
with snuff. 
ZATABACZYĆ, czę , v. perf. to 
bedaub with snuff. ( 
ZATACZAĆ, am , v. imp. ZATO- 
CZYŁ , czę , v. perf. to roll to. Za- 
toczyć powóz do wozowni, to 
put a a coach in the coach-house. 
Zatoczyć beczkę wina do lochu, 
to let a cask of wine down in the 
cellar. Zatoczyć działa, to bring 
up the cannons, to plant the can- 
nons. - Zatoczyć rękawy, to tuck 
up or truss up one's sleeves. ZA- 
TACZAĆ SIĘ, to staggerer reel 
in walking, to waddle along. - 
jak pijany, to reel like a drunken 
man. 
ZATAIĆ, ję, v. perf. przed 
kirn, to keep secret from , to hide 
or conceal from. 
ZATAJONY, a, e, kept secret, 
hid, concealed. 
ZATAMOWAĆ, muję , v. perf. 
to dam up. = to stay, to stop, to 
put a stop to. 
ZATAPIAĆ, see ZATOPIĆ. 
ZATARASOWAĆ, suję, v.perf. 
to block up, to bolt, to barricade. 
ZATARCIE, a , s.n. the act of 
rubbing away, wearing away; obli- 
teration , effacement. 
ZATARGA , i, s. f. (usually 
employed in the pl.), ZATARGI, 
scuffle, broil, strife , contest, dis- 
pute, quarrel, difference, squabble, 
wrangle. 
ZATARGNĄĆ, nę, v.perf. to 
pull with a jerk, to give a jerk. 
ZATARGOWAĆ, guję , v. perf. 
to begin to bargain for. 
ZATARTY a , e , rubbed away, 
worn away, effaced, obliterated. 
ZATĘCHŁOŚć, sei, s.f. musti- 
ness , fustiness. 
ZATĘCHŁY, a, e, musty, fusty, 
fetid. 
ZATĘCHNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to have a fusty or musty smell, to 
become moist and letid. 
ZATEM, A ZATEM , conj. then, 
thereiore, consequently. 
ZATEMPEROWAĆ , ruję , v. 
perf. pióro , to make a pen. 
ZATĘPIĆ, pię, v.perf. to take 
oft the edge, to blunt. 
ZATĘSKNIĆ, see TĘSKNIĆ. 
ZATĘTNIĆ , ni , v. n. per[. 
impers. to begin to resound under 
the horses' feet. 
ZATKAĆ, ZATKNĄĆ, KNĘ, V. 
per/. ZATYKAĆ, am , v. imp. to 
stop, to choke, to obstruct Za- 
504 
ZAT 
tkać dziurę, to stop a hole; fig. 
to stop a gap, to pay a debt. Za- 
tkać czopem, szpuntem, to stop 
with a spigot or bung. Zatkać ko- 
mu lub sobie gębę, uszy, to stop 
one's mouth, ears. Zatkano mu 
gębę, fig. they stopped his mouth 
with money. Piaski zatkały port, 
the sands have chocked up the 
port. = Med. to obstruct, to oppi- 
late. - SIĘ , to be stopped, 
obstructed, chocked up. 
ZATKANIE, a, s.n, the act of 
stopping, choking up; stoppage, 
obstruction. 
ZATKANY, a, e, stopped, chok- 
ed up, obstructed. 
ZATKNĄĆ, nę , v. perf. ZATY- 
KAĆ , am, v. imp. na co, zaco, 
to stick on or upon, to stick in, to 
stick behind , to fix, to plant. Za- 
tknąć pieczenię na rożen, to stick 
meat on the spit. Zatknąć pisto- 
lety za pas, to stick the pistols in 
the belt. Zatknął ręce za pas, he 
stuck his thumbs into his girdle. 
Zatknąć pióro za ucho, to stick 
a pen behind the ear. Zatknąć 
chorągiew, to plant or put up the 
standard. 
ZATKNIĘTY, a, e, stuck on (in, 
behind), fixed, planted. 
ZATŁACZAĆ, see ZATŁOCZYĆ. 
ZATLEĆ, ję , v. n. perf. to be- 
gin to glimmer, to catch or take 
fire. 
ZATLIĆ, leję, v.perf. to light, 
to kindle. - SIĘ, to catch or take 
fire. 
ZATŁOCZYĆ, czę , v.perf. ZA- 
TŁACZAĆ , am , v. imp. to ram or 
cram into. = to stop, to obstruct, 
to choke up. = to tread down , to 
trample down, to overwhelm , to 
oppress. 
ZATŁUC, kę, v.perf. to knock 
down. 
ZATŁUMIĆ , see STŁUMIĆ, 
PRZYTŁUMIĆ. 
ZATŁUŚCIĆ , szczę, v. perf. to 
besmear with grease. 
ZATOCZONY , a , e , rolled , 
drawn to a place. Powóz -y do 
wozowni, a coach put in the 
coach-house. Działa -e, a battery 
of guns ready to fire. = Rękawy 
-e, sleeves tucked up. = rounded, 
rounded ofl. 
ZATOCZYĆ, see ZATACZAĆ. 
ZATOCZYSTY, a, e, bent in the 
form 01 a bow, arcuate, rounded. 
ZATOKA , i, s.f. bay, creek , 
cove, gulf. 
ZATONĄĆ, nę , v. n. perf. to 
sink, to founder; to be drowned. 
ZATOP, u, s.m. the act ol 
drowning. = deluge , flood, inun- 
dation. = bottomless pit, whirl- 
pool , see TOŃ, TOPIEL. 
ZATOPIĆ, pię , v. perf. ZATA- 
PIAĆ , am , v. imp. to sink , to put 
under water. Zatopić okręt, to sink 
a ship. Zatopić pola, łąki, to 
overflow or inundate the fields, 
meadows. Potop zatopił całą zie- 
mię, the deluge laid the whole 
earth under water, see ZALAĆ. = 
ZAT 
Zatopić wzrok w kim , w czem, 
to bend one's eyes on or upon. Za- 
topić w czem swoję myśl, to dive 
deep into a matter, to be buried or 
absorbed in deep thought, in me- 
ditation. - SIĘ, to sink, to foun- 
der, to be drowned.=Ftg. Zatopić 
się w czem, to dive or plunge into, 
to go or engage deeply, to immerse 
one's self, to be immersed. Zato- 
pić się w rozkoszach, to be 
drowned or immersed in pleasures. 
Zatopić się w naukach, to be im- 
mersed in study. Zatapiać się 
to myślach , to be buried or ab- 
sorbed in thought, in meditation, 
to be in a brown-study. Zatopić się 
w kim, to be extravagantly fond 
of one , to love him to distraction. 
ZATOPIENIE, a , s.n. the act 
of sinking, putting underwater; 
flood, deluge, inundation. - SIĘ, 
to czem, fig. immersion into close 
study, profound meditation; an 
extravagant passion for. 
ZATOPIONY, a, E, sunk, foun- 
dered , put under water, drowned. 
= fig. drowned, immersed, ab- 
sorbed; extravagantly land of, hav- 
ing a passion for. 
ZATRĄBIĆ, bię, v.n.perf. to 
begin to blow or sound a trumpet, 
to wind or blow a blast. Zatrąbio- 
no do szarży, do odwrotu, they 
sounded the charge , the retreat. 
ZATRĄCAĆ, am , v. n. imp. 
czem, z czego, na co, to savour 
of, to be something of, see ZA- 
KRAWAĆ, ZARYWAĆ. Zatrąca 
cudzoziemczyzną, he speaks with 
a Strong foreign accent 
ZATRACENIE , a, s.n. loss. = 
damnation, reprobation. = ruin, 
destruction. 
ZATRACENIEC, ńca , s.m. one 
reprobated, a castaway, one dis- 
owned by God. 
ZATRACIĆ . cę , v. perf. co, to 
lose a thing , to lay it in a place 
not remembered. = to damn, to 
condemn , to reject, to cast away. 
= to ruin , to undo, to destroy, to 
exterminate. 
ZATRACICIEL , a , s. m. and 
fem. ZATRAC1CIELKA, i, s. f. 
destroyer, exterminator. 
ZATRACONY, a , e , lost, mis- 
laid , not to be found. = ruined, 
undone, destroyed. 
ZATRADOWAĆ, ouję, v.perf. 
(term of Law), to arrest, seize or 
distrain the property of an insol- 
vent debtor. 
ZATRATA, Y, s. f. ruin, perdi- 
tion, destruction. 
ZATRATOWAĆ, tuję, v.perf. 
to run over with a horse, to throw 
down and pass over, see TRATO- 
WAĆ, ROZTRATOWAĆ.-SIĘ (of 
a horse), to cut or to hit one leg 
against the other. 
ZATROSZCZYĆ SIĘ, czę się, 
v. perf. to be uneasy, to be very 
anxious. 
ZATRUĆ , ję , v.perf. ZATRU- 
WAĆ, am, v. imp. to poison, to 
bane, to envenom. Zatruć studnię. 505 
ZAT 
źródła, strzały, to poison a well, 
a fountain, arrows. Zatruwać ży- 
cie, fig. to imbitter the cup of life. 
ZATRUCIE, A ,-.s. n. the act of 
poisoning. 
ZATRUDNIAĆ, am, v.imp. ZA- 
TRUDNIĆ, kię, v. perf. to employ, 
to occupy, to keep busy. - kogo 
czem, to employ one in or about a 
thing , to get one doing, employ- 
ed or at work. = to disturb, to 
trouble, to put to inconvenience, 
see TRUDZIĆ. - SIĘ , to be en- 
gaged , employed in , to busy one's 
self with, to be busy. 
ZATRUDNIENIE, A , s. n. occu- 
pation , employment, engagement, 
business, pursuit. Zatrudnienia li- 
terackie, literary pursuits. Ważne 
zatrudnienia, important pursuits. 
Nie mieć zatrudnienia, być bez 
zatrudnienia, to be in want of 
employment, to be out of employ- 
ment. Mam dziś -, I am engaged 
today.C'zas wolny od zatrudnień, 
leisure time, leisure. 
ZATRUDNIONY, a, E, occupied, 
employed, engaged, busy. - czy- 
taniem, pisaniem, engaged in 
reading, writing, busy reading. 
Jest tak -y że me ma chwili 
wolnego czasu, he is so busy, he 
has not a minute to spare. 
ZATRUTY , a , e , poisoned , 
baned, envenomed. Strzała -a, 
envenomed or poisoned arrow. 
Życie -e, f ig. imbitered life. 
ZATRUWAĆ, see ZATRUĆ. 
ZATRWAŻAĆ, AM, V.imp. ZA- 
TRWOŻYĆ, żę , v.perf. to alarm, 
to frighten , to fill with anxiety, to 
make uneasy. ZATRWOŻYĆ SIĘ, 
to take alarm at, to be alarmed, 
to startle. 
ZATRWAŻAJĄCY, A, E, alarm- 
ing. -e wiadomości, symptoma- 
ta, alarming news, symptoms. 
ZATRZĄŚĆ , ęsę , v. perf. to 
begin to shake. 
ZATRZASNĄĆ, v.perf. drzwi, 
to bang the door, to jam or shut 
the door. 
ZATRZEĆ, see ZACIERAĆ. 
ZATRZEPIOTAĆ, ZATRZEPO- 
TAĆ, am, cę, v.n.perf. skrzy- 
dłami , to begin to flap the wings. 
ZATRZYMAĆ, am, v. perf. ZA- 
TRZYMYWAĆ, muję , v. imp. to 
make stand, to stóp, to stay, to 
arrest. Zatrzymać zegar, to stop 
a clock. Zatrzymać uciekającego, 
to stop or arrest one that is run- 
ning away. Zatrzymać biegunkę, 
krwi plynienie, to stop a loose- 
ness, a flux of blood. Zatrzymać 
dech, oddech, to stop or hold in 
one's breath. - to keep back, to 
withhold. Byłby go uderzył, gdy- 
by go niezatrzymano , be would 
have -struck him, if they had not 
withheld him or kept, held him 
back. Zatrzymać zapłatę robo- 
tnikom , zatrzymać co się komu 
należy, to withhold workmen's 
wages, to withhold what is one's 
due = to keep, to detain. Za- 
trzymać w pamięci, to keep in 
ZAT 
mind,in remembrance. Zatrzymać 
kogo na obiad, to stay or detain 
one to dinner. Nie chcę ciebie 
dłużej zatrzymywać, I won't de- 
tain you any longer. Spieszę się, 
nie zatrzymuj mnie, I am in a 
hurry, so don't detain me. Moje 
interesa długo mnie tam za- 
trzymają , my business will keep 
me there a long time. Zatrzy- 
maj to u siebie, nie rozgaduj te- 
go, keep it to yourself, don't let it 
go any farther. - v.n. Ta strzel- 
ba zatrzymuje, that gun hangs 
fire, is slow in going off. - SIĘ, 
to stand still, to pause, to stop, 
to stay, to remain. - w domu, to 
stay at home. Zatrzymaj się chwil- 
kę, stay a moment. Zatrzymać się 
z nagła, to stop all of a sudden , 
to stop short-Zatrzymywać się po 
drodze, to lag, linger on the road. 
ZATRZYMANIE, ZATRZYMY- 
WANIE, a, s. n. the act of stopping, 
arresting, see ZATRZYMAĆ. Za- 
trzymanie, stoppage, detention.- 
tajemnicy, keeping of a secret. Med. 
- uryny , strangury. - stolca, 
tenesmus, obstruction. 
ZATULAĆ , am , v. imp. ZATU- 
LIĆ, lę, v. perf. to wrap up , to 
envelop; to cover snugly. = to 
close, to stop, to shut. Zatułić so- 
bie oczy, uszy, to shut one's eyes, 
to slop one's ears. 
ZATUPAĆ, am , v. n. pe/f. to 
begin to stamp with one's foot. 
ZATWARDNIAŁY, a, e, harden- 
ed, see ZATWARDZIAŁY. 
ZATWARDNIEĆ, ję ,v. n. perf. 
to harden, to grow hard. 
ZATWARDZAĆ, am, V. imp. 
ZATWARDZIĆ, dzę, v. perf. to 
harden, to make hard. Praca 
zatwardza ciało, labour hardens 
the body. Zatwardzić żołądek, to 
bind the belly, body or bowels. 
Zatwardzać serce fig. to harden 
or steel the heart.- SIĘ, to harden, 
to grow hard; fig. to inure one's 
self to. 
ZATWARDZENIE, a, s. n. 
hardening, obduration, obduracy. 
= constipation, obstruction, cos- 
tiveness. Mieć - żołądka, to be 
belly-bound. 
ZATWARDZIAŁOŚĆ, set, s. f. 
fig. hardness of heart, obduracy. 
ZATWARDZIAŁY, a , E, fig. 
hardened, heart-hardened, obdu- 
rate , unfeeling. -y grzesznik, an 
obdurate sinner. 
ZATWARDZIĆ, see ZATWAR- 
DZAĆ. 
ZATWIERDZAĆ, am, v. imp. 
ZATWIERDZIĆ, dzę , v. perf. to 
corroborate, to confirm, to approve, 
to ratify, to sanction. Zatwierdzić 
prawo, ustawę, to sanction a law. 
Zatwierdzić traktat pokoju,przy- 
mierze, to ratify a treaty, an alli- 
ance. Zatwierdzić przy wileje, to 
confirm one's rights and privileges 
by letters patent. 
ZATWIERDZENIE, k,s.n. cor- 
roboration , confirmation , ratifica- 
tion, sanction. 
ZA w 
ZATYĆ ,.ję , v. n. perf. to grow 
too fat. fig. to grow idle. 
ZATYCZKA, ,2i, S./. ZATYKA- 
DŁO, A, s.n. (any thing that serves 
to stop a hole, an opening), stop- 
gap, stopple. 
ZATYKAĆ, see ZATKAĆ, ZA- 
TKNĄĆ. 
ZATYŁ, u, ZATYŁEK , łku, s. 
m. hinder part, back. Zatyłek gło- 
wy, the hind part of the head, 
occiput. Zatylek komu wy go lie, 
to shave the hind part of one's head 
(as they do in Russia to a recruit, 
who is not fit for military service, 
on account of his short size, or any 
other bodily defect). Mieszkać na 
zatyłku, to lodge in the backside 
of a house. 
ZATYLNIK, see ZAPŁECZNIK. 
ZATYŁY, a , e , grown very fat, 
corpulent, gorbellied. 
ZATYM, see ZATEM. 
ZATYŃKOWAĆ, kuję , V. perf. 
to do over with plaster. > 
ZAUFAĆ, am , v. n. perf. komu, 
to repose or place confidence in 
one, to put an entire trust in one. 
Nie można mu zaufać, there is no 
trust to be put in him. 
ZAUFANIE, a, s. n. trust, confi- 
dence. Pokładać - w Bogu, to 
trust in, to put one's trust or con- 
fidence in God. Mieć w kim - , to 
place or repose confidence in one, 
to confide in him, to put trust in 
him. Ślepe, nieograniczone -, 
blind confidence, unbounded con- 
fidence. Zdradziłeś położone w to- 
bie -, you have betrayed confi- 
dence reposed in you. 
ZAUFANY, a, e, w cżem, having 
confidence in, confiding. - wswej 
niewinności, w sprawiedliwości 
swej sprawy, confiding in his in- 
nocence, in the justice of hiscause. 
- w sobie samym, self-confiding, 
self-confident. = trusty, approved. 
Przyjaciel -y a trusty, faithful, 
true friend, see WIERNY. 
ZAUŁEK, łka, s. m. backstreet, 
lane, alley. 
ZAUSZNICA, y, s. f. ear-drops, 
ear-bobs , ear-rings, see KUL- 
CZYK. = female ear-wig!, a female 
pickthank. 
ZAUSZNICTWO, A, s. n. pick- 
ing of thanks, mean tale-bearing, 
obsequious flattery, sycophancy. 
ZAUSZNIK, a, s. m. pickthank, 
ear-wig, buzzer, telltale, talebearer, 
informer, sycophant. 
ZAUSZNY,a, e, lying behind 
the ear. Wrzód-y, tumour behind 
the ear, parotis. 
ZAWADA , Y, S. f. bar, impedi- 
ment, hinderance, obstacle. Bye, 
stać komu na zawadzie., to stand 
in one's way, to be obnoxious to 
one. Usunąć zawady, to remove 
all obstacles, see PRZESZKODA. 
ZAWADYACTWO, a, s.n. bully- 
ing humour, swaggering air. 
ZAWADYAK, a, s. tn. fam. 
bully, bully-rook , blusterer, swag- 
gerer, swashbuckler, a blusterous 
hero, a swaggering hero. ' 506 
ZAW 
ZAWADZAĆ, am , u. n. imp. 
ZAWADZIĆ , dzę, v. perf. komu, 
to hinder or impede one, to stand 
or lie in one's way, to disturb one. 
Lada co mu zawadzi, the least 
thing in the world discomposes, 
disturbs, unsettles him, see PRZE- 
SZKADZAĆ. Jeśli ci to nie pomo- 
że , tonie zawadzi, if it does not 
you any good, it cannot hurt you, 
cannot do you any barm , see ZK- 
SZKODZIC. - Zawadzić o co, to 
hit or strike against a thing, to 
stumble upon. 
ZA WAKOWAĆ, kuję,v. n. perf. 
to become vacant. 
ZAWAŁ, u, s. m. ZAWALINA', 
•y, s. f. a heap of trees cut down, a 
barricado of trees cut down. = 
fig. bar, impediment, hinderance, 
obstacle - a heap of rubbish, a 
heap of ruins. 
ZAWALAĆ, am, v. perf. to soil, 
to dirt, to dirty. - SIĘ, to soil or 
dirty one's face, hands, clothes. 
ZAWALIĆ, lę, v. perf. to fill 
up, to choke up, to encumber , to 
obstruct (with stones,rubbish, sand, 
trees cut down, etc.). - SIĘ, to 
fall in, to sink in, to tumble down, 
to fall to ruin. Dom zawalił się, 
the house sunk or fell to the 
ground. Zaledwieśmy wyszli z do- 
mu , gdy się dach zawalił, no 
sooner had we left the house, than 
the roof fell in. 
ZAWALIDROGA, i, s.m. a lazy 
lubber (lubbard), a quite useless 
fellow, a nuisance. 
ZAWARCIE, a , s. n. the act of 
shutting, closing. - conclusion.- 
traktatu , pokoju, przymierza, 
the conclusion of a treaty, of peace, 
of an alliance. - ślubów małżeń- 
skich, the conclusion of a mar- 
riage. 
ZAWARCZEĆ, czę, v. n. perf. 
Io begin to growl, see WARCZEĆ. 
ZAWAROWAĆ, ruję, v. perf. 
sobie co, to reserve to one's self, 
to stipulate, see WAROWAĆ, ZA- 
STRZEGAĆ. 
ZAWARTY,a,E,shut, closed.= 
concluded. - w czem, comprised, 
contained, included. Czy wszy 
stkojest -e w tym rachunku? is 
every thing included in that bill ? 
ZAWAŻYĆ, ży , v. n. perf. 
impers. to weigh, to have weight. 
He to zaważyło? how much does 
it weigh? what is the weight 01 it? 
ZAWCZASU, adv. early, be- 
times. Potrzeba temu - położyć 
lamę, the thing must be stopt 
betimes. Tego się trzeba uczyć-, 
these things ought to be learned- 
betimes. 
ZAWCZEśNIE, adv. too early, 
too soon, prematurely. 
ZAWCZESNOŚĆ , set, s. f. un- 
seasonable earliness, premature- 
Dess, prematurity. 
ZA WCZESNY, a , e , too early, 
forward, premature. Śmierć -a, 
premature, untimely death. -a 
starość, premature, early old age, 
see PRZEDWCZESNY 
ZAW 
ZAWCZORAJ , adv. the day 
before vesterday. 
ZA WCZORAJSZY, a, e, of the 
day before yesterday. 
ZAWDZIAĆ, dzieję , v. perf. 
ZAWDZ1EWAĆ, ah, v. imp. to 
put on. Zawdziać co na siebie, to 
put on a coat, etc. 
ZAWDZIĘCZAĆ-, am, v. imp. 
ZAWDZIĘCZYĆ, czę, v. perf. co 
komu, to repay, to requite,, to 
acknowledge (a benefit, an obliga- 
tion) , see ODWDZIĘCZYĆ. 
ZAWDZIĘCZANIE, ZAWDZIĘ- 
CZENIE, a, s. n. the act of repay- 
ing, requiting, acknowledging (an 
obligation, a benefit);acknowledge- 
ment, gratitude. 
ZAWĘDROWAĆ, ruję, v. n. 
perf. dokąd, to come after wan- 
dering about, to get to a distant 
place in one's wanderings, ram- 
blings, rambles. 
ZAWERBOWAĆ, ruję, v. perf. 
żołnierza, to enlist or enrol a 
soldier. - kogo , to gain one over, 
to draw him over to one's party. 
ZAWEZWAĆ, see WEZWAĆ, 
WZYWAĆ. 
ZAWIAĆ, wieję , v. n. perf. 
impers. (of the wind), to begin to 
blow. Ani wietrzyk nie zawieje, 
there is not the least breath of 
wind. - see ZAWIEWAĆ. 
ZAWIADAMIAĆ, am, v. imp. 
ZAWIADOMIĆ, mię , v. perf. to 
let know, to inform, to send word. 
ZAWIADOMIENIE, a , s. n. 
notice, notification, information. 
ZAWIADOWAĆ, ZAWIADY- 
WAĆ, duję,v. n. czem, to manage, 
to superintend, to direct, to 
govern. 
ZAWIADOWANIE, a, s. n. ma- 
nagement, superintendence, di- 
rection , government. 
ZAWIADOWCA, v, s. m. mana 
ger, director. 
ZAWIASA, v, s,f. ZAWIASKA, 
i, s. f.dim. hinge. 
ZAWIĄZAĆ, żę, v. perf. ZA- 
WIĄZYWAĆ, zuję , v. imp. to 
bind, to tie, to bind up, to tie up. 
Zawiązać ranę, to bind up or tie 
up a wound. Zawiązać worek, co 
w worku, to tie up in a bag. Za- 
wiązać węzeł to tie a knot. Za- 
wiązać komu oczy, to hoodwink 
or blindfold one. Zawiązać sobie 
tasiemki u trzewików, to tie the 
strings of one's shoes. Zawiązać 
pieniądze w róg chustki, to tie 
up money in the corner of a hand- 
kerchief. Fig. Zawiązać komu 
świat, to debar or preclude one 
from preferment, to prevent him 
from making his way in the world, 
from rising in the world. Zawiązać 
z kim stosunki przyjaźni, to knit 
friendship with one. Zawiązać to- 
warzystwo , to form , establish a 
society. - SIĘ (of fruits, buds), 
to knot, to form knots or joints. = 
Zawiązać się w towarzystwo, to 
from a society, an association. 
ZAWIĄZANIE, ZAWIĄZYWA- 
NIE , a , s. n. the act of binding 
ZA W 
up; the act of forming, concluding, 
contracting. 
ZAWIĄZEK, zku, s. m. bud, 
germ, nucleus, embryo. -owocu, 
formation of fruit, fructification. 
Ten kwiat zwiądł w samym za- 
wiązku, that blossom was nipt in 
the bud. = fig. source, origin, 
beginning, rise, see ZARÓD. 
ZA WIĆ, see ZAWIJAĆ. 
ZAWICHRZAĆ, am,v. imp. ZA- 
WICHRZYĆ, rzę, v. perf. to raise 
a storm ; to disturb, to disquiet. 
Zawichrzyć spokojność publi- 
czną , to disturb the public peace, 
to cause or create disturbances in 
a state, to stir up or excite people 
to rebellion. 
ZA WICHRZENIE, a, s. n. storm; 
broils, troubles, disturbances in a 
state. 
ZA WICIE, a , s. n. see ZAWI- 
JANIE. = (that in which any thing 
is wrapped), wrapper , wrapping, 
envelop. -na głowie, head-dress, 
coif; turban, see ZAWÓJ. 
ZA WIĘDŁY, a, e, withered, 
faded , see ZWIĘDŁY. = emaci- 
ated , lean, scraggy. 
ZAWIEDZENIE, a, s. n. the act 
of leading or conducting to a place. 
= disappointment, see ZAWÓD. 
ZAWIEDZIONY, a , e, led, con- 
ducted to a place. = disappointed, 
baffled, balked in his expectations. 
ZAWIERAĆ, am, v.imp. ZA- 
WRZEĆ, wrę , v. perf. to shut, to 
close, to shut up. Konstantyn za- 
warł kościoły pogańskie, Constan- 
tine orderered the pagan temples 
to be shut, see ZAMYKAĆ. = to 
conclude, to contract. Zawrzeć 
kontrakt, umowę, to make an 
agreement, to make a contract. 
Zawrzeć pokój, przymierze, to 
conclude or sign the peace, to con- 
clude an alliance. Zawrzeć z kim 
przyjaźń, to contract or knit 
friendship with one. Zawrzeć ślub, 
związek małżeński, to be joined 
in matrimony, to contract a mar- 
riage , to conclude a match. = Za- 
wrzeć co w czdm, to include, to 
comprise , to enclose. Zęby wszy- 
stko zawrzeć jednem słowem, 
and to wind up all in one word. = 
Zawierać w sobie, to include, to 
hold, to contain, to comprise , to 
comprehend. Ta książka zawiera 
[w sobie) wiele prawd, that book 
contains great truths. Ziemia za- 
wiera wiele skarbów, the earth 
contains many treasures in its 
boweis. Europa zawiera kilka ob- 
szernych królestw, Europe com- 
prehends several large kingdoms. 
Ta cnota zawiera wszystkie in- 
ne cnoty, this virtue comprehends 
all other virtues. Filozofia zawie- 
ra w sobie logikę, etykę, fizykę 
i metafizykę,"phylosophy includes 
logic, morals, physics and meta- 
physics. ZAWIERAĆ SIĘ, to be 
included, contained, comprised. 
ZAWIERUCHA, v, s. f. a winter- 
storm, a snow-storm, drift of snow. 
=fig. turmoil, disurbance, trou bles. ZAW 
ZAWIERUSZYĆ, szę, v.perf. 
to put or lay in a place not recol- 
lected, to mislay. - SIĘ, to be lost, 
to miscarry, to be missing* 
ZAWIERZAĆ, am , v. n. imp. 
ZAWIERZYĆ, rzę, v.perf. komu, 
to trust to one , to rely or depend 
upon him, to give credit, to believe. 
Zawierzać sobie nawzajem, to 
put trust in each other. 
ZAWIERZANIE, ZAWIERZE- 
NIE , a , s. n. trust, confidence. 
ZAWIEŚĆ, see ZAWODZIĆ. 
ZAWIESISTY, A, e , hanging, 
bobbing, pendulous, pendent. Uszy 
-e, hanging ears. Pies-y, a wide- 
eared, large-eared or lap-eared dog. 
Nos-y, a long nose, a hawk's nose. 
Sos -y. thick spicy sauce. 
ZAWIESZAĆ , am , v. imp. ZA- 
WIESIĆ, szę , v.perf. to hang up, 
to suspend. Zawiesić na haku, na 
kołku, na gwoździu, to hang up 
on a hook. Zawiesić co na szyi, 
to hang a thing about one's neck. 
Zawiesić w świątyni chorągwie 
zdobyte na nieprzyjacielu , to 
suspend in a church the standards 
taken from the enemy. - fig. to 
suspend, to defer , to put off , to 
delay, to stop. Zawiesić siooje 
zdanie o czem, to suspend one's 
judgement concerning any thing. 
Zawiesić (urzędnika) kogo od 
urzędu, to suspend one from his 
office. Zawiesić wykonanie wyro- 
ku , to suspend or put off the exe- 
cution of a sentence, to reprieve a 
malefactor, to give respite to a 
criminal.^Zawiesić kroki nieprzy- 
jacielskie, to suspend hostilities. 
- SIĘ, to hang one's self, see PO- 
WIESIĆ SIĘ; to be hung, suspend- 
ed, to keep hanging. Zawiesić się 
komu na szyi, to hang on one's 
neck. 
ZAWIESZENIE, a , s.n. the act 
of hanging up, suspending. = 
suspension, interruption, cessation, 
delay. - broni, a suspension of 
arms, a truce. -wyroku, reprieve, 
respite. - sprawy sądowej, a 
stop put to the legal proceedings. 
= doubt, suspense, uncertainty. 
Być, zostaioać w zawieszeniu, 
to be in suspense, to be uncertain. 
ZAWIESZONY, A, E , hung up, 
suspended. - nad czem, hung or 
suspended over. - na czem, hung 
on or upon. Lampa -a pod sufi- 
tem , a lamp hung from the roof. 
= suspended from his office. = 
suspended, put off, delayed, re- 
prieved, cast off. 
ZAWIEWAĆ, am , v. imp. ZA- 
WIAĆ, wieję, v.perf. (of wind), 
dokąd, to carry, to drift to a place. 
- Zawiać drogę piaskiem, śnie- 
giem, to fill or cover a road with 
drifted sand or snow. 
ZAWIEŹĆ, see ZAWOZIĆ. 
ZAWIĘZYWAĆ , see ZAWIA- 
ZAĆ. 
> ZAWIJAĆ, AM, V. imp. ZhWl- 
NĄĆ, nę, v.perf. to wind up, to 
wrap up , to envelop, to fold up. 
Zawinąć w papier, to wrap up in 
ZAW 
paper. Zawinąć ranę, to bind up 
a wound. Zawinąć włosy w papi- 
loty, to put one's hair in paper. = 
to tuck up. Zawinąć rękawy, to 
tuck up one's sleeves. = v. n. Za- 
winąć do portu, to put into a har- 
bour, to touch or call at a port. 
Zawinąć szczęśliwie do portu, 
to get safe into port, to come safe 
to port. Zawinąć do brzegu , do 
przystani, to - get on shore, to 
land. - SIĘ , to wrap up one's 
self. Zawinąć się w płaszcz, to 
wrap up one s self in one's cloak. 
<= Zawinąć rękaw,to tuck up one's 
sleeves. - koło czego , fig. to go 
quick to work, to set about a bu- 
siness, to bestir one's self about it, 
to busy one's self with it. Jak się 
zawinął, w jednym dniu skoń- 
czył robotę, he went to work with 
so much ardour, that he finished it 
in one day. 
ZAWIJANIE, ZAWINIĘCIE, a, 
s. n. the act of wrapping up Za^ 
winięcie, see ZAWINIĄTKO. = 
Zawinięcie do brzegu, do lądu , 
getting on shore , landing. 
ZAWIKŁAĆ, am, v.perf. to 
hamper, entangle, to involve, to 
intricate, to embroil, to confuse. 
ZAWIKŁANIE, a, s.n. en- 
tanglement , involution, intricacy, 
embroilment, confusion. 
ZA WIKŁANY, a, e, entangled, 
intricated, embroiled, confused. 
ZAWILE, ZAWIŁO , adv. con- 
fusedly , intricately, abstrusely , 
obscurely. 
ZAWILEC , LOA , s. m. wind- 
flower, anemone. 
ZAWIŁOŚĆ , ści, s. f. confused- 
ness , confusion, complication , 
abstruseness, obscurity. - myśli, 
the abstruseness of the meaning. 
ZAWIŁY, a, e, confused, intri- 
cate, involved, abstruse, obscure, 
perplexed. Styl - y, a perplexed , 
entangled, involved style. Pytanie, 
zadanie -e, an abstruse point or 
question, a problem difficult to be 
solved. 
ZAWINĄĆ, see ZAWIJAĆ. 
ZAWINIĄTKO, a, s. n. bundle, 
parcel. 
ZAWINIĆ, nię , v. n. perf. to be 
guilty, to offend , to do amiss. - 
komu, to act in such a manner as 
to forfeit one's esteem , good will, 
etc., to trespass against one. 
ZAWINIĘCIE,see ZAWIJANIE, 
ZAWINIĄTKO. 
ZAWINIENIE, a, s.n. guilt, 
offence, trespass. 
ZAWINIĘTY, a, e, wrapped up, 
infolded, enveloped. 
, ZAWIŚĆ, ści, s.f. envy, jealousy, 
see ZAZDROŚĆ. 
ZAWTŚLAŃSKI, a , ie , situated 
or living beyond the Vistula. 
ZAWIŚLE, a, s. n. country 
beyond the Vistula, the other bank 
or side of the Vistula. 
ZAWISŁOŚĆ, ści, s. f. depen- 
dence. 
ZAWISŁY, a, e, dependent on, 
upon. 
ZAW 
ZAWISNĄĆ, nę, v.n.perf. na 
czem, to hang upon, to remain 
hanging on. = Zawisnąć od ko- 
go, od czego, to depend upon one, 
to be in a state of dependence, see 
ZALEŻEĆ. - Zawisnąć na czem, 
to hang on , to lie in, to consist in. 
Cały zakon i prorocy zawisły na 
tych dwóch przykazaniach, on 
these two commandments hang the 
Law and Prophets. Na tern zawi- 
sło nasze szczęście, herein lies 
our happiness. 
ZAWISTNICA , r, s. f. an en- 
vious, invidious woman. 
ZAWISTNIE, adv, enviously, 
with jealousy. 
ZAWISTNIK,a, s. m. envier, 
maligner. 
ZAWISTNY, A , e, envious, 
jealous, invidious. 
ZAWITAĆ, am , v. n. perf. to 
appear or come as a welcome guest. 
= to come, to arrive. Odkąd za- 
witał w nasze strony, since he 
came in our neighbourhood. Kie- 
dyż zawita ten dzień szczęśli- 
wy? when will that happy day 
come? Kiedyż znowu do nas za- 
witasz? when will you come to 
us again ? 
ZAWITY, a , e , see ZAWINIĘ- 
TY. = Rok zawity, (old term of 
Law), a summons or citation to 
appear before the court, and which 
cannot be put off to another day. 
ZAWLEC , lokę , v. perf. ZA- 
WLEKAĆ, am , v. imp. to draw 
through. Zawlec nitkę, to draw a 
thread through, to thread a needle. 
ZAWLEC, lokę, ZAWŁÓCZYĆ, 
czę, v.perf. dokąd, to drag or 
draw to a place. Zawlekli go do 
rzeki, they have dragged him to the 
river.Szczury zawłóczą wszystko 
do nor swoich, rats drag every 
thing to their holes.-• pole, to finish 
harrowing a field. ZAWLEC SIĘ, 
dokąd, to come trudging or jogging 
to; to arrive at a very slow rate. 
Zawlekliśmy się piechoto i boso 
do Rzymu, we trudged to Rome 
upon our naked feet. Ledioośmy 
się na noc do wsi zawlekli, it 
was with difficulty we got to the 
village before the night. 
ZAWŁOKA , i, s. f. seton , 
rowel. 
ZAWÓD, odu, s. m. race, course 
of life, career, pursuit, walk. Od- 
być, skończyć -, to run out one's 
race; to end, to finish , to termi- 
nate one's career. W długim a 
trudnym swym zawodzie, in his 
long and arduous career. - woj- 
skowy, the career of arms. - na- 
ukowy, literacki, literary pursuits. 
- sztuk, umiejętności, the walk 
of arts, of sciences. Mało znaj- 
dziesz przyjemności w tym za- 
wodzie, you will find but little 
pleasure in that particular career. ==» 
ZAWODY, horse-races, see WY- 
ŚCIGI; fig. lists, arena, strife, 
rivalry, opposition. Iść, puścić się 
z kim w zawody, to enter the lists 
with one, to strive, vie or contend 
507 508 
ZAW 
with one for mastery. - disap- 
pointment; the breaking of one's 
word. Zrobić komu - , to dis- 
appoint one, to disappoint one of 
his hopes, not to keep one's word 
or promise. Jeżeli ci obiecał za- 
płacić , nie zrobi ci zawodu, if 
he promised to pay you, he will 
not disappoint you, he will keep his 
word. Doznać zawodu, to be dis- 
appointed, to fall short o! one's 
expectations, to see one's hopes 
baffled , to be deceived in one's ex- 
pectations. Dez zawodu, without 
fail, infaiilibly. = Kilką zawoda- 
mi , al several times. Dwoma, 
trzema zawodami co zrobić, to 
return to work twice, three times, 
before having finished it. 
ZAWODNOŚĆ, ści, s.f. deceit- 
fulness. 
ZAWODNY, a, e, not to be re- 
lied upon , deceitful, delusive. 
ZAWODZIĆ, dzę , v. imp. ZA- 
WIEŚĆ, wiodę, v.perf. dokąd, 
to bring, lead or conduct to a 
place. = to deceive , to balk, to 
baffle, to disappoint. Zawteść czy- 
je nadzieje, oczekiwania, to baffle 
one's hopes, to disappoint one's 
expectation. Bron, strzelba za- 
wiodła, the gun missed fire.- 
SIĘ, to be deceived, to be dis- 
appointed. Zawieść się w swych 
nadziejach, oczekiwaniach, to 
lali short ol one's expectations. Za- 
wieść się na kim , to be deceived 
in one, to mistake one's man, to 
be mistaken. Zawieść się na czy- 
jej przyjaźni, to be deceived in 
relying on one's niendshtp. 
ZAWÓJ , oju , s. m. turban. 
ZAWOJEK,jku, s.m. a little 
turban. = the mountain-lily, Turk's 
cap. 
ZAWOJOWAĆ , juję , v. perf. 
to conquer, to subdue. - kraj, 
to conquer a country. - Zawojo- 
wać koyo, to master, rule, govern 
one, to get the mastery over one. 
Dać się żonie zawojować, to 
suffer one's seh to be ruled by one's 
wiie , to be henpecked. 
ZAWOJOWANIE,*, s.n. the 
act oi conquering , subduing. 
ZAWOJOWANY, a, n, conquer- 
ed , subdued. = ruled , governed. 
-y przez żonę, governed by the 
wife, henpecked. 
ZAWOŁAĆ, am, v. perf. to call, 
to call in, to bid come. Czy mam 
zawołać lekarza? shall I call 
lite physician ? Zawołaj służącego, 
call the servant. - na kogo, to call 
to one. - to cry out, to exclaim. 
O ja nieszczęsny! zawołał, bow 
unfortune I am! cried he out. 
ZAWOŁANIE, a, s. n. call. Być 
na -, na każde -, to be ready at 
a call, at every call; to be ready at 
a short warning, at a minute's no- 
tice. Bądź na -, be within call. 
ZAWOŁANY, a, e, called, called 
in, summoned. = cried up, famous, 
celebrated. 
ZAWORA, v, s. f. bar, bolt, see 
ZAPORa. 
ZAW 
i ZAWORNIK a s m. the key- . 
stone of a vault 
ZAWÓZ , ozu , s- m carnage , 
transport 
ZAWOZIĆ, tę, v. imp. ZA- 
WIEŹĆ, m ioze, v. perf. dokąd, to 
carry or convey to a place (in a 
carriage, on horseback or in a 
ship). Czy chcesz mnie lam za- 
wieźć? will you carry meso far? 
ZAWRACAĆ, am, v. imp. ZA- 
WRÓCIĆ, cę, v. perf. to turn, to 
turn about, to turn back. Zawróć, 
furmanie, turn about, coach man. = 
Zawrócić kogo, to turn one back , 
to make him go back. = Zawracać 
oczy, to roll or distort one's eyes. 
- Zawrócić komu głowę, to turn 
one's head (of another), to turn 
one's brain. Zawrócił głowę tej 
dziewczynie, he has turned the 
head of this girl. Głowę komu za- 
wracać, to break one's head with 
noise or chattering; to trouble, 
plague , annoy or distrub one. - 
SIĘ, to turn, to return, to turn 
back, to go back. = W głowie mu 
się zawróciło (better przewróci- 
ło) , his brains are turned , he has 
lost his senses. 
ZAWRACANIE, ZAWRÓCE- 
NIE, a, s. n. the act of turning 
about, turning back. 
ZAWRÓT, otu, s.m. turn, turn- 
ing, winding way, a place where a 
carriage can turn. Na zawrocie, at 
the turning of the street. = Za- 
wrót głowy, giddiness, dizziness, 
a swimming in the head. Cierpieć 
- głowy, to be subject to a swim- 
ming in the head, to be troubled 
with a giddiness, to be liable to 
giddiness in the head , to have fits 
of giddiness. Dostać zawrolu gło- 
wy, to be seized with giddiness. = 
(a horse's disease), staggers. 
ZAWRZEĆ, see ZAWIERAĆ. 
ZAWRZEĆ, rzy , u. n. perf. 
impers. to begin to boil. = to begin 
to rage. 
ZAWRZESZCZEĆ , czę , v. n. 
; perf. to shriek out, to scream out. 
ZAWŚC1ĄGAĆ, ZAWŚCIĄ- 
GNĄĆ, see POWŚCIĄGNĄĆ. 
ZAWSTYDZAĆ, am, V. imp. ZA- 
WSTYDZIĆ, dzę , v. perf. to 
shame, to put to shame, to make 
one ashamed. ZAWSTYDZIĆ SIĘ, 
to be ashamed, to blush. 
ZAWSTYDZENIE, a, s. n. the 
act of making one ashamed; shame, 
conlusion. 
, ZAWSTYDZONY, a , e, put to 
I shame, ashamed. 
ZAWSZE, ZA WŻDY, adv. al- 
ways , ever. Na zawsze, one for 
all. - stę gniewa, he is always in 
: a passion. 
ZAWYĆ, ję , v. n. perf. to give 
1 a howl, to begin to howl, to set up 
■ a yell. 
ZAWYROKOWAĆ, kuję , v. n. 
I perf. to pronounce, to decide, to 
, pass sentence. 
ZAWZIĄĆ, ZAWZIĄŚĆ, wezmę, 
! v. perf. z kim przyjaźń, la knit or 
contract friendship with one.-STĘ, 
L\Ż 
na kogo, to be obstinately ben» 
against one. to bear him ill will, to 
owe him a grudge. - na czyją zgu- 
bę, to be bent on one's destruction, 
to swear his ruin - na co, to be 
obstinately bent or intent upon a 
thing, to desii e to get it by hook or 
crook , see CWZ1ĄŚĆ SIĘ. 
ZAWZIĄTEK. tku,s. m. (little 
used) origin, beginning, outset. 
ZAWZIĘCIE, adv. obstinately 
= with rancour 
ZAWZIĘTOŚĆ, ści, s. f. stub- 
born persistency. = deep seated 
and implacable malice, rancour, in- 
veterate hatred, a deadly grudge , 
anger, indignation. 
ZAWZIĘTY, a, e, headstrong , 
stubborn, bent or intent upon, 
persisting in. Boj -y, hard obsti- 
nate tight, see ZACIĘTY. = full of 
hatred, implacably spiteful, ran- 
corous, malignant, virulent. 
ZAŻĄDAĆ, am, v. perf. to de- 
sire , to demand , to require (on a 
sudden, unexpectedly). 
ZAŻALENIE, a, s. n. complaint, 
grievance, see SKARGA. 
ZAŻARCIE, adv. furiously, in a 
rage- - 
ZAŻARTOŚĆ, ści,s.f. rage, fury. 
ZAŻARTOWAĆ, tuję, v.n.perf. 
z kogo, to put a jest upon one, to 
break or crack a joke on one. 
ZAŻARTY , a , e , enraged, in a 
rage, furious; intent upon its prey, 
worrying its prey. 
ZAZDROŚĆ, set, s. f. envy, 
jealousy. - go pożera, he is de- 
voured or eaten up with envy. Usy- 
chać z zazdrości, to pine away 
with envy. - to kim obudzić, 
wzniecić, to give cause of jealousy 
to one. Godzien zazdrości, envia- 
ble. Wolę - niż politowanie, 
better be envied than pitied. 
ZAZDROŚCIĆ, szczę, v. n. imp. 
komu, to envy one, to bear him 
envy, to be jealous of one. Za- 
zdroszczę ci twego szczęścia, L 
wish I were as happy as you. 
ZAZDROŚNICA , y , s. f. an en- 
vious woman, a jealous woman. 
ZAZDROŚNIE , adv. enviously, 
jealously. 
ZAZDROŚNIK , a , s. m. an en- 
vious man, a jealous man. Stary 
-, a jealous old fellow. 
ZAZDROŚNY, a, e, envious, 
jealous. Zazdrośnem okiem na co 
patrzeć, poglądać, to look upon 
with an envious eye. -y mąż, -a 
żona, a jealous husband, a jealous 
wile. 
ZAŻEGAĆ, am, v. imp. ZA- 
ŻEDZ, gę , v. perf. to light, to 
kindle. 
Z AŻEGLOWAĆ, luję , v. n. perf. 
dokąd, to come or arrive at a place 
on board a ship. 
ZAŻERAĆ, am , v. imp. ZA- 
ŻREĆ, rę , v. perf. to devour, to 
worry. ZAŻERAĆ SIĘ (of dogs) tb 
devour one another. 
ZAŻEW1E,a, S. n. ŻARZEWIE, 
red ember; that serves to kindle 
fire.=fig. cause of a conflagration. ZBA 
Zboczyć z drogi honoru, to swerve 
or deviate from the path of honour. 
Zboczyć od prawdy, to swerve or 
depart from truth. Bezbożni za- 
stawili na mnie sidła, a jednak 
nie zbaczam od twych przyka- 
zań , the ungodiy have Said snares 
for me, and yet I swerve not from 
thy commandments. Zboczyć od 
założenia, od przedmiotu, to go 
from one's subject, to wander or 
ramble from the point in question, 
to make a digression. = Igła ma- 
gnesowa zbacza o tyle, na tyle, 
the needle of the compass varies so 
much. = Astr, to decline or de- 
viate from the equator. 
ZBACZANIE, a , s. n. the act ol 
deviating, swerving, digressing. 
Częste - od przedmiotu, frequent 
dgressions. 
ZBADAĆ, am. v.perf. to find out 
or discover by inquiring into, by 
close investigation or examination, 
to sift to the bottom. - kogo, to 
discover one's secret inclinations, 
designs; to have the length of one's 
foot. 
ZBAŁAMUCIĆ, cę, v.perf. to 
befool, to betray into, to seduce, 
to deceive. - dziewczynę, to se- 
duce, betray or wheedle away a 
girl. - czas, to trifle away one's 
time. 
ZBANKRUTOWAĆ, tuję , v. n. 
perf. to fail, to become a bankrupt. 
ZBAWCA, v, s. m. saver, deli- 
verer, preserver. - kraju , ojczy- 
zny, the deliverer of one's country, 
see ZBAWICIEL. 
ZBAWCZY, see ZBAWIENNY. 
ZBAWCZYNA, v, ZBAWCZY- 
NI, ni, s. f. a female deliverer. 
ZBAWIĆ, wię, v. perf. to save 
from eternal death , to bring to sal- 
vation or to eternal life. = to save, 
to deliver, to preserve from danger. 
- Rzeczpospolitę, to preserve the 
republic from imminent danger. 
Boże zbaw króla, God save the 
king. 
ZBAWICIEL, a, s. m. Saviour, 
Redeemer. - świata , the Saviour 
of the world. 
ZBAWIENIE, a, s. n. salvation. 
Ludzie mało myślą o zbawieniu, 
men little think of their salvation. 
Dla grzeszników nie czyniących 
pokuty nie masz zbawienia, for 
impenitent sinners there is no sal- 
vation. Bóg przysłał syna swego 
jednorodnego dla zbawienia ro- 
dzaju ludzkiego, God sent his only 
begotten son to save mankind. = 
salvation , safety, welfare. Od tego 
zależy - państwa, on that de- 
pends the salvation of the state. - 
Rzeczypospolitej, the safety of the 
republic. 
ZBAWIENNIE, adv. in a salu- 
tary, wholesome manner. 
ZBAWIENNOŚĆ,śct,s./. salutari- 
ness, wholesomeness. 
ZBAWIENNY, a, e, salutary, 
wholesome, sound. Lekarstwo -e, 
salutary medicine. Rada, prze- 
stroga -a, salutary, wholesome 
ZBI 
advice. Nauka -a, a sound doc- 
trine. 
ZBAWION, ZBAWIONY, a t b , 
saved. 
ZBECZEĆ SIĘ , czę sn?, v„ pcrf. 
vulg. to be weary with blubbering. 
ZBESTWIAŁOŚĆ, ści, 8. f. bes- 
tiality, sensuality. 
ZBESTWIĆ, see ROZBESTWIĆ. 
ZBEZCZEŚCIĆ, szczę, ZBE- 
SZTAĆ, am, v.perf. kogo, to abuse 
one, to treat him with reproachful 
language, to rail at him with great 
bitterness. 
ZBIĆ, ję, v.perf. to beat down, to 
batter down. Gesler kazał Tellowi 
zbić z luku jabłko z głowy swego 
syna, Gesler ordered William Tell 
to beat down with his arrow ar 
apple from his son's head. Zbić 
wszystkie dziewięć kręgli, to 
carry all the nine pins. = Zbić nie- 
przyjaciela, to beat the enemy, 
to overthrow or rout the enemy's 
army. Zbić kogo na miazgę, to 
beat one to a jelly or to a mummy. 
= Zbić szklankę, filiżankę, to 
break a glass, a cup, see STŁUC. 
= Zbić kogo z toru, z drogi, to 
make one go out of the right way, 
to make him go astray, to lead him 
astray. Zbić kogo z tropu, z to- 
ru, fig. to disconcert, confound 
or, puzzle one, to put him out of 
countenance.- SIĘ, to be broken. 
= się z tropu (said of hounds), to 
be at a fault or thrown off the scent, 
to be upon a wrong scent. Zbić się 
z tropu, z terminu, fig. to be dis- 
concerted, confused, puzzled, put 
out of countenance. 
ZBICIE, a, s. n. beating, beat- 
ing down; battering down; rout, 
defeat, overthrow. - dowodów, 
refutation. 
ZBIEDZ, see ZBIEGAĆ. 
ZBIEG, a, »;m. deserter, run- 
away. 
ZBIEG , u, s.m. concourse. - 
ludu, a great concourse of people. 
= confluence. U zbiegu dwóch 
rzek, at the confluence of the two 
rivers. = concurrence. - okoli- 
czności, a concurrence of circum- 
stances. 
ZBIEGAĆ , am , v. n. imp. 
ZBIEDZ, ZBIEŻEC, gę, gnę,v. 
per/, to run down. Zbiedz z gó- 
ry, ze schodów, to run down a 
hill, to run down stairs. = to run, 
to pass, to elapse. Czas szybko 
zbiega, time runs orpasses speedi- 
ly away. = to run away, 10 desert 
Zbiedz od chorągwi, to desert 
one's colours. Zbiedz do nieprzy- 
jaciela, to run over to the enemy. 
- Garnek zbiega, the pot runs 
or boils over. - v. a. to have beeo 
rambling over, to travel all over. 
Zbiec^em całą Europę , cały 
świat, I have travelled all over 
Europe , I have taken a survey of 
the whole earth. = Zbiedz kogo, 
to overtake one, to fall upon him 
unawares. ZBIEGAĆ SIĘ (of per- 
sons), to run one's self out of breath, 
to be weary with running; (of 
509 
ZBA 
ZAŻGAĆ, am , v. perf. fam. to 
pierce or stab to death. 
ZAZGRZYTAĆ, am , v. n. perf. 
inchoat. zębami, to begin to 
gnash one's teeth, or with one's 
teeth. 
ZAZIĘBIĆ, bię, v. perf. to make 
cold. - SIĘ, to catch cold. 
ZAZIĘBIENIE, a, s.n. (a disease 
caused by cold), obstructed perspi- 
ration, cold. 
ZAZIELENIAĆ, am, v. imp. ZA- 
ZIELENIĆ , nię , v. perf. to do 
over with green. ZAZIELENIĆ SIĘ, 
ZAZIELENIEĆ, je, v. n. perf. to 
look green, to be verdant. 
ZAZIERAĆ,see ZAJRZEĆ, ZA- 
GLĄDAĆ. 
ZAZIMOWAĆ, muję, v. n. perf. 
gdzie, to pass the winter in a place, 
to winter. 
ZAZNAĆ, am, v. perf. kogo, to be 
old enough to know one. Dzieckiem 
będąc zaznałem go, I was still a 
child but I knew him, I remember 
him wery well. 
ZAZNAJOMIĆ, meę, v. perf. ko- 
go z kim, to make, bring or get one 
aquainted with a person, to intro- 
duce him to. - SIĘ, to become 
acquainted. 
ZAŻÓŁCIĆ, cę , v. perf. to do 
over with yellow. 
ZAŻRZEĆ, see ZAŻERAĆ. 
ZAZWYCZAJ, adv. ordinarily, 
usually, generally, commonly. 
ZAŻYĆ, see ZAŻYWAĆ. 
ZAŻYŁOŚĆ, śct, s. f. intimacy, 
familiarity, intimate friendship. 
ZAŻYŁY, a , e , intimate , fami- 
iiar. 
ZAŻYWAĆ, am, v.imp. ZAŻYĆ, 
ję, v. perf. to make use, to use, to 
employ. Zażywać kogo do czego, 
to employ one about a business. 
Zażywać czyjej rady, to have re- 
course or to apply to one for an 
advice, see UŻYWAĆ. = Zażyć 
kogo z mańki, to take one una- 
wares, to come cunningly at (upon) 
one. = Zażyć konta , umieć za- 
zyć konia, to know how to manage 
a horse. = to take. Zażywać, za- 
żyć lekarstwo, to take physic. 
Zażyć na przeczyszczenie, to 
take a purge. Zażywać tabakę, to 
take snuff. Zażyj tabaczki, take 
a pinch of snuff. = to use to do a 
thing. Pocbiedzie zażywamprze 
chadzki, after dinner I use to take 
a walk. - to enjoy. Zażywać sło- 
dyczy życia, to enjoy the sweets 
er comforts of this life. = to un- 
dergo, to experience, to go through. 
Zażyć trudności, to meet with 
difficulties, see DOZNAĆ. 
ZAŻYWANIE, ZAŻYCIE, a, s.n. 
the act of making use, employing. 
- Zażywanie lekarstw, the ta- 
king of physic. Zażywanie tabaki, 
the custom of taking snuff. 
ZAŻYŻNIAĆ, see UŻYŹNIAĆ. 
ZBACZAĆ, a m ,v. imp. ZBOCZYĆ, 
czę,v.perf. to turn from, to deviate, 
to digress, to swerve. Zboczyć 
z drogi, to go out of one's way, to 
turn or strike into a side-way. Fig. ZBL - 
- książek, rycin, starożytno- 
ści, a collection of books, prints, 
antiques. - ludzi, a collection of 
men. - materyałów, a collection 
of materials. =» Krótki zbiór, an 
abridgment, a compendium, an 
epitome, abstract, summary. =• 
harvest, crop. - siana, hay-bar- 
vest, hay-time, SIANOKOS. - 
wina, vintage. = ZBIORY , pl. 
hoards, treasures, wealth, riches, 
ZBIOROWO, adv. collectively. 
ZBIOROWY, A, B, collective 
Imię -e, collective, noun, term. 
Lud,wojsko, jazda, sejm są imio- 
na -e, people, army, cavalry, par- 
liament are collective nouns. Istota 
-a, a collective being.=synthetic, 
synthetical. Metoda -, synthetical 
method, synthesis. 
ZBISURMANIĆ SIĘ, nię się, 
ZBISURMANIEĆ, ję, v. n.per/. 
fam. to become a musulman, to 
become a Turk, a renegado. 
ZBITY, a , e , beaten, beaten 
down, battered down. ■= beaten, 
routed, defeated. = mauled, bruis- 
ed, belaboured. = joined together 
with nails. - z tropu (of a hound), 
thrown off the scent, at fault. - 
z tropu, gone out of the right way, 
led astray; put out of countenance, 
disconcerted, puzzled, confused, 
at a loss. 
ZBLADŁY, a, b, grown pale, 
turned pale. 
ZBLADNĄĆ, hę , v. n. perf. 
to grow pale , to turn pale. Zbladł 
jak trup, he turned pale as death. 
ZBŁĄDZIĆ, dzę , v.n.perf. to 
lose one's way, to be out of the 
right way, to go astray, to miss 
one's road. = fig. to mistake, to 
commit a blunder, to commit a 
fault, see POBŁĄDZIĆ, OMYLIĆ 
S!Ę. 
ZBŁAŹN1ONY, a, e, made a 
fool of, discredited, fallen Into 
contempt 
ZBLISKA, ZBLIZKA, adv. near, 
close, near at hand. Widzieć nie- 
przyjaciela -, to see the enemy 
near at hand. - za Mm iić,;postę- 
pować, to follow one close, close 
at the heels. - się przypatrywać, 
to view near, to look close, to take 
a close view of. 
ZBLIŻAĆ , am , v. imp. ZBLI- 
ŻYĆ, żę, v.perf. to bring nearer 
or closer. Szkła zbliżają przed- 
mioty, glasses bring objects nearer 
to the eye, see PRZYBLIŻAĆ. In- 
teres rozdziela, potrzeba zbli- 
ża ludzi, Interest divides men, 
their wants bring them together. 
- SIĘ, to approach, to come near, 
to draw near, to come nigh. Nie- 
przyjaciel się zbliża, the enemy 
are drawing near. Godzina, czas 
zbliża się, the hour, the time 
draws nigh. Zbliżać się do końca, 
to draw to an end, to draw to a 
close. Zbliżać się do doskonało- 
ści , to come near to perfection. 
Styl jego zbliża się do stylu Cy- 
cerona, his style makes a near 
approach to Cicero's, his style 
ZB1 
a horse), to run away. = Zbiegać 
się, zbiedz się, to come running 
from different sides, to flock to- 
gether in crowds, to meet together 
tumultuously. = to meet, to join. 
Dwie te rzeki zbiegają się poni- 
żej miasta, these two river meet 
or join below the town. - (ol stuff, 
cloth , leather, etc.), to shrink , to 
contract itself. 
ZBIEGANIE , ZBIEGNIENIE , 
ZBIEGNIĘCIE, ZB1EŻENIE, A, 
s. n. the act of running down. = 
the act of running away, deserting. 
ZBIEGANIE SIĘ, weariness pro- 
ceeding from much running. ZBIE- 
GNIENIE SIĘ, ZBIEGNIĘCIE SIĘ, 
flocking together , gathering in 
crowds. = shrinking, contracting 
itself. 
ZBIEGŁY, a , e , run away. 
ZBIEGOWISKO, A, s. n. a great 
concourse of people, a riotous as- 
sembly, a rout, a mob , a rabble. 
ZBIERAĆ, am, v. imp. ZEBRAĆ, 
ZBtOBĘ, v.perf. to gather, to cull, 
to pluck. Zbierać owoce, kwiaty, 
zioła, to gather, pluck or cull 
flowers, fruit, simples. Zbierać 
zboże z pola, to reap the harvest, 
to make harvest, to get in or gather 
in the harvest. Zebrać zboże z po- 
la , to get harvest in, to have 
gathered all the corn. Zbierać wi- 
no, to gather the grapes. Zbierać 
owoce pracy, trudów swoich, fig. 
to reap the fruits of one's labour. 
= to take away, to clear away. 
Zbierać, zebrać kamienie z roli, 
to take away or to clear away the 
stones from a field. Zbierać kłosy 
z pola, na polu, to glean a field, 
to glean in a field. Zebrać ze sto- 
łu, to clear the table, to take away 
the cloth. Zebrać śmietankę, to 
skin the cream, to take oft the 
cream. Zebrać namioty, zebrać 
obóz, to strike the tents. Zebrać 
żagle, to reef the sails, to lower 
or contract them. Zebrać włosy, 
to cut one's hair. Zebrać (better 
podnieść) co z ziemi, to pick up. 
Zebrać karty, to cut (at cards). = 
to gather together, to collect, to 
assemble, to draw together. Zbie- 
rać , zebrać wojsko, to gather, 
assemble , draw together an army. 
Zbierać pieniądze, zebrać bo- 
gactwa, skarbu, to lay up money, 
to gather wealth , to hoard up 
treasures. Zebrać składkę, to 
gather, collect, raise a subscription, 
to make a collection. Zebrać za- 
pas wiadomości, to lay up stores 
of information. Zbierać materya- 
ły, myśli, to collect materials, 
ideas. Zebrać wyjątki z jakiego 
dzieła, to collect passages out of 
a work. Zebrać wszystkie swe si- 
ły, fig. to muster all one's forces. 
Żebrać swe myśli, rozstrzelone 
myśli, to recollect one's self, to 
collect one's scattered thoughts. 
Zebrać co w krótkości, to sum 
up the whole. =■ to call together, 
to convoke, to convene. Zebrać 
radę miejską, to convene the town 
510 
ZBl 
council, see ZWOŁYWAĆ. = 
Wrzód zebrał, the aposteme has 
gathered matter, has gathered to 
a bead. = Zbierać nogi, nogami, 
to raise one's legs (in walking). 
Ten koń pięknie zbiera nogi, this 
horse goes a very easy pace, has a 
good gait. Zbierać nogi, fam. to 
run as fast as the legs can carry. 
ZBIERAĆ SIĘ, to be gathered. 
Owoce zbierają się w jesieni, the 
fruits are gathered in autumn. He 
się zebrało z ostatniej składki ? 
what was the amount of the last 
collection? = Zbierać się, zebrać 
się, to gather together, to meet, 
to assemble. to come together , to 
convene. Sejm zebrał się, the 
Diet met, assembled. Akcyonary- 
usze zbierają się dwa razy na 
rok, the shareholders meet or con- 
vene twice a year, see ZGROMA- 
DZIĆ SIĘ, = to prepare, to be 
preparing, to be going to do a 
thing. Zbieram się wyjechać, I 
prepare, make ready ior a journey. 
Zbieram się ją odwiedzić, I have 
a mind to pay her a visit, see WY- 
BIERAĆ SIĘ. = na co, to seem, 
to appear, to look like. Zbiera się 
na burzę, there Is a storm pre- 
paring , brewing. Zbiera się na 
deszcz, it looks like rain , the 
weather is setting In for rain, see 
ZABIERAĆ SIĘ, ZANOSIĆ SIĘ. 
Zbiera mi się na sen, na womi- 
ty, I feel an inclination to sleep , 
I feel Inclined to sleep, I have an 
inclination to vomit. Aż mi się na 
womity zbierało, fig. fam. I 
sickened at the very sight, I sicken- 
ed on hearing it. = Zebrać się na 
co, to come at last to a resolution 
to do a thing, to be at last enabled 
to set a thing on foot (by making 
use of all one's means, power, 
fortune). 
ZBIERACZ, a , s.m. gatherer , 
collector, compiler. 
ZBIERANIE , , s. m. the act ol 
gathering. - z pola, getting in or 
gathering In of the harvest 
ZBIERANINA, v, s.f. a confused 
collection , mishmash , medley , 
mingle-mangle , a sorry compila- 
tion. 
ZBIJAĆ , am , v. imp, ZBIĆ, ję , 
v. tmp. to join together. - deski, 
to join planks together. - ^vo- 
żdziami, to fasten with nails. - 
na kupę, to heap up, to throw 
together on heaps, to buddle upon 
each other. Zbijać grosze, pie- 
niądze, to lay up money, to hoard 
up money. = Zbijać bruki, to 
spend one's time in running up 
and down the streets, to ramble idly 
about. = Zbijać, zbić dowody, 
to Impugn or refute one's argu- 
ments. Zbić kogo jakim dowodem, 
to beat one down or run one down 
with an argument. 
ZBIJANIE, a, s.n. the act of 
joining together. - dowodów, 
refutation. 
ZBIK , a , s. m. wild cat. 
ZBIÓR, ono, s.m. collection. ZBO 
approaches to that of Cicero. Zbli- 
żyć się do kogo, to come up to 
one, to approach or accost one, to 
come or draw nearer to one; fig. 
to begin to be friends again, to. 
draw towards a reconciliation. 
ZBLIŻANIE, ZBLIŻENIE,A, s.n. 
drawing nearer or closer, bring- 
ing nearer, bringing together. Zbli- 
żenie osób poróżnionych, bring- 
ing together of poeple that were 
fallen out, reconcilement, recon- 
ciliation. - SIĘ, approaching, 
approach, coming nigh to, drawing 
near. Za zbliżeniem się nieprzy- 
jaciela, wojsko stanęło pod bro- 
nią, at the approch of the enemy, 
troops got under arms. 
ZBOCZENIE , A, s. n. swerving 
from the right way, deviation, di- 
gression. - igły magnesowej, de-' 
clination of the needle.-gwiazdy, 
Astr, the declination of the star 
fits shortest distance from the 
equator). Zboczenia młodości, the 
errors, follies of youth. 
ZBOCZYĆ, see ZBACZAĆ. 
ZBOGACENIE, a , s.n. enrich- 
ing , enrichment. 
ZBOGACIĆ , cę , v. perf. to 
enrich, to make wealthy. Handel 
zbogaca kraj, trade enriches a 
country. - język, to enrich a 
language. - SIĘ, to grow rich. 
Zbogacić się cudzemi łupami, to 
grow rich with others' spoils. Pa- 
mięć zbogaca się czytaniem, the 
memory is enriched by reading. 
ZBOGACONY, a, e, grown rich, 
enriched. 
ZBÓJ, oja, s. m. bandit, robber, 
outlaw. 
ZBÓJCA, y, s. m. robber, high- 
wayman. Banda zbójców, a gang, 
troop of robbers, of desperate 
villains, see ROZBÓJNIK. 
ZBÓJECKI, a , ię , of a robber, 
robber-like. Mieć-wzrok,-ie 
spojrzenie, to have the look of a 
robber, to look like a robber. 
ZBOJECTWO,a, s.n. profes- 
sion of a rubber. = murder, assas- 
sination. 
ZBOLAŁY , a , e , labouring 
under a very cruel disease, over- 
spent with violent pain, aching. 
-e członki, aching limbs. = Ser- 
ce -e, fig. a broken heart, a bleed- 
ing heart. 
ZBÓR, onu, s. m. assembly, 
meeting, congregation; council or 
general assembly of the bishops, 
see SOBÓR. 
ZBÓTWIAŁOŚĆ, ści, s. f. 
mouldtness, mustiness. 
ZBÓTWIAŁY, a, e, mouldy, 
musty, rotten. 
ZBÓTWIEĆ,iĘ,v.n.perf.to grow 
moudly, to become mouldy, to get 
mouldy. = to rot, to moulder, to 
be turned to dust, see SPRÓCH- 
NIEĆ. 
ZBOŻE, a, s.n; corn, grain. Sno- 
pek zboża, a sheaf of corn. Upra- 
wa zboża, the culture of corn. 
- jest drogie, corn is dear. Cena 
żboża, the price oi com. - spa- 
ZBU 
dlo z ceny, com has fallen in price, 
the price of Corn has fallen. - na 
pniu, standing corn. 
ZBOŻOWY, a, e, of corn. Han- 
del -y, corn-trade. Kupiec -y, 
corn-merchant Prawa -e, the 
corn-laws. 
ZBOŻYSTY, A, e, abounding in 
corn, producing a great deal of 
corn. 
ZBROCZONY, a, e, krwią im- 
brued in blood. Krwią bratnią 
-y, imbrued with his brother's 
blood. 
ZBROCZYĆ, czę, v. perf. krwią, 
to imbrue in blood. - we krwi 
ręce, to imbrue one's hands in 
blood. 
ZBRODNIA, ni , s. f. crime, ca- 
pital offence , felony.- obrażo- 
nego majestatu, high-treason. 
ZBRODNIARKA, t, s. f. a 
woman that has committed a capi- 
ta! offence, a she criminal. 
ZBRODNIARZ, a , s. m. crimi- 
nal , malefactor, felon, delinquent. 
ZBRODNICZO, adv. criminally, 
feloniously. 
ZBRODNICZY, a,e, criminal. 
ZBRODZIEŃ, dnia , see ZBRO- 
DNIARZ. 
ZBROJA, oi, s. f. armour, har- 
ness. Lekka, ciężka-, light, heavy 
armour. 
ZBROIĆ, ję, v. imp. UZBROIĆ, 
ję, v. perf. to arm, to equip, to fit 
out. - SIĘ, to arm one's self, to 
take arms, to put one's self in a 
posture of defence. 
ZBROIĆ, ję, v. perf. co, to do 
mischief, to do an evil deed, to 
offend, to trespass. 
ZBROJNIE, ZBROJNO, adv. in 
arms, in a posture of defence, or 
attack. 
ZBROJNY, a, e, armed. Sila-a, 
army, forces, troops. Sila-a lą- 
dowa i morska, land-army, naval 
army, navy. Zbrojną ręką, with 
open force, by force of arms. 
ZBROJOWNIA, ni,s. f. armory; 
arsenal. 
ZBRUKAĆ, am., ZBRUDZIĆ, dzę, 
v. perf. to soil, to dirty. 
ZBRYKAĆ SIĘ, ją się, v. n. 
perf. (of horses), to take fright and 
run away. 
ZBRYZGAĆ, am, v. perf. to 
splash or bespatter with mud, 
water. 
ZBRZYDNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
grow ugly. 
ZBRZYDZIĆ, see OBRZYDZIĆ. 
ZBUDOWAĆ , duję , v. perf. to 
buildup, to rear, raise or erect an 
edifice. = to edify, to instruct, to 
to improve, to set good examples, 
to build up in the faith. - SIĘ, to 
be edified. Nie zbudował się wca- 
le z jego rozmowy, he was any 
thing but edified by his discourse. 
ZBUDOWANIE,a,s. n. building. 
- edification, good axample, in- 
struction , improvement in faith 
and holiness. Ku zbudowaniu 
wiernych, for the edification of 
the faithful. 
ZBY 
ZBUDOWANY, a, e, built, built 
up, erected, reared, raised. Nie 
w jednym dniu Rzym -y, Rome 
was not built in a day. = edified, 
improved in faith. Powrócił do 
domu wielce - y z kazania, he 
returned home much edified by 
the sermon. 
ZBUDZIĆ, dzę, v. perf. to 
awake, to awaken, to raise or 
rouse from sleep. -SIĘ, toawakg, 
to start from sleep. 
ZBUDZONY, a, e, awake, awaked, 
ZBUNTOWAĆ, rurę, v. perf. to 
cause to revolt, to raise up or stir 
up in rebellion. - dzieci przeciw 
ojcu, to raise up children against 
their father. - SIĘ, to revolt, to 
rebel, to rise against, to rise up in 
arms. Cały kraj zbuntował się, 
all the province has revolted, has 
risen up in arms. 
ZBUNTOWANIE, A, s. n. |the 
act of raising up in rebellion. - 
SIĘ, revolt, rebellion, see BUNT. 
ZBUNTOWANY, a,e, in revolt, 
in rebellion. Kraj -y, a country 
in revolt, in rebellion. 
ZBURCZEĆ, ZBURCZ YĆ, CZĘ, v. 
perf. to snub, to reprimand, to 
scold,to rate, to chide vehemently, 
to rattle off sharply. 
ZBURZENIE, a , s. n. destruc- 
tion , subversion, overthrow, ruin. 
-[kościoła jerozolimskiego. Troi, 
Kartaginy, Numancyi, the de- 
struction , of the temple of Jerusa- 
lem, of Carthage, of Numantia. 
ZBURZONY, a, e, destroyed, 
subverted, overthrown, dismantl- 
ed. 
ZBURZYĆ, rzę , v. perf. to 
destroy, to subvert, to overthrow, 
to pull down, to demolish, to 
dismantle. - miasto, to destroy a 
city. - dom, to pull down a house. 
- fortyfikacye, wały miasta, to 
demolish or dismantle the walls, 
fortifications of a town. 
ZBURZYCIEL,A,s.m. destroyer, 
subverter, dcmolisher. 
ZBUTWIAŁY, ZBUTWIEĆ, see 
ZBÓTWIAŁY, etc. 
ZBUZOWAC, see ZBURCZYĆ. 
ZBYĆ , ZBYCIE , see ZBY- 
WAĆ, etc. 
ZBYT, adv. too much, too, 
overmuch, exceedingly. 
ZBYTECZNIE, ZBYTNIE, adv. 
over and above, more than enough, 
overmuch, to an excess, excessively, 
exceedingly, too. 
ZBYTECZNOŚć, ZBYTNIOŚĆ, 
ści, s. f. excess , superfluity, ex- 
uberance, superabundance. 
ZBYTECZNY, ZBYTNI, A,E, 
excessive, superfluous, exuberant, 
superabundant. 
ZBYTEK, txv, s. m. profusion, 
excess, overflow, waste. Wina by- 
ło aż do zbytku, there was a 
profusion of wine. Mamy żywno- 
ści do zinjlku, we have here an 
excess of provisions. - radością 
miłości, excess of joy, of love. - 
w jedzeniu {w napoju, excess in 
eating, and drinking. - we wszy- 
511 zez 
tikiem szkodliwy,too much of any 
thing is good for nothing.=luxury, 
luxuriousness. Prawa przeciw 
zbytkom, sumptuary laws. Opły- 
wać w zbytkach, to live in afflu- 
ec-a. - Ztytki extravagant ex- 
penses! follies t wild pranks, 
wanton tncks. 
ZBYTKOWAĆ, kuję , v.n. imp. 
W czem, to exceed the measure in 
any thing; to run out into excesses, 
to lavish money on vices and amu- 
sements, to spend lavishly. 
ZBYTKOWNY, a, e, admin- 
istering to luxury, luxurious, sump- 
tuous, expensive. 
ZBYTKOWY, a , e, relating to 
luxury. , . 
ZBYWAĆ, am , v. imp. ZBYC, 
zbędę, v.perf. co, to dispo'-.e of, to 
sell. Zbyłem mój dom, I have dis- 
posed of my house, I have sold it. 
= to get rid of, to put off. Zrobić 
co byle zbyć, to do things negli- 
gently, carelessly. Zbyć kogo, to 
get rid of one. Zbyć, zbywać kogo 
obietnicami, pięknemi słówkami, 
to put one off with promises, with 
fair words. Zbywa mnie wymów- 
kami, he puts me off with excuses. 
Zbyć co śmiechem, to laugh a 
thing off. Zbyć co żartem, to put 
it off with a jest. Nie dam się zbyć 
tak łatwo, you must not think to 
put me off so. = Zbywać na czem, 
v. impers. to be wanting, to want, 
to fall short of. Zbywa nam na 
wszystkiem, we want every thing. 
Na niczem zbywać ci nie będzie, 
you shall not want any thing, you 
shall want for nothing. Zbywało 
nam na żywności, we fell short 
of our provisions, our provisions 
fell short. Nie zbywało też na ta- 
kich, którzy.... neither those were 
wanting who.... there were many 
who.... see BRAKOWAĆ. = Zby- 
wać (od czego), v. impers. to be 
left, to remain. Mam tego dosyć, i 
jeszcze mi zbywa, I have enough 
and to spare. Co zbędzie pienię- 
dzy rozdasz ubogim, what money 
remains or be left, you shall distri- 
bute it among the poor. Jeśli mi 
zbędzie czasu, if I have any time 
to spare. 
ZBYWAJĄCY , A, e , spare, 
superfluous, unwanted. -e godzi- 
ny, spare hours. - e pieniądze, 
spare money. 
ZBYWANIE, ZBYCIE, a, s. n. 
the act of disposing of, selling, bom 
na zbyciu, a house to sell. Towar 
łatwy do zbycia, a commodity 
that gives a quick return, that sells 
very well. Towar trudny do zby- 
cia, a commodity of slow return, 
that lies a great while upon one's 
hands. Mieć co na zbyciu, do zby- 
cia, to have a thing for sale, to 
wish to dispose of it or get rid of 
it. = riddance, putting off, put off, 
evasion, shift, sham. 
ZCZESYWAĆ, suję, v. imp. 
ZCZESAĆ, szę , v. perf. to comb 
* down, to take away with a comb. 
• Pliniusz starszy powiada że 
512 
ZD A. 
Seresowie, naród Azyi wscho- 
dniej, zczesywali jedioab z liści 
pewnych drzew, Pliny the elder 
says that the Seres, a people of 
eastern Asia, gathered (combed 
away) silk the leaves of some 
trees. 
ZDAĆ, see ZDAWAĆ. 
ZDAŁA, ZDALEKA, adv. from 
afar, afar, afar off, at a distance, 
aloof. 
ZDANIE, a , s. n. see ZDAWA- 
NIE. = mind, opinion, sentiment, 
judgment. Takie jest moje, -that 
is my opinion. Dać, oświadczyć, 
wyrazić swe -, to express 
one's opinion. Zmienić -, to 
change one's mind. Pójść za czy- 
jem zdaniem, przystąpić do czy- 
jego zdania, to follow tbe opinion 
of others, to join in opinion with 
another. Zdaniem mojem, podług 
mego zdania, in my judgment, in 
my opinion. Ten pan zdaniem 
mojem, kto przestał na swojem, 
in my opinion, he is a rich man 
who is contented with the little he 
has. = Logic and Gram, proposi- 
tion; phrase. = maxim , thought 
(extracted from a book).-SIĘ, see 
ZDAWANIE SIĘ. 
ZDARCIE, see ZDZIERANIE. 
ZDARTY, A, B , pulled off, torn 
off. - ze skóry, skinned, fleeced. 
= torn to pieces, rent, see PO- 
DARTY. x 
ZDARZAĆ, am,®, imp. ZDA- 
RZYĆ, rzę, v. perf. (speaking of 
God,providence,destiny), co komu, 
to grant, to send, to give. Jeśli mi 
Bóg życia zdarzy, if God sends 
me life. Bóg nam zdarzył te 
wczasy, God has granted us this 
comfortable life. Tak los zdarzył, 
fate will have it so. - SIĘ, to 
thrive, to prosper, to succeed. 
Wszystko mu się zdarza, every 
thing thrives with him, he succeeds 
in every thing. = to fall out), to 
happen, to occur,to be tall, to betide. 
Tak się zdarzyło, it so fell out, 
it happened so. Zdarza się to , it 
happens sometimes. Cokolwiek się 
zdarzy, whatever happens. Gdy- 
by ci się zdarzyło zobaczyć go, 
should you happen to see him. 
Nieszczęście które nam się zda- 
rzyło, the mishap or misfortune 
which has befallen us. Nic mu się 
złego nie zdarzy, dopóki zosta- 
wać będzie pod moją strażą, no 
evil shall betide him while under 
my custody. 
ZDARZENIE, A, s. n. evjnt, 
occurrence; incident. = case. Co 
robić w takiem zdarzeniu ? what 
shall we do in such a case? see 
WYPADEK, WYDARZENIE. 
ZDARZONY, A, e, happened, 
occurred, that has taken place. 
ZDARZYĆ, ZDARZYĆ SIĘ, see 
ZDARZAĆ. 
ZDATNOŚć, ści, s. f. ability, 
capacity, parts, see ZDOLNOŚĆ. 
ZDATNY, a, e, able, capable, 
qnalified, fit, clever. Młodzieniec 
-y, a youth of parts, an able, 
zda 
clever young man. - do wszy- 
stkiego, fit or qualified for every 
thing. Do niczego nie -, fit for 
nothing, good for nothing, seo 
ZDOLNY. 
ZDAWAĆ, ję, v. imp. ZDAĆ, 
zdam, v. perf. resztę, to give 
change. - Zdać co nakogo, to 
refer or commit a thing to one, to 
leave or put it to his judgment, to 
put it into his hands, to intrust him 
with or give him in trust, to leave 
him the care of or leave it to his 
care. Zdać na los wojny, to put 
to the fortune of the war. Zdać na 
kogo rozstrzygnienie sporu, to 
refer the matter to one, to refer the 
thing to his determination. = Zclac 
co komu, to leave to another, to 
deliver up, to surrender, to give 
over, to give up^xB^rcsign in one's 
favour, to make over. Zdać komu 
dowództwo nad wojskiem, to lay 
down the command of the army 
and leave it to another appointed 
in one's place. Zdać komu urząd, 
to resign an office in one's favour. 
= rachunki, to bring in one's 
accounts. Zdać sprawę, to give an 
account. Zdać sprawę ze swych 
czynności, to give an account of 
one's actions. Zdawać sobie spra- 
toę z czego, to account for a 
thing. ZDAĆ SIĘ, to commit one's 
self, to surrender. Zdać się na 
łaskę, to throw one's self on one's 
mercy, to surrender at discretion. 
Zdać się na łaskę i opatrzność 
Boga, to commit one's self to God's 
care and providence. = Zdać się 
na co, to be of some use, to be good 
for something. To się na nic nie 
zda, it is good for nothing, that is 
of no use.= ZDAWAĆ SIĘ, ZDAĆ 
SIĘ to seem, to appear. Zdajemi 
się, it seems or appears to me; 
methinks. Jak ci się zdaje? what 
do you think of it? what is your 
opinion of it? Zdaie mu się że jest 
wielkim człowiekiem, he thinks 
or fancies himself a great man. 
ZDAWANIE, ZDANIE^ A, s. n. 
na kogo, the ^ct of referring or 
committing td 'one. =* Zdawanie 
rachunków, giving up of accounts. 
Zdanie sprawy, account, state- 
ment. - SIĘ.;? surrender. Zdanie 
się na wolą bożą, a resignation or 
entire submission to' the will of 
God. = Zdanie się na kogo , the 
act of referring or leaving to one's 
decision. 
ZDAWKA, i, s. f. Zdawkowa 
moneta, change, small money. 
ZDAWNA, adv. of old, formerly, 
long ago, long since. 
ZDĄŻAĆ, am , v. n. imp. ZDĄ- 
ŻYĆ, żę, v. perf. za kirn, to fol- 
low one close at the heels, to keep 
pace with one, to gain upon him , 
to overtake him. = Zdążyć 'dokąd, 
to , et or arrive in time. Nie zdą- 
żymy do wsi przed nocą, we can- 
not reach that village before night. 
= Prędko dyktujesz, nie zdążę 
pisać, I cannot write so fast as you 
dictate. ZDO 
ZDECHLINA, ZDECHLIZNA, y, 
s. f. carcass, carrion., 
ZDECHŁY, a , e , (only of ani- 
mals), dead. 
ZDECHNĄĆ, nę, v. n. perf. 
ZDYCHAĆ, am, v.imp. to die. Koń 
ten zdechnie, the horse will die. 
ZDEJMOWAĆ, muję, v. imp. 
ZDJĄĆ, zdejmę , v. perf. to take 
down, to take off. Zdjąć z haku, 
z gwoździa, to take down from 
the hook, to unhook. Zdiąć firan- 
ki, to take down a suit of hangings. 
Zdjąć pieczenię z rożna, to take 
the meat off the spit. Zdjąć kape- 
lusz, to tkeoff one's hat.-kapelusz 
przed kim, to bow to one. Zająć ko- 
szulę, suknię, to take, pull, strip off 
one's shirt, gown. Zdjąć rękawi- 
czki,to pull off one's gloves. Zdjąć 
chustkę, płaszcz, trzewiki, to 
take, pull off one's neckcloth, cloak, 
shoes. Zdjąć maskę, to take off 
the mask. Zdjąć jarzmo niewoli, 
to take off the yoke of bondage. 
Zdjąć skórę, to take off the skin. 
= Zdjąć kataraktę, to couch the 
cataract, to couch the patient. = 
Zdjąć kartę, to cut (at cards). = 
Zdjąć plan, to take or draw the 
plan of a place. Zdjąć kopią, to 
take off, to copy. = to seize. Strach 
go zdjął, fear seized upon him, he 
was seized with fear. 
ZDEJMOWANIE, ZDJĘCIE, a, 
s. n. the act O( taking down (off). 
Zdjęcie z krzyża, a descent from 
the cross (a picture representing 
Christ being taken from the cross). 
ZDEPTAĆ, cę, v.perf. to trample 
upon, to trample under foot. 
ZDEPTANY, a, e, trodden, 
trampled upon. 
ZDESPEROWAĆ,BUJĘ,v.n.perf. 
fam. to give one's self up to de- 
spair, to give way to despair. - o 
kim, o czem, to despair of, to give 
up for lost. 
ZDESPEROWANY, a, e, driven 
to despair, in despair. 
ZDJĄĆ, ZDJĘCIE, see ZDEJ- 
MOWAĆ, etc. 
ZDJĘTY, a , e , taken down, ta- 
ken off, pulled off. - y z krzyża, 
taken down from the cross. Jak 
z krzyża -y, overwhelmed with 
grief, borne down by sorrow; 
overspent with bodily pains. = fig. 
- ciekawością, prompted by cu- 
riosity. - strachem, seized.with 
fear; struck with terror. - podzt- 
winiem, struck or filled with ama- 
zement, amazed, astonished. -po- 
litowaniem, moved with pity. 
ZDMUCHNĄĆ, nę, v. perf. to 
blow off, to blow away.- kurz,pyl 
z czego, to blow away the dust. 
ZDOBIĆ, bię, v.imp. OZDOBIĆ, 
PRZYOZDOBIĆ, bię, v. perf. to 
adorn, to embellish, to set off. = 
Zdobić, to be an ornament, to 
grace. Grono znamienitych mę- 
żów i sławnych piękności zdo- 
biło dwór tego monarchy,a gallaxy 
of distinguished characters and ce- 
lebrated beauties graced the court 
of that prince. 
ZDR 
ZDOBYĆ, będę, v. perf. ZDO- 
BYWAĆ, am, v. imp. to conquer. 
Zdobyć kraj, królestwo, prowin- 
cyą, to conquer a country, a king- 
dom, a province. Cezar w ośmiu 
latach zdobył Galią, Cssar con- 
quered Gaul in eight years. Zdobyć 
miasto, to take or carry a town. 
Zdobyć działa, to carry or take 
the enemy's guns. Zdobyć pozycyą 
nieprzyjaciela, to carry the ene- 
my's position. = ZDOBYWAĆ SIĘ, 
na co, to use one's best endeavours, 
to make efforts, to exert one's self. 
ZDOBYĆ SIĘ, na co, to bring 
about a thing with much ado, 
to find it in one's heart, to afford. 
Zdobyć się na odwagę, to muster 
courage enough. Zdobyć się na 
wydatek, to afford the expense. 
Nie zdobędę się na taką sum- 
mę, I cannot afford to pay such 
a sum. Nie mogłem zdobyć się 
na to aby pójść do niego, i could 
not find in my heart to go and 
see him. Z godnością na jaką 
tylko mógł się zdobyć, with as 
much dignity as he could muster. 
ZDOBYCIE, ZDOBYWANIE, A, 
s. n. the act of conquering, taking. 
Zdobycie miasta, the taking, cap- 
ture of a town. Zdobycie okrętu 
nieprzyjacielskiego, the capture 
of an enemy's ship. 
ZDOBYCZ, s. [, conquest. = 
spoil, booty, see ŁUP. = prey, 
quarry. 
ZDOBYWCA, t, s.m. conqueror. 
ZDOBYWCZY, A, e,conquering. 
ZDOŁAĆ, am , v. n. perf. to be 
able , to have power, to have it in 
one's power, to can. 0 ile zdołam, 
as far as it is in my power, as much 
as I can, as much as lies in me.Zdo- 
łać co zrobić, wypełnić, to be able 
to do, to be able to perform. Nie 
zdołał oprzeć się tylu nieprzyja- 
ciołom, he was not able to resist, 
he could not resist so many ene- 
mies, see MÓDZ, POTRAFIĆ. = 
komu, czemu, to be a match for, 
to be adequate to, see PODOŁAĆ, 
WYDOŁAĆ, SPROSTAĆ. 
ZDOLNOŚĆ , ści, s. f. ability, 
capacity, aptitude, talent, parts, 
power. - do rysunków, a talent 
for drawing. Dal dowody wielkiej 
zdolności, he gave proofs of great 
ability. Nie brakuje mu zdolności, 
he is by no means deficient in abili- 
ties. Człowiek wielkich zdolności, 
he is a man gifted with great abili- 
ties. Nie ma do tego zdolności, his 
talent does not lie that way. 
ZDOLNY, a , e , able , capable, 
apt, fit, qualified. 
ZDRADA, y, s.f. treachery, per- 
fidy. Czarna, szkaradna-, black, 
detestable treachery. Knuć zdradę, 
to lay a plot, to hatch treason,to plot 
treason. - kraju, high-treason. 
ZDRADLIWIE, ZDRADNIE, 
adv. treacherously, perfidiously, 
see ZDRADZIECKO. = artfully, 
deceitfully. 
ZDRADLIWY, ZDRADNY, A, e, 
treacherous, perfidious, see ZDRA- 
ZDR 
DZIECKI. => not to be relied upon, 
unstable, slippery j foul, artful, de- 
ceitful , treacherous. 
ZDRADZAĆ, am, v.imp. ZDRA- 
DZIĆ, dzę, v.perf. to betray, to be 
false to. Zdradzić przyjaciela, 
ojczyznę, to betray one's friend, 
country. Zdradzie zaufanie, to 
betray one's trust. Zdradzić ta- 
jemnicę, to betray a secret. Judasz 
zdradził Zbawiciela, Judas be- 
trayed our Saviour. Łzy go zdra- 
dziły, his tears betrayed him.- 
SIĘ, to betray one's self, to betray 
one's own sentiments, thoughts. 
Zdradzać się nawzajem, to be- 
tray one another. 
ZDRADZANIE, ZDRADZENIE. 
A, s. n. betraying. 
ZDRADZIECKI, a, te, treache- 
rous , perfidious, -i uśmiech, a 
treacherous smile. 
ZDRADZIECKO , adv. by trea- 
chery, treacherously, perfidiously. 
Po zdradziecka, like a traitor. 
ZDRADZIECTWO, A, s. n. trea- 
cherousness, perfidiousness. 
ZDRADZONY, a, e, betrayed. 
ZDRAJCA, v, s. m. traitor. 
ZDRAJCZYNA, ZDRAJCZYNI, 
C f traitrocQ 
' ZDRAPAĆ*, pię, V. perf. ZDRA- 
PYWAĆ , puję , v. imp. to scratch 
away, to take away by scratching. 
ZDRĘTWIAŁOŚĆ, śct,s.f. stiff- 
ness, numbness, torpor, torpid- 
ness. 
ZDRĘTWIAŁY, a, E, stiffened, 
stiff, numb, benumbed , torpid, 
torpent. - e członki, stiff, torpid 
limbs. - od zimna, benumbed 
with cold. - od strachu, frozen 
with horror, motionless with fear. 
ZDRĘTWIEĆ, ję, v. n. perf. to 
grow stiff, to be benumbed, torpid. 
Nogi mi zdrętwiały, my legs are 
stiff. 
ZDRĘTWIENIE, a, s. n. stiff- 
ness, torpidness. 
ZDROBNIAŁOŚĆ, śa, s. f. dimi- 
nutiveness. = the diminutive form 
of a word. 
ZDROBNIAŁY, A, e, grown out 
of kind, degenerated, dwindled. = 
Gram, diminutive. Jagniątko jest 
wyraz - pochodzący od jagnię, 
lambkin is a diminutive of lamb. 
Włoski i polski języki mają wiele 
zdrobniałych wyrazów, the Ita- 
lian and Polish languages abound 
in diminutives. 
ZDROBNIEĆ, ję, v, n. perf. to 
grow out of kind, to degenerate, to 
dwindle.into. 
ZDRÓJ, oju, s. m. spring, foun- 
tain , see KRYNICA, ŹRÓDŁO. = 
fig. abundance. - łez, a flood or 
abundance,of tears, see POTOK , 
STRUMIEŃ. Zdroje łaski, abun- 
dance of benefits, innumerable be- 
nefits. 
ZDROJEWISKO, ZDROJOWb 
SKO, a, s.n. a place full of springs. 
ZDRÓJOWY, a, b, of a spring. 
Woda -a, spring-water. 
ZDROISTY, a, b, full of springs, 
springy. 
513 ZDR 
ZDRÓW, see ZDROWY. 
ZDROWAŚ $IARYA, s. indecl. 
prayer of salutation, Ave Maria, 
Ave Mary. \ 
ZDROWIE, a, Ś. ń. health. Bye 
to dobrem zdrowiu, to b' in good 
health. Stracić -, to lose one's 
health. Odzyskać -, to recover 
one's health. Czerstwe -, unbro- 
ken health, good stock of health. 
Pić czyje -, to drink one's health. 
Wnieść - czyje, IQ propose such 
a one's health., = (old), life. - 
swoje za kogo, za co dać, poło- 
żyć, to lay down pne's life for. 
ZDROWIUSIENKI, ZDROWIU- 
TEŃKI, a, ie, in very good health, 
hale, hearty, sound. 
ZDROWO, adv. in good health; 
without [danger, safely. - powró- 
cić, to return safe and sound, to 
return in good health, - fig. sound- 
ly. - sądzić o rzeczach, to judge 
sonndly of any thing. - rozumo- 
wać, to reason right. 
ZDROWOŚĆ, śct, s.f. salubrity, 
health fulness, wholesomeness. - 
klimatu, powietrza, the health- 
fulness of the climate, of the air. 
ZDROWY (and before the nouns 
of persons), ZDRÓW, OWA, owe , 
in good health, healthy, sound. Jak 
się ma żona ? - zdrowa, how 
does your lady do ? - she is very 
well. Bądź zdrów, farewell, adieu. 
Zdrów jak ruba, as sound as a 
roach. Być żarowym na ciele a 
chorym na umyśle, to be well in 
body, but sick in mind. Był je- 
szcze zdrowym na umyśle, gdy 
robił testament, he was ot sound 
mind (compos mentis), when he 
made his will. Mówisz że to pra- 
wda , bodajbyś tak zdrów był, 
fam. iron, you say it is true, the 
devil it is. Kpij zdrów, never mind. 
= healthy. -e powietrze, heal- 
thy or wholesome air. -e poży- 
wienie,-y pokarm, wholesome 
food, a healthful diet. - fig. sound, 
right, judicious, solid, true. Zdro- 
wy rozum, rozsądek,sound judg- 
ment, common good sense. Zdro- 
wy sąd, zdrowa krytyka, sound 
reason, sound criticism. Zdrowe 
maxymy, zasady, sound maxims, 
sound principles. 
ZDROŻNIE, adv. out of the 
right way.. 
ZDROZNOŚC, ści, s.f. (proper- 
ly', wandering from the right way, 
DROGA), fault, error, misdeed, 
blameworthy action or conduct, 
•wickedness, enormity, vice. Zdro- 
żności młodego wieku, the errors 
and follies of youth. 
ZDROŻNY, a, e, swerving or 
straying from the right way. = fig. 
blameable, culpable, criminal, 
wicked, flagitious, vicious. 
ZDROŻYĆ, żę , v. perf. to raise 
the price of any thing, see PO- 
DROŻYĆ# 
ZDRUZGOTAĆ, am, cę, v. perf. 
to break or split in pieces, to shat- 
ter, to shiver, to dash to pieces. 
ZDRZYMAC SIĘ, mię się, v. 
514 
ZDZ 
perf. to slumber, to take a nap, to 
fall a clppn 
ZDUMIAŁY, ZDUMIONY, a, e, 
wondering, wonderstruck, aghast, 
amazed, astounded, astonished. 
ZDUMIENIE,*, s. n. wonder, 
amazement, astonishment. 
ZDUMIEWAĆ, am, v.imp. ZDU- 
MIEĆ, ię, v. perf. to strike- with 
amazement or astonishment, to 
astonish, to amaze. - SIĘ, to be 
lost in amazement. Zdumiewać się 
nad czem, to wonder at a thing, 
to be astonished at it, to be struck 
with admiration at seeing it. 
ZDUMNIEĆ , ję , v. n. perf. to 
become proud , haughty, arrogant. 
ZDUN, a, s.m. potter, see GARN- 
CARZ. 
ZDUNCZYK, a, s. m. a journey- 
man potter. = a potter's son. 
ZDUŃSKI, a, IE, of a potter. 
ZDUŃSTWO, a , s. n. trade of a 
potter. 
ZDURNIAĆ, am, v.perf. to treat 
with scurrilous language, to abuse, 
to revile (little used). 
ZDURNIEĆ, ję, v. n. perf. fam. 
to become stupid. 
ZDURZYĆ, rzę, v.perf. to hoax, 
to deceive, to take in. 
ZDUSIĆ, szę, v.perf. to squeeze, 
to compress. = to strangle, to 
throthtle, see UDUSIĆ. 
ZDUŻAĆ, am, v. n. imp. to be 
able, to be strong, to have strength 
enough. = to grow up, to recruit 
one's strength. 
ZDYBAĆ, bię, v. perf. kogo, to 
meet with one, to light upon him. 
ZDYCHAĆ, see ZDECHNĄĆ. 
ŹDŹBŁO, ŹDZIEBŁO, A, s. n. 
ŹDZIEBEŁKO, dim. halm, blade 
of straw, blade of corn, blade of 
grass. = a bit, a whit, a tittle. Ani 
źdźbła, ani ździebełka, not a bit, 
notawhit. 
ŹDZIAŁAĆ, am , v. perf. to do, 
to perform, to accomplish, to ef- 
fect, to work out. 
ŻDZICZAŁY, A, e, grown wild. 
ŹDZICZEĆ, ję, v. n. perf. to 
grow or run wild. 
ŻDZIECINIAŁOŚĆ, ści, s.f. state 
of becoming a child again; dotage. 
ŹDZIECINIAŁY, a, e, become a 
child again, one whose age has im- 
paired his intellects. 
ŹDZIECINIEĆ, ję, v. n. perf. to 
become a child again, to be very 
old. 
ŻDZIERAĆ, am, v. imp. ZE- 
DRZEĆ, zedrę, v.perf. to pull off, 
to tear off, to pluck off (away), to 
strip. Zdarli z niego suknię, they 
stript him of his coat. Zedrzeć ko- 
rę z drzewa, to strip a tree of its 
bark. Zedrzeć komu kapelusz 
z glo wy, to tear the hat off one's 
head. Wiatr mu zdarł kapelusz 
z głowy, the wind blew off his hat. 
Zedrzeć obicie, to tear down the 
hangings. Zedrzeć zasłonę z cze- 
go , fig. to tear the veil from. Ze- 
drzeć skórę, zdzierać skóry, to 
flay the skin, to strip the skin. Ze- 
drzeć kogo, zdzierać kogo ze 
ZEB 
skóry, fig- to Oeece one, to extort, 
to exact. Żdzierać, to practise ex- 
torsion. = to wear out, to wear 
off. Zedrzeć suknię, parę trzewi- 
ków , to wear out a suit of clothes, 
a pair of shoes. - SIĘ, to wear, to 
be worn out. 
ZDZIERCA, Y, s.m. exactor, ex- 
tortioner. 
ŹDZIERSTWO, a, s.n. exaction, 
extortion, rapacity. 
ŹDZIWACZEĆ, ję, v. n. perf. 
to become whimsical (excentrical, 
maggotty-headed), to be full of 
whjms. 
ZDZIWIĆ, wię , v. perf. to as- 
tonish, to surprise. - SIĘ, to won- 
der , to marvel, to be astonished, 
surprised, see ZADZIWIĆ. 
ZDZIWIENIE, *, s.n. wonder, 
astonishment, surprise. 
ZDZIWIONY, a, e, astonished, 
surprised. 
ZE, see Z. 
ŻE, conj. that. Mówią', powia- 
dają że..., people say that..., they 
say that... Że jest dowcipnym, 
przyznaję mu to, that he is a 
man of wit, I am prepared to allow. 
Upewniam cię że tak jest, I assure 
you that it is so. = because. Nie 
chce jeść, że nie głodny, he won't 
eat, because he is not hungry. Dia 
tego że nie wiedziałem, it is 
because I did not know that. 
ŻE (an enclitic used as an em- 
phasis in commands, entreaties and 
interrogations). Dajże mi pokój, 
pray, let me alone. Śiadajże, pray, 
sit down. Idźże sobie precz, get 
you gone, begone. Cóż ci się dzie- 
je? what is the matter with you? 
ZĘBACZ, ZĘBAL, A, s. m. a 
long-toothed man. 
ZĘBATY, a , e , toothed, having 
teeth. Kolo-e, toothed wheel, 
cog-wheel. = having long teeth. = 
fig. biting, mordacious. 
ŻEBERKO, a , s. n. dim. of ZE- 
BRO, which see. 
ZĘBNY, a,e, of teeth. Zębne 
ziele (the root of the pellitory of 
Spain or buphthaimum Creticum), 
pyrethrum. 
ZEBR, A, s. m. ZEBRA, Y, s. f. 
zebra* 
ZEBRAĆ, see ZBIERAĆ. 
ŻEBRAĆ, rzę, v.n. to beg alms, 
to beg. Żebrze po mieście, he begs 
about the town. Wstydzę się -, 
I am ashamed to beg. =• Żebrze 
twojej litości, he implores your 
pity. 
ŻEBRACKI, ŻEBRACZY,A,E, 
of a beggar, like a beggar, beggar- 
ly. Po żebracku ubrany, dressed 
like a beggar. 
ŻEBRACTWO, A, s. n. a state of 
beggary, a beggar's life, mendicity, 
beggary. Przyprowadzić kogo do 
żebractwa, to reduce one to a 
state of beggary or to beggary. = 
collect, beggars. 
ZEBRACZKA, i, s. f. a female 
beggar, beggarwoman, beggarmaid. 
ŻEBRACZYSKO, A, S,m. and n. 
an ugly beggar. ZEF 
ŻEBRAK, a, 8. m. beggar, men- 
dicant 
ZEBRANIE, a, s. n. the act of 
gathering, assembling, collecting. 
•= meeting, assembly. 
ŻEBRANIE, a, s. n. begging. 
ŻEBRANINA, y, s. n. profession 
of a beggar; act of begging; alms, 
charity. Żyć z żebraniny, to live 
on alms. 
ZEBRANY, A, E, gathered to- 
gether, assembled, collected, etc., 
see ZBIERAĆ. 
ŻEBRANY, a, e, got by begging. 
Chodzie po żebranym chlebie, to 
beg one's bread, to go a begging 
from door to door. 
ŻEBRO, A, s. n. rib. Żebra fał- 
szuwe, short ribs. Połamać komu 
zebra, to break one's bones. Zła- 
mać sobie żebro, to break a rib. 
ŻEBROWATY, a, E, resembling 
the ribs of animals. 
ŻEBROWY, a, E, costal. Mu- 
szkuly -e, costal muscles. 
ŻEBRZĄCY, a, E, begging. -e 
zakony, ths mendicants or begging 
friars. 
ŻEBRZYCA , y , s. f. (a plant), 
Seseli or French hart-wort, hart- 
wort of Crete. 
ŻEBY, conj. that, in order to, in 
order that, to the end that, to. 
Zbliż się żebym cię pocałował, 
draw near that I may kiss you. Peł- 
ni swoję powinność dla tego tyl- 
ko żeby go chwalono, he does his 
duty only that he may be praised. 
Żeby mu zaszkodzić, in order to 
hurt him. Żebyś to wiedział, in 
order that you may know it. Po- 
wiedz mu żeby przyszedł, tell 
him to come. Żeby się wznieść na 
taki szczyt wielkości, Rzym mu- 
siał mieć nieprzerwany szereg 
wielkich ludzi, to have risen to 
that pitch of grandeur, Rome must 
have bad an uninterrupted succes- 
sion of great men, see ABY. = Że- 
by nie, lest, for fear that. Nie zbli- 
żaj się do tego psa, żeby cię nie 
ukąsił, do not go near that dog, 
lest he should bite you. Spieszmy 
się żeby kto nie przyszeał, let us 
make haste, for fear somebody 
should come, see ABY. = though, 
if, even if. Zrobię to, żebym miał 
życiem przypłacić, I will do it if 
I should die for it, see CHOCIAŻ. 
ZECER, a, s. m. (among Print- 
ers), compositor. 
ZECHCIEĆ, cę, v. n. to will, to 
be willing; to please, to be pleased, 
to deign. Jeżeli zechcesz, if you 
wiil, if you please. Jak zechcesz, 
as you please. Gdyby był zechciał, 
il he had pleased. 
ŻĘCIE, a, s. n. the cutting of 
corn, reaping. 
ZEDEL , dla , s. m. ZEDELEK, 
lka, dim. settee, stool. 
ZĘDRA,ZENDRA, v, s. f. dross 
of metals. 
ZEDRZEĆ, see ŹDZIERAĆ. 
ZEFIR, u, s. m. ZEFIREK, 
rka, s. m. dim. zephyr, a cooling 
breeze. 
ZEJ 
ZEGAR, a, s.m. a clock. - sło- 
neczny, a sun-dial. Już dziesiąta 
na zegarze, it is ten o'clock. 
ZEGAREK, rka, s.m. ZEGARE- 
CZEK, czka, dim. a watch. Zega- 
rek z repetycyami, a repeating 
watch, repeater. Nakręcić zeg t- 
rek, to wind up a watch. Zregiilo- 
wać zegarek, to set a watch right. 
Zegarek się śpieszy, the watch 
goes too fast. Zegarek się późni, 
opażnia, the watch goes too slow, 
the watch loses. 
ZEGARKOWY, a, e, of a watch. 
ZEGARMISTRZ, a, s. m. watch- 
m3 kcr 
ZEGARMISTRZOSTWO, A, s. 
n. profession of a watchmaker, 
watchmaking, clockmaking. 
ZEGARMISTRZOWA , ej , s. f. 
wife of a watchmaker. 
ZEGARMISTRZOWSKI, A, IE , 
of a watchmaker. 
ZEGAROWY, a, e, of a clock. 
ŻEGAWKA, i, s. f. small nettle. 
ŻEGLARKA, i, s. f. a female na- 
vigator. - sailing. 
ŻEGLARSKI, a , IE , of a sailor, 
of a seaman; seafaring. = nautical, 
belonging to navigation. 
ŻEGLARSTWO, k, s.n. art of 
navigation. = profession o( a sailor. 
ŻEGLARZ, a, s.m. seafarer, sea- 
man, navigator, sailor, mariner. 
ŻEGLARZYK, a,'S. m. (a shell- 
fish), nautilus, polipus octipes. 
ŻEGLOWAĆ, luję, v. n. to sail, 
to navigate. Fenicyanie żeglowali 
bardzo daleko po oceanie zacho- 
dnim , the Phoenicians navigated 
to the extremities of the western 
ocean. 
ŻEGLOWNY, a, e, navigable, 
see SPŁAWNY. = Okręt -y, a 
very good sailor. 
ŻEGLUGA, i, s. f. navigation, 
sailing, voyage. 
ZEGNAĆ, see ZGANIAĆ. 
ŻEGNAĆ, am, v. imp. to sign 
with the cross, to give blessing. - 
stół, to pronounce a blessing, to 
say grace before dinner or supper. 
= kogo, to bid one farewell. Ze- 
gnam pana, farewell, sir, adieu. 
- SIĘ, to cross one's self, to make 
the sign of the cross. - się z kirn, 
to take leave of one, to bid him 
farewell. 
ZEGNANIE, a , s. n. the act of 
driving together. - z góry, driving 
down. 
ŻEGNANIE , a , s. n. the act of 
giving blessing by the sign of the 
cross. - SIĘ, the act of making the 
the sign of the cross. - się z kim, 
leave-taking, ceremony of depar- 
ture. 
ZEGNANY, a, e, driven to- 
gether. - z góry, driven down. 
ZEGZIĆ S1Ę, v. perf. vulg. (said 
of cattle),to run madly about, being 
stung by the gadfly. 
ZEJRZEĆ, rzę , v. n. perf. to 
look down. 
ZEJŚĆ, dę, v. y. perf. to come 
down, to walk dowAto get down, 
to descend. Zejść z lego świata, 
ZEL 
to go out of the world, to depart this 
life, ^na bok, to step aside. Zejść 
komuz drogi, to step out of one's 
way. = Z pola, to go of! the field, 
to leave the field; fig. to grow old, 
to be good for nothing. = to re- 
main, to be left. Oto co zeszło ze 
stołu, these are the remains of the 
dinner. = to rise, to spring, to 
come up. Te nasiona prędko zej- 
dą, these seeds will be quickly up. 
Słońce zeszło, the sun rose, is 
risen. = to pass away, to elapse. 
Czas zeszedł, the time is out. 
Wiele nam czasu zeszło na m- 
czem, we spent much time in doing 
nothing, see SCHODZIĆ. = v. a. 
Zejść kogo, to come upon one un- 
awares, to break in upon one. Ze- 
szedł mnie gdym się go najmniej 
spodziewał, he came upon me 
when I least thought of him. - 
SIĘ, to come together, to meet 
together, to assemble. - się z kim, 
to fall in with one. Zeszedł się 
z dawnym znajomym, he fell in 
with an old acquaintance,seeSCHO- 
DZIĆ SIĘ. 
ZEJŚĆ, dę, v. a. perf. kogo, to 
come upon one unawares. - kogo 
na czem, to catch, surprise or take 
one in the very act. 
ZEJŚCIE, a, s. n. coming down, 
descent. - ze świata , death, de- 
cease, demise. - SIĘ, meeting. 
ŻELAZKO, a, 8. n. a little piece 
of iron. - do prasowania, pres- 
sing-iron, smoothing-iron. - do 
fryzowania, curling-iron. 
ŻELAZNICA, v, s. f. (a plant), 
scabious, centaurea scabiosa.. 
ŻELAŹN1K, a, s. m. Iron mon- 
ger, hardwareman. 
ŻELAZNY, a , e , of iron , marie 
of iron, iron. Narzędzie -e, iron- 
tool. Obręcz -a, an iron hoop. 
Piora -e, steel-pens. Ruda-a, 
iron-ore. -a droga, kolej -a, iron 
rail-way, iron rail-road. List -y , 
safe-conduct. Wiek - y, the iron 
age. Berio -e, an iron rod. Rzą- 
dzić berłem-em, to rule with a 
rod of iron. Prawic komu jak o 
-m wilku, see WILK. 
ŻELAZO, a, s. n. iron. 
ŻELAZTWO, a, s. n. collect. 
iron-wares, hardware. Stare -, 
old iron, old broken iron. 
ŻELEZCE, a , 8. n. the head of 
an arrow or of a lance. 
ŻELEŹNICTWO, a,S.n. an iron- 
monger's trade. 
ŻELEŹNIAK, a , s. m. a pot of 
iron. 
ŻELEŹNIK, a, s.m. ironmonger. 
ZEŁGAĆ, gę, v. n.perf. to tell a 
lie. U niego-jak piórko osmalić, 
a lie costs him nothing , he makes 
nothing of a lie, a lie will not choke 
him. 
ZELŻEĆ, ję, v. n. perf. to become 
lighter. = to slacken, to become 
less tense. Zelżało na dworze, it 
is thawing weather, it thaws. = to 
abate in severity, to relent. 
ZELŻENIE, a , s. n. abuse, re- 
proachful language, railing. 
515 ŻEŃ 
ZELŻONY,*, e, abused, treated 
with reproachful language, dishon- 
oured , reviled. 
ZELŻYĆ, żę, v. perf. kogo, to 
rail at one bitterly, to abuse or 
revile him, to treat him with foul, 
reproachful language. 
ZELŻYĆ, żę, v. perf. to lighten, 
to make lighter, to ease. - komu 
ciężaru, to lighten one's burden, 
better ULŻYĆ, which see. 
ZELŻY WIE, adv. with reproach- 
ful language. , 
ZELŻYWOŚĆ, śgi, 8. f. re- 
proachfulful language. = insult, 
injury, affront; infamy, ignominy. 
ZELŻYWY, A, e, reproachful, 
opprobrious, disgraceful, ignomi- 
nious. 
ZEMDLAŁY, a, e,in a swoon ; 
faint, weak, languid. 
ZEMDLEĆ, ję, v. n. perf. to 
faint away. Na tę wiadomość zem- 
dlała, she fainted at the news. Mo- 
lom nie zemdlał, I was like to 
faint, I felt like to faint. 
ZEMDLENIE, A, 8. n. swoon, 
fainting fit. 
ZEMDLONY, A, b , In a swoon; 
weakened, enfeebled; weak, feeble, 
languid, faint. 
ZEMKNĄĆ, wę, v. n. perf. 
ZMYKAĆ, am, V. imp. to run away, 
to make off, to escape, to scamper 
away. = v. a. to draw close, to tie 
a knot, to slip a noose. 
ZEMLEĆ, zmielę , v. perf. zbo- 
że,to grind corn. Komu się ekrupi 
a tobie się zmtele, prov. such a 
one will come off unpunished, but 
you shall pay dear for that. 
ZEMRZEG, zmarł, v. n. perf. to 
die. Zmarł kościołowi, swym 
przyjaciołom, he died to the great 
regret of the Church, of his friends. 
ZEM.ŚC1ĆSIĘ,szczę się,v. per/, 
na kirn, to revenge one's self upon, 
to be revenged of. Wypłatał mi 
okropnego figla, ale się zemszczę 
na nim, he has played me a scurvy 
trick, but I'll be revenged on him. 
ZEMSTA, T, s. f. revenge, ven- 
geance. Sroga- , a cruel revenge. 
Oddychać zemstą, to breathe no- 
thing but revengc.Za daleko posu- 
nąć zemstę, to carry one's revenge 
too far. 
ZEMSZCZENIE SIĘ, 8. n. re- 
venging, revengement. 
ZEMSZCZONY, A, E, revenged. 
ZEŃ, abridged from Z NIEGO, 
of him. 
ŻENIĆ, jctę, v. imp. OŻENIĆ, 
nię, v. perf. (to join a man to a 
woman for life), to match, to 
marry. Żeni syna, he marries his 
son. -S1Ę, to take a wife, to marry. 
Żeni się z córką bogatego kupca, 
he marries the daughter of a rich 
merchant. Słyszę że się żenisz , I 
hear you are going to marry. 
ŻENIEC, ńca , $. m. reaper, 
harvest-man. 
ŻENISZEK, szKA,s.tn. (a plant), 
yarrow, milfoil, achlllaea. 
ŻEŃSKI, a, is, female, feminine. 
Płeć -a , the femalp sex, the fair 
516 
ZER 
sex, women, womankind. Rodzaj 
-f, Gram, feminine gender. = 
womanly. Powaby -ie, womanly 
attractions. 
ŻEŃSKOŚĆ, śct, 8. f. (the cha- 
racter of a woman), womanhood. 
ZEPCHNĄĆ, nę,v. perf. SPY- 
CHAĆ, am , v. imp. te push down, 
to push off, to throw down, to hurl 
down. Zepchniesz mnie z krze- 
sła, you will push me off my chair. 
Zepchnąć kogo ze schodów,to hurl 
or throw' one down the steps. Ze- 
pchnąć kogo z tronu, to hurl one 
down his throne. Zepchnąć okręt 
na wodę, to launch a ship. Ze- 
pchnąć dlug,fam.to pay off a debt. 
ZEPCHNIĘTY, ZEPCHNIONY, 
A, e, pushed down, thrown down, 
hurled down. Został zepchnięty ze 
skały Tarpejskiej, he was hurled 
headlong from the Tarpeian rock. 
ZEPRZEĆ prę, v. perf. to press, 
squeeze strongly. = to become pu- 
trid, see PRZEĆ. - SIĘ, to fight 
close; to treat one another with 
high words, see SPIERAĆ SIĘ. 
ZEPSNĄĆ SIĘ, nie się, v. perf. 
vulg. to glance, to slide, toslid(upon 
the surface of a smooth body). 
ZEPSOWAĆ, ZEPSUĆ, suję, V. 
perf. to spoil, jo damage, to hurt, 
to Injure, to mar. = to corrupt, to 
deprave. - obyczaje, to corrupt 
good manners. - SIĘ, to be 
spoiled. 
ZEPSUCIE, A , 8. n. the act of 
spoiling, damaging. Zapłacić za 
- zegarka, to pay for having 
spoiled the watch. = depravity, 
corruption.- obyczajów, the cor- 
ruption of manners. - wieku , the 
corruption of the age. - smaku, 
deprivation of taste. 
ZEPSUTY, a, e, spoiled, dama- 
ged , injured, tainted. -e mięso, 
tainted meat, - e powietrze, the 
tainted air. - e dziecko a spoiled 
child. =• corrupted, depraved. -e 
obyczaje, corrupted manners, dis- 
solute morals. 
ŻER, u, s. m. food or pasture of 
herbivorous animals and especially 
of birds. Te zwierzęta w nocu na 
żer wychodzą, these animals go 
to feed in the night. Ptactwo tam 
leci gdzie żćr czuje, birds fly 
where they find their food. 
ZERDŹ,dzi, s.f. perch, pole, rod. 
ZERO, a, s. n. zero, cipher. 
ŻEROWAĆ, ruję, v.n. (of birds 
and herbivorous animals), to feed, 
to graze, to pasture. 
ŻEROWISKO, a, s. n. feeding- 
place (of birds and other animals). 
ŻERUŻA, v, s. f. (a flower), 
creeping crowfoot. 
ZERWAĆ, see ZRYWAĆ. 
ZERWANIE, a , s. n. the act of 
plucking off, culling, breaking off. 
Za - owocu drzewa, for having 
plucked fruit from the tree. - 
przymierza, a breach of alliance, 
rupture. 
ZERZNĄĆ, nę, v. perf. ZRZY- 
NAĆ, am, v. imp. to take away the 
upper part with a knife. 
ZET 
ZESCHŁY, a, E, dried u? t 
shrunk, shrivelled. 
ZESCHNĄĆ, nę , v. n. perf. - 
SIĘ, to dry up, to shrink with dry- 
ness. 
ZESKAKIWAĆ, kuję, v. n. imp. 
ZESKOCZYĆ, czę, v. perf. to 
a down, to leap down (off, from). 
oczył z powozu i zabił się* 
he jumped out from his carriage 
and was killed. 
ZESKROBAĆ, bię, v. perf. ZE- 
SKROBYWAĆ, buję , v. imp. to 
take away the upper part by scrap- 
ing, erasing. 
ZESŁAĆ, see ZSYŁAĆ. 
ZESŁANIE, A, s. n. the act of 
sending down. - Ducha świętego, 
(the descent of the Holy Ghost on 
the apostles), the feast of Pente- 
cost. 
ZESŁANY, a, e, sent down. 
ZEŚLIZNĄĆ SIĘ, v. n. perf. to 
slide down, to glide down (off, 
from). - z pagórka, to slide down 
a hill. Uchwycił się za sznur i 
ześliznął się na dół, he laid hold 
of the rope and let himself glide to 
the ground. 
ZESPOLIĆ, lę , v. perf. to join, 
to unite, to make common. 
ZESROMOCENIE, A, s. n. abuse, 
dishonour, disgrace. 
ZESROMOCIĆ, cę, u. perf. to 
abuse, to rail, to disgrace, to dis- 
honour. - pannę, to deflower a 
girl. 
ZESROMOCONY, A, E, abused, 
dishononred,disgraced, loaded with 
infamy. 
ZESTARZEĆ, ję, v. n. perf, 
- SIĘ, to have grown old. 
ZESFOROWAĆ, ruję , ®. perf. 
psy, to couple the hounds. 
ZESZKARADZIĆ, see ZESZPE- 
CIĆ , to foul. 
ZESZKLENIE, 8,8.n. vitrifica- 
tion. 
ZESZKLIĆ, lę, v.perf. to change 
into glass, to vitrify. - SIĘ, to 
become glass, to vitrify. 
ZESZŁY, a, e, see ZEJŚĆ, past, 
elapsed; last. Przy końcu zeszłe- 
go wieku, at the end of the last 
century. 
ZESZNUROWAĆ, ruję,®, perf. 
to fasten with a string, to lace. 
ZESZPECIĆ,cę,v. perf. to make 
ugly, to disfigure, to deform. 
ZESZPECONY, a, E, made ugly, 
disfigured, deformed. 
ZESZPETN1EĆ , ję, v. n. perf. 
to have grown ugly. 
ZESZYT, seeSPOSZYT. 
ZETKNĄĆ, nę , v. perf. STY- 
KAĆ, am, v. imp. to bring into 
contact, to put together , to bring 
near each other. - SIĘ, to come 
into contact, to meet. Zetknąć się 
z kirn, to fall in with one, to light 
on him. 
ZETKNIĘCIE, a, s. n. contact. 
Punkt zetknięcia, point of contact. 
Za zetknięciem się dwóch ciał, 
the two bodies being brought into 
contact. 
ZETLEĆ, ję, v. n. perf. to ZGA 
■out by dint of burning, to be ex- 
tinguished. 
ZETRZEĆ, rę , v. perf. ŚCIE- 
RAĆ, am, v. imp. to wipe away, to 
rub clean. Zetrzeć proch, pyl, 
kurz ze stołu, to wipe away the 
dust from the table. = Zetrzeć na 
proch, to pound to dust, to reduce 
to powder. Zetrzeć na miazgę, to 
bruise, to squash, to crush. Ze- 
trzeć głowę węża, to bruise the 
serpent's head. - SIĘ, z nieprzy- 
jacielem , to close with one's ad- 
versary, to come to close fighting 
with the enemy, to engage or join 
battle. = to quarrel, to dispute. 
Mocno się starli z sobą, there 
passed some high words between 
them. 
ŻĘTY, a , e, reaped, cut. 
ZEWNĄTRZ, adv. abroad, out, 
without, on the outside. Wewnątrz 
i -, on the inside and on the out- 
side , internally and externally; at 
home and abroad, -prep, (followed 
by the gen. case), out of.-miasta, 
out of the town. 
ZEWNĘTRZNOŚĆ,śct, s. f. out- 
ward parts, outward appearance. 
ZEWNĘTRZNIE, adv. outward- 
1}, externally. 
' ZEWNĘTRZNY, a, e, outer, 
outward, external, exterior. 
ZEWRZEĆ, see ZWIERAĆ. 
ZEWSZĄD, adv. on all sides, 
f> om every side. 
ZEZ, ZEZOWATY, see Z YZ, etc. 
ZEZNAĆ, am , v. perf. ZEZNA- 
WAĆ, ję, v. imp. to avow, to make 
a confession. - w sądzie, to con- 
fess, to depose, to give evidence. 
ZEZNANIE, a. s. n. confession, 
deposition , evidence. Słuchać ze- 
znań , to hear a deposition. - 
teyo świadka jest podejrzane, 
the evidence of that witness is 
suspected. 
ZEZRZEĆ, zeżrę,v. perf. to eat 
up, to swallow up, to devour. 
ZEZULKA , i, s. f. (a small red 
sheath-winged insect, of the genus 
Coccinetta), lady-bird , lady-bug, 
lady-cow, lady-fly. 
ZEŻWAĆ, see ZZUĆ. 
ZEZWALAĆ , am , v. imp. ZE- 
ZWOLIĆ, lę , v. perf. na co, to 
consent, to acquiesce , to grant, to 
comply with. Zezwala na jego 
prośbę, he complies with his 
request. 
ZEZWALANIE, a , s. n. habit 
of consenting. 
ZEZWOLENIE, a, s. n. consent, 
acquiescence, compliance. 
ŻEZW0L0NY, a , e, consented, 
gi anted, complied with. 
ZFAŁSZOWAĆ, ZF0LG0WAĆ, 
Z1 RANGUZIALY, ZFUKAĆ , see 
SFAŁSZOWAĆ, etc. 
ŻGAĆ, am, v. imp. (little used) to 
burn. = to pierce with a pointed 
instrument. 
ZGADAĆ SIĘ, DA SIĘ, DAŁO SIĘ, 
r. perf. impers. fam. to happen 
to speak of a thing. Zgadało się o 
ostatnich wypadkach, we chanced 
to speak of the last events, the con- 
ZGA 
versatlon leli upon the last events. 
Jeżeli się o tern zgada, if you 
happen to speak of it, should the 
conversation fall upon the subject. 
ZGADNĄĆ, nę, v. perf. to guess 
right, to divine. ZGADYWAĆ, 
duję, o. imp. co, to form or make 
guesses at a thing, to conjecture, 
to guess. Doktor często musi zga- 
dywać, a physician is often obliged 
to guess. Zgadłeś co myślę, moje 
myśli, you have guessed a riddle, 
al a riddle, you have hound it out. 
ZGADYWACZ, a, s. m. guesser, 
conjecturer. 
ZGADZAĆ, am, v. imp. ZGO- 
DZIĆ, dzę, v. perf. to make agree. 
- przymiotnik z rzeczowni- 
kiem , to make the adjective agree 
with the substantive. Zgodzić po- 
różnionych, to make friends , to 
make up matters between people 
who were at variance, to reconcile 
them, see POGODZIĆ, POJE- 
DNAĆ. - to hire. Zgodzić sługę, 
konia, tj hire a servant, a horse. 
Zgodzić co, to agree upon the 
price, to make a bargain.- S1Ę, to 
agree, to suit, to square, to tally 
with. Przymiotnik zgadzać się 
powinien ze swym rzeczowni- 
kiem w rodzaju, liczbie i przy- 
padku, the adjective must agree 
with its substantive in gender, 
number and case. Te dwa kolory 
zgadzają się z sobą, these twó 
colours suit very well together. Zga- 
dzać się zwolą czyją , to submit 
(one's self) to the will of another, 
to yield to one's will. = Zgodzić 
się z kim o co, to come to an 
agreement with one, to agree with 
one. Zgodzić się o cenę, to agree 
on the price , as to the price of an 
article. = Zgadzać się na co, 
w czem, to agree to a thing, 
to yield assent, to consent, to 
comply with. Zgadzam się na 
wszystko co chcesz, I consent to 
what you please. Zgadzam się na 
twój wniosek, 1 agree to your 
proposal. = to agree, to be ol 
one mind. Zgadzamy się z sobą 
w zdaniu, we agree in opinion. 
Historycy nie zgadzają się co do 
daty tego wypadku, historians do 
not agree as to the date of the event. 
= Zgadzać się z sobą, to agree, 
to live in concord. 
ZGAGA, i, s. f. beart-burn , 
heart-burning , burning heat in the 
throat. - mnie piecze, I have the 
heart-burning. 
ZGAŁGANIEĆ, ję , v.n. perj. 
to become a beggar, to be reduced 
to beggary. 
ZGANIAĆ, am, v. imp. ZGONIĆ, 
nię , v. perf. to drive together. 
Zganiać bydło do obory, to drive 
back cattle to the stable (from dh- 
ferent places). = to drive away, to 
drive off. Zgonić, zegnać muchy 
ze stołu , to drive away the flies 
from the table. - z góry, to drive 
down. Zegnać z poła, to drive off 
the field. = Zganiać winę na ko- 
go , to lay the blame on one, to 
ZGI 
throw the blame of a thing on 
another. 
ZGANIĆ, mę , v. perf. GANIĆ, 
nię , v. imp. to blame, to disap- 
prove , to find fault with. Zganio- 
no mu to, he was blamed for it. 
ZGANIENIE, a, 8. n. blame, 
disapprobation. 
ZGANIONY, a, e, blamed. 
ZGARBACIEĆ, ję, v.n. perf. 
GARBACIEĆ, ję, v.imp. to have 
got a hump, to become a hump- 
back, to have got a bunch on one's 
back. 
ZGARBIĆ, BtĘ, v. perf. GAR- 
BIĆ , bię , v. imp. to crook the 
back. - SIĘ, to crook one's back, 
to stoop in the shoulders; to be 
bowed under the weight of age. 
ZGARBIONY, a, e, crooked, 
bowed. - wiekiem, bowed, bend- 
ing under the weight of the years. 
ZGARNĄĆ, nę, v.perf. ZGAR- 
TY WAĆ, tuję , v. imp. to gather 
into a heap or mass. - z czego, 
to take away, to remove. Zgarnąć 
pieniądze ze stołu, to take away 
money from the table , and put it 
down into a bag. 
ZGASIĆ, szę, v.perf. GASIĆ, 
szę , .v. imp. to put out, to ex- 
tinguish. - ogień, świecę, to put 
out the fire, a candle. = to quench, 
to slake. - pragnienie, to quench 
or slake one's thirst 
ZGASIEWKA, i, s. f. (a plant), 
fern. 
ZGASŁY, a , e , gone out, ex- 
tinguished; (of a family), extinct. 
ZGASNĄĆ, nę , v. n. perf. GA- 
SNĄĆ, nę, v.imp. to cease to 
burn , to go out. Ogień zgasł na 
kominku, the fire went out in the 
chimney. = fig. to breathe one's 
last, to expire , to die. Wolność 
rzeczynospolitej Rzymskiej zga- 
sła pod Tyberiuszem, the liberty 
of the Roman republic expired un- 
der Tiberius. 
ZGAŚNIENIE, a , s. n. state of 
being gone out, quenched, extin 
guished. 
ZGASZENIE , a , 8. n. the put- 
ting out of fire, quenching, extin- 
guishment. - pożaru, the ex- 
tinguishment of fire, of a confla- 
gration. 
ZGĘŚCIĆ, szczę, v.perf. ZGĘ- 
SZCZAĆ, am , v. imp. to thicken, 
to make thick, to condense. Cie- 
pło rozrządzą a zimno zgęszcza 
ciała , beat rarities and cold con- 
denses bodies. - SIĘ, to thicken, 
to grow thick, to condense. Powie- 
trze łatwo się zgęszcza, air easi- 
ly condenses or is condensed. 
ZGĘSŁY, ZÓĘSCZONY, A, E , 
thickened, made thick, condensed. 
ZGĘSZCZENIE, A, s.n. the act ] 
of making thick; condensation. -- 
pary, the condensation of steam, 
of vapour. '1 
ZGIĄĆ, zegnę, v.perf. ZGINAĆ, 
am, v.imp. to bend, to bow, to ( 
crook. Zgiąć szynę żelaza, to 
bend a bar of Iron. Zginać kola- f 
na, to bend the knee. Zginać ko- 
517 ZGL 
lana przed kim, to bend the knee 
before one in token of submission. 
Zgiąć dumę czyją, to lower one's 
ps-ide. - SIĘ, to bend, to bow. 
Ta drzewo prędzej się złamie 
niż zegnie, that wood will break 
rather than bend. Zgiąć się pod 
ciężarem , to bend under a load , 
to be bowed down under a weight. 
ZGIĘCIE, a, s.n. the acf of 
bending; bent, bending, flexure. 
- łokcia, the bending of the 
elbow. 
ZGIEŁK, n, s. m. bustle, noise, 
uproar, tumult, hurly-burly, hub- 
bub. - obozów, miast, the hum 
of catnps, of towns. -wojenny, 
the noise of arms. - namiętności, 
the tumult of the passions. 
ZGIEŁKLIWY, a,e, boisterous, 
obstreperous, clamorous, tumultu- 
ous. 
ZGIĘTY, a, e, bent, bowed. 
ZGINAĆ, see ZGIĄĆ. 
ZGINĄĆ, nę, v. n. perf. to pe- 
rish , to be killed in battle, to die. 
Niejeden zginął w tej bitwie, 
many a man was killed orlosl in this 
battle. Nelson zginął pod Trafal- 
garem, Nelson died at Trafalgar. 
Sowiński zginął w obronie Woli, 
general Sowiński was killed in the 
defence of Wola. Jeżeli się ru- 
szysz , zginąłeś, zginiesz , if 
you stir, you are a dead man. 
Wszyscy zginęli, they all are dead 
and gone. =• to be lost, to perish , 
to be undone, to be ruined. Naro- 
dowość nasza nie zginie, our 
nationality shall not perish. = 
to be lost, to be missing, to be 
wanting. Zginął mi pies, I have 
lost my dog. Zginęło wiele ksią- 
żek w tej bibliotece, many books 
are missing in that library. 
ZGŁADZIĆ, dzę, v. perf. to 
teake smooth. - kogo ze świata, 
to cut off, to convey out of the 
world. - grzech, to put away sin, 
to take away sin. 
ZGŁASZAĆ SIĘ, am się, v. imp. 
ZGŁOSIĆ SIĘ, sżę się, v. perf. 
o co, to come in, to claim a thing. 
Gdy się nikł nie zgłaszał, sprze- 
dano przez licytacyą znalezione 
rzeczy, as nobody came to claim 
the things found, they have been 
sold by auction. - do kogo, to 
let hear from one's self, to write 
to one. - do kogo o co, to apply 
to one, to have recourse to him. 
Zgłosić się na piśmie, to make a 
written application. Zgłosić się 
należy do.., application to be 
made to.... 
ZGŁASZANIE SIĘ, ZGŁOSZE- 
NIE SIĘ, s.n. application, refe- 
rence, recourse. 
ZGŁĘBIAĆ, am , v. imp. co, to 
try to go the bottom of a thing, 
1 to endeavour to sift it to the 
bottom. ZGŁĘBIĆ, bię, v. perf. co, 
to fathom a thing, to silt or search 
a matter to the bottom, to dive 
into the bottom of it, to dive deep 
kito It. Nie mogę zgłębić jego za- 
miarów, 1 cannot fatbonj bis de- 
518 
ZGO 
sign. Bóg tylko zgłębić może ser- 
ca ludzkie, God only is the search- 
er of hearts. Zgłębić jaki przed- 
miot , to go deep into a subject. 
Arystoteles zgłębił przyrodze- 
nie,, Aristotle went deep into the 
knowledge of nature. 
ZGL1Ć, ZLIĆ S1Ę, (out of use) , 
to bnrn slowly. 
ZGLISKO, ZGLISZCZE, a,s. n. 
see POGORZELISKO. = a funeral 
pile, pyre. 
ZGŁODNIAŁY, a, e, hungry, 
famished, starved, pinched witu 
hunger; belly-pinched. 
ZGŁOSIĆ SIĘ, see ZGŁASZAĆ 
SIĘ. • 
ZGŁOSKA , i, s.f. syllable. 
ZGŁOSKOWAĆ, kuję, v. n. to 
spell the letters. 
ZGŁOSKOWANIE, A, s.n. spel- 
ling, syllabication. 
ZGŁOSKOWY, A, e , syllabic , 
syllabical. - 
ZGŁUPIEĆ, ję, v. n. perf. to 
become stupid. 
ZGNĘBIĆ, bię, v.perf. to op- 
press, to bear down, to overbear. 
ZGNIĆ, ję, v. n. perf. to rot to 
dust, to moulder, to putrify. 
ZGNIEŚĆ , zgniotę , v. perf. to 
crush , to squash. 
ZGN1ŁEK, łka, 8. m. fam. lazy 
bones, sluggard. 
ZGNILIZNA, Y, 8. f. rottenness, 
putrefaction , corruption. Długo 
myślano że robactwo lęgnie się 
ze zgnilizny, it was long thought 
that worms bred from corruption. 
ZGNIŁOŚĆ, ści, s. f. (state of 
being rotten), rottenness. 
ZGNIŁY, A, E, rotten, putrid. 
-e jabłko, a rotten apple. -a 
gorączka , a putrid fever. 
ZGNOIĆ, ję, nperf. rolą, to 
dung or manure a field. 
ZGNUŚNIEĆ, ję, v.n. perf. to 
become lazy, slothful. 
ZGODA , r,<s.f. concord , good 
understanding; agreement, com- 
pact , contract. Utrzymać zgodę, 
to maintain concord. Żyć w zgo- 
dzie , to live in concord, to agree, 
to live in harmony. Zgoda na to, 
granted, I grant it, I agree to it; 
done , I will. Za powszechną zgo- 
dą, with one accord, unanimous- 
ly, with one consent. = Gram. 
concord. 
ZGODNIE, adv. in concord, in 
harmony , in good intelligence: 
conformably, agreeably, suitably, 
consistently. Im zgodniej żyć bę- 
dziecie, tym mniej nieprzyjaciel 
zaszkodzić Wam może, the more 
you agree together, the less hurl 
can your enemies do you. 
ZGODNOŚĆ , ści, s. f. good 
understanding, fair intelligence, 
harmony; concordance, agreement, 
consonance, conformity. - humo- 
, rów, uczuć, skłonności, confor- 
mity of temper, sentiments, incli- 
i nations. Za - z oryginałem, 
> conformable to the original. 
ZGODNY, A, 8, living in con- 
■ cord, peaceable, peaceful, quiet; 
ZGR 
conformable , consistent t suitable, 
consonant. 
ZGODZIĆ, see ZGADZAĆ. 
ZGODZONY, a, R, hired. 
ZGOIĆ, ję, v. peTf. to heal up. 
- SIĘ, to heal, to be healed. 
ZGOJENIE , a, 8. n. rany, 
complete healing or consolidation 
of a wound. 
ZGOJONY,A,e,healed,healed up. 
ZGOŁA, adv. absolutely, wholly, 
entirely, altogether, quite. Nic 
zgoła, nothing at all. (Owoż) 
zgoła, in fine, in a word. 
ZGOLIĆ, lę, v.perf. to shave- 
off , to take away by shaving; fig. 
to fleece one. 
ZGON, u, s.m, demise, decease, 
death. 
ZGON, u, s.tn. a drove of oxen 
(driven from Podolia and Ukraine 
to Germany for sale). 
ZGONIĆ, see ZGANIAĆ. 
ZGONINY, NiN , s. f. pl. ears of 
corn, chaff and such like swept 
away from the corn, after it bad 
been winnowed. 
ZGORSZENIE, A, s. n. bad 
example , offence , scandal. Biada 
temu przez którego - przycho- 
dzi, woe to that man by whom the 
offence cometh. Dawać-, to raise 
a scandal, to give occasion to scan- 
dal ; to cause scandal. Z wielkiem 
-m słuchaczów, to the great 
scandal of the hearers. 
ZGORSZYĆ, szę, v. perf. (pro- 
perly : to make worse , GORSZY); 
S. to scandalize, to offend, to give 
ence. - S1Ę, to be scandalized, 
offended, shocked at a thing. 
ZGORSZYCIEL, a, s.m. one 
who sets a bad example, who gives 
occasion to scandal. 
ZGORZEĆ, ję , v. n. perf. to 
burn away, to be consumed by fire, 
to be burnt down. Dom zgorzał, 
the house has been burnt down. 
Świeca zgorzała, the candle is 
out. Ogień zgorzał, the fire had 
burnt out. 
ZGORZELINA, ZGORZELIZNA, 
y, s.f. burn, burning. To trąci 
zgorzelizną, that smells of burn- 
ing. 
ZGORZELISKO, see POGO- 
RZELISKO. 
ZGORZENIE, a , s.n. slate of 
of being burnt. Po zgorzeniu mia- 
sta, after the town had been 
burt down, consumed by fire. 
ZGOTOWAĆ, tuję, v.perf. to 
boil ready, to dress ready. = to 
prepare, to make ready, to get 
ready, see PRZYGOTOWAĆ. 
ZGRABIĆ, bię, v.perf. to rake 
together. 
ZGRABIAŁY, a, e, grown stiff, 
stiffened, benumbed (out of use). 
ZGRABIEĆ, ję, v. n. perf. to 
grow stiff, to be benumbed. Zgra- 
biała mi noga, my leg is quite 
stiff, benumbed (out of use). 
ZGRABNIE, adv. dexterously, 
handily, with ease, with dexterity. 
ZGRABNOŚĆ,ści, s.f. dexterity, 
handindSs, grace, gracefulness. ZGR 
ZGRABNY, a, e. dexterous, 
handy; graceful, nice, neat. 
ZGRAĆ, am , v. perf. kogo, to 
beat one at play, to win all one's 
money, see OGRAĆ. - SIĘ, to lose 
all one's money at play. 
ZGRAJA, i, s.f. set, gang, crew, 
multitude, mob, rabble, crowd, 
throng. 
ZGROMADZAĆ , AM, v. imp. 
ZGROMADZIĆ, dzę, v. perf. to 
rake together, to gather with a 
rake. = to gather together, to col- 
lect, to assemble, to accumulate. 
Zgromadzić wojsko, to gather 
troops. Zgromadzić stany, sejm, 
to assemble Or call together the 
states or a parliament. Zgroma- 
dzić materyaly, to collect or ac- 
cumulate materials. - SIĘ, to ga- 
ther together, to meet, to assemble. 
Lud się zgromadza, the people 
crowds, gather together. 
ZGROMADZENIE, a, s. n. the 
act of gathering with a rake. = 
meeting, assembly. 
ZGROMADZONY, a, e, gathered 
with a rake. = gathered together, 
collected, assembled, accumulated. 
Mówił w przytomności zgroma- 
dzonego ludu, he spoke in the 
presence of the assembled people. 
-e skarby, wealth hoarded up, 
hoards. 
ZGROMIĆ, mię , v. perf. to 
rebuke, to reprove sharply. 
ZGROZA, y, s. f. horror, dread. 
- wspomnieć, it makes one shud- 
der to think of it. - byłd patrzeć 
na to, that was frightful (dreadful, 
shocking) to look at. = awe. 
W zgrozie kogo trzymać, to keep 
one in awe. 
ZGRUBIAŁY, a , e , grown big. 
= Polish and Italian Gram, au- 
gmentative (conveying an idea of 
bigness, ugliness, clumsiness, in- 
elegance , of any thing raising dis- 
gust) , for instance : psisko, wil- 
czysko, kapeluszysko, etc. 
ZGRUBIEĆ, ję, v. n. perf. to 
grow big,'coarse. 
ZGRUCHOTAĆ, am, v. perf. to 
dash to pieces, to smash, to shatter, 
to shiver. 
ZGRUNTOWAĆ, tuję, v. perf. 
to reach the ground, to fathom , to 
sound. = see ZGŁĘBIĆ. 
ZGRYŹĆ, zę, v. perf. to break 
with the teeth, tocraunch,to gnaw. 
- orzech, to crack a nut. - kogo, 
fig. to grieve, to mortify, to afflict, 
to break one's heart. - SIĘ, to 
grieve, to afflict, fret or vex one's 
self, to be deeply affected by, to 
take on. 
ZGRYŻLIWOŚĆ, ści, s.f. dispo- 
sition to give one's self up to affli- 
ction. 
ZGRYŹLIWY; a, e, apt to be 
deeply affected, apt to take on. 
ZGRYZOTA, y, s. f. affliction, 
grief, sorrow, trouble, gnawing 
grief, biting cares. - sumienia, 
remorse of conscience, the sting of 
•onscience, qualm of conscience. 
ZGRZAĆ, zgrzeję , v. perf. to 
2H0 
warm, to heat. - SIĘ, to grow 
warm, to get hot (in walking) to 
overheat one's self. 
ZGRZEBIE,a, s.n. hurds of flax 
or hemp, tow. 
ZGRZEBŁO, ZGRZEBNO, A, s. 
n. curry-comb, horse-comb. 
ZGRZEBNY, a, e, made of hurds. 
Płótno-e, cloth made of the hurds 
of flax or hemp. 
ZGRZESZENIE, A, s. n. commis- 
sion of a sin. 
ZGRZESZYĆ, szę, v n. perf. to 
commit a sin, to sin. 
ZGRZYBIAŁOŚĆ, ści, s. f. de- 
crepitude. 
ZGRZYBIAŁY, a,e, decrepit, 
crazy, wasted and worn out with 
old age. -y starzec, a decrepit 
old man. -a starość, decrepit old 
age. 
ZGRZYBIEĆ, ję, v. n. perf. 
(properly : to grow shrivelled like 
a mushroom, GRZYB);fig. to grow 
decrepit, to be crazy with age. 
ZGRZYTAĆ, am, v. n. imp. 
ZGRZYTNĄĆ., nę , v. inst. zęba- 
mi, to gnash the teeth. Zgrzytał 
zębami ze złości, his teeth gnash- 
ed with rage. 
ZGRZYTANIE, A, s. n. zębów, 
gnashing of teeth. Będzie tam 
płacz i - zębów, there shall be 
weeping and gnashing of teeth. 
ZGUBA, v, s. f. loss, a thing 
lost. = ruin, destruction, perdi- 
tion. 
ZGUBIĆ, bię, v. perf. to lose. - 
kapelusz, zegarek, to lose one's 
hat, watch. = to ruin, to undo, to 
destroy. 
ZGUBIONY, a, e, lost. = ruin- 
ed, undone, destroyed. 
ZGUBNOŚĆ, ści, s.f. destructive- 
ness, banefulness, perniciousness, 
noxiousness, hurtfulness. 
ZGUBNY, a, e, ruinous, destruc- 
tive, baneful, pernicious, noxious, 
hurtful, fatal. -e imię, head- 
long to one's ruin, to certain death, 
adrift, doomed to perish. Oddział 
wysłany na-e imię, Milit. for- 
lorn-hope. 
ZGWAŁCENIE, a, s.n. niewia- 
sty, rapt, ravishment. = violation, 
infringement, breach. - trakta- 
tów, the breach of treaties. - 
przysięgi, a breach of oath. - 
praw, violation or infringement of 
the laws. 
ZGWAŁCIĆ, cę, v. perf. nie- 
wiastę, to commit a rape upon a 
woman. - to break, to violate, to 
infringe. - prawo, to break, vio- 
late or infringe the law. - przy- 
sięgę, to break one's oath. 
ZHAŃBIĆ, bię, v. perf. to dis- 
honour, to disgrace. 
'ZHARDZIEG, ję, v. n. perf. to 
grow proud, haughty, arrogant. - 
w pomyślności, to grow wanton in 
prosperity. 
ZHEBLOWAĆ, luję, v. perf. to 
take away with a plane, to smooth 
with a plane. 
ZHOJNIEĆ, ję, v. n. perf. to 
become liberal, generous. 
ZJE 
ZHOŁDOWAĆ, doję, a perf. to 
subdue aud impose a tribute. 
ZIAĆ, zieję, o. imp. ZIONĄĆ 
nę , v. perf. to blow, to exhale, to 
emit, to send forth. - ZIAĆ, v. n. 
to puff and blow, to huff and puff 
to gasp, to pant. 
ZJADAĆ, see ZJEŚĆ. 
ZJADKI, sów , s. pl. offals , 
remnants of meat. 
ZJADLIWIE, adv. venomously, 
virulently; bitingly, nippingly. 
ZJADLIWOŚC, ści, s.f. venom- 
ousness , virulence; mordacity, 
sarcastic humour. 
ZJADLIWY, ZJADŁY, a, e, ve- 
nomous, virulent; biting, nipping, 
mordacious, sarcastic. 
ZIARKO, ZIARNECZKO, 
ZIARNKO, a, s.n. dim. of ZIAR- 
NO, a little grain; a little berry; a 
little kernel. 
ZIARNISTY, a, e, full of grains, 
grainy, granulous. 
ZIARNKOWATY, a, e. resem- 
bling a small grain, granulary. 
ZIARNO, a, s. n. grain, all sorts 
of grain, corn; kernel of some 
fruit. 
ZIARNOJAD, a, s. m. gross- 
beak, hawfinch. 
ZIARNOWAĆ, nuję, v. imp. (to 
break into small granules), to gra- 
nulate. 
ZIARNOŻERNY, a , e, granivo- 
rous, frugivorous. 
ZJAWIĆ SIĘ, wię się, v. perf. 
to make one's appearance, to ap- 
pear. Zjawił mu się anioł we 
śnie, an angel appeared to him in 
a dream. 
ZJAWIENIE, a, s.n. apparition, 
vision, phantasm, fantom; portent, 
prodigy.= phenomenon. Zjawiska 
natury* phenomena. 
ZJAZD, u, s. m. meeting or as- 
sembly of many persons (come to- 
gether in carriages or on horse- 
back). 
ZIĘBA, v, s. f. (a bird), winter- 
finch, fringilla. 
ZIĘBIĄCZKA, i, s.f. chill, chiU- 
ness, cold, the chill that precedes 
the fever, a shivering fit. 
ZIĘBIĆ, bię, v. imp. to chill,to 
make cold. 
ZIĘBNĄĆ, nę, w. n. imp. to be 
chilly, to grow cokl. 
ZIĘĆ , cia, s. m. son-in-law. 
ZJECHAĆ, see ZJEŻDŻAĆ. 
ZJEDNAĆ, am, v. perf. kogo 
z kim, to reconcile, to make friends 
again, see POJEDNAĆ. - sobie 
kogo, to conciliate, to gain, to win. 
- sobie czyją miłość, przywią- 
zanie, to gain or win one's love, 
affection. - sobie czyją łaskę* 
czyje względy, to conciliate one's 
favour. - wiarę, to obtain credit. 
- sobie wielu przyjaciół, to gain 
the friendship of many persons. Je- 
go słodycz zjednała mu wszy- 
stkie umysły, his mildness bas 
gained him the good-will off all. 
Jego ludzkość zjednała mu mi- 
łość wszystkich którzy go znali, 
his benevolence has acquired bim 
519 520 
ZIE 
the love of aU who knew him. - 
pokój, to make peace. - SIĘ, to 
be reconciled, to become friends, 
tee POJEDNAĆ SIĘ. 
ZJEDNANIE, a, s. n. reconcilia- 
tion, see POJEDNANIE. = sobie 
kogo, the act of gaining one's fa- 
vour, friendship or good will. 
ZJEDNANY, a, e, reconciled. «= 
gained, won, conciliated. 
ZJEDNOCZENIE, A, s. n. (the 
act of joining two or more things 
into one; the coalition or associa- 
tion of many persons), union. - 
Wielkiego Księstwa Litewskiego 
z Koroną, see UNIA. 
ZJEDNOCZYĆ, czę , v. perf. to 
join, to unite, to conjoin, to bring 
together. 
ZIELE, a, S.n. herb, weed, wort. 
- jaskółcze, swallow-wort, ce- 
landine. - piaskowe, sand-wort. 
- indychtowe, indigo-plant. - ś. 
jańskie, St. John's wort, hyperi- 
con, fuga doemonum. - tatarskie, 
sweet-rush, sweet-flag. 
ZIELENIĆ, nię, v. imp, to paint 
green, to make green. 
ZIELENIĆ SIĘ, ni się, ZIELE- 
NIEĆ, ję, v. n. imp. to appear 
green, to look green; to grow 
green, to become green. Co się 
tain zieleni ? what is there that 
appears green? Na wiosnę kiedy 
wszystko zaczyna się zielenić, in 
the spring when every thing begins 
to grow green. Miedź zielenieje, 
jeżeli się ją często nie chędozy, 
if copper is not often scoured it 
turns green. 
ZIELENINA, y, s. f. collect, all 
sorts of herbs, greens, vegetables, 
garden-stuff. 
ZIELENIUCHNY, ZIELENIU- 
TEŃKI, inlens, form of the adj. 
ZIELONY, green as grass, quite 
green. 
ZIELISTY, a, e, overgrown with 
herbs; grassy. 
ZIELNICTWO, a , s. n. know- 
ledge of herbs. 
ZIELNICZKA, i, s. f. herb-wo- 
man. 
ZIELNIK , A , s. m. herbalist, 
herborist. = herbal, see ZIOŁO- 
ZBIÓR. 
ZIELNY, a, e, herbaceous. Ro- 
śliny -e, herbaceous plants. = ol 
herbs. Rynek -y, herb-market. 
Najświętsza Panna-a, the As- 
sumption of the Holy Virgin. 
ZIELONAWOŚĆ, ści, s.f. green- 
ish colour, greenishness. 
ZIELONAWY, a , e , greenish , 
somewhat green. 
ZIELONKQWATY, A, e, inclin- 
ing to green, light green. 
ZIELONO, adv. with a green 
colour, greenly, green. Pomalo- 
wać na -, to paint green. 
Z1ELONOKRUSZ, o, s. m. ver- 
digris. 
ZIELONOOKI, a, IE, green- 
eyed. 
ZIELONOŚĆ , ści, s. f. green- 
ness, the green colour, verdure. 
ZIELONY, a, e, green, verdant. 
ZIE *" 
-e świątki, Whitsuntide, pente- 
cost. 
ZIELSKO, A , s. n. weed, see 
CHWAST. 
ZIEMIA, mi , s. f. (the terrene 
matter, the terraneous globe) 
earth. Niebo i-, heaven and earth. 
Wnętrzności ziemi, the bowels of 
the earth. Powierzchnia ziemi, 
the surface of the earth. - obraca 
się około słońca, the earth revolves 
round the sun. - Ziemia wapien- 
na, roślinna, calcarious earth, ve- 
getable earth. = -ground, land , 
soil.-urodzajna, nieurodzajna, 
fruitful or barren ground or soil. - 
orna, arable land. Pod ziemią, 
under ground. Leżeć na ziemi, to 
lie on the ground. Obalić kogo na 
ziemię, to throw a man on the 
ground. Usłać ziemię kwiatami, 
to strew the ground with Cowers. 
= land, country. - ojczysta, na- 
tive land, native country. - obie- 
cana, the land of promise. - świę- 
ta , the holy land. - włoska, pol- 
ska, Italy, Poland. Z ziemi wło- 
skiej do Polski, from Italy to 
Poland. Na ziemi angielskiej, 
francuzkiej, on British or English 
ground, on French ground; in En- 
gland, in France. -Judzka, Judea. 
- Siedmiogrodzka, Transylvania. 
Być na obcej ziemi, to be in a 
strange land, in a foreign country. 
= shire, county, district. - Li- 
wska, Nurska, the district of Liw, 
of Nur. 
ZIEMIANIN, a, s. m.pl. ZIE- 
MIANIE , ziemian, an inhabitant of 
the earth, man, mortal (as opposed 
to NIEBIANIN, which see). = hus- 
bandman, countryman. 
ZIEMIANKA, i, s. f. a female 
inhabitant of the earth, woman (as 
opposed to NIEBIANKA, which 
see). = country-woman. 
ZIEMIAŃSTWO, a, s.n. hus- 
bandry, tillage , rural economy. = 
a georgic poem , georgics. 
ZIEMIOKRĄG, ęgu , s. m. ter- 
restrial globe. 
ZIEMIOPIS,a, s.m. geographer. 
ZIEMIOPISMO, A , s. n. geo- 
graphy. 
ZIEMIOROD, odu, s.m. the 
product of the earth. 
ZIEMIORODNY, a, e, earth- 
born. 
ZIEMIOWŁADNY, a , e , ruling 
over the earth. 
ZIEMIOWODNY, ZIEMNOWO- 
DNY, a, e, amphibious. Wydry, 
bobry, krokodyle są zwierzęta 
-e, otters, beavers, crocodiles 
are amphibious animals. 
ZIEMISTY, a, e, terreous, 
earthy. 
ZIEMNIAK, a, s.m. potatoe, 
see KARTOFEL. 
ZIEMNY, A , e , living on or in 
the earth. Bobak -y, earth-worm. 
- earthy, terreous. Smak, zapach 
ziemny, an earthy taste, smell. - c 
części, earthy particles. 
ZIEMSKI, a , ie, of the earth, 
belonging to the earth , terrestrial. 
ZIM 
Kula -a, terrestrial globe. Owoce, 
płody -ie, the frtnts or produc- 
tion of the earth. = landed. Dobra 
-e, landed property, estate. Wła- 
ściciel -i, landed proprietor. Są- 
dy -ie, provincial court of justice. 
= earthly, earthy. Ten świat -i, 
this earthly word. 
ZIEMSKObć, ia, s.f. earthi- 
ness. 
ZJEŚĆ, zjem , v.perf. to eat up, 
to have eaten alt 
ZIEWAĆ, am, v.n.imp. ZIE- 
WNĄĆ, nę , v.inst. to yawn. 
ZIEWANIE, a , s. n. yawning. 
ZJEŻDZAĆ, am , v. n. imp. ZJE- 
CHAĆ , zjadę , v. perf. to ride 
down, to drive down. Zjechać 
z drogi, to ride or drive a little 
out of the road. = (said of great 
folks), to come. Król Imć ma zje- 
chać do Krakowa, his Majesty the 
king is to come down to Cracow.= 
Zjechać do czego, fam. to make a 
rambling digression. - SIĘ, to 
meet together (in carriages or on 
horseback). 
ZJEŹDZIĆ, dzę, v. perf. konia, 
to ride a horse too bard, to over- 
ride a horse. - kogo, fig. vulg. to 
rate one, to give him a rating, to 
snub or reprimand him. - SIĘ, to 
grow weary with riding. 
ZIMA, y, s. f. winter. Tęga -, 
a hard or severe winter. Zimą, 
in winter. Na zimę, for the winter. 
ZIMNO, A, s.n. cold, chill. 
Drżeć od zimna, to tremble with 
cold. Zdrętwieć od zimna, to be 
quite stiff with cold. Ten wiatr 
przejmuje mnie zimnem, that 
blast of wind chills me. 
ZIMNO , adv. cold. Zimno mi, 
I am cold. Zimno (jest), it is cold. 
Potrawy na zimno, cold meat. = 
coldly. Zimno go przyjął, he gave 
him a cold reception. 
ZIMNOŚĆ, set, s.f. coldness, 
chilliness, frigidity, bleakness. 
ZIMNY, a , e, cold, chill. -y 
czas, cold weather. -y kray, a 
cold country. Fig. Z zimną krwią, 
irf cold blood. Zamordować kogo 
z zimną krwią , to murder one in 
cold blood. -e przyjęcie, a cold 
reception. 
ZIMOLĄG, a, s.m.. a man ex- 
tremely sensible to cold, see MIER- 
ŻLAK. = animal born in winter. 
ZIMORODEK, dka, s.m. (a 
bird), alcyon, kingfisher. 
ZIMOWAĆ , muję , v. imp. to 
winter., to pass the winter. = v.a. 
to winter, to feed in the winter. 
ZIMOWANIE, A, s.n. winter- 
ing. 
ZIMOWISKO,a, s.n. wintering 
place, winter-quarters. 
ZIMÓWKA, i, s. f. see ZIMO- 
WISKO. = a fruit that ripes in 
winter. Gruszka -, winter-pear. 
ZIMOWY, a , e , of winter, win- 
tery, wintry. Leże -e, winter- 
quarters. Dzień - y, winter-day. 
Noc -a, winter-night. Słońce -e, 
winter-sun. Przesilenie dnia z no- 
cą -e , winter-solstice. Suknie ZŁA 
-t , a winter suit of clothes. Wia- 
try -e, wintry winds. 
ZINĄD, adv. on the other side, 
from the other side. 
ZIOBRO , ZIOBERKO, see ŻE- 
BRO , etc. 
ZIOŁA, ziół, s.pl. of ZIELE, 
herbs, simples. - lekarskie, me- 
dicinal plants. 
ZIOŁKO, a , s.n. dim. of ZIE- 
LE , little herb. 
ZIOŁOZBIOR, onu, s.m. (a 
collection of specimens of plants, 
dried and preserved), herbal. 
ZIOŁOZWIERZ , plant-animal, 
aoophite. 
ZIOMEK, mka , s. m. fellow- 
countryman. 
ZIONĄĆ, nę , v. perf. to blow, 
to puff, to breathe out, to exhale, 
to expire. - na kogo dymem, 
czosnkiem, to send one a puff of 
smoke, of garlic. 
ZIŚCIĆ, ziszczę, v. perf. to rea- 
lize, to fulfil, to perform, to make 
good. - przepowiedzenie , pro- 
roctivo, to fulfil a prophecy. - 
czyje nadzieje, to answer one's 
hopes. - SIĘ, to be verified, to 
prove true, to be fulfilled. 
ZKĄD, adv. whence, from what 
place, from what cause. ZKĄD- 
KOLWIEK, whencesoever, from 
what place soever, from what cause 
soever. ZKĄDINĄD, from else- 
where; otherwise, in other respects, 
besides. ZKĄDSIŚ, fam. from 
some unknown place. 
ZLAĆ, see ZLEWAĆ. 
ZŁĄCZENIE, a , s. n. junction, 
union. 
ZŁĄCZNIE, adv. conjointly. 
ZŁĄCZONY, A, e , joined, con- 
nected , united. 
ZŁĄCZYĆ czę , v. perf. to join 
together, to conjoin, to connect, 
to unite, to combine. Co Bóg złą- 
czył , człowiek niechaj nie roz- 
łącza, what God has joined to- 
gether, let no man put asunder. 
Złączyli swe siły, they have joined 
their forces.-SIĘ,to join. Złączy- 
li się z naszymi nieprzyjaciółmi 
przeciw ndm, they joined our 
enemies against Us. 
ZŁAGODNIEĆ, ję , u. n. perf. 
to grow mild. 
ZŁAGODZIĆ, dzę, v.perf. to 
soften, to apease5 to calm, to 
allay, to assuage. 
ZŁAJAĆ, ję, v. perf. to chide, 
to scold, to rebuke, to reprimand. 
ZŁAKOMIĆ SIĘ, mię się, v.perf. 
na co, to covet, to desire, to be 
agog for a thing. 
ZŁAMAĆ, mię, v. perf. to break. 
- kij, to break a stick. - sobie 
kark, to break one's neck. - sze- 
regi nieprzyjacielskie, to break 
the enemy's lines, ranks. - SIĘ, 
to break. Czy myślisz że to się 
złamietdo youthink itwillbreak? 
ZŁAMANIE, A, s. n. the act of 
breaking; break. - kości, a frac- 
ture in the bone. - karku, break- 
neck.. Idź na - szyi, go and be 
banged , the devil take you. 
ŹLE 
ZŁAMANY, a, e, broken. -y 
szeląg (a broken farthing), little 
or nothing. Niedalbym za to zła- 
manego szeląga, I would not give 
a farthing for it. Nie mieć złama- 
nego szeląga, to have neither 
cross nor piie. 
ZLANIE, a , s.n. the act of 
pouring down; pouring off, decant- 
ing. - łask, dobrodziejstw, fig. 
the act of bestowing or conferring 
favours, benefits upon one.- swo- 
ich praw na kogo, the making 
over one's rights to another. 
ZLANY, A, E, poured down ; 
poured off, decanted; drenched. 
- łzami, drenched in tears. - 
fig. made over; bestowed, confer- 
red. Na mocy zlanej na niego 
władzy, in virtue of the power 
vested in him. -e łaski, dobro- 
dziejstwa, favours, benefits be- 
stowed upon. 
ZŁAPAĆ, pię, v. perf. to catch, 
to seize, to apprehend. -ptaka, 
rybę, to cath a bird, a fish. - na 
gorącym uczynku, to catch in the 
fact. - kogo na kłamstwie, to 
catch one in an lie. - SIĘ, to be 
caught. 
ZŁASIĆ SIĘ, see ZŁAKOMIĆ 
SIĘ. 
ZŁASOWAĆ, suję, v.perf. to 
have caught and carried away 
some delicate morcel. 
ZLATAĆ, am , v. perf. to have 
run every where. Zlatał całe mia- 
sto , he has run all over the town. 
- SIĘ, to be tired with running. 
ZLATYWAĆ, tuję, v.n. imp. 
ZLECIEĆ, cę, v.perf. to fly down. 
Ptak zleciał na ziemię, the bird 
flew down upon the ground. = to 
fall down , to fall off (from). Zle- 
ciał z konia, he fell from his 
horse. -SIĘ, to come flying, to 
flock together. Kruki zlatują się 
do ścierwa, ravens flock to the 
carrion. 
ZŁAZIĆ, żę, v.n.imp. ZLEŹĆ, 
zlazę, v. perf. to crawl or creep 
down, to get down, to come down, 
to descend. Zleż z drabiny, z da- 
chu , get down, come down from 
the ladder, from the top of the 
house. = to come off, to get loose. 
Skóra mu złazi z palców, the skin 
comes off his fingers. - v. a. fam. 
Złaził całe miasto i nieznalazł 
go , he trudged all over the town 
and has not found him. - SIĘ (o 
many animals or persons), to creep 
or crowd together; to come slowly, 
heavily from all sides, to be long 
a coming. Nim się zlazą będzie 
dwónasta, fam. coming slowly as 
they do, and one after another, It 
will be twelve o'clok before they 
come all. = Złazić się, to be tired 
with trudging. 
ŹLE , adv. (compar. GORZEJ, 
superl. NAJGORZEJ), badly, ill, 
wrong, amiss. To źle, a to je- 
szcze gorzej, this is bad, and 
that is worse. Żle czynić, to do 
evil. Żle o wszystkich mówi, he 
or she speaks ill of every body. 
ZLE 
Żle mi się przysłużył, he has 
done me very bad service. Źle mi 
dziś wyglądasz, you look very 
bad or ill this morning. Żle mi, 
I find myself ill, I am unwell. Żle 
mi tu, I am not well here. Nie my- 
siałem wcale aby tak źle kolo 
niego było, I had no idea it was so 
bad with him or that he is so bad- 
ly off. Żle kolo niego, he is 111 at 
ease. Żle się mam, I am badly, 
poorly off (in point of health or 
pecuniary circumstances). Nie źle, 
not so badly done, tolerably, mid- 
dling, so so. Żle się bierzesz do 
tego, you go the wrong way to 
work. Wcale to było źle z twoje} 
strony, it was very bad or wrong 
of you. Źleś zrobił, you have done 
ill. Źle mu powierzyć sekret, it is 
not well to trust him with a secret. 
Żle co tłumaczyć, to interpret 
wrong, to misconstrue, to put 
bad construction upon. Żle na- 
byte bogactwa, ill-gotten riches, 
goods, wealth. Żle wychowany, 
ill-bred. Człowiek o którym źle 
mówią, a man ill-spoken of. Żle 
myślący, evil-minded. 
ZŁE, go , s. n. evil, harm , mis- 
chief. Unikaj złego a czyń do- 
brze, eschew evil and do good. 
Cóż on złego zrobił? what evil 
has he done ? Rozróżniać zle od 
dobrego , to know right from 
wrong. Wziąść co za zle, to take 
any thing ill, to take it amiss. Nic 
ci się złego nie stanie, you shall 
come to no harm. To ci na źle 
wyjdzie, evil will befall you, 
mischief will come of it. Mie masz 
tego złego coby na dobre nie wy- 
szło , prov. there is no evil but 
some good may come of it, it is an 
ill wind that blows nobody good. 
ZLECAĆ, am , v. imp. ZLECIĆ , 
cę , v. perf. co komu, to enjoin , 
to command, to order, to give in 
charge, to commit to one's care, 
see POLECIĆ. 
ZLECENIE, a , s. n. injunction, 
command, order, charge, com- 
mission. Dopełnić zlecenia , to 
fulfil a commission. 
ZLECIĆ , see ZLECAĆ. = to 
warm a little. 
ZLECIEĆ, see ZLATYWAĆ. 
ZLECZYĆ, czę, v.perf. to cure, 
to heal completely, see ULECZYĆ, 
WYLECZYĆ. 
ZLEDZ,ZLEGNĄĆ, gnę , v.n. 
per}, to lie in, to be brought to 
bed with child. Wczoraj zlegla , 
she was brought to bed yesterday. 
ZLEGNIENIE, A, s. n. childbed, 
lying-in. Na zlegnieniu, a woman 
near her reckoning, quick with 
child. 
ZLĘKŁY, a, e, seized with fear. 
ZLĘKNĄĆ SIĘ, nę sit;, v.perf. 
to be seized or struck with fear, to 
be frightened, to take fright. ; 
ZLEN1EĆ , ję , v. n. perf. to 
moult, to mew, to cast the skin 
or slough, see WYLENIEĆ, =» 
ZLENIWIEĆ, to become lazy. 
ZLEPEK, pka, s. m. anything 
521 ZŁO 
composed of glutinous matter, and 
shaped into a form.-Człowiek, 
jcttznt; zlepek z gliny, man is but 
a lump of clay. 
ZLEPIAĆ, am , v. imp. ZLEPIĆ, 
are, v. perf. to glue together, to 
paste together, to agglutinate. -- 
SIĘ, ZLEPNĄĆ, v. n. perf. to 
stick together, to cling, to, to 
adhere. , , 
ZLEWAĆ, am , v. imp. ZLAĆ, 
zleję , v. perf. to pour down, to 
shower down; to pour upon; to 
pour off, to decant; to mix. Zle- 
wać łzami, to bathe with tears. 
Fig. Zlaćna kogo swą władzę, to 
delegate one's authority, power, to 
commission, to invest with power. 
Zlewać na kogo łaski, dobro- 
dziejstwa, to bestow or confer 
favours, benefits upon one. Bóg 
zlał swe błogosławieństwa na 
ten dom, God has poured down his 
blessings on that house. Zlewać 
obfite dary, obfite plony, tó pour 
dówn the streams of plenty.- SIĘ, 
to blend, to be mingled, to join, to 
be blended, mixed together. - to 
piss abed, to wet one's bed. 
ZLEWEK , wku , s. m. liquids 
mixed together; fusion. = transfer 
of part or the whole of any pro- 
perty ; cession, resignation. 
ZLEŻAŁY, a , e, spoiled or 
damaged by long lying (said of 
stuffs, clothes and such like). 
ZLEŻEĆ SIĘ, żv się, v. n. perf. 
to become spoiled or damaged by 
long lying. 
ZLĘŻENIE, see ZLEGNIENIE. 
ZLI, pl. of ZŁY, bad. Źli i do- 
brzy, the bad and the good. 
ZLICZYĆ, czę, v. perf. to count 
over, to tell the precise number. 
Zlicz wielu jest wszystkich,count 
how many people there are. Kto 
zliczy gwiazdy ? who can count 
the stars ? 
ZLITOWAĆ SIĘ, tuję się , V. 
perf. nad kim, nad czem, to take 
or have pity upon , to compassio- 
nate. Boże zlituj się nad nami, 
God have mercy upon us. ZlitOłual 
się nad nim, he had compassion 
on him. 
ZLITOWANIE, a, s. n. pity, 
mercy, compassion. 
ZLIZAĆ, żę , v. perf. ZLIZY- 
WAĆ, zuję, v. imp. to lick off, to 
take away by the tongue. 
ŻŁÓB, obu, s. m. crib, manger. 
ŻŁOBCZASTY, ŻŁOBIASTY, 
see ŻŁOBKOWATY. 
ŻŁOBEK, bka , s. m. a little 
crib. - Archit. flute, channel, 
furrow of a pillar, chamfer, cham- 
fret. = groove. 
ŻŁOBIĆ, bię, v. imp. to scoop, 
to groove; to cut in channels , to 
channel, to chamfer, see WYŻŁO- 
BIĆ. 
ŻŁÓBKODZIOB , a, s. m. (a 
birdi, channel-bill. 
ŻŁOBKOWATOŚĆ, set, S. f. 
channelling, fluting, chamfering, 
chamfered work, gutter-work. 
ŻŁOBKOWATY, ŻŁOBKOWA- 
522 
ZŁO 
NY, A, E, channelled, grooved, 
fluted, chamfered. 
ZŁOCENIE, a, 8. n. gilding. 
ZŁOCIĆ, cę, v. imp. to gild. - 
ramy obrazu, to gild the.frame of 
a picture. Słońce złociło szczyty 
gor, wierzchołki drzew, the sun 
gilded or gilt the tops or sum mits of 
the mountains, of the trees. - pi- 
qitłkę, prop. ,and fig. to gild the 
pill, see OZŁOCIĆ, POZŁOCIĆ, 
WYZŁOCIĆ, 
ZŁOCIEŃ, nią , TNiA , 8. m. (a 
plant), yarrow, milfoil, achillaea, 
see ŻENISZEK. - corn-marygold, 
chrysanthemum , see ZŁOTO- 
KWIAT. 
ZŁOCISTOŚĆ, ści, 8. f. the 
glitter of gold. 
ZŁOCISTY, A , E , shining, glit- 
tering like gold. - of molten gold, 
of massive gold. - mingled with 
gold, embroidered with gold. Ma- 
lerye-e, silken stufls with gold 
flowers. 
ZŁOCZYŃCA, Y, s. m. evil-doer, 
malefactor, criminal, misdoer. 
ZŁOCZYNNOŚĆ, śc, 8. f. an 
inclination to evil, propensity to 
vice, maleficence. 
ZŁOCZYNNY, A, e , evil-doing, 
misdoing, mischiefmaking, wicked. 
ZŁOCZYŃSTWO, A, 8. n. (little 
used), evil action, misdeed, wicked- 
ness, villany. 
ZLODOWACIEĆ, ję, v. n. perf. 
to turn into ice, to be changed into 
ice, to be frozen. 
ZŁODZIEJ, a , s. m. thief. Na 
złodzieju czapka gore, prov. 
(word for word : the cap is burn- 
ing on the thief's head), people 
conscious of guilt are always afraid 
of being detected. 
ZŁODZIEJKA , i, s. f. a female 
thief. 
ZŁODZIEJSKI, A, IE, of a thief, 
thievish. 
ZŁODZIEJSKO, PO ZŁODZIEJ- 
SKI], adv. thievishly, like a thief. 
ZŁODZIEJSTWO, A , s. n. thie- 
very ; theft. Skazany na więzie- 
nie za - (za kradzież), con- 
demned to prison lor theft. 
ZŁOIĆ, ję, v. perf. to besmear 
with tallow. - Złoić kogo kijem, 
fig. to strike one bard with a 
cane. 
ZŁOMNY, A, Ł', apt to break. 
ŻŁOPAĆ, pię<v. imp. to gulp, 
to quafi, to swill, to tipple. 
ZŁORZECZEŃSTWO, a, s. n. 
malediction, curse,execration, im- 
precation. 
, ZŁORZECZYĆ, czę, v. n. komu, 
to wish one evil, to curse him, to 
utter imprecations against one. 
ZŁOŚĆ, set, s. f. passion, anger, 
spite, dudgeon, malice. Wpadl 
w złość, he fell or flew into a pas- 
sion, he was in high dudgeon.Pienił 
się ze złości, he foamed with rage. 
Mieć złość do kogo, to have spite 
against one, to owe one a spite or 
a grudge. Złość komu wyrządzić, 
to do one mischief, to play one 
■ some mischief, to play, or to serve 
ZŁO 
one a foul trick. Złoić mnie bie- 
rze, I feel provoked, vexed. Na 
złość komu, merely to spite or to 
vex one. Płakał ze złości, he wept 
for vexation. ^Choćby miał pękać 
ze złości, though he were to burst 
with spite. W złości, in a fit of 
passion. = ZŁOŚCI, pl. (in theolo- 
gical sense), sin, wickedness, in- 
iquity. Dopełnić miarę swych zło- 
ści (niegodziwości), to fill up the 
measure of one's iniquities. 
ZŁOŚCIĆ, szczę, v. imp. to put 
one in a passion, to make angry, to 
vex, to provoke, to irritate.- SIĘ, 
to be angry, to fret, to be fretful, 
to be vexed, to fret and foam. 
ZŁOŚLIWIE, adv. maliciously, 
malignantly. 
ZŁOŚLIWIEC, see ZŁOŚNIK. 
ZŁOŚLIWOŚĆ, ści, s. f. ill-na- 
ture, bad maliciousness, malevolent 
disposition , crossnes, peevishness. 
ZŁOŚLIWY, a, e , ill-natured, 
malicious , passionate. - cross , 
peevish, cross-tempered, mischie- 
vous, wicked. Małpa jestto zwie- 
rzę-, a monkey is a mischievous 
animal. -y język, a mischievous 
tongue.-e dziecko, a.bad, wicked 
or mischievous child. -y żart, a 
biting, nipping jest. 
ZŁOŚNICA, Y, s. f. a cross 
woman, a shrew, a bitter scold, a 
vixen. 
ZŁOŚNIK, a, s. m. an ill-natured, 
passionate man, one easily moved 
to anger. 
ZŁOŚNY, A , E, angry, in a pas- 
sion (little used). 
ZŁOSTKA, i, s. f. dim. of 
ZŁOŚC 
ZŁOTA WIEC, wca , s. m. (a 
coleopterous insect), green-beetle; 
chrysomela. 
ZŁOTAWY, a, e, resembling 
gold, like gold. 
ZŁOTEK , tka , 8. m. gold-fish. 
ZŁOTKO, a, s. n. dim. of ZŁO- 
TO (a word of endearment for gold; 
in speaking of it with a sense of 
pleasure). = Moje złotko, darling, 
dear, love, my little darling ! 
ZŁOTNICKI, ZŁOTNICZY, a. 
e, oi a goldsmith. 
ZŁOTNICTWO , a , s. n. gold- 
smith's trade. 
ZŁOTNICZKA , i, 8. f. a gold- 
smith's wife. 
ZŁOTNIK, a, 8. m. goldsmith. 
ZŁOTO, A, 8. n. gold. - pła- 
tkowe , beaten gold , leaf-gold, 
gold-foil. - w sztukach, w szta- 
bach, bullion gold. Koronne -, 
base gold. Żyła złota, a vein of 
gold. Złotem płacić, to pay in 
gold. Zlotemby to odważyć, to 
be worth one's weight in gold. Nie 
wszystko złoto co się świeci, 
prov. all is not gold that glitters. 
ZŁOTOGŁÓW, owu, 8. m. bro- 
cade. = (a plant), day-lily, king's 
spear, asphodel. 
ZŁOTOGŁÓWEK , wka , s. m. 
see ZŁOTO WIEC. 
ZŁOTOGŁOWY, a , e , made of 
brocade. = gold-headed. ZLO 
ZŁOTOKAMIEN, nia , s. m. 
chrysolite. 
ZŁOTOKLEJ, u, s. m. (carbonate ; 
of copper), chrysocolla. 
ZŁOTOKOST, u, s. m. orpiment, 
yellow arsenic. 
ZŁOTOKWIAT, u, s. m. (a 
plant), com-marygold , chrysan- 
themum. 
ZŁOTOLITY, a,e, of molten 
gold, of massive gold. 
ZWTOŁUSK, a, s. m. (a sort of 
sea and fresh water-fish), mullet, 
mugit. 
ZŁOTOOKI, a , e, gold-eyed. 
ZŁOTOPIÓRY , a , e , gold- 
feathered. 
ZŁOTOPSTRĄG, a, s. m. gold- 
spotted or specked trout. 
ZLOTORODNY,a,e, producing 
gold. 
ZŁOTODSTY, e, gold-lipped. 
Jan Zlotousty, S. John Chryso- 
stom. 
ZŁOTO WIER J 3A, y, s.f. golden 
osier, yellow wl> >w. 
ZŁOTÓWKA i, s. f. see ZŁOTY. 
ZŁOTOWŁOSY, A , e , gold- 
haired. 
ZŁOTOWO, a , s. n. ZŁOTO- 
WŁOS , a , s. m. (a plant), golden 
maidenhair, capillus Veneris, adi- 
antum aureum. 
ZŁOTRZEĆ, eję, ZŁOTRZYĆ 
SIĘ, v. n. perf. to become a knave, 
an arrant knave, to take to ill 
courses. 
ZŁOTY, ego, s.m. zip. stands for 
Zloty polski (a silver coin of Poland, 
of the value of about six pence), 
florin. Czerwony zloty, ducat. 
•ZŁOTY, a,e,golden,gold, made 
of gold, containing gold. Zloty ze- 
garek, łańcuszek, a gold watch, a 
gold chain. Złote runo, the golden 
fleece. Złoty kubek, a golden cup. 
Zloty pierścień, a gold ring. Zloty 
lew, (the sign ofaninn), the golden 
lion. Złota góra, a mountain con- 
taining gold, gold-mine. Ziole gó- 
ry komu obiecywać, fig. to pro- 
mise one whole mountains of gold. 
- Złote czasy, happy days. Wiek 
zloty, golden age. Liczba złota, 
the golden number. Żyły złote, 
hemorrhoidal veins and vessels. 
ZŁOWIĆ, wię, v. perf. to catch, 
see ZŁAPAĆ. 
ZŁOWIESZCZY, ZŁOWROGI, 
a , e , ill-omened, ill-boding, omi- 
nous. 
ZŁOŻENIE, A , s. n. the act of 
laying down. - broni, the laying 
down of arms. - z urzędu, de- 
priving of a place or office, dismis- 
sal. - z tronu, dethronement, see 
ZŁOŻYĆ. 
ZŁOŻONY, a, e, laid down, de- 
posited. - w grobie, laid in the 
grave.-.chorobą, lying under a 
distemper, confined to bed by sick- 
ness, lying sick abed, bedridden.- 
z urzędu, turned out of his office, 
deprived of his employment, dis- 
missed, discharged. = composed, 
compounded, complex, composite. 
Wyrazy -e, compound words. 
ZLO 
Wyobrażenia -e, complex ideas. 
Porządek- yjest ostatni z liczby 
pięciu porządków architektoni- 
cznych, the composite order is the 
last of the five orders of columns, 
see ZŁOŻYŁ'. 
ZLÓZOWAĆ , zuję , v. perf. 
wartę, to relieve the guard. 
ZŁOŻYĆ, żę, v. perf. SKŁA- 
DAĆ , am, v. imp. to lay down, to 
depose. Złożyć ciężar na ziemię, 
to lay down one's burden. Złożyć 
w grobie, to lay in the grave. Zło- 
żyć broń, to lay down one's arms. 
Złożyć pióro, to lay down one's 
pen. Złożyć urząd, to lay down 
one's commission, to give up, sur- 
render or resign one's office. Sylla 
złożył dyktaturę, Jan Kazimierz 
złożył koronę, Sylla laid down the 
dictatorship, John Casimir abdicat- 
ed the crown. Złożyć z urzędu, to 
deprive one of his office, to remove 
him from his office, to dismiss from 
an employement. Złożyć z pań- 
stwa, z tronu, to depose a king, 
to dethrone. Z łożyć pychę z serca, 
to lay aside one's pride. = to depo- 
site, to lodge. Złożyć towary 
w miejscu bezpiecznem, to depo- 
site goods in a place of safety. Zło- 
żyć summę do rąk czyich, to de- 
posite a sum in one's hands. Zło- 
żyć testament u notaryusza, to 
deposite a will in the notary's 
hands. Złożyć skargę w sądzie, 
to lodge a complaint against one 
with the magistrate. = to lay on, 
to charge, to Impute. Złożyć winę 
na kogo, to lay the blame of a thing 
on one. = to put together, to com- 
pose, to compound. Złożyć stron- 
nicę, to compose a page. = to fold, 
to double. Złożyć list, to fold a 
letter. Złożyć bieliznę, to fold up 
linen. Złóż serwetę, fold up your 
napkin. Złożyć ręce, to cross or 
fold one's arms. = to leave off, to 
quit. Złożyć żałobę, to leave off 
mourning, to go out of mourning. 
= to call together, to convoke , to 
convene. Złożyć sejm, radę, to 
call or convoke a parliament, a 
council. = to offer, to present, to 
produce, to show. Złożyć dzięki, 
dziękczynienia, to return thanks. 
Złożyć uszanowanie, to pay one's 
respects. Złożyć przysięgę, to take 
one's oath , to swear, to be sworn. 
Złożył przysięgę na radcę taj- 
nego , he was sworn a privy coun- 
sellor. Złożyć świadectwo w są- 
dzie, przed sądem , to bear wit- 
ness, to depose, to give evidence 
in a court of justice. Złożyć świa- 
dectwo , to present, show or ex- 
hibit one's testimonial, character. 
Złożyć dowody, dokumenta, to 
produce or show titles, deeds, 
vouchers. Złożyć examm, to un- 
dergo an examination. ZŁOŻYĆ 
SIĘ, to take aim, to level the gun. 
= Złożyć się na kogo, to club, to 
join, to make a collection for one. 
, Złożyli się na niego, żeby miał 
za co odbyć dalszą podróż, they 
. all joined, and made him up the 
ZLY 
sum requisite for his journey. - 
Złożyć się czem, to allege a thing 
for one's excuse , to excuse one's 
self on the ground or plea that...., 
to plead or offer as an excuse. 
ZŁUDZENIE, a, s. n. Illusion, 
delusion. - optyczne, optical illu- 
sion. 
ZŁUDZIĆ, dzę , v. perf. to de- 
lude, to beguile, to lead into error, 
to deceive, to betray into. Nie daj 
się jej złudzić, beware of her de- 
lusions. Dał się złudzić pięknemt 
nadziejami, he suffered himself to 
be allured or enticed by thost fine 
hopes. 
ZŁUDZONY, a , e, deluded, be- 
guiled, deceived, betrayed into. 
ZŁUP1Ć, pię, v.perf. to skin, to 
flay, to strip.= to rifle, to plunder, 
to pillage. 
ZŁUPIENIE, a , s. n. the act of 
skinning, flaying , stripping. = 
plunder, pillage. Wyklęty za - 
kościołów, excommunicated for 
having stript the churches of their 
ornaments. 
ZŁUPIONY, a , e , skinned, 
flayed, stript. = rifled, plundered, 
pillaged. 
ZLUTOWAĆ, tuję, v.perf. to 
solder. > 
ZŁY, a, e, (compar. gorszy, 
superl. najgorszy), bad, ill, evil. 
Zly koń, zła droga, a bad horse', 
a bad road. Mieliśmy złe mięso, 
zły chleb i złe wino w tej auste- 
ryi, we had bad meat, bad bread, 
and bad wine in that inn. Złe odzie- 
nie, złe obuwie, a coat worn out, • 
a pair of shoes or boots worn out. i 
Zły czas (słota}, bad weather. Zle 
czasy , ill, evil times. W'zly czas 
przychodzisz, you do not come in 
proper time. Zły duch, evil spirit, 
devil, fiend. Czy go zły duch opę- 
tał, the devil is in him , that man 
must be possessed with the devil. 
Byl złym mężem i złym ojcem, 
he was a bad husband and a bad 
father. Zły sąsiad, bad neighbour. 
Zła żona, a shrewd wife. Można 
być dobrym pisarzem a złym 
mówcą, a man may be a good wri- 
ter and a bad speaker. To złe ksią- 
żki , those are bad books. Złe ży- 
cie , złe uczynki, a bad life, evil 
deeds, a bad action. Złe prawa, 
bad laws. Zyjemy pod złym rzą- 
dem , we live under a bad govern- 
ment. Jest w złym humorze, więc 
daj mu pokój, he is in bad humour, 
so let him alone. Lubi złe towa- 
rzystwo, he is fond of bad com- 
pany. Złe nowiny, zła wiado- 
mość, evil tidings, an ill news. Zły 
przykład, bad, ill example. To 
bardzo zły zwyczaj, that's a very 
bad custom. Szczęściem odkryli- 
śmy zawczasu jego złe zamiary, 
happily for us we discovered his 
bad designs in time. Zle słowo, a 
harsh word, an ill word. Służyłem 
uniego lal dziesięć a nigdym zle- 
?o słowa od niego nie usłyszał, 
have served him these ten years, 
and he never gave me an ill word. 
523 524 
ZMA 
he always used me kindly. = cross, 
angry, ill-natured , naughty, mis- 
chievous. Złe dziecko, a wicked 
child, a cross child. Zły chłopiec, 
a naughty boy. Zły na niego, he is 
angry with him. 
ZŁYKOWACIEĆ, ję, v. n. perf. 
to toughen, to grow tough. 
ZMACHAĆ, am, v. perf. konia, 
fam. to overdrive or override a 
horse. - SIĘ, fam. to be tired or 
fatigued with running, walking. 
ZMĄCIĆ, cę, v. perf. to muddy, 
to make muddy. Deszcze zmąciły 
wodę w rzece, the rains have 
made the river muddy. 
ZMACZAĆ, ZMOCZYĆ, Czę , v. 
perf. to wet, to moisten, to soak, 
to drench. Deszcz go zmoczył, he 
was drenched with rain. 
ZMĄDRZEĆ, ZMĘDRZEĆ, ję, 
v. n. perf. to become wiser, know- 
ing, cunning. 
ZMAGAĆ, see ZMÓDZ. 
ZMAGLOWAĆ, Luts, v.perf. to 
have done mangling. 
ZMALEĆ, ję, v. n. perf. to be- 
come less, to lessen (in bulk, num- 
ber or amount), to dwindle in size. 
ZMARŁY, a, e, deceased, dead. 
- w roku życia..., deceased at 
the age of... Za dusze zmarłych, 
for the souls of the dead. 
ZMARNIEĆ, ję, v. n. perf. to 
dwindle to nothing, to run to waste. 
ZMARNOWAĆ, nuję, v.perf. to 
waste, to squander, to throw away. 
- czas, to waste one's time, to 
idle one's time away. Zmarnował 
majątek, he squandered away all 
his fortune. 
ZMARNOWANIE, a, s.n. waste, 
useless expense. 
ZMARSZCZEK, czka , s. m. 
ZMARSZCZKA, i, s. f. wrinkle, 
pucker; rumple. Zmarszczki sta- 
rości , the wrinkles of old age. 
ZMARSZCZENIE, A, s. n. the 
act ot wrinkling, puckering, rum- 
pling.- czoła, a look of displea- 
sure, frown. 
ZMARSZCZONY, a, e, wrinkled, 
puckered; rumpled, shrivelled. 
Zmarszczona skóra, wrinkled, 
shrivelled, corrugated skin. Przy- 
szedł ze zmarszczonem czołem, 
he came in with a frown on his 
face, brow. 
ZMARSZCZYĆ, czę , v. perf. to 
wrinkle, to pucker, to shrivel, to 
corrugate; to rumple. Wiek mu 
zmarszczył twarz, age has 
wrinkled his face.-czoło, brwi, to 
wrinkle one's brow, to frown (with 
displeasure or anger), to knit one's 
brow. - SIĘ, to be wrinkled, to 
have wrinkles; to frown, to knit 
one's brow. 
ZMARTWIAŁY, a, e, benumbed, 
torpid; half-dead, almost dead. 
ZMARTWIĆ, wiF„v.perf.to mor- 
tify, to grieve, to afflict, to cause 
sorrow, to distress, to affect deep- 
ly. -SIĘ, to grieve, to be afflicted, 
to be violently affected. 
ZMARTWIEĆ, ję, v. n. perf. to 
be benumbed; to be half-dead. 
ZMI 
ZMARTWIENIE, A, S. n. grief, 
sorrow, affliction, distress of mind, 
broken heart, heart-sore. Umarła 
ze zmartwienia, she died of a 
broken heart. 
ZMARTWIONY, A, e, grieved, 
afflicted, distressed in mind ; deeply 
affected, very much concerned for. 
ZMARTWYCHWSTAĆ, nę, v. 
n. perf. to rise from the dead. 
Trzeciego dnia zmartwychwstał, 
the third day he rose again from 
the dead. 
ZMARTWYCHWSTAŁY, A, E, 
risen from the dead. > 
ZMARTWYCHWSTANIE, A, S. 
n. resurrection. - Pańskie, the 
resurrection of our Lord Jesus 
Christ. 
ZMARZLAK, a, s. m. (a man 
easily affected by cold, extremely 
sensible to cold), a chilly body. 
ZMARZŁY, A, E, frozen, con- 
gealed; chilled; frozen to death, kil- 
led with cold. 
ZMARZNĄĆ, nę, v. n. perf. to 
freeze, to be congealed; to be chil- 
led all over; to be frozen to death. 
Nie jeden Francuz zmarzł w Mo 
skwie, many a Frenchman perished 
with cold in Moscow. 
ZMAZA, y, s.f. spot, stain, blot, 
contamination, pollution , defile- 
ment. Bez zmazy, stainless, spot- 
less, undefiled. 
ZMAZAĆ, że,, v. perf. to blot 
out, to cancel, to efface. = to stain, 
to pollute, to defile, to contaminate. 
- SIĘ, to befoul one's self. Zma- 
zać się krwią niewinną, to im- 
brue one's hands in innocent blood. 
ZMĘCONY, a, e, muddied, trou- 
bled. turbid (better, ZMĄCONY). 
ZMĘCZYĆ, czę , v. perf. to tire, 
to weary, to fatigue. - SIĘ, to 
grow tired, to be wearied. 
ZMĘDRZAŁY, a , E, become 
wise, knowing cunning. 
ZMĘDRZEĆ, see ZMĄDRZEĆ. 
ZMEŁTY, ZMIELONY, A, E, 
ground.(corn, coffee). 
ZMĘŻNIEĆ, ję, v. n. perf. to 
become stout, strong. 
ZMIĄĆ, zemnę , v. perf. to rum- 
ple , to crumple. 
ZMIANA, y, s. f. change, alte- 
ration. Wiele zaszło zmian, nie- 
które zaszły zmiany, several al- 
terations, changes have taken place. 
Dziwne zmiany, strange changes, 
see ODMIANA. Zmiana czasu, 
powietrza, change of weather. 
Zmiana mieszkania, miejsca, 
change of lodgings, of place or si- 
tuation, shifting of quarters. 
ZMIARKOWAĆ, kuję, v. perf. 
co, to guess right, to see clear after 
a moment of reflection, to under- 
stand right. - SIĘ, to keep one's 
temper, to bethink one's self. 
ZMIATAĆ, am, v.imp. ZMIEŚĆ, 
zmiotę, v.perf. to sweep off (away). 
Dżuma zmiotła iviele ludzi, the 
plague swept away or off many 
people. - do kupy, to sweep on a 
heap. Zmiatać stawki, płatki, to 
sweep the stakes. 
ZMI 
ZMIĘKCZYĆ, cz^, v.perf. to mol- 
lify , to soften, to mitigate. - czyje 
serce, to soften one's heart.-SIĘ, 
ZMIĘKNĄĆ, v. n. perf. to grow 
soft, to soften, to relax from seve- 
rity, to relent. Serce jego zmiękło 
dla niej, his heart relented towards 
her. Zmiękła mu rura, fam. he 
pulled or drew in the horns, his 
pride abated, he become more trac- 
table, he sings now another tune. 
ZMIENIAĆ, am, v. imp. ZMIE- 
NIĆ, nię, v. perf. to change, to al- 
ter, to shift. Zmienić suknię, ko- 
szulę , to change or shift one's 
clothes, shirt. Zmienić plan, za- 
miar,to change one's design, mind. 
To nie zmienia wcale mego celu, 
zamiaru, that makes no change in 
my purpose. Zmienić religią, to 
change one's religion. Zmienić 
mieszkanie, to change or shift 
one's lodgings, quarters. = pienią- 
dze, sztukę złota, to change a 
piece of money, to give small money 
or change for It.. - SIĘ, to be 
changed, to change. Jakże się też 
on zmienił po ostatniej chorobie, 
how changed, altered he is after his 
last illness. Mody zmieniają się co- 
dzień, fashions change every day. 
Nic nie masz stałego na tym świę- 
cie, wszystko się zmienia, no- 
thing is fixed in this world, all 
things change. Zmieniła się postać 
świata, the face of the world is 
changed. 
ZMIENIENIE, A, s. n. the act of 
changing. 
ZMIENIONY, a, e, changed, al- 
tered. 
ZMIENNOŚĆ, set, s. f. mutabili- 
ty, changeableness, inconstancy, 
instability, fickleness, versatility. - 
rzeczy ludzkich, serca ludzkiego, 
the instability of human affairs, of 
the human heart. 
ZMIENNY, a, e, subject to 
change, mutable, changeable, va- 
riable, unsettled, fickle, versatile. 
-a pogoda, changeable, unsettled, 
weather. -y umysł, changeable 
mind, humour. 
ZMIERZAĆ, am , v. n. perf. do- 
kąd , to make for or towards a 
place, to wind one's way, to shape 
one's course towards a place, to 
take towards a place. Zbliżając się 
do miasta, ujrzałem wielu żołnie- 
rzy zmierzających ku mnie, as I 
drew near the town, I perceived a 
great many soldiers making towards 
me. 0 samym świcie postrze- 
gliśmy trzy okręty zmierzające 
ku północy, at day-break we discov- 
ered three sails standing to the 
northward or shaping their course 
towards the north. Zmierzać do 
celu, to pursue a design, one's point 
or aim. Zmierzamy do szczęścia, 
we happiness pursue. = do czego, 
to tend, to aim, to have in view, 
to have an end in view. Wiem do 
czego zmierzają twe słowa, I 
know the tendency or drift of your 
discourse. Widzę do czego zmie- 
rzasz, I see or perceive your drift. ZMI 
ZMIERZCH, u , A. m. nightfall, 
dark, dusk. O zmierzchu, at night- 
fall, in the dusk of the evening. 
ZMIERZCHAĆ SIĘ, CHA się , v. 
import. imp, to begin to grow 
dark, to be getting dark, to grow 
towards night. ZMIERZCHNĄĆ 
SIĘ, nie się , v. impers. perf. to be 
quite dark. Skoro się zmierzchnie, 
as soon as it is dark. 
ZMIERZIĆ, żę , v. perf. komu 
co, to disgust one with a thing, to 
raise in him an abhorrence of it, 
to make him loathe it. - sobie co, 
to take a disgust at a thing, to be 
disgusted with it, to loathe it. 
Zmierził sobie życie, he took a 
disgust at life, he is disgusted with 
Hie, life has lost its relish for him, 
see OBMIERZIĆ, OBRZYDZIĆ. 
ZMIERZŁY, a , e , disgustful, 
disgusting, loathsome, hateful, 
see OBMIERZŁY, 
ZMIERZNĄĆ, nie , v. impers. 
perf. to create or produce disgust, 
to excite loathing. Przyjdzie czas 
kiedy mu ona zmierżnie, a time 
will come when be will loathe or 
abhor her, when he will be dis- 
gusted with ber. Także już ci 
zmierzło patrzeć na mme? are 
you so disgusted with looking at 
me ? see OBMIERZNĄĆ. 
ZMIERZYĆ, rzę, v.perf. to 
have done measuring. Zmierzyli- 
śmy zboże, pole, we have measur- 
ed all the corn, the land. - beczkę, 
to have gauged a cask, a hogshead. 
- SIĘ, z kirn, to try mastery, to 
vie strength with another; to enter 
into competition with one. 
ZMIEŚĆ, see ZMIATAĆ. 
ZMIEŚCIĆ, szczę, v.perf. to 
place, to lodge, to include, to 
comprise. - SIĘ, to find room 
enough; to be held, to be contain- 
ed , to be comprised. Niezmieści- 
my si^ tu wszyscy, there is not 
room enough lor us all. Ten wy- 
raz nie zmieści się w tym wier- 
szu, ten surdut nie zmieści się 
w tym kufrze, there is not place 
enough for that word in this line, 
for that coat in this trunk. 
ZMIESZAĆ, am , v. perf. to mix 
together, to mix, to stir, to mingle, 
to blend. - mąkę , cukier i jaja, 
to mingle flour, sugar and eggs. - 
wodę z winem, to mix wine with 
water. = kogo, fig. to confuse, to 
puzzle, to disconcert, to confound, 
to put out of countenance; to throw 
into confusion, to put out 01 
order, to disorder. - SIĘ, to be- 
come confused or disconcerted. 
ZMIESZANIE, a, s.n. mixture; 
the act of mixing. = fig. puzzle , 
embarrassment, confusion. 
ZMIESZANY, a, e, mixed, ming- 
led , blended. = fig. puzzled, con- 
fused , disconcerted; thrown into 
confusion, disordered. 
ZMIĘTOSIĆ, szę, v. perf. (o 
rumple, to crumple , tumble. 
ZMIĘTY, a, e, rumpled , crum- 
pled. 
ŻMIJA, j, s.f. viper. Ukqszo- 
_ ZMO 
ny ód żmii, bit by a viper. Z/y 
jak -, as virulent as a viper. 
ŹMIJKA, i, J. [. a young viper. 
ŹMIJOGAD, a , s. m. aspic. 
ŻMIJOWIEC , wca (a med. 
plant), viper's-bugloss, echium. 
ŻMIJOWY, a , e, of viper; vi- 
perous. -a główka (a plant), see 
ŻMIJOWIEC. 
ŻMIJOŻÓLW, ólwia, s.m. long 
tailed sea-turtle. 
ZMILCZEĆ, czę, v.n. perf. ko- 
mu, to hold one's tongue (out of 
regard to a person who is blaming 
or scolding us). 
ZMILKNĄĆ, see UMILKNĄĆ. 
ZMIŁOWAĆ SIĘ, łuję się, v. 
perf. nad kim, to have or take pity 
upon one, to have mercy. Zmiłuj 
się nad nami biednemi grzeszni- 
kami, have mercy upon us miserable 
sinners. Zmiłuj się, pray, sir, be 
so kind as. 
ZMIŁOWANIE, A, s.n. pity, 
mercy, compassion. 
ŻMINDA, y, s.m. skinflint, 
curmudgeon, niggard. 
ŻMINDACKI, a, IE, of a niggard; 
niggardly, stingy. 
ŻMINDACTWO,s, s.n. sordid 
avarice, stinginess, niggardliness. 
ZMITRĘŻYĆ, żę, v. perf. czas, 
to waste, trifle or idle time away. 
Zmitrężyl mi cały ranek, he has 
made me lose all the morning time. 
ZMIZERNIEĆ, ję, v. n. perf. 
to waste away, to fall away, to grow 
lean, look very ill. 
ZMNIEJSZAĆ , am , v. imp. 
ZMNIEJSZYĆ, szę , v. perf. to 
lessen, to diminish. - SIĘ, to 
decrease, to grow less, to abate , 
to subside, to lessen. 
ZMNIEJSZENIE, a, s.n. lessen- 
ing, diminution, decrease. 
ZMOCN1Ć , nię , v. perf. to 
strengthen, to fortify, see WZMO- 
CNIĆ. 
ZMOCOWAĆ, coję, v. perf. ko- 
go , to gel the better of one in a 
struggle. - SIĘ, to grow tired with 
struggling or striking hard blows 
in a fighting match. 
ZMOCZYĆ, see ZMACZAĆ. 
ZMÓDZ, zmogę, i'.perf. ZMA- 
GAĆ , am , v. imp. kogo, to get 
the better of one, io overcome , to 
overpower. Sen go zmógł, he is 
overpowered with sleep. Bramy 
piekielne go nie zmogą, the gates 
of hell shall not prevail against him. 
Czas wszystko zmaga, time wears 
out all things. 
ZMOKŁY, a , e , wet, drenched. 
ZMOKNĄĆ, nę , v n.perf. to 
get wet, to be drenched (with rain). 
ZMORA, v, s. . nightmare. 
ZMORDOWAĆ, doję, v.perf. 
to tire, to weary, to fatigue. - 
S1Ę, to grow tired. 
ZMORDOWANIE, a, s.n. fa- 
tigue , weariness, lassitude. 
ZMORDOWANY, a, e, fatigued, 
tired., wearied , weary. 
ZMORZYĆ, rzę, v.perf. (said 
only ol sleep), to overpower. Sen 
mnie zmorzył, 1 was very heavy 
ZMY 
with sleep or overpowered with 
sleep. 
ZMOWA, y, s.f. collusion, con- 
spiracy. 
ZMÓWIĆ, wię, ZMAWIAĆ, am, 
v.imp. to say, to recite. Zmówić 
pacierz, to say one'sfirayer. Zmó- 
wić mszę, to say th ass. Zmówić 
różaniec, to say over one's beads, 
to tell over one's beads. - SIĘ, 
to collude, to conspire. 
ZMOWNIE, adv. cohesively. 
ZMOWNY, A, E, collusive. 
ZMROK, o, s.m. nightfall, dark, 
dusk, murk, twilight (of the eve- 
ning). 
ZMROZIĆ, żę, v.perf. to freeze 
to congeal, to blast (as the frost 
destroys plants), to nip. Takie by- 
ło zimno , że kwiaty zostały 
zmrożone, the severity of the 
season has been such tbat flowers 
(blossoms) have been blasted or 
nipt in the bud. 
ZMRUŻYĆ, żę, v. perf. oczy, to 
shut or close one's eyes. Nie mo- 
głem przez całą noc-oka,I could 
not get a wink of sleep all night. 
ZMUDA, v, 3. f. fam. waste of 
time; an irksome , tedious work. 
ZMUDNOŚĆ, ści, s. f. irksome- 
ness , tediousness. 
ŻMUDNY, a, e, irksome, tedious, 
wearisome, -a robota, praca, 
irksome toil or task. 
ŻMUDŹ, dzi , s. f. (a province of 
Lithuania), Samogitia. 
ŻMUDZIĆ, dzę, v. imp. fam. 
czas, to waste, trifle or idle away 
one's time. 
ŻMUDZIN, a , $. m. Samogitian. 
ŻMUDZINKA.I, s.f. a Samo- 
gitian woman. 
ŻMUDZKI, A, IE, of Samogitia. 
ŻMUREK , rka , s. m. blind- 
man's-buff. Grać w żmurka, to 
play at blindman's-buff, see CIU- 
CIUBABKA. 
ZMUSZAĆ, am, v.imp. ZMU- 
SIĆ , szę , v. perf. to force, to 
compel, to constrain. Zmusić do 
ucieczki, to put to flight. Nigdy 
mnie do tego nie zmusisz, you 
shall never compel me to it. 
ZMUSZENIE, a, s.n. compul- 
sion , constraint. 
ZMUSZONY, a , E , compelled , 
constrained, forced, obliged. Bye 
-m, znajdować się -m, to find 
one's self under a necessity. 
ZMYĆ, see ZMYWAĆ. 
ZMYKAĆ, see ZEMKNĄĆ. 
ZMYLIĆ, lę , v. perf. to lead 
astray, to involve in error. - komu 
szyki, to thwart or cross one's 
designs, purposes, -komu pacierz, 
modlitwę, to interrupt one's pray- 
ers , so as to oblige him to begin 
anew. Psy zmyliły zająca,lisa, etc* 
the dogs have lost the scent. 
ZMYSŁ, u, s. m. sense. Pięć 
zmysłów, the five natural senses. 
Świadectwo zmysłów, the testi- 
mony of the senses. Podpadać pod 
zmysły, to fail, come under the 
senses. Od zmysłów odchodzić, 
to lose one's senses, to be out of; 
525 ZNA 
one's wits. - zwierzęcy, instinct. 
Każde zwierzę ma sobie właści- 
wy -, every animal has its pecu- 
liar instinct. 
ZMYŚLAĆ, am, v.imp. ZMY- 
ŚLIĆ, lę, v.perf. to feign , to in- 
vent, to counterfeit. Zmyślać ra- 
dość, to counterfeit joy, to pretend 
to be merry. Zmyślić chorobę, 
to sham an illness. Zmyślić sobie 
nazwisko, to forge one's self a 
name, to assume a false name. - 
to tell untruths, to tell stories, to 
tel) fibs, to fib (this word is more 
polite than KŁAMAĆ, ŁGAĆ, to 
lie). , 
ZMYŚLACZ, a, s. m. fibber, 
teller o) stories. 
ZMYŚLANIE , a , s.n. the habit 
of telling untruths. 
ZMYŚLENIE, a, s.n. fiction, 
invention, falsehood. -poetyczne, 
poetic fiction. -jest czasem przy 
jemniejsze od prawdy, fiction 
is sometimes more pleasing than 
truth itself. 
ZMYŚLNIE, adv. ingeniously, 
sagaciously, shrewdly, cleverly. 
ZMYŚLNOŚĆ, ści, s. f. instinct, 
sagacity, intelligence. - psa, sło- 
nia, the intelligence of the dog or 
elephant. 
ZMYŚLNY, A, e , endowed with 
instinct, sagacious, intelligent. Pies 
jest bardzo-e stworzenie, the 
dog is a very intelligent creature. 
= ingenious, inventive; shrewd, 
clever. - y wynalazek, a clever 
contrivance. 
ZMYŚLONY, a, e, feigned, 
counterfeited , fictitious , sham , 
false. -e łzy, false tears. -e na- 
zwisko , a sham name. - y tytuł, 
a fictitious title. 
ZMYSŁOWOŚĆ, ści, S. f. sen- 
suality. 
ZMYSŁOWY, a,e, falling under 
the senses, material, affecting the 
senses. = sensual, luxurious. 
ZMYTY, a , e , washed. Po- 
szedł, odszedł jak zmyty, fig. he 
came of! pitifully (having been 
snubbed, rattled). 
ZMYWAĆ, am , v. imp. ZMYĆ, 
ję , v. per/, to wash off (away, 
out). Deszcz zmył piasek z ulicy, 
the rain has washed the sand from 
the street. Zmyć komu głowę, fig. 
fam. to chide , snub, rattle one, 
to ring one a peal. 
ZNAĆ, am , v. imp. to know. 
Znać z widzenia, to know by 
sight. Znać z powieści, to know 
from hearsay. Znać drogę, to 
know a road. Znam go bardzo 
dobrze i wiem że jest zacny, u- 
czciwy, I know him very well and 
I know that he is an honest man. 
Znać swój interes, swą powin- 
ność ,to know one's interest, one's 
duty. Nie znam jego ręki, Ido 
not know his hand-writing. Znać 
siebie samego, to know one's self. 
• Znaj siebie samego* jest jedną 
z najpiękniejszych maxym sta- 
rożytnej filozofii, « know thyself » 
is one of the finest maxims of an- 
526 
ZNA 
cient philosophy. Dać znać, to let 
know, to send word, to inform. 
Skoro przyjdzie dasz mi znać, 
as soon as he comes, come and tell 
me, let me know, send me word. 
= ZNAĆ, used only in the infini- 
tive mood. Znać wilka choć w ba- 
raniej skórze, the wolf is easily 
known, although he has put on 
the sheep's skin. Znać mu to z o- 
czu, one may see it by his looks. 
Znać {poznać) pana po chole- 
wach , prov. (word for word : a 
great lord is known by the legs oi 
his boots), his manners and out- 
ward appearance bespeak him a 
gentleman. = ZNAĆ , used adver- 
bially may be translated by : it is 
likely, like enough , probably. 
Znać nie przyjdzie, like enough 
he will not come. Znać mu się nie 
spodobał, probably he has not 
liked him. Nie świeci się w oknach, 
znać że go w domu nie ma, there 
is no light in the windows, it is a 
sign he is not at home. - SIĘ, to 
know one's self. = Znać się do 
winy, to be conscious of guilt, see 
POCZUWAĆ SIĘ, Znam się do 
mej powinności, I know my duty. 
= Znać się na czem, to under- 
stand a thing, to be skilful or have 
skill in it, to be a judge. Zna się 
doskonale na malarstwie, he has 
a perfect knowledge of the paint- 
ing. Znać się na żartach, to un- 
derstand raillery, to take a jest. 
Nie zna się na żartach, a man 
that cannot take a jest. = Znać 
się, to know each other. Znają 
się z sobą, they are acquainted. 
Znamy się od dawna, he, she is 
an old acquaintance of mine. 
ZNACHODZIĆ, see ZNAJDO- 
WAĆ, ZNALEŹĆ. 
ZNACZEK, czka, s. m. a little 
mark, a small point, a dot. 
ZNACZENIE, a , s. n. the act of 
marking, stamping. Atrament do 
znaczenia bielizny, ink to mark 
linen. - importance, consequence, 
moment, interest. Przyjść do zna- 
czenia , to rise to importance. Ma 
wielkie u króla -, he has a great 
interest with the king. Przywią- 
zywać do czego wielkie -, to lay 
too much stress on it. = meaning, 
sense, signification. Użyłem tego 
wzrazu w tern znaczeniu, I used 
this word in this signification. 
ZNACZNIE, adv. distinctly, evi- 
dently ; remarkably, considerably. 
ZNACZNOŚć, set, s. f. distinct-, 
ness. 
ZNACZNY, A, e, easy to be seen, 
distinct, conspicuous; notable, re- 
markable , considerable. -e poza- 
chodziły odmiany, considerable 
changes have taken place. Ma -y 
majątek, he has a considerable 
fortune. 
ZNACZYĆ, czę, v.imp. to mark, 
with chalk, etc. - srebra stołowe, 
to marker stamp plate.-bieliznę, 
chustki, drzewa, owce, konie, to 
mark linen, handkerchiefs, trees, 
sheep, horses. = to mean, to si- 
ZNA 
gnify. Co znaczy ten wyraz? 
what does this word mean? what is 
the meaning of this word? Coto 
wszystko znaczy?what is the mean- 
ing of all this? To nic nie znaczy, 
it signifies nothing, it is of no con- 
sequence , it matters not- = v. n. 
to be of importance, to matter; to 
be a man of note, to have great in- 
fluence or interesu Człowiek wiele 
znaczący, a man of note, a very 
influential man. To mało znaczy, 
wiele znaczy, it matters little, it 
matters much. Co mu to znaczy ? 
what does it matter to him ? - S1Ę, 
to mean, to denote, to betoken. 
Co się to znaczy? what means 
this? what is the import of that3 
Co się to znaczy że go dotąd nit 
ma? I wonder what he is doing, 
that he has not yet come; what can 
possibly detain him? 
ZNAGŁA, adv. suddenly , of a 
sudden, on a sudden. 
ZNAGLAĆ, am, v. imp. ZNA- 
GLIĆ , lę , v. perf. to hurry, to 
compel, to force, to constrain. 
ZNAJDEK, dka, s.m. foundling. 
ZNAJDOWAĆ, see ZNALEŹĆ. 
ZNAJOMOŚĆ, śct, s. Ą know- 
ledge , notion. - dziejów, the 
knowledge of history. Ma wielką 
- dziejów, he is very conversant 
with history. Powierzchowna-, a 
superficial, smattering knowledge. 
- serca ludzkiego, the know- 
ledge of the human heart. - 
acquaintance. Mało mamy przyja- 
ciół a wiele znajomości, we have 
few friends and many acquaintan- 
ces. Zabrać z kim -, to make, 
form or contract an acquaintance 
with one. 
ZNAJOMY, a, e, (generally ap- 
plied to persons), known. Spotka- 
łem się ze znajomą mi osobą, I 
met a person known to me. - ego, 
s. acquaintance. To mój dawny -, 
he is an old acquaintance of mine. 
ZNAK , u, s. m. mark, sign , 
token, signal, badge, indication. 
- krzyża świętego, the sign of 
the cross. Jako nie umiejący pisać 
położył - krzyża świętego, hav- 
ing declared he could not write, 
he affixed his mark (cross). -przy- 
jaźni, a token of friendship, a mark 
of friendship. Nie dał najmniej- 
szego znaku życia, he did not give 
the smallest signs of life. Pęk ró- 
zeg i siekiera były u Rzymian 
znakiem konsularnej godności, 
the fasces and hatchet were consul- 
ar badges with the Romans. Znaki 
na niebie poprzedzą sąd ostate- 
czny, the last judgment will be 
preceded by several signs in the 
heavens. To dobry, to zły -, it is 
a good or bad sign. Dwanaście 
znaków zodyaku,the twelve signs 
of the zodiac. Urodził się pod 
złym znakiem, he was born under 
an unlucky planet. - do boju, the 
signal for battle. Dai - do boju, 
to give the signal for battle. = 
enseign, colours, flag, standard. 
Służyć ped czyjęmi znakami , to ZNA 
.serve under one's command. = (in 
.Scripture), sign. Jeżeli nie widzi- 
cie znaków, wierzyć nie' chcecie, 
except you see signs and wonders, 
you will not believe.=fam. Dać się 
komu toe znaki, to make one suffer 
much, to plague, to torment, to 
vex,to annoy, to be the thorn in 
one's side. Zimno dało nam się 
dobrze we znaki przeszłej zimy, 
last winter we suffered a great deal 
from cold. 
ZNAKOMICIE, adv. remarkably, 
eminently, in a high degree. 
ZNAKOMITOŚĆ, ści, 8. f. re- 
mai kableness, eminence, impor- 
tance. 
ZNAKOMITY, A, e, remarkable, 
eminent, conspicuous, signal, no- 
table. -y z talentu i nauki, a 
man remarkable lor bis talents and 
learning. Człowiek znakomitych 
talentów, a man of conspicuous 
talents. -y historyk, poeta, le- 
karz, an eminent historian, poet, 
physician.. 
ZNALEŹĆ, znajdę, v. perf. 
ZNAJDOWAĆ, duję , ZNACHO- 
DZIĆ, dzę, v.imp. to find, to meet. 
Nie znalazłem go w domu, I did 
not find him at home. Szukaj a 
znajdziesz, seek and you shall 
find. Znalazłem go przewracają- 
cego w moich szufladach, I found 
him ferreting in my drawers. Zna- 
leźć dobre przyjęcie, to meet with 
kind reception. Przyjęcie jakie u 
niej znalazłem zadziwiło mnie, 
the reception I met with from her 
astonished me. Czytając dawnego 
pisarza znalazłem miejsce które 
mi się bardzo podobało, reading 
an ancient author, I met with a 
passage that pleased me much. - 
SIĘ, to be found, to meet.Może się 
znajdzie nasza zguba, perhaps 
we shall find what we have lost. Ta 
książka nie znajduje się w bi- 
bliotece , this book is not to be 
found in the library. Znajdziemy 
się tam, we shall meet there. Do- 
brze się znalazł w tej okazyi, he 
showed himself a man of courage, 
ability, etc., on that occasion. Po- 
trafić, umieć się znaleźć w kom- 
panii, to know how to behave in 
company. =• Znajdować się gdzie, 
to be present, to attend. Znajdo- 
wać się na nabożeństwie, to at- 
tend divine service. - na czyim 
pogrzebie, to attend one's funeral. 
Znajdując się wczoraj w tej czę- 
ści miasta, happening yesterday 
to be in that part of the town. = 
Znajdować się w błędzie, to lie 
under a mistake. - w konieczno- 
ści, to lie under a necessity.-w o- 
bowiazku dla kogo, to lie under 
an obligation to one. Przemawia- 
jąc do tego zgromadzenia, znaj- 
duję się w trudnem nader poło- 
żeniu, in addressing this assembly, 
I am placed in a situation of great 
difficulty. „ 
ZNALEŹCA, y, s. m. finder. 
ZNALEZION (applied only to 
persons), ZNALEZIONY, a. E, 
ZNI 
found. • Jedynyśty znalezion u , 
którego mtaly miejsce Muzy 
wzgardzone, t twarz wdzięczną j 
znaty », you are the only one to 
whom the slighted Muses have fled 
lor refuge, and met with kind re- 
ception. 
ZNALEŹNE , co, s. n. reward 
given to those who find and restore 
a thing lost. 
ZNAMIĘ, ENia, s. n. pl. ZNA- 
MIONA , mark, sign, character, 
badge, token. - macierzyńskie, 
przyrodzone, a natural spot, a 
mole. Znamiona zwierzęcia, ro- 
śliny, owadu, the characters of an 
anima), plant or insect. Jestto zna- 
mieniem naszego wieku, it is the 
characteristic sign of our age. Zna- 
miona pisarskie, marks used in 
writing. - prawe, lewe, the grave 
and acute accents, see ZNAK, CE- 
CHA. 
ZNAMIENICIE, ZNAMIENI- 
TOŚĆ, ZNAMIENITY, see ZNA- 
KOMICIE, etc. 
ZNAMIONOWAĆ, nuję, v.imp. 
to characterize, to mark or express 
character. Pokora znamionuje 
prawdziwego^hrześcianina, hu- 
mility characterizes the true Chris- 
tian. = to betoken, to signify, to 
foreshow. ' 
ZNANY, A, e, known. -y mi 
z widzenia, I know him by sight. 
-y z nau/ct,known for his learning. 
ZNAROWIĆ, wię, v. p<erf. to 
make restive. Koń znarowiony, a 
restive horse. 
ZNAWCA, v,». m. a judge, a 
connoisseur. 
ZNĘCAĆ, AM, r. imp. ZNĘCIĆ, 
cę , v. perf. to allure, to decoy. 
ZNĘCAĆ SIĘ, nad kim, to use 
harshly or abuse one, to treat 
roughly, rudely, unkindly; to sa- 
tisfy one's cruelty, to glut one's 
revenge, to commit a crime in 
wanton sport, see PASTWIĆ SIĘ. 
ZNĘDZNIEĆ, ję , v. n. per/, to 
waste away, to decay, to fall away, 
to grow lean, to look very ill. 
ZNĘKAĆ, am, v. perf. to harass, 
to overpower, to oppress, to over- 
bear, to bear down. 
ZNIECHĘCAĆ, am, v.imp. ZNIE- 
CHĘCIĆ, cę, v.perf. to discourage. 
= Zniechęcić sobie kogo, to es- 
trange , to disaffect, to lose one's 
affection. Chciano zniechęcić woj- 
sko , an attempt was made to dis- 
affect the army. 
ZNIECHĘCENIE, a, s.n. dis- 
couragement. - estrangement, dis- 
affection, discontent. 
ZNIECIERPLIWIĆ, wię, v.perf. 
to put out of patience, to tire one's 
patience, to make impatient. - 
SIĘ, to lose one's patience, to be 
' impatient^ 
ZNIEMCZEĆ, ję , v. n. perf. to 
, become a German, to adopt Ger- 
: man manners, language. 
ZNIEMCZYĆ, czę , v. perf. to 
germanise. 
i ZNIENACKA, adv. unawares, on 
, a sudden, unexpectedly. 
ZNI 
ZNIENAWIDZIĆ , dzc , v. perf. 
kogo, to take, conceive or entertain 
a hatred or aversion for one. 
ZNIEŚĆ, see ZNOSIĆ. 
ZNIESIENIE, a , s. n. the act of 
carrying down, the bringing of 
many things to a place, carriage. 
Czyś zapłacił tragarzom za - 
rzeczy? did you pay the porters 
for the carriage? - suppression, 
abolition , abrogation. - klaszto- 
rów, zakonów, the suppression 
of monastical orders. - niewoli, 
poddaństwa, the abolition of sla- 
very. = wojska nieprzyjaciel- 
skiego, rout, defeat, discomfiture 
of the enemy's army. = To nie do 
zniesienia, that is not to be borne. 
Cierpliwe znoszenie niedoli, the 
patient bearing, enduring, or sup- 
porting of one's misfortune. 
ZNIEWAGA, i, s. f. affront, in- 
sult, indignity, contumely. Doznać\ 
ciężkiej zniewagi, to be cruelly i 
affronted, to bear a cruel affront, al 
deadly injury. 
ZNIEWALAĆ, am, v.imp. ZNIE- 
WOLIĆ, lę, v. perf. to constrain, 
to compel, to force, see ZMUSZAĆ. 
- to captivate, to win, to gain, to 
conciliate. Zniewalać sobie serca, 
to gain upon the hearts. Zniewolić 
sobie serce czyje, to gain or win 
one's heart, friendship or good will. 
Jej słodycz i uprzejmość znie- 
woliły jej wszystkich serca, her 
sweetness and affability won the 
affections of all. Zniewolić sobie 
kogo, to win one's affection, to lay 
him under great obligations. 
ZNIEWAŻAĆ, am, v.imp. ZNIE- 
WAŻYĆ, źę, v. perf. to affront, to 
insult, to offer an affront or an in- 
dignity; to abuse, to revile. 
ZNIE WIEŚCI AŁOŚĆ, ŚCI, S. f. 
effeminacy, effemination. 
ZNIEWIEŚCIAŁY, a, e, effemi- 
nate. Prowadzić życie-e, to lead 
an effeminate life. 
ZNIEWIEŚCIEĆ, ję, v. n. perf. 
to become effeminate. 
ZNIEWOLENIE, a, s.n. con- 
straint, compulsion. 
ZNIEWOLIĆ, see ZNIEWALAĆ. 
ZNIEWOLONY, a, e, con- 
strained , compelled, forced. =• 
captivated, won, gained, conci- 
liated. 
ZNIKAĆ,am,n.n.imp.ZNIKNĄĆ, 
nę, v.perf. to vanish, to disappear. 
Zniknął im z oczu, he vanished 
out of their sight. Zniknął z ho- 
tnu, he has disappeared from do- 
me . Szczęście moje jak sen zni- 
kło, my happiness vanished like 
a dream. Szukam rękawiczek, 
gdzieś znikły, in vain I look for 
my gloves, they have disappeared. 
ZNIKCZEMNIAŁOŚĆ, ŚCI, S. f. 
degradation, abjection. 
ZNIKCZEMNIEĆ, ję, v. n. perf 
to grow mean, to sink into abjec 
tion. 
ZNIKŁY, A, E, vanished, disap- 
peared. 
ZNIKNĄĆ, see ZNIKAĆ. 
ZNIKOMOŚĆ, 8. f. evanescence 
527 ZNO 
perisbableness; nothingness, empti- 
ness, vanity. - sławy, rzeczy 
ludzkich, the nothingness of'hu- 
man grandeur, the emptiness of 
earthly things. 
ZNIKOMY, a, e, evanescent, 
perishable, transient, transitory, 
fleeting. - e uciechy świata, the 
transitory pleasures ol the world, 
our fleeting joys. Bogactwa, ho- 
nory są to dobra -e, riches, 
honours are perishable things. -e 
szczęście, happiness that passes 
away like a dream. - e jest życie 
ludzkie, human life has but a short 
duration. 
ZN1SKĄD, adv. from nowhere. 
ZNISZCZENIE, A, S. n. waste, 
havock, devastation; ruin, destruc- 
tion ; annihilation. 
ZNISZCZYĆ, czę , v. perf. to 
waste, to destroy, to make a 
havock; to undo, to ruin; to an- 
nihilate. Wylew rzeki zniszczył 
plony, the overflow of the river 
has destroyed the crops. - mają- 
tek, to destroy or ruin one's for- 
tune. Bóg tylko może-jestestwa 
które sam stworzył, God alone 
can annihilate the beings whom he 
has created. 
ZNITOWAĆ, tuję, v.perf. to 
rivet. 
ZNIWECZYĆ, czę, v. perf. to 
defeat, to frustrate, to make of no 
avail, to render of no effect, to 
blight, to blast, to baffle. - czyje 
zamiary, to defeat one's purposes. 
- czyje nadzieje, to destroy, 
blast, baffle, blight one's hopes or 
expectations. 
ŻNIWIARKA, j, s. f. harvest- 
woman. 
ŻNIWIARZ, ŻNIWAK, A, s. m. 
harvest-man, reaper. 
ŻNIWO, a, s. n. harvest. Pię- 
kne, dobre, bogate, obfite-, fine, 
good, rich , plentiful , abundant 
harvest. We żniwa, in harvest- 
time. Nie daleko już do żniw, 
harvest-time is drawing near. Po 
żniwach, after the harvest. 
ZNIŻAĆ, am, v. imp. ZNIŻYĆ, 
źę, v. perf. to lower, to let down. 
Zniżyć mur, to lower a wall. Zni- 
żyć głos, to lower the voice. Zni- 
żyć cenę towaru, to lower or 
abate the price of a commodity. - 
SIĘ, to lower, to let one's self 
down, to sink, to fall, to stoop, to 
come down. Baz się podnosi, raz 
się zniża, sometimes he rises, and 
sometimes he sinks. Słońce się 
zniża, the sun is getting down. 
Cena zboża zniża się, the corn 
falls, the price of corn is low. = 
przed kirn, to stoop to one, to 
cringe, to submit. Zniżać się aż 
do prożb, to stoop as low as to 
entreat, see UNIŻAĆ SIĘ. 
ZNIŻANIE, ZNIŻENIE, A, s. n. 
the act of lowering. -SIĘ, falling, 
sinking, abatement; stooping, sub- 
mission. 
ZNÓJ, oju , s. m. excessive heat 
(which causes sweat). = fig. sweat, 
labour, toil, hardship, fatigue. 
528 
ŻOL 
। to grow weary or tired with to be 
overspent with fatigue. 
ZOBACZENIE, a , s. n. seeing, 
sight. Bądź zdrów, do zobacze- 
nia , farewell, till I see you again, 
adieu till our next meeting. 
ZOBACZYĆ, cz»j, v. perf. to see, 
to perceive, to get sight of. Zoba- 
czymy, we shall see it. - SIĘ, to 
look al one's self. - to zwiercia- 
dle, to see one's face in a looking- 
glass. = Zobaczyć się, to see one, 
to meet him. Zobaczymy się, we 
shall see one another again. Roz- 
stajemy się, nigdy się już nie zo- 
baczymy, we part never to meet 
again. 
Z OBOPÓLNIE, adv. mutually, 
reciprocally, one another, each 
other. 
ZOBOPÓLNOŚĆ , ści, s. f. mu- 
tuality, reciprocalness. 
ZOBOPÓLNY, a, e, mutual, re- 
ciprocal. -e powinności, obo- 
wiązki, reciprocal duties, -a 
umowa, an agreement binding on 
both the parties. 
ZOBOWIĄZANIE, a,$. n. bond, 
obligation, engagement. Dopełnić 
zobowiązania, zobowiązań, to 
fulfd one's engagements. Niedo- 
pełnić, niedotrzymać zobowią- 
zań , to fail in one's engagements. 
ZOBOWIĄZANY, a , e , bound, 
obliged. 
ZOBOWIĄZYWAĆ , zuję , v. 
imp. ZOBOWIĄZAĆ, żę , v. perf. 
to bind, to oblige, to lay under 
obligations. Zobowiązać przysię- 
gą, to bind with an oath. Zobo- 
wiązałeś go sobie na całe życie, 
he is under obligations to you as 
long as he lives. Mocno mnie zo- 
bowiążesz, you will greatly oblige, 
gratify me. Ta umowa zobowią- 
zuje wszystkich którzy ją podpi- 
sali, this agreement is binding 
upon all the parties who have signed 
it, see OBOWIĄZYWAĆ. -SIĘ, 
to bind or pledge one's self, to 
be bound or obliged. Zobowiązuje 
się to zrobić, he binds himself to 
do it. 
ZOCZYĆ, cze, v. perf. kogo, co, 
to perceive; to catch a glimpse of, 
to get a sight of. 
ZODYAK, v, s. m. zodiac. 
ZOLA, y, s. f. lie, buck, buck- 
ashes , see LUG. 
ŻOŁĄDEK, dka, s. m. stomach. 
Mieć ból żołądka, cierpieć na -, 
to have the stomach-ache. Zatwar- 
dzenie żołądka, constipation, 
costiveness. Rozwolnienie żołąd- 
ka, looseness of the belly. Do- 
bry na -, good for the stomach. 
ŻOŁĄDKOWY, A, e, of the sto- 
mach, stomachical. 
ŻOŁĄDŹ, ędzi, s. f. acorn. Zbie- 
rać żołędzie, to gather acorns. = 
(at.cards), clubs. 
ŻÓŁĆ, ci, s. f. gall, bile. Gorzki 
jak -, bitter as gall. Wylanie się 
żółci, an overflowing of the gall. - 
/tg. gall, anger, bitterness of mind, 
spleen. Wywrzeć, wylać swą -, 
to vent one's anger or spleen. 
ZN U 
Znoje wojenne, the hardships of 
war. 
ZNOJNY, a, e, burning, parch- 
ing , scorching. = fig. hard, toil- 
some, painful, laborious. 
ZNOSAC1EĆ , ję, v. n. perf. (of 
horses and dogs), to get the glan- 
ders, to be glandered. 
ZNOSIĆ , szę , v. imp. ZNIEŚĆ, 
zniosę , v. perf. to carry down, to 
bring down, to bring many things 
to a place. Znoszą meble z góry, 
ale jeszcze nie znieśli , they are 
carrying down the household stuff, 
but have not yet done. Znosi a 
znosi książki do domu, he always 
brings some books home. = to do 
away with, to suppress, to abolish, 
to abrogate. Znieść niewolą, to 
abolish slavery. Znieść klasztory 
zakony, to suppress convents, 
monastical orders. Znieść wyrok, 
to reverse a judgment. Znieść pra- 
wo , to abolish or abrogate a law'. 
= Znieść wojsko nieprzyjaciel- 
skie, to rout, defeat cr discomfit 
the enemy's army, to cut the 
enemy's army to pieces. = to bear, 
to brook, to endure, to support. 
Znosić swój los cierpliwie, to 
bear one's fate with patience. Męż- 
nie znosić przeciwności, to bear 
up under adversity. Nie mogę 
znieść takiej zniewagi,! cannot 
brook such an affront. Znosić zi- 
mno, głód, to endure cold or 
hunger. Nie zniosę tego dłużej, 1 
will endure it no longer. Niektóre 
wina nie mogą znieść morza, 
there are some wines that cannot 
bear the sea. - SIĘ, z kim, to 
hold intercourse or communication 
with one. Znosić się potajemnie 
z nieprzyjacielem, to have a secret 
understanding or correspondence 
with the enemy. 
ZNOŚNIE, adv. supportably, 
tolerably, indifferently; indifferent- 
ly well, so so. 
ZNOŚNOŚC, set, s. f. supporta- 
bleness , tolerableness. 
ZNOŚNY, a , e , supportable, 
tolerable. 
ZNOSZENIE, see ZNIESIENIE. 
ZNÓW, ZNOWU, adv. anew, 
again. 
ZNUDZENIE, a, s.n. weariness, 
tiresomeness, tediousness. 
ZNUDZIĆ, dzę , v. perf. to 
weary, to tire, to bore. - na 
śmierć, to tire to death, to bore to 
death.-SIĘ, to be tired, to be 
weary, to grow weary of a thing, to 
sicken of it, to feel the time lie 
heavy one one's hands. 
ZNUDZONY, A , e , weary. -y 
życiem, weary of his life. - y 
wszystkiem, cloyed or palled with 
pleasure, sick of every thing. 
ZNUŻENIE, a , s. n. weariness, : 
lassitude, fatigue. 
ZNUŻONY, a, e, wearied, worn 
out, quite spent, exhausted , tired, j 
quite tired out, fatigued with excess . 
of labour. 
ZNUŻYĆ, źę, v. perf. to weary, : 
to tire, to fatigue, to harass.- SIĘ, 1 ZÓL 
ŻÓŁCIĆ, Ce, v. imp. to make 
yellow, to paint yellow. 
ŻÓŁCIEĆ, see ŻÓŁKNĄĆ. 
ŻÓŁCIEŃ , NtA, s. m. (an Ame- 
rican root), curcuma, turmeric, In- 
dian saffron. 
ŻÓŁCIOWY , a , E, of the gall; 
bilious. Pęcherz-y, the gall-blad- 
der. -a gorączka, a bilious fever, 
yellow-fever. 
ŻÓŁCIUCHNY,ŻÓŁCIUTEŃKI, 
A, e, quite yellow. 
ŻOŁD, d , s. m. pay; soldier's 
pay. Utrzymywać wojsko na swo- 
im żołdzie, to keep or have troops 
In one's pay. Zostawać na czyim 
żołdzie, to stand or be in one's 
pay. Brać, pobierać-, to receive 
pay, to be paid. Pobierać połowę 
żołdu, być na połowie żołdu, to 
be on half-pay. 
ŻOŁDACTWO, a, s. n. cołłect. 
soldiery, the soldiers. 
ŻOŁDAK, ŻOŁDOWNIK, a. s. 
m. .mercenary soldier. 
ŻOŁDO WAĆ, duję, v. n. to stand 
In one's pay, to serve for hire. 
ŻOŁDOWY, a, e, of the soldier's 
pay, belonging to it. 
ŻOŁĘDNY, a, e, of clubs. Król 
-y, the king of clubs. 
ŻOŁĘDZIOWY, a , e, of acorn. 
ZOLIĆ,lę, v. imp. chusty, to 
wash in (with) lie, to buck clothes. 
ŻÓŁKNĄĆ, ŻÓŁKNIEĆ, JĘ, v. 
n. imp. ZŻÓŁKNĄĆ, nę, v. perf. 
to grow yellow, to turn yellow, to 
take a yellow hue. 
ŻOŁNA, Y, s. f. (a bird), bee- 
eater. 
ŻOŁNIERKA, i, s. f. a soldier's 
wife; a she warrior. = military 
service, soldiership. 
ŻOŁNIERSKI, a, IE, of a soldier; 
soldierlike, soldierly. Dziecko -e, 
a soldier's child. Płaszcz -i, a 
soldier's cloak. Otwartość-a, the 
frankness of a soldier. Mina -a, 
the look of a soldier. Po żołnier- 
sku, like a soldier. 
ŻOŁNIERSTWO, A,s. n. sol- 
diership, military profession. = 
collect, soldiery, the soldiers, the 
military. 
ŻOŁNIERZ, a , s. m. soldier. 
Prosty -, a private or common 
soldier. Pieszy-, a foot-soldier. 
Konny -, a horse-soldier, horse- 
man, trooper. Stary -, an old sol- 
dier; collect, old soldiers. 
ŻOŁNIERZYK, a , m. a little 
soldier, a young soldier. 
ŻOŁNIERZYNA, Y, s. m. a poor 
soldier. 
ŻOŁNIERZYSKO, a , s. m. a 
stout, big, ugly soldier. 
ZOLNIK , A , s. m. bucking-tub. 
ŻÓŁTACZKA,!, s. f. jaundice, 
yellows, yellow jaundice. 
ŻÓŁTAWY, a , e, yellowish. 
ŻÓŁTEK, tka, s. m. yelk, yolk. 
ŻÓŁTKOWY, A , e, of the yolk. 
ŻÓŁTO , adv. yellow. Pomalo- 
wać, ufarbować na -, to make 
or dye yellow. 
ŻÓŁTOBLADY, a, e, of a whitish 
yellow, of a pale yellow. 
zos 
ŻÓLTOPIÓRY, a, e, yellow- 
feathered. 
ŻÓŁTOŚĆ, ści, s. f. yellowness. 
ŻÓŁTY, a, e, yellow, yellow- 
coloured. Twarz -a jak wosk, a 
tawny complexion. 
ŻÓŁW, ia , turtle, tortoise. 
morski, turtle, sea-tortoise. - zie- 
mny, land-tortoise. - Rom. Antiq. 
tortoise, testudo. 
ŻÓŁWI, a, e, of a turtle, of a 
tortoise. -a skorupa, a tortoise- 
shell. -a zupa, turtle-soup. -i 
krok, a snail-pace. Iść, postępo- 
wać żółwim krokiem, to go a 
snail's pace. 
ŻÓŁWI EC, wca, s. m. (an Ame- 
rican quadruped), armadillo, tatu. 
Ż0ŁW10 WY, a , e , of a turtle, 
of a tortoise. 
ZOŁZA , y, s. f. used generally 
in the pl. ZOŁZY.(a disease of 
horses), fives, strangles. 
ZOŁZO WAĆ, zuję, v. n. to have 
the strangles. 
ŻONA, y, s. f. wife. Pojąć za 
Żonę , to take for wife, to marry. 
ŻONATY^, e, (said only of man), 
married. 
ŻONECZKA, ŻONKA, i, s.f. 
dim. pretty little wife. 
ŻONOBÓJCA, y, s. f. murderer 
Of his wile. 
ŻONOBÓJSTWO, a, s. n. mur- 
der ol one's wife. 
ZOOLOG, a , s. m. zoologist. 
ZOOLÓGIA, n , s. f. zoology. 
ZOOLOGICZNY, A, E, zoological. 
ŻÓRAW, ia, s.tn. (a bird), 
crane. - ma bardzo długi dziób 
i długą szyję, the crane has a very 
long bill and neck. Stado żóra- 
wiów or żórawt, a flight of cranes. 
- the swipe of a well.= (an engine 
to draw up burdens), crane. 
ŻÓRAWI, a, e , of a crane. Źó- 
rawie nóżki (a plant), crane's- 
bill , stork-bill, geranium. 
ŻORAWIĄTKO, a, s. n. a little 
crane, a young crane. 
ŻÓRAWINA, y, s.f. (a trailing 
plant), whortle-berry, vaccinium 
oxycoccos. 
ZORZA , y, s.f. (the rising light 
of the morning), dawn, aurora, 
morning-dawn. - północna, au- 
rora borealis. 
ZOSIA, ZOŚKA, i, s.f. (dim. of 
ZOFIA, Sophia), ZOŚKA is vulgar. 
ZOSTAĆ, nę, v. n. perf. ZOSTA- 
WAĆ , ję , v. imp. to stay, to re- 
main , abide, to stop. Zostań tu, 
stay here. Został w Rzymie, he 
remained at Rome. Długo zosta- 
wała panną, she remained long 
time a virgin. Zwycięztwo zostało 
przy nas, the victory remained 
with us. Zostać w domu, to stay 
at home. Zostać na wieczerzy, na 
herbacie, to stay supper, to stay 
to drink tea. Zostawać przy wie- 
rze, to stand by one's faith. Zo- 
stać na placu, to keep one's 
ground ; to be killed on the spot. 
= to remain, to be left. Po odję- 
ciu trzech od siedmiu , zostaje 
cztery, take three from seven, 
ZRA 
there remain four. Oto co zostaje 
z obiadu, there are the remains of 
the dinner. On jeden zostaje z ca- 
łej rodziny, he alone remains of 
his family, he is the only one re- 
maining of his family. Jedna mu 
tylko została koszula, he had 
nothing left but one shirt. Dwoje 
mu zostało dzieci, lie had two 
children left. Zostało po nim dwt? 
je dzieci, there remained two 
children after his death, he left 
two children behind him. Zostaje 
jeszcze tyle a tyle do zapłacenia, 
there remains so much to be paid, 
there is so much behindorso much 
unpaid. Oto wszystko co mi zo- 
staje , that is all I have remaining. 
= to turn, to become. Zostać mni- 
chem, żołnierzem, mniszką, do- 
ktorem, to become a monk, to 
turn soldier, nun, physician. = to 
be, to lie. Został niebezpiecznie 
ranionym, he was dangerously 
wounded. Został przymuszonym, 
he was compelled. Wojsko Napo- 
leona zostało prawie zniszczone 
w Rossyt, Napoleon's army was 
almost annihilated in Russia. Zo- 
stać dłużnym, to be one's debtor, 
to owe him a sum of money. Co 
pozostanie zostanie spalonem, 
that which remains shall be burned. 
Najwyższa władza w tym kraju 
zostaje przy królu , in this coun- 
try, the supreme power lies or is 
lodged in the king's person. - Sl£, 
to stop, to remain, to stay behind, 
to lag behind. 
ZOSTAWIAĆ , am , v.imp. ZO- 
STAWIĆ , wic;, v.perf. to leave, 
to leave behind. Zostawić po sobie 
dobre imię, to leave a good name. 
Zostawiłem książkę u introliga- 
tora, I left the book with the 
bookbinder's. Wyjeżdżającdo An- 
glii, zostawił swego psa u przy- 
jaciela , going to England, he left 
his dog with his friend. I nie zo- 
stawią kamienia na kamieniu, 
and they shall not leave one stone 
upon another. Zostawiam to twe- 
mu sądowi, rozsądkowi, 1 leave 
it to your judgment. Już to mnie 
zostaw, leave this affair to me. Zo- 
stawić co komu w spadku, w te- 
stamencie, to leave by will, to be- 
queath. Zostawili za sobą niepo- 
trzebne bagaże, they left behind 
them their unnecessary baggage. 
ZPOD or SPOD, prep, from be- 
neath, from under. 
ZPOMIĘDZY, ZPOŚRÓD, prep. 
from among. 
ZRĄB, zrębu, s.m. any thing the 
upper part of which is cut down. 
- okrętowy, the hulk or hull of a 
ship. = protruding angle of a 
wooden house. 
ZRĄBAĆ, bię, v.perf. to cut 
the upper part. = to cut down, to 
hew or fell down. 
ZRABOWAĆ, buję , v.perf. to 
plunder, to pillage. 
ZRACHOWAĆ, chuję, v.perf. 
to count, to count over, to tell 
over, to reckon. 
529 ZRĘ 
' ZRANA, adv. in the morning, 
^ZRANIĆ, nię, v. perf. to wound, 
to cover with wounds; to disable. 
! ZRASTAĆ S1Ę, am się, v. imp. 
ZROSNĄĆ SIĘ, nę się , v. perf. 
to grow together, to join, to he 
joined, to coalesce, to concrete. 
Te dwa drzewa, te dwa owoce 
zrosły się, these two trees or 
fruits are joined so as to form but 
one. Gdzie się ramie z ciałem 
zrasta, the place where the shoul- 
der and the body join. Rana się 
zrosła, the wound is healed up, 
is consolidated. 
ZRASZAĆ, am , v. imp. ZRO- 
SIĆ , szę , v. perf. to bedew, to be- 
sprinkle, to water. Zrosić ziemię 
krwią, to besprinkle the ground 
with blood. Zrosić łzami, to bathe 
or bedew with tears. 
ZRAZ,v, s.m. a young shoot, 
twig, graft, scion.. = a slice of 
meat; ZRAZY, pl. meat cut in 
slices and stewed. 
ZRAŻAĆ, am , v. imp. ZRAZIĆ, 
żę , v. perf. to discourage, to e- 
strange , to dishearten, to dispirit. 
Zrazić kogo od czego, to discou- 
rage one, to put him out of conceit 
with a thing. - SIĘ , to lose 
courage, to be disheartened, to be 
dispirited. Słabością jest zra- 
żać się małemi przeszkodami, 
it Is weakness to be disheartened 
by small obstacles. Zraża się lada 
trudnością którą napotyka, be 
loses courage, he is quite disheart- 
ened or dispirited at the first 
check he meets with. = to take 
exception or offence at any thing, 
to take it ill, see OBRAŻAĆ SIĘ. 
ZRAZD, adv. at first, at the 
outset. Wszystko szło dobrze 
-, all went on well at the outset. 
ŹREBIĆ SIĘ, bi się,' v.imp. to 
foal, to bring forth a colt. 
ŹREBICA, y, s.f. filly. 
ŹREBIĘ, or ZRZEB1Ę, cia, s. n. 
a foal, a colt. 
ŹREBIEC, or ZRZEBIEC, bca , 
S. m. a young horse. - tallion. 
ZREBNA , or ZRZEBNA , adj. 
klacz , a mare big with foal. 
ŻREĆ,żrę, v.imp. ŻARĆ, to 
swallow, to devour; to eat, to cor- 
rode. Rdza żre żelazo, rust eats 
away iron. Wrzód mu nogę żre, 
an ulcer eats through or corrodes 
his leg. - SIĘ, to bite each other. 
Psy żrą się, the dogs are biting 
one another. Są sobie bliscy kre- 
wni, a żrą się jak psy, they are 
always at daggers-drawing. 
ZRĘCZNIE , adv. handily, dex- 
terously. 
. ZRĘCZNOŚĆ, ści, s. f. han- 
diness, dexterity. = opportunity, 
occasion. Korzystać ze zręczno-- 
scl, to make use of, to avail one's 
self of, to take advantage of an 
opportunity. Przy zdarzonej zrę- 
czności, when the occasion offers 
or presents itself. 
ZRĘCZNY, a, e, handy, dex- 
erous. 
530 
ZRO 
ZREFLEKTOWAĆ, tuje, v.perf. 
kogo, to divert a man from his 
purpose, to bring him to reason. 
- SIĘ, to bethink one's self, to 
change one's mind after reflecting, 
considering. 
ZREGULOWAĆ, łuję, v.perf. 
to regulate. - zegarek, to set a 
watch by a sun-dial. 
ZRĘK0W1NY, see ZARĘCZY- 
NY. 
ŹRENICA, y, s. f. the apple or 
pupil of the eye. Pilnować czego 
jak źrenicy w oku, to keep a 
thing as the apple of one's eye. 
ZROBACZEĆ, jg, v. n. perf. to 
become 'worm-eaten, rotten. 
ZROBIĆ, bię, v.perf. to make 
ready, to make. Kazać co-, to 
have or get a thing made, to cause 
it to be made. Każę sobie - sur- 
dut twemu krawcowi, 1 will have 
a cOat made by your tailor. Każę 
ci - parę bótów, I will get a pair 
of boots made for you. = to do, to 
fulfil, to perform, to accomplish. 
ZROBIENIE, a, s. n. make, 
making. Za - sukni, for making 
clothes. 
ZROBIONY, A , e , made. 
źródlany, źródłowy, a,e, 
of a spring. Woda źródlana, 
spring-water. 
ŹRÓDLISTY , a, E, full of 
spring , abounding in springs, 
springy. 
ŹRÓDŁO, a, s. n. spring, foun- 
tain, source. - czyste, przezro- 
czyste , a clear, limpid spring or 
fountain. - Nilu długo było nie 
znane, the source of the Nile re 
mained long undiscovered. = fig. 
spring, source, fountain, first cause, 
origine, fountain-head. Ten histo- 
ryk czerpał z najlepszych źró- 
deł, that historian has drawn bis 
materials from the best sources. 
Toćto jest - wszelkich naszych 
nieszczęść, that is the very source 
of all our misfortunes. 
ŻRÓDŁOSŁÓW, owu, s. m. ety- 
mology. 
ZRÓDZIĆ, dzę, v. perf. to bear, 
to beget, to bring forth. Abraham 
zrodził Izaaka, a Izaak zrodził 
Jakóba, a Jakób zrodził Judę i 
braci jego, Abraham begat Isaac, 
and Isaac begat Jacob , and Jacob 
begat Judas and his brethren. Zj>o- 
ze zrodziło, owoce zrodziły, 
there is a plentiful or abundant 
crop of corn, of fruits. = fig. to 
produce,to give birth, to engender, 
to cause, to create, to occasion'. 
To zrodziło niezgodę, podejrze- 
nie, that has created dissension, 
suspicion. 
ZRODZONY, a , e , born. - do 
wielkich rzeczy, born to great 
things. 
ZRONIĆ, nię, v.perf. to lose, 
see URONIĆ, PORONIĆ. 
ZRÓŚĆ, ZROSNĄĆ, $ę,v.n.perf. 
to grow together; to be brought up. 
Zrosi między mnichami, he was 
brought up among the monks. - 
SIĘ , see ZRASTAĆ SIĘ. 
ZRY 
ZROSIĆ , see ZRASZAĆ. 
ZROSŁY, A, e, grown together, 
joined so as to form but one. 
ZROŚNIENIE , a , 8. n. coale- 
scence, concretion. - rany, the 
reuniting of the flesh, of the lips 
of a wound, the consolidation or 
complete healing of a wound. 
ZROSZONY, a, e, bedewed, 
besprinkled, watered. Jej powiela 
hy/y -e łzami, her eylids were 
bedewed with tears. 
ZRÓWNAĆ , am, v. perf. to 
even, to make even, to level. - 
z ziemią, to lay level or even with 
the ground, - komu, SIĘ z kim, 
to equal or match one,. to be on 
a level with or to come up to one, 
to be adequate to him. Któż mu 
zrówna? who can equal him? 
ZRÓWNANIE, a, s. n. levelling, 
making equal; equalling, equali- 
zation. Prawo rolne miało na 
celu - majątków, the agrarian 
law aimed at levelling fortunes. = 
(Algebra), equation. 
ZRÓWNOWAŻYĆ, że , v. perf. 
to equilibrate, to equipoise. 
ZROZUMIALE, adv.intelligibly. 
ZROZUMIAŁOŚĆ, set, s. f. in- 
telligibility. 
ZROZUMIAŁY, a, e , intelli- 
gible. 
ZROZUMIEĆ, mtem, v.perf. to 
understand, to comprehend. 
ZROZUMIENIE, a, s.n. under- 
standing, comprehension. Dać do 
zrozumienia, to give to under- 
stand. Łatwy, trudny do zrozu- 
mienia, easy, dificult to be under- 
stood. Dla lepszego zrozumienia. 
the better to understand. 
ZRUJNOWAĆ, nuję, v.perf. 
to ruin, to destroy. 
ZRUJNOWANY, a, e, ruined, 
destroyed. -y dom, a dilapidated 
house. -e zdrowie, a broken or 
worn out constitution. 
ZRYĆ, ję, v. perf. ziemię, łąkę, 
(to turn up the earth with the 
snout, as the swine do), to root. 
ZRYTY, a,e, turned up, rooted. 
- furrowed. Czoło -e troskami, 
a brow or forehead furrqwedwith 
cares. 
ZRYWAĆ, am, v. imp. ZER- 
WAĆ, wę, v. perf. to pluck, to 
cull, to tear, to break off, to pluck 
off. Zerwać kłos, to pluck an ear 
of corn. Zrywać kwiaty, to cull 
or gather flowers. Woda zerwała 
most, the water has carried away 
the bridge. Wiatr mu zerwał ka- 
pelusz 3 głowy, the wind blew off 
his hat. Pies zerwał łańcuch na 
którym był uwiązany, the dog 
has broken the chain with which 
he was tied. Fig. Zerwać z kim 
wszystkie stosunki, to break off 
all connection with one. Zerwać 
małżeństwo, to break (off) a 
match. Zerwać przymierze, tra- 
ktat, to break off a treaty. Zer- 
wać z kim (przyjaźń), to break 
or fall out with one. Zerwać kon- 
fereneye, narady, to break up a 
conference. Zerwać sejm, Hist, of ZRZ 
Pol. to break up a diet (was said 
of a deputy, who protesting against, 
the decision of the majority, made 
ft void and of no effect, and thereby 
forced the assembly to separate). 
Zerwać, zrywać oczy czytając 
przy świćcy, to impair one's sight 
with reading by candle-light. - 
SIĘ, to break. Gdy go wieszano 
zerwał się stryczek,, -when they 
were hanging him, the halter 
broke. = to rise, to arise, to start, 
to rise abruptly. Zerwaćsię zkr ze- 
szła, ze stoika, to rise, to arise 
abruptly, or start from one's chair, 
seat. Zerwać się ze snu, to start 
out of one's sleep. Zerwało się 
stado kuropatw, a covey of par- 
tridges sprang up. 
ZRZĄDZENIE, A, s. n. dispensa- 
tion, decree. - Opatrzności, the 
dispensation of Providence.-losu, 
the decrees of fate. 
ZRZĄDZIĆ, dzę , v. perf. to or- 
dain, to decree. Bóg tak zrządził, 
God has ordered, ordained or de- 
creed so. Losy tak zrządziły, fate 
would have it so.= to bring about, 
to be the cause or author of, to 
occasion, to give rise to. Często, 
czego usilne starania dokazać 
nie mogły, traf zrządził, what 
the greatest exertions could not 
attain or efiect, has often been 
brought about by chance. Rewo- 
lucyą [rancuzką, przy końcu ze- 
szłego wieku, zrządzili wielcy 
pisarze polityczni, zrządziły ją 
zarazem wielkie przywary ad- 
ministracyi, towards the end of 
the last century, the French revo- 
lution was brought about by great 
political writers, and at the same 
time by the great abuses which 
have crept into administration. 
ZRZEC SIĘ, kę się , v. perf. 
ZRZEKAĆ SIĘ, am się, v.imp. 
czego, to give up, to resign, to 
renounce. Zrzekł się wszelkich 
pretensyj do korony, he gave up 
all his pretensions to the crown. 
ZRZECZENIE (SIĘ), A, s. n. re- 
nouncement, renunciation. 
ZRZĘDA, T, s.m. chider, scolder, 
grumbler, a grumbling, peevish 
fellow, a surly fellow. 
ZRZĘDNOŚĆ, śa,s.f. chiding 
disposition, scolding temper, pee- 
vish mood, surliness. 
ZRZĘDNY, a, e, chiding, scold- 
ing, cross, peevish, cross-grained, 
fretful, surly. K 
ZRZĘDZIĆ, dzę, v. n. imp. lo 
chide, to scold, to find fault with 
every thing, to grumble, to be in 
one's mumps. Starzy zrzędzą, 
old age will be hetful, old people 
are apt to chide, they find fault 
with eve^y thing. Nie nato natura 
dala słoaki ylos płci pięknśj że- 
by -, nature did not give the fe- 
male sex a sweet voice in order to 
be employed in scolding. 
ZRZEKAĆ SIĘ, see ZRZEC SIĘ. 
ZRZENICA, ŹRZÓDŁO, see 
ŹRENICA, etc. 
ZRZUCAĆ^ am, v. imp. ZRZU- 
ZSZ 
CIĆ, cę , v. perf. to throw down, 
4o fling down, to cast. Koń zrzucił 
jeźdźca, the horse threw down or 
cast his rider. Zrzucił mu kilka 
groszy z okna, he threw him down 
some pence from the window. 
Zrzucić most, to break down a 
bridge. Klacz zrzuciła, the mare 
has cast her young. = to throw off, 
to take off, to pull off. Zrzucić 
chustkę, płaszcz, kamizelkę, to 
take off or pull off one's neckcloth, 
cloak, waistcoat. Zrzucić bóty, 
trzewiki, to pull off one's boots, 
shoes. Jeleń zrzuca rogi, the stag 
casts his horns. Zrzucić jarzmo, 
to throw off or shake off the yoke. 
- SIĘ, z kontraktu, to break or 
throw up a lease. = ZRZUCIĆ SIĘ 
na kogo, see ZŁOŻYĆ SIĘ. 
ZRŹYGAĆ SIE, villa, see WO- 
MITOWAĆ, RZYGAĆ. 
ZRZYNAĆ, am, v. imp. ZE- 
RŻNĄĆ , nę , v. perf. to cut the 
upper part. Zrzynac główki ma- 
ku, to cut the heads of popples. 
ZSADZAĆ,am, v.imp. ZSADZIĆ, 
dzę , v. perf. to set down, to take 
down, to let down. Zsadź dziecko 
ze stołu, set or take the child down 
from the table. 
ZSIADAĆ, am, v.n. tmp.ZSIEŚĆ, 
ZSIĄŚĆ, ądę, v. perf. to get down, 
to come down, to light, to alight, 
to descend. Zsiąść z konia, to 
dismount, to alight from or to get 
off one's horse. - SIĘ, to curdle, 
to coagulate; to sink to the bottom, 
to settle. Mlćko zsiadło się, milk 
is curdled. 
ZSIADANIE, A, S. n. the act of 
alighting. - SIĘ , coagulation. 
ZSIADŁY, a, e , curdled, coagu- 
lated. = short and thick, dumpy, 
stumpy. 
ZSTĄPIĆ, pię , v. n. perf. ZSTĘ- 
POWAĆ, puję, v. imp. to step 
down, to come down, to get down, 
to descend. Duch święty zstąpił 
na apostołów, the Holy Spirit des- 
cended upon the apostles. Zstąpił 
do piekieł, he descended into hell. 
ZSTĘPNY, a, e, descending. 
Krewni wstępni i zstępni, as- 
cending and descending relations. 
Linia zstępna,he descending line. 
ZSUNĄĆ, nę, v.perf. ZSUWAĆ, 
am, v. imp. to push or shove down, 
to slip or glide down. - SIĘ, to 
slip or glide down, to let one's self 
down. 
ZSYCHAĆ SIĘ, see ZESCHNĄĆ 
SIĘ. 
ZSYŁAĆ, am, v.imp. ZESŁAĆ, 
szlę , v. perf. to send down. Bóg 
zesłał im mannę z nieba, God 
rained down manna upon them. 
Złe i dobre które nam Bóg zsyła, 
the goods and evils which God 
sends to us. 
ZSYPYWAĆ, puję, v. imp. ZSY- 
PAĆ, pię, v. perf. (said of dry 
substances such as corn, sand,etc.), 
to put in a heap. = to take away 
part of such tin tigs. 
ZSZYCIE, ZSZYWANIE, A, s. 
n. the act of sewing together. 
ZUP 
ZSZYTY, a,e, sewed together. 
ZSZYWAĆ, am, v. imp. ZSZYĆ, 
ję , v. perf. to sew together. 
ZTĄD, adv. from this place, 
hence, see STĄD. 
ZTAMTĄD, adv.trom that place, 
thence. 
ZUBOŻAŁOŚĆ, set, s.f. Impov- 
erishment. 
ZUBOŻAŁY, A, e, impoverished. 
ZUBOŻEĆ, ję, v. n. perf. to 
grow poor after having been rich. 
ZUBOŻENIE, A, s. n. impov- 
erishment. 
ZUBOŻONY, a, e, grown poor, 
impoverished. 
ŻUBR, a, s.m. (a large quad- 
ruped), the bison of Pliny, the 
urus of Cassar. Żubr wytępiony 
we wszystkich innych krajach 
Europy, znajduje się tylko w Pol- 
sce, the bison destroyed in ail other 
countries oi Europe, is only to be 
found in Poland. Żubra mylnie 
brano za jedno z bawołem, the 
bison has been erroneously con- 
founded with the buffalo. 
ŻUBRZY, a, e, of the bison. 
ŻUĆ, ję, v. imp. to chew; to 
ruminate. 
ZUCH, a, s. m. a bully, a swag- 
gerer^ roister, a roisterer, a hector, 
a roisting fellow, a roistering blade. 
= Zuch chłopak, a young, brisk 
fellow, a brisk blade, a nimble 
fellow. 
ZUCHOWAĆ, chuję , v. ti. to 
bully, to bluster, to hector, to 
roister, to swagger, to rodomon- 
tade. 
ZUCHOWATY, A, e, having the 
look and the manners of a bully. 
ZUCHWALE, adv. saucily, im- 
pertinently, insolently. 
ZUCHWALEC, lca,s. m. a saucy 
fellow. 
ZUCHWAŁOŚĆ , ści, s. f. ZU- 
CHWALSTWO, A, s. n. sauciness, 
impertinence, insolence, audacity. 
Odważny do zuchwałości, fool- 
hardy, overbold. 
ZUCHWAŁY, A, e, saucy, im- 
pertinent, insolent, audacious. 
ŻUCIE, A, s. n. chewing, masti- 
cation ol the cud. Połykać bez żu- 
cia., to swallow without chewing. 
ŻUJĄCY, A, e, chewing. - e 
zwierzęta, the animals chewing 
the cud, as oxen, etc. 
ŻUK, a, s. m. black-beetle. 
ŻUŁAWA, Y, s. f. alluvia! soil in 
the islands, aud on the bauks of 
the Vistula. 
ZUPA, y, s. f. soup. 
ŻUPA, y, s. f. mineral salt-mine. 
= depot of mineral salt. 
ŻUPAN, a, s.m. (Persian dżubbe), 
an under-dress being part of the 
ancient Polish costume,falling down 
to the knees and worn under the 
upper coat called KONTUSZ. 
ZUPEŁNIE, adv. fully, comple- 
tely, quite, utterly, entirely, alto- 
gether. 
ZUPEŁNOŚĆ, ści, s. f. fulness, 
completeness, plenitude. W zupeł- 
ności, wholly, entirely. 
531 ZWA 
ZUPEŁNY, a, b, full, complete, 
Whole, entire. 
ŻUPNIK, A, s. m. manager of a 
salt-mine. 
ŻUR, u, s.m. a mess of boiled 
oat-meal lightly fermented. 
ZUROWINA, see ŻÓRAWINA. 
ŻUTY, a, E, chewed. 
ŻUŻEL, żla, s. m. dross or scum 
Of metals. =* cinder. 
ZUŻYĆ, JĘ,v.perf. ZUŻYWAĆ, 
AM, ft imp. to waste, to consume, 
to wear out (away, off). Mieszkań- 
cy zużywają tyle zboża i mięsa 
rocznie, the inhabitants consume 
so much corn and meat annually. 
Czas zużywa wszystko, time 
wears out all. - SIĘ, to be wasted 
with use, to wear out. Wszystko 
się zużyioa, every thing wears 
out, Is the worse for wearing. 
ZUŻYCIE, a, s. n. waste, con- 
sumption. Jest wielkie - piwa 
w Londynie, there is a vast con- 
sumption of beer in London. 
ZUŻYTY, a, e, wasted, con- 
sumed , worn out. 
ZWABIAĆ, am, v. imp. ZWA- 
BIĆ, bię, v. perf. to allure, to decoy, 
to entice. 
ZWABIONY, a, e, allured, de- 
coyed, enticed. 
ZWAĆ, zwę , zowię , ft imp. to 
call. - SIĘ, to be called. Jak się 
to zowie? what do you call it? see 
NAZYWAĆ. 
ŻWAĆ, see ŻUĆ. 
ZWĄCHAĆ, am, v. perf. to smell 
out, to smell a rat, to find out, to 
smoke. Chytry, stary lis zwąchal 
to zaraz, the cunning old rogue 
smoked out the matter presently. 
ZWADA, Y, s. f. strife, quarrel, 
dispute, altercation, wrangle, 
squabble, bickering. 
ZWADLIWOŚĆ, ici,$.f. quar- 
relsomeness. 
ZWADLIWY, a, e, quarrelsome, 
wranglesome, disputatious. 
ZWALAĆ, am, v.perf. to soil, 
to dirty. - to heap, to plie. 
ZWALCZYĆ, czę, v.perf. to 
conquer, to subdue, to overcome. 
ZWALENIE, a, 8, n. the act of 
pulling down, bringing to the 
ground; overthrow, subversion.- 
rządu, the overthrow of govern- 
ment, see OBALENIE. • 
ZWALIĆ, lę, v.perf. to pull 
down, to bring to the ground; to 
fell, to cut down; to overthrow, to 
subvert - dom, to pull down or 
demolish a house,. - drzewo, to 
fell or cut down a tree. - koyo 
z nóg, to strike one to the ground. 
- kogo kijem, to deal one a vi- 
gorous blow with a stick. - ńa 
kupę, to throw together on a heap, 
to lay on a heap, to pile up. - na 
kogo całą robotę, to lay all the 
work upon one's back, to saddle 
him with all. - toinę na kogo, to 
lay or cast the fault upon one, to 
shuffle it off to another. - SIĘ, to 
fall down, to tumble. Zwalił się 
jak długi, he fell at full length. 
ZWALISKO, a. s. n. used in the 
532 
ZWA 
pl. ZWALISKA, rubbish, ruins. 
Zwaliska zamku, the ruins of a 
castle. 
ZWALNIAĆ, see ZWOLNIĆ. 
ZWANY, a, E, called, named. 
ZWARCIE, a, 8. n. the act of 
clasping, shutting, closing. - SIĘ, 
close fight, grappling, see ZWIE- 
RAĆ. 
ZWARYOWAĆ, uję, v.'n. perf. 
to run mad, to go mad, to run dis- 
tracted. 
ZWARZONY, a, E, turned sour 
in boiling (said of milk). = nipt, 
pinched with frost (of flowers, 
blossoms). = fig. disheartened, 
dispirited, dejected, downcast. 
ZWARZYĆ, rżę, v.perf. to boil 
ready. =• to nip or pinch with frost. 
- S1Ę, to turn or curdle in boiling. 
Śmietanka się zwarzyla, the 
cream Is turned. 
ZWAŚNIĆ, Nią, v. perf. to make 
to quarrel, to set at variance, to 
cause a division, to set together by 
the ears. 
ZWAŚNIENIE, A, S. n. quarrel, 
disagreement, discord, variance. 
ZWAŚNIONY, a, e, at variance. 
Jednać, godzić zwaśnionych, to 
reconcile or make friends again 
those who were at variance. 
ZWĄTLEĆ, ję, v. n. perf. to 
grow weak, to be impaired. 
ZWĄTLENIE, a, s.n. weakness, 
feebleness, impaired state. 
ZWĄTLIć, lę, v.perf. to weak- 
en, to enfeeble, to Impair. 
ŻWĄTLONY, A, e, weakened, 
enfeebled, impaired, crazy, worn. 
- wiekiem, worn or crazy with 
age. 
ZWĄTPIĆ, pię, v. n. perf. o 
wszystkiem, to doubt of every 
thing; to.be out of hope, to have 
no hope, to give up all hope, to 
despair, to despond. 
ZWĄTPIENIE, a , 8. n. skepti- 
cism; hopelessness, desperation, 
despondency. 
ŻWAWIEC, wca , s. m. a brisk 
little man, a smart boy. 
ŻWAWO, adv. briskly, smartly, 
quickly. 71 
ŻWAWOŚć, ścr, S.f. briskness, 
smartness, quickness, liveliness; 
alacrity. 
ŻWAWY, a, E, brisk, smart, 
quick, lively. -a utarczka, a 
brisk attack, a brisk fight. - y 
chlopajc, a smart boy. -y krok, a 
smart pace, a quick pace. -a dy- 
sputa, a hot dispute. 
ZWAŻAĆ, am, v. imp. co, na 
co, to attend , to pay attention; to 
notice, to take notice of; to consi- 
der, to ponder. Nie zważano na 
to, no attention was paid to it. 
Postępowanie jego było niegrze- 
czne, alem nie zważał na to, his 
conduct was rude, but I did not 
notice It. Nie zważaj na mnie, 
take no notice ot me. Zważając, 
zważywszy że, seeing that, con- 
sidering, as, whereas, in or for as 
much as. 
ZWAŻYĆ, ią, v. perf. to have 
ZWT 
done weighing/ Czyi zważył tę 
wełnę? have yóu weighed all this 
wool? = to pay attention. 
ZWĘDZIĆ, dzę, v. r^rf. see 
WĘDZIĆ. = to pilfer, to filch, to 
purloin. 
ZWERBOWAĆ, see WERBO- 
WAĆ. 
ZWĘŻAĆ, Au,v.imp. ZWĘZIĆ, 
żę , v. perf. to narrow, to make 
narrower, to straiten, to make 
straiter or tighter. - SIĘ, to nar- 
row, to become less broad, to con- 
tract in breadth. 
ZWIAĆ, zwieję, v.perf. to have 
dpne winnowing. = to blow of? 
(away). Wiatr mu zwiał kapelusz 
z głowy, the wind blew off his hat. 
ZWIADY, dów, 8. pl. inquiry 
for news, search for intelligence. 
Pójść, wyjść, wyjechać na -, to 
go out In order to get intelligence. 
Wysłać oddział na -, to send 
out scouts. 
ZWIASTOWAĆ, tuję, v. perf. 
to announce, to let know. 
ZWIASTOWANIE, a , 8. n. an- 
noucement. - Panny Maryi, An- 
nunciation-day. 
ZWIASTUN, a , s. m. and fem. 
ZWIASTUNKA, i, s. f. announcer, 
harbinger,' forerunner. Jaskółkd 
jest zwiastunką wiosny, the swal- 
low 1st the harbinger of spring. 
ZWIĄZAĆ, źę , v. perf. to tie 
two things together; to tie, to bind. 
- komu ręce, to tie down one's 
hands. Zwiqzcie mu ręce i nogi, 
bind him hand and foot. 
ZWIĄZANIE, a, 8. n. the act of 
binding. 
ZWIĄZANY, a , e , tied, bound. 
ZWIĄZEK, zku, s.m. tie, bond, 
see WĘZEŁ; connection, union , 
society, intercourse, communica- 
tion ; reference, relation. - mat- 
żeński, the conjugal tie, wedlock, 
matrimony, the marriage bond. - 
społeczny, towarzyski, the bond 
of civil society. Związki przyja- 
źni , the bonds pf friendship. Set- 
sly -, a close connection. To nie 
ma żadnego związku z tern co 
poprzedziło, that has no connec- 
tion with the foregoing. Jes^ ścisły 
- między temi dwoma wyobra- 
żeniami, there is a close connec- 
tion between those two ideas. Zer- 
wał z nimi wszelkie związki, he 
has broken off all intercourse with 
those people. - tajny, secret so- 
ciety, see SPISEK. - targo wieki, 
the confederacy of Targowi tza (in 
Poland, 1792). 
ZWIĄZKOWY, a, B, belonging 
to a confederacy. =, wego, s. m. 
confederate, ally ; member of a se- 
cret society, accessory to a conspi- 
racy, one engaged in a plot. 
ZWIĆ, see ZWIJAĆ. 
ZWICHNĄĆ, nę , o. perf. to 
sprain, to dislocate, to put out of 
Joint.Ztotchnf/»mu rękę, they have 
put his wrist out of joint. Zwichnął 
sobte nogę, he has sprained bls 
foot, see WYWICHNĄĆ. 
ZWICHNIĘCIE, ZWICHNIE- ZWI 
NIE, a, s. n. sprain, dislocation of 
the joint, luxation. 
ZWICHNIĘTY, a, e, put out of 
joint, sprained, dislocated, lu- 
xated. 
ZWIĘDŁOŚĆ, ści, s.f. (the state 
of being withered), witheredness. 
ZWIĘDŁY, ZWIĘDNIAŁY, A, 
E, withered, faded. 
ZWIĘDNĄĆ, nę, ZWIĘDNIEĆ, 
ję , v. n. perf. to wither, to fade 
away. 
ZWIEDZAĆ, am, v. imp. ZWIE- 
DZIĆ, dzę, v. perf. to visit. Zwie- 
dzać cudze, obce kraje, to travel 
in foreign countries. Zwiedzić 
Francyą, Anglią, to travel all over 
France, throughout England. Bi- 
skup zwiedza dyecezyą, the bi- 
shop is visiting his diocese. Zwie- 
dził wszystkie ciekawości stolicy, 
he lias seen all the curiosities of the 
capital. 
ZWIEDZANIE, a, s. n. visiting. 
- cudzych krajów, the visiting of 
foreign countries. 
ZWIEDZENIE, a, s. n. visit, 
travel through (over). Po zwie- 
dzeniu Europy, zamierza zwie- 
dzić Azią, after having travelled 
all over Europe, he now intends to 
visit Asia. 
ZWIEDZENIE, a, s.n. seduction, 
cheat, trick, deception, hoax. 
ZWIEDZIEĆ SIĘ, used only in 
the third person pl. pręt. Zwie- 
dzieć się o czem, to have a thing 
In the wind, to get wind of it, to 
get intelligence. 
ZWIEDZIONY , a , e , seduced, 
deceived, cheated, deluded, beguil- 
ed. = brou ht down. 
ZWIĘKSZAĆ, am, v.imp. ZWIĘ- 
KSZYĆ, sze, v.perf. to increase, to 
augment, to magnify. 
ZWIERAĆ, am, v. imp. ZE- 
WRZEĆ, wrę, v. perf. to clasp to- 
gether, to close, to shut. Zewrzeć 
konia ostrogami, to spur a horse 
on each side, to clap spurs to one's 
horse. Zewrzeć się z kim, to close 
or grapple with one's adversary. 
ZWIERCIADEŁKO, a, s.n. dim. 
a little looking-glass, pocket look- 
ing-glass. 
ZWIERCIADLANY , a , E, of 
looking-glasses, adorned with look- 
ing-glasses. 
ZWIERCIADLNIK , a, s. m. 
looking-glass maker; one who sells 
looking-glasses. 
ZWIERCIADŁO, a,s.n. looking- 
glass , mirror. Przeglądać się 
w zwierciedte, to look at one's 
seif in a glass. Twarz jest zwier- 
ciadłem duszy, fig. the face is the 
mirror of the sou). 
ZWIERZ, A, s. m. (has no plu- 
ral), collect. beasts, animals; game. 
Dziki -, wild beasts. Czarny -, 
black gameorwild beasts of a dark 
colour (bears, boars). Gruby -, 
forest game (eiks, stags, deer). Ma- 
ły -, small game (hares, rabbits, 
foxes). 
ZWIERZAĆ, am, v.imp. ZWIE- 
RZYĆ , rzę, v. perf. to trust, 
ZWI 
to entrust, to confide, to give 
n charge, see POWIERZAĆ. - 
SIĘ, komu, to trust to one, to dis- 
close one's secret to a person, to 
malce a disclosure. Zwierzył się 
mi swego zamysłu, he disclosed 
his design to me. 
ZWIERZĄTKO, A, s. m. dim. a 
little animal. 
ZWIERZCHNI, a , e, lying on 
the surface; upper, uppermost.-a 
warga, the upper lip. - część, 
the upper part of a thing. = higher 
in power, superior, paramount. 
-a władza, superior authority. 
-i pan, a lord paramount. 
ZWIERZCHNICTWO, A, s.n. 
supremacy. 
ZWIERZCHNICZY, a, e, supe- 
rior, invested with authority. 
ZWIERZCHNIK, a, s. m. supe- 
rior, chief, magistrate. 
ZWIERZCHNOŚĆ, ści, s. f. au- 
thority, constituted authorities. 
ZWIERZĘ, ciA, S. n. pl. ZWIE- 
RZĘTA, beast, brute, animal. Dra- 
pieżne -, a beast of prey. Zwie- 
rzęta ssqce, mammalia. Zwierzę- 
ta czworonogie or cziooronożne, 
quadrupeds. 
ZW1ERZĘC0ŚĆ, ści,s.f. beastli- 
ness, bestiality. 
ZWIERZĘCY, a, e, of an animal, 
animal. Kości -e i ludzkie, the 
bones of men and animals. = bru- 
tal, bestial. Skłonności -e, brutal 
passions, appetites. 
ZW1ERZĘT0PISM0, A, s.n. 
zoology. 
ZWIERZĘTOKRZEW, u, s. m. 
plant animal, zoophite. 
ZWIERZYĆ, see ZWIERZAĆ. 
ZWIERZYNA, y, s. f. game, ve- 
nison. Gruba -, forest game. 
ZWIERZYNIEC,ŃCA,s.m. park; 
zoological garden. = niebieski, 
zodiac. 
ZWIEŚĆ, see ZWODZIĆ. 
ZW1ESISTY, a, e, hanging down, 
pendulous. 
ZWIESZAĆ, am, V. imp. ZWIE- 
SIĆ, szę, v. perf. głowę, uszy, 
to bang down one's head, ears; to 
droop. 
ZWIESZONY, a, e, hanging 
down, drooping. 
ZW1ETRZAŁOŚĆ, ści, s. f. va- 
pidity. 
ZWIETRZAŁY, a, e, vapid, pal- 
led, deaden. 
ZWIETRZEĆ, see WIETRZEĆ. 
ZWIETRZYĆ, rzę, v. perf. 
zwierzynę, to have game in the 
wind, to get the scent of it. Wrony 
zwietrzyły ścierwo, the crows 
have snuffed or got the scent ot 
carrion. - co, fig. to smell out, to 
smell a rat, to get an inkling of a 
design, to have a thing in the wind. 
ZWIEŹĆ, see ZWOZIĆ. 
ZWIĘŹLE, adv. concisely, suc- 
cinctly. 
ZWIĘZŁOŚĆ, ści, s. f. concise- 
ness, succinctness, shortness, bre- 
vity. 
ZWIĘZŁY, a, e, concise, suc- 
cinct. 
zwt 
ZWIJAĆ, am, v.tmp. ZWINĄĆ, 
NF,, V. perf. to reel or gather off 
the spindle. - nici na kłębek, to 
wind thread upon a bottom. - 
w trąbkę, to roll up. - malowi- 
dło, materyą, to roll up a picture, 
a piece of stuff. = to furl, to fold 
up. Zwinąć żagle, to furl the sails. 
Zwinąć linę, to coil up a cable. 
Zwinąć chorągiew, to strike the 
flag. Zwinąć chorągiewkę, fig. to 
decamp without beat of drum, to 
take to one's heels, to make off, to 
run away. = Zwinąć wojsko, to 
disband troops,to break up an army. 
- SIĘ , to wind one's self, to be 
wound, to wriggle, to writhe. Zwi- 
nąć się w kląbek, to roll or coil 
one's self up. = Zwijać się kolo 
czego, to bustle, to busy or bestir 
one's self about a thing, see UWI- 
JAĆ SIĘ. 
ZW1JADŁ0 , a , $. n. reel. 
ZWILGOCIĆ, cę, ZWILŻYĆ, 
ivt, v. perf. to wet, to moisten , 
to damp. 
ZWILGOTNIEĆ, ję, v. n. perf. 
to get damp, to be wet, to be 
moist. 
ZWINĄĆ, see ZWIJAĆ. 
ZWINIĘCIE, ZWINIENIE, A, 
8. n. the act of reeling; rolling up, 
convolution, winding up, furling, 
coiling, see ZWIJAĆ. 
ZWINIĘTY, a, e, reeled ; wound 
up , rolled up, furled, coiled. 
- na kłębek, wound upon a 
bottom. - jak wąż, jak lina, 
coiled up like a serpent, like a 
rope. -e żagle, furled sails. 
ZWINNIE, adv. nimbly, quickly. 
ZWINNOŚĆ, ści,8.f. nimbleness, 
agility, volubility, quickness. 
ZWINNY, a, e, nimble, voluble, 
quick, dapper. 
ZWIONĄĆ, nę, v. perf. to blow 
off (away). 
ZWIOTSZEĆ, see WIOTSZEĆ. 
ŻWIR , u, 8. m. gravel. 
ŻWIROWATY, a, e, gravelly. 
Grunt -y, a gravelly soil or land. 
ZWISŁY, a, e, hanging down, 
hanging loose, flaggy, swagging, 
see OBWISŁY. 
ZWISNĄĆ, nie , v. n. perf. to 
hang down, to hang loose, to flag, 
to swag. 
ZWITEK , tku , s. m. (any thing 
wrapped up, rolled up), roll, vo- 
lume, scroll, bundle. 
ZWŁACZAĆ , ZWŁACZANIE, 
see ZWLEKAĆ, etc. 
ZWŁASZCZA, adv. especially, 
chiefly, principally, the more so as. 
ZWLEKAĆ, am, v.imp. ZWLEC, 
zwlokę , v. perf. to drag down. 
Zwlekli go ze schodów, they have 
dragged him down stairs. Zwlec 
z kogo suknię, to strip one of 
his coat. = to put off, to delay, 
to defer. Zwleka odednia do dnia, 
be puts off from day to day, see 
ODWLEKAĆ. 
ZWLEKANIE, a, s. n. delay, 
delatoriness, procrastination. 
Z WŁÓCZYĆ , see ZWLEKAĆ. 
ZWŁOKA, i, s.f. delay. Bez 
533 534 
zwo 
zwłoki, without delay. Immedi- 
ately. 
ZWŁOKA,!, s.f. skin, hide, 
slough of a serpent. ZWŁOKI, 
zwłok, pl. (the body left by the 
soul), the mortal remains, corpse, 
ZWÓD, odd , s. m. draw bridge. 
ZWODNICA, ZWODNICZKA, 
Z WODNIK,see ZWODZICIEL,etc. 
ZWODNICZY, a, E, delusive, 
deceitful, fallacious, seducing, 
seductive. 
ZWODZENIE , a, s. n. seduce- 
nient, seduction. 
ZWODZ1Ć,dzę, u.tmp.ZWIEŚĆ, 
zwiodę, v.perf. na dół, to lead 
down. - do kupy, do jednego 
miejsca, to bring together, see 
SPROWADZIĆ. Zwieść most, to 
lower or let down a drawbridge. = 
Zwodzić bitwy, boje , to fight, to 
make battles.Zwiesć bitwę, to fight 
a battle, to engage, to join battle. 
- to take in, to deceive, to mis- 
lead , to seduce; to hoax. Zwiódł 
jednę biedną dziewczynę, he has 
seduced a poor girl. Dac się zwieść, 
to suffer one's self to be seduced. 
Zwodzić kogo, to bear one in hand, 
to keep him on and off, see UWO- 
DZIĆ. Zwieść kogo na prima 
aprilis, to make one an April-fool. 
Z WODZICIEL, a, S. m. seducer, 
enticer, beguiler, inveigler.' 
ZWODZICIELKA, i, s.f. a fe- 
male seducer. 
ZWODZONY, a, e, most, draw- 
bridge. = seduced. 
ZWÓJ , oj u , s.m. roll, volume, 
scroll; fold. 
ZWOJOWAĆ, juję, v.perf. to 
conquer, to subdue, see ZAWO- 
JOWAĆ. 
ZWOŁAĆ, am, v.perf. ZWO- 
ŁYWAĆ, łuję, v. imp/ to call to- 
gether, to convoke , tp convene, to 
summon. Zwołać radę, to call or 
convene a council. Zwołać sejm, 
posłów na sejm, to call, convoke 
a diet, to summon the deputies to 
attend the diet. Zwołać stany, to 
convoke the states. 
ZWOŁANIE, a, s.n. convoca- 
tion. 
ZWOŁANY, a, E, called to- 
gether, convoked, convened, sum- 
moned. 
ZWOLENNICA, v, ZWOLEN- 
NICZKA, i, s. f. a female adherent. 
ZWOLENNICTWO, a , s. n. ad- 
herence, steady attachment (to a 
party, creed, opinion). 
ZWOLENNIK, a, s.m. adhe- 
rent, partisan, follower, disciple. 
ZWOLNA, adv. slowly. 
ZWOLNIĆ, nię, v.perf. ZWAL- 
NIAĆ, am, v.imp. to loose, to 
ease , to slacken, to relax, to un- 
bend. Zwolnić kroku, to slacken 
one's pace. Zwolnić (opposed to 
wytężyć) sznur, to loose, loosen or 
relax a rope, which is too tight 
Zwolnić komu więzienie, to relax 
the rigours of one's captivity. 
ZWOLN1EĆ, ję, v. n. perf. to 
become less Intense, less stretched; 
X the weather), to grow milder, 
ZWY 
to become lessintense.Zimno zwal- 
niało po deszczu, the weather 
grew milder after the rain; (of 
the wind), to abate, to subside. 
Wiatr zwolniał po deszczu, the 
wind was laid by the rain; (of pain), 
to become less severe, to abate. = 
w zapale, w gorliwości, to relax 
in ardour, to remit, to be remiss. 
Z WORA,.ZAWORA, Y, s. f. 
cramp-iron, cramp-hook. - psów, 
brace, couple, see SFORA. 
ZWORNIK, a, s.m. the key- 
stone of a vault. 
ZWÓZ, ozu, s.m. ZWOŹBA, y, 
ZWÓZKA, i, s. f. the carting home 
of corn,, hay, stones, wood, etc. 
ZWOŻENIE, a, s.n. carting, 
carriage; bringing many persons 
or things m carriages to a place. 
ZWOZIĆ, żę, v.imp. ZWIEŹĆ, 
zwiozę, v. perf. to bring together 
in a carriage. Zwozić zboże do 
stodoły, to cart home the corn. 
Zwozić kamienie, siano, to cart 
stones, hay. 
ZWRACAĆ, see ZWRÓCIĆ. 
ZWRÓCENIE, a, s.n. the act 
of turning back, wheeling about. 
= direction. = rzeczy pożyczo- 
nej, the return of a borrowed thing. 
ZWRÓCIĆ, cę, v. perf. ZWRA- 
CAĆ, am, v. imp. to turn, 
to turn back, to wheel about. 
Zwrócić konia, to ride back; to 
wheel about. Zwrócić oczy, to turn 
one's eyes. Zwrócić na co uwagę, 
to turn the mind or attention to 
a thing, to direct one's attention 
to it, to advert, to notice. Zwró- 
cić na siebie uwagę, to draw or 
attract attention. Zwrócić na sie- 
bie uwagę publiczności, to attract 
the notice of the public. Zwrócić 
na co, do czego rozmowę, to 
turn the discourse upon a subject. 
Zwrócić do kogo rozmowę, to 
address one's self to a person, to 
address one's discourse to him, to 
address a person. = to give back, 
to return, to restore. Zwrócić co 
pożyczonego, to return a thing 
borrowed. Zwrócić pieniądze, to 
give back money. = Zwracać, 
to bring up , to cast up, to puke, 
to spew, to vomit. - SIĘ, to turn, 
to return, to turn back, to turn 
about, to wheel or face about. 
ZWROT, u, s.m. turn, turning; 
wheeling or facing about. - poży- 
czonej książki, pieniędzy, the 
return of a borrowed book, of 
money. - kosztów, return of 
money expended, return of money 
laid out. Żądać zwrotu czego, 
to demand a thing back again. 
Zwroty języka, turns of language. 
ZWRÓTNIK,A,s.m. tropic. 
ZWROTNIKOWY, a,E, tropical. 
ZWROTNOŚć, ści, s.f. nimble- 
ness , agility, volubility. 
ZWROTNY, a, e, nimble, quick, 
voluble, dapper. 
ZWYCIĘSKI, ZWYCIĘZKI, a, 
e , victorious. 
ZWYCIĘCIĘSKO, ZWYCIĘZ- 
KO, adv. victoriously. 
ŻYĆ 
ZWYCIĘSTWO, *,«•«. victory. 
ZWYCIĘŻAĆ, am, v.imp. ZWY- 
CIĘŻYĆ, żę, v.perf. to vanquish, 
to conquer, to subdue, to over- 
come. Rzymianie zwyciężyli naj- 
bitniejsze narody, the Romans 
vanquished the most warlike na- 
tions in the world. Umrzeć lub 
zwyciężyć , to conquer or to die. 
Zwyciężyć swe namiętności, to 
conquer one's passions. Zwyciężyć 
wszystkie trudności, to overcome 
or sourmount all the difficulties. 
ZWYCIĘZCA, y, s.m. victor, 
conqueror. 
ZWYCIĘŻONY, a , e , vanquish- 
ed , conquered. Biada zwyciężo- 
nym! woe to the vanquished. 
ZWYCZAJ, u, s.m. use, custom, 
habit. Taki u nas -, such is the 
custom with us. Dobry, zły-, 
good, bad custom. Ze zwyczaju, 
by, through or out of custom. Na- 
stał nowy - , a new custom, 
fashion is come up. Zachował się 
-, the custom has prevailed or 
obtained. Wejść we -, to come 
into use, to grow into fashion. 
Wyjść ze zwyczaju, to grow out 
ot use. Jak za -, as usual. Ma 
się lepiej jak za-, he is better than 
usual. Mieć- co robić, mówić, 
to use, to be used , to be wont. 
ZWYCZAJNIE, adv. usually, 
commonly, ordinarily, habitually. 
ZWYCZAJNY, a, e, usual, com* 
mon, ordinary, habitual. - da 
czego, accustomed to a thing, see 
PRZYWYKŁY, NAWYKŁY. 
ZWYCZAJOWY, a , e , custom- 
ary, common, ordinary. Prawo 
-e, the common law. 
ZWYKŁOŚĆ, śa, s. f. custom, 
use, habit. 
ZWYKŁY, a, e, accustomed, 
usual, habitual, wonted. Zwykłym 
trybem, sposobem, In the usual 
way, manner. Ze zwykłą sobie 
grzecznością, zimną krwią, with 
□is (her) wonted kindness, cool- 
ness. -y sposób mówienia, .an 
usual mode of speech. 
ZWYKNĄĆ, ZWYKŁEM, ZWYiNĘ, 
v.n. to use, to be used, to be 
wont. Nie zwyklem wstawać 
z rana, I am not used to rise 
early. Zwyki mawiać, he was 
wont to say. Jak to sama opowia- 
dać zwykła, as she herself used 
to say. Zwykł przepędzać całe 
nocy na tasowaniu kart i rzuca- 
niu kostek, he used to spend 
whole nights in shuffling cards and 
throwing dice. 
ZWYŻ, adv. above. - rzeczo- 
ny, above-mentioned. W-, in 
height. 
ZYBET, u, s.m. zibet cat. 
ŻYĆ, żyję, v.n. imp. to live, 
to be living, to be alive. Czy je- 
szcze żyje ? is he still alive ? Je- 
szcze żyje, he, she is yet living. 
Już nie zyje, he, she is dead. Zy- 
je tylko dla siebie, be lives but 
for himself. Rośliny rosną i żyią, 
vegetables grow and live. Żeby zyć 
długo trzeba żyć wstrzemięzli- ZYC 
wie, the way to live long is to be 
temperate. Żyć po pańsku, to live 
like a prince, to live splendidly. 
Żyć nędznie, to live poorly, piti- 
fully. Umieć żyć z ludźmi, to 
know how to live in the world, how 
to behave one's self. Żona z mę- 
żem nie żyje, his wife is on a 
separate maintenance. Żyć z pra- 
cy rąk własnych , to live by one's 
labour, industry. Żyć ze swego 
dochodu, to live upon one's in- 
come. Mieć z czego żyć, to have 
enough to live upon. Żyć nabia- 
łem, to live upon milk. Ptactwo 
żyje ziarnem lub owadami, fowls 
live or feed on seeds or insects. Ży- 
je tylko ryżem, he teeds only 
upon rice. Żyje z rozboju, he 
supports himself by robbery, see 
ŻYWIĆ SIĘ. Niech żyje król! 
long live the king! God bless or 
save the king! Niech żyje cnota! 
virtue for ever! 
ZYCER or ZĆCER, a, s. m. 
(among Printers), compositor. 
ŻYCIE, A, 8. n. life; life-time. 
Zostawać przy życiu, to be in 
life, to be alive. Przeciąg życia, 
the course of one's life, doniec ży- 
cia , the end of one's life. Czyhać, 
godzić, ńastąwać na czyje życie, 
to attempt, one's life. Sposób ży- 
cia, way of'living. Prowadzić 
szczęśliwą życie, to lead or to 
live a. happy life. Stracić życie, to 
lose one's life. Przyszłe życie, 
the life to come, the next world. 
Za życia jego ojca, in his father's 
life-time. Sprzykrzyć sobie życie, 
to be weary or tired of life. Ode- 
brać komu życie, to take away 
cne's life, to put him to death. 
Odebrać sobie życie, to lay violent 
hands on one's self. Póki życia 
(stanie), as long as I live. Póki 
życia mu nie zapomnę, I never 
will forgive him. = living, liveli- 
hood, support ot life, means of 
living. Zarabiać na życie, to get 
one's livelihood. Pracować na ży- 
cie w pocie czoła, to get a living 
by the sweat of one's brow. Dobre 
tam życie i nie drogie, the living 
is good there and cheap. - life, 
biography. Życia sławnych ludzi 
Plutarcha, the lives of illustrious 
men written by Plutarch, see ŻY- 
WOT. = moje życie I my dear, 
my darling! 
ŻYCIOPIS, A, 8. m. biographer. 
ŻYCIOPISMO,a,s.n. biography. 
ŻYCZĄCY, a, E, wishing. 
ŻYCZENIE, a, s. n. wish, de- 
sire. Podług twego życzenia, ac- 
cording to your wish. Zadość się 
stanie twoim życzeniom, your 
wishes or desires shall be satisfied. 
Nic mi nie pozostaje do życze- 
nia, I have every thing I can wish 
for, I have my wish. 
ŻYCZLIWIE, ado. with all good 
wishes. 
ŻYCZLIWOŚĆ, set, 8. /'. well- 
wishing, well-wish. 
ŻYCZLIWY, a, E, well-wishing, 
well-wisher. 
ZYS 
ŻYCZYĆ, czę , v. imp. to wish ; 
to desire. Życzyćby należało, it 
were to be wished. Ma czego sobie 
życzyła, she has her wish. Życzę 
ci wszelkiej pomyślności, 1 wish 
you all manner of prosperity, all 
happiness. Życzę ci dobre] nocy, 
I wish you good night. Życzę ci 
szczęśliwej podróży, I wish you 
a happy voyage. 
ŻYD, A, s. m. pl. ŻYDZI, Jew,. 
ŻYDEK, dka, s.m.dim. a young 
Jew; a poor little Jew. 
ŻYDÓWCZYSKO, a, 8. n. an 
ugly, dirty Jewess. 
ŻYDÓWECZKA, I, 8. f. a little 
Jewess, a pretty little Jewess. 
ŻYDOWIN, a , s. m. (used only 
in speaking of the learned Jews oi 
the middle ages). Majmonidas li- 
czony Żydowin, Maimonidas, the 
learned Jew. 
ŻYDÓWKA, i, 8. f. Jewess. 
ŻYDOWLĘ , ŻYDOWIE , ęcia , 
s. n. the brat of a Jew. 
ŻYDOWSKI, a, e, of a Jew, 
Jewish. Święto-ie, a Jewish feast. 
Po żydowsku, like a Jew. 
ŻYDOWSTWO, a, s. n. coll. 
the Jews, Jewish people. 
ŻYDOWSZCZYZNA, Y, 8. f. Ju- 
daism. = manners, customs, way 
ot living and thinking peculiar to 
the Jews. = jewry, Jews'ward in 
a town. 
ŻYDZIAK, A, 8. m. a grown up 
Jewish boy. 
ŻYDZIĄTKO , A, 8. n. a Jew's 
child. Fig. a cunning blade. 
Ż YDZINA, y, s.m. a poor shabby 
ŻYDZISKO, A, 8. n. an ugly, 
dirty Jew. 
ŻYGZAG, V, s. m. zigzag. 
ŻYJĄCY, A, e, living. Wssy- 
slkie rzeczy -ce i nieżyjące, all 
living creatures and inanimate 
things. Język-y, a living language. 
ŻYŁA, Y, s.f. vein, blood-vessel. 
Otworzyć żyłę, to open the vein. 
- in Geology, vein. Żyła złota, 
srebra, a vein of gold, of silver. 
ŻYLASTY, ŻYLISTY, A, e, full 
oi veins. 
ŻYŁECZKA, i, s. f. dim. small 
or little vein. 
ŻYLENIEC, ńca, s.m. (a plant), 
water-pimpernel, brook-weed. Bo- 
bownica. 
ŻYŁKA, i, 8. f. dim. small or 
little vein. = fig. turn of the ge- 
nius, taste, tendency, inclination, 
hankering, lancy, liking. Mieć żył- 
kę do czego, to have a taste or an 
inclination tor a tning. 
ŻYŁOWAĆ, łuję, v.imp. mięso, 
to take away the tough parts of 
meat. 
ŻYŁOWATY, A,e, full of veins; 
tough.-e mięso, tough meat. 
ŻYR, see ŻER. 
ŻYRANDOL, u, s.m. a branched 
candlestick, a sconce with lights, a 
lustre. 
ZYSK, u, 8. m. gain, profit, ad- 
vantage, benefit. Cóż masz ztąd 
w zysku? what benefit have you 
derived from it? what have you 
gained by it? Znaczny zysk, con- 
siderable gains. Czysty zysk, clear 
gain, net profits. Chciwy zysku, 
greedy of gain. Skąpiec pośioięca 
wszystko zyskowi, the miser will 
sacrifice every thing for lucre. 
ZYSKIWAĆ, uję, v. imp. ZY- 
SKAĆ, am, v.perj. to gain, to win, 
to reap or derive an advantage, to 
profit. Zyskał tyle a tyle na tym 
towarze, he got so much by that 
merchandise. Zyskać dziesięć od 
sta, to clear ten per cent. Cożeś 
na tern zyskał? what have you 
gained or got by it? Nic na tern 
nie zyskasz, you wilt get nothing 
by it. Zyskać czyje serce, przy- 
jaźń, to get, gain or win one's 
heart, friendship. 
ZYSKOWNOŚĆ, śct, s. f. gain- 
fulness, profitableness. 
ZYSKOWNY, a, e, gainful, pro- 
fitable, lucrative. -y handel, a 
profitable trade. 
ŻYTNI, ŻYTNY, a , E, of rie. 
Chleb żytny, rie-bread. 
ŻYTN1SKO, A, s. n. rie-field. 
ŻYTO, a, s.n. rie, rye. 
ŻYW, żywa , żywe (said only of 
persons), Jiving, alive. Ojciec nasz 
zyw jeszcze, our father is still a- 
live. Jakiem żyw, on my life. 
ŻYWCEM, adv. alive.Trzeba go 
dostawić trupem lub -, lie must 
be taken dead or alive. Zostać spa- 
lonym -, to be burnt alive. Brać, 
wziąść co - z jakiego autora, to 
take impudently the whole passage 
from an author. 
ŻYWE, go , s. n. the quick. 
Urżnąć, skaleczyć do żywego, to 
cut to the quick. Dociąć komu do 
żywego, to sting, cut or touch one 
to the quick. Obrazić, zranić, do- 
piekać do żywego, to wound to 
the very quick. To mnie tknęło do 
żywego, that stung me to the heart. 
ŻYWIC, wtĘ, v. imp. to feed, to 
nourish. Żywi go i odziewa, he 
finds him in clothes and in victuals. 
Dzieci są obowiązane żywić i 
utrzymywać swych rodziców zo- 
stających w niedostatku, children 
are bound tó keep or maintain their 
parents in want. Żywić bydło, to 
feed cattle, see KARMIĆ. - SIĘ, 
to feed or live upon. Te ptaki ży 
wią się robaczkami, these birds 
feed on small worms. 
ŻYWICA, y, s. f. rosin. 
ŻYWICIEL, A, s. m. nourisiier, 
feeder. 
ŻYWICIELKA, t, s. f. female 
nourisher. Sycylia była żywiciel- 
ką Rzymu, Sicily supplied Rome 
with provisions,.was the granary of 
Italy. Ziemia - wszech istot, 
earth, the nurse of men and beasts. 
ŻYWICOWATY, ŻYWICZA- 
STY, a, e, resembling rosin, ro- 
siny. 
ŻYWICZKA, i, s. f. dim. see 
ŻYWICA. - (a med. plant), base 
horehound, stachys. 
ŻYWIEC, wca, s. m. (a med. 
plant.), tooth-wort, dentaria. 
535 ŻYW 
ŻYWIENIE, a, s. n. the act of 
feeding, nourishing. - tylu ludzi 
wiele kosztuje, the feeding of so 
many people is very expensive. - 
bydla, the feeding or rearing of 
cattle. 
ŻYWIOŁ, u, s. m. element. Da- 
wniej Uezono cztery żywioły, zie- 
mię, ogień, powietrze i wodę, the 
four elements were formerly called, 
earth, fire, air and water. Fig. Gra, 
polowanie jest jego żywiołem, 
play, bunting is his element. Zmy- 
ślenie jest żywiołem poezyi, 
fiction is the life of poetry. 
ŻYWIOŁOWY, a,e, of elements. 
ŻY WIZNA, ŻYWINA, Y, s. f. 
(out of use), a living creature. 
ŻYWNIE, adv. (little used), en- 
tirely, extremely, very much, ex- 
ceedingly. 
ŻYWNOŚĆ, ści, s. f. food, vic- 
tuals, provisions. 
ŻYWNY, a,e, nourishing, see 
POŻYWNY. 
ZYWO, adv. alive, in life. Jako 
żywo! (as I live) it is not true, that 
is false. - quickly, speedily, fast, 
briskly. Co żywo, as speedily as 
possible. 
ŻYWOKOST, v, s.m. (a rough- 
leaved vulnerary plant), comfrey, 
consound. - czerwony, solidago, 
golden rod. 
ŻYWOLIST, v, s.m. (a plant), 
catch-fly, muscipula. 
ŻYWOPŁOT, u, s.m. a quickset 
hedge. 
ŻYWORODNY, A, e, viviparous. 
ŻYWOŚĆ, ści, s. f. liveliness, 
vivacity, sprightliness, animation. 
ŻYWOT, a, s.m. life. Wiódł 
- świętobliwy, he lived like a 
saint. = life, biography. Żywoty 
Świętych, the lives of the.saints. 
Żywot Poczobuta przez Śniade- 
ckiego, the life ofPoczobut written 
by Śniadecki. = womb. Błogosła- 
wiony będzie owoc żywota twe- 
go, blessed shall be the fruit of thy 
womb, of thy body. 
ŻYWOTNOŚĆ, śct, s.f. vitality. 
ŻYWOTNY, a, e, vital. Duchy 
-e, the vital spirits. Części-e, 
the vital parts, vitals, wszystkie 
rzeczy -e i nieżywotne, all living 
536 
ZYZ 
creatures and inanimate things. 
Imiona żywotne, Polish. Gram., 
nouns of men and animals. = vital, 
highly important, essential. Kwe- 
stya -a, a question of vital im- 
portance. 
ŻYWOZIOŁ, ŻYWOPŁON,u, 
s.m. (a plant of the genus Mimosa), 
sensitive plant. 
ŻYWY, a, e, living, alive. Karp 
jeszcze byl żywy, gdy go kładzio- 
no na patelnię, the carp .was still 
alive when put into the frying-pan. 
Żywi i umarli, the living and the 
dead, the quick and the dead. 
Zlamtąd przyjdzie sądzić ży- 
wych i umarłych, from thence be 
shall come to judge the quick and 
the dead. Przez Boga żywego, 
na Boga żywego , by the living 
God. Wstąpiłem do niego, i nie 
znalazłem żywej duszy w domu, 
I called at his house, and found no 
living creature at home. Jestlo ży- 
wy obraz swego ojca, he is the 
living image of his father. = Po- 
wiedzieć co komu w żywe oczy, 
to tell a thing to one's face. Zapie- 
rać się w żywe oczy, to face it 
down or out, to deny with impu- 
dence , to outface the sun at noon- 
day, to brazen it oui. Żywe kła- 
mstwo, gross or glaring falsehood, 
an impudent lie. = lively, brisk, 
sprightly, vivacious, eager, keen, 
vivid. Oczy żywe, bright, sparkling 
or piercing eyes. tywa imagina- 
cya, a lively imagination. Styl ży- 
wy, an animated style. Dowcip ży- 
wy, a lively, quick, sharp wit. Ży- 
wy umysł, żywe pojęcie, an acute 
mind, an acute understanding. 
Żywe naśladowanie natury, a 
lively imitation of nature. Żywy 
kolor, żywa .farba, a bright or 
lively colour. Żywy temperament, 
a sanguine temper, complexion. = 
Żywe srebro, quicksilver, mer- 
cury. 
ZYZ, A, s.m. squint, squint- 
eyes. Zyzem patrzeć, to squint, 
to have squint-eyes, to have a cast 
in one's eye. = a squint-eyed man 
or woman, see ZYZOWATY. 
ŻYŻNOŚĆ, ści, s. f. fruitfulness, 
fertility. 
ZŻY " 
2Y2NY, a,e, fruitful, fertile. 
-y grunt, kraj, a fertile land or 
soil, a fertile, country. 
ZYZOOKI, ZYZO WATY, A, E r 
squinting, squint-eyed. 
ZZA, ZPOZA, prep. from be- 
hind. 
ZŻĄĆ, zeżnę, v.perf. zboże, to 
have cut or reaped all the corn iit 
a field, see ZŻYNAĆ. Wszystko 
zżęli, they have reaped all. Pola 
or plony zżęto, the cornfields are 
reaped, there remains no corn to bo 
cut down, the harvest is over. 
ZŻĘTY,a , e , cut, reaped. 
ZZIAJAĆ SIĘ, am się, v.perf, 
to run one's self out of of breath , 
to blow hard, to pant, to puff anil 
blow. 
ZZIAJANY, a , e, out of breath, 
puffing and blowing, panting. 
ZZIĘBŁY, a, e, chilled, be- 
numbed with cold. 
ZZIĘBNĄĆ, nę, v. n. perf. to be 
chilled all over, to be benumbed 
with cold. 
ZZIERAĆ, am, v. n. imp. (little 
used ) to look down, see ZEJRZEĆ. 
ZŻÓŁKŁY, a, e, grown yellow, 
turned yellow. 
ZŻÓŁKNĄĆ, nę, v.n.perf. to 
grow yellow, to take a yellow hue , 
to turn yellow. 
ZZUĆ,ję, v.perf. ZZUWAĆ, 
am, v.imp. bóly, trzewiki, to pull 
off one's boots or shoes. 
ZŻUĆ, ję, v.per/. to have chew- 
ed, to comminute by chewing. 
ZZUCIE, a, s. n. the act ot 
pulling off one's boots or shoes. 
ZZUTY, a,e, pulled off. 
ZZUWADŁO, a , s. n. a jack to 
pull ofi boots, hoot-jack. 
ZŻYMAĆ, am, v. imp. to shrink, 
to shrivel, to pucker, to rumple. 
- ramiona, to shrug (up) one's 
shoulders. - SIĘ, to writhe or 
contort one's visage, to make wry 
faces, to distort the mouth, to 
make mouths. 
ZŻYMANIE SIĘ, s.n. wry faces, 
wry mouth ,-contorsions , distor- 
sions. 
ZŻYNAĆ, am, v. imp. to cut the 
upper part of a thing with areaping- 
hook. bs freq, of ZZĄĆ which see. 
KONIEC 
SŁOWNIKA POLSKO-ANGIELSKIEGO ALEX. CHODZKO'S 
A COMPLETE 
DICTIONARY 
ENGLISH AND POLISH, 
COMPILED FROM THE DICTIONARIES 
OF 
JOHNSON, WEBSTER, WALKER, FLEMING AND 
TIBBINS, etc. REGUŁY 
wymawiania angielskiego alfabetu. 
§ I. ALFABET. 
Alfabet angielski ma dwadzieścia trzy litery : 
A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, 
e, bi, si, di, i, ef, dżi, ecz, aj, dźe, ke, 
L, M, N, O, P, Q, R, S, T, 
eł, em, en, o, pi, kju, ar, es, ti, 
U, V, W, X, Y, Z. 
ju, vi, doblju, eks, uaj, zed. 
Wymawianie samogłosek jest jedną z największych 
trudności języka angielskiego. Oto tablica ogólna w któ- 
rój brzmienia pojedynczych samogłosek,oznaczone są 
liczbami, podług systematu przyjętego przez Walkera, 
a z którą trzeba się dobrze obeznać, wprzód nim 
przystąpimy do rozwinięcia szczególówych prawideł i 
wyjątków: 
A 
I. A długie, jak d francuzkle w wyrazie dpee 
fA'miiy (*), pA'per, fAre, mAre. 
II. A pośrednie, jak a polskie: fAr, fAther, papA, 
mammA. 
III. A nakształt francuzkiego A w wyrazie Chdlons, 
lub niemieckiego aa i ah w wyrazach, aal,wahl: fAll, 
wAIl. 
IV. A krótkie, między A i A, i mocno zarywa na to 
ostatnie : bAt, fAt, cAt, mArry. 
E 
I. A długie,jak i polskie: mć,hćre,mćtre,mćdium. 
II. A krótkie, jak e polskie : hćn, mćt, )ćt, gćt. 
I 
I. 1 długie, jak aj polskie : fine, pine, tiny, title 
II. 1 krótkie, jak y polskie : fin, pin, tin, tittle. 
O 
I. ó długie, podobne do o niemieckiego w wyra- 
zach, bród, noth: bóne, nó, nóte, nótice. 
II. ó jak u polskie: d&, lÓsing, móve, prdve. 
III. 6 otwarte, między ó i A : fór, fórlórn, nór, ór. 
IV. b krótkie, zarywa trochę na A : fóg, hót, nót, 
óffice. 
U 
I. ii długie, jak ju polskie: cube, cure, muse, tóbe. 
II. ii krótkie, jak eu, oeu francuzkie w wyrazach, 
neuf, sour: but, cub, cur, tub. 
III. ó pośrednie, trochę wyraźnićj niż u polskie: 
biill, b&sh,ail, pftll. 
u, bez liczby nad sobą, zastępuje miejsce w an- 
gielskiego, i wymawia się jak polskie u, zlewając się 
w jedno z następującą po sobie głoską. 
tz po A wcale się nie wymawia, ostrzega tylko że 
temu ostatniemu nadać należy gardłowe brzmienie. 
§ II. WYMAWIANIE SAMOGŁOSEK. 
A 
I. Ma pierwsze długie brzmienie • 
1. Gdy w tćj samćj zgłosce ma po sobie spółgłoskę 
z następującćm e niemem. 
Face, (As, twarz ; fate, fit, przeznaczenie; lame, 
lAm , kulawy; name, nim, imię. 
Wyjątkiem od tego prawidła jest wyraz are (liczba 
mnoga czasu teraźniejszego słowa to be) w którym 
wymawia się jak A, tudzież to have, mieć, hAw. 
2. Gdy zostaje pod akcentem : 
Nation, nA'szln , naród; April, A'prfll, kwiecień; 
moderation, mód-dćr-A'-szńn, umiarkowanie; specta- 
tor, spAk-tA'-tfir, widz. 
Wyjątkiem od tego prawidła są tylko trzy wyrazy: 
father, ojciec; master, pan, w których wymawia się 
jak A, i water, woda, w którym brzmi jak A. 
3. Na końcu zgłosek nieakcentowanych : 
Navigator, nAw'wć-gA-lńr, żeglarz; speculator, 
spćk'-ku-IA-lńr, spekulator. 
fi. Mając po sobie nge 
Angel, An'-dżćl, anioł; change, czAndź, zmiana; 
danger, dAn'-dżftr, niebezpieczeństwo; stranger, 
strAn'-dźur, cudzoziemiec. 
Tak samo brzmi w wyrazach: ancient, dawny; 
scarce, rzadki; scarcity, rzadkość; w anger, gniew, 
wymawia się jak A , w orange, pomarańcza, jak I. 
II. Ma drugie brzmienie pośrednie: 
1. W wyrazach papa, pA-pA, mamma, mAm-mA. 
2. W jednozgłoskowych przed r: far, fAr, daleko; 
tar, tAr, dziegieć; mark, mArk, znak; jako też 
w market, mAr'-klt, targ. 
Przed rr lub r w środku wyrazów 1 nakońcu zgłosek 
nieakcentowanych iub akcentowanych, wymawia się 
jak A: parrot, pAr'-rut, papuga; parasite, pAr'-A-sii, 
pasorzyt; regular, rćg'-ii-lAr, regularny. 
3. Przed Im, If, Ive i th jednćj zgłosce: 
Calm, kAm, cichy, calf, kAf, cielę; bath, bith, 
kąpiel; balm, bAm, balsam; calves, kAwz, cielęta; 
path, pith, ścieżka. 
ni. Ma trzecie brzmienie: 
1. Przed U, Id, It, Ik, w tćj samćj zgłosce: 
Fali, fAll, upadek; bald, bAld, łysy; salt, sb\t, 
sól; walk, uAuk, chód; talk, tAuk, gadanie; cali, 
kAul, zawołanie. 
Kiedy jedna z tych liter należy do jednćj, druga da 
drugićj zgłoski, a wymawia się jak a : valley, dolina; 
alkali, alkali; to alternate, kolejnie następować. 
W niektórych jednak wyrazach, a zatrzymuje swoja 
trzecie brzmienie: to alter,odmienić; alder, olszyna; 
although, chociaż; altar, ołtarz; altogether, zupeł- 
nie; thraldom, niewola; caldron, kocioł. 
2. W następujących: albeit,chociaż; almost, pra- 
wie; almanack, kalendarz; already, jmt; also, tak- 
O Odcinek'oznacza miejsce naktórćm akcent spoczywa. 2 
GRAMMATYKA 
te; always, zawsze; falchion, klndżał; falcon, 
sokol; palfrey, rumak; halberd, halabarda; palsy, 
paraliż; paltry, lichy; false, fałszywy; halm, bśum, 
ździeblo słomy. 
3. Kiedy ma przed sobą w lub qu, a po sobie Im, 
rm, r, rt, w tćj samćj zgłosce: 
Qualm, kuSm, ckliwość; oar, u5r, wojna; warm, 
uArm, ciepły; swarm, sułbm, rój; quadrant, kui'- 
drżnt, czwarta część kola; wart, uórt, brodawka. 
IV. Ma czwarte krótkie brzmienie: 
ż. Kiedy ma po sobie w tćjże samćj zgłosce jednę 
lub dwie spółgłoski, byle tylko bez poprzedzającego 
w lub qu. 
To pass, pśts, przechodzić; active, ik'-t!w, czyn- 
ny ; fat, fat, tłusty; hand, hind, ręka. 
2. W niektórych wyrazach zakończonych na ace, 
przez wyjątek od prawidła (I. 1.). 
Prejace, prćf'-fśs, przedmowa; palace, pM-Us, 
pałac; surface, sur'-fśs, powierzchnia; terrace, tćr'- 
rśs, terasa; populace, p6p'-pń-lźs, pospólstwo; so- 
lace, sM'-l&s, pociecha. 
3. W rzeczownikach i przymiotnikach na ate, przez 
wyjątek od tegoż samego prawidła : separate, od- 
ultimate, ostatni; senate,senat; agate, agat; 
immediate, bezpośredni; pontificate, pontyfikat; 
frigate, fregata; profligate, rozwiązły; climate, kli- 
mat; subordinate, podrzędny; passionate, namiętny; 
proportionate, proporcyanalny, i w kilku innych. 
t W słowach zaś na ate, wymawia się jak i. 
' h. W następujących, przez wyjątek od tegoż pra- 
widła: to have, mieć; bade, kazał; decade, dekada; 
monadę, monada; advantage, korzyść; to pur- 
chase, kupli. 
V. Oprócz tych cztćrech głównych, a ma jeszcze 
czlćry inne brzmienia zbaczające od ogólnych pra- 
wideł: 
1. Jak !, w wyrazach zakończonych na age, I ma- 
jących akcent na przedostatnićj zgłosce, przez wyjątek 
od prawidła (I. i.). 
Village, wlf-lldż, wieś ; suffrage, suf-frldż, wot; 
to ravage, rśw*-wldź, pustoszyć; courage, kfir'-rldż, 
odwaga; image, !m'-mldź, obraz; cabbage, kib'- 
bldż, kapusta. 
W następujących zachowuje swoje właściwe brzmie- 
nie i: bondage, niewola; boscage, gaik; cottage, 
chata; guidage, zaplata przewodnika; presage, prze- 
powiednia ; soccage, pańszczyzna. 
Tudzież w mających akcent na trzecićj'od końca : 
ambassage, poselstwo; equipage, ekwipa^; hermi- 
tage, mieszkanie pustelnika, i t d. Wyjąwszy w sze- 
ściu następujących, w których znowu wymawia się 
jak I: average, przecięcie, średnia proporcyonalna; 
brokerage, faktorslwo; beverage, napój ; patronage, 
opieka; pilotage, zaplata sternika; porterage, koszta 
transportu. 
2. Jak ó, gdy ma przed sobą w lub qu, a po sobie 
kilka spółgłosek lub jednę, byle tylko bez e niemego, 
a to przez wyjątek od prawidła (IV. 1.). 
Want, udnt, potrzeba; lo wash, uósz, myć,prać; 
wasp, uósp, osa; what, huAt, co; he was, uóz, był; 
Xuahty, kuól'-lć-tć, gatunek; quantity, kudn'-lć-tó, 
ość; quarrel, kuór'-rll, kłótnia. 
3. Jak ń, przed l,m, n, r, w zgłosce następującćj 
zaraz po akcencie. 
Cellar, sST-lńr, piwnica; beggar, bćg'-gur,żebrak; 
vulgar, wftl'-gur, pospolity; woman, uum'-fm, ko- 
bieta; journal, dż&r'-nul, dziennik; leopard, Ićp'- 
pńrd, lampart; jeopardy, dźóp'-pur-d6, niebezpie- 
czeństwo •, husband, huz'-bimd, mąż; balsam, bżul'- 
sńm, balsam; compass, kiW-pńs, cyrkiel, kompas. 
ń. Jak ć, przez wyjątek od prawidła (I. 2.) w wy- 
razach: any, ćn-nć, jaki, coś; many, mćn'-nć, 
wiele. 
VI. W następujących wcale się nie wymawia: car- 
riage, kir'-rldź, powóz • marriage, małżeństwo; mi- 
t niature, miniatura; parliament, parlament ■, captain, 
i kapitan; mountain, góra; fountain, iródta. 
E 
I. Ma pierwsze długie brzmienie: 
1. Gdy w tćj samćj zgłosce ma po sobie spółgłoskę 
z następnćm e niemćm. 
Supreme' sń-prćm', najwyższy; complete, kdm- 
plćt', zupełny; serene, sć-rćn', pogodny; here, hćr', 
tu; these, THĆz, ci; scheme, skim-, projekt. 
' Wyjąwszy where, huśr, gdzie, i jego pochodne, 
tudzież w wyjątkach (H. 2.).' 
2. Na końcu zgłoski akcentowanej lub nie akcento- 
wanej. 
Penal, pć'-nM, karny; repose, rć-póz', odpoczy- 
nek; mediate, mć'-dć-4t, pośredni; decent, dó'-sćnt, 
przystojny. 
Końcowe e niewymawia się, wyjąwszy : 
3. W wyrazach jednozgloskowych: he, hć, on; she, 
szó, ona; me, mć, mnie; to be, bć, być. 
Tudzież w przyswojonych z greckiego i łacińskiego 
języka: catastrophe, kś-tśs'-tró-fć, katastrofa ; epi- 
tome, ć-plt'-d-mć, krótki zbiór, i t. d. 
II. Ma drugie krótkie brzmienie: 
1. Gdy w tćj samćj zgłosce ma po sobie jednę lub 
kilka spółgłosek. 
'Bed, bćd, łóżko; well, ućll, dobrze; to expect, 
ćk-spćkt', oczekiwać; effect, ćf-fókt', skutek. 
2. W niektórych zakończonych na ege, przez wy- 
jątek od prawidła (I. 1.). 
College, kól'-lćdż, kollcgium; to allege, M-lćdż', 
przytoczyć. 
Jakoteź w wyrazie were, ućr, (liczba mnoga czasu 
przeszłego słowa to be).- 
III. Oprócz tych dwóch głównych, ma jeszcze trzy 
inne brzmienia, odstępujące od ogólnych prawideł: 
1. Jak 3, w' wyrazach : clerk, kl&rk, kancelista; 
sergeant, sSr-dżónt, sierżant. 
2. W zakończeniach es rzeczowników liczby mno- 
gićj, i słów w trzecićj osobie liczby pojedyńczćj czasu 
teraźniejszego, w których się wymawia jak 1, przez 
wyjątek od prawidła III. 1.). 
Faces, fś'-słz, twarze; churches, cz&rcz'4z, kościo- 
ły; ashes, Asz'-lz, popioły; he amazes, A-mń'-zlz, 
on zadziwia; he praises, pri'-zlz, on chwali; he 
changes, czAn'-dżiz, on odmienia. 
Wyjąwszy w wyrazach greckich i łacińskich z podo- 
bnym zakończeniem : ambages, Stę-bA'-dżćz, pląta- 
nina wyrazów; pleiades, ple'-yi-dćz, plejady ;can- 
tharides, kśn-th4r'-ć-dóz, kantarydy, i t. d. 
3. Przez wyjątek od tegoż prawidła (II. 1.) jaki, 
w następujących wyrazach (•): barrel, baryłka, lufa; 
basket, kosz; blanket, kołdra; billet, polano; bon- 
net , kapelusz damski; to buf/et, szturchać ; bucket, 
wiadro; bullet, kula; bushel, korzec; casket, pu- 
dełko; carpet, kobierzec; chisel, dłuto; closet, ga- 
binet ; cocket, stempel komory celnćj; comet, kome- 
ta ; cricket, świerszcz; cruel, okrutny; cruet, ocet- 
niczka; cudgel, palka; darnel, kąkol; docket, wypis; 
duet', pojedynek ; emmet, mrówka ; English, angiel- 
ski ; ferret, łasica; to fidget, wiercić się; fillet, war- 
kocz; fuel, drzewo na opał; gambrel, noga końska; 
gullet, gardziel; hatchet, siekiera; helmet, hełm; 
novel, lepianka; jacket, kurtka; jewel, klejnot; 
kennel, rynsztok, psiarnia; kernel, pestka; kitchen, 
kuchnia; lancet, lancet; lappet, poła ; laurel, wa- 
wrzyn; level, równia; mallet, młotek;millet, pro- 
so ; market, targ; modest, skromny; mongrel, mie- 
szaniec; morsel, kawałek; musket, muszkiet; pa- 
(*) Przykłady lepiej się pamiętają nii prawidło. Dlatego 
i w grammatyce i w słowniku powiększaliśmy umyślnie icH 
liczbę. Kio je wszystkie zatrzyma, nauczy się języka od casu. 
Kto sądzi te ich za wiele, będzie miał z czego wybierać. JĘZYKA ANGIELSKIEGO 
3 
net, kratka, tafia; narcel, pakiet; pallet, siennik; 
planet, planeta; plummet, gruntwaga; pocket, kie- 
szenią; pommel, kula u siodła, główka szpady; pos- 
set, polewka mlćczna; pretty, ładny; pullet, pular- 
da; puppet, marionetka; quarrel, kłótnia; racket, 
palant; rocket, raca; russet, ciemno brunatny; sat- 
chel , teka; fcrannel, chrapliwy, skrzypliwy; scoun- 
drel, łajdak; secret, sekret; sorel, młody jeleń; 
sorrel; szczaw; squirrel, wiewiórka ; suet, smalec; 
sullen, ponury; ticket, kartka, bilet; timbrel, bę- 
benek z dzwonkami; tippet, szlarka; tinsel, szych; 
to travel, podróżować; towel, ręcznik; trinket, 
fraszka; trowel, kielnia; trumpet, trąba; tunnel, 
Jejek; velvet, aksamit; vessel, naczynie, okręt; 
vowel, samogłoska; wallet, torba; to wherret, ude- 
rzyć w policzek; wicket, furtka. 
4. Jak fi, przez wyjątek od tegoż prawidła (II. 1.). 
Ever, ów'-fir, zawsze; murder, mfir'-dfir, mord; 
her, hfir, jćj, ją; river, rlw'-fir, rzeka. 
IV. E nie wymawia się w zakończeniu es rzeczo- 
wników liczby mnogićj i słów w trzecićj osobie liczby 
pojedynczej czasu teraźniejszego, tudzież w zakoń- 
czeniu ed słów czasu przeszłego i imiesłowów. 
Flames, llhnz, płomienie; states, stóts, stany; 
grapes, grips, winogrona; he invites, In-wits', za- 
prasza; he praised, prizd, chwalił; blamed, blimd, 
ganiony. 
Wyjąwszy gdy w rzeczownikach lub słowach c, x, 
s, g,ch, sh, poprzedza zakończeni^ es, a w czasach 
przeszłych i imiesłowach d lub t znajduje się przed 
ed. W pierwszym razie e wymawia się jak 1 (III, 2.), 
w drugim jak ć. 
Places, miejsca ; foxes, lisy; horses, konie; chur- 
ches , kościoły; fishes, ryby ; he rises, on wstaje; 
hated, hi'-tćd, nienawidzony;persuaded, namówiony. 
We właściwych przymiotnikach zakończonych na 
ed, i w niektórych imiesłowach, e zachowuje swoj^ 
krótkie brzmienie ś : aged, ietni; blessed, błogosła- 
wiony ; cursed, przeklęty; learned, uczony; winged, 
skrzydlaty. W naked, nagi, i jego pochodnych wy- 
mawia się jak 1, ni'-k!d. 
V. W następujących zakończonych na en, zaledwie 
dosłyszeć się daje, i może być policzone do niemych: 
Token, tó'-kn, znak; garden, g3r'-dn,ogród, even, 
^'-wn, nawet; chosen, czó'-zn, wybrany; to hasten, 
hi'-sn, spieszyć się; to open, ó'-pn, otworzyć. 
Wyjąwszy w tych-w których się znajduje między m 
I n, r i n, v i n; hymen, hl-'mćn, małżeństwo; siren, 
syrena; sloven, sifiw'-wćn, niechlujny; jako też 
w następnych : ashen, jesionowy; aspen, osikowy; 
hyphen, łącznik. 
VI. Jest także prawie nieme w zakończonych na el: 
hazel, hi'-zi, leszczyna; drivel, ślina; to grovel, 
pełzać; to ravel, zaplątać; to shrivel, skurczyć; 
shovel, łopata^ weasel, uć'-zi, łasica; courtesy, 
kurt'-sć, dyg, ukłon. 
I, Y 
I. Te dwie samogłoski mają pierwsze długie 
brzmienie: 
1. Gdy w tćj samćj zgłosce mają po sobie samogło- 
skę e, lub są od nićj przedzielone jedną tylko spół- 
głoską : 
To die, di, umrzeć; to like, lik, lubić; five, flw, 
pięć; eyet i, oko; neophyte, nć'-d-flt, nowocbrzcze- 
niec; proselyte, prós'-fió-Ut, prozelit. 
Isle, wyspa, należy do tego rzędu, gdyż s jest nieme: 
2. Gdy się znajdują na końcu akcentowanej zgłoski. 
Trial, trPśl, próba; lion,• li'-fin, lew; rival, rl'- 
wśl, rywal;[lying, fli'-lng, lecący ; dying, dl'-Ing, 
umierający; hydrogen, hl'-dró-dżćn, wodoród. 
Wyjąwszy tyranness, tyranka; to tyrannise, ty- 
ranizować; tyrannous, tyrański; tyranny, tyrania, 
* Których y wymawia się jak!, chociaż pochodzą od 
tyrant, tyran, w którym brzmi jak I podług ogólnego 
prawidła. 
3. Gdy są na końcu pierwszej zgłoski wyrazów ma- 
jących akcent na następnćj: biography, biografia ; 
chirography, sztuka pisania; chirurgie, chirurgi- 
czny; cibarious,' pokarmowy; crinose, włochaty; 
citation, cytacya; criterion, kryterium ; diameter, 
diametr (i wszystkie zaczynające się na dia); direp- 
tion, rozerwanie; gigantic, olbrzymi; hiatus, otwór, 
zbieg dwóch samogłosek; hibernal, zimowy; hydro- 
pic, cierpiący wodną puchlinę, (i wszystkie na hydro)', 
hydraulics, hydraulika; hygrometer, wilgociomierz; 
hymeneal, weselny; hyperbole, hiperbola; idea, 
idea; identic, tenże sam; idoneous, stosowny; iro- 
nical, szyderski; itinerant, podróżny ; itinerary, 
marszruta; idolatry, bałwochwalstwo; librarian, 
bibliotekarz; libration, ważenie; licentiate, kandydat 
w uniwersytetach; licentious, rozwiązły; lithogra- 
phy, litografia; primitial, pierwocinny; primeval, 
odwieczny; primordial, pierwiastkowy; priority, 
pierwszeństwo; privation, pozbawienie; psychology, 
psychologia; quiescence, spoczywanie; rwali ty t 
spólubieganie; tribunal, trybunał; viaticum, wiatyk. 
Przyrostki bi, tri, dodane na początku wyrazów 
dla podwojenia lub potrojenia, wymawiają się zawsze 
bl, tri, kiedy akcent spoczywa na następnój zgłosce: 
bicornous, dwurogi; triangular x trójkątny. 
4. y ma toż same długie brzmienie w wyrazach 
jednozgłoskowych, i na końcu wielozgloskowych na 
fy, w których akcent przypada na trzecią od końca. 
My, mój, a, e, moi, e ( by, przy; to fly, lecieć; to 
rarify, rozrzedzić; to signify, znaczyć; prophecy, 
proroctwo. 
W szybkićj potocznćj mowie, my, by, wymawia się 
krótko mć, bć, w dobitniejszych zaś wyrażeniach i 
w uroczystćj mowie mają zawsze powyższe wyma- 
wianie. 
Kiedy y zamienia się na ie, co ma miejsce w rze- 
czownikach liczby mnogićj i w czasowaniu słów, ie 
ma zawsze takie brzmienie jakie ma y w wyrazie pier- 
wotnym : 
Butterfly, motyl; to signify, znaczyć; ability, h- 
bir-ń-tó, zdolność; butterflies, motyle; it signifies, 
to znaczy; abilities, ó-bir-ó-tćz, zdolności. 
5. i ma toż samo długie brzmienie, gdy się znajduje 
w tój samćj zgłosce przed gh, gn, nd, Id: 
To sigh, sl, wzdychać; sign, sin, znak; night, 
nlt, noc; blind, blind, ślepy; mild, mild, łagodny; 
design, dć-sln', zamiar. 
Tak samo wymawia się w wyrazach Christ, Chry- 
stus; child, dziecko; clime, klimat; pint, kwarta; 
wild, dziki; to indict, In-dlt', zapozwać, oskarżyć; 
whi 1st, podczas gdy; ninth, dziewiąty. 
Wyjątkiem od tego prawidła jest wind, ulnd, 
wiatr, i złożone z Christ: Christian, chrześcianin; 
Christianity, chrześciaństwo; Christmas, Boże Na- 
rodzenie , w których jest krótkie. i 
II. Te dwie samogłoski mają drugie krótkie 
brzmienie. 
1. Gdy w tćj samćj zgłosce mają po sobie spółglo' 
skę bez e niemego: 
Big, big, gruby; miss, mis, panna; tobid, bid, 
kazać; idyl, i'-dll, sielanka; mystic, mls'-tlk, misty- 
czny; syllable, sli'-lA-bl, zgłoska. 
2. i ma toż samo brzmienie, gdy ma po sobie spół- 
głoskę z następującym e niemćm, zaraz po akcencie, 
jako wyjątek od prawidła (I. 1.). 
Servile, sćr'-wll, służebny; active, ilk'-tlw, czynny', 
famine, fSm'-In, głód; reptile, rćp'-tll, płaz; prac* 
tice, prńk'-tls, praktyka; vestige, wćs'-tldź, ślad. 
Do tegoż rzędu należą : to give, dać; to live, żyt. 
Wyjąwszy w następujących trzynastu wyrazach, 
w których się wymawia i podług ogólnego prawidła : 
exile, wygnanie; finite, skończony; confine, granK 
ca; senile, sędziwy'; feline, koci; supine, opieszały? 
ferine, dziki, empire, państwo; archives, archiwr ' 4 
GRAMMATY2A 
contrite, skruszony; umpire, sędzia polubowny, 
vampyre, upiór; rampire, wał. 
3. W wyrazach zakończonych na ice, ile, ive, gdy 
akcent przypada na trzecią zgłoskę od końca, przez 
wyjątek od powyższego prawidła. 
Precipice, prćs'-sć-pls, przepaść; volatile, wól'-S- 
tD, ulotny; negative, nt'g'-S-llw, przeczący; ari/ice, 
fir'-tó-f!s, podstęp; versatile, wór'-sś-tll, zmienny; 
positive, póz'-zć-t!w, stanowczy. 
Wyjąwszy w pięciu następujących : sacrifice, ofia- 
ra; camomile, rumianek; cockatrice, bazyliszek; in- 
fantile, dziecinny; to reconcile, pojednać, w których 
wymawia się podług ogólnego prawidła. 
h. Przez wyjątek od tegoż prawidła, w następują- 
cych wyrazach zakończonych na ine, ile, i mających 
akcent na trzecićj od końca : medicine, medycyna; 
coralline, koralowy; jessamine, jasmin ; nectarine, 
nektarowy; libertine, libertyn ; infinite, nieskończo- 
ny ; peregrine, pielgrzym; genuine, prawdziwy; hy- 
pocrite, hipokryt; opposite, przeciwny; aquiline, 
orli; requisite, potrzebny; definite, oznaczony; fa- 
vourite, faworyt; jacobine, jakubin; alkaline, alka- 
liczny; discipline, karność; masculine, męzki; femi- 
nine,żeński-, heroine, bohaterka;pa/ałine,wojewoda. 
Do tychże wyjątków należą: to promise, obiecać; 
promise, obietnica. 
We wszystkich innych tego zakończenia, jako to: 
appetite, apetyt; metalline, metaliczny, i wymawia 
się podług ogółnggo prawidła. 
IIL Oprócz tych dwóch głównych, ta samogłoska 
ma jeszcze trzy inne brzmienia zbaczające od ogólnych 
prawideł. 
1. i, y, wymawiają się jak ć na końcu zgłoski nie- 
akcentowanćj : 
Animosity, 5n-6-mós'-sć-tć, zaciętość; timidity, tć- 
mld'-ć-tó, bojaźliwość; mythology, mb-lhbY-lb-dżb, 
mytołogia ; myself, mć-sćlf', ja sam; gently, dźćn'- 
tlć, łagodnie; direct, dó-rćkt', prosty. 
I ma toż samo brzmienie w następujących , przez 
wyjątek od prawidła (1.1.;: caprice, kaprys; fascine, 
wiązka cbróstu; frize (frieze), fryz, śródbelek; ga- 
bardine, kitel, parciak, machine, machina; ma- 
gazine, magazyn; mandarine, mandaryn; marine, 
marynarka; police, policya; quarantine, kwaranta- 
na; routine, rutyna; shire, obwód, powiat. Do tegoż 
rzędu liczą się: antique, antyk, starożytny; fatigue, 
trud; intrigue, intryga. 
2. /, y, wymawiają się jak i, przez wyjątek od 
prawidła (II. 1.): birth, Mrth, urodzenie; to smirch, 
zaciemnić; smirk, uśmiech; to gird, opasać; virgin, 
panna; irksome, przykry; mirth, wesołość, twirl, 
zakręt; firm, stały; girth, popręga; hirsute, kosma- 
ty t fir, sosna; virtue, cnota ; whirl, wir; circle, 
koło (i we wszystkich zaczynających się na dr)-, girdle, 
pas; squirrel, wiewiórka; myrrh, mira, myrtle, 
mirt; i we wszystkich pochodnych, jako to: infirmy- 
ty, słabość; virtuous, cnotliwy, i tj d. 
3. 1 brzmi jak fi, przez wyjątek od prawidła (II. 1.), 
w następnych : sir, sflr, pan; to stir, ruszać; dirt, 
błoto;/irsf, pierwszy; elixir, ó-llk'-sflr, elixir; bird, 
ptak; third, trzeci; shirt, koszula męzka; to flirt, 
kokietować; fo squirt, pryąkać; thirst, pragnienie; 
dirge-, pieśń pogrzebowa; dirk, puginał; martyr, 
męczennik. 
IV. / nie wymawia się wcale, gdy ma po sobie a, e, 
lub o, a przed sobą jedną z liter c, d, s, t, x. 
Social, só'-szśl, towarzyski; brasier, bri'-żfir, 
kotlarz; nation, nś'-szun, naród; soldier, sól'-dżfir, 
żołnierz; vision, wlż'-fin, widzenie; anxious, ónk'- 
szfis, niespokojny. 
Tudzież w nastęnujących: friend, Mnd, przyjaciel; 
evil, złe; devil, diabeł; cousin, kuzyn; juice, sok; 
sluice, śluza; pursuit, ściganie; to bruise, potłuć; 
• o cruise, krążyć po morzu; fruit, owoc; business, 
b-Y-nćs,interes; venison, zwierzyna. 
o 
I. Ma pierwsze długie, otwarte brzmienie t 
1. Gdy w tćj samćj zgłosce jest przedzielone jedną 
spółgłoska od e niemego: 
Nose, nóz, nos; note, nót, nota; tone, tón, ton; 
to repose, ró póz', spoczywać; lo hope, hóp, mieć 
nadzieję; to adore, ó-dór', czcić. 
2. Na końcu zgłoski akcentowanej: 
Dotal, dó'-tal, posagowy; notion, nó'-szfin, wia- 
domość; reposing, rć-pó'-zlng, spoczywając; sober, 
só'-bur, trzeźwy ; solar, só'-Ur, słoneczny; adoring, 
ó-dó'-rlng, czczący. 
3. Na końcu zgłoski nieakcentowanćj: 
Society, só-sl'-Mć, towarzystwo; polite, pó41l*, 
grzeczny; to go, gó, iść; echo, ćk'-ó, echo; position, 
pó-zlsz'-fin, położenie; police, pó-lćs', policya. 
i. W zakończonych na oil, old, olL 
To stroll, stról, włóczyć się; cold, kóld, zimny; 
revolt, ró-wólt', bunt; bold, bóld; śmiały; old, óld, 
stary ; to roli, ról, toczyć. 
5. W zakończonych na ow: 
Fellow, fól-ló, towarzysz; narrow, nAr'-ró, wązki; 
to morrow, mór'-ró, jutro; to follow, fól'-ló, nastę- 
pować; sorrow, sór'-ró, ia\-, widow, uld'-ó, wdowa. 
Jako też w następujących : to blow, dąć; bow, łuk; 
below, nadołe; to bestow, nadać; crow, wrona; to 
flow, płynąć; to glow, pałać płomieniem; to grow, 
rosnąć; growth, wzrost; to know, znać, umieć; to 
mow, kosić; to owe, być winien; to own, wyznać; 
owner, właściciel; row, rząd, szereg; to sow, siać; 
to show, pokazać; to slrow, usłać; to throw, rzucić. 
6. Tudzież w następnych : to afford, nastręczyć; 
bandrol, chorągiewka; borne, niesiony ; both, oba; 
comb, grzebień; corse, trup; to control, kontrolo- 
wać ; divorce, rozwód ; effort, usiłowanie; to enrol , 
zaciągnąć, zapisać; to force, zmuszać; ford, bród; 
forge, kuźnia; fort, twierdza; forth, zewnątrz;ghost, 
duch; gross, grubijański; host, gospodarz, wojsko, 
hostia; most, najwięcćj; parasol, parasol; patrol, 
patrol; Pentecost, Zielone Świątki; porch, przedsio- 
nek ; pork, wieprzowina; porter, odźwierny, porter; 
portion, cząstka, posag; portrait, portret; shorn, 
strzyżony ; sloth, gnuśność; sport, igraszka, zaba- 
wa; sword, miecz; sworn, przysięgły ; turnsot,sło- 
necznik ; tom, podarty; to unrol, rozwinąć; worn, 
zużyty. 
II. Brzmi jak u polskie, przez wyjątek od prawidła 
(I. 1.), w wyrazach : 
To move, poruszyć; to prove, dowodzić; to lose, 
stracić; canoe, czółno; shoe, trzewik; whose, bódź, 
którego, której, których. 
1. Przez wyjątek od prawidła (I. 2.): 
Mover, motor; bosom, bóó'-zum,łono; ado, hałas; 
doing, czyniący; losing, tracący; proving, dowo- 
dzący. 
2. Przez wyjątek od prawidła (I. 3.): 
To do, czynić; who, hóó, kto, który; two, tM, 
dwa; into, w. 
Jakoteż w następujących : poltron, pól-trfión', 
tchórz; ponton, ponton; whom, hóóm, którego,któ- 
rą, których; womb, uóóm, macica; tomb, tóóm,grób. 
III. Ma drugie otwarte brzmienie. 
1. Przed r w jednozgłcskowych, tudzież przed r 
z następująca spółgłoską w środku wyrazów: 
For, fór, dla, gdyż; nor, nór, ani; storm, słórm, 
burza; formidable, fór'-mó-dó-bl, straszny; forlorn, 
fór-lórn', opuszczony; to exhort, ćgz-bórt', napo- 
minać, 
W wielu jeknak wyrazach o przed r tab rr hm 
czwarte ściśnione, krótkie brzmienie: foreign, fór* 
In, obcy; corrosive, gryzący, i t. d. 
W. Ma krótkie ściśnione brzmienie. JĘZYKA ANGIELSKIEGO 
5 
i. Gdy ma po sobie w tćj samćj zgłosce jaką spół- 
głoskę bez e niemgo. 
Not, nót, nie; fog, fÓg, mgła; hol, bót, gorący; 
philosophy, fć-lós'-s Wó, filozofia; oracie, ór'-ri-kl, 
wyrocznia. 
2. W następujących przez wyjątek od prawidła 
(I. i.). 
Gone, gón, (imiesłów czasu przeszłego słowa to go, 
iść); shone, (tenże słowa to shine, świecić). 
V. Oprócz tych cztćrech, ma jeszcze piąte brzmie- 
nie &, zbaczające od ogólnych prawideł. 
1. Przez wyjątek od prawidła (1.1.) w następnych: 
above, nad; to come, przyjść, comely, przystojny; 
done, uczyniony; dove, gołębica; glove, rękawiczka; 
to love, kochać (i we wszystkich jego pochodnych); 
none, żaden; one, ufin, jeden; purpose, zamiar; to 
shove, popychać; some, niektórzy, nieco. 
2. Przez wyjątek od prawidła (I. 3.), w zakończo- 
nych na ory : memory, mSm'-mhr-e, pamięć; victo- 
ry, zwycięstwo; auditory, słuchowy; oratory, mów- 
czy ; ivory, kość słoniowa. 
3. Przez wyjątek od prawidła (IV. 1.), w nastę- 
pnych : error, ćr-rńr, błąd; bishop, biskup; nation, 
naród; pilot, sternik; second, drugi; wisdom, mą- 
drość. 
Tudzież w następnych: affront, zniewaga; among 
(amongst), pomiędzy; attorney, plenipotent; bomb, 
bomba; borough, bir'-ró, miasteczko; brother,brat-, 
colander, cedzidło, filtr; colour, kolor; comfit, 
konfitury; comfort, pociecha, wygody życia; com- 
frey, źywokost; combat, bitwa; company, kompa- 
nia; comrade, kamrat; compass, kompas; conduit, 
rura, kanał: to conjure, wywoływać duchy; con- 
stable, urzędnik policyjny; covenant, przymierze; 
covey, gniazdo ptaków; to cover, nakryć; to covet, 
pożądać; to cozen, okpić; thou dost, ty czynisz; he 
does, dSz,on czyni; dromedary, dremedar; front, 
front; to govern, rządzić (i wszystkie pochodne); 
honey, miód; to hover, unosić się w powietrzu; 
monday,poniedziałek; money, pieniądze; mongrel, 
pokurcz; monger, handlarz; monk, mnich; monkey, 
małpa; month, miesiąc; mother, matka; nothing, 
nic; once, uuns, raz; onion, cebula; other, inny; 
oven, piec; plover, siewka; pommel, kula u siodła, 
gałka u szpady; pother, hałas; quoth he, rzeki; ro- 
mage, zgiełk; shovel, łopata; sloven, niechlujny; to 
smother, przydusić, przytłumić; somerset, saltum 
mortale; son, syn; sovereign, monarcha; sponge, 
gąbka; słomach, żołądek; thorough, thbr-rb, wskróś, 
doskonały, zupełny; ton, beczka; tongue, język; 
wonder, dziw, cud; wont, z^idy^word^ym-, 
work, dzieło, robota (i we wszystkich pochodnych); 
world, świat; worm, robak; to worry, rozszarpać; 
worse, gorszy, gorzej \ the worst, najgorszy, naj- 
gorzej ; worship, cześć; wort, korzeń, ziele. 
O lak samo się wymawia w wszystkich bez wyjątku 
wyrazach zakończonych na sion, tion, których jest 
tysiąc z okładem : occasion, ók-ki'-żun, okazya; ap- 
probation, potwierdzenie, i t. d. 
VI. Szóste brzmienie jak 6 daje się słyszeć tylko 
w dwóch wyrazach: wolf, uńlf, wilk; woman, 
uim'-in, kobieta. 
VIL Przez wyjątek od prawidła (IV. 1.), o nie wy- 
mawia się wcale w następujących wyrazach: bacon, 
słonina; beacon, fanał; to beckon, skinąć, kiwnąć; 
blason, herb; capon, kapłon; cotton, bawełna; 
deacon, dyakon; falcon, sokoł; glutton, obżartuch; 
lesson, lekcya; mutton, baranina; person, osoba; 
poison, trucisna; pardon, przebaczenie; prison, 
więzienie; reason, przyczyna; to reckon, rachować; 
seton, zawioka; season, pora roku; weapon, oręż. 
0 
Ł Ma pidrwaze długie brzmienie» ' 
1. Gdy w tćj samćj zgłosce ma po sobie spółgłoską 
z następnym 0 niemćm. 
Use, yós, zwyczaj; mu/e, mńz, muza; pure, pór, 
czysty; produce, pr6d'-dós, produkt; perfume, pć''-. 
fum, zapach; servitude, sćr'-wć-tiid, niewola. 
Wyjąwszy minute, mln'-nlt, minuta. 
2. Na końcu zgłoski akcentowanej lub nieakcento- 
wanćj: 
Musie, mń'-zlk, muzyka; lucide, Iń'-s!d, jasny; 
stupid, stu'-pld, głupi; mutation, mń-tś'-szńn, od- 
miana; natural, nśt'-czń-ril, naturalny; superb, 
sii-pSrb, pyszny. 
3. U ma toż samo brzmienie w następujących wy- 
razach, w których I jest ciche: juice, sok; sluice, 
śluza; to suit, przystojeć; pursuit, pościg, zajęcie się. 
Suite, szereg, orszak, wymawia się suit. 
II. Ma drugie krótkie brzmienie przed spółgłoską 
bez e niemego w tćj samćj zgłosce: 
Drum, drum, bęben; gun, gun, strzelba; to cut, 
kut, ciąe, krajać; stuff, stbf, materya; dull,dtd, 
ciemny, tępy; number, num'-biir, liczba. 
Ma toż samo krótkie brzmienie, przez wyjątek od 
prawidła (1. 1.), w następnych wyrazach : to injure, 
zaszkodzić, skrzywdzić; to conjure, wywoływać du- 
chy ; conjurer, czarownik ; argue buse, hakownica. 
III. Ma trzecie brzmienie pośrednie w następnych : 
buli, byk ; fuli, pełen; bullet, kula; to push, pchać; 
pusz, kot; to put, położyć; bulwark, wał; pulpit, 
ambona; bullion, sztaby złota łub srćbra; butcher, 
rzeźnik; cushion, poduszka; cuckoo, kukułka; pud- 
ding, budeń; hussar, huzar; bush, krzak; amoush, 
zasadzka; bushel, korzec. 
IV. Oprócz tych trzech głównych, u ma Jeszcze 
czwarte brzmienie 66 po r. 
Huin, ruina; rule, reguła; prudence, roztropność; 
true, prawdziwy; Crusade, Krucyata; ruby, rubin. 
Wyjąwszy następujące w których się wymawia jak 
ń, podług ogólnego prawidła : erudition, erudycya; 
guarrulity, świegotliiwść; perusal, przeczytanie; 
querulous, narzekający ; virulence, jadowitość. 
V. Zbacza od wszelkich prawideł w wyrazach: 
busy, biz'-ze, zatrudniony; business, blz'-nćs, interes; 
to bury, ber'-rć, pogrzebać; burial, b5r'-rć-ŻI, po- 
grzeb. 
VI. U nie wymawia się wcale, i. w wyrazach: be- 
cause, be-kiz', ponieważ; applause, okiask, aunt, 
źnt, ciotka; fraud, oszukaństwo; jaundice, żółta- 
czka; to laugh, I5f, śmiać się. 2. w następnych : an- 
tique, antyk; brogue, zepsuty dialekt; to build, bu- 
dować; biscuit, sucharek; to buy, bl, kupić; cata- 
logue, katalog; circuit, obwód, okrąg; conduit, 
rura, kanał; colleague, kolega; to conquer, zdobyć; 
disguise, przebranie; fatigue, trud; guaranty,gwa- I 
raneya; to guard, strzedz; guerdon, nagroda; to 
guess, zgadnąć; guest, gość; guide, przewodnik;) 
gw7e,chytrość; guilt, wina; guinea,gwinea; quilar,: 
gitara; harangue, mowa; intrigue, intryga; league,, 
mila, liga; monologue, monolog; oblique, ukośny; ( 
piquant, szczypiący'; plague, dżuma, klęska; to pro-"' 
rogue, odroczyć; quay, kć, przybrzeże; rogue, filut; 
tongue, język; victuals, wlt'-tlz, wiktuały, i we 
wszystkich pochodnych. 
§ III. WYMAWIANIE DWUGŁOSEK I 
TRÓJGŁOSEK. 
Ai, ay. 
Wymawia się jak A. 
Pain, ból; day, dzień; praise, pochwała; to delay, 
odkładać; stain, plama; prayer, modlitwa. 
Wyjąwszy w następnych: plaid, plśd, plaszez 
* szkocki w kratki; he said, sćd, powiedział; again. GRAMMATYKA 
6 
a-gćn, znowu; raillery, rAl'-lćr-i, szyderstwo; against, 
A-gćnst', przeciw; wainscot, ućn'-skut, lamperya; 
waistcoat, ućs'-kM, kamizelka; quay, M, przy- 
brzeże; captain, k5p'-t'n, kapitan; curtain, kur- 
tłn, firanka, zasłona. 
Ao 
Znajduje się tylko w wyrazie gaol, dźAl, który się 
także pisze jail. 
Au 
1. Wymawia się najczęściej jak 5. 
He caught, kAut, złapał; he taught, nauczył; 
daughter, córka; slaughter, rzeź; laud, pochwala; 
saucy, zuchwały. 
2. Przed n brzmi Jak A : aunt, ciotka; askaunt, 
na ukos; haunch, biodro, udo; to laugh, lAf, śmiać 
się; laundress, praczka; taunt, szyderstwo; to vaunt, 
chełpić się. 
Jak A, draught, drAft; ciąg, lyk, napój. 
Jak 6, laurel, ldr'-rU , laur; laudanum, opium. 
Jak ó, hautboy, hó'-b6ó, oboj. 
Aw 
Brzmi zawsze jak A. 
Law, prawo; awe, postrach; I saw, widziałem; 
awn, ość u kłosa; to bawi, wrzeszczeć; bawble, 
cacko. 
Wyraz awry, krzywy, w którym a stanowi od- 
dzielną zgłoskę, a w jest nieme, wymawia się A-rl'. 
Ea 
Ma trzy brzmienia: 
1. Najgłówniejsze jak A, w wyrazach : appeal, ap- 
pelacya; to appear, okazać się; to appease, uspo- 
koić; arrear, zaległość; beacon, fanaf; beadle, be- 
del; beads, paciorki, różaniec; beagle, pies gończy; 
beak, dziób; beam, promień ; bean, bób; beard, 
broda; beast, zwierze; to beat, bić; beaver, bóbr; 
to beleager, obledz; beneath, pod; to bequeath, 
zapisać testamentem; to bereave, ogołocić; to bes- 
mear, osmarować; to bespeak, obstalować; to bleach, 
bielić płótno; bleak, skrzepły, pusty ; blear, kapra- 
wy; to bleat, beczeć; bohea, rodzaj herbaty; breach, 
wyłom; bream, leszcz, jaź; to breathe, oddychać; 
to cease, przestać; cheap, tani; cheat, oszukaństwo; 
clean, czysty; elear, jasny; to cleave, łupać; cochi- 
neal, czerwiec; colleague, kolega; to conceal, 
ukryć; to congeal, zamrozić; cream, śmietana; to 
creak, skrzypać; creature, stworzenie; deacon, 
dyakon; deal, część; dean, dziekan; dear, drogi; 
decease, zgon; defeat; porażka; to demean, postę- 
pować ; to decrease, zmniejszyć się; dream, marze- 
nie, sen; drear, okropny; each, każdy; eager, chci- 
wy, ochoczy; eagle, orzeł; ear, ucho; east, wschód; 
Easter,Wielkanoc; easy, łatwy; to eat, jeść; eaves, 
podstrzesze; to entreat, prosić; fear, bojaźń; feast, 
święto; feat, czym; feature, rys twarzy; flea, pchla; 
fleam, puszczadło końskie; freak, wybryk; gear, 
strój; gleam, światło; to glean, zbierać kłosy; to 
grease, potłuścić; greaves, nakolanki; to heal, 
goić; heap, kupa; to hear, słyszeć; heat, gorąco; 
heath, wrzos; heathen, poganin; to heave, dźwigać; 
to impeach, oskarżyć; to increase, powiększyć; to 
knead, miesić ciasto; to lead, prowadzić; leaf, liść; 
to lean, wesprzeć się, oprzeć; to leap, skakać; to 
leave, zostawić; mead, miód (trunek); meagre, chu- 
dy ; meal, mąka, jadło; to mean, znaczyć, rozumieć, 
zamyślać; mean, pośredni, podły; meat, mięso; 
measles, odra; near, blizko; neat, schludny; nea, 
groch; peace, pokój; peak, wierzchołek; peal, nuk, 
łoskot;peat, torf; piea, pretext; to plead, prawo- 
wać się, bronić w sądzie; to please, podobać się; to 
reach, sięgać, podać; to read, czytać; ream, ryza 
paplera; to reap, to rear, wznieść, wychować; 
reason, rozum, przyczyna; to release, uwolnić; ta 
repeal, odwołać, skasować; to repeat, powtarzać; 
retreat, odwrót; to reveal, odsłonić; scream, 
wrzask; sea, morze; seal, pieczęć; seam, szew; 
sear, zeschły; season, pora roku; seat, siedzenie; 
to shear, strzydz; shears, nożyce; sheath, pochwa; 
to sheathe, schować w pochwę; sheaf, snop; to 
sneak, iść chyłkiem; to speak, mówić; spear, włó- 
cznia; to steal, kraść; steam, para; streak, pręga; 
stream, potok; tea, herbata; to teach, uczyć; tear, 
łza; to tease, drażnić; dokuckać; teat, cycka; to 
treacle, kapać; treason, zdrada; to treat, trakto- 
wać; treatise, traktat, rozprawa; treaty, traktat 
przymierza; to tweag (tweak), szczypać; under- 
neath , pod; veal, cielęcina; weak, słaby; weal, 
dobro; to wean, odłączyć,od piersi; \oeary, znużo- 
ny ; weasand, krtań; weasel, łasica; to weave,wić, 
tkać; wheal, czerak; wheat, pszenica; to wreak, 
wywrzeć zemstę; wreath, wieniec; to wreathe, spla- 
tać wieńce; yea, tak jest; year, rok; zeal, gorli- 
wość (i we wszystkich pochodnych). 
2. Jak 5 w następnych: abreast, pierś przy piersi, 
obok; ahead, naprzodzie; already, już; bedstead, 
łóżko bez pościeli; to behead, ścięć głowę; bread, 
chlćb; breadth, szerokość; breakfast, śniadanie; 
breath, oddech; to cleanse, czyścić; cleanly, czysty; 
dead, umarły; deaf, głuchy; dearth, niedostatek; 
death, śmierć; earl, hrabia; early, wcześnie; to 
earn, zarobić; earnest, zadatek; earth, ziemia ; to 
endeavour, starać się; feather, pióro; head, głowa; 
health, zdrowie; heard (czas przeszły i Imiesłów sło- 
wa to hear); hearse, mary; heaven, niebo; heavy, 
ciężki; jealous, zazdrośny; instead, zamiast; lead, 
ołów; leant, (czas przeszły i imiesłów słowa to lean); 
leapt, (czas przeszły i imiesłów słowa to leap); to 
/earn, uczyć się; leather, skóra; leaven, rozczyn; 
meadow, lęka; meant, (czas przeszły i Imiesłów sło- 
wa to mean); measure,miara; pearl, perła; peasant, 
chłop; pheasant, bażant; pleasant, przyjemny; 
pleasure, przyjemność ; read, (czas przeszły i Imie- 
słów słowa to read); ready, gotowy; realm, króle- 
stwo; rehearsal, repelycya sztuki teatralnćj; re- 
search, poszukiwanie; seamstress, szwaczka;search, 
szukanie; to spread, rozszerzyć; steady, stały; 
stealth, kradzież; sweat, pot; thread, nici; threat, 
groźba; treachery, zdrada; to tread, stąpać, deptać; 
treasure, skarb; wealth, bogactwo; weapon, oręż; 
weather, powietrze; to yearn, tęsknić; zealous, 
gorliwy. 
3. Jak i w wyrazach : to bear, nieść, rodzić; bear, 
niedźwiedź; to break, złamać, stłuc; to forbear, 
powściągnąć się; great, wielki; pear, gruszka; steak, 
kawał mięsa; to swear, przysięgać, kląć; to tear, 
drzeć; to wear, nosić, zużyć. 
k Wymawia się jak A w wyrazach : heart, serce ; 
hearty, serdeczny; hearth, ognisko; to hearken, 
słuchać. 
5. Zbliża się do fi w wyrazach: vengeance, zemsta; 
serjeant, sierżant; pageant, okazałe widowisko. 
6. W następnych ea nie jest dwugłoską: to create, 
kró-At', stworzyć; creator, stwórca; creation, stwo- 
rzenie; beatitude, szczęśliwość niebieska; theatre; 
teatr. 
Eau 
Znajduje się tylko w wyrazie angielskim beauty, 
piękność, w którym wymawia się ń, bń'-tć, 1 w jego 
pochodnych. 
Ee 
Wymawia się trochę dłużćj niż b : beo, pszczela; 
beef, wołowina; deed, czyn; queen, królowa. 
Wyjąwszy breeches, brlcx'-u, spodnie: Beelzebub, 
bćl'-ze-bńb, Belzebub; been, bin, (imiesłów czasu JĘZYKA ANGIELSKIEGO 
7 
przeszłego słowa to be); threepence, thrip'-pZns, 
trzy penny. 
El 
1. Jak A w wyrazach : to deign, dAn, raczyć, eight, 
ośm; to feign, zmyślać, udawać; feint, udanie; 
freight, fracht, ładunek; heir, dziedzic; heiress, 
dziedziczka; to inveigh, powstawać, piorunować; to 
neigh, rżeć; neighbour, sąsiad; reign, panowanie; 
reins, nerki; skein, kłębek, motek; their,ich; veil, 
zasłona; to weigh, ważyć; weight, waga. 
2. Jak 6 w następnych, w których jest pod akcen- 
tem : ceiling, sufit; lo conceive, pojąć; to deceive, 
oszukać; deceit; oszukanie; to inveigle, uplątać; 
leisure, wolny czas; to perceive, postrzedz; ple- 
beian, gminny; to receive, odebrać; receipt, ode- 
branie, recepta; Seine, Sekwana; to seize, uchwycić; 
either, jeden lub drugi; albo; neither, żaden, ani; 
w tych dwóch ostatnich ei wymawia się także jak i, 
w wymowie kościelnćj i sądowniczćj. 
3. Jak i w wyrazach: height, wysokość; to heighten, 
podwyższyć; sleight, chytrość. 
h. Jak Ś w wyrazach : heifer, jałowica; nonpareil, 
niemający sobie równego. 
5. Jak I gdy nie jest pod akcentem : foreign, obcy; 
foreigner, cudzoziemiec; to forfeit, stracie; forfei- 
ture, strata; sovereign, monarcha; surfeit, przesy- 
cenie ; counterfeit, sfałszowanie. 
Eo 
1. Wymawia sie jak 6 w wyrazie people, lud, 
naród, ludzie. 
2. Jak 6 t leopard, lampart; jeopardy, niebezpie- 
czeństwo; to feoff, nadać lenność; feoffer, lenno- 
dawca; feoffment, nadanie lenności. 
3. Jak ń : feodal, feodalory, lenny. 
U. Jak fi : surgeon, chirurg; sturgeon, Jesiotr; 
dudgeon, złość, cnrapka; gudgeon, kiełb; bludgeon, 
pałka; curmudgeon, kutwa; dungeon, więzienie; 
luncheon, przekąska; puncheon, szwajca, przetyczka; 
truncheon, laska, buława. 
5. Jak !: scutcheon, escutcheon, tarcza; pigeon, 
gołąb; widgeon, rodzaj cyranki. 
Jak 6 w wyrazie yeoman, jak 66 w galleon. 
Eou 
1. Znajduje się najczęścićj w zakończeniach eous , 
w których brzmi niekiedy w dwóch oddzielnych zgło- 
skach : courageous, k6r-rA'dźć-us, odważny; hideous, 
szkaradny; cutaneous, skórny; vitreous, szklan- 
ny, i t. d. 
2. W innych stanowi jednę tylko zgłoskę: gor- 
geous, g6r'-dź&3, przepyszny; outrageous, gwałto- 
wny ; advantageous; korzystny, i t. d. 
Eu, ew 
1. Brzmią zawsze prawie jak 6 : feud, zatarga; 
deuce, czart; dew, rosa; new, nowy. 
2. Ew z poprzedzającym r wymawia się jak 66 : 
screw, śruba; lo brew, warzyć piwo; he grew, on 
urósł, i t. d. 
3. W niektórych jak 6: to shew {shoio), pokazać; 
to strew {straw), usłać, posypać; to sew, szyć; 
Shrewsbury. 
Sewer, wymawia się sz6r, gdy znaczy rynsztok, 
kloak; sń'-6r, gdy znaczy stolnik, podstoli; só'-ńr, 
gdy znaczy szyjący. 
Ewe, 6, owca. 
Ey 
1. W jednozgloskowych, tudzież zostając pod ak- , 
centem, wymawia się zawsze jak A: grey, siwy; prey, 
zdobycz; they, oni, one; whey, huA, serwatka; to 
, obey, być posłusznym; to convey, prowadzić; eyry* 
gniazdo ptaków drapieżnych. 
Wyjąwszy, key, kó, klucz; ley, niwa. 
2. Nie będąc pod akcentem Jak 6 s galley, galera; 
valley, dolina; alley, uliczka; barley, Jęczmień. 
: la 
I 
W zakończeniach tan, ial, iard, wymawia sio 
jak ya : Christian, chrześcianin; filial, synowski ; 
poniard, puginał. 
W wyrazie diamond, di'-A-mfind, diament, (a nie 
jest dwugłoską. 
W następnych jak!: carriage, powóz; marriage, 
małżeństwo; parliament, parlament; miniaturę, 
miniatura. 
Ie 
1. Zwyczajne brzmienie tdj dwugłoski jest 66: grief, 
żal; thief, zlodzićj; fiend, czart; liege, pan lenny; 
chief, naczelnik; handkerchief, chustka do nosa ; Jo 
frieze, marznąć; tier, szereg; fierce, dziki; to 
pierce, przeklóć. 
2. Na końcu wyrazów jak 1: to die, umrzeć; to 
hie, pospieszać; He , łgarstwo; pie, pasztet, i t. d. 
3. Jak e : friend, przyjaciel; Herce, tercya. 
h. W zakończeniu liczbowćm ielh, i wymawia się 
oddzielnie jak e, e jak e : twentieth, dwudziesty; 
thirtieth, trzydziesty, i t. d. 
Przed końcową zgłoską także każda z tych samo- 
głosek wymawia się oddzielnie : society, sd-sł*-ć-tó, 
towarzystwo ; variety, rozmaitość. 
5. Czasem jak 1: sieve, sito. 
6. Jak u : grazier, grA'-ż6r; hosier, h5'-ż6r. 
7. W rzeczownikach liczby mnogićj zakończonych 
w liczbie pojedyńczćj na y, ie, brzmi jak 1, gdy y 
w liczbie pojedyńczćj ma toż samo brzmienie: flies, 
muchy; cries, krzyki; allies, sprzymierzeńcy. 
Lecz jeżeli y w liczbie pojedyńczćj wymawia się Jak 
ć, ie w mnogićj zachowuje toż samo brzmienie: di- 
gnities, godności; companies, kompanie; furies, 
fu rye. 
Toż samo ma się rozumieć o trzecićj osobie liczby 
pojedyńczćj czasu teraźniejszego, o wszystkich oso- 
bach czasu przeszłego i o imiesłowie tegoż czasu, 
wszystkich słów zakończonych w trybie bezokolicznym 
na y. 
To supply, sfip-pli', dostarczyć; he supplies, on 
dostarcza; we supplied, dostarczaliśmy; supplied, 
dostarczony. 
To carry, kAr-rć, nieść; he carries, on niesie; 
they carried, zanieśli; carried, zaniesiony. 
O czćm była już wzmianka powyżćj, (I, Y, I. ft.). 
leu 
Znajduje się tylko w wyrazach ; adieu, lieu, pur- 
lieu, w których się wymawia jak ń. 
W wyrazie lieutenant, jak ćw, lćw-tćn'-AnL 
lo 
1. Stanowi dwie zgłoski, gdy akcent spoczywa na 
pićrwszćj z nich : violet, wł'-^-lćt, fiołek, i L d. 
2. Zakończenia lion, sion, brzmią zupełnie jak 
słowo to shun, unikać: addition, dodawanie; sub- 
mission, poddanie. 
Gdy s lub x poprzedza tion, to ostatnie wymawia 
się czun: question, pytanie; digestion, trawienie; 
mixlion, zmieszanie. 
Gdy samogłoska poprzedza sion, to ostatnie brzmi 
Jak żin: occasion, okazya; division, podział. 
3. W wyrazie marchioness, margrabina, i wcale 
się nie wymawia: mAr'-czun-ĆŁ 8 
GRAMMATYKA 
h. W wyrazie cushion, poduszka, o nie wymawia 
się: kftsz'-in. 
lou 
1. Wymawia się w dwóch oddzielnych zgłoskach : 
abstemious, 4b-stć'-mć-fts, wstrzemięźliwy; various, 
rozmaity. 
2. W innych zlewają się w jednę zgłoskę : bilious, 
Ml'-yfls, żółciowy; factious, fak'-szus, knujący fak- 
cye; noxious, szkodliwy; precious, drogi. 
Oa 
1. Zwyczajne brzmienie tej dwugłoski jest 6: boat, 
czółno; coast, brzeg morski; coal, suknia; coal, 
węgiel; goat, kozioł; oat, owies; road, droga. 
2. W niektórych wymawia się jak 4: broad, szero- 
ki ; abroad, na dworze, za granicą; groat, b penny, 
kasza. 
& W wyrazie cupboard, szafa, jak fi, kfib'-bfird. 
Oe 
1. Na końcu wyrazów wymawia się jak b: doe, ła- 
nia; foe, nieprzyjaciel; sloe, tarnośliwka; toe, palec 
o nogi. 
Wyjąwszy canoe, czółno; shoe, trzewik, w których 
brzmi jak 
W słowie he does, on czyni, jak fl, dfiz. 
2. W środku wyrazów jak 4 lub 44 : foetus, f4'-tfis, 
płód; Antoeci, 4n-tó4'-si, narody mieszkające pod je- 
dnym południkiem w równćj odległości od równika. 
3. Stanowi dwie zgłoski w wyrazach : poem, pi- 
ta, poemat; poet, poeta. 
Oi 
1. Wymawia się najczęściej 61, polskie oy : to 
avoid, unikać; to boil, gotować; choice, wybór; oil, 
olej, oliwa; toil, znój, trud; voice, gios. 
2. W wyrazie choir, chór, który się częśdćj pisze 
quire, jak !, kulr. 
3. W wyrazach shamois, giemza; turkois lub 
turquoise, turkus, wymawia się, szśm'-m4, tfir-k44z'; 
tortoise, żółw, tflr'-tlz. 
4. Averdupoise, funt (16 uncyi), 4w-4r-du-pfih'. 
5. W niektórych każda z tych liter należy do od- 
dzielitej zgłoski: to coincide, kó-!n-sld*, zgadzać się; 
heroine, bohaterka; stoic, stoik. 
Oo 
1. Wymawia się najczęściej jak polskie u: cool, 
chłodny; fool, głupi; moon, księżyc; soon, rychło. 
2. W zakończonych na d, k, l, t, ta dwugłoska ma 
krótsze brzmienie: good,dobry; hood, kaptur; wood, 
drzewo; book, książka; look, wzrok; wool, wełna; 
foot, noga. 
3. Brzmi jak 6 w door, drzwi; floor, podłoga. 
4. Jak fi w wyrazach blood, krew; flood, powódź. 
Ou 
Ma siedem rozmaitych brzmień: 
t. Jak polskie au szybko wymówione: to abound, 
obfitować; about, około; account, rachunek; acous- 
tics, akustyka; aground, na ziemi; aloud, głośno; 
amount, ogół; around, naokoło; to arouse, podnie- 
cić; (o astound, zagłuszyć; to avouch, ręczyć; bough, 
gałąź; bounce, sus; bound, związany; bounty, szczo- 
drobliwość; bowt, uczta; carouse, pijatyka; to 
chouse, oszukać; cloud, chmura; clout, ścierka; 
compound, złożony; couch, łoże; to crouch, czołgać; 
to deflour, sgwałać pannę; to devour, pożerać; de- 
, pobożny; doubt, wątpliwość; doughtu, wale- 
czny; drought, posucha; to encounter, spotkać; to 
espouse* pojąć za żonę; to expound, wyłożyć; to 
[lout, drwić; flounder,Cidra (ryba); foul, plugawy; 
he found, znalazł; fountain, źródło; gout, podagra; 
ground, grunt; grouse, cietrzew; hound, pies goń- 
czy ; hour, godzina; house, dom; to impound zająć 
bydło ze szkody; loud, głośny; to lounge, %uęsać 
się; louse, wesz; lout, gamoń; mound, okop, sza- 
niec; mountain, góra; mountebank, kuglarz; mouse* 
mysz; mouth, gęba; noun, imię; ounce, uncya; our, 
nasz; out, zewnętrz; plough, pług; pouch, torba; 
pounce', szpona; pound, funt; to pout, dąsać się; 
profound, głęboki; pronoun,zaimek; to pronounce* 
wymawiać; to propound, proponować; proud, dum- 
ny; to rebound, odskoczyć; to recount, opowiadać; 
redoubt, reduta; redoubtable, straszny; to re- 
dound, wyjść na co; round, okrągły; to rouse, obu- 
dzić; rout, reduta (bal), rozsypka, rozbicie wojska; 
scoundrel, łajdak; to scour, szorować, plondrować; 
scout, zwiady,szpieg; shout, okrzyk; shroud,całun, 
żagiel; sloućh, ponure spójrzenie; slough, kałuża; 
spouse, żona; spout, rura, trąba morska; sprout, 
latorośl; to surround, otoczyć; south, południe; 
thou, ty; thousand, tysiąc; to touse (towze), czo- 
chrać, targać; trowsers, portki; trout, pstrąg; 
wound, (czas przeszły i kniesiów słowa to wind); 
without, bez. 
2. Jak ft, w wyrazach : to adjourn, odrocźyć; 
couple, para; country, kraj; cousin, kuzyn; cough, 
kaszel; courage, odwaga; courteous, grzeczny; 
courtesy,kftr-t^sć, grzeczność; kurt'-sć, dyg, ukłon; 
double, podwójny; enough, dosyć; to flourish, kwi- 
tnąć; gournet, morski leszcz; housewife, gospodyni; 
journey, podróż; journal, dziennik; joust, turnieja; 
to mounch (munch), zajadać; to nourish, karmić; 
rough, chropowaty; scourge, chłosta; slough, wylina; 
Southern, południowy; touch, dotknięcie; touchy, 
obraźliwy; trouble, kłopot; young, młody; youngster, 
młodzik, młokos. 
3. Jak 66 w wyrazach : to accoutre, ustroić; a- 
mour, miłostki; to bouse, chlać, zapijać się; bousu, 
podchmielony; capouch, kapuza; cartouch, ładunek; 
croup, kuper; gout, smak; group, kupka, grupa; 
rouge, róż; soup, zupa; tournament, turnieja; 
through, wskróś, przez; tour, przejażdżka, podróż; 
uncouth, nieokrzesany; wound, rana; you, wy; your* 
wasz; youth, młodość. 
4. Jak ó w wyrazach : although,chociaż; borough, 
miasteczko; bourn,granica;concourse, zbiegowisko; 
coulter, krój u pługa; court, dwór; courtier, dwo- 
rak; course, bieg; discourse, rozmowa; dough, 
ciasto niepieczone; four, cztery; furlough, urlop; 
fiourd lub gSSrd, dynia,arbuz; mould, forma do od- 
ewania, pieśń; mouldy, zapieśniały; to moult, pie- 
rzyć się, lenieć; to mourn, żałować, chodzić w żało- 
bie; poultice, kataplazma; poultry, drób; recourse, 
rekurs; resource, środek, zasób; shoulder, ramię, 
barki; to smoulder, kurzyć się, dymić się; soul, du- 
sza; source, źródło; though, chociaż. 
5. Jak 6: cough, kftf, kaszel; trough, koryto. 
6. Jak 4: I ought, powinienem; bought, kupiony; 
I bought, kupiłem; brought, przyniesiony; I brought, 
przyniosłem ; he besought, on błagał; he fought, on 
walczył; methought zdawało mi się; nought, nic; 1 
sought, szukałem ; thought, myśl; I thought, my- 
śłalem; he wrought, on zrobił, sprawił, w których 
wszystkich gh jest ciche. 
7. Jak ft i w słowach posiłkowych: could, would* 
should, w których znowu l nie wymawia się. 
Imiona własne miast, Falmouth, Ply mouth, Ports- 
mouth, Weymouth, Yarmouth, it. d. wymawia się,FM'- 
mfith, Pllm'-mftth, Pdrts'-mfttA, Ui'-mtUA, Yir'-mfltA. 
Ow 
1. Pićrwsze brzmienie tej dwugłoskl jest supehrfo 
takie same jak pterwsze poprzedzającej, to jest au: 
to allow, pozwolić; to avow* wyznać; bow, ukłon; 
bower* aRanka, alkierz; brow, brew, czoło; brown. brunatny; Co brouse, skubać gałązki; co w, krowa; 
cowl, kaptur mnisi; clown, gbur, błazen na teatrze; 
crowd* tłum; crown, korona; to disallow, ntepo- 
zwolić; dowager, wdowa; dowdy kłępa; dower, 
dowery, posag; down,nadole; to drown, utopić; 
drowsy,ospały; to endow, uposażyć; flower, kwiat; 
frown, mars na czole; to frown, zmarszczyć czoło; 
gown* suknia; how, jak; to Iow, ryczeć (o bydle); 
to tower, ponuro spoglądać; now, teraz; power, 
moc, władza;powder, proch; proto, przód okrętu ; 
prowess, dzielność; to prowl, dybać, skradać się; 
rowel, kółko u ostrogi, zawłoka; scowl, posępny 
wzrok; shower, ulewa; sow, Świnia; towel, ręcznik; 
tower, wieża; vowel, samogłoska. 
2. Drugie jest czwarte poprzedzającej, to jest Ó: 
blow, cios; bow, luk; below, na dole; to bestow, 
nadać, zlać; crow, wrona; to crow, piać; flown, 
(imiesłów czasu przeszłego słowa to fly, lecieć); to 
flow, płynąć; glow, płomień, żar; to glow, pałać, 
żarzyć się; grown,urosły; growth, rośnienie, wzrost; 
to know,znat, wiedzieć, umieć; known, znany; Iow, 
nizkl; to lower, zniżyć; to mow, kosić; to owe, być 
winnym; own, własny; owner, właściciel; roto, rząd, 
szereg; to show, pokazać; to sow, siać; to strow, 
usłać; snow,śnieg; sown, posiany; to throw, rzucić; 
thrown, rzucony. 
W knowledge, wiadomość, brzmi krótko, nd'-IMż. 
W zakończeniu wyrazów dwuzgłoskowych mających 
akcent na przedostatniej ma toż samo brzmienie ó : 
arrow, strzała; to borrow, pożyczyć od kogo; to 
farrow, oprosić się; fellow, towarzysz; to follow, 
następować; hollow, wydrążony; meadow, łąka; 
marrow, szpik; mellow, miękki, dojrzały; narrow, 
ciasny ; sorrow, żal, smutek; willow, wierzba.l L d. 
Oy 
Wymawia się zupełnie jak nasze oj; boy,chłopiec; 
joy, radość, i t. d. 
Ua 
1. Gdy a w tój dwugłosce słyszeć się daje, u ma 
naturę w angielskiego, przez co obie zlewają się w je- 
den glos: antiquary, ón'-tó-kua-rć, antykwaryusz; to 
assuage, ós-suódź', ukoić; equal, ć-kuM, równy; 
language, 15ng'-guldż, język; to persuade, pór-suód*, 
namówić. 
2. Nie wymawia się wcale w guard, gSrd, stróż; 
guardian, opiekun; piquant, szczypiący. 
3. W Mantua, Mantua, obie samogłoski dają się 
słyszeć, MAn'-czó-&. 
Ji. Obie nie wymawiają się w Victuals, wiktuały, 
w!t*-tiz, i w jego pochodnych. 
Ue 
1. Podobnie jak ua, zlewa się czasem w jedną gło- 
skę : consuetude, kón'-suć-tud, zwyczaj; conquest 
zdobycz. 
W słowie to conquer, zdobyć, i w conqueror, zdo- 
bywca, ue wymawia słę jak ft, kbn'-ktir, kón'-kur-ńr. 
2. Na końcu wyrazów brzmi jak ó : ague, febra; 
avenue, ulica wysadzona drzewami; to argue, dowo- 
dzić$ blue, błękitny; cue, wątek, hasło, napomknie- 
nie; clue {elew}, kłębek; to continue, kontynuować; 
to construe, tłumaczyć; due, nałeżytość; to endue, 
udzielić, uposażyć; to ensue, następować; flue, dy- 
mnik, komin; glue, klej, lep; hue, kolor; to imbue, 
napoić; to pursue, ścigać; residue, resztka ; reve- 
nue, dochód skarbowy; retinue, orszak; to sue, po- 
zywać , błagać; statuę, statua; to subdue, podbić; 
tissue, pasmo ; value, wartość; orrtue, cnota. 
3. W Niektórych wyrazach u nie wymawia się, w in- 
nych zaScała ta dwugioska, (zobacz (J, VI.). 
ó. W to rue, Żałować ; rue, ruta; true, prawdziwy, 
wymawia słę jak ód: róó, tróó. 
JĘZYKA ANGIELSKIEGO 
Ul 
5. Podobnie Jak obie poprzedzające zlewa się cza- 
sem w jedną głoskę: tangród, tóng-guld, mdły; to 
languish, omdlewać; to distinguish, odróżnić; to 
extinguish, zgasić; to relinquish, opuścić; to vcn- 
quish, zwyciężyć* linguist, lingwista; cuirass, 
pancerz. 
2. W niektórych u nie wymawia się, a t brzmi Jak 
1; guide, przewodnik; guile, chytrośd; to begwe, 
oszukać, omamić. 
3. W innych u me wymawia się także, a i brzmi jak 
It guild, giłda; guilt, wina; to build, budować; 
guinea, gwinea; guitar, gitara; biscuit, sucharek; 
circuit, okrąg; conduit, rura, kanak 
h. I nie wymawia się, a u jak ó : juice , sok; pur- 
suit, pościg; sluice, śluza; suit, garnitur. 
5. Z poprzedzającćm r, ta dwugioska wymawia się 
jak ód: to bruise, potłuc; to cruisli, krążyć po mo- 
rzu ; fruit, owoc; recruit, rekrut. 
Uo 
Ma zawsze przed sobą q I wymawia się wspólnie 
z nim, kuó : quota, kwota; quotation, cytacja; quo- 
tient, wieloraz; quotidian, codzienny; siliquose, 
strączkowaty. Quoth, rzeki, wymawia się kuit/u 
Uy 
1. Mając przed sobą q, wymawia się kuć : obloquy* 
obmowa; soliloquy, monolog; colloquy, rozmowa. 
2. Z poprzedzającą, inną spółgłoską u nie wymawia 
się, a y jak ć: roguy, filuterny; plaguy, naprzy- 
krzony. 
Wyjąwszy gluy, lipki, g!6'-6; to buy, bl, kupować. 
Uoy 
Znajduje się tylko w wyrazie buoy, beczka przy- 
wiązana na wodzie, pław, który wymawia się buóó. 
§ IV. WYMAWIANIE SPÓŁGŁOSEK. 
B 
1. Wymawia się jak w polskim języku. 
Baby, dzieciątko; bad, zły; baker, piekarz; to 
buy, kupić. 
2. Mając przed sobą m lub po sobie t, wcale się nie 
wymawia. 
Lamb, jagnię; dumb, niemy; debt, dług; doubt, 
wątpliwość; tomb, grób; subtle, subtelny. 
W subtile, daje się słyszeć, s&b'-tłl, tudzież w na- 
stępnych : rhomb, czworobok podłużny; to succumb* 
upaść. 
C, G, K. 
1. C wymawia się jak It, G, jak w polskim języku 
przed a, o, u, r, l, i na końcu wyrazów. K, podobnież 
przed wszystkiemi literami. 
Cat, kot; concord, zgoda; to cut, krajać; to ery, 
krzyczeć; musie, muzyka ; king, król; gale, brama; 
good , dobry; gun, strzelba, działo; glad, wesoły; 
great, wielki; dog, pies. 
2. C brzmi jak s, G jak dż przed e, i, u. 
Centre, środek; city, miasto; mercy, miłosierdzie; 
genius, jeniusz; ginger, imbier; Egypt, Egipt. 
Wyjątek od tego prawidła stanowią następujące 
wyrazy, w których g chociaż przed e lub i, wymawia 
się jak w polskim języku : auger, świder ciesielski; 
anger, gniew; conger, węgorz morski; eager, ocfeo® 
czy, pochopny; finger, palec; to linger, ociągać się; 
meager, chudy ; gear, strój; geese, gęsi; togeld, 
pokładać, walaszyć; gelding, wałach, gett, pokte- 
9 10 
GRAMMATYKA 
dany; to get, dostać, nabyć, i t. d.; gewgaw, cacko, 
błyskotka; tiger, tygrys; gibcat, stare kocisko; gib- 
berish, szwargotanie; gibbous, garbaty; Gibbon, 
Gibon, historyk; giddy, oszołomiony, płochy; gift, 
dar-, gig, taradajka; to giggle, chychotać; gigglet, 
chychotka; to guild, złocić; gills, dychawka (u ryby), 
dzwonki (u koguta); gimlet, świderek; to gird, o- 
pasać; girdle, pas-, girl, dziewczyna; girth, popręga; 
gizzard, pępek u ptaków ; to give, dać; to forgive, 
przebaczyć; to begin, zacząć; hunger, głód. 
Tudzież w stopniach wyższych i najwyższych przy- 
miotników zakończonych na g . longer, dłuższy; 
longest, najdłuższy; stronger, silniejszy; strongest, 
najsilniejszy; younger, młodszy; youngest, nąj- 
sniodszy. 
3. C brzmi często jak sz, przed ean, ial, jako też 
w zakończeniach cious, don: 
Ocean, ocean; social, towarzyski; gracious, miło- 
ściwy; suspicion, podejrzenie. 
Nie wymawia się w victuals, to indict, In-dit', os- 
karżyć przed sądem. 
4. Gdy te dwie litery znajduję się przed a lub i, 
z następującym r, potrzeba elagodzić ich brzmienie 
przez nieznaczne dodanie głoski i (ki, gi): card, 
karta; can, módz; character, charakter; chyle, sok 
żołądkowy; gard, straż; guardian, opiekun; guide, 
przewodnik; to beguile, omamić; kind, grzeczny; 
kalendar, kalendarz, i t. d. 
5. G, K nie wymawiaję się wcale przed n. 
Gnat, komar; to gnarl, warczeć; to gnash,zgrzy- 
tać zębami; knife, nóż; knee, kolano; to know, wie- 
dzieć, znać. 
G i n wymawiaję się oddzielnie w wyrazach w któ- 
rych należę do oddzielnych zgłosek : indignant, roz- 
gniewany; malignity, złość; to signify, znaczyć. 
G jest także ciche w wyrazach : apophtegm, óp'-ó- 
l/ićm, sentencya; diaphragm, dl-ft-fr4m, błona pod- 
piersiowa; phlegm, flem, flegma. 
6. G na końcu wyrazów z poprzedzającym n tłumi się 
w gardle, nadajęc temu ostatniemu nosowe brzmienie. 
Long, długi; young, miody; strong, silny; king, 
król; to sing, śpiewać; to fling, rzucić. 
Ch 
1. Wymawia się jak cz, w wyrazach czysto angiel- 
skich i w przyswojonych z łacińskiego, jeżeli nie ma 
preed sobę l lub n. 
Child, dziecko; church, kościoj; rich, bogaty; at- 
tachment, przywiązanie; touching, dotykający; cha- 
rity, miłosierdzie. 
2. Wymawia się jak sz w wyrazach angielskich, gdy 
go poprzedza l lub n : 
Branch, gałąź; French, Francuz; bench, ławka; 
to filch, grypsnęć; milch, mleczny; to clinch, zaci- 
snąć pięść. 
Tudzież w wyrazach francuzkich : 
Cbartatan,szarlatan; macńfne, machina; chagrin, 
rmartwienie; chevalier, kawaler; chicane, szykana; 
chaise, powóz pocztowy. 
3. Brzmi jak k, w wyrazach greckiego pochodzenia. 
Chimist, chemik; catechism, katechizm; chyle, 
sok żołądkowy; chaos, zamęt; ache, ból; chorus, 
chór. 
4. W wyrazach złożonych z arch, ch brzmi jak" k 
przed samogłoskę, jak cz przed spółgłoskę: 
Archangel, archanioł; archives, archiwa; archi- 
teclwe, architektura; archbishop, arcybiskup; arcA- 
duke, arcyksiążę; archdeacon, archidiakon. 
Wyjątkiem od tego prawidła są : archer, 3r'-czur, 
bieżnik; archery, sztuka strzelania z łuku; arched ? 
saglęty w kabłęk; archenemy, arcynieprzyjaciel. 
5. Ch nie wymawia się w drachm, dróm, drachma; 
schism, slzm, schyzma; yacht, yót, jacht. 
W schedule, ceduła, jest albo nieme albo brzmi 
jak k, 8Ćd'-żńl, skćd*-źńl. 
Gb 
1. Na początku wyrazów wymawia się dobitnie jak 
polskie g. 
Ghost, duch; ghastly, okropny. 
2. W niektórych brzmi jak f: to laugh, Uf, śmiać 
się; to cough, kóf, kaszlać; chough, czftf, kawka; 
slough, sluf, wylina; enough, ć-nm, dosyć; rough, 
rńf, chropowaty; tough, tńf, łykowaty; draugh, 
drif, pomyje; draught, drift, pociąg, abrys, napój. 
Slough, kałuża, wymawia się slóń. 
3. Brzmi jak k w hough, hók, podkolanek (zwie- 
rzę t) ; jak ó w hiccough, hlk'-kup, czkawka. 
4. We środku i na końcu wyrazów wcale się nie 
wymawia. 
To sigh, wzdychać; night, noc; eight, ośm; mighty, 
potężny; right, prawo; drought, posucha. 
Zobacz także przykłady pod ou, 6. 
D 
1. Wymawia się zupełnie jak w polskim języku. 
Dead, umarły; head, głowa; bondage, niewola; 
dear, drogi; glad, wesoły; kindred, powinowaty. 
2. W zakończaniu ed, czasu przeszłego i imiesłowu 
tegoż czasu , d brzmi jak t, gdy f, k, p, s, lub x, 
poprzedza to zakończenie. 
He stuffed, on wypchał; he walked, on chodził; 
he confessed, on wyznał; stopped, zatrzymany; 
fixed, utkwiony, stały; passed, przeszły. 
3. Wymawia się jak aż, gdy następuje po zgłosce 
akcentowanej, a ma po sobie jednę z dwugtosek ia, 
ie, trójgloskę eou, lub samogłoskę u. 
Cordial, serdeczny; soldier, żołnierz; hideous, 
ohydny; verdure, zieloność. 
4. Jest nieme w wyrazach : Hidepark, ogród tego 
nazwiska w Londynie; handsome, piękny; Wednes- 
day, środa; handsel, kolęda; handkerchief, chustka 
do nosa; riband, rlb'-bln, wstążka; weasand, 
uć-'zn, krtań. 
F, Ph 
1. Obie te spółgłoski wymawiaję się jak w polskim 
języku f. 
Fog, mgła; far, daleko; snuff, tabaka; philoso- 
phy, filozofia; phosphor, fosfor; amphibious, zie- 
mnowodny. Shepherd, pasterz,wymawia się szćp-hćrd. 
Wyjętkiem od tego prawidła sę przyimek of, i wy- 
razy, nephew, siostrzeniec; Stephen, Stefan, w któ- 
rych te spółgłoski brzmię jak w. W składanych 
z przyimka of, thereof, whereof, f zachowuje swoje 
zwyczajne brzmienie. 
2. H jest ciche, a p tylko wymawia się w diphthong, 
dwugłoska; triphthong, trójgloska; naphtha, smoła 
żydowska; ophthalmy, choroba oczu. 
3. Obie te litery sę nieme w apophthegm, senten- 
cja; phthisis, suchoty, i w ich pochodnych. 
H 
1. Wymawia się jak w polskim języku. 
Hat, kapelusz; head, głowa; hut, chata; heat, 
goręco; hen, kura; he had, miał. 
2. Jest nieme w następujących : heir, dziedzic; 
heiress, dziedziczka; honest, uczciwy; honesty, 
uczciwość; honour, honor; honourable, szanowny- 
herb, ziele; hospital, szpital hostler, pachołek 
stajenny; hour, godzina; humble, uniżony; humour, 
humor; humourist, dziwak. 
W niektórych jednak pochodnych, h zachowuje 
swoje brzmienie : hereditary, dziedziczny; horal, 
godzinowy; hospitality, gościnność. 
Jest także nieme przy końcu wyrazów, i po literze 
r: Sarah, Sara; Messiah, Messyasz; myrrh, mira ; 
catarrh, katar; rheumatism, rumatyzm; rhythm, 
rytm. J 
Wymawia się jak di : 
Jaw, szczęka; jealous, zazdrosny; joke, żart; 
John, Jan; jewel, klejnot; to jump, skakać. 
Wyjąwszy hallelujah, w którym brzmi jak y. 
L 
i. Wymawia się jak w polskim Języku, zarywając 
trochę na i, w niektórych wyrazach a mianowicie w za- 
kończeniu po a, i: 
Labour, praca; lake, jezioro; life, życie; willow, 
wierzba; will, wola; all, wszystko. 
II. Nie wymawia się wcale : 
1. Między a i k, a i m, a i f, w tćj samćj zgłosce. 
To walk, chodzić; to talk,gadać; alms, jałmużna; 
calm, cisza; psalm, psalm; malmesy, małmazya; 
almond, migdal; calf, cielę; calves , cielęta; half, 
połowa; halves, połowy; salmon, łosoś. 
Wymawia się jednak w psalmist, psalmista; psal- 
mody, śpiewanie psalmów. 
2."W następujących : falcon, sokół; folk, ludzie; 
yolk, żółtek; halser, lina, cuma; Holbom, ulica 
w Londynie. 
3. W słowach ułomnych, could, would, should. 
Colonel, pułkownik, wymawia się kńr'-nć!; half- 
penny, hi'-pón-nó. 
Kie różni się w niczćm od polskiego. 
N 
I. Wymawia się jak w polskim języku 
II. Ma.brzmienie nosowo gardłowe: 
1. Gdy ma po sobie jednę z liter gardłowych g, k, 
qu, x,ch: 
King, król; to thank, podziękować; banquet, 
bankiet; strength, siła. 
2. Gdy jest na końcu zgłoski akcentowanej, I gdy 
następna zaczyna się na jednę z powyższych liter : 
Finger, paiec; longer, dłuższy; ancnor, kotwica; 
ankle, kostka u nogi; anxious, niespokojny ; con- 
quest , zdobycz. 
IB. Jest ciche po 11 po m w tćj samćj zgłosce : 
Kiln, piec wapienny; hymn, hymn; to condemn, 
potępić; solemn, uroczysty; column, kolumna; au- 
tumn, jesień. 
Będąc w oddzielnej od nich zgłosce, n daje się sły- 
szeć : condemning, potępiający; contemning, pogar- 
dzający; to solemnize, uroczyście obchodzić; co- 
lumnar, kolumnowy; autumnal, jesienny. 
P 
I. Brzmi jak w polskim języku : 
Peter, Piotr; pepper, pieprz; pupil, uczeń; help, 
pomoc. 
II. Nie wymawia się wcale: 
1. Gdy go poprzedza m, a t następuje po nim : 
Prompt, prędki; empty, próżny; sumptuous, prze- 
pyszny; redemption, odkupienie. 
2. Przed n, s łub t na początku wyrazów . 
Pneumatic, pneumatyczny; psalw, psalm; psal- 
mist, psalmista; ptisan, tyzanna; Psyche, Sr-kć, 
Psyche; psham, pfe. 
3. W receipt, recepta; corps, kór, korpus wojska; 
raspberry, malina; cupboard, szafa. 
Q 
1. Ma zawsze przy sobie u (qu), I zlewa się z nim 
w wymawianiu w jednę głoskę; zbliżając się do pol- 
skiego brzmienia w wyrazie kwacz, kwik, gdy się 
postawi u na miejsce w. 
JĘZYKA ANGIELSKIEGO 
Quite, zupełnie; queen, królowa; quick, prędki j 
antiquity, starożytność; quill, pióro; acquisitiont 
nabytek. 
2. W wyrazach przyswojonych z francuzkiego ję- 
zyka , zatrzymano ptzez grzeczność brzmienie jakie 
ma w tym języku : antique, antyk; burlesque, śmie- 
szny ; conqueror, zdobywca; coquette, umizgalska; 
etiquette, etykieta; grotesque, dziwaczny; masque- 
rade, maskarada; mosque, meczet; oblique, ukośny; 
opaque, nieprzezroczysty; harlequin, arlekin; li- 
quor, trunek, i t. d. 
R 
■ 1. Wymawia się jak w polskim języku : 
Rage, wściekłość; room, pokój; rural, wiejski; 
rack, tortura; to strike, uderzyć; reverence, usza- 
nowanie. 
2. Wymawia się głuchym, przytłumionym głosem, 
tak iż zaledwie słyszeć się daje, gdy następuje po sa- 
mogłosce a łub o, a ma po sobie, d, k lub m : 
Bardt, bard; card, karta; dark, ciemny; stork, 
bocian-, storm, szturm, burza; warm, ciepły. 
3. Zakończenie re brzmi jak fir, ron, jak Om: 
Centre, środek; theatre, teatr; apron, fartuch; 
iron, żelazo. 
Mistress, pani, przed imieniem własnćm (Mrs N), 
wymawia się mls'-sls; gdy zaś znaczy pani domu, 
władczyni, kochanka, mls' trls. 
Rjest ciche w Marlborough, mńr-bOr-6, 
S 
L Wymawia się jak w polskim języku : 
1. Gdy ma przed sobą lub po sobie jednę ze spół- 
głosek , byle tylko nie było między pićrwszemi jednćj 
z następnych : b, d, g, l, m, n, r. 
History, historya; to ask, pytać; sister, siostra; 
he walks, on chodzi. 
2. Gdy ma przed sobą jednę z powyższych liter 
z następującym e niemćm : 
False, fałszywy; horse, koń; discourse, rozmowa; 
else, inaczćj; pulse, puls; immense, ogromny. 
3. Gdy ma przed sobą e nieme z poprzedzającą 
spółgłoskę, wyjąwszy powyższe: 
Pipes, rury, lulki; grapes, winogrona; slates, 
stany; he tastes, on kosztuje; he hopes, on ma na- 
dzieję; he takes, on bierze. 
Jak się jeszcze wymawia w rzeczownikach liczby 
mnogićj, i w trzecićj osobie liczby pojedyńczćj czasu 
teraźniejszego, powiemy poniżćj (II. 3, 4.). 
4. Na końcu wyrazów z poprzedzającą samogłoską, 
wyjąwszy e: 
Chorus, chór; pious, nabożny ; bias, skłonność; 
pyr amis, piramida; crisis, kryza; chaos, chaos. 
5. W zakończeniach sive, sory, osily^some i its, 
chociaż pomiędzy dwiema samogłoskami : 
Illusive, łudzący; derisory, szyderski; generosity. 
szlachetność; philosophy, filozofia; troublesome, na- 
przykrzony; parenthesis, nawias; heresy, herezya; 
desolation, spustoszenie. 
Podobnież w następnych: abuse, nadużycie; dif- 
fuse, rozwlekły; excuse, wymówka; exercise, ćwi- 
czenie ; grease, tłustość; house, dom; louse, wesz; 
mouse, mysz; refuse, brak, wyrzutki; use, użycie, 
(w tych dziesięciu wyrazach, gdy się używają jako 
słowa, s wymawia się jak z): abstruse, ciemny, zawi- 
ły; anise, anyż ; arquebuse, hakownica; base, po- 
dły ; base, podstawa; case, futerał, przypadek; to 
cease, przestać; ceruse, blejwas; chase, polowanie; 
to chouse, okpić; close, gęsty, dychtowny; to de- 
crease, zmniejszyć się; dose, doza; to douse, zanu- 
rzyć; goose, gęś; geese, gęsi; grouse, cietrzew; 
lease, kontrakt arędowny; loose, wolny; mortise»' 
wypust, łoże (u cieśli); metamorphose, przemiana 
noose, pętelka; obtuse, tępy, rozwarty; to practise. 
11 praktykować; purpose, cel, zamiar; venenous, jado- 
wity (i wszystkie przymiotniki na ose). 
6. W przyrostkach dis i mis, s ma toż samo 
brzmienie: 
To disagree, nie zgadzać się; to disembark, wy- 
lądować; to disinherit, wydziedziczyć; to mislead, 
obląkać; to disunite, rozłączyć; to disappear, zni- 
knąć; to disappoint, zawieść, omylić; mischief, 
psota, psikus. 
Od tego prawidła, eo do dis, jest wiele wyjątków. 
S w tym przyrostku brzmi jak ', gdy akcent nie pada 
na niego, i gdy po nim następuje jedna z liter b,d, g, 
l, m, n, r: to disable, uczynić niezdolnym; disease, 
choroba; disorder, nieporządek; disuse, zaniechanie 
zwyczaju; to disband, rozpuścić wojsko; to disdain, 
pogardzać; disgrace, hańba; dislike, nielubienie; 
dismay, postrach; disnalured, wynaturzony; dis- 
relish, niesmak. 
7. Po przyrostkach pre i pro : 
To presage, przepowiadać; to preside, prezydo- 
wać; to prosecute, dochodzić sądownie; presage, 
przepowiednia; proselyte , nowonawrócony; proso- 
dy, prozodia. 
W president, wymawia się jak z. 
8. Dwa a mają toż samo syczące brzmienie : 
To assist, pomagać; to assail, napaść; assembly, 
zgromadzenie; assault, napad. 
Wyjąwszy następne, w których brzmią jak z: to 
dissolve, rozpuścić; to dissemble, udawać; hussar, 
huzar; hussy, dziewczysko; to possess, posiadać, i 
w Jego pochodnych ; scissors, nożyczki. 
Tudzież wyrazy w których brzmią jak sz: mission, 
missya, i l. d. 
9. 5 podobnież się wymawia na początku wyrazów: 
Sober, trzeźwy; sin, grzech; sorrow, smutek; 
south, południe. 
Wyjąwszy sugar, sztT-gfir, cukier; sure, szur, pe- 
wny ; sewer, szor, rynsztok. 
li. W ymawia 'ię jak z : 
1. Gdy ma przed sobą Jednę ze spółgłosek b, d, 
g, l, m, n, r. 
Herbs , zioła; beds , łóżka; stags, jelenie; palsy, 
paraliż; flimsy, wątły; clumsy, niezgrabny; phrensy, 
szal; husband, mąż. 
Tudzież przed końcowem m: chasm, kózm, szcze- 
lina ; prism, graniastosłup; sarcasm, sarkazm. 
2. Przez wyjątek od prawidła (I. 4.) także jak z 
w następujących wyrazach: as, jak, gdy; he has , on 
ma; he was, on byt; he is, on jest; his, jego, swój. 
3. W rzeczownikach liczby mnogićj,s brzmi jak z, 
gdy rzeczownik w liczbie pojedynczej jest zakończony 
na jednę z powyższych liter, na samogłoskę, lub na w, 
y, które na końcu wzrazów są samogłoskami, co tak- 
ie stosuje się do trzecićj osoby liczby pojedynczej 
czasu teraźnłejszejgo: 
Itibs, żebra; heads, głowy; rags, gałgany; wives, 
żony; flies, muchy; ways , drogi; virtues, cnoty; 
tribes , pokolenia; trees, drzewa; he cries, on 
krzyczy; he betrays, on zdradza; news, nowiny. 
h. Podobnież się wymawia, gdy z samogłoską e (wy- 
mawiającą się w tym razie jaki, zobacz E, III. 2.), 
stanowi dodatkową zgłoskę w rzeczownikach liczby 
mnogićj i w trzecićj osobie słów: 
Asses, osty; cages, klatki; boxes, pudełka; he 
changes, on odmienia; she praises, ona chwali; she 
rises, ona wstaje. 
5. Wyjąwszy w zakończeniach wymienionych po- 
wyżćj (I. 5.), s wymawia się jak z między dwiema sa- 
mogłoskami : 
Hoses, róże; to propose, proponować; to resolve, 
postanowić; miserable, nędzny; noisy, hałasujący; 
physics, fizyka. 
1U. S wymawia się Jak sz lub ż, gdy akcent przy- 
pada na poprzedzającą samogłoskę, i gdy po nim na- 
stępuje dwugloska lub samogłoska : 
Nauseate, sprawujący ckliwość; pleasure, przy- 
jemność. 
12 
CRAMMATYKA 
1. W zakończeniu sion z poprzedzający samogłoską 
akcentowany brzmi jak ż. 
Evasion, wybieg; cohesion, spójność; decision, 
decyzya; confusion, zamieszanie. 
Podobnież w Asia, i'-źi; Asian, i'-żun; w Asiatic, 
jak z, S-zć-at'-!k. 
Lecz gdy ma przed sobą l, m, n, r, lub drugie st 
wymawia się SZ. 
Expulsion, wygnanie; dimension, rozmiar. 
2. S przed u, z poprzedzający akcentowany samo- 
głoska , brzmi jak ż: 
Measure, miara; treasure, skarb. 
Lecz gdy ma przed soby jednę z powyższych liter, 
wymawia się jak sz : 
Sensual, zmysłowy; censure, cenzura. 
IV. S nie wymawia się wcale w island, wyspa; de- 
mesne, dobra; Carlisle, Kir*-!!!, miasto w Anglii; 
Grosvenor, plac w Londynie. 
V. Sh brzmi jak sz : 
Sharp, ostry; short,krótki; English, angielski; 
blush, rumieniec; io wash, myć; fish, ryba. 
Ch po s, jak k: scheme, plan; school, szkoła. 
Wyjywszy schism, slzm, sebyzma; schismatic, 
slz-ma-tik. 
T 
I. Wymawia się w ogólności jak w polskim języku* 
to take, wziąść; tail, ogon. « 
II. Jak cz, 1. z następującym u i z akcentem pa 
poprzedzającej zgłosce: 
Nature, natura; natural, naturalny; picture, 
obraz; adventure, przygoda; actual, aktuałny,Scrtj>- 
ture, Pismo Ś. 
2. Gdy ma po sobie trójgloskę eou, z akcentem jak 
powyźćj : 
Duteous, posłuszny; courteous, grzeczny; plen- 
teous , obfity; piteous, nędzny; righteous, sprawie- 
dliwy ; bounteous, szczodrobliwy. 
3. Gdy ma przed soby n, s lub x : 
Frontier, granica; celestial, niebieski; mixtion, 
zmieszanie; bestial, bestyainy; digestion, trawie- 
nie; question, pytanie. 
III. Ti przed samoglosky brzmi jak sz, w zakończe- 
niach : nation, naród; martial, marsowy; patient, 
cierpliwy; portion, czystka, posag; initial,początko- 
wy ; vocation, powołanie. ' 
W wyrazie satiety, sytość; brzmi lak J, si-tl*-ó-tć; 
w to satiate, nasycić, jak sz, s4'-sz^-aL 
IV. Jest nieme w następujycych: bankruptcy, bap- 
kructwo; chestnut, kasztan; to christen, chrzcić; 
Christmas, Boże Narodzenie; currant,- poęzćczka ; 
to fasten, przytwierdzić; to glisten,lśnić sig; gout, 
smak; hautboy,obój; to hasten,pospieszać; to listen, 
słuchać; mortgage, zastawa dóbr; often, często; rar 
gout, przysmak; to soften, złagodzić; waistcoat, ka- 
mizelka. 
Tudzież w zakończeniu sile: apostle, apostoł; 
bustle, wrzawa; castle, zamek; epistle, list; hostler, 
pachołek stajenny; mistletoe, jemioła; to nestle, 
gnieździć się; to whistle, świstać. 
W pestle, tłuczek, t wymawia się. 
Clothes, suknie, klóz. 
Th 
Brzmienia tćj spółgłoski nauczyć si$> tylko można 
z przysłuchania się osobom dobrze wymawiającym. 
Ma Ona dwa brzmienia , jedno twarde łh, które się 
tworzy wytykając koniec języka po za górne zęby, i 
starając się, przy wciąganiu go napowrót, wyświsnąć 
glos podobny do syku gęsi lub węża; drugie miękkie 
TH, które się tworzy tym samym ruchem języka, z tą 
różnicą że wciągając go trzeba urobić glos zbliżający 
się do z. 
I. Ma pićrwsze twarde brzmienie. ** 
1. Na początku i na końcu wyrazów. JĘZYKA ANGIELSKIEGO 
To thank, dziękować; to think, myśleć; thunder, 
grzmot; death, śmierć; breath, oddech; path, 
ścieżka. 
Wyjąwszy w zaimkach THis, THat, THee,THeir, 
THem; THese, THose; THey; THine, THy, (zobacz 
ich znaczenie w Części II, o Zaimkach). 
Tudzież w następujących: THe (przedimek okre- 
ślny); THan, niż; THence, ztamtgd; THere, tzm; 
THiTHer, tam (z ruchem); Though, chociaż; THus, 
tak; smooTH, gładki; beneaTH, pod; booTH, bu- 
da; wiTH, z (przed samogłoskę); wrth,z(przed 
spółgłoskę; toż samo się rozumie o przedimku). 
2. Gdy ma przed sobg lub po sobie spółgłoskę. 
Ethnic, pogański; orthography, pisownia; phi- 
lanthropy, filantropia; athwart, w poprzek; thral- 
dom, niewola; thread, nić; threat, groźba; ortho- 
dox , prawowierny. 
Wyjęwszy breTHren, bracia; farTHing, szeląg; 
(arTHer, dalćj; norTHern, północny; worTHy, 
godny. 
3. Między dwiema samogłoskami w wyrazach gre- 
ckich. 
Authentic, autentyczny; atheist, ateusz; method, 
metoda; sympatya; pathetic, patetyczny; 
II. Ma drugie miękkie brzmienie. 
1. Między dwiema samogłoskami w wyrazach an- 
gielskich. 
FaTHer, ojciec; moTHer, matka; to wiTHer, 
zwiędnąć; broTHer, brat; feaTHer, pióro; to 
gaTHer, zebrać. 
2. W liczbie mnogićj rzeczowników zakończonych 
na th twarde. 
PaTHs, ścieżki; batTHs, kępiele; OaTHs, przy- 
sięgi; laTHs, laty (na dachu). 
Wyjąwszy truths, prawdy. 
3. Gdy ina po sobie e nieme w zakończeniu słów. 
To breaTHe, oddychać; to loaTHe, brzydzić się; 
to swaTHe, powijać; to cloaTHe, przyodziać, to 
baTlie, kapać, to wriTHc, kręcić, wykrzywiać. 
Dla odróżnienia słów od rzeczowników, wszystkie 
słowa tego rodzaju powinny by mieć końcowe e; nie- 
które Jednak przez niestosowność właściwy pisowni 
angielskiej nie maję tćj litery : to seeTH, kipieć, 
wrzeć;to smooTH, ugładzić; to sooTH, ukoić; to 
wreaTH, spleść, uwić wieniec. 
IIL Th wymawia się Jak t w asthma, dychawica; 
Thomas, Tomasz; Thames, Tamiza; thyme, tymia- 
nek; phthisic, suchoty. 
Wcale się niewymawła w Twelfthtide, święto Trzech 
Królów. 
V 
1. Wymawia się Jak polskie w. 
Vivacity, żywość; violent, gwałtowny; active, 
czynny; envy, zazdrość; love, miłość; to avoid, unikać. 
2. Jest ciche w twelvemonth, rok; sevennight 
(sennight), sćn'-n!L 
W 
Jest spółgłoska na początku wyrazów, a samogłoskę 
na końcu. 
I. Wymawia się Jak u polskie, zlewajęc się w jedno 
brzmienie z następująca samogłoskę. 
1. Gdy ma po sobie samogłoskę w tćj samćj zgłosce. 
He was, on był; we were, byliśmy; war, wojna; 
swan, łabędź; swarm, rój; twelve, dwanaście. 
Wyjęwszy sword, miecz; answer, odpowiedź; to 
answer,odpowiedzieć; toward, towards, ku; two, 
dwa; Southwark, SńTH'4rk,przedmieście Londynu, 
w którym się wcale nie wymawia. 
2. W dwugłoskach ew, ow. 
New, nowy; Aow, Jak; few, mało; now, teraz; 
view, widok; down, nadole. 
Zobacz wymawianie tych dwugłosek. 
II. Wh ma brzmienie podobne temu jakłeby mlaj 
wyraz chwast, po odcięciu c, i wymawiając w jak u* 
to jest wprzód h, a putćm u wymówić należy siewając 
je w jedno brzmienie. 
What, co; whale, wieloryb; where, gdzie; wheel 
kolo; which, który; white, biały. 
III. W nie wymawia się; 
i. W dwuglosce aw. 
2. W dwuglosce ow, przy końcu. 
3. W dwuglosce ew z poprzedzającym r. 
Zobacz ich wymawiania. 
h. Przed r. 
To wrap, obwinić; to write, pisać; wry, krzywy; 
wrath, gniew; wrist, przegub ręki; wrong, zty. 
5. W następnych przed A. 
Who, kto; whose, którego; whom, którego; whole, 
cały; wholesome, zdrowy; whore, bóór, bór, kurwa. 
Housewife, gospodyni; housewifery, kobiece do- 
mowe gospodarstwo, wymawiają się, w gnńnndj poto- 
cznej mowie, hńz'-lf, hńz-lf-rć. Walker wymawia te 
wyrazy, huz'-ulf, h&z'-ulf-ró. 
Midwife, akuszerka, wymawia się mld'-uif. 
Cockswain, boatswain, rotman, brzmię kdk'-sa; 
bd'-sn. 
X 
Ma dwa brzmienia, jedno twarde ks, drugie mięk- 
kie gz. 
I. Ma pićrwsze brzmienie: 
1. Na końcu wyrazów. 
Six, sześć; sex, pleć; boxt pudełko; syntax, 
składnia; phenix, fenix; paradox, paradox. 
2. Na końcu zgłoski akcentowanej. 
Convexity, wypukłość; axis, os; exercise, ćwi- 
czenie; exile, wygnanie; excrement, tajno; to exe- 
cute , wykonać. 
3. Gdy akcent spoczywa na tuż po nim następujęcćj 
zgłosce. 
Excuse, wymówka; expense, wydatek; extent, 
rozciągłość; dexterity, zręczność; exterior, zewnę- 
trzny ; to expect, oczekiwać. 
II. Ma drugie brzmienie: 
1. Kiedy akcent nie przypada na zgłoskę którę x 
zamyka, i gdy następująca zaczyna się na samogłoskę 
lub na h. 
Example, przykład; to examine, examlnować; 
to exhort, upominać; to exile, wygnać z krąju; exe- 
cutor, exekutor testamentu; to exhale, wyziewać. 
Lecz jeżeli podrzędny akcent przypada na x,w wy- 
razach wielozgloskowych, ta litera wtenczas ma piór- 
wsze brzmienie ks: exhalation, wyziew; exhibition, 
wystawa. 
III. X wymawia się jak ksz, gdy akcent przypada 
na tui poprzedzające go zgłoskę, i ztęd pochodzi ró- 
żnica między anxiety, ang-zf-ó-tó, niespokojność, i 
anxious, ink'-szfts, niespokojny; między luxurious, 
l&g-zó-rć-ńs, zbytkowy, i luxury,lók'-szń-rć, zbytek. 
IV. X wymawia się jak z na początku wyrazów 
greckich t Xenophon, Xerxes. 
Y 
1. Na końcu zgłosek i wyrazów jest samogłoska, l 
o jćj wymawianiu powiedziało się obszernie powyżćj, 
(zobacz I, Y). 
2. Na poczętku wyrazów jest spółgłoskę; i wyma- 
wia się jak polskie *. 
Year, rok; young, młody; yoke, jarzmo; you, wy. 
Z 
1. Nie różni się w ńiczćm od polskiego. 
To buzz, burczeć; zeal, gorliwość; lazy, lenłwyt 
to sneeze, kichać. 
2. Przed ier, ure brzmi Jak i. 
Glazier, szklarz; razure, skrobaniha. 
13 OBJAŚNIENIE SKRÓCEŃ. 
adj. przymiotnik. 
adv. przysłówek. 
Anat. Anatomia. 
Arćh. Architektura. 
art. przedimek. 
Aryt. Arytmetyka. 
Astrol. Astrologia. 
Ast. Astronomia. 
Bot. Botanika. 
Chem. Chemia. 
Chir. Chirurgia. 
comp. stopień wyższy. 
conj. spójnik. 
fam. w poufałej rozmowie. 
fig. w przenośnem znaczeniu. 
Fort. Eortyfikacya. 
Gram. Grammatyka. 
Her. Heraldyka. 
interj. wykrzyknik. 
joc. lud. żartobliwie. 
L. B. Lord Byron. 
Mar. Marynarka. 
Med. Medycyna. 
Mil. vryr&z wojskowy. 
Milt. Milton. 
mod. świeżo w użyciu. 
Muz. Muzyka. 
Myśl. Myśliwstwo. 
part. imiesłów. 
part.adj. przymiotnik imiesło 
wowy. 
pl. liczba mnoga. 
prep. przyimek. 
pręt. czas przeszły. 
pron. zaimek. 
prov. przysłowie. 
s. rzeczownik. 
Shaksp. Shakspear. 
sup. stopień najwyższy. 
Teol. Teologia. 
v. słowo. 
v. a. słowo czynne. 
v. n. słowo niejakie. 
v. ir. słowo nieforemae. 
v. reg. słowo foremne. 
vulg. wyrażenie gmina®, 
w. p. wyraz prawny. 
1F. 5. Walter Scott. 
zob. zobacz. 
j- wyraz wyszły z użycia. 
SKRÓCENIE TYTUŁÓW DZIEL SHAKSPEARA Z KTÓRYCH 
WYRAZY WYSZŁE Z UŻYCIA ZOSTAŁY 
. OBJAŚNIONE. 
A. et C. Anthony and Cleopatra. 
A. W. All's well that ends well. 
A. Y. L. 1. As You Like It. 
C. of E. Comedy of Errors. 
Cor. Coriolanus. 
Cymb. Cymbaline. 
H. IV. V. VI. VIII. (P. I. II.). King Henry, 
first part, second part. 
Ham. Hamlet. 
J. C. Julius Casar. 
K. J. King John. 
K. L. King Lear. 
L. L. L. Love's Labour Lost. 
M. A. A. H. Much Ado About Nothing. 
M. F. M. Measure for Measure. 
M. N. D. A Midsummer Night's Dream. 
M. of V. The Merchant of Venise. 
Mac. Macbeth. 
M. W. of W. Merry Wives of Windsor. 
Oth. Othello. 
Per. Pericles. 
R. II. R. III. Richard the Second, Richard 
the Third. 
R. et J. Romea and Juliet. 
Temp. Tempest. 
Tr. et Cr. Troilus and Cressida. 
T. A. Titus Andronicus. 
T. of A. Timon of Athens. 
T. N. Twelfth Night. 
T. of the 8. Taming of the Shrew. 
Two. Gent. The Two Gentlemen of Verona. 
W. T. Winter's Tale. SŁOWNIK 
ANGIELSKO-POLSKI. 
ABE 
gów, upokorzyć kogo. To-the pri- 
ce of a commodity, zniżyć cenę to- 
waru ; 2) v. n. folgować, zwolnieć, 
zelżeć, ulźeć, uśmierzyć się. To - 
in one's flesh, spadać z ciała, chu- 
dnąć. The heat abates, upal wol- 
nieje. My pain begins to -, ból 
mój zaczyna folgować, uśmierza się. 
ABATEMENT, A-bAt'-mónt, s. 
zmiejszenie, zniżenie ceny; potrą- 
cenie, defalka; folga, zwolnienie, 
ochłonienie, ulżenie. 
ABATER, A-bA'-tfir, s. środek 
przytłumiający, ulgę przynoszący. 
ABB, Ab, s. osnowa (u tkaczów, 
sukienników). 
ABBACY, Ab'-b5-sć, 3. opactwo. 
ABBESS, Ab'-bfis, 3. ksieni, prze- 
orysza. ę 
ABBEY, Ab'-bS, 3. opactwo, 
klasztor. 
ABBOT, Ab'-bAt, s. opat - ship, 
godność opata. 
TO ABBREVIATE,ABbrć-wć-At, 
v. a. skrócić. 
ABBREVIATION, Ab-brć-wć-A'- 
szim, s. skrócenie, tvtel. 
ABBREVIATOR, ' Ab-brć-wć-A'- 
tur, s. skraczacz, abrewiator. 
ABBREVIATURE, Ab-brć-wć-A- 
czur, s. skrócenie, tytel, krotla. 
TO ABDICATE, Ab'-de-kAt, v. a. 
abdykować, złożyć koronę. 
ABDICATION, Ab-dć-kA'-szun, 
s. abdykacya. 
ABDOMEN, Ab-dó-mćn, 3. pod- 
brzusze. 
ABDOMINAL, Ab-dd'-mA-nal, 
podbrzuszny. 
TO ABDUCE, Ab-dus*, v. a. od- 
ciągnąć, ściągnąć. 
ABDUCENT, Ab-dii'-s5nt, (anat.) 
a muscle -, muszkuł ściągający 
jaki członek. 
ABDUCTOR, Ab-dAk'-t5r, 3. 
(anat.) ścięgacz. 
ABED, A-bćd, adv. w łóżku, 
w połogu. She is brought-, zległa. 
ABEL, A'-bl, 3. Abel. 
ABERRANCE (-cy), Ab-ćr-rAns, 
s. zboczenie, zbłądzenie, obłąkanie. 
ABERRANT, Ab-ćr'-rAnt, adj. 
zbaczający, błądzący. 
ABERRATION, Ab-ćr-ri'szAn, 3. 
zboczenie, obłąkanie. 
TO ABET, A-bót' v.a. podbech- 
tać, podszczuwać, podżegać, pod- 
USZCZćtC* 
ABETMENT, A-bćf-mćnt, s. 
podżeganie, poduszczanie. 
ABETTER, (-ttor ), A-bćt'-tur, 
3. podżegacz, herszt, poduszczyciel. 
ABL 
ABEYANCE, Ab-A'-Ans, s. w. p 
zawieszenie. 
TO ABHOR, Ab-hbr', v. a. brzy- 
dzić się, mieć w obrzydzeniu. 
ABHORRENCE (-cy), Ab-hór'- 
rćns, s. obrzydzenie, obmierzienie, 
odraza. 
ABHORRENT,adj. ib-hbr'-rint, 
brzydzący się, mający wstręt, od- 
razę;-LY, adv. z obrzydzeniem, 
z odrazą. 
ABHORRER, Ab-hór*-rflr, s. ma- 
jący w obrzydzeniu. 
TO ABIDE, a-bid', (vir.) 1) a. 
znosić, cierpieć. I cannot-him,nie- 
mogę go znieść. He cannot - to 
lake pains, niechce sobie zadać ża- 
dnej pracy; 2) v. n. mieszkać, prze- 
bywać, zostawać. To - in the 
woods, mieszkać po lasach. To - 
in sin, pozostawać w grzechu. To 
- by (in) a thing, obstawać, upie- 
rać się przy czćm. 
AB1DER, A-bl'-dur, s. i mieszka- 
niec. 
ABIGAIL, abT-gći, 3. pokojowa, 
ABILITY, A-bll-ć-tM. zdolność, 
zdatność; możność zapłacenia. 
TO ABJECT, ab-dźćkt', u. a. od- 
rzucić. 
ABJECT, Ab'-dźćkt adj. podły, 
nikczemny. 
ABJECTEDNESS, Ab-dżćk'-tM- 
nls, s. znikczemniałość. 
ABJECTION, Ab-dźćk-szfln, or 
ABJECTNESS, Ab-dżćkt'-n&s, s. 
podłość, upodlenie, znikczemnie- 
nie. 
ABJECTLY, śb*-dżćkt-lć, adv, 
podle, nikczemnie. 
ABJURATION, Ab-dźu-ri'szftn, 
s. odprzysięźenie się, zrzeczenie się 
pod przysięgą. 
TO ABJURE, Ab-dżur*, v.a. od- 
przysiądz się, zrzec się pod przy- 
sięgą. 
TO ABLACTATE, Ab-lAk'-tAt, 
v. a. odłączyć od piersi. 
ABLACTATION, Ab-lAk-tA'-szfin, 
3. odłączenie od piersi. 
ABLAQUEATION, Ab-lA-kuś-A'- 
szun, 3. okopanie ziemi na około 
korzeni. 
ABLATION, Ab-lA-szfln, 3. od- 
jęcie, zabranie. 
ABLATIVE, Ab'-lA-tlve, adj. o- 
dejmujący, zabierający; ■-case, 
(gram.) przypadek szósty. 
ABLE, A'-bl, zdatny, zdolny, 
sposobny; będący w stanie, mogą- 
A 
A, A, art. (za zwyczaj nietlómaczy 
się na polskie, czasem tylko oddać 
go można przez dodanie pewien, 
niejaki, jakiś, do wyrazu przed 
którym jest położony). Używa się 1) 
przed imionami zaczynającemi się 
od spółgłoski : a man, człowiek; 
a woman, kobieta; a youth, mło- 
dzieniec. 2) przed imionami zaczy- 
nającemi się od u, przedzielonego 
spółgłoską od następnej samogłoski, 
jakoteż przed następującemi : a 
ewe, owca; a European, Euro- 
peyczyk. 
A, particl. używa się 1) dla ozna- 
czenia* maićj ilości: a little money, 
niewiele pieniędzy; a few days, 
kilka dni; 2) po wyrazach jakąkol- 
wiek ilość oznaczających : a hun- 
dred a year, sto na rok; once a 
day, raz na dzień; how much a 
head?He od głowy,od sztuki?many 
a man, nie jeden człowiek; 3) mię- 
dzy słowem a imiesłowem czasu 
teraźniejszego, dla oznaczenia za- 
cząć się mającćj, lub wciąż trwają- 
cćj czynności: to go a hunting, iść 
na polowanie; to a begging, cho- 
dzić po żebranym Chlebie; he is a 
doing it, on nad tym pracuje, jest 
tym zajęty; 4) w następnych wyra- 
żeniach ; a God's name, w imię 
Boga; to be asleep, spać; to be 
abed; być w łóżku, i t. d., gdzie się 
kładzie zamiast przyimków, in, on. 
ABAFT, A-bAft', s. (mar.) Tył 
okrętu, rufa; 2) adv. z tylu, w tyl- 
nćj części okrętu. 
TO ABANDON, a-bAn'-dun, v. a. 
opuścić, zostawić. To-all hope, 
stracić całą nadzieję. 
ABANDONED, A-ban'-dund, adj. 
opuszczony, zostawiony; wylany na 
wszystko złe, rozpustny. An - 
wretch, łotr wylany na wszystkie 
niegodziwości. 
ABANDONMENT, A-bAn'-din- 
mćnt,3. opuszczenie, zostawienie. 
TO ABASE, A-bAs', v. a. poniżyć, 
upodlić, upokorzyć. 
ABASEMENT, A-bAs'-m5nt, 3. 
poniżenie, upodlenie. 
TO ABASH, A-bAsz' v. a. zawsty- 
dzić. To be abashed at, wstydzić 
się czego, zmieszać się czćm. 
TO ABATE,A-b At', v. a. 1) zmniej- 
szyć, uszczuplić; zniżyć cenę; po- 
trącić, odtrącić, defalkować. To- 
a man's pride, przy trzeć komu ro- 
Fłce, Mr. Ali, bAt. || MA. hćn.|| Fine,fln.|| Nd, prOve, fór, Cure,cur,fill.J CóIn.U Hóuse.y CAul.y BW; >J SAAn. ABO 
ey. To be-, módz. He gives more 
/Aan he is-, daje więcćj niż może. 
- to pay, będący w stanie zapła- 
cić. - oodiea, silny, krępy. 
TO ABLEGATE, ib-R-git, v. a. 
delegować, posiać. 
ABLEGATION, ab-lć-gi'-szun, 
delegacya, poselstwo. 
ABLENESS, i'-bl-nćs, s. zdol- 
ność, zdatność. 
ABLEPSY, śb'-lćp-sć, s. (med.) 
ślepota. 
ABLUENT, Ab'-lWnt, adj. 
(med.) opiekujący, czyszczący. 
ABLUTION, śb-lń-szun, s. opłu- 
kanie , obmycie. 
TO ABNEGATE, śb'-nć-gśt, v.a. 
zaprzeczyć, wyrzec się. 
ABNEGATION, śb-nć -gi-szfm, 
s. zaprzeczenie, wyrzeczenie się. 
ABOARD, i-bdrd', adv. na okrę- 
cie , na statku. 
ABODE, i-bód', i.) (pręt, lub 
part. zob. TO ABIDE); 2) s. mie- 
szkanie , siedziba. 
TO ABODE, V. a. przeczuwać, 
przepowiadać, rokować, znamiono- 
nować, wróżyć. 
ABODEMENT, a-bód'-mćnt, s. 
przeczucie, przepowiednia, wróżba. 
TO ABOLISH, ń-bM'-lsz, v. a. 
obalić, znieść, skasować. 
ABOLISHABLE, S-bólMsz-a-bl, 
mogący być obalonym, skasowanym. 
ABOLISHER, MM-llsz-fir, s. 
obalacz, znosiciel. 
ABOLISHMENT, A-b&l'-Isz- 
ment, or ABOLITION, Ab-d-llsz'- 
ftn, «. obalenie, zniesienie, skaso- 
wania. 
ABOLITIONIST, Sb-Wlsz'-ńn- 
tst,s. (mod.) członek stowarzysze- 
nia mającego za cel zniesienie nie- 
woli murzynów. 
ABOMINABLE, i-bóm'-ć.-n5-bl, 
obrzydliwy, ohydny, szkaradny. 
- N'ESS, s. obrzydliwość, szkara- 
dzieństwo. - LY, adv. obrzydli- 
wie, ohydnie, szkaradnie. 
TO ABOMINATE, ś-bdm'-ó-nśt, 
v. a. brzydzić się, mieć w obrzydze- 
niu. 
ABOMINATION, ś-bórn-ć-nś'- 
szin, s. obrzydzenie, ohyda, zgroza. 
ABORIGENES, ób-d-rldż^-nćz, 
s. pL pierwiastkowi mieszkańcy 
kraju, tuziemcy. 
ABORTION, A-bór'-szfln, S. po- 
ronienie ; płód niedonoszony. 
ABORTIVE, ś-bór'-tlw, adj.poro- 
niony; (fig.) spełzły na niczem, dare- 
mny, napróżny; ABORTIVES, pl. 
środki do spędzenia płodu służące. 
An-design, zamiar który spełzł 
na niczem. To prove-, spełznąć na 
niczem, nieudać się w praktyce. 
ABORTIVELY, ś - bór' - tl w - lć, 
adv. przed czasem. 
TO ABOUND, a-bó&nd, v. n. (in, 
with.) obfitować, mieć podostatek; 
(fig.) To-in one's own sense-, 
upierać się przy swojem zdaniu. 
ABOUT, a-bó&t, adv. et prop. 
w kolo, dokoła, około, blizko, po, 
przy, względem, có się tyczy. Ten 
miles-, na dziesięć mil dokoła.- 
noon, około południa. Somewhere 
2 
ABS 
-the house, gdzieś koto domu. To 
take a turn - the town, przejść 
się po mieście. What do they cry 
- the streets? co oni obwołują po 
ulicach? / have no money-me, nie- 
mam pieniędzy przy sobie. 1 come 
to you - that business, przycho- 
dzę do ciebie w tym interesie. I'll 
tell you how to set-it, powiem ci 
jak się masz wziąśćdo tego. Tobe 
- to...., zabierać się db czego; być 
na samym punkcie. They are - to 
fight, szykują się do boju. To lie-, 
leżeć tu i owdzie (w nieładzie, w nie- 
porządku). To the right-I (mil.) 
na prawo zwrot! 
ABOVE, A-buw', adv. i prep. 
wzwyż, powyźćj,nad, ponad, więcćj 
niż. over and-, z nakładem. As-, 
jak powyżćj. From-, z góry. - 
stairs, na górze, na wyższćm pię- 
trze. - our strength and ability, 
nad naszęmożność i siły.-all, na- 
dewszyslko. / value honour-life, 
cenię honor nad życie. We fought 
- six hours, potykaliśmy się wię- 
cćj niż sześć godzin. -ground, na 
ziemi, w liczbie żyjących. 
ABOVE-CITED, A-sl-tćd, or ABO- 
VE-MENTIONED, adj. -mćn- 
szfmd, wyżćj pomienlony. 
TO ABRADE, Ab-rid', v.a. os- 
krobać, odetrzeć, obetrzeć, 
ABRAHAM, Ab-rA-h3m, s. Abra- 
ham. 
ABRASION, Ab'-rA'-źun, s. os- 
krobanie, otarcie. 
ABREAST, A-brćst', adv. obok, 
jeden kolo drugiego. 
TO ABRIDGE, A-br!dź', v.a. 
skrócić; (fig.) ukrócić, ująć, odjąć, 
To-one's self of conveniences, 
ujmować sobie rzeczy do wygód 
ABRIDGER, A-brldż'-ir, s. abrc- 
wiator. 
ABRIDGMENT, A-brldż'-ment, 
s. skrócenie, krótki zbiór; (fig.) 
ukrócenie, ujęcie, pozbawienie. 
ABROACH, A-brócz, adv. z wyt- 
kniętym czopem. To set-, wytknąć 
czop, odszpuntować; (fig.) rozpo- 
strzeć , rozpuścić, rozszerzyć. 
ABROAD, A-brAud, adv. ze- 
wnątrz , pozadomem, za granicą. 
To go-, wyjść z domu lub z kraju. 
At łiome and-, w domu i pozado- 
mem , w kraju i za granicą. It is 
generally talked -, wszędzie o 
tćm mówią. To spread-, rozgadać, 
rozgłosić. 
TO ABROGATE, Ab-rd-gAt, v.a. 
znieść, skasować. 
ABROGATION, Ab-rb-gA'-szfin, 
s. zniesienie, skasowanie. 
ABRUPT, Ab-rupt', urwisty, prze- 
paścisty; raptowny, porywczy, na- 
gły, niespodziewany. An - style, 
styl urywkowy. 
ABRUPTION, ab-rup '-szfin, s. 
rozerwanie, roztarganie, urwanie. 
ABRUPTLY, ab-rupt'-ld, adv. 
raptem, porywczo, nagle, niespo- 
ABRUPTNESS, Ab-rftpf-nćs, s. 
porywczość, nagłość, skwapliwość. 
ABSCESS, Ab'-sćs, s. wrzód. 
ABS 
TO ABSCIND, Ab-slnd', v. a. 
ucięć, odciąć. 
ABSCISSION j Ab-s!ź'-fin, s. ucię^ 
cie, odcięcie, (fig.) zniesienie, ska- 
sowanie, unieważnienie. 
TO ABSCOND, Ab-skdnd, v.n. 
skryć się, ukryć się, schować się. 
ABSCONDER, Ab-skftn'-dir, s. 
kryjący się, ukrywający się. 
ABSENCE, Ab'-sćns, s. nieprzy-* 
toinność, nieobecność, (fig.)-of 
mind, nieprzytomność umysłu, roz- 
targnienie. Leave of-, urlop. 
ABSENT, Ab'-sćnt, s. nieprzyto- 
mny, nieobecny, (fig.) roztargniony. 
TÓ ABSENT, żb-sćnt', v.n. (- 
'one's self), oddalić się. 
ABSENTEE, ib-sćn-ló', s. nieo- 
becny (w kraju lub w miejscu swego 
urzędowania). 
TO ABSlST,5b'-sIst',v.n. odstą- 
pić, zaprzestać. 
ABSOLUTE, adj. Ab'-sd-lut, abso- 
lutny, samowładny, nieograniczony; 
doskonały, zupełny; bezwzględny, 
bezwarunkowy. - LY, adv. samo- 
władnie; zupełnie; bezwzględne; 
koniecznie.- NESS, s. nieograhi- 
czona władza, despotyzm. 
ABSOLUTION, ab-só-lu'-szfin, s. 
absolucya, rozgrzeszenie. 
ABSOLUTORY, Jb-sM'-0-tiir-e, 
rozgrzeszający, odpuszczający winę. 
TO ABSOLVE, Ab-zólw', v.a. 
(of, from.) rozgrzeszyć; odpuścić 
winę, uwolnić. 
ABSONANT, Ab'-só-nAnt', or AB^ 
SONOUS, Ab'-só-nus, nicharmo-^ 
niczny; (fig.) niedorzeczny, zdro- 
żny, nietrafny. 
TO ABSORB, Ab-sórb', u. a. po- 
chłonąć; wciągnąć, wsysać, nabrać' 
w siebie. 
ABSORBENT, Ab-s6r'-bćnt, s. 
lekarstwo absorbujące kwasy w żo- 
łądku. 
ABSORPT, Ab-s6rpt', pocblonio- 
ny, wsiękły. 
ABSORPTION, Ab-s6rp'-szfln, s. 
pochłonienie, wsiąkanie. 
TO ABSTAIN, Ab-stAn', v. n.* 
(from.) powściągnąć się, powstrzy* 
mywać się od czego. 
ABSTEMIOUS, Ab-stć'-mć-us, 
wstrzemięźliwy.-LY, adv. wstrzel 
mięźliwie. -NESS, S. wstrzemięźli- 
wość* 
ABSTENTION, Ab-stćrf-szfin, s. 
zatrzymanie, niedopuszczanie; w. p. 
tamowanie przez opiekuna sierocie 
objęcia dziedzictwa. 
TO ABSTERGE, Ab-stćrdź', u. a. 
(med.) opłukać, obmyć, oczyścić 
(ranę). 
ABSTERGENT, Ab-slćr'-dźćnt, 
ocierający, ścierający; (med.) prze- 
czyszczający, wyprowadzający hu- 
mory przez purgacye. 
ABSTERSION, Ab-stćr'-szun, s. 
obtarcie, wytarcie, (med.) prze- 
czyszczenie. 
ABSTINENCE, Ab'-sti-nćns, t. 
wstrzemięźliwość. 
ABSTINENT, adj. ab'-stó-nćnt, 
wstrzemięźliwy, powściągliwy. - 
LY, adv. wstrzemięźliwie. 
TO ABSTRACT, Ab-strAkt', v. a. 
ce, bir, il], bit.|[MĆ, hćn.]]Flne, nn.||Nd,prftvc, fdr, g6t.UCóre,cflr f&U.||Cdln.||H6'ise.||Ciul.||B4d.USSdn^ A CC 
oderwać; (fig.) oderwać w myśli, 
odłączyć, wyciągnąć, wypisać. 
ABSTRACT, Ab-strakt', adj. 1) 
oderwany, odłączony. - mathema- 
tics, czysta matematyka. -words, 
wyrazy oderwane, czysto umysłowe; 
2) s. (fib'-strfikt*), oderwane wyo- 
brażenie; wyciąg, wvpis, wyimek. 
ABSTRACTED, ab-strAk'-tćd, 
part, rafinowany, lutrowany, wycią- 
gnięty (jak wyskok); (/ig.) oderwa- 
ny, odłączony; roztrzepany, roztar- 
gniony; -LY,adv. w oderwaniu, 
w odłączeniu. -from, bez względu 
na, niezwaźając na, pominąwszy. 
ABSTRACTION, fib-strak'-szun, 
8. odi ywanie wyobrażeń , nieprzy- 
tomność umvslu, roztargnienie. 
ABSTRACTLY, fib-strAkf-lć, 
adv. oderwanym sposobem. 
ABSTRUSE, ab-strus', adj. cie- 
mny, zawiły, -LY, adv. ciemno, 
zawile. -NESS, 8. ciemność, zawi- 
łość. 
A BSURD,Ab-siYrd', adj. przeciwny 
rozumowi, niedorzeczny, nieprzy- 
zwoity, zdróźny, śmieszny. -LY, 
adv. niedorzecznie, śmiesznie. - 
-NESS, s. zob.=ABSURDITY. 
ABSURDITY, 3b-sur'-dó-tć, 8. nie- 
dorzeczność, nierozum, śmieszność. 
ABUNDANCE, fi-bun'-dfins, s. 
obfitość, dostatek. 
ABUNDANT, fi-biin'-dfint, adj. 
mnogi, obfity, dostatni.-LY, adv. 
obficie, podostatek. 
TO ABUSE, A-bóz', v.a. nadużyć, 
zwieść, oszukać; lżyć, znieważać, 
szkalować, besztać, zhańbić. 
ABUSE, fi-bus, 8. nadużycie; 
zwiedzenie, oszukanie; zniewaga, 
obelga. 
ABUSER, A-bu'-zur, s. naduźy- 
wacz, zwodziciel, Iżyciel. 
ABUSIVE., fi-biV-s!w, adj. nadu- 
żywający ; omylny, zwodniczy, obel- 
żywy, sromotny. -LY, adv. przez 
nadużycie, niewłaściwie; obelży- 
wie, sromotnie. -NESS, 8. obel- 
źywość, zlorzeczliwość. 
TO ABUT, A-but', v. n. f przyty- 
kać, graniczyć. 
ABYSS, A-bls', s. otchłań, prze- 
paść. 
ABYSSINIA, A-bis-sInM-3, s. Abi- 
synia , Habesz. 
ACACIA, a-ki'-szó-A, s. akacya. 
ACADEMIAL, fik-A-dć'-mMl, 
adj. akademicki, akademiczny. 
ACADEMIAN, fik-A-dć'-mć-An, s. 
akademik, uczeń akademii. 
ACADEMIC, (-al), adj. fik-kfi- 
dćm'-Ik, 1) adj. akademiczny, uni- 
wersytecki ; 2) akademik. 
ACADEMICIAN, fik-kA-dć-mlsz'- 
fin, 8. członek akademii. 
ACADEMY', fik-kAd'-dć-mS, s. 
akademia; 2) rajtszula, ujeżdżalnia. 
ACANTHUS, Ak-kan'-t/ifis, s. 
(roślina) niedźwiedzia łapa. 
TO ACCEDE, fik-sćd', v. n. przy- 
stąpić; przystać, przyzwolić. 
TO ACCELERATE, 4k-sćl'-iar- 
St, v. a. et n. przyspieszyć, pospie- 
szać. 
ACCELERATION, ik-sćl-lur-A'- 
szun, 8. przyspieszenie. 
ACC 
ACCENT, 5k'-sónt. s. (gram.)] 
akcent, przyglos, kreska nad liter?; 
ton, wymawianie. Accents, s. pl. 
(w poezyi) słowa, wyrazy, mowa. 
The musical-of birds, melodyjny 
śpiew ptaków. 
TO ACCENT, fik -sćnt', v.n. na- 
znaczyć akcentem; wymawiać. 
ACCENTUAL, fik-sćn'-czń-4I, 
adj. akcentowy, przygłosowy. 
TO ACCENTUATE, Ak-sćn'-czu- 
At, v.n. zob. TO ACCENT. 
ACCENTUATION, fik-sćn-czu- 
A'-szun, s. akcentowanie 
TO ACCEPT, ak-sópt', v. a. przy- 
jąć. To-a billot exchange, akcep- 
tować wexel. To-of conditions, 
zgodzić się na warunki. God does 
not - of persons, Bóg nie czyni ró- 
żnicy między ludźmi. 
ACCEPTABILITY, fik-sćp-lfi-bll'- 
ć-tć , 8. dobre przyjęcie. 
ACCEPTABLE, ak-sćp'-tfi-bl, 
adj. zasługujący na dobre przyjęcie, 
mity, przyjemny.-LY, adv. z przy- 
jemności?, 7. mil? chęcią.-NESS, 
8. zob. ACCEPTABILITY. 
ACCEPTANCE, fik-sćp'-tfins, s. 
przyjęcie, przyzwolenie; akcepta- 
cya wexlu. 
ACCEPTATION, fik-sćp-tfi'-sz6n- 
8. przyjęcie, przyjęte znaczenie wy- 
razu. 
ACCEPTER, Ak-sćp'-tur, 8. przyj- 
mujący ; akceptant wexlu. 
ACCEPTION, fik-sóp'-sz&n, s. 
przyjęte znaczenie wyrazu. 
ACCESS, fik-sćs*, s. przystęp, 
dostęp; przybytek, pomnożenie, 
wzrost 
ACCESSARINESS, 5k'-s5s-sfi-rć- 
nćs, 8. spólnaleźenie do czego, 
udział w czćm. 
ACCESSARY, zob.ACCESSORY. 
ACCESSIBLE, uk-sis'-si-bl,adj. 
przystępny, dostępny. 
ACCESSION, ók-sćsz'-Cin, 8. przy- 
stąpienie; wstąpienie na tron; przy- 
bytek, pomnożenie. 
ACCESSORILY, fik'-sćs-sd-rć- 
Ić, adv. dodatkowo, ubocznie, na- 
wiasem. 
ACCESSORY, 3k'-sćs-só-rć, adj. 
dodatkowy, uboczny; spółnaleźący, 
mający uczesnictwo, udział. To be- 
to..., należeć do czego, być spół- 
winowajcą. 
ACCIDENCE, fik'-sć-dćns, s. 
elementarz łaciński. 
ACCIDENT, ak'-sć-dćnt, s. przy- 
padek. 
ACCIDENTAL, fik-sMSn'-tfil, 1) 
adj. przypadkowy; uboczny, do- 
datkowy; 2) 8. rzecz uboczna. 
-LY, adv. przypadkowo. -NESS, 
8. przypadkowość. 
ACCIPIENT, fik-sIp'-pMnt, 8. 
przyjmujący; akceptant wexlu. 
TO ACCITE, Ak-slt', v. a. ł przy- 
wołać , zawe.zwać. 
ACCLAIM, fik-klam' (w poezyi), 
or ACCLAMATION, fik-klfi-mfi'- 
szfin, okrzyk, głośny poklask, 
okrzyki radości. • 
ACCLIVITY, Ak-kllw'-wć-tó, s. 
przykra droga pod górę, przykra 
spadzistość. 
ACC 
ACCLIVOUS, Ak-kli'-w&s, adj. 
przykrospadzisty, stromy. 
ACCOLADE, Ak-kó-lżd', s. ako- 
lada, pocałowanie (pasując na ryce- 
rza). 
ACCOMMODABLE, Ak-kóm'mó- 
dż-bl, adp stosujący się, przydatny, 
stosowny. 
TO ACCOMMODATE, 3k-k6m'- 
mó-dit, o. a. przyrządzić, przysto- 
sować ; opatrzyć, wygodzie, usłużyć; 
załatwić, zagodzić. To-one willi 
money, usłużyć komu pieniędzmi. 
To - a business, zagodzić sprawę. 
You arc well accommodated here, 
in regard to your lodging, mie- 
szkasz tu bardzo wygodnie. To - 
one's self to the times, stosować 
się do okoliczności, czasu. 
ACCOMMODATION, Mt-k&m- 
mó-d4'-szun, s. załatwienie, zago- 
dzenie; wygoda, dogodność, wy- 
godne mieszkanie. 
ACCOMPANIMENT, ak-kum'- 
pj-nć-mćnt, s. (muz.) akompania- 
ment. 
TO ACCOMPANY, 3k-kt'm'-p3- 
nb, v. a. towarzyszyć; akompanio- 
wać, wtórować. 
ACCOMPLICE, Sk-kW-pTs, t. 
spółwinowajca. 
TO ACCOMPLISH, Sk-kórn'- 
plisz,v.a. dopełnić, sprawić, do- 
konać, uskutecznić; przyozdobić, 
uksztalcić (umysł). 
ACCOMPLISHED, 3k-k6m'-pnsz- 
ćd, adj. wykształcony, dobrze wy- 
chowany. , 
. ACCOMPLISHED, ak-kóm'-pllsz- 
ur,s. dopeltjiciel, wykonawca. 
ACCOMPLISHMENT, Sk-kónf- 
piisz-mćnt, s. dopełnienie, wyko- 
nanie, uskutecznienie; wykształce- 
nie. Accomplishments, s. pl. ta- 
lenta, wiadomości. 
ACCORD, ók-kórd', 8. akord, 
harmonia; zgoda, jednomyślność. 
With one -, jednomyślnie. 
TO ACCORD, v. l)a. zgodzić, 
pojednać; 2) n. (with) zgadzać się 
Z CZĆHK 
ACCORDANCE, 4k-kór' -dJns, 
S. zgoda, zgodność. 
ACCORDANT, ak-kftr'-dJnt, adj. 
zgodny, stosowny. 
ACCORDING, Ak-kftr'-ding, 
prep, (to) zgodnie, stosownie do, 
podług, według. 
ACCORDINGLY, Mc-kórMIng- 
15, adv; jakoż, więc, zatem, przeto. 
TO ACCOST, Ak-kósl', v. a. zbli- 
żyć się, przystąpić, (w celu pomó- 
wienia). 
ACCOST ABLE, ik-kfis'-tS-bl, 
adj. przystępny. 
TO ACCOUNT, Ak-kMnC, v.a. 
liczyć, rachować, (fig). To - for, 
zdać sprawę,odpowiadać za co; zdać 
sobie sprawę, wytłómaczyć sobie; 
poczytywać, uważać, mniemać. 
ACCOUNT,®, rachunek; (fig.) 
zdanie sprawy, odpowiedzialność; 
wiadomość, relacya, opisanie; po- 
wód, przyczyna; waga, znaczenie; 
szacunek; zdanie, mniemanie; 
wzgląd. To bring in one's-, zdać 
kalkulacyą, wyliczyć się z czego. 
3 
b3r, iU, bat.||Md, h^n.||FlneJIo.||NÓ, prdve, ftr, gdt||Cure,cfir, fidl.[[C6!n4|H6fise4|aul.póMSSt- ACC 
To call lo - , pociągnąć do odpo- 
wiedzialności. To give -, uwiado- 
inić. To give an -, zdać sprawę; 
opowiedzieć, opisać. To keep-, 
utrzymywać rachunki. To make-, 
mniemać, sądzić. To make - of, 
wysoko cenić, szacować. To make 
no-of, lekceważyć. To turn to-, 
obrócić na korzyść, przynieść ko- 
rzyść. / have no- of him since he 
went away, odkąd odjechał, nic- 
inam o nim żadnćj wiadomości. 
Upon what-does he demand it? 
na mocy czego tego żąda? he ex- 
cused himself on the -of his age, 
wymówi! się wiekiem. A man of no 
-, człowiek małćj wagi. 
ACCOUNTABLE, Ak-k6&n'-tA-bl, 
adj. podległy kalkulacyi; odpowie- 
dzialny. 
ACCOUNTANT, Ak-Mm'-tAnt, s. 
rachmistrz, buchalter, kassyer. 
ACCOUNT-BOOK, - Wk , S. 
księga rachunkowa. 
TO ACCOUPLE, Ak-k6p'-pl, 
V. a. spoić, złączyć, sparować. 
TO ACCOUTRE, Ak-kdd'-tflr, 
v.a. oporządzić, przystroić, wy- 
stroić, ubrać. 
ACCOUTREMENT, ak-dó*-tńr- 
mćnt, s. strój, przystrojenie, ryn- 
sztunek. 
ACCRETION, Ak-krA'-szfin, s. 
przyrost, wzrost, powiększenie. 
TO ACCRUE, Ak-króó', v. n. 
przyrosnąć, przybywać, powiększyć 
się. The advantages which accrued 
to kim, korzyści jakie mu stąd uro- 
sły. What goodwill-thereby! co 
stąd dobrego przybędzie,wyniknie? 
TO ACCUMULATE, Ak-kó'-mń- 
Ut,v. a. wlotyt. na kupę, ułożyć 
w stos; zgromadzić, zebrać, nagro- 
madzić. 
ACCUMULATION, Ak-kń-mó-lA'- 
sziin,s. nagromadzenie, zebranie. 
ACCUMULATIVE, Ak-kCf-mń-lA- 
t!w, adj. gromadzący, skupiający; 
zgromadzony, skupiony. 
ACCUMULATOR, Ak-kń'-mń-lA- 
t&r, s. gromadzicie!, zbieracz. 
ACCURACY, Sk'-kd-rW, s. 
akuratność, dokładność, ścisłość. 
ACCURATE, Ak'-kd-rAt, adj. 
akuratny, dokładny, ścisły. -LY, 
adv. dokładnie, ściśle. - NESS, s. 
zob. ACCURACY. 
TO ACCURSE, Ak-kftrs', v.a. 
przeklinać, złorzeczyć. 
ACCURSED, Ak-kór'-sĆd, adj. 
przeklęty; bezbożny, niegodziwy. 
ACCUSABLE, ńk-kó-zA-bl, adj. 
podległy oskarżeniu. 
ACCUSATION, Ak-kń'-zA-szfin, 
s. oskarżenie, obwinienie. 
ACCUSATIVE, Ak-kń'-«A-tl«,s. 
(gram.) czwarty przypadek. 
ACCUSATORY, Ak-kń-zA-tór-ć, 
adj. oskarżający, zawierający oskar- 
żenie. 
ACCUSER, Ak-kiT-zOr, s. oskar- 
życiel. 
TO ACCUSE, Ak-kńź',v.a. oskar- 
żać , obwiniać, (of o co). 
TO ACCUSTOM, Ak-kós'-tum,v. 
a. przyzwyczaić. To -one's self to 
a thing, przyzwyczaić się do czego. 
4 
ACQ 
ACCUSTOMABLE, 4k-k6s'-tam- 
mibl, adj. zwykły, zwyczajny. 
ACCUSTOM ANCE, 4k-kós'-tam- 
mSns, s. zwyczaj, nawyknlenie. 
ACCUSTOMARY, ik-kus'-tim- 
m4-rć, adj. zwykły, zwyczajny. 
ACCUSTOMED, 5k-kfis'-tum-ćd, 
adj. przywykły, nawykły, zwykły, 
zwyczajny. 
ACE, is, s. as, tuz. 
ACERBITY, 4-sćr'-bć-tć, cierp- 
kość, ostrość. 
ACERVATION, 4s-ćr-wi'-sz&n, 
S. zgromadzenie, nagromadzenie. 
ACETOSE, 4-sć-tós', adj. kwas- 
kowaty, przykwaśny. 
ACETOS1TY, as-M^-ć-tć, 5. 
kwaskowatość. 
ACETOUS, A-s&'-tiis, adj.kwaśny. 
ACETUM, 4-sć'-tum, s. (chem.) 
ocet winny. 
ACHE, ik, s. ból. 
TO ACHE, v. n. boleć, dolegać. 
TO ACHIEVE, M-czćw, v.a. 
sprawić, dokazać, dokonać. 
ACHIEVEMENT, at-czćw'-mćnt, 
s. sławny czyn, znamienite dzieło. 
ACHIEVER, 4t-czć'-wńr, s. spra- 
wca , wykonawca, zwycięzca. 
ACHILLES, 4-kll'-lćs, s. Achilles. 
ACHING, 4'-kIng, s. bolenie, 
doleganie, ból. 
ACHOR, 4'-kór, ognipioro, 
słodki strup, wysypka mleczna. 
ACID, 4s'-sld', 1) adj. kwaśny; 
2^ s kwas 
ACIDITY, 5-s!d'-Mć, or ACID- 
NESS, 4s'-s!d-nćs, kwas, kwaśność. 
ACIDULAE, 4s-sld'-du-lć, s. pl. 
kwaśnice, kwaśny zdrój. 
TO ACIDULATE, S-sId'-i-lSt, 
v.a. (chem.) zaprawić kwasem, 
TO ACKNOWLEDGE, Sk-nó'- 
Ićdz, v. a. przyznać, uznać, wyznać. 
To - a benefit, zawdzięczać wy- 
świadczone dobrodziejstwo. 
ACKNOWLEDGMENT, Ak-nd'- 
Ićdź-mćnt, s. przyznanie, uznanie, 
wyznanie, wdzięczność. 
ACME, 4k'-mć, s. szczyt, wierz- 
chołek ; {med.) przesilenie choroby. 
ACOLYTE, ak'-ó-llt, s. akolyt, 
sługa kościelny. 
ACONITE, ik'-kd'-nlt, «. (ro- 
ślina). tojad, mordownlk. 
ACORN, 4 -kt»rn, s. żoł?dź. ' 
ACOUSTICS, 4-k66'-stIks, «.pl. 
akustyka (nauka o glosie). 
TO ACQUAINT, żk-kuint', v. a. 
uwiadomić, zaznajomić. 
ACQUAINTANCE, 3k-kułn'- 
t3ns, s. wiadomość, znajomość, 
znajomy. 
ACQUAINTED, ik-kuin'-tćd, 
adj. uwiadomiony, zaznajomiony, 
obeznany. 
TO ACQUIESCE, ik-kuć-ćs',v.n. 
przyzwalać, zezwolić, przystawać, 
zgadzać się na co. 
ACQUIESCENCE, Sk-kuć-ćs'- 
sćns, s. przyzwolenie, zgoda. 
ACQUIRABLE, śk-kul-rS-bl, 
adj. nabywalny, do nabycia, do 
osiagnienia. 
TO ACQUIRE, ik-kulr', v. a. 
nabyć, osiągnąć, pozyskać,dostąpić. 
ACT 
ACQUIREMENT, 4k-kulr'-mantr 
8. nabycie, pozyskanie, dostąpienie, 
nabyte talenta, usposobienie. 
ACQUIRER, ik-kul'-riw, 4. na- 
bywca. 
ACQUISITION, Sk-kuć-zlszMn, 
s. nabvcie, nabytek.. 
ACQUISITIVE, ak-kułz'-£-t!w, 
adj. nabyty., 
TO ACQUIT, Sk-kult', v.a. skwi- 
tować , uwolnić, uznać niewinnym. 
To -an obligation., dopełnić obo- 
wiązku. To - one's self of a thing, 
sprawić sig z czego, odbyć co, 
ACQUITEM ENT, ók-kulf-mćru, 
or ACQUITTAL, 3k-kult-tM, s. 
uwolnienie od winy. 
ACQUITTANCE, Sk-kulC-tins, 
s. kwit. In full-of all accounts, 
z zupelndm pokwitaniem. 
ACRE, ż'-kfir, s. (kawał gruntu, 
40 prętów wzdłuż, i w szerz, czyli 
4,840 jardów kwadr.) akr. 
ACRIMONIOUS, 4 k-krć-mó'-n 4- 
&s, adj. cierpki, kwaśny, gorzki. 
ACRIMONY, Sk-krć-mó-nć, s. 
cierp kość, (/tg.) gorycz, zawziętość, 
srogość. 
ACROSS, J-krós', adv. nawkrzyf, 
poprzek przez. 
ACROSTIC, łk-krós'-tlk, s. 
wiersze których początkowe litery 
składaj? nazwisko osoby do klórćj 
s? pisane. 
TO ACT, Jkt, v. 1) n. działać, 
postępować. To -up to..., działać 
stosownie do... To - like a wise 
man, mądrze sobie postępować; 2) 
a. udawać kogo, grać rolę, To - a 
play, grać komedyj?. 
ACT, s. akt, czyn.-of a play, akt 
komedyi lub tragedy!, -of Parlia- 
ment, akt czyli uchwala Parla- 
mentu.- 0/ oblivion, amnestya. To 
do a wicked-, popełnić czyn nie- 
godziwy. In the very - , na gorą- 
cym uczynku. 
ACTION, 4k'-sztln, s. czyn, 
uczynek, postępek; 2) ruch, giest, 
3) proces, powództwo; 4) bitwa, 
potyczka. 
ACTIONABLE, Mt'-szLn-S-bl, 
adj. z czego można proces utworzyć. 
ACTION-TAKING, Sk'-szin-ti- 
klng, adj. pieniacki. 
ACTIVE, ik'-tlw' adj. czynny, 
działający, zwinny, obrotny, -verb, 
gram, słowo czynne. 
ACTIVELY, 4k'-t!w-lć, adv. 
' czynnie, skrzętnie. 
ACTIVENESS, 4k'-tlw-n3s, s. 
zwinność, obrotność. 
ACTIVITY, ik-tlw'-ć-tć, 8. czyn- 
ność, działalność. 
ACTOR, ik'-tftr, 3. działacz, 
sprawca; aktor, komedyant. 
ACTRESS, ik'-trćs, 8. aktorka. 
ACTUAL, 4k'-czu-M, adj. aktu- 
alny, istotny. -LY,adv. aktualnie, 
istotnie. 
ACTUALITY, Ak-czó-JP-IA-tć', 
or ACTUALNESS, ik'-czó-M n&, 
s. aktualność, istotność, rzeczywi- 
stość. 
ACTUARY, 4k'-czń-3-rt, «. ak- 
luaryusz, pisarz aktowy. 
Fice, Wr, &11, bAt.||M£, Mn.gFlnc, flnJINd, próvc, fór, gót ||CCtre,cfir, Kill.JjCóln.y Hóuse. J Ciul g Bić. jj SMn. ADO 
TOACTUATE, Ak'-czń4t, v.a. 
pobudzić, spowodować. 
TO ACUATE, ńk'-ń-M, v. a. za- 
ostrzyć. 
ACULEATE, a-ki'-lć-it, adj. 
kolczysty, spiczasty. 
ACUMEN, ż-kń'-mćn, s. kolec, 
ostrze; (fig.) bystre pojęcie, dow- 
cip bystry. 
ACUMINATED, A-ku'-mć-nA- 
tćd, adj. ostro zakończony, zao- 
strzony. 
ACUTE, *-k ut*, ostry; (fig.) by- 
stry, przenikliwy.-LY, adv. ostro; 
(fig.) bystro, przenikliwie.-NESS, 
s. ostrość; (ftg.) bystrość dowcipu, 
przenikliwość. 
ADAGE,Ad'-ctdź,s. przypowieść, 
przysłowie. 
ADAM, Ad'-Sm, s. Adam. -'s 
apple,jabłko rajskie; 2) pagórek 
przy gardle, krztoń, grdycze. 
ADAMANT, ńd'-4-mńnt, s. dya- 
rnent, magnes. 
ADAMANTEAN, ad-a-min-tć'- 
An, adj. dyamentowy. 
ADAMANTINE, Ad-S-mW-tln, 
adj. dyamentowy; (fig.) trwały, 
niespożyty. 
TO ADAPT, ó-dśpt', u. a. sto- 
sować, przystosować. 
ADAPTATION, 4d4p-tA'-szfln, 
s. zastosowanie, przystosowanie. 
TO ADD, ód, v.a. dodać, dołą- 
czyć, przyczynić. 
TO ADDECIMATE, 4d-d&>'-sć- 
mśt, v.a. wytknąć, wybrać dzie- 
sięcinę. 
ADDENDUM, Ad-dón-dum, 8. 
dodatek, przypisek. 
ADDER, ód'-dńr,s. gadzina, żmi- 
ja. -'s, gruss (roślina), storczyk. 
-'s, tongue (ziele), nasięzrzaL 
ADDIBLE, śd'-dć-bl, adj. do 
dodania. 
ADDICE, id'-dls, s. siekierka 
łwwłnurciz n 
TO ADDICT, Sd-dlkf one's self, 
V. oddać się, poświęcić się. 
ADDICTEDNESS, ńd-dlkt'- ćd- 
nłs, s. oddanie się, poświęcenie, 
wylanie. 
ADDICTION, &d-dlk'-sz&n, s. 
poświęcenie; przysądzenie więcćj 
dającemu. 
ADDITAMENT, Sd-dltM-mónt, 
s. przymieszanle (przy topieniu 
kruszców); dodatek do żołdu. 
ADDITION, fid-dlsz'-fm, s. do- 
datek; (aryt.) dodawanie. 
ADDITIONAL, Sd-dlsz'-un-M, 
adj. dodatkowy. 
ADD1T0RY, Ad'-dś-tu-ró, doda- 
jący, przyczyniający. 
ADDLE, źd'-dl, próżny, czczy, 
pusty. - egg, jaje czcze, zapartek. 
- brains, pusta głowa. -paled 
i- headed), pustogłowy. 
TO ADDRESS, Ad-drĆs', v.a. 
odąć się, zgłosić się, zwrócić mo- 
wę, przemówić.-yourself to him, 
uday się do niego. To - a letter, 
zaadresować list. To -the king, 
przedstawić adres królowi, podać 
petycyą do króla. 
ADDRESS, s. adres na liście, 
przemowa, przemówienie; odpo- 
ADJ 
fried/ Izb na mowę królewską; za- 
loty, umizgi, zalecanki; zręczność, 
sprawność, a pleasing -, mila, 
ujmująca powierzchowność. 
ADDRESSER, id-drćs'-sur, s. 
przedstawiający adres, petycyą. 
TO ADDUCE , Ad-dus', u. a. 
przywieść, przytoczyć na poparcie. 
ADDUCENT, 3d-du'-sćnt, (anat.) 
ściągający. -muscle, ściągacz. 
ADELINA, M-dć-1 i'-ni, s. Ade- 
lina. 
ADELING, Ad'-ć-llng, s. króle- 
wicz (w familiach anglo-saxońskich). 
ADEMPTION, A-dćm'-szin, s. 
W. p. zabór, grabież. 
ADENOGRAPHY, s. ód-dó-nóg'- 
gró-fć, s. (anat.), nauka o gruczo- 
łach. 
ADEPT, A-dćpt', biegły wjakićj 
sztuce* 
ADEQUATE, ód-ó-kuśt, (to), 
wyrównywający, sprostać mogący; 
dostateczny, dokładny. -LY, adv. 
dostatecznie, dokładnie. -NESS, 
5. sprostanie, dorównanie, dokła- 
dność. 
TO ADHERE, Ad-hćr', v. n. 
lgnąć, przylegać, przystawać. To 
- together, trzymać się kupy; 
fig. To- to uparty, przyłączyć się 
dojakićj partyi. 
ADHERENCE (-cy) , Jd-hó'- 
rćns, Ignienie, przyleganie; fig. 
przylgnienio, przywiązanie; stron- 
nictwo , partya, stronnicy. 
ADHESIVE, Ad-hć'-siv, lgnący, 
przylegający. 
TO ADHIBIT, ńd-h!b'-blt, v. a. 
użyć, zastosować. 
ADH1B1TION, Ad-hć-b1sz'-ńn, s. 
użycie, zastosowanie. 
ADIAPHOROUS, i-dć-ŚP-fó-rfis, 
(chem.), neutralny, obojętny. 
ADIAPHORY, A-dć-ar-fó-ró, s. 
(chem.), neutralność, obojętność. 
ADIEU, &-du', adv. bądź zdrów; 
2) s. pożegnanie. To bid one -; 
pożegnać kogo. 
ADIPOUS, Ad'-dć-pis, (anat.), 
tłusty. 
ADIT, AdMt, stolnia czyli pod- 
kop (w kopalniach). 
ADITION, Ad-lsz*-An, s. przy- 
stęp. 
ADJACENCY, Ad-dżA'-sćn-sć, s. 
przyleglość, pobliskość. 
ADJACENT, Ad-dźi'-sćnt, przy- 
legły, poblizki. 
TO ADJECT, Ad-dźćkt', v. a. 
dorzucić, dodać, przyłączyć. 
ADJECTION, ad-dżók'-szun, s. 
dorzucenie, dodanie, przyłączenie. 
ADJECTITIOUS, id-dźćk-tlsz'- 
fls, dorzucony, dodany,przyłączony. 
ADJECTIVE, 4d'-dźćk-tlw, s. 
(gram.), przymiotnik. -LY, adv. 
przymiotnie. 
TOADJOIN, Ad-dżóln', v.l)a. 
dołączyć, przyłączyć; 2) n. przyty- 
kać , stykać się, przylegać. 
ADJOINING, Ad-dźór-nlng, adj. 
przytykający, przyległy. - room, 
przyległy pokój. 
TO ADJOURN, Ad-dżńrn', v.a. 
limitować, odroczyć, odłożyć na 
drugi dzień. 
ADM 
ADJOURNMENT , Sd-d^rn'- 
m£nt,s. limits, odroczenie. 
TO ADJUDGE, Ad-dźfidż', or 
TO ADJUDICATE, Ad-dżii'-dć-kM. 
v.a. przysądzić. 
ADJUDICATION, fid-dżit-dć-SZlin 
szun, s. przysądzenie. 
ADJUNCT, żd'-dźunkt, 1) dola, 
czony; 2) s. dodatek; adjunkt, po- 
mocnik. 
ADJUNCTION, Ad-d^nk'-szftn, 
s. dołączenie. 
ADJUNCTIVE, dd-dtiink'-llw, 
łączący, złączony. 
ADJURATION, Sd-dJi-rA'-szun, 
s. nakazanie przysięgi; zaklęcie na 
wszystkie obowiązki. 
TO ADJURE, Sd-dżur*, o. a. na- 
kazać przysięgę; zaklinać. 
TO ADJUST, ód-dź ust', v. a. 
przyrządzić, narządzić, sporządzić, 
przyszykować. To - a quarrel, 
załatwić spór. 
ADJUSTMENT, Ad-dżfisf-mćnt, 
s. przyrządzenie, narządzenie; za- 
łatwienie sporu. 
ADJUTANCY, ad'-dźu-t5n-sć, s. 
ranga adjutanta. 
ADJUTANT, id'-d2&-tAnt, s. 
adjutant. 
ADJUTOR, M-dźiY-tór, s. po- 
mocnik. -Y, adj. pomocniczy. 
t ADMEASUREMENT, żd-mći'. 
ftr-mćnt, 3. wymiar, pomiar (grun- 
tów, okrętów). Of the - of...., (o 
okrętach), zawierający tyle a tyie 
beczek 
ADMENSURATION, 4d-mSn-źń- 
rA'-szńn, s. wymierzenie. 
TO ADMINISTER, ad-mln'-nls- 
tur, v. a. rządzić, zarządzać, admi- 
nistrować; podać, udzielić, dostar- 
czyć. To-justice, wymierzać (sza- 
fować) sprawiedliwość. To - an 
oath, zdać komu przysięgę. To - 
Baptism, chrzcić. To-the Sac- 
raments, administrować Sakra- 
menta. To -jealousy, wzbudzić 
zazdrość. To - to, przyczynić sig 
do czego, służyć do czego. 
ADMINISTRATION, Żd-m!n-n!s- 
tri'-szun, 3. adminlstracya, zarząd, 
rząd. 
ADMINISTRATOR, Sd-mln-nls- 
srA'-tfir, 3. administrator, zawiado* 
wpo 
ADMIRABLE, Ad'-mA-rA-bl,adj. 
godny podziwienia, cudny. -LY, 
adv. na podziw, dziwnie pięknie, 
cudnie. 
ADMIRABILITY, ad-mć-rA-bll'- 
U-td, or ADMIRABLENESS, Ad*- 
mć-rA-bl-nćs, 3. coś zasługującego 
na podziwienie. 
ADMIRAL, Ad'-mć-rM, 3. admi- 
rał. - SHIP, admiralstwo. 
ADMIRALTY, śd'-mć-rM-tó, 3. 
admiralicya. 
ADMIRATION, Ad-m^-r4'-szAn, 
s. podziwienie, zadziwienie. Sign 
(note) of-, wykrzyknik. 
TO ADMIRE, Ad-mlr', v. a. dzi- 
wić się, dziwować się, podziwiać;, 
lubić, uwielbiać. 
ADMIRER, Ad-ml'-rfir, 3. dzi- 
wiciel; wielbiciel. 
5 
Fice, Mr, AB, bAt||M^ bón.flFlne/fln.BN6, pr&ve, fir, gMCCire,c(tr, full. |]Cdln.|| Hóuse.yClul.y BW.II SfiM ADR 
ADMIRINGLY, Ad-ml' ring W, 
adv. z pddziwienicm. 
ADMISSIBLE, Ad-mis'-s5-b), 
zasługujący na dopuszczenie, na 
dobre przyjęcie. 
ADMISSION, Ad-mlsz' - ftn, s. 
dopuszczenie, przypuszczenie, wpu- 
szczenie. 
TO ADMIT, Ad-młt, v. a. dopu- 
ścić, przypuścić, wpuścić; dozwalać, 
przyzwalać, przyznać, przystać. 
ADMITTABLE, Ad-mlt'-tA-bl, 
adj. mogący być dopuszczonym. 
ADM1TANCE, Ad-mlf-tAns, s. 
zob. ADMISSION; 2) dozwolenie, 
przyzwolenie. 
TO ADMIX , Ad-mlks', u. a. do- 
mieszać , przywieszać. 
ADMIXTION, (-turę), Ad- 
mlks'-cz&n, s. domieszanie, przy- 
wieszanie, mieszanina. 
TO ADMONISH, id-mdn'-nlsz, 
v.a. napominać, upominać. 
ADMON1SHER, Ad-món'-nlsz- 
Cr, s. napominacz. 
ADMONISHMENT, Ad-m6n'-nlsz- 
mćnl, or ADMONITION, Ad-mó- 
n!sz*-6n, s. napomnienie, upo- 
mnienie. 
ADMONITOR, Ad-món-nć-tńr, 
S. napominacz. 
ADMONITORY , Ad-món'-n6- 
tSr-rć, upominalny, z napomnie- 
niem. 
ADO, S-dóó, s. zachód, koro- 
wody, ceregiele; hałas, tartas. 
Much-about nothing, wiele za- 
chodu koło niczego. After much 
-, po wielu korowodach. W hal 
- is here? co tu za hałas? 
ADOLESCENCE (-er), Ad-ó- 
l&'-s&is, s. wiek ndodociany. 
TO ADOPT, A-dópl', v. a. przy- 
brać , przysposobić (za dzićcię, za 
syna); fig. przyjąć, przybrać; ze- 
zwoiić. pochwalić, pisać się na co. 
ADOPTEDLY, A-dóp'-tćd-tó,adv. 
przez przysposobienie. 
ADOPTER, A-dóp'-lflr, s. uzna- 
jący cudze za własne dziecko. 
ADOPTION, A-ddp'-szun, s. 
przysposobienie prawne, adopcya. 
ADOPTIVE, A-ddp'-tlw, przy- 
sposobiony. 
ADORABLE, A-dó'-rA-bł, adj. 
czcigodny, uwielbienia godny. 
-LY, udu. z uwielbieniem,ze czcią. 
-NESS, s. czcigodność. 
ADORATION, A-dd-rA'-szun, s. 
cześć, uwielbienie, czci wyrządza- 
nie, modlenie się do Boga, wzywa- 
nie Boga. 
TO ADOBE, A-dór', u.a. czcić, 
wielbić, czołem bić przed Bogiem, 
wzywać Boga, modlić się; kochać 
namiętnie, ubóstwiać, uwielbiać. 
ADORER, A-dó'-rńr, s. czciciel, 
wielbiciel: uwielbiacz. 
TO ADORN, A-dórn*, v. a. zdo- 
bić, przyozdobiać, stroić. 
ADORN ER, A-dór'-nór', 8. zdo- 
bicie). 
ADORNMENT, Adórn'-mćnt, s. 
ozdoba, strój. 
ADREAD, A-drćd', adv. ze stra- 
chem , z bojaźnją. 
ADRIFT, A-drłft', adv. na woli 
6 
ADV 
morskich bałwanów; fig. na los 
szczęścia, na zgubne imię. 
ADROIT, A-drólt', zgrabny, zrę- 
czny. -LY, adv. zgrabnie, zrę- 
cznie. -NESS, s. zręczność. 
ADRY, A-drf, adv. na sucho, 
na czczo. 
ADSCITICIOUS, Ad-sć-tlsz'-fis, 
adj. zasięgnięty,pożyczony, dodany, 
przyłączony. 
ADULATION, Ad-dżń-lA-szun, 
S. podłe pochlebstwo. 
ADULATOR, Ad-dżu-lA'tńr, s. 
podły pochlebca. 
ADULATORY, Ad'-żu-lA-t&r-ć, 
adj. pochlebny. 
ADULT, A-dńlt', 8. wyrosły, do- 
rosły ; 2) s. osoba dorosła, pełno- 
letnia. 
TO ADULTER, A-dul'-tur, v.n. 
cudzołożyć. 
TO ADULTERATE, A-dul'-tAr- 
rAt, v. 1) n. cudzołożyć; 2) a. fał- 
szować, fabrykować. 
ADULTERATE, adj. cudzołożny; 
zfałszowany, złabrykowany. 
ADULTERATENESS, A-dul'-tSr- 
rAt-nes, or ADULTERATION , A- 
dńl-t6r-A'-6zCin, 8. zfałszowanie, 
fabrykacya. 
ADULTERER , A-dai-tńr-rfir, 
8. cudzołóżca. 
ADULTERESS, A-dfir-tór-rćs, s. 
cudzołożnica.' 
ADULTERINE, A-dOl'-tar-In, 
spłodzony w cudzołożstwie. 
ADULTEROUS, ^-dól-tur-fis, 
cudzołożniczy. 
ADULTERY, A-dW-tar-ć, 8. 
cudzcłoztwo. 
ADULTNESS, A-dfllf-nćs, s. do- 
rosłość , wiek dorosły. 
TO ADUMBRATE, Ad-am'-brAt, 
v.a. zacienić, cieniem okryć; fig. 
odcieniować, z cienia odrysować, 
dawać cienie, skicować. 
ADUMBRATION, Ad-óm-brA'- 
szAn, s. odcieniowanie, skic, pier- 
wszy rzut (ołówka, pędzla). 
ADUNATION, Ad-u-nA'-szun, 8. 
złęczenie, zjednoczenie. 
ADUNC1TY, A-dun'-sć-tć, 8. za- 
gięcie, zakrzywienie. 
ADUNCOUS, a-dan'-kas, or 
ADUNQUE, A-dAnk', adj. zagięty, 
zakrzywiony. 
ADUST (-ed), A-dfist', (chem.), 
spalony, rozpalony. 
ADUSTION , A-dust'-czAn, s. 
(chem.), spalenie, rozpalenie. 
TO ADVANCE, Ad-wAns', v. 1) 
n. posunęć się naprzód, pomykać 
naprzód, postępować; podstępić, 
zbliżyć się. To - in price, pod- 
skoczyć w cenie. To - on the last 
beder, wyższę postępić cenę od naj- 
więcej dajęcego; 2) a. posunęć na- 
przód, pomknęć, promowować, 
podnieść na wyższy stopień; dźwi- 
gać, rozkrzewiać, popierać, po- 
mnażać, przysparzać postęp; na- 
przód zaliczyć. 
ADVANCE, 8. posuwanie się na- 
przód, postęp; dężność do dosko- 
nałości ; uprzedzenie, przodek, 
przód. To make advance, czynić 
pierwsze kroki, uprzedzać, starać 
ADV 
się przypodobać. An - of moneys 
zaliczenie z góry pewnćj summy.-| 
guard, awangarda, przednia straż. 
ADVANCEMENT , Ad-wAns'- 
mćnt, s. awans, promocya; popar- 
cie, podwyższenie; postęp; dżwi- 
gnienie, wzniesienie, przywiedzenie 
do kwitnącego stanu (nauk, prze- 
mysłu , i t. d.). 
ADVANCER, Ad-wAn'-s6r, s. 
wspieracz, opiekun, pomnoźyciel , 
rozkizewiciel. 
ADVANTAGE, Ad-wAn'-tAdż, s. 
wyższość , przewaga ; zaleta , 
ozdoba; zysk, korzyść, pożytek. 
To have -over, mieć wyższość 
nad. To lake (make) -of, korzy- 
stać. To the best -, jak najkorzy- 
stniej. Personal advantages, za- 
lety, przymioty osobiste.- ground, 
korzystne stanowisko. 
TO ADVANTAGE, t'. a. przyno- 
sić korzyść, być użytecznym. 
ADVANTAGEABLE, Ad-wW- 
tAdż-A-bl, adj. pożyteczny, korzy- 
stny. 
ADVANTAGEOUS, Ad-wAu'-tA- 
dżós, adj. pożyteczny, korzystny. 
-LY,aav. pożytecznie, korzystnie. 
-NESS, s. użyteczność, zysko- 
wność. 
ADVENT, Ad'-wćnt, s. adwent; 
przyjście. 
ADVENTITIOUS, Ad-wćn-tfsz'- 
Os, or ADVENTIVE, Ad-wćn-tlw, 
adj. przychodni, przydany, przy- 
padkowy, obcy. 
ADVENTUAL, Ad-wću'-tu-Al, 
adj. adwentowy. 
ADVENTURE , Ad-wdn'-czrtr, s. 
awantura, przypadek; hazard, ry- 
zyko; traf, przypadek. By -, tra- 
funkowo, przypadkiem. Al all ad- 
ventures , na los szczęście. 
TO ADVENTURE, v. 1)a. odwa- 
żyć, ryzykować; 2) n. odważyć się, 
puścić na los szczęście. 
ADVENTURER, Ad-wćrf-czd- 
r&r, s. awanturnik. 
AEVENTUROUS, Ad-wón'-czó- 
rfls, or ADVENTURESOME, Ad- 
wón'-czur-sum, ad), ryzykowny, 
hazardowny; zbyt śmiały, odważny. 
ADVENTUROUSLY, Ad-wćn'- 
czó-rus-W, adv. na ślepy traf, na 
ryzyko; śmiało, odważnie. 
ADVERB, s. (gram.), przysló- 
ADVERBIAL , Ad-wur' bć M , 
adj. przysłówkowy. 
ADVERSARY, Ad'-w#r-si-rć, s. 
przeciwnik. 
ADVERSE, Ad'-wćrs, adj. prze- 
ciwny, wstrętny, niepomyślny. - 
fortune, los przeciwny. -party, 
strona przeciwna. -LY, adv. prze- 
ciwnie , niepomyślnie. 
ADVERSITY, Ad-wćr'-sć-tć, 8. 
przeciwność, nlepomyślność. 
TO ADVERT, Ad-wćrt',v. 1) n. 
(to), uważać, baczyć, uczynić u - 
wagę, nadmienić; 2) a. To - the 
mind to..., zwrócić na co uwagę. 
ADVERTENCE (-cy), Ad-wćr'- 
tćns, s. uwaga, baczenie. 
TO ADVERTISE, Ad-wćr-tlz, w. 
a. oznajmić, ogłosić, obwieścić. 
FAce, bAr, Ali, bAt.DMć, h«n.|)Flne,nn.||Nd, próre, fór, gót.DCńre^cOr, f61L||CóIn.||HAAse.||CAul.||BW BSMn. AFF 
. ADVERTISEMENT, Ad-wSr'-tlz- 
tnćnl, or id-wór-tlz'-mćnt, s. ob- 
wieszczenie , ogłoszenie. 
ADVERTISER, id-wćr-dz'-zur, 
S. ogłosicie!. 
ADVICE, id-wls', s. rada; wia- 
domość, uwiadomienie. To take - 
of one, radzić się kogo. To give 
one a good -, dać komu dobrą 
radę. 
ADVISABLE, Ad-wi'-zA-bl, adj. 
doradzonym być mogący, mądry, 
pożyteczny, zbawienny. 
TO ADVISE, źd-wlz', v. a. ra- 
dzić , doradzać, poradzić. To - to 
the contrary, odradzać. To - with 
one's self, radzić się samego sie- 
bie. Well-advised, rozważny. Ill- 
advised, płochy, nieroztropny, 
nierozważny. 
ADVISEDLY, Ad-wl'-zćd-lć, adv. 
rozważnie, rozmyślnie, po grunto- 
wnym zastanowieniu się. 
ADVISEDNESS, Ad-wP-zćd-nćs, 
s. namysł, rozwaga. 
ADVISEMENT, Adiwlz'-n^nt, s. 
wiadomość, doniesienie; narada. 
ADVISER, &d-wi'-z&r, s. do- 
radzca. 
ADVOCACY, ad'-wó-ka-só, or 
ADVOCATION, M-wók4'-szun, s. 
obrona, opieka. 
ADVOCATE, 3d'-wó-kAt, adwo- 
kat , obrońca. 
ADVOLATION, id-wd-li'-szt'm, 
S, przylot. 
ADVOLUTION, Sd-wó-lCi-szun, 
s. przytoczenie. 
ADVOWEE, M-wM-ć, s. kola- 
tor, patron. 
•ADVOWSON, !ld-w6u'-zun, s. 
prawo przedstawiania do godności 
kościelnych. 
ADZ, zob. ADDICE. 
AEOLUS, ć'-ó-lus, s. Eol, bo- 
żek wiatrów. 
AERIAL, i-ó'-rć-M, adj. na- 
powietrzny. powietrzny. 
AERIE, e'-ró, s. gniazdo ptaków 
drapieżnych. 
AEROLOGY, J-fir-ór-ló-dźó, s. 
nauka o powietrzu. 
AEROMANCY, i'-flr-ó-mAn-sć, 
S. sztuka wieszczenia z powietrza. 
, AEROMETER , A'-ur-óm-mć- 
tur, s. powietrzomierz, aerometr. 
AERONAUT, i'-6r-ó-n4t, s. że- 
glarz napowietrzny. 
AERONAUTICS, i'-fir-ó-n5u- 
tlks, s. sztuka żeglowania po po- 
wietrzu. 
AEROSCOPY, i-iir-ós'-kó-pć, s. 
obserwacya powietrza. 
AEROSTATICS, i-fir-ós-tM'- 
Iks,s.pl. aerostatyka (nauka o cięż- 
kości powietrza). 
AFAR, A-Ur', adv. zdaleka, 
zdała. 
AFFABILITY, af-f5-bll'-M, s. 
uprzejmość, grzeczność. 
ĄFFABLE, M'-fi-b\,adj. uprzej- 
my, grzeczny. -LY, adv. uprzej- 
mie , grzecznie. 
AFFAIR, Af-fir', s. interes, spra- 
wa, czynność. 
AFFECT, M-fćkt', s. afekt, uczu- 
cie , wzruszenie. 
A.FF 
TO AFFECT, v. a. działać na co, 
wywierać wpływ; dojmować, doty- 
kać; obchodzić; wzruszyć, rozczu- 
lić; kochać, miłować; udawać, 
zmyślać. 
AFFECTATION, M-tfk-ti'-szun, 
€ przysada, wymuszenie, wymuś, 
przymus. 
AFFECTEDLY, af-fćk'-tćd-lć, 
adv. z przvsa<|ą, z wymuszeniem. 
AFFECTEDNESS , af-fćk'-tćd- 
nćs, s. udawanie, przysada, wy- 
muszenie. 
AFFECTION, af-fćk'-szfin, s. 
miłość, przywiązanie; rozczulenie, 
wzruszenie umysłu; dolegliwość, 
choroba. 
AFFECTIONATE',* Af-fćk'-szin- 
«it, adj. czuły, kochający, przychyl- 
ny, życzliwy. -LY, adv. czule, 
przychylnie, z wylanćm sercem. - 
NESS, s. czułość, przywiązanie. 
AFFECTIONED, af-lćk'-szund, 
adj. zob. AFFECTIONATE. 
AFFECTIOUSLY, M-Kk'-szfis- 
łć, adv. czule, tkliwie. 
AFFECTIVE, M-fćk'-tIw, adj. 
czuły, wzruszający, tkliwy. 
AFFECTUOSITY, M-fćk-czu-ós'- 
sć-tć, s. silna namiętność, silne 
uczucie. 
AFFECTUOUS, Af-fók'-czCi-Gs, 
adj. czuły, rozczulający. 
AFFIANCE, Af-fl'-Ans, s. zarę- 
czyny, zaślubiny. 
TO AFFIANCE, v. a. zaręczyć, 
poślubić, zaślubić. 
AFFIDAVIT, M-W-di'-wit, S. w. 
p. zeznanie pod przysięgą. 
AFFILIATION, Af-fll-lć-i'-szun, 
S. przyznanie za syna. 
AFFINAGE , dP-fć-nidż , s. 
(chem.), czyszczenie, topieniekru- 
szców. 
AFFINITY, Af-nn'-nó-tś, s. po- 
winowactwo , pokrewieństwo. 
TO AFFIRM, Af-fćrm', v.n. twier- 
dzić, utrzymywać. 
AFFIRMANCE, Af-fćr'-mins, S. 
potwierdzenie, utwierdzenie. 
AFFIRMATION, MMĆr-mi'-szun, 
s. twierdzenie. 
AFFIRMATIVE, Af-fćr'-mA-tlw, 
adj. twierdzący, potwierdzający. 
-LY, adv. twierdzącym sposobem. 
AFFIRMED, M-fćr'-mur, s. 
twierdzący, utrzymujący co. 
TO AFFIX, M-flks', v. a. przy- 
piąć , przyczepić, przybić, przypra- 
wić, przyłączyć. 
AFFIX, M'-flks, s. (gram.), 
przyrostek. 
AFFIXION, M-flk'-szun, s. przy- 
czepienie, przyłączenie. 
TO AFFLICT, af-fllkt', v. a. 
zmartwić, strapić, zasmucić. To - 
one's self, martwić się, gryść się, 
frasować się. I am afflicted at (by) 
his misfortune, boleję nad jego 
niedolą. Afflicted with, dotknięty 
(chorobą). 
AFFLICTEDNESS, Af-fllk'-tćd- 
nćs, s. strapienie, zmartwienie, 
udręczenie. 
AFFLICTER, ńf-fllk'-tur, tra- 
piciel, dręczyciel. 
AFFLICTION, Af-fllk'-szun, s. 
AFT. 
boleść, zgryzota, zmartwienie, stra- 
pienie. 
AFFLICTIVE, Af-HIk'-tlw, adj. 
dolegliwy , dotkliwy , dojmujący, 
bolesnv. 
AFFLUENCE (-lt), Af-flWns, 
S. dopływ, przypływ; fig. dostatki, 
zamożność, bogactwa. 
AFFLUENT, Ar-flń-ćnt, adj. 
dopływający; fig. opływający w do- 
statki , zamożny, bogaty. 
AFFLUX, Af'-fluks, s. przypływ. 
TO AFFORD, Al-fórd', v. a. wy- 
starczać , stać na co, być w stanie 
opędzić koszta, zdobyć się na ich 
opędzenie; użyczyć, wyświadczyć; 
sprawić, przynieść, dostarczyć, na- 
stręczyć. To - pleasure, sprawić 
przyjemność. 1 cannot-to spend 
so much, nie wystarcza mnie na 
tak wielkie wydatki. To - means, 
nastręczyć środki. 
TO AFFRANCHISE, Jf-frin'- 
człz, v. a. oswobodzić, wyzwolić, 
usamowolnić. 
AFFRANCHISEMENT, Af-frAn'- 
człz-mćnt, s. oswobodzenie, wy- 
zwolenie, usamowoinienie. 
AFFRAY, Af-frA', s. bijatyka, 
burda, brewerya, rozruch na ulicy. 
AFFRICTION, Af-frlk'-szfin, s. 
nacieranie. 
TO AFFRIGHT, Af-frlt', v.a. 
przestraszyć, nastraszać. To bt 
affrighted at, przelęknąć się czego, 
AFFRIGHT, s. strach, prze- 
strach , przerażenie. 
TO AFFRONT, Af-frńnt*, v.a. 
zuchwale się komu stawić, wyrzą- 
dzić zniewagę, obelgę. 
AFFRONT, s. zniewaga, obelga. 
AFFRONTER, Af-frun'-tfir, s. 
wyrządzający zniewagę, obraziciel, 
krzywdziciel. 
TO AFFUSE , Af-fńz*, v. a. 
{chem.), nalać, polać, przylać. 
AFFUSION, Af-fi'-źAn,$. {chem.) 
nalanie, polanie. 
TO AFFY, Af-fl*. v. 1) a. zaślu- 
bić, poślubić, zaręczyć; 2) n. f. 
ulać, pokładać zaufanie. 
AFIELD, A-fóćld', adv. w polu, 
na polu. 
AFLAT, A-flAt', adv. na płask, 
płasko. 
AFLOAT, A-flót', adv. pływa- 
jąc po wodzie. 
AFOOT, A-fftt', adv. pieszo; fig. 
w ruchu, w robocie. 
AFORE, A-fór', 1) prep. przed; 
2) adv. t. plerwćj, dawnićj. - 
going, poprzedzający uprzedni. - 
mentioned {said), wytĄ pomie- 
niony. 
AFRAID, A-frAd', adj. bojący 
się. To be-, bać się, lękać się. To 
make one-, nastraszyć kogo. 
AFRESH, A-frćsz', adv. na no- 
wo, znowu. 
AFRICA, Af-frl-kA, s. Afryka. 
AFRICAN, Af'-fr!-kAn, 1) adj. 
afrykański; 2) s. Afrykanin. 
AFRONT, A-frunt', adv. naprze- 
ci wko 
AFT, Aft, {mar.), 1) adv. z tylu 
okrętu; 2) s. rufa okrętu. 
AFTER, Af'-tiir, 1) prep, po. 
7 
race, b3r, SB, hSn.|]Flne, Hn.||Nd, prdve, fór, gMCAre^r, fM.|]Cóln.||HMse.||C3ul.yBćó.^^ AGG 
według. One - another, jeden po 
drugim. Day-day, dzień po dniu. 
To go in search- {to look-), 
szukać czego, kogo. - the French 
fashion, po francuzku. - the an- 
cient custom, po dawnemu; 2) adv. 
po tern, następnie. - ages, nastę- 
pne wieki, potomność. - all, na- 
reszcie , wresz^e, nakoniec. - 
birth, błona w którćj się dzieci ro- 
dzę , łożysko. - math, otawa. - 
noon, popołudnie. - thought (- 
uuZ), mędrość powczasie. - ward, 
potćm, następnie. 
AGAIN , A-gćn, adv. znowu. To 
fall sick -, znowu zachorować. 
To read over -, jeszcze raz od- 
czytać. - and-, po kiika razy, 
wciąż, jeszcze i jeszcze. 
AGAINST, A-gćnst', prep. prze- 
ciw, naprzeciw. Over -, po dru- 
giej stronie, naprzeciwko. - my 
order, przeciw memu rozkazowi. 
- the end of the week, pod ko- 
niec tygodnia. - the hair {-the 
grain), pod włos; fig. mimowol- 
nie. 
AGAPE, A-g3p', adv. z rozdzia- 
wioną gębę, jak gawron. 
AGARIC, Ag'-A-dk, s. bedlka 
liściowa, modrzewowa gąbka, 
hubka. 
AGAST, A-gAst', adj. osłupiały, 
jak wryty, zdumiały, przerażony 
(jakby widokiem upiora). 
AGATE, Ag'-At, s. agat. 
AGE, Adź, s. wiek, wiek ludzki; 
wiek, stulecie; pełnoletność. Old 
- {great -), starość. The golden 
-, wiek złoty. Under - {non- 
age), małolelność. To be of -, 
być pełnoletnim. To come to -, 
dojść do pełnoletności. To be un- 
der -, być małoletnim. 
AGED, A'-dźćd, adj. stary. 
AGENCY, A'-dźćn-sć, s. działa- 
nie; pośrednictwo. 
AGENT, A'-dżćnt, ajent, inte- 
resa sprawujący; działacz, działa- 
jący środek. 
TO AGGLOMERATE, Ag-glóm'- 
mur-At, v. a. zwinąć w kłęb. 
AGGLOMERATION, Ag-gld-mó- 
rA'-szim, s. zwinięcie w kłęb, zbiór, 
zebranie. 
TO AGGLUTINATE, Ag-gló'-lć- 
nAt, v. a. skleić, zlepić; (med.), 
przygoić, zagoić. 
AGGLUTINATION, Ag-glu-tć- 
nA'-sz{m, s. sklejenie, zlepienie; 
(med.) zagajenie. 
AGGLUTINATIVE, Ag-glu'-tć- 
nA-t!w, adj. sklejający, zlepiający. 
TO AGGRANDIZE, Ag'-grAn-diz, 
v. a. powiększyć. 
AGGRANDIZEMENT, Ag-grAn'- 
dlz-m£nt, s. wzrost, powiększenie. 
, AGGRANDIZER, Ag'-grAn-dlz- 
ur, s. powiększycie). 
TO AGGRAVATE, Ag'-grA-wAt, 
v.a. cięższym uczynić, pogorszyć. 
AGGRAVATION , Ag-grA-wA'- 
szńn, s. uciążenie, pogorszenie, 
okoliczności czyniące zbrodnię 
szkaradniejszą. 
TO AGGREGATE, Ag'-grA-gAt, 
v.a. skupić, zebrać, zgromadzić. 
AGR 
AGGREGATE, 1) adj. nagroma- 
dzony, zebrany; 2) s. całość po- 
wstała z wielu jednorodnych części; 
treść, ogół wiadomości. 
AGGREGATION , Ag-grć-gi'- 
szun, s. skupienie, nagromadzenie; 
knpa, gromada. 
TO AGGRESS, 3g-grćs', v. a. 
zaczepić, napastować. 
AGGRESSION, 3g-grćsz'-un, s. 
zaczepka, napaść. 
AGGRESSIVE , Sg-grćs'-s!w , 
adj. zaczepny, napastniczy. 
AGGRESSOR, Ag-gr<?s'-sflr, s. 
zaczepca, napastnik. 
TO AGGRIEVE, Ag-grWw', v.a. 
zmartwić; zasmucić; skrzywdzić, 
ukrzywdzić. 
AGHAST, zrób. AGAST. 
AGILITY, il-dzli'-6-tó, s. cńy- 
źość, szybkość, zwinność. 
TO AGIST, 3-dzlst', v. a. f 
wzi?ść cudze bydło na wypas. 
AGITABLE, 4dż'-ć-tA-bl, adj. 
mog?cy być poruszonym; [ig. mo- 
gący być przedmiotem -sporu, roz- 
trząsania. 
TO AGITATE, Adż'-ć-tAt, v. a. 
poruszyć, wzruszyć; fig. burzyć, 
wszczynać poburzenia, wichrzyć, 
zakłócić spokojność; roztrząsać, 
rozbierać. To-a question, roz- 
trząsać jaki przedmiot. 
AGITATION, 3dż-ć-t4'-szfln, S. 
poruszenie, wzruszenie; fig. po- 
burzenie,zawichrzenie; gwałtowne 
wzruszenie umysłu; rozbior, roz- 
trząsanie. 
AGITATOR, żdź-ć-tT-tór, s. 
burzliwiec, wichrzyciel. 
AGNAIL, dg'-nM, s. zanokcica, 
zob. WITLOW. 
AGNATION, 3g-ni'-sz&n , s. po- 
krewieńslwo po mieczu. 
AGNES, 3g'-nćs,s. Agnieszka. 
AGNUS-CASTUS, Sg'-nis - k3s'- 
tus, s. wierzba wioska. 
AGO, 3-gó',adu. wprzód, przed- 
tem, poprzednio. A year-, przed 
rokiem. Long -, dawno. A while 
-, przed chwil?. 
AĆOG, 3-góg', adv. chciwie, 
pożądliwie, z upragnieniem. To set 
-, wzbudzić ź?dzę, sprawić osko- 
mę. 
AGOING, 3-gó'-lng, adv. w ru- 
chu , w czynności, w robocie. 
AGONISM , 3g'-ó-nlzm, s. zapa- 
sy, ubieganie się. 
TO AGONIZE, ag'-ó-nlz, v.n. 
konać, umierać. 
AGONY, Sgó-nć, s. konanie, 
obumieranie. 
TO AGREE, 3-gró, v.a.lubn. 
godzić, ugodzić, pogodzić, zgadzać 
się. To - on {upon), umówić się 
o co. To make people -, godzić 
zwaśnionych. To-upon the price, 
zgodzić się o cenę, l our actions 
and words do not -, uczynki 
twoje nie zgadzaj? się z twemi sło- 
wami. AU - upon this, wszyscy 
się na to zgadzaj?. This meat does 
not - with me, to mięsiwo (lub 
potrawa), nie służy memu źo- 
i?dkowi. 
AGREABLE, 3-grć'-i-bl, adj. 
AIR 
zgodny, stosowny; przyjemny. - 
LY, adv. (to), zgodnie, stosownie 
do. -NESS, s. zgodność, stoso- 
wność, przyjemność. 
AGREED, 3-grćd', adj. (on, 
upon), ugodzony, umówiony. 
AGREEMENT, &-grć'-mćnt, s. 
zgoda, umowa. 
AGRICULTURAL , Sg-rć-kfil'- 
czu-rAi, adj. rolniczy. 
AGRICULTURE, żg-rć-kfil'-czur, 
s. rolnictwo. 
AGRICULTURIST, Sg-rć-kuT- 
czii-rlst, s. rolnik. 
AGRIMONY, źg'-rć-mijn-nA, 5. 
(roślina), rzep, rzepak, wętrobnik, 
AGROUND, 3-gróund', adv. 
na dnie, na ladzie morskim. To 
run-, utknąć okrętćm przy brze- 
gu, osiąść na mieliźnie. 
AGUE, A'-gó, s. febra, gor?- 
czka. 
AGUISH, i'-gu-!sz, adj. febro- 
wy, febrzysty. -NESS, 3. dreszcz 
fcbrowy. 
AHEAD, 3-hćd, adv. (mar.), 
na przodzie, z przodu. 
AID, id, s. pomoc, wsparcie, 
zasiłek; podatek, składka, do- 
kładka. 
TO AID, v.a. pomagać, wspie- 
rać, zasilać. 
AID-DE-CAMP, id-dć-k55m', 
8. adjutant. 
AIDER, 4d'-5r, s. pomocnik. 
AIDLESS, id'-lćs, adj. pozba- 
wiony pomocy, opuszczony. 
A1L, ii, s. cierpienie, choroba. 
TO AIL, v.n. boleć, dolegać. 
W hal ails you? co clę dolegj? 
coż cl to? 
AILING, il'-lng, adj. słabowity, 
chorowity, cierpiący. 
AILMENT, il'-mćnt, s. boleść, 
ból, dolegliwość. 
AIM , Am, s. cel do którego się 
strzela, wymierzenie broni do celu. 
- sight, celik na strzelbie; [ig. 
cel, zamiar. To take-, celować. 
To miss one's -, uchybić swego 
celu. 
TO AIM, v.a. (at), celować, 
wymierzyć do celu; [ig. godzić na 
co, zmierzać do czego, d?żyć do 
czego. 
AIR, Ar, s. powietrze; 2) arya, 
śpiew; 3) mina, postawh, po- 
wierzchowność. - baloon, baton 
napowietrzny.- bladder, pęcherz 
napełniony powietrzem. - built, 
zbudowany w powietrzu. - built 
castles, zamki na lodzie,-gun, 
wiatrówka. -hole, luft. -pump, 
powietrzoci?g, macldna pneumaty- 
czna. - shaft, wietrznik, okno 
w kopalniach. 
TO AIR, v. a. przewietrzyć, prze- 
suszyć na powietrzu. To-linen, 
wysuszyć bieliznę przy ogniu. To 
- one's self, przewietrzyć się. 
AIRINESS, i^-ć-nćs, s. wietrz- 
ność; [ig. lekkość, płochość, lek- 
komyślność. 
AIRING, Ar'-Ing, s. przewietrze- 
nie, przewietrzenie się. To take 
an -, przewietrzyć się. 
AIRY, A'-rć, adj. powietrzny; 
8 
Fłce^bJr, all, bM.||Mć, hón. [|Flne, nn.||Nó, próve, fór, gM.||Cńr, cfire/ail. HCdln. yHdfise. |]CAtil.[|BW.[{SJdn. ALE 
fig. wietrzny, powiewny, płochy, 
ulotny. 
AISLE, H, s. środek kościoła od 
drzwi do wielkiego ołtarza. 
A1T, At, s. kępa. 
TOAKE, ik, v.n. boleć, do- 
legać. 
AKIN, A-k!n, adj. krewny, po- 
winowaty. 
AKING, A'-klng, adj. bolący. 
To have an - tooth, cierpieć ból 
zębów. 
ALABASTER, MM-bis-tflr, 1) 
s. alabaster; 2) adj. alabastrowy. 
ALACK, MAk', interj. biada! 
niestety! - a day! o dniu nieszczę- 
śliwy ! 
ALACRIOUSLY, A-lAk'-rA-6s-lć, 
adv. żwawo, wesoło, ochoczo. 
ALACRITY, A-lAk-rć-tć,s. rzez- 
kość, żwawość, wesołość, ochota. 
ALARM, A-łArm', s. allarm, 
trwoga, postrach. To sound (an) 
-, trąbić na trwogę. - beli, dzwon 
na gwałt. To ring the - bell, 
uderzyć, dzwonić na gwałt. To 
give -, potrwożyć, strwożyć. To 
take-, strwożyć się. To spread 
-, rozsiewać trwogę. 
TO ALARM, v. a. allarmować, 
trwożyć. 
ALARMING, AMr'-mlng, ad]. 
zatrważający. -LY, adv. z trwogę, 
z przestrachem. 
ALAS, A-iAs', interj. niestety. 
ALB, alb, s. komża, komeszka. 
ALBEIT, Al-be'-lt, conj. cho- 
ALBION, M'-bć-&n, s. (w poe- 
zyi), Anglia. 
ALBUGINEOUS, M-bu-dźćn'-nć- 
ńs, adj. białkowaty, białawy. 
ALBUGO, Ał-bń-gó, s. bielmo, 
katarakta. 
ALBUM, M'-b&m, s. imiennik, 
sztambuch. 
■ ALCAID, M-kid', 8. sędzia miej- 
ski (w Hiszpanii). 
ALCHYMIGAL, M-k£m'-mć-kM, 
adj. alchemiczny. -LY, adv. al- 
chemicznie. 
ALCHYMIST, M'-kćm-mlst, s. 
alchemik. 
ALCHYMY,M'kćm-mć,s. alche- 
mia. 
ALCOHOL, Al'-kó-hól, s. (chem.) 
alkohol, wyskok winny. 
ALCOHOLIZATION, M-kó-hM- 
i-zA'-szftn, s. (chem.)r alkoholi- 
zaeva. 
TO ALCOHOLIZE, M'-kó-hó-Uz, 
v. a. alkoholizować. 
ALKORAN, Al'-kó-rAn, s. alko- 
ran. 
ALKOVE, M-ków', s. alkowa, 
alkierz. 
ALDER (-tree), M'-dfir, s. 
olsza, olszyna. 
ALDERMAN, Al'-dfir-mAn,s. ra- 
dny pan, rajca, burmistrz. 
ALDERN , Al-dArn , adj. ol- 
szowy. 
ALE, 41, s. piwo pszenne (bez 
chmielu). - berry, grzane piwo 
z cukrem. - brewer, piwowar.- 
Conner, rewizor szynków piwnych 
(w Londynie). - house, szynk pi- 
AU 
wny. - house-keeper, szynkarz 
piwny. 
ALECOST, Jr-kóst, s. (roślina), 
wrotycz pospolity. 
ALEHOOF, 41-hMf, s. bluszcz 
poziemny. 
ALEMBIC, 4-lćm'-b1k, s. alem- 
bik. 
AŁENGTH, i-lćnglA, s. adv. 
wzdłuż. 
ALERT, A-lćrt, adj. czujny, 
żwawy, rzezki. To be upon the -, 
mieć się na ostrożności. 
ALERTNESS, 4-l«rt'-n& , s. 
źwawość, rzeskość, źvw«ść. 
ALEXANDER, 41-ićg'-z4n-d4r, 
s. Alexander. 
ALEXANDER'S FOOT, il'-lSg- 
z&n-d&rz-fńt, rumian, rębne ziele. 
ALEXIPHARMIC (=al), A-lćk- 
sć-f3r'-mlk, or ALEX1TER1C (- 
al) , &-lćk-sć-tćr'-rIk, adj. służący 
przeciw truciznie. 
ALGEBRA, M'dźć-br$,s.algiebra. 
ALGEBRAIC (-al), M-dżć-bri'- 
Ik, adj. algiebralczny. 
ALGEBRAIST, M-dżćbri'-!st, 8. 
algiebrzysta. 
ALGID, śl'-dź!d, adj. zimny, 
skrzepły, lodowaty. 
ALGIDITY, M-dzId'-dć-tć, s. 
zimność, ostuda. 
ALGIERS, M-dżWrz',s. Algier. 
ALGIF1C, Al-dźlf-flk, ad], ozię- 
biający, ostudzający. 
ALGOR, M'gbr, s. ostre zimno, 
mróz. 
ALIAS, A'-lMs, adv. inaczój. 
ALIBI, AlMĆ-bl, 8. w. p. nieobe- 
cność na miejscu popełnionego 
przestępstwa. 
ALIEN, M'-ySn, 1) s. cudzozie- 
miec. - bill, prawo o cudzoziem- 
cach ; 2) adj. obcy. It is - to my 
purpose, to jest obce memu przed- 
miotowi. 
ALIENABLE, Al'-yón-4-bl, adj. 
mogęcy być zbytym (sprzedanym, 
odstąpionym, zamienionym). 
TO ALIENATE , il'yćn-it, u. a. 
alienować, zbyć; fig. odrazić, od- 
st ręczyć. 
ALIENATION, M-yćn-i'-szfln, 
s. alicnacya, zbycie; fig. odraże- 
nie , odstręczenie. 
TO ALIGHT, ć-llt', v. n. (from}. 
zsiąść, wysięść. To - on, wpaść 
na co, napotkać. 
ALIKE, S-lik', adv. podobnie, 
zarówno. 
ALIMENT, M'Ić-mćnt, s. po- 
karm , pożywienie, posiłek. 
ALIMENTAL , M-lć-mćn'-tal, 
adj. pokarmny, pożywny, posilny. 
ALIMENTARINESS, M-lć-mćn'- 
tA-rć-nćs, 8. pożywność, posilność. 
ALIMENTARY, M-te-mćn'-tA- 
ró, adj. pokarmowy; pożywny, po- 
silny. 
ALIMENTATION, M-lć-mćn- 
ti'-szhn, s. karmienie, żywienie; 
pożywność. 
ALIMONIOUS, Al-lć-mó'-nMs, 
adj. pożywny. 
ALIMONY, M'-lć-mfin-nó, s. w. 
p. pensya alimentarna dla 'roz- 
wódki. 
ALL 
ALIVE, A-liv', adj. iyvry, żyją- 
cy. To burn -, spalić żywcem. He 
is the best man-, to jest najlepszy 
człowiek w świacie. No man -, 
nikt w świecie. Is he still - ? czy 
on jeszcze źyje? fig. - to, czuły 
na co. 
ALKALI. AP-kA-lć, s. alkali, 
sól ługowa. 
ALKALINE, M'-kA-lIn, adj. al- 
kaliczny. 
ALKANET, Al'-kA-nSt, S. (ro- 
ślina) , czarki, wołowy język, czer- 
wieniec. 
ALL, Sil, 1) adj. wszystek, 
wszelki, cały; 2) s. wszystkość, 
ogół, całość; 3) adv. całkiem, zu- 
pełnie, wszystko. - bearing, wszy- 
stkorodny. - cheering, wszystko- 
rozweselający. - devouring, wszy- 
stko pożerający. - haill witaj! 
- hailowtide, (-halłown), wszy- 
stkich Świętych. - knowing, 
wszystkowiedzący. - seeing, wszy- 
stko widzący. - souls Day, dzień 
zaduszny. - wise, wszecłunądry. 
TO ALLAY, Al-IA', v. a. mieszać 
kruszce, do srebra dodać miedzi, 
do złota srebra lub miedzi; fig. 
złagodzić, ukoić, uśmierzyć, uga- 
sić. To- wine with water, dolać 
wody do wina. The tempest allays, 
burza ucicha. 
ALLAY, s. aliaź, przysada; fig. 
złagodzenie, ukojenie, uśmierze- 
nie , ugaszenie. Without -, czy- 
sty, szczery. 
ALLAYER, Al-lA'-ur, s. łagodzi- 
cie!, uśmierzycie 1; środek łago- 
dzący. 
ALLAYMENT, M-lA'-mćat, s. 
ulga, uśmierzenie. 
TO ALLEDGE, Al-lMż', v.a. 
przytoczyć, przywieść; twierdzić, 
utrzymywać. 
ALLEDGMENT, Sl-lćdrmSnt, 
s. przytoczenie; twierdzenie. 
ALLEGATION, śl-lc-ga-szun, 
s. przytoczenie, cytacya; twierdze- 
nie ; wybieg , wymówka. 
ALLEGIANCE, Sl-lóMżMms, 
s. posłuszeństwo, uległość, hołdo- 
wnictwo. Oath of -, przysięga na 
wierność. To do -, złożyć hołd. 
ALLEGORIC (-AL), ól-lć-gór'- 
rlk, adj. alegoryczny.-ally, adv. 
alegorycznie. -alhess, 8. alcgo- 
ryczność. 
TO ALLEGORIZE, AiMA-gó-riz, 
v. a. wyobrazić pod ałegoryg. 
ALLEGORY, Af-lć-gór-rć, s. 
alegorya, przenośnia, figura. 
ALLEJUJAH, Al-lć-lń'-ya, s. 
alleluja. 
TO ALLEVIATE, Al-ić'-wMt, 
v. a. ulżyć, folgować, ułagodzić, 
uśmierzyć. 
ALLEVIATION , Al-ló-wM'- 
szun, s. ulga, folga, ułagodzenie, 
uśmierzenie. 
ALLEY, Al'-lć, s. alea; uliczka 
przechodnia. 
ALLIANCE, 51-11'-Ans, s. alians, 
przymierze; pokrewieństwo, po- 
winowactwo. 
ALLICIENCY, Al-llsz'-yćn-sć, 8. 
siła przyciągająca. 
9 
Fice, b5r, 411, Mt.||MÓ, Wn.jjFlne, fln.{JNÓ, prfive, fÓr, góL|JCńre,c&r, f&ll.||CWn.[|Hóuse.[]CiuI.|| Bść.gSóón. 10 
ALU 
TO ALLTGATE, M'-lć-git, v.a, 
przywiązać, związać. 
ALLIGATION, Al-lć-gi'-szun, 
s. związanie, połączenie; (uryt.) 
reguła mieszana. 
ALIGATOR, M-lć-ga'-tur, s. 
alligator, kaiman (krokodyl ame- 
rykański). 
ALLIS1ON, M-Uź^un, s. ude- 
rzenie jednego o drugie, potrące- 
nie , starcie się. 
ALLITERATION , Al-llt-ćr-A'- 
sz&n, s. igraszka poetyczna zależą- 
ca na dobraniu kilku po sobie na- 
stępujących wyrazów, zaczynają- 
cych się na jednę literę. 
ALLOCUTION, M-lA-tó'-szun, 
s. przemowa, perora. 
ALLODIAL, &l-15'-dMl, adj. 
allodialny. 
ALLODIUM, M-ld'-dWim, s. 
allodium, własność bezwarunkowa 
dziedziczna. 
TO ALLOT; ALIdV, V. a. wy- 
znaczyć, wydzielić. 
ALLOTMENT, aHófmćnt, s. 
cząstka wydzielona, wydział. 
TO ALLOW, M-ldó', v. a. przy- 
uznać; dopuścić, dozwolić, 
pózwolić, zezwolić; nadać, wy- 
znaczyć; zważać, mieć wzgląd na 
co, pobłażać, folgować. 1 - of 
that excuse, uznaję tę wymówkę 
za słuszną. 1 will not - you to 
do U, nie pozwolę ci tego uczynić. 
To - a privilege, nadać przywi- 
Ićj. To-amaitenance, wyzna- 
czyć pensyą. Allowing for his 
want of education, zważając, ma- 
jąc na» względzie jego złe wycho- 
wanie. 
ALLOWABLE, SUMM-bl, adj. 
dopuszczalny; dozwolony, godziwy, 
słuszny. -ness, s. godziwość, słu- 
szność. 
ALLOWANCE, M-lćŁMns, s. 
przyznanie, przystanie na co; po- 
zwolenie , zezwolenie; porcya , ra- 
cya , strawne , slotowe, pensya wy- 
zuaczcna; względność, pobłażanie, 
folgowanie. There must be sonie 
grains of-, nie trzeba tak suro- 
wo sądzić, trzeba coś wybaczyć, 
przez szpary czasem patrzeć. 
ALLOY, il-lóć', s. podlejszy 
kruszec dodany do droższego, 
przysada; fig. zmieszanie, ujęcie, 
ujma, uszczerbek. 
TO ALLUDE, ćl-lńd', v.n. do- 
tknąć, nadmienić, napomknąć, na- 
wykać, ściągać się do czego, za- 
krawać na co. 
TO ALLURE, M-lńr', v.a. zwa- 
bić, przywabić, przyłudzić. 
ALLUREMENT, żl-lur'-mćnt, 
S, powab, przyluda, ponęta. 
ALLURER, M-lu'-rfir, s. wabi- 
ciel, maniciel, pochlebca. 
ALLURINGLY , ćl-liT-rlng-lć , 
adv. łudzącym, zwodniczym spo- 
sobem, ponętnie, powabnie. 
ALLUSION, M-lu'-ż&n, s. allu- 
zya, wzmianka, napomknienie, 
przymówienie. 
ALUS1VE, &l-lń*-slw, adj. doty- 
kający, napomykający; zakrawają- 
cy na co. -LY, adv. z lekka doty- 
ALT 
kający, lekką czyniąc wzmiankę. 
-NESS, 8. napomykanie, przy- 
mawianie. 
ALLUVION, AI-lu'-vMn, s. 
odsep, przysypisko. 
TO ALLY, Al-Jl', v. a. złączyć 
węzłem przymierza lub pokrewień- 
stwa , (- to, z kim). 
ALLY, 8. aliant, sprzymierze- 
niec; krewny, powinowaty. 
ALMANAC, Al'-mA-nAk, 8. al- 
manak, kalendarz. 
ALMIGHT1NESS, M-ml'-U-nSs, 
8, wszechmocność. 
ALMIGHTY , , adj. 
wszechmocny. 
ALMOND, A'-mund, 8. migdał. 
- tree, migdałowe'drzewo. 
ALMONER, Al'-mun-Or, 8. jal- 
mużnik. 
ALMONRY, Al'-mfin-rd, s. dom 
przytułku, miejsce gilzie się rozda- 
je jałmużna, mieszkanie jałmu- 
żnika. 
ALMOST, M'-mdst, adv. pra- 
wie, niemal. 
ALMS, Amz, s. jałmużna.- box, 
jalmużniana skrzynka. - deed, 
miłosierny uczynek. -fitter, da- 
jący jałmużnę. -house, dom przy- 
tułku , szpital. 
ALOES, Af-dz, 8. aloes. 
ALGETIC (-zł), Al-ló-ćt'-lk, 
ad], aloesowy. 
ALOFT, A-lóft', adj. na górze, 
do góry, w górę. 
ALONE, 3-lón', i) adj. sam, sa- 
motny. Let me -, daj mi pokój. 
Let that -, nie ruszaj tego. Lei 
me - for that, spuść się na mnie; 
2) adv. tylko. 
ALONG, A-lóng', adv. wzdłuż. 
- side of, obok czego. - with , 
w towarzystwie, razem, wraz z. 
Come -, pójdź sam (tu). Will you 
come- with me? czy chcesz pójść 
ze mną ? Take this - with you, 
weź to z sobą. 
ALOOF; A-lódf, adv. zdała, 
opodal. 
ALOUD, A-!bud', głośno. 
ALPHABET, MTA-bćt, s. alfa- 
bet, abecadło. 
ALPHABETIC (-al), Al-fA-Ml'- 
t!k, adj. alfabetyczny. -ALLY, 
adv. alfabetycznie. 
ALPINE, M'-pln, adj. alpejski. 
ALPS, Alps, 8. pl. Alpy. 
ALREADY, M'-r&l-dd, adv. już. 
ALSO, Al'-sd, adv. także, tu- 
dzież , też. 
ALTAR , M'-tńr, s. ołtarz. 
TO ALTER, Al'-lflr, v. 1) a. od- 
mienić, zmienić, przemienić. To 
- one's mind, odmienić uczynio- 
ne postanowienie, inaczćj się na- 
myślić. To -one's condition, od- 
mienić stan, ożenić się lub wyjść 
za mąż; 2) n. odmienić się, zmie- 
nić się. 
ALTERABLE, Al'-tór-A-bl, adj. 
odmienialny, odmienny. -LY, 
adv. odmiennie. -NESS, 8. moż- 
ność odmienienia. 
ALTERATION, M-tOr-d'-szfin, 
S. odmiana, zmiana. 
ALTERATIVE, ai'-tAr-S-tlw, 1) 
AMA 
adj. mogący sprawić odmianę; 2} 
s. (med.), lekarstwo zwolna pole- 
pszające stan zdrowia. 
ALTERCATION, M-tflr-kA'-sz&n, 
S. spór, zwada. 
ALTĘRN, M'-tćrn, adj. prze- 
mienny0, kolejny. 
ALTERNACY, 3]-lćr'-nż-sć, 8. 
przemiana, kolejny porządek. 
TO ALTERNATE, M-tćr'-n& , 
v. a. et n. naprzemiany co czynić, 
z kolei następować. 
■'ALTERNATE, adj. kolejny, je- 
den po drugim. -LY, adv. kolej- 
nie , na przemiany. -NESS, s. ko- 
lejność, przemiana. 
ALTERNATION, ALtńr-nć'-szin, 
8. przemiana, odmiana. 
ALTERNATIVE, M-tfr'-nMlw, 
1) adj. kolejny; 2) 8. rzecz dana 
do wyboru, albo albo , alternata. 
-LY, adv. kolejnie, ńa przemia- 
ny. -NESS, s. kolejność. 
ALTHOUGH, M-THÓ', a»y. lu- 
bo, chociaż. 
ALTITUDE, M'-tć-tńd, 8. wyso- 
kość, szczyt. 
ALTOGETHER, JP-ló-gó-THGr, 
adv. całkiem, zupełnie. 
ALUM , Sr-lńm, s. balun. 
ALUMINOUS , M-lu'-m6-nós , 
adj. halonowy. 
ALWAYS, M'-uiz, adv. zawsze. 
AMABILITY, Am-A-bllM-tć, s. 
godność kochania, uprzejmość. 
AMA1N, a-món*, adv. z całą si- 
lą , nawainie, pędem, spiesznie. 
AMALGAM (-a), A-mM'-gAm, 
s. (chem.), ainalgama. 
TO AMALGAMATE, A-mM'-gA- 
mit, v. a. amalgamować. * 
AMALGAMATION , d-m&gA- 
mi'-szun, s. amalgamacya. 
AM A N U EN SIS, A-mSn-d-Cu'-sls, 
s. pisarek, kopista. 
AMARANTH, Sm'-A-rinlA, 8. 
amaiant (kwiat). 
AMARANTHIN, Am-5-rAn'-tAln, 
adj. amarantowy. 
TO AMASS, A-mAs', u. a. zwa- 
lić na kupę, skopić, zgromadzić. 
AMASSMENT, A-mAs'-mćnl, s. 
nagromadzenie.. 
AMATEUR, Am-A-tAr', 8. amator, 
lubownik, miłośnik. 
AMATORIAL, Am-A-tóKrć-AI, or 
AMATORY, Am'-A-lńr-rćj, ad}, tni- 
lośny. 
AMAUROSIS, Am-Au-rd'-sls, s. 
katarakta. 
TO AMAZE, A-m Az*, v.a. prze- 
razić, zadziwić, wprawić w zadu- 
mienie. To be amazed at, zdu- 
miewać się, osłupieć z zadziwienia.1 
AMAZE, 8. zdumienie, zadziwie- 
nie. 
AMAZEDLY, A-mi'-zćd-ld, adv. 
z zadziwieniem, z osłupieniem. 
AMAZEDNESS, A-mi'-zćd-n&, 
8. zdumialość. 
AMAZEMENT, i-miz'-m?nt, s. 
zadumienic, osłupienie. 
AMAZING, A-mA'-zing, adj. zdu- 
miewający , zadziwiający. -LY, 
adv. do zadziwienia, na podziw. 
AMAZON, Am'-A-zim, 8. ama- 
zonka. 
FSce, Mr, All, Mt[|Mć, hćn.jjFlne, Hn.fiNÓ, próve,fór, gót.||Ct'ire,cflr, r&II.QCMn.||Hdfise.||C5ul.||Bćć.||SMn. AME 
AMBAGES, Sm-bA-dźćz, s. plą- 
tanina wyrazów. 
AMBASSADOR, Am-bAAsAdór, 
3. ambasador, poseł. 
AMBASSADRESS, Am-bAs'-sA- 
drós, s. ambasado rowa, posłannica. 
AMBER, Am*-Mr, 1) s. bur- 
sztyn; 2) adj. bursztynowy. - seed, 
piżmowe ziarnka. 
AMBERGRIS, 3m'-b&r-grćs, s. 
ambra. 
AMBIDEXTER (-trous) , Am- 
bAdćks'-tór, adj. umiejętny na obie 
ręce; fig. noszący płaszcz na obu 
ramionach, dwom panom służący. 
AMBIENT, Am'-bć-ćnt , adj. ota- 
czający. The-air, powietrze któ- 
re nas otacza. 
AMBIGUITY, am-bAgu'-Atć, s. 
dwuznaczność, zawiłość. 
AMBIGUOUS, Am-blg'-ó-us, adj. 
dwuznaczny, zawiły. -LY, adv. 
dwuznacznie. -NESS , s. zob. 
AMBIGUITY. 
AMBITION , An-blsz'-fln , s. 
ambieya , duma. 
AMBITIOUS, Am-blsz'-fis, adj. 
ambitny, dumny. -LY, adv. am- 
bitnie, dumnie. 
AMBLE, Am'-bl, S. stęp. 
TO AMBLE, v. n. iść stępo. 
AMBLER, Am'-blur, s. stępak. 
AMBLINGLY, Am'-bilng-tó, adv. 
stępo. 
AMBROSIA , Am-brd'-źAi , s. 
ambrozya, napój bogów; 2) (ro- 
ślina) , boży byU 
AMBROSIAL , An-bró'-żć-Al , 
adj. ambr ozy o wy. 
AMBRY, Am'-brć, s. zob. AL- 
MONRY. 
AMBULATION. Am-bu-lA-szun, 
8. chodzenie, przechadzka. 
AMBULATORY, An'-bu-13-tur- 
rć, adj. przechadzający się, spa- 
cerujący. 
AMBURY, śm'-bu-rć, s. wrzód 
u koni. 
AMBUSCADE, śm'-bus-kad, or 
AMBUSH, am'-biisz, s. zasadz- 
ka. 
AMEL, Sm'-m^l, s. zob. Enamel. 
AMEN, i'-mćn, adv. amen. 
AMENABLE, A-mć'-nA-bl, adj. 
odpowiedzialny. 
TO AMEND, 3-mćnd', v. 1) a. 
poprawić, ulepszyć; 2) n. popra- 
wić się. 
AMENDMET, ń-mćnd'-mćnt, s. 
poprawa, polepszenie, sprostowa- 
nie uchybień w przewodzie pra- 
wnym ; dodatki i sprostowania 
w projekcie do prawa. 
AMENDS, 3-mćnds', s. wyna- 
grodzenie szkody, zadosyć uczynie- 
nie , satysfakeya. To make -, wy- 
nagrodzić, zadosyć uczynić. 
TO AMERCE, v. a. skarać grzy- 
wnami. 
AMERCEMENT, 3-mćrs'-mćnt, 
s. grzywny, kara pieniężna. 
AMERICA, a-mćr'-rć-kż, s. Ame- 
ryka. 
AMERICAN, A-mćr'-rć-k3n, 1) 
adj. amerykański; 2) s. Amery- 
kanin. 
AMETHIST, 5m'-ć-lAlst, s. ame 
AMP 
tyst (klejnot flałkowo błękitnego 
koloru). 
AMIABLE, i'-mM-bl, adj. luby, 
miły, przyjemny, kochany. -NESS, 
s. słodycz, uprzejmość.-LY,adv. 
słodko, mile, uprzejmie. 
AMICABLE, óm'-mć-kA-b), adj. 
przyjacielski. -NESS, s. przyja- 
cielstwo. -LY, adv. po przyja- 
cielsku. 
AMID, Amid', or AMIDST, A 
midst', prep, wśród, wpośród. 
AMISS, Amis', adv. źle, błę- 
dnie, naopak, przewrotnie. To 
take -, wziąść za zle. It would 
not be -, niebyloby od rzeczy. To 
do -, uchybić, pobłądzić. 
AMITY, śm'-mć-tó, s. przyjaźń. 
AMMONIAC, immó'-nć-5k, s. 
amoniak. 
AMMUNITION, am-mu-nlsz'-fin, 
s. amunicya. 
AMNESTY, im'-nćs-tó, s. amne- 
stya. 
AMONG, Amung', orAMONGST, 
prep, między, pomiędzy. From-, 
z pomiędzy. 
AMOROUS, śm'-ó-rus, adj. roz- 
kochany, zakochany, romansowy, 
miłośny.-LY, adv. romansowo, 
milośnje. -NESS, s. romanso- 
wość. 
AMORTIZATION, Amór-tć-zA- 
szun, or AMORTIZEMENT, A 
mór'-tlz-mćnt, s. w. p. zapis dóbr 
kościołowi lub korporacyi, która 
ich alienować nie może. 
TO AMORTIZE, Amdr'-tlz, v.a. 
zapisać lub przedać kościołowi lub 
jakićj korporacyi. 
AMOUNT, Amóunl*, s. ogól, 
summa, kwota. What is the - of 
it? ile to wynosi? To the - of...., 
ogółem, w ogóle, tyle a tyle. 
TO AMOUNT, v. n. wynosić 
w ogóle, czynić. 
AMOUR, i-móór', s. miłostki, 
zalecanki, romanse. 
AMPHIBIOUS, śm-nb'Aus, adj. 
ziemiowodny , wodoziemny. - 
NESS, s. własność zwierząt źyć 
mogących w wodzie i na ziemi. 
AMPHIBOLOGICAL, am-fAbó- 
Idd' zAkal, ad), dwuznaczny, wą- 
tpliwy. 
AMPHIBOLOGY , im-fAból'-ó- 
dżć, s. dwuznaczność, wątpliwość. 
AMPHISBAENA, AnOs-bi'-ni, 
S. bloniastowąż. 
AMPHITHEATRE, 3m-fAlAA-A 
tur, s. amfiteatr. 
AMPLE, Sm'-pl, adj. okolisty, 
otoczysty, obszerny ; fig. hojny, 
obfity. 
AMPLENESS, 3m'-pl-nćs, s. 
obszerność, rozciągłość; fig. hoj- 
ność, obfitość. 
TO AMPL1FICATE , 3m-plir-A 
kil, v. a. rozszerzyć, rozciągnąć, 
powiększyć. 
AMPLIFICATION, JmplAfA- 
kA-szun, s. rozszerzenie, rozciągnie- 
nie, powiększenie. 
AMPLIFIER, im'-plAH-ur, s. 
rozszerzacz, dodawca. 
TO AMPLIFY, am'-plAK, v.a. 
zob. TO AMPL1FICATE. 
ANA 
AMPLITUDE, 3tn'-pIMńd, s. 
obszerność, rozciągłość; pg. hoj- 
ność , obfitość. 
AMPLY, 4m'-plć, adv. obszer- 
nie, rozciągłe; fig. hojnie, ob- 
ficie. 
TO AMPUTATE, 3m'-pu-t3t, u. 
a. (chir.), odciąć członek. 
AMPUTATION, am-pu-tł'szón, 
S. amputacya, odcięcie członka. 
AMULET, 3m'-ulćl, s. zawie- 
szenie na szyi (od czarów , od po- 
wietrza , od febry). 
TO AMUSE., 3-m-móz , v. a. ba- 
wić, zabawiać. To- one s self (in, 
with), bawić się czóm. to-one, 
(fam.), za nos kogo wodzić, poka- 
zywać mu gruszki ua wierzbie, dud- 
ki na kościele. 
AMUSEMENT, 4 móz^mćnt, f. 
zabawa, rozrywka. 
AMUSER, 3'mu*-zur, s. bała- 
mut, zwodzicie!, frant. 
AN , 3n, 1) art. używa się przed 
wyrazami zaczy nającemi się od sa- 
mogłoski lub h niebrzmiąccgo : an 
uproar, zgiełk, an hour, godzina. 
Tudzież pized h brzmiącem, jeżeli 
akcent pada na druga zgłoskę. Au 
heroic action, czyn bohatyrski. 
An historical account, wiadomość 
historyczna, zob. A; 2) eon/, ł. 
(zamiast and if, as if), a gdy, jak 
gdyby. 
ANABAPTIST, 3-n3-b5p'-tIst, s. 
Anabaptysta. 
ANACHORITE, 3n-3k'-ó-rlt , s. 
pustelnik. 
ANACHRONISM, 3n-MC-ró-nlzm, 
błąd przeciw chronologii. 
ANACLATICS, 3-n3-kl3t'-lks, s. 
dioptryka, nauka o odbijaniu się 
światła. 
ANAGRAM , 3n'-3-gr3m , s. ana- 
gram (wyraz ułożony z poprzekła- 
danych liter jakiego nazwiska). 
ANALOGICAL, 3n-ó-lódż'-ć-k3l, 
adj. analogiczny, podobny. -LY, 
adv. analogicznie, podobnie. 
ANALOGOUS , 4-n3E-ld-gus , 
adj. analogiczny, podobiry. 
ANALOGY, 4-n3r-ló-dżć, 3. 
analogia, podobieństwo. 
ANALIS1S, 3-ndl'-ló-sls, s. ana- 
liza, rozbior, rozkład. 
ANALYTICAL, 3n-3-ll'-tć k31, 
adj. analityczny. -LY, adv. anali- 
tycznie. 
TO ANALYZE, 3n'-3-llz, v.a. 
analizować, rozbierać na części. 
ANARCHIC (-al), 3n-3r'-klk, 
adj. anarchiczny, bezrządny. 
ANARCHY, 3n'-3r-kó, s. anar- 
chia, bezrząd, nierząd. 
ANATHEMA, 3-n3łA'-ć-m3, S. 
kl^ twa. 
TO ANATHEMATIZE, in-3lA'- 
ć-m4-tlz, v.a. wykląć, rzucić klą- 
twę. 
ANATOMICAL, 3n-3-tóm'-ćk4l, 
adj. anatomiczny. -LY, adv. ana- 
tomicznie. 
ANATOMIST, 3-nSt'A-młst, s. 
anatomik. 
TO ANATOMIZE, 3-n3t'-ć»mk, 
v. a. anatomizować , ciało ludzkie 
rozbierać. 
11 
Fóce, bir, Ail, bit.||MĆ, lićn. IJFIne, fln.||NÓ, prfive, fór, gdt.]|Ciire,c&r, f6U.||C61n.|!Hduse.||Ciul.||BM.[]Sóftn. 12 
ANG 
ANATOMY, , s. ana- 
tomia. 
ANCESTOR, Sn'-s^s-tur, s. przo- 
dek. 
ANCESTRY, Jn'-sSs-tri, s. sze- 
reg przodków. 
ANCHOR , ank'-ur, .r. kotwica. 
To cast or drop the -, rzucić ko- 
twicę. To weigh Ilie -, podnieść 
kotwicę. 
TO ANCHOR, v.n. rzucić ko- 
twicę, sianęć na kotwicy. 
ANCHORAGE, śnk-ńr-idż, s. 
przystań gdzie okręty staję na kotwi- 
cy; kotwiczne, zaplata od kotwicy. 
ANCHORET, ANCHORITE, zob. 
ANACHORET. 
ANCHOVY, an-czd'-wć, s. sar- 
dela. 
ANCIENT, in'-czćnt, 1) adj. 
dawny, starożytny; 2) s. ł chorę- 
źy. --LY, adv. za dawnych cza- 
sów.-NESS, s. dawność, staro- 
żytność. 
AND, And , conj. i, a. 
ANDIRONS, Snd-i'-runz, s.pl. 
wilki (na kominie lub przy ogniu 
kuchennym) na których się rożen 
obraca. 
ANDREW, 5n'-dróó, s. Jędrzćj. 
Merry -, błazen, arlekin, śmie- 
ANDROGINAL, (-nous), Sn- 
dródżM-nM, adj. dwuplciowy. 
ANDROPHAGUS , in-drdf-3- 
gus, s. ludożerca. 
ANECDOTE, in^k-dót, s. a- 
nckdota. 
ANECDOTICAL, Sn-ćk-ddf-ć- 
kM, adj. anekdotyczny. 
ANEMONE, 5-nćm'-d-nó, s. za- 
wilec leśny. 
ANENT, ó-nćnt', prep. f naprze- 
ciw , co się tyczy, w przedmiocie, 
względem. 
ANEURISM, Sn'-u-rizm, ane- 
wryzin. 
ANEW, 5-nif, adv. na nowo, 
znowu. 
ANGEL, in'-dźćl, s. anioł; 2) 
dawna moneta angielska (10 szel.); 
3) anioł morski (ryba). 
ANGELIC (-al), in-dżćl'-lk, 
adj. anielski. 
ANGELICA, Sn-dżór-ć-ki, s. 
(roślina), dzięgiel. 
ANGER, an'-gfir, 5. gniew, 
złość. 
TO ANGER, v.a, rozgniewać. 
ANGLE, śng'-gl, s. kęt; 2) węd- 
ka, haczyk u wędki. - rod, wę- 
dzisko, wędlisko. 
TO ANGLE, v.a. brać ryby wę- 
dę, na wędkę łowić. 
ANGLER, Ang'-lńr, $: wędarz. 
ANGLICAN, Sng'-gll-kśn, 1) adj. 
anglikański; 2) 8. anglikanin, na- 
leżęcy do kościoła anglikańskiego. 
ANGLICISM, śng'-gló-slzm, s. 
anglicyzm, sposób mówienia wła- 
ściwy językowi angielskiemu. 
ANGRILY, óng'-grć-ló, adv. 
z gniewem, 
ANGRY, Jng'-grć, adj. gniewny, 
zagniewany. To make one -, 
rozgniewać kogo. To be - with 
one, gniewać się na kogo. 
ANN 
ANGUISH, ang'-gulsz, 3. ból, 
boleść, ucisk, udręczenie, mę- 
czarnia. 
ANGULAR, ang'-gu-lir, adj. 
kitowy, narożny, węgielny. 
ANGULARITY, 3ng-gii-Iar'-ć-tć, 
or ANGULARNESS, Ang'-gńl-lar- 
nSs, s. kanciastość , graniastość. 
ANGULARLY, Ang'-gu-lńr-lć, 
adv. pod kitami. 
ANGULOUS, Ang'-gM&s, adj. 
kilowaty, kanciasty. 
ANIMADVERSION, An-ć-mSd- 
wćr'-sz&n, S. postrzeżenie, uwaga; 
nagananprzestroga, zgromienie, 
strofowanie. 
ANIMADVERSIVE, an-ć-mJd- 
wSr'-slw, adj. zdolny zastanowić 
nad czem uwagę. - faculty, refie- 
xya. 
TO ANIMADVERT, 5n-ć-mad- 
wćrf, v. n. zwrócić uwagę. To - 
upon, czynić uwagi; postrzeżenia, 
ganić. 
ANIMADVERTER , an-ć-mid- 
wćr'-tur, s. ganicie!. 
ANIP4AL, 3n'-ć-m31, 2) s. zwie- 
rzę; 2) adj. zwierzęcy.-kingdom, 
królestwo zwierząt. 
ANIMALCULE, an-ś-miT-kól,3. 
zwierzątko. 
ANIMALITY, 3n-ó-m31'-ó-tó, 3. 
stan zwierzgt, natura zwierzęca. 
TO ANIMATE, 3n'-ó-mit, v. a. 
ożywić; fig. dodać odwagi, zachę- 
cić , rozochocić, rozweselić. 
ANIMATE, adj. żywy, oży- 
wiony. 
ANIMATION, An-0-mA'-szun, s. 
ożywienie. 
ANIMATIVE, 3nM-mA-tlw, adj. 
ożywiający, ożywczy. 
ANIMOSITY, an-ć-mós'-sMó, s. 
zawziętość, zapalczywość, gniew, 
rozjątrzenie. 
ANISE, 3n'-n!s,s. anyż. 
ANKLE, 3nk'-kl, (--bonę), s. 
kostka. 
ANN , ANNE, 3n, 3. Anna. 
ANNALIST, 3n'-n3-llst, s. ana- 
lista, latopis. 
ANNALS, Sn'-nMz, 3. annały, 
roczne dzieje. 
TO ANNEX, 3n-nćks', v.a. do- 
liczyć, przyuczyć. 
ANNEXATION, 3n-nóks-si'-szun, 
3. doliczenie, przyuczenie. 
TO ANNIHILATE, 3n-nl'-hć-lńt. 
v.a. zniszczyć, zniweczyć, zgła- 
dzić, znieść, skasować. 
ANNIHILATION , An-nl-hó-li'- 
szun, s. zniszczenie, zniweczenie, 
zniesienie, upadek. 
ANNIVERSARY, 3n-nć-wćr'-sa- 
rć, 1) 3. rocznica; 2) adj. doro- 
czny. 
ANNOTATION, in-nó-t3'-szun, 
5. annotacya, przypisek. 
ANNOTATOR, an-nd-t5'-tur, 3. 
annotator, czyniicy przypiski do 
dzieła. 
TO ANNOUNCE, an-nóCms', v. 
a. obwieścić, ogłosić, oznajmić. 
ANNOUNCEMENT, źn-nóuns'- 
mćnt, s. obwieszczenie, ogłosze- 
nie, oznajmienie. 
TO ANNOY, ón-nW, v. a. do- 
ANT 
kuczać, naprzykrzać się, niepo- 
koić , dręczyć. 
ANNOYANCE, Sn-nW-ins, s. 
dokuczenie, uprzykrzenie, udrę- 
czenie. 
ANNOYER , Su-nW-ńr, S. drę- 
czyciel , naprzykrzony człowiek. 
ANNUAL, An'-nu-Al, adj. rnczny, 
coroczny. -LY, adv. rocznie, co- 
rok, rok rocznie. 
ANNUITY, An-nu'4-tć, s. pen- 
sya roczna, dochód dożywotni. 
TO ANNUL, An-nul'-, n.a. zni- 
weczyć, unieważnić, znieść, ska- 
sować, uchylić. 
ANNULAR, An'-nu-łAr, adj. ob- 
rgczkowv, pierścionkowy. 
TO ANNUMERATE, An-nń'-mć- 
rAt, v. a. doliczyć, dorachować. 
ANNUMERATION,an-nu-mć-rA'- 
szun, s. doliczenie, dorachowanie. 
ANNUNCIATION-DAY, An-nun- 
szA-A -szun-dA , s. Zwiastowanie 
Panny Maryi. 
ANODYNE, An'-d-dln, adj. ból 
uśmierzający. 
TO ANOINT, An-nólnf, v. a. na- 
maścić , pomazać. 
ANOINTMENT, An-nttnf-mćnt, 
s. namaszczenie, pomazanie. 
ANOMALOUS, A-ndm'-A-lfis, adj. 
odstępujący od prawidła, zbacza- 
jący. 
ANOMALY, A-ndm'-A-lć, a. nie- 
regularność, nieforemność, wybo- 
czenie od prawidła. 
ANON , A-nón', adv. zaraz, 
wkrótce. Ever and -, ciągle, 
ustawicznie, od czasu do czasu. 
ANONYMOUS , A-ndn'-A-mfis , 
adj. bezimienny. -LY, adv. bez- 
imiennie. 
ANOTHER, An-fiTH"-ar, adj. 
inny, inszy. One -, jeden z dru- 
gim , jeden drugiego, nawzajem. 
One with-, razem, wspólnie. 
One after -, jeden po drugim. 
One from -, jeden od drugiego. 
TO ANSWER, An'-sur, v. a. I 
n. odpowiedzieć na zapytanie, od- 
powiadać celowi. To - jor, odpo- 
wiadać za co; ręczyć za co. 
ANSWER , s. odpowiedź. 
ANSWERABLE,an*-sfir-A bl,adj. 
odpowiedzialny; odpowiedni, sto- 
sowny. -NESS, s. odpowiedniość, 
stosowność. -LY, auc. odpowie- 
dnie, stosownie. 
ANSWERER, An-sir-ilr, «. od- 
powiadacz. 
AN'T, An't (skroc. z and if il), 
i jeżeli. - please your honour, 
(vulg.), z pozwoleniem wielmo- 
żnego pana. 
ANT, Ant, s. mrówka. - bear, 
mrówkojad. -hill, mrówisko. 
ANTAGONIST, An-lAg'-d-nlst, «. 
przeciwnik. 
ANTARCTIC, An-tArk'-tlk, adj. 
południowy. The-pole, biegun 
południowy. 
ANTARTHRITIC, Ant-tAr'-!r-tA 
łk, adj. dobry na podagrę. 
ANTASTHMATIC, Ant-Ast-mAf- 
!k, adj. dobry na duszność. 
,TO ANTECEDE, An-tA-sćd',w.«, 
poprzedzać, przodkiem iść. 
Fice, b3r, ill, bAL|[Mć,-hćn.||Fłne, fin. 
|[Nb, próve, fir, gbt UCitre,car, fńll.yCóln.||Hduse.|| CAuL|JBtó.|Sddn. ANT 
ANTECENDENCE (-cs), An-tć- 
sć'd£ns, 3. poprzedzanie, przodko- 
wanie. 
ANTECENDENT, An-tć-sć'-dćnt, 
adj. poprzedzający, poprzedni. - 
LY, adv. poprzednio. 
ANTECESSOR, Ań-tć-sćs'-sfir,3. 
poprzednik, przodek. 
ANTECHAMBER, fin-ti-czim'- 
bur, 3. przedpokój. 
TO ANTEDATE, An'-tć-dAt, v.a. 
antydatować. 
ANTEDILUVIAN , An-tć-dć-lu- 
wć-An, ad), przedpotopowy. 
ANTELOPE, An'-tć-lóp, 3. anty- 
lopa. 
ANTEMERIDIAN, An-tć-mć-rld'- 
t- n,ad). przedpołudniowy. 
ANTEMETIC, Ant-ć-mSf-lk, adj. 
służący do powstrzymania wymio- 
tów. 
ANTEMUNDANE , An-tć-mfin- 
dAn, ad), przed stworzeniem 
świata. 
ANTENNAE, An-tćn'-nć, 3. pl. 
różki owadów, wąsy. 
ANTEPENULT, An-tć-pć-nulf, 
1) adj. trzeci od końca; 2) 3. syla- 
ba trzecia od końca. 
ANTEP1LEPT1C (-al) , An-tć- 
pA-IAp'-tlk, adj. służący przeciw 
wielkićj chorobie. 
TO ANTEPONE, An'-tć-pón, v. 
a. przekładać, przenosić. 
ANTERIOR (-our), An-tó'-rć- 
ńr, adj. poprzedni (szczególnićj co 
do czasu), poprzedniczy. 
ANTERIORITY, An-tć-rć-ór'-ć- 
tć, 3. pierwsze miejsce, pierwszeń- 
stwo, przodkowanie. 
ANTEROOM, An'-tć-róóm, 3. 
przedpokój. 
ANTHEM, An'-t/i5m, 3. śpiew 
chorny, hymn. 
ANTHOLOGY, An-lńM'-ó-dzć, 
s. kwialozbiór; wybór poezyi. 
ANTHONY'S FIRE, An'-td-nlz- 
tir, 3. (med.) róża, erysipelas. 
ANTHRAX, An'-Zńrśks s. bo- 
lączka morowa, wrzód jadowity. 
ANTHROPOLOGY, An'-Zńró- 
póF-ó-dżó, s. antropologia, nauka 
o człowieku. 
ANTHROPOPHAGI, An'-Zńió- 
pbf-A-dżl ,3. pl. ludożercy. 
ANTHROPOPHAGY, An'-t/ird- 
póf-A-dźć, ludoźerstwo. 
ANTICHRISTIAN, An-tć-krlst'- 
yńn, s. adj. przeciwny nauce Chri- 
stusa. 
ANTICHRISTIANISM, or ANTI- 
CHR1STIANITY, s. nauka przeci- 
wna rehgii CHRYSTUSA. 
TO ANTICIPATE, An-tIs'-ć-pAt, 
v. a. czynić co przed czasem, wy- 
brać naprzód, uprzedzać; tuszyć, 
przeczuwać, spodziewać się. 
ANTICIPATION, An-l!s-sć-pA'- 
szun, 3. uprzednie wybranie, uprze- 
dzenie; przeczucie, przewidywa- 
nie , spodziewanie się czego. 
ANTICK, An-tlk, 1) adj. śmie- 
szny, diwaczny, kugiarski; 2) s. 
kuglarz, sztukmistrz; kuglarstwo, 
łamane sztuki. 
ANTICONVULSIVE, in-tó-kón- 
wal'-s!w, adj. dobry na konwuisye. 
ANT 
ANTICOURTIER, An-lć-kór'- 
cziir, s. przeciwny partyi dworskiej. 
ANTIDOTAL, An-tć-dó'-til, adj. 
służący przeciw truciznie. 
ANTIDOTE, An'-tć-dót,3. anty- 
dot, środek przeciw truciznie. 
ANTIFEBRILE, 4n-tć-fćb'-rll, 
ad). dobry na febrę. 
ANTILOGARYTHM, Sn-tMÓ- 
gi-rU/jm, s. (mat.) dopełnienie lo- 
garytmu wstawy, stycznćj, siecznćj, 
i t. d. 
ANTIMONARCHIC (-al) , An'- 
tć-mó-nAr'-klk, ad), przeciwny, mo- 
narchii , monarchicznym rządom. 
ANTIMONY, Ań'-tć-mńn-ó, s. 
antymon. 
ANTINEPHRITIC, ńn'-te-nć- 
frlt'-lk, adj. dobry na kamień i 
inne nerkowe choroby. 
ANTINOMY, an-t!n'-ó-mć, s. 
sprzeczność między dwoma pra- 
wami. 
ANTIPARALITIC, 5n'-tć-pAr- 
A-ITt-łk, ad), dobry na paralisz. 
ANTIPATHETIC (-al), An'-tć- 
pś-thot'-lk, adj. z natury przeci- 
wny, mający naturalnv wstręt. 
ANTIPATHY, śn-tJp'-5-thć, s. 
antypatia, wrodzona odraza. 
ANTIPHON, &n'-tó-fón, s. an- 
tyfon. 
ANTIPODAL, 4n-t!p'-ó-dM, adj. 
przeciwstopny. 
ANTIPODES, 4n-t]p'-d-dćz, 3. 
pL antypody, mieszkańcy przeciw- 
stopni. 
ANTIQUARY, An'-tć-kuA-r6, or 
ANTIQUARIAN, An-tó-kuA'-rMn, 
3. antykwaryusz, antykwarz, znawca 
i miłośnik starożytności. 
ANTIQUATED, An'-tA-kuA-tAd, 
adj. zastarzały, przestarzały; - 
NESS, 3. zastarzałość, przestarza- 
łość, staroświeczczyzna. 
ANTIQUE, Sn-tćk', 1) adj. staro- 
żytny, staroświecki; 2) 3. antyk, 
zabytek starożytności. 
ANTIQUITY, An-tiłt'-kuć-tć,3. 
starożytność. 
ANTIREVOLUTION, An-tś-rćw- 
ó-Iu'-szón, kontrrewołucya. 
ANTI REVOLUTIONARY, An'-^- 
rćw-ó-lu'-szun-A-rć, adj. przeci- 
wny rewoiucvi, kontrrewolucyjny. 
ANTISCORBUTICAL, An'-tó- 
skór-bu'-tć-kM, adj. służący na 
szkorbut. 
ANTISPASIS, An-t!s'-pA-sIs, s. 
(med.) odciągnienie humorów w in- 
ną stronę. 
ANTISPASMODIC, an-tć-spAz- 
mód'-lk, adj. dobry na kurcz i spa- 
zmv. 
A NTISPLENETIC, An-tć-splfi- 
nćl'-!k, ad), dobry na chorobę śle- 
dzion , na hypochondryą. 
ANTISTRUMATIC, An-tó-stru- 
mAt'-Ik, adj. dobry na szkrofuły. 
ANTITHESIS, An-tUA'-ć-sls, 3. 
antyteza, figura retoryczna. 
ANTI VENEREAL, An-tć-wć-nć'- 
rć-Ai, ad), służący na choroby we- 
neryczne. 
ANTLER, AnŁ'-!6r,3. rogi jelenie. 
ANTOECI, An-tóć'-sł, 3. pl. ludy 
mieszkające pod tym samym polu- 
API 
dnlkicm w równćj odległości od ró- 
wnika na północ i na południe. 
ANTONOMASIA, śn-ló-nó-mi'- 
zć-5, s. antonomazya (figura reto- 
ryczna, kiedy zamiast właściwego, 
używamy innego nazwiska, jak to : 
Cycero zamiast mówca, Napoleon 
zamiast wielki wojownik, i na od- 
wrót). 
ANTRE, &n'-tńr, 5. jaskinia, 
pieczara. 
ANVIL, An'-w!l, s. kowadło. 
ANXIETY, fing-zl'-ó-tó,s. obawa, 
niespokojność, ucisk, tęskność. 
ANXIOUS, ńnk'-szus, adj. nie- 
spokojny, troskliwy. - LY, adv. 
z obaw?, z niespokojności?. - 
NESS, s. zob. = ANXIETY. 
ANY, ćn'-nć, adj. każdy; ktokol- 
wiek. jakikolwiek; cokolwiek. - 
one (-body), ktokolwiek; każdy. 
- tmnp, cokolwiek; wszystko. 
- where, gdziekolwiek; wszę- 
dzie. - hew, jakimkolwiek bądź 
sposobem, not -, nikt. He does 
not come (fall) short of-, nie- 
ustępuje nikomu, nie jest od nikogo 
niższy. - more, nieco wigcćj. 
- farther, nieco dalćj. Without 
-more ado, bez dalszych innych 
korowodów. 
AORTA, A-6r'-t&, s. wielka żyła 
pulsowa. 
APACE, A-pSs', adv. prędko, 
spiesznie, szybko. It rains -, 
deszcz leje. Night wears -, noc 
się kończy, dnieje. 
APART, ż-pirt', adv. osobno, 
na ustroniu, na boku. 
APARTEMENT, i-pScC-mSat, 
S. apartament, pokój. 
APATHY, ipM-thó, 5. nieczu- 
lość, martwość, odrętwiałość. 
APE, śp, s. małpa, (fig.) mai- 
piarz, naśladownik. 
TO APE, v. n. małpować. 
APEAK. 5-pćk', adv. (mar.) 
prostopadle, tuż nad kotwic?. 
APENNINE HILLS, ?.p'-pón-n!n- 
hlilz, s. pl. góry apenińskie. 
APER, i'-pur, s. małpiarz, 
APERIENT, 4-pć'-rć-ćnt, or 
APERTIVE,a-pćr'-tlw, adj. (med.) 
przeczyszczający, laksuj?cy. 
APERT, ó-pdrt', adj. otwarty. 
-LY, adv. otwarcie. -NESS, k 
At urarłAtp 
APERTURE, 5p'-ńr-czur, s. 
otwór. 
APETALOUS, ż-pćtM-lSs, adj. 
(bot.) bez listków kwiatowych. 
APEX, i'-pćks, s. szczyt, wierzb 
chołck. 
APHELION, a-te'-IMm, 5. (ast.) 
odsłonecznik, punkt odsłoneczny. 
APHORISM, M'-ó-rlzm,s. afo- 
ryzm, krótkie, treściwe zdanie, 
przysłowie, maxyma. 
APHORISTICAL, 
kM, adj. krótki, zwięzły, treściwy. 
-LY, adv. w kształcie aforyzmu. 
APHRODISIAC (-al), Sf-fró- 
dh'-ć-ak, adj. weneryczny. 
APIARY, i'-pć-A-rć, s. pasieka. 
APIECE, A-pćs', adv. od sztoki, 
od głowy, od osoby. 
APISH, A'-pisz, adj. małpiarsid. 
13 
Fice, bJr, ŁH» bALpte, hto.||Flne, ftn.ijNS, P^ve, fćr, gót.[jCiire^ur, fM.yC6In.pIMse.|jCAul^ APP 
-LY, adv. pomalpiarsku.-NESS, 
s. małpiarstwo. 
A PITPAT, A-plt'-pAt, adv. tyk 
tak (o drżeniu serca). 
APOCALYPSE, ó-pókM-llps, s. 
apokalipsa, objawienie S. Jana. 
APOCALIPTIC (-al), A-pók-A- 
adj. apokaliptyczny; cie- 
mny, zawiły. 
APOCOPE, A-p6k'-ó-pó, S. 
(gram.) odcięcie ostatniej zgłoski 
lub litery, 
APOCRYPHA, fi-p6k'-rć-H, s. 
księgi podrobione i wtręcone do 
Pisma S. 
APOCRYPHAL, i-pók'-rć-fM, 
adj. podrobiony, niekanoniczny, 
hiepewny, wątpliwy. 
APODiCTICAL, Sp-fi-dlk'-t^-kM, 
adj. jawny, jasny, niezaprzeczony. 
APOGEON, śp-ó-dż6'-ón, or 
APOGEE, Ap'-ó-dże, s. (asl.) naj- 
miększa odległość ziemi od słońca. 
APOLOGETIC (-al), a-pół-ó- 
dżĆt'-lk, adj. obronę łub usprawie- 
dliwienie zawierający. 
TO APOLOGIZE, i-pdl'-ó-dżlz, 
v. n. (for.) bronić się, usprawiedli- 
wiać się, prosić o przebaczenie, 
przepraszać. 
APOLOGUE, śpf-d-lóg, s. apo- 
łog, bajka moralna. 
APOLOGY, ó-pór-d-dźć, s. 
obrona, usprawiedliwienie; prze- 
proszenie, wymówka. 
APOPHTHEGM , Ap'-d-thćm, s. 
przypowieść, scnlencya. 
APOPHYSIS, A-pÓfM-sfe, S. 
(anal.) wypukłość, narośl na kości. 
APOPLECTIC (-AL),Ap-ó-plćk'. 
tik, adj. apoplektyczny. 
APOPLEXY, Ap'-ó-plćk-sć, s. 
apoplexya. 
APOSTACY, A-pdsMA-sć, 8. apo- 
stazya, odszczepieństwo, odpadnie- 
nie od wiarv. 
APOSTATE, y-pós-lit, s. od- 
odszczepienicc, odstępca od wiary. 
APOSTATICAL, óp-pds-tAt'-A- 
kił, adj. odszczepiony, odpadły. 
TO APOSTATIZE, 5-pbs'-tA-tlz, 
v. n. odszczepić się, oderwać, się od 
jedności z kościołem. 
APOSTEME, Sp'-ó-stćm, or 
APOSTUME, óp'-ó-stum, s. wrzód. 
APOSTLE, ó-pós'-stł, apostoł. - 
SHIP, apostolstwo. 
% APOSTOLIC (-AL), Sp-ós-tó'!- 
S,k, adj. apostolski. -ALLY, adv. 
po apostolsku. 
APOSTROPHE, 3-pós'-trd-fć, S. 
apostrofa (ligura retoryczna); 2) 
(gram.) apostrof, odcinek. 
TO APOSTROPHIZE, ó-pós'-tró- 
flz, v. a. zwrócić do kogo mowę. 
APOTHECARY, &-pbth'-i-ki-ri, 
s. aptekarz, (fig.) To talk like an-, 
bez rozsądku bredzić, co ślina do 
gęby przyniesie. - an's shop, 
apteka. 
APOTHEGM, s. zob. APOPH- 
THEGK 
APOTHEOSIS, Ap-ó-tti'-ó-sls, s. 
apoteoza, policzenie w poczet bo- 
gów, ubóstwienie. 
TO APPAL, Ap-pJF, v. a. prze- 
razić, praestraszyć. 
14 
APP 
APPALMENT, Ap-p5ł'-mćnt, s. 
zbiednienie ze strachu, przerażenie, 
przestrach. 
APPANAGE, Ap'-pA-nidż, s. wy- 
znaczenie i nadanie dóbr dla młod- 
szych braci książąt; dobra na ten 
cel przeznaczone. 
APPARATUS, Śp-p5-r4'-tus, S. 
aparat (narzędzia do naukowego 
użycia), parada, pompa, przepych. 
APPAREL, Ap-pAr'-dl, s. strój, 
szata, ubiór. 
TO APPARE,v.a. przyodziać, 
wystroić. 
APPARENT, Ap-pa'-rónt, adj. 
jawny, jasny, widoczny, oczywisty. 
-LY, adv. jawnie, widocznie, 
oczywiście. 
APPARITION, Ap-pA-rlsz'-in, s. 
zjawienie; strach, widmo, mara, 
upiór. 
TO APPEAL, Ap-pćl', v.a. ap- 
pellować do innego sądu; odwołać 
się do czyjego świadectwa; wzywać, 
powoływać. 
APPEAL, s. appellacya; wezwa- 
nie, wołanie, głos, odezwa. 
TO APPEAR, Ap-pór'- v.a. oka- 
zać się, wystąpić na widok, wycho- 
dzić na jaw; stanąć przed sądem; 
zdawać się. 
APPEARANCE, Ap-pćrMns, s. 
okazanie się, pojawienie się, wyj- 
ście na widok; komparycya,stawie- 
nie się przed sądem; pozor, podo- 
bieństwo; mina, postać, postawa, 
powierzchowność. To make one's 
-, okazać się, pojawić się Toenter 
into a bond for -, zobowiązać się 
na piśmie, jawić się przed sądem. 
To all-, według wszelkiego podo- 
bieństwa. There is an-of..., za- 
biera się , zanosi się na co. 
APPEARER, Ap-pć'-rńr, s. sła- 
wiący się, jawiący się. 
APPEASABLE, Ap-pM-zA-bl, adj. 
dający się uspokoić, łatwy do poje- 
dnania się. -NESS, s. pojednal- 
ność, chęć do zgody. 
TO APPEASE, Ap-pćz', v. a. 
uspokoić, ukoić, uśmierzyć. 
APPEASEMENT, Ap-pćzMnĆnt, 
s. uspokojenie, ukojenie, uśmie- 
rzenie. 
APPEASER, Ap-pt'-zur, uspoko- 
itfel. 
APPELLANT, 3p-pJl'-3nt, s. za- 
noszący appellacyą; wyzywający na 
pojedynek. 
APPELLATE, Ap-pćl'-lAt, s. za- 
pozwany przed sąd. 
APPELLATION, Ap-pSl-lA'-szGn, 
s. nazwa, nazwanie, nazwisko. 
APPELLATIVE, Ap-póT-lA-tlw,s. 
(gram.) imię pospolite. 
APPELLATORY, Ap-pćl'-li-tu-rć, 
adj. zawierający appellacyą. 
APPELLEE, A-pćl-łć', s. zapo- 
zwany, oskarżony. 
TO APPEND, Ap-p^ntT, v.a. za- 
wiesić, powiesić, przyczepić. 
APPENDAGE, ip-pćn'-didż, s. 
przyczcpka, dodatełL 
APPENDANT, 5p-pćn'-dAnt, adj. 
zawieszony, przyczepiony, dodany. 
APPENDIX, Sp-p&T-dlks, s. do- 
datek, przydatek. 
APP 
TO APPERTAIN, Ap-pfr-tin , 
V.n. należeć, przynależeć. 
APPERTAINMENT, Ap-pćr-tAn'- 
mćnt, «. należenie, przynależność. 
APPERTENANCE, ap-pćr*-tć- 
nftns.s. przynależność; przyieglość. 
APPERTENENT, Ap pćr^ć-nćnt, 
adj. należący, przynależny. 
APPETENCE (-cy), Ap'-pó-tćns, 
S. żądza, chuć, pożądliwość, 
APPETITE, Ap'-pć tlt, s. apetyt. 
TO APPLAUD, Ap-nlAud', v.a. 
poklaskiwać, okrywać oklaskami . 
pochwalać. 
APPLAUDED, Ap-plSu'-dir, s. 
wyrażający zadowolnienie oklas- 
kami. 
APPLAUSE, Ap-pl5uz', s. oklask, 
pochwała. 
APPLAUSIVE, Sp-plAu'-slw, adj. 
poklaskujący; pochwalny. 
APPLE, Ap'-pl, s. jabłko. (fig.) 
-of the eye, zrzenica. -tree, ja- 
błoń.-woman, przekupka prze da- 
jąca jabłka. 
APPLIABLE, Sp-pll-S-bl, or AP- 
PLICABLE, Ap'-plć-kó-bl, adj. da- 
jący się zastosować. 
APPLIANCE, Ap-pll*-Ans, s. przy- 
łożenie; użycie, przystosowanie; 
rzecz przyłożona, środek, lekarstwo. 
APPLICABILITY, Ap-plć-kA-bir- 
ć-tć, or APPLICABLENESS, Ap'- 
plć-kż-bl-nćs, s. możność zastoso- 
wania. 
APPLICATION, Ap-plA-ki'-szOn, 
$. zastosowanie; przyłożenie, śro- 
dek, lekarstwo; przykładanie się 
do czego^ pilność; zgłoszenie sig, 
udanie sig do kogo. To make-to a 
person, zgłosić sig, udać się do 
kogo. 
APPLICATIVE, Ap'-płMcA-tlw,or 
APPLICATORY, Ap^płć-kA-tńr-ć, 
adj. przykładający, stosujący. 
TO APPLY, Ap-płł', v. a. przy- 
łożyć; przystosować, zastosować. 
To -a plaster, przyłożyć plaster. 
Let us - this fable to ourselves, 
zastosujmy tę bajkę do siebie. To 
- to one, zgłosić się do kogo. To 
- one's self to a thing, przykładać 
się do czego. 
TO APPOINT, Ap-pMnt', v. a. 
przeznaczyć, wyznaczyć; umówić 
się; ustanowić; mianować; oporzą- 
dzić , opatrzyć w co. 
APPOINTER, Ap-p6Tn'-tilr, a. 
ustanowiciel. 
APPOINTMENT, Ap-pAlnf-mCnt, 
s. ustanowienie, urządzenie, rozpo- 
rządzenie; umowa, ugoda; wska- 
zanie miejsca i czasu do widzenia 
się z kim; płaca, pensya; oporzą- 
dzenie, przyrządzenie, opatrzenie 
w co; plac, posada. 
TO APPORTION, Ap-pdr'-szuw , 
V. a. rozdzielić na części, wydzielić 
cząstkę, udzielić. 
APPORTIONMENT, Sp-pór'- 
szun-mćnt, 5. wydzielenie, podział, 
udział. 
APPOSITE, Ap'-p&^t, adj. sto- 
sowny, trafny, przypadający d« 
czego. - LY, adv. stosownie, tra 
nie.-NESS,ss stosowność, tra- 
fność. 
Fic«, Hr, &1I, MlOMó, Mn.gFIne, (MNd, pr&re,for, g^MCńrtucur, f&11.flCAIn.{jHfl6se.0C3uL[B^|SMtf. APP 
APPOSITION, Ap-pA-zIsz'-fin, 8. 
przystawienie, przyłączenie, przy- 
stawka. (gram.) użycie dwóch rze- 
czowników w jednym przypadku. 
TO APPRAISE, ńp-próz', v.a. 
szacować, taxować. 
APPRAISEMENT, ip-priz'- 
mćnt, s. oszacowanie, otaxowanie, 
ocenienie. 
APPRAISER, 3p-pri'-zur, S. sza- 
cownik, taxator. 
TO APPRECIATE, Jp-prć'-szć- 
£t, v.a. cenić, szacować, poważać. 
TO APPREHEND, Sp-pró-hćnd', 
o. a. pojmać, przytrzymać, zaare- 
sztować; pojmować, rozumieć; lę- 
kać się, obawiać się. 
APPR EH ENSIBLE, Sp-pró-Mn'- 
sć-bl, adj. mogący być pojętym, 
zrozumianym. 
APPREHENSION, Sp-prA-hSn'- 
szńn,s. pojęcie, pojmowanie, ro- 
zumienie, zdanie; obawa, podej- 
rzenie. According to my-, mojem 
zdaniem. To be quickof-r-, żywo, 
bystro pojmować. To be under 
great apprehensions, niezmiernie 
się obawiać. 
APPREHENSIVE, ip-prMiĆn'- 
dvr,adj. pojmujący, rozumiejący; 
Obawiający się. -NESS, s. poję- 
tność; obawianie się, lękanie się. 
APPRENTICE, 5p-prćn'-t!s, s. 
chłopiec na terminie. To bind-, 
oddać do terminu. -SHIP (-hood) , 
termin, terminowanie. 
TO APPRIZE, ńp-priz', a. do- 
nieść, uwiadomić. ' 
TO APPROACH, ap-prócz', v. 
1) n. zbliżyć się; zbliżyć. 
APPROACH, a, zbliżenie, przy- 
bliżenie. Approaches (lines of-), 
(mik) przykopy. 
APPROACHEMENT, Ap-prócz'- 
mćnl, s. zbliżenie, przybliżenie. 
APPROBATION, "Ap-pró-bA'- 
sziin, s. potwierdzenie, przyznanie, 
przyzwolenie, pochwała. 
TO APPROPRIATE, Ap-pró'-pri- 
śt, v. a. obrócić, przeznaczyć, po- 
święcić na jaki użytek. To-to one's 
self, przywłaszczyć sobie. 
APPROPRIATE, adj. stosowny, 
właściwy, przyzwoity, 
APPROPRIATION, 5p-pró-prć- 
4'-szan, s. obrócenie, przeznacze- 
nie na jaki użytek. 
APPROVABLE, śp-próó'-wó-bl, 
adj. zasługujący na przyzwolenie. 
APPROVAL, Śp-próó'-wM, s. 
przyzwolenie, pochwala. 
TO APPROVE, Ap-próSw', v. a. 
(of), potwierdzać, przywalać, po- 
chwalać. 
APPROVER, Sp-próó'-wfir, s. 
potwierdzicie!, przyzwalacz. 
TO APPROXIMATE, óp-próks'- 
^-mit, e.n. zbliżać się, przybliżać 
Się. 
APPROXIMATE, adj. blizki, 
zbłUuuy. 
APPROXIMATION, Sp-prók-sć- 
s. zbliżenie się, przybli- 
żenie. 
APPURTENANCE, zob. AP- 
PERTENANCE. 
ARB 
APRICOT, i'-prć-kót, «. apry- 
koza, morela. 
APRIL, i'-prll, 8. kwiecień. 
APRON, i-p&rn, 8. fartuch, 
fartuszek. 
APT, Spt, adj. sposobny, zdolny, 
zdatny; mający pociąg do czego, 
skłonny. -to break, łatwo stłuc 
lub złamać się mogący. -to be 
drunk, lubiący sobie podpić, skłon- 
ny do pijaństwa. Too - to forgive, 
łatwo przebaczający. 
APTITUDE, ip'-tć-tud, or APT- 
NESS, ńpt'-nćs, s. sposobność, 
zdolność; skłonność. 
AQUA, ń'-kuń, s. (chem.) woda; 
(w składanych ń). -for lis, serwa- 
ser, kwas saletrowy. -marina, 
beryl, (drogi kamień); błękitny ko- 
lor malarski. -regia, (-regalis), 
woda królewska, kwas saletrosolny. 
-tinta, wodnocień (w sztychar- 
stwie). -vitae, okowitka. 
AQUARIUS, ńk-kui'-rć-us, s. 
wodnik (w zodyaku). 
AQUATIC (-ile), a'-kuM'-lk, 
adj. wodny, (żyjący na wodzie, ro- 
snący na wodzie). 
AQUEDUCT, Sk'-kuó-dukt, s. 
wodociąg. 
AQUEOUS, 4k*-kuć-fis, adj. wo- 
dnisty. 
AQUILINE, fik'-uMln, adj. orli. 
AQUOSE, 5-kuós', adj, wodnisty. 
AQUOSITY, ó-kuós'4-tć, s. wo- 
dnistość. 
ARAB, &r*-Sb, s. arab. 
ARABIA, Ar-A'-b<M, Arabia. 
ARABIAN, ar-a'-bMn, 1) adj. 
arabski; 2) s. Arab. 
ARABIC, śr'-Abik, adj. arabski. 
ARABLE, 5r'-S-b!, adj. omy. 
ARANEOUS, ń-rŚ'-ne-us, adj. 
pajęczysty, podobny do pajęczyny. 
ARAT1ON, ż-iś'-szun, s. oranie. 
ARATORY, Sr'-ś-tur-ć, adj. słu- 
żący do orania, rolniczy. 
ARBITER, 3r'-bć-tur, s. arbiter, 
sędzia polubowny, kompromisarz. 
ARBITRARILY, Ar'-bć-tri-rć-lć, 
adv. dowolnie, samowładnie. 
ARBITRARINESS, ar'-bó-trW- 
nćss, s. dowolna władza, absolu- 
tyzm. 
ARBITRARY, Sr'-bMrS-rA, adj. 
dowolny, samowładny, absolutny. 
TO ARBITRATE, 5r'-bć-trit, 
v. a. sądzić polubownie, wydać wy- 
rok polubowny. 
ARBITRATION, 3r-bć-trA'-szGn, 
$. sąd polubowny, kompromis. 
ARBITRATOR, Ar'-bć-tri-t6r, s. 
sędzia polubowny, kompromisarz. 
ARBITREMENT, 3r-blt'-rć-mćnt, 
s. sądzenie kompromisu, wyrok 
kompromisarski. 
ARBORARY (-rovs), 3r'-bó-ri- 
rć, adj. drzewny. 
ARBORET, ar'-bó-rćt, s. drze- 
ARBORIST, ir'-bd-rist, s. zna- 
jący się na drzewach, ogrodnik. 
ARBOUR, dr'-bur, s. chłodnik, 
letnik, altana. 
ARBUSCLE, Ar'-b$s-sl, 3. krzew, 
krzewina. 
ARD 
ARBUTE (-tree), Sr'-bit,», je- 
żówka wioska, przeskotnica. 
ARC, 3rk, s. luk kola. 
ARCADE, <Ir-kid', s. arkada. 
ARCANUM, ir-ki'-n&m,s. taje- 
mnica. 
ARCH, ircz, s. łuk kola; arkada, 
TO ARCH, v. a. zagięć w kabięk ; 
sklepić. 
ARCH, adj. arcy, pierwszego 
rzędu, wierutny; chytry, pusty, 
sprytny; filuterny. An- traitor, 
arcyzdrajca. An-rogue, wierutny 
łotr. An-boy, pusty chłopak. 
ARCHAIOLOGIC, 3r-ki-ó-15d' 
źlk, ad], archeologiczny. 
ARCHAIOLOGY, Sr-kA-M'-d-did. 
s. aaeheołogia, nauka starożytności. 
ARCHANGEL, 3rk-Sn'-dżel, s. 
archanioł. 
ARCHANGELIC, irk-in-dzt'l'-Ik, 
adj. archanielski. . 
ARCHBISHOP, 3rcz-b!sz'-Łp, s. 
arcybiskup. 
ARCHBISHOPRIC, 2rcz-blsz-up- 
rlk, s. arcybiskupstwo. 
ARCHDEACON, ircz-di'-kn, s. 
arcydziekan. 
ARCHDEACONRY, ircz-dć'-kn- 
rć, or ARCHDEACONSHIP, ircz- 
dć'-kn-sz!p, s. arcydziekania. 
ARCHDUCHESS, 2rcz-ducz'-ćs, 
S. arcyksiężna. 
ARCHDUKE, ircz-dók', s. arey- 
księźe. 
ARCHED, 3r'-cz3d, adj. zagięty 
w kahłęk. 
ARCH.ER, 5rcz'-flr, s. łucznik, 
ARCHERY, 3rcz'-ur-ć, s. sztuka 
strzelania z luku. 
ARCHES-COURT, Srcz'-ćz-kdrt, 
s. konsystorz arcybiskupa kanter- 
burskiego. 
ARCHETYPE, 3r'-ki-tlp. s. typ 
pierwotny. 
ARCHIEPISCOPAL, 3r'-kM- 
pls'-kd-pM, adj. arcybiskupi. 
ARCHIPEL, 3r'-kć-pći, or AR- 
CHIPELAGO, 3rcz-ć-pWi'-gó, s. 
archipelag. 
ARCHITECT, ir'-ke-t^kt, s. ar- 
chitekt, budowniczy. 
ARCHITECTONIC, 3r-kAtók'- 
tbn'-Ik, adj. architektoniczny. 
ARCHITECTURE, Sr-kć-tók- 
czur,s. architektura, budownictwo. 
ARCHITRAVE, 3r'-kć-triw, s. 
nadsłupie, architrab. 
ARCHIVES, Sr'-kiwz, s. archi- 
wum , metryka. 
ARCHNESS, 2rcz'-n&, s. pustota, 
spryt, filuterya. 
ARCHWISE , Srcz'-ulz, adj. łę- 
kowaty, obłgczysty. 
ARCTIC, Srk'-tfk, adj. północny. 
ARCUATE, ir'-kii-it,* zagięty, 
obl^cżysty. 
ARCUATION, arMcM'-szfin, s. 
zagięcie, zakrzywienie. 
ARDENT, 2r'-dćnt, adj. goręcy, 
pałajgey, ognisty. -LY, adv. 
ręco, z zapałem. 
ARDOUR, 2r*-dur, 8. skwar, 
upal; (fig.) zapał, namiętność, gor- 
ARDUITY, 3r-di'-ć-tó, s. pray. 
15 
^ce, Mr, S3, bat||M6, hćn.HFlne, Rn.0N4, prSve, (ór, gAtSCike^ full.[jCóln.gHóuse.[] CauL^MS^ « 16 
ARM 
kri droga pod górę; (fig.) trudność. 
ARDUOUS, 3r'-dżu-us, adj. stro- 
my, przykry; (fig.) trudny, mo- 
zolny. -NESS, 8. zob. ARDUITY. 
AREA, ś'rM, 8. przestrzeń, 
obszar, płaszczyzna. 
ARENA, 3'-ró-ni, s. bojowisko, 
szranki (do igrzysk publicznych 
w Rzymie). 
ARENACEOUS, 3r'-ć-ni*-szus, 
or ARENOSE, ór-ó-nós', adj. pia- 
szczysty. 
AREOMETER, S-rW/ md-tur, s. 
areometr,(do mierzenia ciężkości 
płynów). 
AREOPAGE, 3-rć-ó-pidż', s. are 
opag ( w Atenach). 
AREOPAGITE. i rć-óp'-i-dżit, 
8. sędzia areopagu 
ARGENT, Ar'-dżćnt, ad], biały 
jak srebro; ner. biały. 
ARGIL, 3r'-dżll, s. glina. 
ARG1LACEOUS, 3r-dżlł-li'-szfis, 
adj. gliniasty, glmkowaty. 
ARGOSY, 3r'-gó-sd, s. statek ku- 
piecki , (hiszpański lub portugal- 
ski). 
TO ARGUE, Sr'gu, v. n. argu- 
mentować, rozumować, dowodzić; 
dysputować, sprzeczać się. 
ARGUMENT, rir'-gii-nićnt,s. ar- 
gument, dowód ;treść, osnowa. 
ARGUMENTAL, 3r-gu-mćn'-till, 
adj. dowodowy, dowodny, grun- 
towny. 
ARGUMENTATION, 5r-gń-mćn- 
tż'-szOn, «. dowodzenie, rozumo- 
wanie. 
ARGUMENTATIVE, 3r-gu-mSn'- 
t3-tlw, adj. zawierający dowody, 
na dowodach oparty, wy rozumo- 
wany. 
ARGUTE, 3r-gut', adj. ostry, 
subtelny, bystry, dowcipny. 
ARID, 5r-rld, ad], suchy, oschły. 
ARIDITY, 3n-r!d'-dć-tć, s. su- 
chość, oschłość. 
ARIES, i'-ró-Az, s. baran (w zo- 
dyaku). 
ARIGHT, 3-rit', adv. prosto; 
jak się nałoży, niemyłnie. To set-, 
narządzić, sprostować, poprawić, 
naprowadzić na dobrę drogę. 
TO ARISE, 3-rlz', (vir.) n. wstać, 
podnieść się, powstać; pochodzić, 
wynikać,wypływać (-from zczego). 
ARISEN, i-rlz'-ćn, part. zob. 
TO ARISE. 
ARISTOCRACY, ir-ls-tó^-rS-sć, 
fi. arystokracya. 
AR1STOCRATE, 3r-ls-td-krAt',«. 
arystokrata. 
ARISTOCRATICAL, 3r-ls-tó- 
krśt'-tó-k3l, ad], arystokratyczny. 
-LY, adv. arystokratycznie. - 
NESS.fi. arystokratyczność. 
ARITHMETIC, 3-rIth'-mć-tlk, s. 
arytmetyka. 
ARITHMETICAL, 3r-!th-mćf-tć- 
kai, adj. arytmetyczny. -LY, adv. 
arytmetycznie. 
ARITHMETICIAN. 3-rłth-mć- 
tlsz'-3n, «. arytmetyk. 
ARK , 3rk, s. arka. - of cove- 
nant , arka przymierza. 
ARM, 3rm, s. ramię; odnoga, 
galaż; (fig.) moc, władza. To keep I 
ARR 
one at -'s length, trzymać kogo 
z daleka, niepozwalać mu zbliżyć 
się. - chair, krzesło z poręczami. 
-pit (-hole), pacha. 
TO ARM, u. 1)a. zbroić, uzbroić; 
2) n. zbroić się, uzbroić się. 
ARMADILLO, Ai'-ma-dH'-ld, 6. 
pancernik. 
ARMAMENT, Ar-mA-mćnt, s. 
uzbrojenie, flotta. 
ARMISTICE, Ar'-mć-stls, s. ar- 
mistycyum, zawieszenie broni. 
ARMLET, AimMćt, s. mała od- 
noga morska ; 2) naramiennik. 
ARMO(U)RER, Ar'-mur-ur, s. 
zbrojownik, miecznik, oręźnik. 
ARMORIAL, Ar-mó'-rć-Al, i) adj. 
herbowy. - bearings, herb, tarcza 
herbowa; 2) s. herbarz. 
ARMO(U)RY, Ar'-mAr-A, s. zbro- 
jownia, arsenał. 
ARMOUR, Ar'-mur, s. zbroja. 
-bearer, giermek. 
ARMS, Armz, s. broń, oręż; 2) 
herb. -of offence, broń zaczepna. 
- of defence, broń odporna. Ces- 
sation of-, zawieszenie broni, ro- 
zejm. Profession of-, stan woj- 
skowy. Coat of-, herb. 
ARMY, &r*-mć, s. armia, wojsko. 
AROMATIC (-al), Ar-ó-mAlMk, 
adj. aromatyczny, korzenny, won- 
ny ; 2) AROMATICS, s. pl. korze- 
nie , wonności. 
TO AROMATIZE, Ar'-ró-mA-tlz, 
v. a. zaprawić korzeniami, wyka- 
dzić wonnościami. 
AROSE, A-róz', pręt. zob. TO 
ARISE. 
AROUND, A-róund', adv. i 
prep, na około, do koła, w kolo, 
około. 
TO AROUSE, A-róAz', v. a. obu- 
dzić; pobudzić, wzruszyć, pod- 
niecić. 
AROYNT, A-rólnt', interj. t 
precz! wara! 
ARQUEBUSE, Ar'-kuć-bfis, s. 
hakownica, muszkiet staroświecki. 
ARRACK, Ar-rAk* or Ar'-rAk, s. 
arak. 
TO ARRAIGN, Ar-rAn', v. a. za- 
pozywać, oskarżyć, stawić przed 
sąd. 
ARRAIGNMENT, Ar-rAn'-mćnt, 
s. oskarżenie. 
TO ARRANGE, Ar-rAndź, v.a. 
uporządkować, ułożyć, urządzić. 
ARRANGMENT, Ar-rAndź''-mdnt, 
s. uporządkowanie, układ, uszy- 
kowanie , urządzenie. 
ARRANT, Ar-rAnt, adj. arcyla- 
daco. 
ARRAS, Ar*-rAs,s. obicia (tak 
nazwane od miasta tego nazwiska 
we Francyi pólnocnćj gdzie były 
robione.) 
ARRAY, Ar-rA', s. szyk , rząd , 
szereg; szyk bojowy; ubiór, strój. 
TO ARRAY, v.a. szykować; 
ubierać, stroić. 
AR REAR , Ar-r&r*, ». zaległość. 
ARREST, Ar-r&t*, s. areszt. 
TO ARREST, a. aresztować, 
zatrzymać; zastanowić (uwagę). 
ARRIVAL, Ar-ri'-wAI, s. przy- 
bycie. 
ART 
TO ARRIVE, Ar-rlw*, v. c. osią- 
gnąć , dostąpić, dojść do czego. 
ARROGANCE (-CY), Ar'-r^gAns. 
s. hardoid, zuchwałość, pych*, 
duma. 
ARROGANT, Ar'-ró-gAnt, adj. 
hardy, zuchwały, dumny. - LY, 
adv. hardo, zuchwale. 
TO ARROGATE, Ar'-ró-gAt, v. a. 
przywłaszczać sobie, przypisywać 
sobie, za nadto sobie pozwalać. 
ARROGATJQN, Ar-ró-gA'-szun, 
przywłaszczanie sobie. 
ARROW, Ar*-ró, s. strzała. - 
head, ostrze strzały; 2) (roślina) 
strzałka uszyca. 
ARROWY, W-rb-t, adj. strzał- 
kowaty. 
ARSE, Ars, s. dupa, zadek. To 
hang an-, vulg. lenić się, nie- 
chcieć podnieść zadka. 
ARSENAL, Ar'-sA-nAl, s. arsenał. 
ARSENIC, Ars'-nlk, s. arszenik. 
ARSENICAL, Ar-sSn'-ć-kAl, adj. 
arszenikowy. 
ART, art, s. sztuka, kunszt; 
sprawność, przebiegłość, chytrość. 
ARTERIAL, Ar-tć'-rć-AI, ad]. 
pulsowy. 
ARTERY, Ar-tOr*-ć, s. arterya, 
bijąca żyła. 
ARTFUL, Art'-fCil, adj. sztuczny; 
chytry, podstępny, przebiegły.- 
-LY, adv. sztucznie; chytrze, pod- 
stępnie. -NESS, s. sztuczność; 
chytrość, przebiegłość. 
ARTHRITIC, (-al), Ar-thrh'-Ik, 
adj, artrytyczny, scyatyczny, łamią- 
cy po stawach. 
ARTICHOKE,- Ar'-tć-czók, s. 
karczoch. 
ARTICLE, Ar'-tć-kl, s. (gram.) 
artykuł, przedimck; artykuł, para- 
graf; warunek, umowa; punkt 
czasu, chwila. At the - of death , 
w godzinę śmierci. 
TO ARTICLE, v. 1) a. podzielić 
na artykuły. To - one, oskarżyć 
kogo na piśmie. To be articled, 
być zapisanym; 2) n. spisać arty- 
kuły, umówić się, zawrzeć kapilu- 
lacyą. 
ARTICULAR, Ar-tA'-kWAr, adj. 
stawowy. 
ARTICULATE, Ar-tlk'-WAt, ad]. 
podzielony na artykuły: stawowaty; 
wyraźny, dobitny (o głosie). -LY, 
adv. wyraźnie. -NESS, s. wyra- 
źność, dobitność. 
TO ARTICULATE, v. a. kształ- 
cić głos, wymawiać głoski i wyrazv. 
ARTICULATION, Ar-tlk-ó-lA'- 
szfln, s. urabianie głosu, wymawia- 
nie; stawy ciała ludzkiego; kolanka 
w roślinach. 
ARTIFICE, Ar'-tMls, s. sztuka, 
podstęp, fortel. 
ARTIFICIER, AMlT-fć sńr, s. 
rzemieślnik. 
ARTIFICIAL, Ar-tć-flsz'-Al, ad]. 
sztuczny, kunsztowny.- LY, adv. 
sztucznie, kunsztownie. -NESS. 
s. sztuczność, kunsztowność. 
ARTILLERY, Ar-tUMór-rć, ar 
tylerya. 
ARTISAN,Ar-tć-zAn ,a. rzemieni 
nik. 
r4^» bir, 3il, Ml|1Mć, Mn.|)Flne, Hn.gNÓ, prdve, ftr, g4»t.||Cńrc,cfir, fMl.OCdMHfi&MCiul.OBM.tfSóab ASI 
ARTIST, AflMst, 8. artysta, 
mistrz. 
ARTLESS, ArC-lós, adj. prosty, 
naturalny, niewymuszony. -L\ , 
adv. prosto, naturalnie, bez wy- 
musu. 
AS, Az, eon), jak, gdy. - you 
please , jak ci się podoba. -soft- 
silk , miękki jak jedwab. -far-, 
aż do.-well-, równie, tudzież. 
-many-they are, ilu ich jest, 
(as) rich-he is, jakkolwiek jest bo 
gaty. - 1 hope to be saved, jak 
pragnę zbawienia.- it were, nieja 
ko,poniekąd.-for (to) co się tyczy. 
Po wyrazie such, as znaczy, ci któ- 
rzyyktóre: All such-were chosen, 
wszyscy ci którzy byli wybrani. 
ASAFOET1DA, as-sUćC-ć-dó, 8. 
czarcie łajno. 
ASARABACCA, As-sA-rA-Wk'-kA, 
s. (roślina), kopytnik, korzeń las- 
kowy. 
AŚBEST (-OS) Az-bćst', asbest, 
asbestowy kamień. 
TO ASCEND, As-sćnd', v. 1) n. 
wstąpić na górę, wznieść się, wy- 
leźć, wylecieć; 2) a. wbieżeć na 
górę, dostać się na wierzch, wstą- 
pić na cc (np. na tron). 
ASCENDANT, as-sćn'-dant, 1) 
adj. wyższy, przeważający, prze- 
magający; 2) s. zob. ASCEN= 
DENCY. 
ASCENDENCY, As-sćn'-dćn-sć, s. 
wyższość, góra, przewaga. 
ASCENSION, As-sćn'-sz&n, s. 
wstąpienie, wzniesienie się.-DAY, 
wniebowstąpienie. 
ASCENT, As-sćnt', s. wstąpienie, 
wzniesienie się, wzgórze, pagórek. 
TO ASCERTAIN, As-sćr-tAn', 
v.a. postanowić, oznaczyć; upe- 
wnić, zapewnić; przekonać się, 
upewnić się. 
ASCERTAINMENT, As-sAr-tAn'- 
mćm, 8. ustanowienie, oznaczenie; 
upewnienie, przekonanie; reguła, 
prawidło. 
ASCETIC, As-sć'-tlk, 1) adj. za- 
konny, pustelniczy; 2) s. pustelnik. 
ASCRIBABLE, As-skrrba-bl,ac/j. 
mogący być komu przypisanym. 
TO ASCRIBE, As-krib', v.a. 
przypisywać, składać na kogo, 
kłaść na czyj karb. 
ASH, fez, s. jesion. 
TO ASHAME, A-szAm', v. a. za- 
wstydzić. 
ASHEN, asz'- szćn, adj. jesio- 
nowy. 
ASHES, fez'-lz, s. popiół. 
ASHORE, A-szór', adv. na brze- 
gu. To get-, ^lądować. 
ASH-WEDNPSDAY, Asz-ućnz'- 
dA, 8. popieleć, wstępna środa. 
ASH-WEED, Asz'-uććd, s. kozia 
stopka, snitka. 
ASHY, Asz'-ó, adj. popielisty, 
popielaty. 
ASIA, A'-żA, s. Azya. 
ASIAN, i'-żńn, adj. azyatycki. 
ASIATIC. A-zć-At'-Ik, 1) adj. 
azyatycki; 2) s. azyanin. 
ASIDE, A-sld', adv. na bok, na 
boku, na stronie. To lay (set) -, 
i . . 
ASS 
odłożyć na stronę, pominąć, za- 
niedbać. 
ASINARY, fe'-sć-nferó or ASINI- 
NE, 3s'-sAnln, adi. ośli. 
TO ASK, v. a. ask , v. a. pytać; 
prosić, żądać, domagać się. To- 
leave, prosić o pozwolenie. To - 
pardon, prosić o przebaczenie. To 
'- a question, zapytać. To-a thing 
of a person, zadać czego od kogo. 
To - for one, pytać się o kogo. To 
-after a thing, wywiadywać się 
o co. 
ASK(U)NCE, A-skAns', or AS- 
KANT, isklint, adv. ukośnie, uko- 
sem, z ukosa. 
ASKER, fek'-&r, s. pytający się, 
proszący. 
ASKEW, fesku', adv. z ukosa, 
z pogardą. 
ASLANT, A-slAnt', adv. poprze- 
cznie, na ukos, ukośnie. 
ASLEEP, H-slććp', adv. spięć. 
To fali - , zasnąć. To be (lie)-, 
spać. 
ASLOPE, S-slóp', adv. spadzisto, 
pochyło. 
ASP, fep, s. osika, osina; 2) 
żmija. 
ASPARAGUS, fe-pAr'-A-gus, 8. 
szparag. 
ASPECT, fe'-pćkt, s. widok; 
wzrok, wejrzenie, (astrol.) aspekt 
(położenie jedego planety względem 
drugiego). 
ASPEN, As'-pćn, 1) s. osika, osi- 
na, 2) adj. osikowy. 
ASPERIFOLIOUS, ■ fe-pór-ć-fó'- 
le-us, adj. (bot.) z szorstkiemi li- 
ściami. 
ASPERITY, As-pćr'-ć-tć, s. szor- 
stkość, diropawość; ostrość, suro- 
wość. ' 
ASPEROUS, fe'-pi-rus, adj. 
szorstki, chropawy. 
TO ASPERSE, fe-pćrs' v. a. 
oczernić, obmawiać, osiawiać. 
ASPERSION , fe-pćr'-szun, s. po- 
kropienie, skropienie; (fig.) obmo- 
wa, oszczerstwo, potwarz, obgady- 
wanie, czernidlo. To cast an-upon 
one, rzucić potwarz na kogo, szar- 
pać czyją sławę. 
ASPHALTIC, fe-fil'-t!k, adj. 
smolny, żywiczny. 
ASPHALTOS, (-tum), As-fM'- 
tus, s. asfalt, żywica ziemna, smoła 
żydowska. 
ASPHODEL, As'-fó-dćl, s. złoto- 
głów (lilia). 
ASPIC, as'-plk, 8. żmija. 
TO ASPIRATE, fe'-pć-rAt, v. a. 
wymawiać z przydechem (literę h). 
ASPIRATE, adj. przydechowy. 
ASPIRATION, As-pć-rA'-szun, s. 
przydech, aspiracya; pragnienie, 
pożądanie. 
TO ASPIRE, fe-plr', v.n. (at, to). 
wzdychać do czego, pragnąć, po- 
żądać. 
ASQUINT, A-skulnt', adv. zyzem. 
ASS, as, 8. osipł. 
TO AŚSAIL, fe-słd', v. a. napaść, 
uderzyć, natrzeć. 
ASSAILANT, As-sA'-lAnt, or AS- 
SAILER, As-sAMfir, s. napastnik, 
zaczepca. 
ASS 
ASSASSIN, Js-sJs'-sIn, s. za- 
bójca, morderca. 
TO ASSASSINATE, Hs-sV-si- 
nit, v. a. zabić, zamordować. 
ASSASSINATION, is-sis-sć-ni'- 
szńn, s. morderstwo, zabójstwo. 
, ASSASSINATOR, is-sis-sć-ni'- 
t&r, s. zabójca, morderca. 
ASSAULT, ós-sAlt', s. attak, 
szturm, w. p. napad, pobicie. 
TO ASSAULT, v. a. attakować, 
przypuścić szturm; napaść, porwać 
sig, uderzyć na kogo. 
ASSAULTER , is-sSIt'-ur, s. na- 
pastnik. 
ASSAY, is-si', s. próba; spra- 
wdzenie wag i miar. 
ASSAYER, As-si'-ur,s. probierca 
menniczny. 
ASSEMBLAGE, 5s-sćm'-blidż,s. 
zbiór, zebranie, kupa. 
TO ASSEMBLE, is-sćm'-bl, u. 1) 
a. zebrać, zgromadzić, 2) n. zbie- 
rać sig, zgromadzać sig. 
ASSEMBLY, ńs-sćm'-blć, s. ze- 
branie, zgromadzenie.-room, sala 
redutowa. 
ASSENT (-went) , 5s-sent', s. 
przyzwolenie, zezwolenie. 
TO ASSENT, v. a. przyzwalać, 
przystawać, zgadzać sig na co. 
TO ASSERT, is-sćrt', v. a. twier- 
dzić, utrzymywać; bronić, stawać 
w obronie. 
ASSERTION, As-sĆU-szun, s. 
twierdzenie. 
ASSERTOR, Ss-s'r'-tńr, s. twier- 
dziciel; obrońca. 
TO ASSESS, is-sćs', v. a. rozło- 
żyć (podatek). 
ASSESSMENT, SsW-ingnt, 8. 
rozkład podatku. 
ASSESSOR, Łs-sćs'-sur, s. as- 
sessor. 
TO ASSEVERATE, is-sćw'-ć-rit, 
v. a. twierdzić, uroczyście upe- 
wniać, po przysięgać. 
ASSEVERATION, As-sSw-ć-rA'- 
•szun, s. uroczyste upewnienie, po- 
przysigganie. 
ASSIDUITY, s. 
pilność. 
ASSIDUOUS, Ss-s6*-dń-fiś, adj. 
pilny. -LY, adv. pilnie. 
ASSIENTO, &s-sć-ćn*-tó, s. trak- 
tat tak nazwany mlgdzy królem 
hiszpańskim a inncmi mocarstwami, 
o dostarczenie niewolników do osad 
hiszpańskich w Ameryce. 
TO ASSIGN, As-sln', v.a. wy- 
znaczyć, oznaczyć, przeznaczyć; 
wskazać; assygnować, przekazać. 
ASSIGNATION, as-slg-nń'-szun, 
s. wyznaczenie czasu i miejsca do 
widzenia sig; przekaz, assygnacya, 
ASSIGNEE, as-sć-nó', s. w. 1% 
zastępca, pełnomocnik, umocowa- 
ny; kurator massy; cessyonariusz. 
ASSIGNEE, Ss-si'-nir, s. w. p. 
czynięcy zlewek, ustgpca. 
ASSIGNMENT, Wn'-mfint, s. 
wyznaczenie, wskazanie; przekaz, 
cessya, zlewek. 
TO ASSIMILATE, Wm'-i-lSi. 
v'a. przyswoić (przez strawienie); 
upatrzyć podobieństwo, przyró- 
wnać. 
17 
rice, Mr, AH, bAt||MĆ, Mn.f|Flne, nn.||Nd, pr&ve, Kir góHjCńre,car, fftlLUCdln.0HMse.flC4ul.flB$M SMn. 18 
AST 
ASSIMILATION, ós-slm-mć-14'- 
szGn, «. przyswojenie; przyrówna- 
nie, upodobnienie. 
TO ASSIST, Assist', v.a. poma- 
gać, dopomagać. 
ASSISTANCE, As-sIs'-tAns, s. 
pomoc, ratunek. 
ASSISTANT, As-sIs'-tAnt, 1)adj. 
pomagający, posiłkujący; 2) 5. po- 
mocnik. 
ASSIZE, As-slz', s. sjd złożony 
t sędziego i przysięgłych, odbywa- 
jący się w każdem hrabstwie dwa 
razy na rok; 2) uregulowanie miary 
I wagi żywności przez zwierzchność 
miejscowy. 
ASSIZER, As-si'-zur, s. urzędnik 
przełożony nad miarami i wagami. 
TO ASSOCIATE, Żs-só'-szóAt, 
V. 1) a. poleczyć w towarzystwo; 2) 
n. stowarzyszyć się, obcować, prze- 
stawać. 
ASSOCIATE, S. towarzysz, sprzy- 
mierzeniec ; wspólnik, współuczes- 
tnik; wspólwystępca. 
ASSOCIATION, As-só-szć4'-szun, 
$. stowarzyszenie; spółka. 
ASSONANCE, As'-só-nAns, s. 
zgodne brzmienie, jednobrzmien- 
ność. 
ASSONANT, &s'-sd-n3nt, adj. 
jednobrzmienny. 
TO ASSORT, As-sórt', v. a. po- 
dzielić na gatunki, na rzędy. 
TO ASSUAGE, as-suidż', v.a. 
koić, ukoić, uśmierzyć , ułagodzić. 
ASSUAGEMENT, as-suAdż'- 
mćnt, s. ukojenie, uśmierzenie, 
złagodzenie. 
TO ASSUME, As-sóm', v. a. 
przybrać, przyjęć, wzięść na siebie, 
przywłaszczać sobie; pisać się na co, 
przypuszczać bez dowodów. To-a 
title, przybrać tytuł. He assumes 
too much to himself, ma o sobie 
wielkie rozumienie, wiele sobie 
pozwala. 
ASSUMER, As-só'dhur, s. czło- 
wiek zarozumiały. 
ASSUMING, 3s-su'-m!ng, adj. 
dumny, zarozumiały. 
ASSUMPTION, as-sfim'-szun, s. 
przybranie, przyjęcie; przywła- 
szczenie sobie, przypisywanie sobie 
czego; przypuszczenie; 2) wniebo- 
wzięcie Panny Maryi. 
ASSURANCE, isz-szu'-r3ns, s. 
pewność, zapewnienie, niemy Ina 
nadzieja, otucha; śmiałość, odwaga; 
assekuracya, zabezpieczenie. 
TO ASSURE, isz-szńr', v.a. 
upewnić, zapewnić; assekurować, 
zabezpieczyć. 
ASSUREDLY, Asz-szń'-rćd-lć, 
ctdu. zapewne, niezawodnie, bez 
wątpienia. 
ASSUREDNESS, 3sz-szu'-rćd-nćs, 
S. pewność, zapewnienie. 
ASSURER. ższ-szu'-rur, upewni- 
, assekurator. 
ASSYRIA, łs-sć'-rć-A, s. Asyrya. 
ASSYRIAN, is^'-rMn, 1) adj. 
assyryjskl; 2) s. assyryjczyk. 
ASTERISK, As'-te-rlsk, s. gwia- 
zdeczka , odsyłacz. 
ASTERN, 4-stćm', adv. (mar.) 
w tyle okrętu. 
ATH 
ASTHMA, Ast'-mA, s. dycliawi- 
czność, duszność. 
ASTHMATIC (-al), Ast-mAt'-lk, 
adj. dychawiczny. 
TO ASTONISH, As-tón'-Isz, v. a. 
Z2 dziwić. 
ASTONISHMENT, As-tónMsz- 
mćnt, s. zadziwienie. 
TO ASTOUND, As-tótind', v.a. 
wprawić w zadmnienie. 
ASTRADDLE, A-strAd'-dl, adv. 
siedząc jak na koniu, okrakiem. 
ASTRAL, As'-trAl, adj. gwiazde- 
czny, gwiazdowy. 
ASTRAY, A-strA', adv. na błędnćj 
drodze, w obłędzie. To lead-, obłą- 
kać. To go-, zbłądzić,obląkać się. 
ASTRIDE, A-strid', adv. okra- 
kiem jak na koniu. 
TO ASTRINGE , As-trlndź', V. a. 
ściągnąć, ścisnąć. 
ASTRINGENT, As-trłn'-dźćnt, 1) 
s. (med.) lekarstwo ściągające; 2) 
adj. ściągający. 
ASTROGRAPHY, As-trdg'-rA-fó, 
s. opisanie gwiazd. 
ASTROLABE, As'-tró-lAb, s. as- 
trolab (narzędzie astronomiczne). 
ASTROLOGER, As-tról'-ó-dźur, 
S. astrolog. 
ASTRO LOGIC (-al), As-tró- 
lódż'-lk, adj. astrologiczny. -AL- 
LY, adv. astrologicznie. 
ASTROLOGY, as-tról'-ó-dźć, s. 
astrologia. 
ASTRONOMER, As-trin'-nd-mur, 
s. astronom. 
ASTRONOMIC, (-al), As-trd- 
nóm'-1k, adj. astronomiczny; - 
ALLY, adv. astronomicznie. 
ASTRONOMY, As-trón'-nó-mć,s. 
astronomia.' 
ASUNDER, A-siin'-dur, adv. na 
dwoje; oddzielnie, odrębnie. To 
take-, rozebrać, rozłożyć. 
ASYLUM, A-sl'-lńm, s. schronie- 
nie , przytułek. 
AT, At, prep. w, no, na, o. - 
home, w domu. To be-peace, - 
open war, być w pokoju, w otwar- 
tćj wojnie. To arrive -, przybyć 
dokąd.-sea, na morzu.-break 0/ 
day, o świcie. - twelve o' clock, 
o dwunastćj. - last, nakoniec. - 
once, od razu.-one blow, jednym 
cięciem. The favours I received - 
your hands, względy które od cie- 
bie odebrałem. To be-a loss, być 
w kłopocie, niewiedzieć^co począć. 
To be- the charge of a thing, po- 
nosić koszta. My honour lies (is)- 
stake, idzie tu o mój honor. To be 
-law, procesować się, pieniać. To 
play-cards,-chess, grać w karty, 
w szachy. To shoot - a person, 
strzelić do kogo. In-the window, 
przez okno do pokoju. 
ATHEISM, A'-tAfi-izm, s. atelzm, 
bezbożność. 
ATHEIST, A'-t/^-lst, s. ateusz, 
bezbożnik. 
ATHEISTICAL, JuAMs'-uS LM , 
adj. bezbożny. - L¥, adv. bezbo- 
żnie. 
ATHEL, s. szlachetnie 
urodzony (tytuł królewicza w fami- 
liach anglo-sazońskich). 
ATT 
ATHENIAN, A-tAA'nMn, 1) adj. 
ateński; 2) s. Atebczyk. 
ATHENS, ath' fins, 4. Ateny 
ATHIRST, A-Jiurst', adv. pra 
gnąc, mając pragnienie. 
ATHLET, fit/T-m, s. atlet, za 
paśnik. 
ATHLETIC, AlA-l&'-lk, adj. za 
paśniczy; silny, krzepki. 
ATHWART, A-lAuirt', 1) prep. 
nawkrzyż, napoprzek; przez; 2) 
adv. poprzecznie, nawspak, nao- 
pak, przewrotnie. 
ATILT, A-tllt', adv. z wygięciem 
naprzód, w postawie fechmistrza 
chcącego pchnąć swego przeci 
wnika; 2) dnem do góry*na schyłku 
fn hrrzrp^ 
ATLANTIC, At-lAn'-dk, adj. kib s. 
The -ocean, ocean atlantycki. 
ATLAS, At'-lAs, s. atlas (górv 
w Afryce); 2) atlas (zbiór map geo- 
graficznych). 
ATMOSPHERE, 5t'-m6-sf4r, g. 
atmosfera, powietrzokrąg. 
ATMOSPHERICAL, At-mó-sfćr' 
ć-kM, adj. atmosfery tyczny. 
ATOM (-y) , At'-tŁm, s. atom , 
proszek. 
ATOMICAL, Uóm'-6-kM, adj. 
złożony z atomów. 
ATOMIST, At'-td-mlst, s. filozof 
utrzymujący że świat powstał z ato- 
mów. 
TO ATONE, 5-tdn', v. a. (Jor). 
odpokutować, przebłagać; zaspo- 
koić , zadość uczynić. 
ATONEMENT, A-tón'-mónt, s. 
odpokutowanie, przebłaganie; prze- 
proszenie, wynagrodzenie, zadość 
uczynienie. 
ATOP, A-tóp', adv. na szczycie, 
na wierzchołku. 
ATRABILARIAN (-RiousJ.M- 
trA-bć-lA'-rć-An, adj. choleryczny, 
tetryczny, zrzędny. 
ATROCIOUS, A-trd'-sz&s, adj. 
niegodziwy, szkaradny, okropny. 
-LY, adv. szkaradnie, okropnie. 
-NESS,s. zob. ATROCITY. 
ATROCITY, A-trós'-«ć-tó, zgroza, 
szkaradność, okropność. 
ATROPHY, Af-tró-fć, s. (med.) 
wyniszczenie dala, konsumpcya, 
suchoty. 
TO ATTACH, At-tAcz*,V. al przy- 
trzymać, zaaresztować; przycią- 
gnąć, przywiązać, zjednać. 
ATTACHMENT, At-tAcz'-m<?nt, s. 
przywiązanie, przychylność. 
TO ATTACK, At-tAk', v.a. ata- 
kować, uderzyć. 
ATTACK, s. atak. 
TO ATTAIN, At-lAn', u. 1) a. 
dopiąć, osiągnąć, dostąpić; 2) n. 
(ał, to), dojść, przyjść. 
ATTAINABLE, At-tAn'4-bł, ad]. 
podobny do osiągnlenia, dostępny. 
ATTAINDER, At-tAn'-dftr,ł. w. p. 
przekonanie o zbrodnię staaa. 
ATTAINMENT, At-tAa'-aitot, s. 
dopięcie, osiągnlenie, dostąpienie; 
nabyte przymioty, talents. 
ATTAINT, At-tAnT, g. plama, 
skaza, wada, przywara, zakała. 
TO ATTAINT, V.a. przekonać 
o zbrodnię. To-the blood, odsą- 
Wce, bir, Ml, bAL[|MĆ, hćn.flFlne, fMNó,praye, tor, gMCtae,cfir, fML BC6!n. QRóów. |CAuI. fl B«. g Sdóts. ATT 
dzić od czd i sławy (za przestępstw*, 
obrażonego majestatu); skazić, ze- 
psuć, zmazać, splamić. Attainted 
flesh, mięso zepsute, zaśmiardłe. 
TO ATTEMPER (-ate), At-ćm'- 
pńr, 0.0. rozwieść, przywieszać; 
umiarkować, złagodzić. 
TO ATTEMPT, At-tćmt', v.a. 
próbować, przedsiębrać, kusić się 
o co. To - all means, próbować 
wszystkich środków. To-(upon) a 
man's life, targnąć się, uczynić za- 
mach na czyje życie. 
ATTEMPT, s. próba, pokusze- 
nie, zamach. 
TO ATTEND, At-tćnd', u. a. i 
n. zważać, uważać; służyć; pilno- 
wać, piastować, pielęgnować; to- 
warzyszyć, następować; być przy- 
tomnym , znajdować się gdzie, asy- 
stować. To - the words of God, 
słuchać słowa Bożego. To-a sick 
body, dozierać chorego. To-a bu- 
siness, pilnować interesu. Great 
misfortunes-war, wielkie klęski 
towarzysz? wojnie. To-a meeting, 
znajdewać się na zgromadzeniu. 
ATTEDANCE, At-tćn'-dAns, s. 
posługa, usłużenie; słudzy; dozer, 
dozieranie, pielęgnowanie; asysten- 
cja , orszak, poczet 
ATTENDANT, At-tćn'-dAnt, 1) s. 
sługa, towarzysz; jeden z orszaku 
możnego pana; 2) adj. towarzy- 
szący, następujący po czćm. 
ATTENTION, At-tAn'-szun, s. 
uwaga, baczenie, baczność. 
ATTENTIVE, At-tćn'-t!w, adj. 
uważny, baczny. -LY, adv. uwa- 
żnie, bacznie. -NESS, s. uwa- 
żność, baczność. 
TO ATTEST, At-t&t', v. a. świad- 
czyć, przyświadczyć; powoływać 
na świadectwo, św iadczyć się kim. 
ATTESTATION, 3t-tfe-lA'-szun, 
s. świadectwo, zaświadczenie. 
ATTICK, St'-dk, 1) adj. atycki, 
ateński; należący do podstawy uży- 
wanćj dśwnićj w porządku lońskim, 
późnić) w Doryckim. -story, osta- 
tnie piętro, strych; 2) s. izdebka na 
strychu. 
ATTIRE, At-tłr',s. strój, szata, 
ubiór; 2) ATTIRES, pl. {myśl.) 
rogi jelenie. 
TO ATTIRE, v.a. ustroić, ubrać, 
przyodziać. 
ATTITUDE, At'-tć-tud, s. posta- 
wa ciała. 
ATT ORNEY, At-tur'-nć, s. pleni- 
potent, pełnomocnik; patron, ad- 
wokat. 
TO ATTRACT, At-trAkt', v.a. 
przyciągać, pociągać; wabić, nęcić. 
ATTRACTION, At-trAk'-szi'm, s. 
atrakcja, siła przyciągająca; po- 
ciąg, powab, ponęta. 
ATTRACTIVE, At-trAk'-tlw, adj. 
pociągający, powabny.-LY, adv. 
pocigg^ąeym sposobem, powa- 
bni. -wESS, s. pociągające przy- 
naioty, juwabność. 
ATTRIBUTABLE, A t-trlb'-A-tA-bl, 
adj, być komu przypisa- 
nym. 
TO ATTRIBUTE, At-łr!b'-ńt, v.a. 
AUG 
przypisywać, przyznawać co komu. 
To - to one's self, przypisywać 
sobie. 
ATTRIBUTE, Ar-trib-ót* 1) S. 
sing, przymiot, własność; 2) attri- 
butes , 8. pl. (w malarstwie i sny- 
cerstwie), cecha, znamię, godło, 
np. orzeł przy Jowiszu. 
ATTRIBUTION, At-trć-bif-sziln, 
5. przypisanie, przyznanie. 
ATTRITE, St-trit', adj. starty, 
skruszony. 
ATTRITION, At-tr!sz'-un, s. 
starcie, skruszenie; skrucha , żal 
za grzechy. 
TO ATTUNE, At-tim', v.a. na- 
stroić. 
AUBURN, Au'-burn, adj. ciem- 
nobrunatny. 
AUCTION, Auk'-szun, s. aukcya, 
iicytacya. 
AUCTIONARY, Auk'-sziin-A-rć, 
adj. licytacyjny. 
AUCTIONEER, Auk-szun-ćr', or 
AUCTIONER , Auk'-szun-ur, s. 
urzędnik licytacyjny. 
AUDACIOUS, Au-dA'-szAs, adj. 
śmiały, zuchwały, bezczelny. -LY, 
adv. zuchwale. -NESS, s. zob. 
AUDACITY. 
AUDACITY, Au-dAs'-MA, s. śmia- 
łość, bezczelność, zuchwałość. 
AUDIBLE, Au'-dć-bl; adj. gło- 
śny, donośny, wyraźny. -LY, 
adv. głośno, wyraźnie. 
AUDIENCE, Au'-d£-ćns, s. au- 
diencya, posłuchanie. 
AUDIT, Au'dh, s. w. p. wysłu- 
chanie kalkulacyi ; wysłuchanie 
świadków. 
TO AUDIT {accounts), v. a. 
wysłuchać kalkulacyi. 
AUDITION , Au-dlsz'-un , s. słu- 
chanie. 
AUDITOR, Su'-di-tur, s. słu- 
chacz; rewizor, kontroller. 
AUDITORY, Au-dć-tur-ó, 1) adj. 
słuchowy. - organ, organ słuchu. 
2) s. słuchacze, sala audiencyo- 
naina. 
AUDITRESS, iu'-dć-trćs, s. słu- 
chaczka. 
AUGER, Au'-gur, s. świder cie- 
sielski. 
AUGHT, Aut, pron. co coś, co- 
kolwiek. For - 1 know, o ile 
wiem. 
TO AUGMENT, Aug-mónt', v. 1) 
a. powiększyć; 2) n. powiększyć 
sjp. 
AUGMENT, Aug'-mSnt, or AUG- 
MENTATION, Aug-mSn-tA'-szAn, s. 
wzrost, przybytek, powiększenie. 
AUGUR, Au'-gur, or AUGURER, 
Au'-gA-ur, s. wieszczek, wieszcz- 
biarz (z lotu ptaków). 
TO AUGUR (-ate) , v. n. wie- 
szczyć, wróżyć, przepowiadać. 
AUGURATION, Au-gu-rA'-szun, 
s. wieszezbiarstwo. 
AUGURIAL, Au-gu-ró-M, adj. 
wiesz biarski. 
AUGURY, 5u'-gu-rć, s. wieszcz- 
ba v wróżba, przepowiednia. 
AUGUST, Au-gust', adj. dostoj- 
ny, wspaniały. 
AUGUST, Au'-gAst, s. sierpień. 
AUT 
AUGUSTUS, iu-gus'-lAs, s. Au- 
gust. 
AUNT, Ant, ł ciotka. 
AURELIA, Au-rć'-lć-A, s. po 
AURICULA, auW-ii-H, S. 
(kwiat), łyszczak, pierwiosnka. 
AURICULAR, Au-rik'-it-lAr, adj. 
uszny. - confession, spowiedź 
uszna. -LY, adv. na ucho, do 
ucha. 
AURORA, Ju-rd'-ra, s. zorza, 
jutrzenka. 
AUSPICE, Au'-spls, s. uważanie 
lotu ptaków, wieszczba z lotu pta- 
ków ; fig. skrzydło, cień, opieka, 
tarcza, zasłona. 
AUSPICIOUS, Au-splsz'-us, adj. 
wróźgcy pomyślność; szczęsny, po- 
myślny ; łaskawy, miłościwy. -LY, 
adv. szczęśliwie, pomyślnie. - 
NESS, s. szczęśliwość, pomyśl- 
ność. 
AUSTERE, Su-stir', adj. surowy, 
srogi. -LY, adv. surowo, srodze. 
AUSTERITY, Au-stćr'-ć-tć, s. 
surowość, srogość. 
AUSTIN, Au'-stln, s. Augustin. 
- friar, Augustyanin. - nim, 
Augustyanka. 
AUSTRAL , Jus'-trM, adj. po- 
łudniowy. 
AUSTRIA, 5us'-trM, s. Austrya. 
AUSTRIAN, 5us'-tiA-An, 1) adj. 
austryacki; 2) s. Austryak. 
AUTHENTIC (-al) , iu-thin- 
tik, adj. autentyczny, wiarogodny, 
prawdziwy. -ALLY, adv. auten- 
tycznie. 
TO AUTHENTICATE, iu-thln'- 
tć-kAt, v. a. autentykować, po- 
świadczyć. 
AUTHENTICITY , Au-lMn-tls- 
sć-tć, s. autentyczność, prawdzi- 
wość. 
AUTHOR, 5u'4Aur, s. autor, 
pisarz; autor, sprawca, pierwszy 
początek. 
AUTHORESS, Au'-Ihur-Ss, s. 
autorka. 
AUTHORITATIVE , 
tA-tlw, adj. poważny, nakazujący/ 
-LY, adv. z powaga , z mina nar 
kazujęcg. 
AUTHORITY, iu-tfióf-ó-tć, s. 
władza, zwierzchność; moc, siła, 
powaga, znaczeni*.; upoważnienie; 
powaga oparta na świadectwie wia- 
rogodnych autorów. 
AUTHORIZATION, Su-tAd-ri- 
zA'-szun, 5. upoważnienie. 
TO AUTHORIZE, W-thMi, 
V. a. upoważnić. 
AUTOCRACY, Aatók'-rA-sć, s. 
samodzierźstwo, jedno władz two. 
AUTOCRATIC (-ał), Su-ló- 
krAt'-lk, adj. jednowładny, samo- 
władny. 
AUTOCRATOR, Su-tók-rA -t&r, 
samodzierźca, samowładzea. 
AUTOGRAPH, Au'-tó-grAf, s. 
autograf, własnoręczny oryginał. 
AUTOGRAPHICAL, żu-td-grkf- 
ć-kM, adj. własnoręczny 
AUTOMATICAL, iu-tó-młt'-*- 
kśl, adj. machinalny. 
19 
ce, b&r, Ml, bAt.||MĆ, fcćn.HFłne, fln.flN&.prJve, fdr, git-fiC lire,cór, f&ll.UC0to.|HdCise.||CAul.gBW.gS«n. AY 
AVOWAL, A-wdA'-AI, s. wyzna 
nic, zeznanie. 
A WO W EDLY, A-w66'-ćd-l A, adv. 
jawnie, otwarcie przyznając się. 
AVOWEE, Aw-ÓW, s. zob. 
ADVOWEE. 
AVOWER, A-w6iT-ur, s. wyzna- 
jący, wyznawca. 
TO AWAIT, A-uAt', v. a. czekać, 
oczekiwać, wyglądać. 
TO AWAKE, A-uAk\ vr. i ir. 
1) a. obudzić, przebudzić; 2) n. 
obudzić się, ocknąć się. 
AWAKE, adj. niespiący, na ja- 
wie. 
TO AWAKEN, A-uA'-kn, zob. 
TO AWAKE. 
TO AWARD, A-uArd', v. a. w. f. 
przysądzić, zasądzić, wydać wyrok. 
AWARD, s. w. P. przysądzenie; 
wyrok, dekret, rozstrzygnienie 
sporu. 
AWARE, A-uAr', adv. et ad], na 
oku , na baczności; świadomy, wie- 
dzący. 7'o be - of a thing, wiedzieć 
o czdm, być przekonanym. He 
came upon them before they 
were-, spadl na nich nim się spo- 
strzegli. 
AWAY, A-uA', adv. precz. To 
run -, zemknąć, uciec. To go-, 
odejść. To steal -, skraść. He 
drinks - his estate, przepija swój 
majątek. He made- with himself, 
odjął sobie życie. - with him! 
precz z nim ! To eat a bit and -, 
przekąsić i dalój w drogę. 
AWE, Au, s. groza, przestrach, 
przerażenie; cześć, poważanie, 
głębokie uszanowanie. To stand 
in -, obawiać się. 
TO AWE, v. a. zastraszyć, prze- 
razić. To - into obedience, po- 
strachem zmusić do posłuszeństwa. 
AWFUL, Au'-ful, adj. straszny, 
okropny; wzbudzający cześć i usza- 
nowanie. -LY, adv. strasznie, 
okropnie; ze czcią i uszanowaniem. 
-NESS, s. straszliwość, okro- 
pność. 
AWKWARD, Auk'-uArd, adj. 
niezgrabny, niezręczny. -LY, adv. 
niezgrabnie, niezręcznie. -NESS, 
s. niezgrabność, niezręczność. 
AWL, Ali, s. szydło. 
AWN , Aun, s. ość u kłosa. 
AWNING, Au'nlng, s. zasłona 
od promieni słońca (na okrętach i 
statkach parowych). 
AWOKE, A-uók', pręt. zob. TO 
AWAKE. ' 
AWORK, A-uSrk', adv. przy ro- 
bocie, do roboty. To set -, zasta- 
wić do roboty. 
AWRY, A-rl', adv. krzywo, na 
opak, na wspak; ukośnie, na ukos. 
AX, AXE, Aks, s. siekiera, 
topor. 
AXILLAR (-y), Aks'-sll-13r, adj. 
podpaszny. 
AXIOM, Ak'-szOm, s. pewnik. 
-AXIS, Ak'-sls, oś ziemska. 
AXLE (-tree), Ak'-sl- trćć, s. 
oś u koła. 
AY, AA, adv. tak, tak jest; za- 
wsze , po wszystkie czasy. For -, 
na zawsze. 
BAC 
AZOT, A-zdf, x. salitroroo. 
AZURE, J'-iAr, adj. błękitny, 
lazurowy. 
B 
BAA , bA, ■$. bek. \ 
TO BAA, v.n. beczeć 
BABBLE, bAb'-hl, r. n. paplać, 
pleść, bredzić, gawędzić. 
BABBLE,gadanina, brednie, 
androny, plotki, bajki. 
BABBLER, bAb'-blur, s. papla, 
gaduła, plotkarz. 
BABBLING, 1) part. s. papla- 
nie, gawędzenie; (myśl.'), bałaś 
psów kiedy wpadną na trop zwie- 
rzęcia ; 2) adj. bredzący, paplają- 
cy. The - stream, szemrzący, 
mruczący strumień. 
BABE, bAb , x. dziecina , dzie- 
ciątko (przy piersiach). 
BABERY, bA'-bór-rć, s. cacka, 
zabawki dla dzieci. 
BABISH, bA'-blsz, ad}, dzie- 
cinny. 
BABOON, bA-bdón', s. pawijan 
(gatunek małp mających krótki 
ogon a goły zadek). 
BABY, bA'-bć, 5. zob. BABE, 
2) lalka. 
BABYLON, bAb'-Mfin, s. babi- 
lon. 
BACCHANALS, bAk'-kA-nA!z, s. 
bachusowe święta. 
BACCHANTES, bAk-kAn'-tóz, s. 
bachantki. 
BACCHUS, bAk'-kSs, s. bachus. 
BACHELOR, bAcz-Mdr, s. ka- 
waler, bezźeniec.-SHIP, stan ka- 
walerski. 
BACK, bAk, s. grzbiet, ty*, ple- 
cy. To fall on one's - , paść na 
wznak. He has not a shirt to his 
-, nie ma koszuli na grzbiecie. 
To turn one's - to one, triem się 
do kogo obrócić. To rati at one 
behind his -, szkalować kogo po 
za oczy. - bone, kość pacierzowa. 
- door, tylne drzwi; fig. wybieg, 
wykręt. - of a knife, tylec noża. 
- of an axe, obuch. - side, tył. 
BACK, adv. w tyle, w tył, z ty- 
łu; nazad, napowrot, nawstecz. 
To give-, oddać, zwrócić. To 
send -, odesłać. To come -, po- 
wrócić. 
TO BACK, v. a. wsiąść na ko- 
nia; 2) wspierać, popierać, dopo- 
magać. 
TO BACKBITE, bśk-błt', v. ir.a. 
obmawiać, szkalować pozaocznie, 
oszczekać, ogadać. 
BACKBITER, bAk-bl'-t&r, s. ob- 
mowca, oszczerca. 
BACKGAMMON, bAk-gAm'-mDn, 
S. tryktrak. 
TO BACKSLIDE. bAk-sHd*, v.m 
odpaść, odstąpić (od swój religii, 
odszczepić się). 
BACKSLIDER, bAk-sU'-dur, s. 
odstępca, odszczepieniec. 
BACKWARD (-S), bAk'-u3rd , 
1) adv. wtyl, wstecz, na wstecz, 
nazad; 2) adj. wsteczny, rakiem 
idący; fig. niespory, powolny, 
20 
A VO 
AUTOMATON, Su-t6m'-fi-tun, s. 
automat, samoruch. 
AUTUMN, &u'-tOm, s. jesień. 
AUTUMNAL, 5u-tum'-nal, adj. 
Jesienny. 
AUXILIAR (-y), Sug-zll'-yAr, 
adj- posiłkowy. - forces, wojska 
posiłkowe. - verb {gram.), sło- 
wo posiłkowe. 
TO AVAIL, fi wif, v.i) a. po- 
magać, dopomagać; 2) n. przyno- 
sić korzyść, przydać się , zdać się 
na co ; korzystać, pożytkować. To 
- one's self of, korzystać z czego. 
AVAIL (-ment), s. korzyść, po- 
żytek , użytek. 
AVAILABLE, Awś'-U-hl, adj. 
korzystny, pożyteczny. -NESS, s. 
użyteczność. 
AVARICE, Aw'-A-r!s,s. skąpstwo. 
AVARICIOUS, Aw-a-rlsz'-ńs, adj. 
skgpy.-LY, adv. skgpo. 
AVAUNT, a-wśnt', precz* fora! 
TO AVENGE , a-wćndż', v. a. 
zemścić, pomścić. To- one's self 
of, zemścić się za co. 
AVENGEMENT, A-wAndż'-m«nt, 
s. pomsta, zemsta. 
AVENGER, S-wćn'dź6r, s. mści- 
ciel. 
AVENS, Sw'-ćns, s. (ziele), ku- 
kiik. 
AVENUE, 5w'-ć-nu, s. alea, uli- 
ca wysadzona drzewami. 
TO AVER, ź-wAr', v. a. zape- 
wnić, zaręczyć, udowodnić. 
AVERAGE, św'-ńr-Idż, s. śre- 
dnia miara, przecięcie. 
AVERMENT, a-wćr'-mćnt, s. 
w. e. udowodnienie. 
AVERSE, A-wćrs', adj. (to), 
majgcy wstręt, odrazę. -LY, adv. 
ze wstrętem, z odraz?. -NESS, 
s. zob. AVERSION. 
AVERSION , a-wAr'-sz'm , s. 
wstręt, odraza, obrzydzenie. 
TO AVERT, S-wórt', v.a. od- 
wrócić, odwieść. 
AVIARY, A'-wó4-rć, s. ptaszar- 
nia. 
AVIDITY, S-wId'-MA, s. chci- 
wość. 
AVOCATION , Sw-wd-ki'sziln, 
s. powołanie, zatrudnienie. 
TO AVOID, a-wdld', v. a. chro- 
nić się, unikać, wystrzegać się, 
stronić. 
AVOIDABLE. &-w6Id'4-bl, adj. 
ochronny, unikły. 
AVOIDANCE, ó-w61d'-Ans, s. 
chronienie się, unikanie, stronie- 
nie. 
A VOIDER , 5-wMd'-ur, unikacz. 
AVOIDLESS, i-wóld'-lAs, adj. 
nieuchronny. 
AVOIRDUPOIS, Sw^r-dó-paiz, 
s. funt aptekarski zawierajgcy 16 
uncyi. 
AVOLATION, Jw-Mi'-sziin, s. 
odlot, odlecenie. 
TO AVOUCH, 4-wMcz', v. a. 
twierdzić, zaręczać, usprawiedli- 
wiać, przyświadczać, utrzymywać. 
TO AVOW,5-w6q',v. a. wyznać, 
zeznać, przyznać się. 
AVOWABLE, i-wdiY-a-N, adj. 
do czego się przyznać można. 
FAce, Mr, All, bAL|j Md, hćn. || Fine,fin.[[ Nd, próve, fór, gftt. [[Ciire,cDr, ffill. |[ Cóln.[j Biusc. [[ CAuL J[ BAA. [| BAL 
późny, opieszały, leniwy. To be - 
w one's duty, zaniedbywać swych 
obowiązków. - children, dzieci 
niesporo rosnące. - fruits, późne 
owoce. 
BACKWARDŁY, Mk'-uftrd-lć, 
adv. niesporo, powolnie, meoebo- 
czó, opieszale. 
BACKWARDNESS, Mk-ufird- 
nćs, s. niesporość, powolność, 
niechęć, opieszałość. 
BACON, M -kn, s. słonina. A 
gammon of- {a ham.), szynka. 
A flitch of-, poleć słoniny. To 
save one's -, vulg. ujść suchą no- 
gą, bezkarnie. 
BAD, bad, adj. zły, niedobry; 
ladaco, ladajaki; szkodliwy; cho- 
ry. - fortune, nieszczęście. To 
keep - hours, późno w nocy do 
do domu przychodzić. He is very 
- {it is very - with him), on jest 
bardzo chory. 
BAD, BADE, bad, bśd, pret. 
zob. TO BID. 
BADGE, bódź , s. znamię, znak, 
godło. 
BADGER , M'-dźir, s. borsuk. 
BADLY, Md'-ló, adv. zle. 
BADNESS, bżd-nćs,5. lichość, 
ladajakość; ladacość; złość, me- 
poczciwość. 
TO BAFFLE, MT-O. v. a. za- 
wieść, omylić, udaremnić, w ni- 
wecz obrócić, zniweczyć. 
BAG, Mg, s. wór, worek. 
BAGGAGE, Mg-gldź, s. baga- 
że, pakunek; 2) kurwa. 
BAGNIO, Mn'-yó, s. łaźnia; 2) 
dom kurewski. 
BAGPIPE, Mg-plp, s. kobza, 
duda. 
BAGPIPER, Mg-pi'-pur, s. ko- 
bziarz, dudarz. 
BAIL, bal, s. poręka, rękojmia; 
poręczyciel. To be out of prison 
upon -, wyjść z więzienia za po- 
ręką. To be- for one, wziąść ko- 
go na porękę, dać za niego porękę. 
TO BAIL, v. a. dać porękę , rę- 
czyć , zaręczyć. 
BAILABLE, M'-ia-bl, adj. mo- 
gący być uwolnionym za poręką. 
BAILIFF, bA-tlf, s. wójt, rząd- 
ca powiatu, klucza, sołtys; woźny, 
komornik. 
BAILIWICK, bA-ló-uik, s. woj- 
towstwo, soitysowstwo. 
TO BAIT, Mt, v. 1) a. wabić, 
nęcić, przynęcać; szczwać (nie- 
dźwiedzia, wołu, dla igraszki); 2) 
n. popasać w drodze. 
BAIT, s. nęta, przynęta; 2) po- 
pas, wytchnienie w drodze. 
BAIZE, Mz, s. baja, kuczbaj. 
TO BAKE, Mk, v. a. piec. Bake 
- house, s. piekarnia. 
BAKER, M'-kur, s. piekarz. 
BALANCE, MT-lans, s. waga; 
bilans handlowy. 
TO BALANCE, v. 1) a. ważyć, 
rozważać, porównywać; 2) n. wa- 
hać się, namyślać się. 
BALANCER, Mi'-lan-sur, s. 
w iMrni i r*7 
BALCONY, bM-kó'-nć, s. bal- 
kon, ganek. 
BAN 
BALD, bAuld, adj. łysy. -arse, 
(vulg.), hołysz, chudypachołek (co 
zadkiem błyska), - pate, plicha 
u księży). -pated, pleszowaty, 
lysv. 
BALDERDASH, bAul'-dur-dSsz, 
5. mieszanina; Iura, zfabrykowane 
wino. 
BALDLY, Muld'-10, adv. łyso. 
BALDMONY, bAuld'-mun-M, s. 
(roślina), goryczka. 
BALDNESS, bauld'-nds, S. ly- 
SOŚĆ. 
BALDRIC, biuT-drlk, $. pas, 
pendent. 
BALE, Ml,s. bela towarów. 
BALEFUL, bM'-ful, adj. zgubny, 
szkodliwy, fatalny, smutny, okro- 
pny. 
BALK, Muk. 5. belka; 2) mie- 
dza; 3) bąk, omyłka, poszkapienie 
się; zawód, szkoda. He has had a 
sad- , diabelnie się poszkapił, wy- 
strzeli! bąka. 
TO BALK , v. a. zawieść, uda- 
remnić, omylić. 
BALL, baul, s. kula, gałka; 
piłka; 2) bal. 
BALLAD, bAP-tód, ballada. 
BALLAST, bal'IAst, s. balast 
(piasek gruby którym się ładują 
próżne wracające okręty). 
BALLETTE, bAl -ł^t, balet. 
BALLOON, Ml-lóón', s. balon. 
BALLOT, bM-lut,s. gałka do wo- 
towania; wotowanie gałkami. 
TO BALLOT, v. n. wetować gał- 
kami. 
BALLOTATION, Ml-ld-ti'-szun, 
s. wotowanie. 
BALM, Mm, 5. balsam. 
BALMY, Mm'-ć, adj. balsamo- 
wy, balsamiczny; fig. kojący, łago- 
dzący. 
BALSAM, Mul'-sum, s. maść 
balsamowa. -apple, balsamka. 
BALSAMIC (-al), Ml-sMn-lk, 
adj. balsamiczny. 
BALUSTER , Ml'-lus-tur, or 
BALUSTRADE, bal-us-trńd', s. ba- 
lustrada , poręcze, szranki. 
BAMBOO, bAm-bóó', s. bambu- 
sowa trzcina. 
TO BAMBOOZLE, Mm-bdó'-zl, 
v. a. {vulg) okpić, odrwić, oszu- 
kać, ocyganić. 
BAMBOOZLER, bim-bóó'-zlur, 
s. odrwisz, oszust. 
BAN , Mn, s. obwieszczenie, za- 
powiedź; klątwa, wyklęcie.- of 
the Empire, wywołanie z Rzeszy 
niemieckićj. To proclaim the bans, 
ogłosić zapowiedzi. 
BAND, beind, s. związek, węzeł, 
ogniwo; uwięź, łańcuch; szlarka; 
kołnierz wywinięty (księży), wyło- 
ga; banda, zgraja. - dog, pies na 
uwięzi. - box, pudełko na szlarki 
i inne drobiazgi kobiece. - of iron, 
obręcz żęlazny do okucia kola. 
BANDAGE, Mn-dldź, s bandaż, 
BANDELET, Mn'-dó-lćt, s. opa- 
ska; listwa, listewka; gzyms. 
BANDIT, Mn'-dlt, or BANDIT- 
TO, Mn-dlt'-tó, S. bandyta, zbój- 
ca, rozbójnik. BANDITTI, s. pl. 
banda zbójbów. 
BAP 
BANDOLEERS, bAn-dó-lWrz', 
s. pl. patrontasz, ładownica. 
BANDROL, bAnd'-rdl, s. bande- 
rola , chorągiewka. 
BANDY, bAn'-dć , s. palant. 
TO BANDY, v. a. odbić palantem 
piłkę; tam i sam ciskać a od siebie 
odbijać, podawać jeden drugiemu. 
To - about a businness (a que- 
stion), roztrząsać jaki przedmiot. 
BANDYLEG, bAn'-dMóg, 5. ko- 
ślawa noga. -GED, koślawy. 
BANE, bin, s. jad, trucizna; 
fig. zguba, ruina, zagłada, - wort 
(roślina), psianka, cień nocny, 
strzali jad. 
TO BANE, v. a. otruć. 
BANEFUL, bAn -ful, ad], jado- 
wity; fig. zgubny, fatalny. -NESS, 
s. jadowitość; fig. zgubność. 
TO BANG, bang, v.a. obić, 
wygrzmocić, grzmotnąć ; cisnąć, 
trzasnąć (drzwiami). 
BANG, 5. uderzenie, grzmotnie- 
nie. 
TO BANISH, bAn-nlsz, v.a. 
wygnać z kraju. 
BANISHMENT , ban-nlsz'-mSnt, 
s. wygnanie. 
BANK,bAnk, s. brzeg (rzeki), 
grobla; 2) bank, - bill (-note), 
bilet bankowy. 
TO BANK, v. a. usypać groblę ; 
2) złożyć w banku. 
BANKER, bAnk'-iir, s. bankier. 
BANKRUPT, bAnk'-rupt, s. ban 
krut. To turn (become or grow) 
-, zbankrutować. 
BANKRUPTCY, bAnk'-rup-sA, s. 
bankructwo. 
BANNER, bAn'-nur, s. bandera, 
chorągiew. 
BANNERET, bAn'-nur-ćt, S. 
baneret (na polu bitwy przez króla 
na rycerza pasowany, szedł po ba- 
ronach z dożywotnim tytułem). 
BANNEROL, bAn'-nur-rdl, s. 
zob. BANDROL. 
BANNIAN, ban'-yAn, s. + szlaf- 
rok , kaftan; 2) - tree, drzewo 
figowe w Indyi wschodniej. 
BANNISTER, zob. baluster. 
BANNOCK, ban'-nuk, s. placek 
owsiany lub grochowy. 
BANQUET, bank'-kućt, s. ban- 
kiet , biesiada, gody, uczta. 
TO BANQUET, v. n. bankieto- 
wać , biesiadować. 
BANQUETER, bank'-kućt-ur, 5. 
biesiadnik. 
TO BANTER, bAn'-tur, v.a. 
kpić, drwić, żarciki stroić. 
BANTER, s. kpinki, drwinki, 
żarciki. 
BANTERER, bAn'-tir-ur, drwin- 
karz, szyderca. 
BANTLING, bAnC-llng, dzie- 
ciuch, bękart. 
BAPTISM, bAp'-tlzm, 5. chrzest. 
BAPTISMAL, bAp-tlz'-mal, adj. 
chrztowy. 
BAPTIST, bap'-tlst, $. Chrzci- 
cie). 
BAPTISTERY, bAp'-tls-tur-^, s. 
chrzcielnica. 
TO BAPTIZE, bAp-tłz', v. a. 
chrzcić. 
21 
Flee, bAr, 411, bMM4, Mn.|]Flne, nn.flNd, prdve, ffir g&t.UCdre,car, full.[|CóTn.|{Hd&se.GG3uI.||BW.QSMn. BAR 
BAPTIZERtMp-li'*ur, s. chrzci- 
ciel. 
BAR, Mr, s. sztaba, szyna; ry- 
giel (u drzwi), belka poprzeczna, 
zasuwa; fig. przegroda, zawada; 
2) szranki; 3) kraiki (w izbach sa- 
dowych) ; h) miejsce oddzielone 
w kawiarniach, szynkach i t. d. 
gdzie siedzi gospodarz i pienigdze 
odbiera. - shot, dwie kule arma- 
tnie spojone szyng źeiazng, używa- 
ne w bitwach morskich. 
TO BAR, v. a. zaprzeć, zawrzeć, 
zatarasować; fig. (front), zagro- 
dzić drogę, pomieszać szyki, sta- 
wiać przeszkody. 
BARB, Mrb, s. broda (u ryb), 
wgsy (u baka lub strzały); 2) rzgd 
żelazny na konia; 3) koń barba- 
ryjski. 
TO BARB, v. a. ubrać w rzgd; 
przyprawić wgsy (do haka lub 
strzały). 
BARBAKAN, Mr-bś-kin, s. 
strzelnica, okna w murze przez 
które się strzela. 
BARBARA, bir'-M-ri, s. Bar- 
BARBARIAN, Mr-Mrć-4n, s. 
barbarzyniec. 
BARBARISM, Mr'-bA-rlzm, s. 
barbarvzm, bigd przeciw językowi. 
BARBARITY, b3r-M-rć-tć, s. 
barbarzyństwo, okrucieństwo. 
BARBAROUS, Mr'-M-ris, adj. 
barbarzyński, okrutny. -LY, adv. 
po barbarzyńsku, okrutnie. - 
NESS, s. barbarzyństwo. 
BARBEL, Mr-bćl, s. (ryba) 
barwena. 
BARBER, Mr*-bfir, s. balwierz. 
-surgeon, cyrulik. 
BARBERRY; Mr -bSr-rć, s. ka- 
lina , berberys. 
BARD, bard, s. bard, poeta. 
BARDED, bAr'-dćd, adj. t ubra- 
ny w żelazny rzgd (o koniach). 
BARE, bór, adj. nagi, goły. - 
boned, ch udy, suchorla wy.-faced, 
bezczelny. - facedly, bezczelnie. 
- facedness, bezczelność. - foot 
(-fooled), bosy, boso. - headed, 
z odrytg głowę. Thread -, wytar- 
ty do nitki, wyszarzany. 
TO BARE, v. a. obnażyć. 
BARELY; bar-lć, adv. tylko, 
jedynie. 
BARENESS, Mr'n&, s. nagość, 
golość. 
BARGAIN, bir'-g'n , s. targ, 
kupno, ugoda, umowa. A - ' do- 
brze , zgoda, dej mi rękę! into the 
, w dodatku, nad umowę; nad- 
to , oprócz, tego. To make (strike) 
a -, dobić targu , zawrzeć mowę, 
ugodzić. To sell one a good - , 
tanio co komu przedać. To ael 
(have) a dead -, kupić co za be- 
zcen. 
TO BARGAIN, v.n. (for), tar- 
gować się O co. 
BARGAINER, Mr'-g'n-nur, s. 
przedawca. 
BARGE, Mrdż, s. barka, bat, 
statek na który się hdujg towary 
z okrętu. 
BARK, Mrk, s. barka; 2.) kora, 
22 
BAS 
I łyko, lub. Peruvian or Jesuit -, 
china. 
TO BARK, v. 1) n. szczekać (- 
, at, na kogo); 2) a. odzierać korę 
z drzewa. 
BARKER, bAr'-kćr,s. szczekacz, 
hałasownik, krzykała. 
BARKY, bAr'kć, adj. korzysty, 
łubowy. 
BARLEY, bAr'-Ić, s. jęczmień. 
Peeled (hulled) -, pęcak, krupy 
jęczmienne. Pearl -, krupy per- 
łowe.- waler, klcjck jęczmien- 
ny, tyzanna. 
BARM , bArm , s. drożdże. 
BARN, bArn, s. stodoła. - floor, 
tok. 
BAROMETER, bA-róm-mć-tur, 
s. barometr, ciężkomierz. 
BAROMETRICAL, bAr-ó-mćt- 
trć-kAI, adj. barometryczny. 
BARON, bAr'-rńn , s. baron. 
BARONAGE, bAr'-run-Adż, s. 
baronowstwo. 
BARONESS, bir'-run-ćs, s. ba- 
ronowa. 
BA RONET, bAr'-run-ćt, s. baro- 
net (z tytułem Sir). 
BARONY, bAr'-run-ć, s. ba- 
ronia. 
BARRACAN, bAr'-rA-LAn, s. ba- 
rakan. 
BARRACK, bAr'-rAk, s. koszary 
wojskowe. 
BARRATOR, bAr'-rA-tfir, s. wy- 
szczekany pieniacz, podniecający 
do procesów. 
BARREL, bAr'-rU, $. baryła, 
beczka. - of a tpm, lufa, rura. 
TO BARREL, v.a. (-up), wlać 
w beczkę. 
BARREN, bAr'-rćn, adj. jałowy, 
niepłodny, nieurodzajny. - wort 
(roślina) bczkwiat 
BARRENNESS, bAr-rćn-nćs, s. 
jałowość, nieurodzajność. 
BARRICADE (-no), bAr-rć-kAd', 
s. barykada, zapora. - of trees, 
zasiek w lesie. 
TO BARRICADE, v. a. zabary- 
kadować, zatarasować. 
BARRIER, bAr'-rć-fir, s. barye- 
ra, rogatka , szranki, granica. 
BARRISTER, bAr-rls-tńr, s. 
adwokat, patron, obrońca. 
BARROW, bAr -ró , 5. nosidlo , 
nosze. Wheel -, taczka. 
BART, skroc: z BARONET. 
TO BARTER, bAr'-tur , s. mie- 
niać, facyendować, frymarczyć. 
BARTER, s. zamiana, faeven- 
da. 
BARTERER, bAr-tCir-ur, s. mie- 
niącą, facyendarz. 
BA RTHOLOME W, bAr-(Adl '-łd- 
mń, s. Barlłomićj. 
BARTRAM, bAr'-trim, s. rumian, 
zębne ziełe. 
BASALTES, b&-sćl'-tćz, s. ba- 
zalt. 
BASE, bis, adj. nizki; fig. ni- 
kczemny, podły. - bom, spłodzo- 
ny z nieślubnych rodziców. - 
minded, podłomyśłny. A-sound, 
nizki tan, bas,-viol (bass viol), 
J basetla. 
i BASE, s. dno, podstaw, podno- 
BAT 
że, stopa, postument; 2) struna 
basowa, bajorek. 
BASELY, bAs'-ló, adv. podle, 
nikczemnie. 
BASENESS, s. podłość, nikcze- 
mność. 
BASHFUL, bAsz'-f(il, adj. wsty- 
dliwy, nieśmiały. -LY, adv. wsty- 
dliwie. -NESS, s. wstydliwość, 
nieśmiałość. 
BASIL, bAz'-ll, S. Bazyli, 2) Ba- 
zylea (miasto); 3) bazylia (roślina), 
BASILIC, bAz-ll-llk, s. Bazylika. 
BASILISK, bAz-ó-llsk, s. bazy- 
liszek. 
BASIN , bA-sn , s. miednica; 2) 
szalka u wagi; 3) zalew morski mię- 
dzy skałami; i) stanowisko dla 
okrętów potrzebujących reparacyu 
- stand, stolik z miednica- 
BASIS, bA-sls, s. fundament, 
podstawa , zasada , podnoźe , po- 
stument 
TO BASK, bAsk, v. 1) u. wygrze- 
wać na słońcu; 2) n. wygrzewać 
się na słońcu. 
BASKET, bis kit, s. kosz.- 
hilt, łęk, oblęk u pałasza. 
BAS-RELIEF, bAs-ró-lćr, s. pła- 
skorzeźba. 
BASSON, bAs-sMn', s. fagot. 
BASTARD, bAs'-tArd, 1) s. bę- 
kart ; 2) adj. bękarci, nieprawdzi- 
wy, zfałszowany. 
TO BASTARDIZE, bAs -tAr-diz , 
V. a. zarzucić komu bękarctwo; 
fig. podrobić, sfałszować, zfabry- 
BASTARDY, bAs'-lAr-dć, s. sun 
firci. 
TO BASTE, bAst, v. a. okładać 
kijem; 2) smarować (pieczeni?); 
3) fastrygować. 
BASTINADE (-co), bis-ti-nid, 
s. wybicie kijem, kije. 
TO BASTINADE (- no), v.a. 
wyokładać kijem, dać komu kije. 
BASTION, bAs'-czun, s. baslyon, 
baszta, narożnik. 
BAT, bit, s. nietoperz; 2) kij. 
BATABLE, bi'-ii-bl, ad), spor- 
ny, niewiadomo do kogo nałeżycy. 
BATCH , bicz, s. pieczywo Chle- 
ba ; fig. ilość rzeczy jednego ga- 
tunku od razu sporzgdzonveb. 
TO BATE, zob. TO .ABATE. 
BATE, bAt, s. {• spór, kłótnia. 
BATEFUL, bAt-fńl, ad), spor- 
ny, kłótliwy. 
BATMENT, zob. ABATMENT. 
BATH, bAtA, s. kjpieł. 
TO BATHE, bATH , v. 1) a. ka- 
pać; 2) n. kapać się. Bathing, 
kapanie, kępie!. - tub, wanna. 
BATING, b&'-dng, prep. wyją- 
wszy. 
BATLET; bAt'-Ićt, s. pracz. 
BATOON, bA-t<Wn', $. kij, buła- 
wa , laska marszałkowska. 
BATTALIA, Mt-tAl-yA, s. szyk 
bojowy, bitwa. 
BATTALLION, bAt-tAl'-yfio, s. 
batalion. 
TO BATTEN, bAt'-tn. v. 1) a. 
karmić, tnczyć; 2) n. tyć. 
TO BATTER, bAt'-tńr, v. a. roz. 
bić, zgruebotać, zburzyć; obić, 
Fic», bAr, aUjMtflMć, bfin.QFlne, flm|jNÓ, prdve, fór, gdtgCire/ulr, BE 
wy grzmocić , wyokiadać boki. To 
- down, zbić, obalić, wywrócić 
To - with ordnance, zburzyć 
ogniem działowym. 
BATTERY, bit-tfir-rć, s. bunp 
nie z dział lub taranem; baiery., 
artyleryi; bijatyka, pobicie, wy 
bicie. 
BATTLE, Mt'-tl, s. bitwa , bój, 
potyczka. - array, szyk bojo- 
wy. - or, berdysz. - door, pa- 
lant. 
TO BATTLE, v. n. bić się, to- 
czyć bój. 
BATTLEMENT, Mt'-tl-mćnt, s. 
mur ze strzelnicami, blanki muru. 
BATTY, bAt'-tć, adj. podobny 
do nietoperza. 
BAVARIA, M-wi-rć-S, s. Ba- 
warya. 
BAWBLE, Mu'-bl, s. cacko, 
bawidełko, fraszka. 
BAWCOCK, Mu'-kók, s. mo- 
dniś, elegant. 
BAWD, Mud, s. rajfur, rajfur- 
ka. TO BAWD, v.n. rajfurować. 
BAWDILY , Mu-dć-lć , adv. 
sprośnie, wszetecznic. 
BAWDINESS, Mu'-dć-nćs, s. 
sprosność, wszeteczeństwo. 
BAWDRIC, zob. BALDRIC. 
BAWDRY, Mu'-drć, s. rajfuro- 
wanie ; sprosność, wszeteczne 
żarty. 
BAWDY, Mu'-dć, adj. sprosny, 
wszeteczny. To talk- , biazgonić, 
sprośne rzeczy gadać. - house, 
dom kurewski. 
TO BAWL, Mil, v. 1) n. gar- 
dłować , wrzeszczeć, beczeć ; 2) a. 
obwoływać. 
BAWLER, s. krzykacz, krzy- 
kajlo. 
BAWSIN, Mu'-sln, s. borsuk. 
BAY, M, s. buchta, zatoka, 
wybrzeże; 2) ctwor w ścianie na 
drzwi lub okno; 3) laur, wawrzyn, 
wieniec wawrzynowy; 4) toń, gro- 
żące niebezpieczeństwo. To stand 
al- (myśl: o dziku, jeleniu), od- 
cinać się psom; odcinać się nie- 
przyjacielowi , stawić czoło; konać, 
dogorywać, znajdować się w osta- 
tnićj toni. To keep at -, osaczyć 
(dzika, jeżenia), opasać, otoczyć 
nieprzyjaciela. 
BAY, adj. ciemnokasztanowaty, 
gniady. 
TO BAY, v. n. szczekać. 
BAYONET, M'-yftn-Mt, s, ba- 
gnet 
TO BE, M, e. n. być; używa się 
1) z imiesłowem czasu teraz, dla 
oznaczenia ciągle trwającćj czyn- 
ności , lub gdy się co innego w cią- 
gu jćj trwania wydarzyło : 1 am 
reading, czytam. 1 was writing 
when ne came, pisałem gdy on 
nadszedł; 2) dla oznaczenia stanu 
powietrza, stanu zdrowia, wieku, 
głodu, pragnienia, it is fine wea- 
ther, piękna pogoda. It is cold, 
warm, zimno, ciepło. He is ten 
years old, ma dziesięćlat. lam 
hungry, thirsty, chce mi się jeść, 
pić. How is it with you? jak się 
masz? I am very well, matusię 
BEA 
; bardzo dobrze, 3) dla oznaczenia 
nastąpić mającego zdarzenia : / am 
to receive money, mam odebrać 
I pieniądze. He is is lo be hanged , 
■ ma być powieszony; 6) w nastę- 
pnych wyrażeniach : He is to be 
excused, trzeba mu darować. To 
be off, odejść; odczepić się, od- 
kleićsię, odstać. To be quite out, 
mylić się zupełnie. Be sure to do 
it, pamiętaj to uczynić. He is to 
be blamed, jego w tym wina. 
BEACH , bććcz , s. brzeg , po- 
brzeźe, nadbrzeże. 
BEACHY, bććcz'-ć, adj. mający 
płaskie brzegi. 
BEACON , M'-kn , s. far , fanal, 
wieża z latarnią , latarnia morska. 
BEAD, Md, s. paciorka. BEADS, 
s.pl. paciorki, różaniec. To say 
over one's -, odmawiać różaniec. 
- roli, lista osób za które się od- 
mawiają pacierze. 
BEADLE, b<t-dl, s. bedel, za- 
krystyan. 
BEAGLE , bć'-gl, s. pies gończy 
na krótkich nogach. 
BEAK, Mk, s. dziob , nos okrę- 
towy. 
BEAL, Ml, s. guz, czerak. 
BEAM , Mm , s. balka; 2) drąg, 
pręt poprzeczny u wagi; 3) nawój 
tkacki, wałek, utok; 6) promień; 
5) odnogi lub rosochy rogów jele- 
nich. 
TO BEAM, v. a. 1 n. rzucać 
promienie; promienić się, jaśnieć. 
BEAMY, M'-mć, adj. promieni- 
sty, rogaty (o jeleniu). 
BEAN, Mn, s. bób. -cod, strą- 
czek bobowy. - fiat, bobowisko. 
French beans, fasola. 
TO BEAR, Mr, t. ir. a. i n. nieść, 
nosić; podpierać, opierać; cier- 
pieć, znosić; rodzić, porodzić; 
wydawać owoce; płynąć, żeglować. 
To - one's self, postępować, pro- 
wadzić się. To - arms, nosić oręż. 
fit to - arms, zdolny do noszenia 
oręża. To - company, towarzy- 
szyć. To - one good will, sprzy- 
jać komu. To -one a grudge (a 
spite}, mieć zawziętość, chrapkę 
na kogo. To - in hand, trzymać 
w ręku, mieć w swojćj mocy; chy- 
tremi fortelami trzymać kogo dłu- 
go na rzeczy, uwodzić go. To - 
love, kochać, miłować. To-in 
mind, zatrzymać w pamięci, za- 
pamiętać. To - an office, sprawo- 
wać urząd. To - a part, mieć 
w czćm udział. To - a price, zo- 
stać sprzedanym za pewną cenę. 
To-resemblance, być podobnym. 
To - sway (rule}, władać, pano- 
wać, rządzić. To - witness, świad- 
czyć. To-away the prize (palm}, 
odnieść zwycięztwo. To - down, 
poniżyć, zgnieść, uciemiężyć. To 
- o//, uprowadzić, unieść; odbić 
się od brzegu, puścić się na mo- 
rze. To - on {upon}, leżeć na 
czćm, wspierać się na czćm. To - 
out, wspierać, popierać, podżwb 
gnąć. - and forbear, znoś i wy- 
baczaj. 
BEAR, 5. niedźwiedź, she - , 
BEA 
niedźwiedzica - baiting , szczwa- 
me niedźwiedzia psami. - s breech 
(-s foot), barszcz polski, nie- 
dźwiedzia łapa. -s cub , miody 
niedźwiadek, piastun. - garden, 
niedźwiednia. -'s-ear (roślina) , 
łyszczak. - ward (- herd, - 
leader), niedźwiednik. To sell 
the -'s skin before one has 
caught it, (prov.) przedawać skórę 
niedźwiedzia nim się go zabije; 
pred niewodem ryby łapać, 
BEARD, bććrd, s. broda; kolce, 
ość lub węsy u kłosa; w?s u strza- 
ły. Toone's-, w żywe oczy , na 
przekorę, na udry. 
TO BEARD, V. a. targać za bro- 
dę ; fig. to - one, zuchwale się 
komu stawiać, porwać się na kogo. 
BEARDED, ad], brodaty. 
BEARDLESS, bććrd'-lćs , adj. 
bezbrody. 
BEARER, bJr'-fir, s. niosący, 
tragarz ; filar, podpora; rodzajne 
drzewo. - of a bill, ukaziciel we- 
xlu. - of a letter, oddawca listu. 
BEARING, s. noszenie; znosze- 
nie, cierpienie (zob. TO BEAR). 
Good - (good behaviour), dobre 
sprawowanie się. Armorial bea- 
rings , herb; there is no - of 
this, to nie do zniesienia. A wo- 
man past - of children, kobićta 
które już rodzić przestała. 
BEAST , bććst, s. zwierzę, by- 
dle, bestya. - with two backs 
(Shaksp. Oth); męszczyzna z ko- 
bićtą w łóżku. 
BEASTLINESS, bMst'-ló-nćs, s. 
zwierzęcość, bydlęcość. 
BEASTLY, bććst'-U, adj. zwie- 
rzęcy, bydlęcy. 
TO BEAT, bćt, v. ir. a. i n. 
bić, tłuc, młócić; rozbić, roztluc, 
pobić zwyciężyć. To - the drum, 
bębnić. To-the reveille, bębnić 
na pobudkę. To - time, takt wy- 
bijać. To- the wag, torować dro- 
gę. To-down, zbić, obalić. To 
- in, wbić. To - out, wybić, wy- 
tłuc. To - one's head (brains) 
about a thing, łamać sobie nad 
czćm głowę. To - up for recruits , 
werbować, To - up the enemy's 
quarters, napaść na nieprzyjaciela 
po kwaterach. 
BEAT, s. bicie, uderzenie. 
BEATEN, bć'-tn, part. zob. TO 
BEAT. A - road, ubita droga. An 
old-soldier, stary wiarus. A - 
argument (subject), oklepany 
przedmiot. 
BEATER, bć'-tur, s. bijak, tłu- 
czek , stępor. 
BEATIFIC (-al), bM-tlf'-Ik, 
adj. prowadzący do szczęśliwości 
wiecznćj, błogosławiony. 
BEATIFICATION, bMt-ć-fć-ki'- 
szt'm, s. beatifikacya, kanonizacya. 
TO BEATIFY, bMt'-ć-f 1, v. a. 
umieścić w rzędzie świętych. 
BEATITUDE, bMt'-ć-tńd, S. 
szczęśliwość niebieska. 
BEAU , bó, s. strojniś, elegant, 
Grcyk. 
BEAUISH, bó'-Isz, ad], strojny, 
elegancki. 
23 
nee, bir, fill, bfit.yMć, Ma.|jFkie,nn.8Nd, prdve, ffir, g&.gCire,eiŁr, fML jC&M Hóuse.gCJul.g BÓM S&&i. 24 
BED 
BEAUTEOUS, bu'-czfc'-fis, adj. 
piękny, śliczny.-LY. adv. piękniej 
-NESS, s. piękność. 
BEAUTIFIER, bu-tć-fl-ur, S. 
upiększycie!. 
BEAUTIFUL, bu'-tMul, adj. 
piękny, śliczny.-LY, adv. pięknie. 
-NESS, s. piękność. 
TO BEAUTIFY, bu -tć-fć, v. a. 
upiększyć. 
BEAUTY, brT-tó, 5. piękność.- 
spot, muszka. - water, piększy- 
dto. 
BEAVER, bć'-wur, s. bóbr. 2) 
misiurka. - (- hal), kastrowy 
kapelusz, - s cods, strój bobro- 
wy. 
BECAFICO, bćk-i-fe'-kd, s. figo- 
jadka. 
TO BECALM, bć-kAm', v. a. uci- 
szyć, uśmierzyć. To be becalmed, 
zostać zatrzymanym przez ciszę 
morskę. 
BECAME, bć-kim', pręt. zob. 
TO BECOME. 
BECAUSE, bć-kJuz', conj. gdyż, 
albowiem, bo. 
BECK, BECKON, bćk, bć'-kn, 
s. znak, skinienie. 
TO BECK, TO BECKON, v.n. 
skingć (glow? lub ręką), dać znak. 
TO BECLOUD, bć-klóud', v. a. 
©chmurzyć, zachmurzyć. 
TO BECOME, bć-kum', v. ir. 1) 
n. stać się, zostać się. What will 
- of me? co się się ze mnę stanie? 
2) a. godzić się, przystojeć, przy- 
należeć , przypadać do twarzy. It 
does not-you to speak so, nie- 
przystoi ci tak mówić, every thing 
becomes handsome people, pię- 
knym wszystko do twarzy. 
BECOMING, bAkum'-mlng, adj. 
stosowny, właściwy, przyzwoity. 
- -LY, adv. stosownie, przyzwoicie. 
-LESS, s. układność, udatność, 
szykowność, przyzwoitość. 
BED, bćd, S. łóżko; 2) loże lub 
koryto rzeki; 3) grzęda. - cham- 
ber (- room), pokój sypialny. - 
clothes, prześcieradła. - canopy, 
łóżko z kotarę. - curtains, firan- 
ki u łóżka. -fellow {-mate), 
spóisypiajęcy. Pallet -, łóżko 
z siennikiem. -presser, śpioch. 
- ridden, zioźonę obłóżnę choro- 
bę. - stead, łóżko bez pościeli. 
- time, czas spania. To lic a -, 
leżeć w łóżku. To be brought to - 
of, zledz, zlegnęć, powić. One 
brought to -; położnica. 
TO BED, v. n. spać z kim w je- 
dnćm łóżku. 
TO BEDABBLE, bć-dib-bl, v.a. 
zmoczyć, obmazać, obwalać. 
TO BEDAGGLE, bć-dag'-gl, 
oszargać, zaszargać. 
TO BEDASH, bć-d&sz', v. a. 
obryzgać, opryskać. 
TO BEDAUB (bedawb) , bć- 
dSub', v.a. obmazać, zabazgrać, 
zagwazdać. 
TO BEDAZZLE, bć-dAz'-zl, v. a. 
zaślepić, omamić. 
BEDDING, bćd'-d!ng, s. pościel. 
TO BEDECK, bć-dek', v.a. przy- 
ozdobić, wystroić, ustroić. 
BEG 
TO BEDEW, bć-dd', v. a. skro- 
pić , zrosić, obiać. 
TO BEDIM, bć-dlm', v. a. przy- 
ćmić, oćmić, omroczyć. 
TO BEDIZEN, bć-dl'-zn, v.a. 
wysztafirować, wystroić. 
BEDLAM, bed'-lżm, s. dom wa- 
ryatów w Londynie. 
BEDLAMITE, bćd'-15m-lt, s. 
waryat. 
TO BEDRAGGLE, bć-drSg-gl, 
v.a. oszargać, zaszargać. 
TO BEDRENCH, bć-drćncz', v. 
a. omoczyć, zmoczyć. 
TO BEDROP, bć-dróp', v.a. 
opryskać, spryskać. 
TO BEDUNG, bMftng', v. a. 
wygnoić; opaskudzić, splugawić. 
TO BEDUST , bć-dust', v. a. 
okurzyć, zakurzyć, opylić. 
BEE, bćć, s. pszczoła. - eater, 
żołna. - floiver, storczyk sami- 
cowy. - garden, pasieka. - hive, 
ul. -master, pasiecznik.-wax, 
woszczyny. 
BEECH, blćcz (- tree), s. buk, 
buczyna. - mast, bukiew. 
BEECHEN, bćć'-czn, adj. bu- 
kowy. 
BEEF, bććf, s. wołowina. Corn 
- {salted or powdered-), wo- 
łowy pekieflejsz. Roast - {roasted 
-), wolowa pieczenia. 
BEER, bććrt s. piwo. Small -, 
podpiwek, 
BEET, bWt (- root), 5. burak. 
BEETLE, b44'-tl, s. młot do 
zabijania klinów; 2) pracz; 3) 
chrząszcz. - browed, z obwisłemi 
brwiami; fig. ponury, posępny. - 
headed, tępogłowy, głupi. As 
blind as a-, ślepiuteńki. 
TO BEFALL, bS-fSul', v.ir. n. 
zdarzyć się, przytrafić się. 
BEFALLEN, bć-fMn', BEFELL, 
bć-fćr,pret. zob. TO BEFALL. 
TO BEFIT, bć-flf, v. a. przysta- 
wać , przystojeć, przypadać. 
BEFITTING, bć-flt'-llng, adj. 
przystojny, przyzwoity, należyty, 
stosowny. 
TO BEFOOL, bć-fdM', V. a. odu- 
rzyć , zbłaźnić, omamić. 
BEFORE, bć-fór', prep, i adv. 
przed , wprzód, dawnićj, przed- 
tym, nim. - the fire, przed 
ogniem. - noon, przed południem, 
- I die, nim umrę. To prefer 
- przekładać, przenosić nad co. 
I love you - me, kocham cię wię- 
cćj niż siebie samego. God -! 
{Shaksp.), uchowaj Boże! 
BEFOREHAND , bć-fdr'-hAnd , 
adv. naprzód, z góry. To be - 
with, uprzedzać co lub kogo. To 
give money -, zaliczyć z góry 
pieniądze. 
BEFORETIME, bć-fór'-tlm, adv. 
ł dawnićj, przedtym. 
TO BEFOUL, bć-fóM', v. a. oka- 
lać, oplugawić, opaskudzić. 
TO BEFRIEND, bć-frćnd', v.a. 
okazać przyjaźń, wyświadczyć przy- 
jacielska usługę. 
TO BEFRINGE, bJ-frlndż', v. a. 
przyozdobić fręzlą. 
i TO BEG, bóg, v. I) a. prosić, 
BEH 
żebrać (-for, o co); 2)n. chodzić 
po żebranym cljebie. 
BEGAN, bć-gżn, pręt. zob. TO 
BEGIN. 
TO BEGET, bć-gćt', v. ir. a. 
rodzić, zrodzić, spłodzić, (- on, 
upon, z kim); fig. zrodzić, spra- 
wić. 
BEGETTER, bó-g?t'-L0r, s. ro- 
dzic, płodziciel. 
BEGGAR, bćg'-gur, s. żebrak. 
- woman, źcbraczka. 
TO BEGGAR, v. a. przywieść do 
żebraniny; obnażyć, ogołocić. De- 
scription would but -, żadne 
opisanie wyrazićby tego nie zdo- 
łało. The -ry, s. żebractwo. 
BEGGARLINESS, bdg-gCur-lć- 
nćs, s. żebractwo, żebranina. 
BEGGARLY, bćg'-g&r-lć, adj. i 
adv. żebracki, po żebracku. 
TO BEGIN, bć-gln', v. ir. a. i 
n. zacząć; zacząć się, wziąść po- 
czątek. 
BEGINNER, bć-g1n'-nur, s. po- 
czątkowy, zaczynający; dający po- 
cz$tck. 
BEGINNING, bć-gln'-nlng ,s. za- 
częcie, początek. BEGINNINGS, s. 
pl. początki, elementa. 
TO BEGIRD, bć-gćrd', v. a. opa- 
sać ; fig. otoczyć, oblec. 
TO BEGNAW, bć-niu', v. a. 
ogryźć, ogryzać. 
BEGONE, bć-gbn', interj. precz ! 
fora! 
BEGOT, bć-gót', pręt. BEGOT- 
TEN , bć-gót'-tn; part. zob. TO 
BEGET. God's only begotten son, 
jednorodzony Syn Boga. 
TO BEGREASE , bć-grćz', v. a. 
otłuścić, zatiuścić. 
TO BEGRIME, bć-grlm', v.a. 
oczernić sadzą, okopcić. 
TO BEGUILE, bć-gll', v.a. złu- 
dzić, omamić, oszukać. To - one's 
time, skracać sobie czas rozrywką. 
BEGUN,bć-giin', part. zob. TO 
BEGIN. 
BEHALF, bć-har, s. dobro, ko- 
rzyść , użytek. 
TO BEHAVE, bó-hAw', v. n. 
(- one's self), sprawować się, po- 
stępować, prowadzić się. 
BEHAVIOUR, bć-hśw'yur, s. 
sprawowanie się, postępowanie , 
konduita. 
TO BEHEAD, bć-hćd', v.a. 
ściąć głowę. BEHEADING, S. ścig- 
cie. 
BEHELD, bć-hMd', v. a. pręt, i 
part. zob. TO BEHOLD. 
BEHEST, bć-h&t', s. (w poezyi) 
rozkaz, nakaz. 
BEHIND, bć-hlnd', prep, i adv. 
za, w tyle, z tyłu. He hid himself 
- the hanging, skrył się za obicie. 
To be-, zostawać w tyle; fig. za- 
legać w wypłacie. There is sc 
much -, tyle jeszcze zostaje do za- 
płacenia. He comes not - any one 
in point of learning, nieustgpuje 
nikomu w nauce, to bo- ones 
time, spóźnić się. 
TO BEHOLD, bMidld', v.ir. a, 
widzieć, patrzeć, zobaczyć. 
BEHOLD, interj. patrz ' oto! 
Face, b5r, ill, bStpK, hSn.JJFlne, fin. |jNd, prdve, fi&r, gbt.yCiire,cur, f&y.3CdIa.JjHSLse.nCAuI.JB^.gSMx BEL 
BEHOLDEN, bć-hól-dn , od). 
obowiązany, wdzięczny. 
BEHOLDER,bć-hól -dór,s widz, 
spektator. 
BEHOOF, bć-bóóf, dobro, ko- 
rzyść użytek. 
TO BEHOOVE, bć-hd6w',v. imp. 
naieżeć, przystojeć, przynależeć. 
It behooves, należy, przystoi. 
BEING, bć'-li)g, 1) part, będąc. 
- sick, będąc chorym. - to come 
hither, mając tu przyjść. He was 
near-killed, o mało nie został 
zabitym; 2) conj. - that, gdy, po- 
nieważ. It- thus, gdy tak się rzecz 
ma. - that I promised, ponie- 
ważem to obiecał; 3) s. byt, exy- 
slencya, istnienie; istota, jestestwo, 
istność. The supreme - najwyższa 
istność. The organized beings, 
istoty organiczne. 
TO BELABOUR, bć-li'-bur, v.a. 
obić, wywalkować skórę. 
BELATED, bć-łi'-tćd, adj. opó- 
źniony, przez noc zaskoczony. 
TO BELAY, bć-lś', v.a. (- a 
man's way), zastąpić komu 
drogę. 
TO BELCH , bćlcz, v. n. rzygać, 
odrzygać. BELCH, s. rzyganie, 
odbijanie się, odryżka. 
BELDAM, bćl -dśm, s. babka, 
babina; czarownica. 
TO BELEAGUER, bć-ló'-gńr, v. 
a. obledz. BELEAGUERER, s. 
oblegaiący. 
BELEMNTTES, bćl-Wm-nlts', s. 
pl. piorunowa strzałka, Boży prą- 
lek. 
BELFLOWER, NT-fldMr, 3. 
(kwiatek), dzwonek. 
BELFRY, bćr-frć, s. dzwonnica. 
BELGIAN, Mf-dźó-ńn, 1) adj. 
belgijski; 2) 3. Belgijczyk. 
BELGIUM, bći'-dżć-ilm,3.Belgia. 
TO BELIE, bć-li v. a. ołgać, 
okłamać; zadać kłamstwo. 
BELIEF, bć-lećf', s. wiara; zda- 
nie, mniemanie, light of-, łatwo- 
wierny. Past all-, nad wiarę, 
nie douwierzenia. 
TO BELIEVE, bMMw', v. a. 
wierzyć. To - in God, wierzyć 
w Boga. To make one -, wmówić 
co w kogo. 
BELIEVER , bć-lW-wur, s. wie- 
rzący, wierny, wyznawca wiary. 
BELIEVINGLY, bć-lćć'-wlng-ló, 
adv. z wiarą, z ufnością. 
BELIKE, bć-hk', adv. być mo- 
że , podobno, pono. 
BELL, bćl, s. dzwon, dzwonek. 
Blue -, kwiat dzwonek. - clap- 
per, serce u dzwona. - founder, 
ludwisarz. Passing -, dzwon po- 
grzebowy. - man, sługa policyjny 
czyniący obwieszczenia z dzwon- 
kiem po ulicach. -metal, sp'ża. 
BELLIED, bćf-lććd, adj. brzu- 
chaty, pekatv. 
BELLIGERANT, bćl-ll'-dżur-ant, 
adj. prowadzący wojnę, wojujący. 
TO BELLOW, bćl'-ló, v.n. ry- 
czeć (jak wół), wrzeszczeć, gar- 
(iłować» 
BELLOWER, ból-ló-fir, 3. gar- 
dłacz, krzykala , krzykajlo. 
BEN 
BELLOWS, b6 lis, 3 pl. mkch. 
mieszek. 
BELLY, W)'-k, s. brzuch. To 
be given to one's -, brzuchowi 
dogadzać.She has a great-, (vulg). 
ona jest w ciąży. A hungry - has 
no ears, (prov.) głodnego brzucha 
słowami niezbędziesz. - ache, ból 
brzucha. - bound, cierpiący ob- 
strukcyą żołądka. - fuli, do syto- 
ści. I have ealen my - futi, naja- 
dłem się do sytości. - god, pasi- 
brzuch. 
TO BELLY, v. n. wypuczyć się, 
wydąć się, 
TO BELONG , bć-lóng', v. n. na- 
leżeć. 
BELOVED , bćluw'-ćd, adj. ko- 
chany. 
BELOW, bć-ló', 1) prep. pod. 
- stairs, pod schodami, na dole; 
2) adv. niżćj, poniźćj. As it shall 
be said -, jak się powie poniźćj. 
TO BELOWT , bć lóCii\ v. a. f 
wyłajać, wybuzować. 
BELT, bćlt, s. pas. 
TOBEM1RE, bć-mh', v. a. za- 
błocić, zawalać. 
TO BEMOAN, bó-món', v. a. 
opłakiwać. To -one's self, lamen- 
tować , narzekać. 
BEN, bćn, skroc: z BENJAMIN. 
BENCH , bćnsz , 3. ława , ławka; 
krzesło sędziowskie. The king's-, 
wyższy trybunał w Westminster. 
BENCHER, bćn'-szflr, 3. najstar- 
szy (ławnik), sędzia. 
TO BEND, bćnd, v. r. i ir. a. 
in. giąć, nagiąć, nachylić; giąć 
się., uginać się, nachylać się. To - 
the bow, napiąć łuk. To - the 
brow, zmarszczyć czoło. To - the 
fist, zacisnąć kułak. To - the 
knee, ugiąć kolano. See how it 
bends, patrz jak to się gnie. To - 
one's self upon a thing, przykła- 
dać się do czego. 
BEND, s. nagięcie, zagięcie. 
BENDABLE, bćn-dil-bl, adj. 
giętki, gibki. 
BENEATH, bć-nćTH', 1) prep. 
pod; 2) adv. poniźćj. 
BENEDICTION , bćn-nć-dlk- 
szun, s. błogosławieństwo. 
BENEFACTION, bćn-ó-tók'-szun, 
3. dobroczynność. 
BENEFACTOR, bćn-ć-fśk'-tur, 
s. dobroczyńca. 
BENEFACTRESS, bćn-ć-ftk- 
trćs, 3. dobrodziejka. 
BENEFICE, bćn'-ć-f!s, s. pre- 
benda, beneficyum, godność ko- 
ścielna z dochodem. 
BENEFICENCE, bć-nćf'-ć-sćns, 
5. dobroczynność. 
BENEFICENT , bć-nćf-ć-sćnt, 
adj. dobroczynny. 
BENEFICIAL, bćn-ć-flsz'-M, adj. 
korzystny, skuteczny, zbawienny. 
BENEFICIALNESS , bćn-ć-flsz'- 
M-nós, s. skuteczność, zbawlen- 
ność. 
BENEFICIARY, bćn-ć-nsz-ya-rć, 
1) adj. zależny, podległy; 2) s. be- 
neficyaryusz, prebendarz. 
BENEFIT, bćn'-ó-flt, s. dobro- 
dziejstwo; korzyść, pożytek. The 
BES 
- of the clergy, przywileje stanu 
duchownego, uwalniające go da- 
wnićj od posłuszeństwa prawu cy- 
wilnemu. 
TO BENEFIT, v. 1) a. wyświad- 
czyć dobrodziejstwo; 2) n. cięgnęć 
korzjść, korzystać, pożytkować. 
BENEVOLENCE , bć-n^w -wó- 
lćns,s. ludzkość, uczynność. 
BENEVOLENT, bó-nćw -wó-ISnt, 
adj. ludzki, uczynny. 
BENGAL, ben-giT, s. Bengal 
(w Indyach wschodnich). 
TO BENIGHT, bć-nll', v. a. za- 
ćmić, umroczyć; fig. sprawić, roz- 
szerzyć ciemnotę. / was benighted, 
noc mnie zaskoczyła. 
BENIGN, bć-nln', ad], łagodny, 
dobroduszny, uprzejmy. 
BENIGNITY, bó-nłg'-nć-tć, s. 
łagodność, dobroduszność, uprzej- 
mość , słodycz. 
BENIGNLY, bć-nln'-lć, adv. ła- 
godnie , uprzejmie. 
BENISON, bć'-nć-zn, s. f bło- 
gosławieństwo , pochwala. 
BENNET, bdn'-nćl, s.-Benedykt; 
2) (roślina) bynedykt, kuklik. 
BENT, bćnt, s. nagięcie, ugięcie, 
nachylenie; (fig.)skłonność, pociąg 
do czego; zamiar, przedsięwzięcie; 
natężenie umysłu.-grass, sitowie. 
BENT, pręt, lub part. zob. TO 
BEND. Not to be-, niezgięty. To 
be-on, (upon), uwzięść się , usa- 
dzić się na co. To be - against, 
opierać się czemu. 
TO BENUM (-b), bó-mW, v.a. 
odrętwić. Benumed with, cold, 
zdrętwiały od zimna. 
TO BEPA1NT, bź-pinl', v.a. 
omalować, zamalować. 
TO BEPINCH, bć-plnsz', v.a. 
oszczypać. 
TO BEPISS, bć-pls',v.a. oszczać. 
TO BEQUEATH, bć-kuiTH', v. a. 
zapisać testamentem, przekazać. 
BEQUEST, bć-kućst', s. zapis, 
legat, puścizna, przekaz. 
TO BEREAVE, bć-rćw\ v. r. i 
ir. a. ogołocić, pozbawić, wyzuć. 
BEREAVEMENT, bć-rów'-m5nt, 
$. ogołocenie, wyzucie. 
BEREFT, bż-rćfl', pręt, i part, 
zob. TO BEREAVE. 
BERRY, bćr'-rć, s. jagoda. - 
bearing, jagodorodny. To-, v. a. 
rodzić, wydawać jagody. 
BERTRAM, zob. BARTRAM. 
TO BESCRATCH, bć-skr^cz', 
V.a. odrapać. 
TO BESEECH, bć-sćócz', v.ir. a. 
błagać, upraszać. 
TO BESEEM, bć-sććm', t.n. 
przystojeć, przystawać. Beseeming, 
przystojny, przyzwoity, należny. 
TO BESET, bć-sćt', vir. a. oto- 
czyć, opasać. Bard-, tęgo przy- 
party, w ciasne miejsce zaparty. 
TO BESHREW, bó-szród', v. a. 
$ złorzeczyć, przeklinać. - your 
heart! niech cię pomsta ogarnie! 
idź do choroby!-my heart but..., 
niech trupem padnę jeżeli nie... 
BESIDE (besides), bć-sld', bó- 
sldz', prep. łub adv. obok, przy; 
nadto, oprócz. -the purpose, nie 
25 
F^cc, bar, Ml, bit.J]Mć, hćn.||Flne, iln.||Nó, pró\c,fór, gdt.|]Cure,cir, full.[|Cdln.jjHduse.IjCiul.JBW.IjSMn. BES 
do rzeczy, od rzeczy, Except my 
self and a few - , oprócz mnie 
i kilku innych. To be-one's self, 
nieposiadać się, odchodzić od ro- 
zumu. 
TO BESIEGE, bć-sććdż', o. a. 
obledz, oblegać. The besieged,pl. 
©blężeńcy. 
BESIEGER, bć-sćć'-dżur,s. oble- 
gający. 
TOBESLUBBER, bć-s'ub'-hur, 
©. a. osmarkać, zaślinić. 
TO BESMEAR, bć-smćr', v. a. 
©smarować, obmazać. 
TO BESMIRCH, M-smćrcz', v.a. 
t zawalać, zapaskudzić. 
TO BESMOKE, bó-smdk', v. a. 
©kurzyć, odymić. 
TO BESMUT, bć-smfit', v.a. po- 
walać sadz?, okopcić. 
BESOM, M'-zum, s. miotła. 
TO BESOT, M-sót', v. a. głupim 
©czynić, odurzyć, zblaźnić. 
BESOUGHT, bć-s&ut', pręt. lub 
part. zob. TO BESEECH. 
TO BESPANGLE, bć-sping'-gl, 
«, a. przyozdobić lśniącemi blaszka- 
mi, lub innemi błyskotkami. 
TO BESPATTER, M-spM'-t6r, 
v. a. obryzgać, oplusngć. (fig.) To 
-one's reputation, oczernić, osła- 
wić, spotwarzać. 
TOBESPAWL, M-spŁul', v.a. 
oślinić, opluć. 
TO BESPEAK, bć-spćk', vir. a. 
zamówić, obstalować, zapowiadać, 
ogłaszać, oznaczać. To -a pair of 
shoes, obstalować trzewiki. Let me 
-your attention, zamawiam sobie 
wasza uwagę. This bespeaks the 
hand of a master, widać w tym rękę 
mistrza. 
TO BESPECKLE, M-sp£k'-kl, 
v.a. nakrapiać, nacętkować. 
TO BESPEW, bć-spń', v.a. 
obiwać. 
TO BESPICE, M-spis', v. a. za- 
prawić korzeniami. 
BESPOKE, M-spdk', pret. BES- 
POKEN, part. zob. TO BESPEAK. 
TO BESPOT, bć-spót', v. a. spla- 
mić, poplamić. 
TO BESPREAD, bć-sprćd', vir. 
a. obsypać, obesłać, (tak samo pret. 
i part.) 
TO BESPRINKLE, bć-sprlnk'-kl, 
C. a. pokropić, skropić, oblać. 
TO BESPUTTER, bć-spiif-tór, 
v. a. opryskać, obryzgać. 
BESS, Ms, s. dr?g żelazny do 
wyłamywania czego; 2) skróć, z Eli- 
sabeth. 
BEST, Mst, sup. adj. i adv. 
najlepszy, najlepićj. To make the- 
of a thing, obrócić co na najlepszy 
pożytek. To do one's- , dokładać 
wszelkiego starania. I will do it to 
the-of my power, uczynię to jak 
będzie można najlepiej, To th' -of 
my remembrance, o ile sobie przy- 
pomnieć mogę. Speak to the-of 
your knowledge, powiedz wszystko 
co tylko wiesz o tóm. To make the 
-Of one's way,pospieszać najkrót- 
szy drag®. To make the-of a bad 
market (of & badgame), wywinąć 
się jako lako z kłopotu. 
BET 
TO BESTEAD, bć-stćd', vir.t 
pożytkować, korzystać; uczęstować, 
ugościć. 
TO BESTAIN, bć-stłn', v.a. 
splamić, poplamić. 
'BESTIAL, bćs'-czMl, adj. be- 
styalny, bydlęcy. - LY, adv. po 
bydlęcemu. 
BESTIALITY, bćs-czć41'4-tć, s. 
bestyalstwo, bydlęcość, zwierzę- 
cość. 
TO BESTICK, bć-stlK, v. arot- 
kać, obetkać. 
TO BESTIR one's sellf, bć- 
stĄr',v. refl. krzątać się, uwijać się, 
zabiegać, starać się. 
TO BESTOW, bć-stó', v. a. (on, 
upon) dać, nadać, użyczyć, obda- 
rzyć , udzielić, wyświadczyć; łożyć, 
obracać na co. To -a kindness 
upon one, wyświadczyć komu grze- 
czność. To-cost, łożyć koszta, na- 
kładać. To-a great deal of pains 
upon..., łożyć około czego wiele 
starań, wszelkićj dokładać pilności. 
To-a daughter, wydać córkę za 
mąż i wyposażyć. To - a pair of 
horns, przypięć rogi mężowi. To- 
one'8 self, zajmować się, zatru- 
dniać się. 
BESTOWER, bć-stó'-6r, s. da- 
wca, nadawca. 
BESTRAUGHT, bć-strśut', adj. 
pomieszany, szalony, roztargniony. 
TO BESTREW, bć-stró', v.a. 
posypać, obsypać, usłać, wysłać. 
TO BESTRIDE, bć-strid', v.ir.a. 
założyć nogę na co, wsiąść ua konia, 
wstąpić na co. 
TO BESTUD, bć-stód*, v. a. obić 
gwoździami; wysadzać kamieniami, 
kameryzować. 
BET, bćt, s. zakład. 
TO BET, v. a. założyć się, posta- 
wić stawkę. 
TO BETAKE one's self, bć- 
tik', u.refl. tr. jąć się, wzięść się 
do czego, udać się dokąd. To-to 
rest, udać się na spoczynek. TÓ- 
to the weapons, s. wziąść się do 
oręża. 
TO BETHINK ONE'S SELF, bć- 
tAInk', v. refl. ir. (of), przypomnieć 
sobie, namyślać się, zastanowić się. 
BETHOUGHT, bMMut', pręt. 
i part. zob. TO BETHINK. 
TO BETHRAL, bb-thrW, v.a. 
podbić w niewolę, ujarzmić. 
TO BETHUMP, bó-thftmp', v. a. 
wytłuc, wy kuksać, wvszturchać. 
TO BETIDE, bć-tld', v.n. zda- 
rzyć się, przytrafić się, stać się, 
dziać się. Woe-thee! oby cię nie- 
dola spotkała! If she were to die, 
what would-of me, jeżeliby ona 
umarła, cóżby się zemną stało. 
BETIME (betimes), bó-tlm', bć- 
tlmz', adv. wcześnie, rychło. 
TO BETOKEN, bć-tó'-kn, v.a. 
'rokować, wróżyć, oznaczać, zna- 
mionować. 
BETONY, bćt'-td-nć, s. (roślina) 
buk wica. Paul's-, przełącznik. 
Water-, trędownik. 
BETOOK, bć-tćók', pręt. zob.TO 
BETAKE. He-himself to..., uda! 
się do..., oddał się jakiemu nałogo- 
BIA 
wi. He-himself tohishee!s,(vulg.) 
umknęł, pierzchną. 
TO BETRAY, bć-trA', v. a. zdra- 
dzić, wydać, zwieść, ułudzie, zma- 
mić. 
BETRAYER, bć-tri'-ur, s. zdraj- 
ca , zwodziciel. 
TO BETROTH, bć-lrófA', V. a. 
zaręczyć, zaślubić. 
BETROTHMENT (-ing), bć- 
trót/i'-mćnt, s. zaręczyny, zaślu- 
biny. 
BETTER, bćŁ'-t&r, 1) comp. adj. 
i adv. lepszy, lepićj, 2) s. wyż- 
szość , przewaga, pierwszeństwo; 
starszy, możniejszy. To make-, 
polepszyć. To grow-, polepszyć 
się. To have the-, górę otrzymać, 
mieć przewagę. To get the-of..., 
przemódz, pokonać, przezwyciężyć. 
We had -remain where we are, 
wolemy zostać gdzie jesteśmy. I had 
-not to have told it, lepśejbym 
byt uczyni! gdybym był tego niepo- 
wiedział. 1 love him the-for U, 
tym go więcćj za to kocham. So 
much the-, tym lepićj. 
TO BETTER, v.a. ulepszyć, 
poprawić. 
BETTOR, bćt'-tur, s. o zakład 
idęcy. 
BETTY (bełscy), Mt'-ti, s. (skró- 
cenie z Elizabeth.) Elżbieika, Li- 
zetka. 
BETWEEN, BETWIXT, M- 
tuććn', bć-tulkst', prep. między 
(dwoma). 
BEVEL, b!w'-Il, s. węgielnica 
stolarska. 
BEVERAGE, bJw'-ur-Wl, s. na- 
pój , trunek. 
BEVY,bów'-wć, s. stado ptaków, 
2) kompania, grono dam. 
TO BEWAIL, bć-użsi', v. a. opła- 
kiwać, żałować. 
TO BEWARE, bć-ulr', v. n. (pf) 
strzedz się, wystrzegać się. 
TO BEWEEP, bć-uścp', r. a. 
opłakiwać, opłakać. 
TO BEWET, bć-ućt', v. a. zwil- 
żyć , zmoczyć. 
TO BEWILDER, bć-u*l'-d6r, t.G. 
oLżł^ksć. 
BEWILDERMENT, bó-uli'-dur- 
mćnt, s. oblekanie, zbłądzenie. 
TO BEWITCH, bć-ulcz', v.a. 
oczarować, (fig.) oczarować, uj^ć, 
zachwycić wdziękami. 
BEWITCHERY (-MEirr), bć- 
uIcz'-0r-rć, s. oczarowanie. 
TO BEWRAY,bć-ri', v. a. łzdra- 
dzić, odkryć, okazać. Bewray er, 
s. zdrajca. 
BEY, bś, s. bej, berg. 
BEYOND, bć-yónd', prep. 1 
adv. na drugićj stronie, za, po sa, 
więcśj niż, nad. - the sea, za mo- 
rzem. -measure, nad miarę.-be- 
lief, niedouwierzenia. - recovery, 
niedouleczenia, na zawsze stracony. 
BEZOAR, bŚ-zór', s. bezoar. 
BIANGULATED, bl4ng*-gu-U- 
tćd, or BIANGULOUS, b'4ng'-gu- 
łfis, adj. dwukątny. 
BIAS, bl'4s, s. ciężar przeważa- 
jący więcćj na Jednę niż na druga 
stronę; ukośna strona, ukośność; 
26 
FSce, b§r, 33, biitgKĆ, bfeugFise, prto, «r, góLgC^e,^, fW1.8CMn.gBółse.|pii1.gBW.gSf'n. BIE 
(Jtg.) pociąg, skłonność, przychy- 
lenie się, sens, znaczenie, myśl. To 
cut-, ci?ć ukośnie, (fig.) opacznie 
tłumaczyć. The-of interest, pocięg 
osobistego interesu. To set a-upon 
one, przecięgnęć kogo na swoję 
stronę. You force the natural-of 
the fable, na opak tłumaczysz wła- 
ściwe znaczenie tćj bajki. -dra- 
wing (Shaksp.), stronność, parcyal- 
ność. 
TO BIAS, v.a. przecięgnęć, 
przechylić, skłonić, wywierać wpływ 
naczyje zdanie. 
BIB, bib, s. fartuszek dziecinny 
napirsiach. 
B1BAC1OUS, bl-bl'-szós, adj. 
pijacki. 
BIBBER , blb'-bur, s. pijak. 
BIBLE, bP-bl, s. biblia. 
BIBLIOGRAPHER, bib-lć-óg'- 
grl-fur, s. bibliograf. 
BIBLIOGRAPHY, b!b-l<Mg'-gra- 
fe, s. bibliografia. 
BIBLIOTHECAL, blb-\b-bth'-b- 
kM, adj. biblioteczny. 
BIBLIOTHECA R! AN, blb-ló-ó- 
th^'-rb-&n, or B1BLIOTHECA- 
RY, bib-lć-ól/iM-kl-ró, s. biblio- 
tckdrz. 
BICAPSULAR, bl-kSp'-szu-lór, 
adj. (bot.) dwukomórkowy. 
BICE, bis, s. bladobłękitna farba 
(używana w malarstwie). 
BICIPITAL, bi-slpM-tll, adj. 
dwugłowy. 
TO BICKER, blk'-ur, v.n. krę- 
cić się , szastać się, szermować, 
hercować, ucierać się, wadzić się, 
sprzeczać się, kłócić się. 
BICKERER, b!k'-ur-ur, s. szer- 
mierz, zwadnik, kłótniarz. 
BICKERN, blk'-kórn, s. bika, 
dziobas, oskarda, motyka. 
BICORN, bl -kórn, lub BICOR- 
NOUS, adj. dwurogi, dwurożny. 
TO BID, bid, v. ir. a. kazać, 
rozkazać, zaprosić, ofiarować; po- 
stąpić cenę (na licy tacy i); ogłosić, 
obwieścić. - him come, każ mu 
przyjść. To-one good morrow, 
oddać komu dobry dzień. To-one 
farewell, pożegnać kogo. To - the 
bans, ogłaszać zapowiedzie. To - 
one to supper, zaprosić kogo na 
wieczerzę. To-fair, czynić dobrę 
nadzieję o sobie; pokazywać po so- 
bie wiele dobrego. To -defiance, 
zuchwale się stawić, uręgać się. 
BID, pręt, i part. BIDDEN, 
bld'-dn, part. zob. TO BID. 
BIDDY, bld'-dó, (skrócenie 
z Bridget), s. Brygitka. 
BIDDER, bld-dur, s. postępu- 
jący cenę (na licytacyi). The best-, 
więcćj dający. 
TO BIDE, bld, v. i) a. znosić , 
znieść, cierpieć (zob. TO ABIDE); 
2) n. t mieszkać, przebywać. 
BIDENTAL, bl-dćn'-lal, adj. 
dwuzębny. 
BIENNIAL, bl-ćn'-nć-M, adj. 
dwuręczny, dwuletni. 
BIER , bććr, s. mary. 
B1EST1NGS, bććs'-llngz, x. sia- 
ra, młodziwo, (pierwsze mleko po 
odętemu się). 
BIN 
BIFID, bl'-fid, BIFIDATED, blP- 
fć-dl-ted, adj. poszczepiony, ro- 
złupany, rozdwojony. 
BIFURCATED, bl-fur'-kl-lćd, 
adj. rosochaty, widlasty. 
BIFURCATION, bl-fur-kl'-szun, 
s. rosochatość, widlastość. 
BIG, big, adj. gruby. - with 
child, ciężarna, brzemienna. - 
with young, kotna, cielna, źre- 
bna i t.d. -with expectation, pz- 
len nadziei. To look-, nasrożyć 
się, nadgsać się. - bellied, brzu- 
chaty.-swolln, nadęty, nabrzmiały. 
BIGAMIST, blg'-ga-mlst, s. dwój- 
żeniec. 
BIGAMY, blg'-gl-mó, s. dwój- 
żeństwo. 
BIGGIN, blg'-gtn, s. czapeczka 
dziecinna. 
BIGLY, blg'-lć, adv. grubo. 
BIGNESS, blg'-nds, grubość. 
BIGOT, blg'-gut,s. bigot, nabo- 
źniś, świętoszek. - to, ślepo czemu 
oddany. 
BIGOTED, blg-gut-ćd, adj. od- 
dany bigoteryi. 
BIGOTRY, blg'-gut-rć, s. bigo- 
terya, świętoszeństwo, naboźnictwo. 
BILBERRY, bll'-bćr-rć, s. czer- 
nica , borówka. 
BILBO, b!l'-bd, s. klinga, szpada 
robiona w Bilbao. BILBOES, bli'- 
bóz, s. pl. ł dyby, kajdanki. 
BILE, bil, s. żółć; 2) czerak, 
wrzód, guz. 
TO BILGE, blldź, v. n. (mar.) 
ciec, przeciekać, sgczyć się, mieć 
dziurę, szparę. 
BILIARY, blf-yl-rć, adj. żół- 
ciowy. 
BILINGSGATE, bW-Hngz-glt, s. 
nazwisko placu w Londynie. -lan- 
guage , grubijańskie wyrazy. 
BILINGUOUS, bi-llng'-guus, adj. 
dwujęzyczny. 
BILIOUS, bll'-yus, adj. żółciowy, 
choleryczny, tetryczny. 
TO BILK, bilk, v.a. okpić, 
oszukać, oszwabić. 
BILL, bil, s. dziob; 2) rodzaj sie- 
kiery do obcinania gałęzi; 3) nota- 
tka , rejestrzyk, rachunek, wesel, h) 
afisz, ogłoszenie; 5) projekt do pra- 
wa; 6) (skróć, z William, Wilbel- 
mek). 
BILLET, bU -Ht, s. bilet, liścik; 2) 
polano. 
BILLIARDS, bll'-ylrdz, s. bilar. 
To play at-, grać w bilar. Billiard- 
ball, kula biiarowa. -stick, kij 
biiarowy. 
BILLOW, bir-ló, s. wal, bałwan 
morski, fala. 
BILLOWY, bll'-ldA adj. wzdęty, 
falisty, wały rzucajęcy. 
BILLY, blF-lć , s. zob. BILL. 
BIN, bin, s. skrzynia, zasiek, 
komora. 
BINARY, bi -nl-rć, adj. dwoisty, 
podwójny. 
BIND, bind, s. chmielina, 
w^sy chmielne. -weed, powój, 
wilec 
TO BIND, v. ir. a. i n. więzad, 
związać; (fig.) ebowięzać, obligo- 
wać. To -a book,oprzmiksiężkę 
BIS 
To -one with an oath, zobowią- 
zać kogo przysięgą. To-one ap- 
prentice t oddać chłopaka do ter- 
minu. 
BINDER, blnd'-flr, s. introliga- 
tor; wiążący snopy; związka, prze- 
wiązka , obwiązka. 
BINNACLE, bIn'-3-kl, s. (mar.) 
budka lub klatka na kompas. 
B1NOCLE, bln'-nó-kl, s. rodzaj 
teleskopu na oba oczy. 
BIOGRAPHER, bW-gri-Wr, s. 
biograf, życiopis. 
BIOGRAPHY, bl-'dg'-grA-fi, S. 
biografia, życie, żywot. 
BIPAROUS, blp'-p^l-rus, adj. ro- 
dząca po dwoje na raz. 
BIPARTITE, b!p'-pAr-tlt, ad). 
dwuczęściowy, na dwie części po- 
dzielony. 
BIPARTITION, bl-pSr-llsz'-un, s. 
podział na dwie części. 
BIPED, bl'-pćd, s. dwunożne 
zwierzę. 
BIPEDAL, blp'-pi-dAI, adj. dwu- 
stopny, dwunożny. 
BIPETALOUS,bl-pćf-ti-lus, adj. 
(bet.) dwulistny. 
BIRCH , burcz, brzoza, brzezina. 
BIRCHEN, bur'-czn,adj. brzozowy. 
BIRD, burd, s. ptak, bine fea- 
thers make fine birds, (prov.) jak 
cię widzą tak cię piszą. Birds of a 
feather will flock together, (prov.) 
równy równemu rad, swój do swego 
lgnie. To kill two birds with one 
stone,(prov.)przyjednymogniudwie 
pieczenie upiec. A (one) bird in the 
hand is worth two in the bush, 
lepsze jedno chwała Bogu, niż dwoje 
da-li Bóg; lepiej już mieć niż dopie- 
ro się spodziewać. There is no ca- 
tching old birds with straw, nie- 
zwiedziesz tak łatwo starego ćwika, 
szczwanego lisa. - call, wabik; - 
catcher (-man) ptasznik. -lime, 
lep.-'s foot, ptasia stopka , ptaszy- 
niec. -s nest, marchew dzika, 
ptaszę gniazdo. -'s tares, wyka 
ptasia. -'s longue, rdest, ptasi 
język, wilec. 
TO BIRD, v. a. łapać ptaki. 
BIRDER, bórd'-ór, s. ptasznik. 
BIRDING, bdrd'-lng, s. łowienie 
ptaków.-piece, s'rzelba ptaszynka. 
BIRTH, Wi th, s. urodzenie, na- 
rodzenie, ród; 2) staneya officerska 
na okrętach , staneya, łóżko dla pa- 
sażerów. To have Iwo at a-, po- 
rodzić bliźnięta. -dag, dzień uro- 
dzenia , urodziny. - dom, rodowi- 
tość, ród. -place , miejsce urodze- 
nia.- right, prawo należące z uro- 
dzenia. - sin, grzech pierworodny. 
-wort, kokoniak powojowy. 
BISCUIT, bls'-klt, s. biszkokt, 
suchar. 
TO BISECT, bl-sćkt', v. a. (mat.) 
przecinać. 
BISECTION, bl-sćk'-szun, s» 
(mat.) przecięcie. 
BISHOP, blsz'-up, s. biskup; 2) 
napój z wina, pomarańcz i cukru; 
3) błazen, laufer (w szachach). -'s 
wort (roślina) czarnuszka. 
BISHOPRICS, blsz-fip-dk, s. 
biskupstwo. 
27 
Fice, blr, lii, blt.gŁSó, hća.jjHac, fln.RM, próve, fór, g6ł.yCóre,cur, O.|JCdln.gH5use.RCAul.|Bóć.gSÓ§a. 28 
BLA 
BISMUTH, blz'-mfith,«. bixmut 
(pólkruszec). 
BISON, bi'-sun, żubr. 
BISSEXTILE, bls-sćks'-tll, adj. 
przestępny, przybyszowy. 
BISSON, bls'-sun, adj. ł ślepy. 
BISTORT, bls'-tdrt, s. (roślina), 
rdest wężownik. 
BIT, bit, s. kęs, kawałek; 2) mu- 
sztuk, wędzidło. Not a-, nic a nic, 
ani krzty. To draw-, wykiełznać. 
To bile one the-, (jig.) połykać 
swój gniew, złościć się wewnętrz- 
nie. 
TO BIT, v. a. lielznać. 
BIT, pręt, i pa 't. zob. TO 
BITE. 
BITCH, bicz, s. suka. 
TO BITE, bit, v.ir. a. k?sać, 
ukęsić. To -o//,odk?sić. To - the 
dust, zaryć nosem o ziemię. To- 
the nails, gryść paznokcie. 
BITE, s. uk?szenie; (fig. vulg.) 
oszukaństwo, oszust 
BITTACLE, blf-ti-kl, S. zob. 
BINNACLE. 
BITTER, blt'-tur, gorzki.-wort, 
żółta goryczka. 
BITTERLY, Hf-tur-lć, adv. 
gorzko. 
BITTERN, blt'-t&rn, S. (ptak 
ełotny) b?k. 
BITTERNESS, blt'-tur-nós, S. 
gorycz, gorzkość. 
BITUMEN, bó-tń'mćn, s. smoła 
ziemna, żywica ziemna. 
BITUMINOUS, bMu-mć-nris, 
adj. smolny, żywiczny. 
BIVALVE, W-wilw, adj. dwu- 
skorupowy. 
TO BLAB, biAb, t>. n. paplać, 
pleść bredzić; to - out, wypaplać. 
BLABBER, blAb'-b&r, S. papla, 
pleciuch, plotkarz. 
BLACK, blśk, 1) adj. czarny; 2) 
S. czarny kolor. To pul on-, ubrać 
się w czarno. To have a thing un- 
der-and white, mieć co czarno 
na bialem. -berry, jętym.-bird, 
kos.-cattle, bydło. Currant, po- 
rzeczka.-eyed, czarnooki.- friar, 
dominikan. - game, cietrzewie, 
jarząbki,i t d.-guard (blAg'-g5rd), 
szubrawiec, gap, gamoń. - letter, 
druk gotycki.-meat, zajęcze mię- 
so, bekasie, itd.-monday, dzień 
fatalny. -moor, murzyn. -pud- 
ding, kiszka krwi? nadziana. -rod, 
czarna laska. Usher of the-rod, 
mistrz ceremonii z czaro? łask? przy 
drzwiach izby lordów i przy poko- 
jach królewskich. - smith, kowal. 
-thorn, tarnośłiwka. 
TO BLACKEN, blżk'-kn, v. 1) a. 
czernić, poczernić, oczernić; 2) n. 
CEcrnióc. 
BLACKING. bl3k'-lng, s. czer- 
nienie , szuwaks. 
BLACKISH, blak'-!sz, adj. czar- 
niawy. 
BLACKNESS, blik'-n«s, s. czar- 
ność. 
BLADDER, bWd'-dflr, s. pęcherz. 
-nut, kłokocina, kłokoczka. 
BLADE, blid, s. kieł, ździeblo; 
2) klinga, płaz; 3) zuch, trzpiot, 
świszczy palka. A cunning-, chy- 
BLA 
trek. An old-, stary' wyga, szczwa- 
ny lis. -bone, łopatka. 
BLAIN , blin, s. czerak, wrzód, 
guz. 
BLAMABLE, bll'-ml-bl, adj. 
naganny.-NESS, s. naganność; - 
LY, adv. nagannie. 
TO BLAME, blim, v. a. ganić, 
naganiać. To be to-, zasługiwać 
na naganę; być winnym. I am to-, 
moja w tern wina, jam temu winien. 
BLAME, s. nagana, winą. To 
bear the-, być winnym; 2) adj. 
(Shaksp.) naganny. 
BLAMEFUL, blim'-ful, adj. 
naganny. 
BLAMELESS, bllm'-lćs, adj. 
nienaganny. -LY, ądv. nienagan- 
nie. -NESS, s. nienaganność. 
BLAMER, bli'-mur, s. ganicie!. 
BLAMEWORTHY, blim-uur - 
THi,adj. godny nagany. 
TO BLANCH, blansz,v. a. bie- 
lić; łuskać, z łupiny obierać; (fig.) 
ubarwić, nadać piękny pozór. 
BLAND, blind, adj. miły, słodki, 
łagodny. 
TO BLANDISH, blln'-dlsz, v. a. 
pieścić, przymilać, umilać. 
BLANDISHMENT, blln'-dlsz- 
mćnt, s. pieszczota, przymilenie, 
umilenie. 
BLANK, bllngk, 1) adj. biały, 
blady; niczapisany, próżny, niery- 
mowny.-bond, blankiet. -verse, 
wiersz nierymowy. Point-, wbrew, 
całkiem, zupełnie. This is point 
blank against the second com- 
mandment, to jest wbrew przeciwne 
drugiemu przykazaniu; 2) s. próżne 
niezapisane miesce, blankiet, bilet 
przegrywający na loteryi. To took 
-, zblednąć z zadziwienia, z prze- 
strachu. 
BLANKET, bllngk'-It, s. kołdra 
W TOaBLANKET, v.a. przykryć 
kołdrą. To -one (lo toss one in a 
blanket), kpić, drwić, żartować 
z kogo. 
TO BLASPHEME, blls-fćm', v.a. 
i n. blużnić. 
BLASPHEMER, blis-fó'-mur, s. 
bluźnierca. 
BLASPHEMOUS, blls'-fś-mus, 
ad), bluźnicrczy, bluźnierski.-LY, 
adv. bluźnierczo. 
BLASPHEMY, blls-fó-mć, s. 
bluźnierstwo. 
BLAST, bllst, s. wydmuch wia- 
tru , wicher; 2) odgłos dętych in- 
strumentów ; 3) rdza, mączna rosa 
czyli śnieć w zbożu; piorun, ogień 
piorunowy; (fig.) morowe tchnie- 
nie, zaraza. 
TO BLAST, v. a. spalić. wysa- 
dzić w powietrze, zniszczyć (jak 
burza, grad, piorun); (fig.) w ni- 
wecz obrócić, zniweczyć. To - a 
design, zniweczyć zamiar. To- 
one's reputation, oczernić, osła- 
wić'. To-abroad, rozgłosić. 
BLAY, bil, s. bleja, kleń, kle- 
niec. 
BLAZE, bliz, s. płomień, 2) 
wieść, pogłoska; 3) strzałka na czele 
konia. 
BLl 
TO BLAZE, v. 1) n. pałać, goreć, 
jaśnieć, świecić; 2)a. To-abr^ad, 
rozgłosić. 
BLAZER, bli'-zir,#. rozgłosicie!, 
rozsiewacz wieści. 
BLAZON, bl^'-zn, s. hęrb; heral- 
dyka. 
TO BLAZON, v.a. wykładać 
znaki herbowe, tłumaczyć ich zna- 
czenie; okrasić, przyozdobić, upię- 
knić, rozgłosić. 
BLAZONRY, blA'-zn-rS, S. heral- 
dyka, nauka o herbach. 
BI EA (bleak) blóć, 5. biel, obłoń 
w drzewie. 
TO BLEACH, bIMcz, v. a. bie- 
lić, blechować. 
BLEACHER, blććcz'-ur, s. ble- 
charz. 
BLEAK, blććk,l) adj. blady; 
zimny, skrzepły 5 smutny, okropny; 
2) s.-or bleak-fish, kleń, kleniec 
(ryba). 
BLEAKNESS, bl&k-n&, s.bla- 
dość, zimność, skrzepłość. 
BLEAR, blććr, adj. kaprawy. 
BLEAREDNESS, blćć'-rćd-nćs, 
s. kaprawość. 
TO BLEAT, blćt, v. n. beczeć. 
BLEAT, s. bek, beczenie. 
BLED, blćd, pręt, i part. zob. 
TO BLEED. 
TO BLEED, bIMd, v. ir. a. krew 
puścić; 2) n. płynąć, szczyć się, 
ciec, puścić się (o krwi). 
BLEEDING , blM'-dlng, s. krwi 
puszczenie, krwi płynicnie. 
TO BLEMISH, bl5m'-łsz, v.a. 
oszpecić, skazić, osławić, ogadać. 
BLEMISH, s. wada, skaza, przy- 
wara , plama. 
TO BLENCH, blćnsz, c.n. wzdry- 
gać się, truchleć. 
TO BLEND, blind, v. a. mieszać, 
zmieszać. 
TO BLESS, blćs, v.r, i ir. a. 
błogosławić, chwalić, czcić, wielbić, 
uszczęśliwić. To-one's self, prze- 
żegnać się. To-one's self from,od- 
żegnać się od czego, wymówić się, 
pięknie podziękować.-met prze- 
bóg ! czy to podobna 1 
BLESSED, blćs'-sćd, adj. błogo- 
sławiony, używający szcęśiiwości 
niebieskićj. The-, święci. The - 
virgin. Najświętsza Panna. -be 
the Lord God - , niech będzie Pan 
Bóg pochwalony. 1 was never- 
with the sight of'her, nigdy nie- 
tnialem szczęścia jćj widzieć. The 
queen of-memory, świętej pamięci 
królowa. 
BLESSEDNESS, b!ćs'-sćd-nćs, «, 
zbawienie wieczne, szczęśliwość nie- 
bieska. 
BLESSER, blćs'-sur , s. uszczę- 
śliwiający. 
BLESSING, blćs'-slng, s. błogo- 
sławieństwo , szczęśliwość, błogość, 
szczęście, usz.częśiiwieiiie, rozkosz, 
dobro, dobrodziejstwo, czub u mia- 
ry, dokładka mięsa. 
BLEST, blóst, adj. błogosła- 
wiony, szczęśliwy. 
BLEW, blu, pręt. zob. TO 
BLOW. 
BLIGHT, blit, s. śnieć w zbożu, 
Flee, bir, Sil, bitfiMS, Wn.|jFIne, fMNi, prdve, f&r, gMC6re,cfir, fMl.gC6MH6Ls^gaul.|iBaMSton. * BLO 
rdxa mączna rosa; 2) (fig.) jad, 
ogień, trucizna, morowe tchnienie, 
zaraza. 
TO BLIGHT, v.a. zniszczyć jak 
śnieć zboże; (fig.) zgubić, skazić 
zniweczyć, w niwecz obrócić, zatruć. 
BLIGHTY, bll-tć, adj. śniecisty. 
BLIND, blind, 1) adj. ślepy.-of 
one eye, ślepy na jedno oko. - to 
one's defects, ślepy na swe wady. 
A-alley, uliczka bez wychodu. - 
gut, ślepa kiszka, kątnica; 2) s. 
\f^') zasłona, pozór, pokrywka. 3) 
Blinds, s. pl. (fort.) zasłona, zręb, 
rama piaskiem napełniona za którą 
się kopię szańce, wszystko co oble- 
gających od ognia obiężeńców za- 
słania ; 2) żaluzje u okien, firanki. 
TO BLIND, u. a. zaślepić, oślepić. 
BLINDFOLD, bllnd'-fóld, adj. 
z zawiązanemi oczyma, na oślep. 
TO BLINDFOLD, v. a. zawiązać 
oczy. 
BLINDLY, blind'-ló, adv. ślepo, 
na oślep, zamruźywszy oczy. 
BLINDMAN'S BUFF, blłnd-mAnz- 
buf', s. ciuciubabka. 
BLINDNESS, bllnd'-n&, s. śle- 
pota. 
BLINDWORM, blłnd'-u£trm, 3. 
padalec. 
TO BLINK, blink,v.n. mrugać, 
mrużyć oczy; niedowidzieć, migać 
się. 
BLINKARD, bllnk'-urd, s. mru- 
żek, mroczek. 
BLISS, bils, s. błogość, szczęśli- 
wość, szczęście, roskosz, słodycz. 
BLISSFUL, blls'-ful, adj. błogi, 
szczęśliwy.-LY, adv. błogo, szczę- 
śliwie. -NESS, s. błogość, szczę- 
śliwość , roskosz. 
BLISTER, blls'-tfir, s. pęcherz, 
bąbel, nabrzmiałość na skórze. - 
plaister, wezykatorya. 
TO BLISTER, v. 1) a. postawić 
wezykatoryą; 3) n. wezbrać, na- 
brzmieć, naciągnąć. 
BLITHE, bliTH, adj. wesoły, 
uradowany, radośny. 
BLITHELY, bliTH'-lć, adv. we- 
soło , z radością. 
BLITHNESS, bllTH'-nćs, s. we- 
sołość, radość. 
BLITHSOME, bllTH'-st'im, adj. 
wesoły, radośny. -NESS, s. weso- 
łość , radość. 
TO BLOAT, blót, v. 1) a. nadąć, 
odąć, napuszyć; 2) n. napuchnąć, 
nabrzmieć, obrzmieć, nadąć się, 
zmarszczyć się, skurczyć się, ze- 
schnąć (od dymu). 
BLOATED, bló-tćd, adj. nabrzę- 
kły, nabrzmiały, zeschły, skurczo- 
ny; (fig.) nadęty, napuszony. -her- 
ring, śledź suszony, wędzony. 
BLOATEDNESS, bló'-tćd-nćs, s. 
nabrzmiałość, obrzękłość, nadę- 
tość. 
BLOBBER, blób'-bfir, s. pęcherz, 
bąbel, bańka. -lip, obrzękła war- 
ga. -lipped, wargaty. 
BLOCK, blók, s. blok, kloc, 
pień, pniak, kłoda.-head, bałwan, 
rura, cymbał, głupiec. -headed, 
głupi. - house, blokuz, twierdza 
z bloków. 
BLO 
TO BLOCK, v. a. zaprzeć, zam- 
knąć, zatarasować. To-up, bloko- 
wać , opasać. 
BLOCKADE, bldk-kid', s. bio- 
TO BLOCKADE, v. a. blokować. 
BLOCKISH, blók'-isz, adj. nie- 
okrzesany, balwanowaty, glupi. - 
LY, adv. po głupiemu. -ESS, s. 
nieokrzesanie, niezgrabność, głu- 
pstwo. 
BLOOD, blud, s. krew; (.fig.) 
ród, pobratymslwo, familia. To let 
one-, krew komu puścić. To be 
let-, kazać sobie krew puścić. His 
-is up, krew w nim się burzy, zło- 
ści się. To breed ill -, rozjątrzyć 
umysły, obruszyć. A distemper that 
runs in the-, choroba familijna. 
-bespotled, zbroczony krwią.- 
-hound, pies do wytropienia już 
podstrzelonego grubego zwierzęcia; 
(fig.) krwiożerca, tyran. -shed, 
rozlew krwi.- shot (■-shotten) za- 
szły krwią. -sucker, pijawka; 
upiór, wampir. -thirsty, krwio- 
żerczy, krwawy.-vessels, naczynia 
krwionośne. 
TO BLOOD, v. a. skrwawić, za- 
krwawić. 
BLOODILY, biud'-ó-lć, adv. 
kr w a wc\ 
BLOODINESS, blud'-ć-nćs, s. 
BLOODLESS, bińd'-lćs, adj. 
bezkrewny, niekosztujący krwi. 
BLOODY, blud'-ó, adj. krwawy, 
krwawożerny, krwi niesyty. -flux, 
krwawa biegunka.-minded, krwa- 
wy, okrutny. 
BLOOM, blóóm, s. kwiat na 
drzewach. 
TO BLOOM, v. n. kwitnąć. 
BLOOMING, bióó'-mlng, 1) 5. 
kwitnienie; 2) adj. kwitnący; (fig.) 
w kwiecie młodości. 
BLOOMY, bldóm'-ć, adj. kwie- 
cisty, pełen kwiatów, okryty kwia- 
tami. 
BLOSSOM, blós'-sum, s. kwiat 
na drzewach. 
TO BLOSSOM, v. n. kwitnąć. 
TO BLOT, blót, v. 1) a. mazać, 
gwazdać; (fig.) splamić, uczynić 
zakałę, zhańbić. To-out, wyma- 
zać, wykreślić. To-from the mind, 
wymazać z pamięci, zatrzeć pamięć; 
2) n. przebijać. This paper blots, 
ten papier przebija. 
BLOT, s. kleks, plama, żyd; 
(fig.) plama hańbiąca, zakała, 
hańba. 
BLOTCH, blócz, 5. wągry, kro- 
stka, cętka na skórze. 
TOBLOTE, blót, v.a. dymić, 
wędzić, zob. TO BLOAT. 
BLOTTING, zob. TO BLOT. - 
paper, bibuła. 
BLOW, bló, s. cios, raz, uderze- 
nie; (fig.) cios, nieszczęście; 2) 
łajno much, popstrzenie przez mu- 
chy; 3) kwiat, rozkwitnienie. A- 
on the ear, uderzenie w twarz, po- 
liczek. A-of the fist, szturchnienie 
pięścią. A-up, wybuch. To make 
a-at a t/ung,godzić na co, kusić 
się o co. To come to handy blows, 
BLU 
pobić się, poczubić się. To lake a 
town without striking a-, zdcbyć 
miasto bez wystrzału. 
TO BLOW, v.ir. 1) n. kwitnęć, 
2) a in. dęć, nadęć, nadęć się, 
chuchać, dmuchać, wiać, powie- 
wać, sapać, pstrzyć, trztać, pasku- 
dzić (o muchach), wysadzić w po- 
wietrze. To-a bladder, nadęć pę- 
cherz. To - one's nails, dmuchać 
w palce. To-the ncse, utrzeć nos. 
The wind (it) blows, wiatr wiejc. 
To-the trumpet, trębić. To- 
away (off), odumuchnęć, zdmu- 
chnąć. To-down, wywrócić, oba- 
lić (o wietrze). To-out, wydęć. To 
-out a candle, zadmuchnęćświe- 
cę. To-over, przewiać, rozwiać, 
przeminęć, ucichnęć. The storm 
blew over, burza przeminęła. To 
-up a mine, a house, wysadzić 
minę, dom w powietrze. To puff 
and-, zasapać się. 
BLO WZE, blóuz, s. pucołowate 
dziewczysko, klępa. 
BLO vVZY, błóu'-zć, adj. puco- 
łowaty, tłusty na twarzy, opalony 
od słońca. 
BLUB, błfrb, adj. nabrzmiały, 
napuchly, odęty. -cheeked, zob. 
BLOB. z pgkatę twarzę. 
BLUBBER, blub'-bur, $. olój 
wielorybi, tran. 2)-cheeks, na- 
brzmiałe policzki.-cheeked, puco- 
łowaty, pyzaty. - lipped, wargaty. 
TO BLUBBER, v.n. beczeć, 
szlochać. To-with weeping, na- 
brzmieć od płaczu. 
BLUDGEON, blu'-dźun,s. pałka. 
BLUE, blń, 1) adj. błękitny, 
niebieski, modry; (fig.) prawdziwy, 
wierutny. A true,- protestant, za- 
bity protestant.- bottle, chabrek. 
modrak, bławat; 2) błękitna mucha, 
mięśniczek; 2) s. błękit, niebieski 
kolor. 
BLUELY, b!ń*-!ó, adv. błękitno. 
BLUENESS, blń'-n&s, s. błękit, 
błękitna farba. 
BLUFF, bluff, 1) adj. nabrzękły, 
nabrzmiały, nadęty; stromy, urwi- 
sty; hardy, zuchwały, ponury. To 
look-, nadęć się, napuszyć się, 
nasrożyć się, patrzeć z podelba. 
A-point of rock, stromy wierz- 
chołek skały; 2) s. urwisty brzeg. 
BLUISH, blu'-łsz, adj. błęki- 
tnawy. 
BLUNDER, blfln'-dflr, s. błęd, 
omyłka. -head, głupiec. 
TO BLUNDER, v. a. i n. po- 
blędzić, pomylić się, pobredzić, 
wystrzelić bęka. To-out, wyrwać 
się z czćm niedorzecznym, wypa- 
plać. 
BLUNDERBUSS, blun'-dur-bus, 
s. hakownica, śmigownica. 
BLUNDERER, blun'-dur-fir, s. 
bredziciel, fuszer. 
BLUNT, blńnt. adj. tępy; (fig) 
tępy, niepojętny, nieokrzesany, nie- 
ociosany, nieczuły. 
TO BLUNT, v. a. za tępić, stępić, 
przytępić. 
BLUNTLY, bliintMć, adv. tępo; 
(fig.) po prostu, po grubijańsku, 
bez ogródki. 
29 
Fice, Mr, ill, bit.||MĆ, hćn.||Flne,nn.||NÓ, próre, fór, gót.|]Córe,car, f&ll.yCÓIn.||Hófise.(|CAul.OBćć.|JSóón DOO 
pytlować; 2) n. To-out, wyrwać 
się, wypaść, wyskoczyć. To-tn, 
wpaść, wlecieć. 
BOLTER , bólt -Or, s. sito, pytel. 
BOLUS, bó'ltls, s. lekarstwo 
w gałkach większych od pigułek; 
(vulg.) aptekarz. 
BOMB , bóm , s. bomba, -ketch 
(-vessel) siatek bombardyerski. 
TO BOMBARD, i. bum-bSrd , 
v. a. bombardować. 
BOMBARDIER, bum-b3r-dćr. 
bombardyer. 
BOMBARDMENT, bt)m-b3rd - 
mónt. s. bombardowanie. 
BOMBAST, bum b3st, s. bom- 
zyn (gatunek materyi); 2) szumnosć, 
nadętość, napuszystość stylu. 
BOMBAST (iccal), bfim-b3s - 
dk , ad]. szumny, nadęły, napuszy- 
sty. 
BOND , bónd , s. sznur, powróz , 
więzy, pęla , kajdany; (fig.) nie- 
wola, węzeł, związek, oblig, re- 
wers, wierzytelność. -of amity, 
węzeł przyjaźni. To enter into 
a -of friendship with one, 
wrzeć z kitn przyjaźń. - maid, 
dziewka niewolnica. -man, nie- 
wolnik.-service, niewola.-slave, 
niewolnik. - 's-man , poręczyciel, 
rękodawca. -woman, niewolnica. 
BONDAGE, bón-didź, niewola. 
BONE, bón , s. kość. A fish-, 
ość. A whale , róg wielorybi. The 
shin-, piszczel.-of contention, 
kość niezgody, fig: To give one a 
- to pick, dać komu kość do ogry- 
zienia, dać komu twardy orzech do 
zgryzienia , trudne pytanie do roz- 
wiązania. Lazy bones, leń , leniuch. 
TO BONE, v.a. obrać z kości. 
BONELESS, bón-lćs, adj. bez 
kości. 
TO BONESET, bón-sćt, v.a. 
wstawić kość zwichniętą. 
BONESETTER, bón'-sćt-tór, s. 
chirurg wstawiający zwichnięte 
kości, kostopraw'. 
BONFIRE,bón-flr, s. fajerwerk. 
BONNET, bón'nil, s. kapelusz 
damski, czapka. 
BONNILY, bón'-nć-lć , adv. pię- 
knie , ślicznie, ładnie, hożo, wesoło. 
BONNINESS, bón-nó-nćs,s. pię- 
kność, sltcznosc, hożość, wesołość. 
BONNY, bón-nó, adj. piękny, 
śliczny, ładny, hoży; wesoły. 
BONY, bó -nó, adj. kościsty. 
BOOBY, bW-bó, s. cymbał, 
czop, rura, prostak, basałyk. 
BOOK , bóók , s. książka, -bin- 
der, introligator. -case, szafa na 
książki. - keeper, buchalter, -kee- 
ping, bucbalterya.-learned, (- 
man), uczony, oczytany w ksią- 
żkach. -mate , towarzysz szkolny. 
-seller, księgarz.-seller's shop, 
księgarnia. -shelves, półki na 
książki - worm, mol co gryzie 
książki. 
TO BOOK.v.a. zapisać do księgi, 
wciągnąć do rejestru. 
BOOK FUL, bóók-ful, adj. oczy- 
tany w książkach. 
BOOKISH, bóóklsz, ad], ślę- 
czący nad książkami. 
BOD 
BLJNTNESS, blfinf-nós, s. tę- 
po^; (fł?) nieigrabność, nieokrze- 
^oie, prostakowata otwartość. 
BLUR, blór, s. plama, zakała. 
TO BLUR, v.a. splamić, powa- 
4ać, uczynić zakałę. 
BLUSH, biósz, s. rumieniec, za- 
płonienie. 
TO BLUSH, v. n. rumienić się, 
płonić się, upiec raka, wstydzić się. 
BLUSH Y, blńsz'-ó, adj. rumiany. 
BLUSTER, blós-tfir, s. szum, 
wicher, hałas, trzask, junakierya. 
TO BLUSTER , v. n. szumieć Qak 
wiatr), huczeć, hałasować, trzasku 
narobić, junaczyć. 
BLUSTERER, blfis'-t6r-6r, s. 
zuch , junak, halaburda, zawadyak. 
BLUSTEROUS, blós -tór-ós, adj. 
junacki, zawadyacki. 
BOAR, bór, s. dzik, odyniec. 
BOARD, bórd, s. deska, tarcica; 
stół; (pff-) stół, wikt, stół w izbie 
sądowćj lub przy którym zasiadają 
członkowie rady; rada, kommissya, 
w-ydział; burt, pokład okrętowy. 
A chess-, szachownica. -lands, 
dobra stołowe. A member of the-, 
członek rady. The council-, przy- 
boczna rada królewska. 
TO BOARD, v. a. i n. dylować, 
wykładać deskami, dać podłogę; 
zahaczyć okręt (w bitwach mor- 
skich); stołować, stołować się. 
BOARDER, bdr'-dOr, s. stoło- 
wnik. 
BOARDING, bórd'-!ng,s. dylo- 
wanie, stołowanie, zahaczenie 
okrętu. - house, traktyernia. - 
school, konwikt, szkoła, pensya. 
BOAR1SH, bór -łsz, adj. świński, 
plugawy, bydlęcy. 
BOAST, bóst, s. chełpliwość, 
przechwałka. To make -of a thing, 
chełpić się z czego. 
TO BOAST, v. a. i n. chełpić się, 
chwalić się. 
BOASTER, bdst'-Sr, s. che Ipi ciel, 
samochwalca. 
BOASTFUL, bdsf-f&l, adj. cheł- 
pliwy. 
BOASTINGLY,bóst'-Ing-lć, adv. 
chełpliwie. 
BOAT, bdt,s. bat, czołno, statek. 
-man (-'s man), bosman, rotman. 
BOATSWAIN, bó'-sn, S. ober- 
bosman, (pod którego dozorem zo- 
stają żagle, liny, kotwice, it.d. na 
okręcie). 
BOB, bób, s. (skróć, z Robert); 
2) kusa peruka; 3) ogonek, koniu- 
szek, dynda, kółczyk w uszach; &) 
wiersz powtarzany na końcu strofy; 
5) klaps, uderaenie. -tail, kusy 
ogon. -tailed, kusy. 
TO BOB, v.l) a. obciąć, uciąć 
kuso, klapsnąć, palnąć, uderzyć, 
okpić, oszukać, 2) n. dyndać. 
BOBBIN, bób'-bln, s. cywka, 
cewka, 
TO BODE, bód, v. a. wróżyć, 
przepowiadać, rokować. 
BODEMENT, bód'-mónt,s. wró- 
żba , przepowiednia, oznaka. 
TO BODGE, bódź, V. n. f uwię- 
znąć, ugrzęznąć, zaciąć Się, zasta- 
nowić się. 
30 
BOL 
BODICE, b&d-dls, s. stanik, 
sznurówka, gorset 
BODILESS, bód-dć-lćs, adj. 
bezcielesny, niemateryalny. 
BODILY, bód-dó-lć, ad], i adv. 
cielesny, cieleśnie. 
BODKIN, bód-kln, s. szydło, 
szwajca , szpilka do włosów, iglica , 
igliczka, szpikulec, żelazko do przy- 
piekania włosów. 
BODY, bód-dć, s. ciało, osoba, 
człowiek , kupa, masa, gromada, 
oddział wojska, zbiór (praw), Any 
-, ktokolwiek. Every - , każdy. 
No-, nikt Some-, któś. A dead-, 
trup. A -of troops, korpus, woj- 
sko , oddział wojska. A busy -, 
wścibski. Wtne o/ good -, wytra- 
wne wino. The-of civtl law, zbiór 
praw cywilnych. The politic-, 
ciało polityczne. In a - , w całym 
komplecie, gromadnie. 
BOG, bóg, s. bagno, - bean, bo- 
brek trojlistny. - stalker ( - trot- 
ter) , mieszkaniec bagnistego kra- 
ju. 
TO BOGLE, bóg' gl, v. n. zasta- 
nowić się, zadziwić się, cofnąć się, 
wahać się. nie wiedzieć co począć. 
BOGGY, bóg-gó, ad], bagnisty, 
błotnisty. 
BOHEA, bd-hć', 8. rodzaj her- 
baty. 
BOHEMIA, bó-hć-mM, s. Cze- 
chy. 
BOHEMIAN, bó-hrmMn, 1) 
adj. czeski; 2) s. Czech. 
TO BOIL, bóli, v.l) n. wrzeć, 
kipieć , gotować się ; 2) a. gotować. 
To- to pieces, rozgotować. To- 
over, przegotować. To-over with 
rage, wrzeć ze złości. 
BOILER, ból -lur, s, kociół. 
BOISTEROUS, bóls -tór-ńs, ad]. 
szumiący, huczący, szumny, huczny, 
burzliwy, gwałtowny popędliwy. 
-LY, adv. burzliwie. -NESS, s. 
burzliwość. 
BOLARY, bó'!3 rć, adj. glinko- 
waty. 
BOLD, bóld, ad], śmiały, odwa- 
żny. To make-, ośmielić się. / da- 
re be-to say, ośmielam się powie- 
dzieć. -faced , bezczelny. 
TO BOLDEN, bóld-dn, v. a. 
ośmielić. 
BOLDLY, bóld -lć, adv. śmiało, 
odważnie. 
BOLDNESS, bóld-nós, śmiałość, 
odwaga. 
BOLE, ból, s. pień; 2) miara 
zboża (6 korcy ang.) 3) glinka. 
BOLL, ból, s. łodyga, badyl 
BOLSTER , ból -stur, s. matera- 
cyk, poduszka , kompresa, płatek 
na rany. 
TO BOLSTER, v. a. wypchać , 
wysłać, wyścielać, położyć kom- 
presę do rany. 
BOLT, bólt, s. belt, belcik, 
strzała, pocisk, dziryt; 2) rygiel, 
zasuwa; 3) kajdany, więzy. Thun- 
der-, grom, piorun. A fools-is 
soon shot, (prov.) głupi prędko się 
wygada. 
TO BOLT, v.l) a. zaprzeć, za- 
sunąć, zatarasować; przesiewać, 
fiee, bir, Ml, bit.||MĆ, Wn.||Flne,nn.||NÓ, próve, fór, gftt flC6re,cfir, fMI.||C6M Hóuse UCJul.p WLBSddn. BOR 
BOOKISHNESS, bódk'-!sz-nćs, s. 
klęczenie nad książkami. 
BOOM, bóóm, s. (mar.) drąg ża- 
glowy, reja; 2) znak dla żeglują- 
cych (zazwyczaj beczka), wskazują- 
cy im drogę na morzu, lub gdzie 
jest odmial lub szkopuł; 3) -of a 
harbour, łańcuch do zamknięcia 
portu. 
TO BOOM, v.n. (mar.) rozwi- 
nąć wszystkie żagle, płynąć z całym 
pędem. 
BOON,bóón, 1)5. dar, laska, 
dobrodziejstwo; 2) adj. wesoły, 
ochoczy, przyjemny. 
BOOR, bóór, s. gbur, chłopisko, 
prostak. 
BOORISH, bóór'-!sz, adj. gbu- 
rowaty, chłopski, prostacki, nieo- 
krzesany.-LY, adv. po chłopsku, 
po grubijańsku.-NESS, s. gburo- 
watość, prostactwo. 
BOOT, bóót, bót; s.-of a coach, • 
pudło u kocza lub karety.-catcher, 
fagas, chłopak od bótów. -hooks, 
kruczki do wciągnienia bótów. - 
jack, zzuwadło, wyzuwadło.-tree, 
prawidło do bótów. Laced boots, 
pólbóciki. Turn over-, bóty ze 
sztyipami. 2) Boot, korzyść, poży- 
tek, dodatek, dokładka. It is to no 
-, to się na nic nie przyda. To-, 
w dodatku, nadto. 
TO BOOT, v.n. służyć, przydać 
"booth , bóóTH, s. buda, szopa, 
SZ212S* 
" BOOTLESS, bóót'-lćs, adj. nie- 
przydatny, niekorzystny, bezsku- 
teczny. 
BOOTY, bóó'-tó, s. lup, plon, 
zdobycz. To play, -, porozumieć 
się z kim w grze, dla oszukania in- 
nych. 
'BOPEEP, bó-pććp', 5. To play at 
-, spoglądać ukradkiem, spoglą- 
dać miłośnie. 
BORABLE, bó'-ra-bl, adj. dający 
się prześwidrować. 
BORACHIO, bó-ri'-czó, s. na- 
czynie skórzane na wino; (fig.) opój, 
pijak. 
BORAGE, bur'-'dź, 8. (roślina) 
borak, beraz. 
BORAX, bd'-rSks, s. (chem.) bo- 
raks. 
BORDEL, b6r'-dćl, s. burdel. 
BORDER, b&r'-dur, 5. brzeg, 
krawędź, obwódka, szlarka, garni- 
rowanie, obrębek, granica. 
TO BORDER, v. 1) a. garniro- 
wać, cbrąbić, obszyć, szamerować; 
2) n. graniczyć, (to-upon, z czćm). 
BORDERER, bór-dór-ur, s. po- 
grapiczny mieszkaniec, sąsiad oś- 
cienny. 
BORE, bór, 5. świder, dziura 
przewiercona świdrem.- of a can- 
non, wagomiar działa; (fig.) 
pchnięcie szpadą; (fam.) nudnik, 
natręt, nieznośna, nudna figura. 
TO BORE, v. a. świdrować, wier- 
cić dziurę, (fig.) nudzić, dręczyć, 
naprzykrzać się. 
BORE, pręt. zob. TO BEAR. 
BOREAL, bd'-rMl, adj. półno- 
cny. 
BOT 
BOREAS, bó'-r44s, s. boreasz,. 
wiatr północny. 
BORN, bórn, parł. zob. TO 
BEAR; urodzony. Still-, niedo- 
szły, niedonoszony (o płodzie). A no- 
bleman-, rodowity szlachcic. To 
be-again, na nowo się odrodzić. 
BORNE, bórn, part. zob. TO 
BEAR; niesiony. 
BOROUGH, bńf-ró, s. miaste- 
czko. 
TO BORROW, bór'-ró, v.a. 
wziąść na borg, pożyczyć od kogo. 
BORROWER, bór'-ró-ur, 3. po- 
życzający od kogo. 
BOSVEL, bóz'-wćl, 5. gatunek 
jaskieru. 
BOSOM, bóó'-zum, 5. łono, ser- 
ce , piersi; (fig.) wnętrze, obwod, 
okrąg, obręb. - of the earth, 
wnętrzności ziemi.- of the t>ea, 
głębia morska. - of a shirt, za- 
nadrze, pazucha.-friend, przy- 
jaciel od serca. 
TO BOSOM, v. a. schować w za- 
nadrze, skryć, zachować w głębi 
serca. 
BOSS, bós, s. guz, garb, wypu- 
klość. 
BOTANIC (-al), bd-tSn'-nlk, 
adj. botaniczny. 
BOTANIST, bot'-A-nlst, 3. bo- 
tanik. 
BOTANY, bót-i-nż, s. botanika. 
BOTCH, bócz, s. g«z, bąbel, 
wrzód; 2) latanina, zszywanina, 
łata, sztuczka. 
TO BOTCH, w 4, łatać, sztuko- 
wać , partaczyć, rusztować. 
BOTCHER, bócz-&r, 5. latacz, 
naprawiacz, partacz, fusxer, 
BOTGHERY, b&ce -ńr-ć, s. łata- 
nina. 
BOTCHY, bW-ć, adj. łatany, 
2) wrzodowaty, guzowaty. 
BOTH, bóth, 1) pron. adj. oba, 
obie, obadwa. -tne Indies, obie 
Indie, wschodnie i zachodnie; 2) 
conj. równie, jakoteż. -and, i...i. 
-by sea, and land, i na morzu i 
na lądzie. 
TO BOTHER, bóTH'-&r, v.a. 
vulg. dokuczać, zaskwierać, na- 
przykrzać się, zawracać głowę. 
BOTS, bóts, s. pl. pendraki, ro- 
baki końskie. 
BOTTLE, b6t'-tl, s. butelka, 2) 
wiązka siana, słomy, -flower, 
bławatek, modrak, chabrek. - 
nose, (vulg.) nos trędowaty od 
trunków. 
TO BOTTLE, v. a. butelkować. 
BOTTOM, bót'-tńm, s. dno, 
grunt, dolina, nizina, dupa, zadek, 
2) statek, okręt, 3) kłębek. The - 
of the heart, głębia serca. At the 
-of a street, na końcu ulicy. To 
be at the-of a thing, zgruntować 
co, zrozumieć gruntownie. 
TO BOTTOM, v. 1) a. oprzeć, 
zasadzić, 2) n. opierać sig, zasa- 
dzać się, polegać. 
BOTTOMLESS, b6t'-tflm-lćs, 
adj. bezdenny. 
BOTTOMRY, bót'-tum-rć, s. po- 
życzka zaciągniona na spodziewane 
korzyści z handlu morskiego. 
BOW 
BOUGH, bóu, s. galąf. 
BOUGHT, biut, pręt. i part, 
zob. TO BUY. 
TO BOUNCE, bblins, v. n. pękać, 
trzeszczeć, susnąć, wyskoczyć, 
podskoczyć; {fig.} chełpić slę,ju- 
naczyć. To--in at ths door, susnąć 
przezedrzwl. To - the door open, 
wysadzić drzwi. 
BOUNCE, s. huk, puk, stuk, 
trzask, łoskot; vulg. chełpliwość, 
samochwalstwo, łgarstwo. 
BOUNCER, bóQa'-sfir, 3. samo* 
chwał, junak, łgarz. 
BOUND, bdund, 1) pręt, i part, 
zob. TO BIND; związany, obowią- 
zany.-in gratitude, obowiązany 
do wdzięczności. To be -over to 
the peace, dać rękojmię spokojnego 
zachowania się. To be-apprentice, 
zostać oddanym na naukę do maj- 
stra. A wind - ship, okręt zatrzy- 
many w porcie przeciwnemi wia- 
trami. Ice-, okrążony lodami.-in 
belly or body, cierpiący zatwardze- 
nie żołądka; 2) ad]. przeznaczony 
do, dążący do. WWher are you-? 
dokąd dążysz? dokąd droga pro- 
wadzi ? We are-from Amsterdam 
to London, płyniemy z Amster- 
damu do Londynu; 3) s. skok, pod- 
skok, sus. Bounds, pi. granica, 
szranki. Within-, w granicach, 
z umiarkowaniem. To keep within 
the - of modesty, utrzymywać się 
w granicach skromności, niewykra- 
czać z granic skromności. 
TO BOUND, v. 1) a. ograniczyć, 
określić; 2) n. skoczyć,podskoczyć, 
odskoczyć. 
BOUNDARY, b5iin'-dś-rć, 3. 
granica.' 
BOUNDEN, b6un'-d3n, part, 
zob. TO BIND. związany, obowią- 
zany. 
BOUNDLESS, bfifmd'-lfis, adj. 
nieograniczony. 
BOUNDLESSNESS, b6findM&- 
n§s, 5. nieograniczoność. 
BOUNTEOS, b&fm'-czć-fis, adj. 
-LY , adv. -NESS , s. zob. 
BOUNTIFUL , S t. d. 
BOUNTIFUL, bbun'-tS-fd!, adj. 
szczodry, hojny, szczodrobliwy. 
-LY , adv. szczodrze, hojnie, 
szczodrobliwie. - NESS, s. szczo- 
drobliwość. 
BOUNTY, b6tn-tć, s. hojność, 
szczodrobliwość. 
BOURN, bórn, s. granica; stru- 
myk lub rzeka pograniczna. 
TO BOUSE, b&óz, v.n. chlać, 
żłopać. 
BOUSY, b6b'-sć, adj. pijany. 
BOUT, b6&t, s. raz, kolćj. this 
-, tą rażą. At one-, od razu. A 
drunken -, pijatyka. A merry -« 
pohulanka, ochota. 
TO BO W, bóu, v. 1) a. giąć, 
nagiąć, nachylić; 2) n, giąć się, 
nagiąć się, nachylić się. To-to ones 
ukłonić się komu. To - one's 
assent, skinieniem na co przy- 
zwolić. 
BOW, s. ukłon. 
BOW, b&, s. luk, kabląk, lęk. 
To have two strings to one -, 
31 
fśce, b&r, ill, bit. j] Mć, hćn. g Fine, fin. [| Nd, prive, fór, gót. || Cńre,cur, ffill. [| Cóln. |j Hóuse. [[ Ciul. li Bćń. y SMn. BRA 
(proc.) mieć parę wioseł u czółna, 
mieć wiele sposobów na pogotowiu. 
- of a saddle, lęk u siodła, - of 
a violin , smyczek. A cross -, 
kusza, luk. - bent, zgięty w ka- 
bląk. - legged, koślawy. - line, 
lina poboczna do kierowania ża- 
glow ku wiatrowi pobocznemu. - 
man , łucznik. - sprit, maszt po- 
chylony nad nosem okrętu.-string, 
cięciwa u luka. 
BOWELS, bóó'-ćlz , s. pl. bebe- 
chy, wnętrzności, jelita; fig. czu- 
łość, politowanie. 
BOWER; bóu-ur, s. chłodnik, 
letnik, altana. The celestial-, 
niebo, firmament. 
BOWL, ból, s. kula (do grania); 
2) czara, czasza. 
TO BOWL, v. a. et n. toczyć 
kulę po ziemi, grać w kulę. 
BOWLER, bó'-lór, s. grający 
w kule. 
BOWLING,bó'-llng, s. gra wku- 
te. - green (- ground), plac do 
grania w kule. 
BOX, bóks, s. bukszpan; 2) 
kuks, szturchaniec, uderzenie ku- 
łakiem. - on the ear, pięścią 
w pysk, policzek ; 3) pudlo, puszka, 
skrzynka, karbonka. Dusi -, pia- 
seczniczka. Snuff -, tabakierka; 
h) loża w teatrze; 5) kozio! u po- 
wozu. 
TO BOX, v. 1) a. zamknąć 
w skrzynce, puszce; wyciąć poli- 
czek ; 2) n. bić się na kułaki, poty- 
kać się na pięści. 
BOX.EN, bók'-sn, adj. bukszpa- 
nowy. 
BOXER, bóks'-flr, s. junak na 
kułaki. 
BOY, ból, s. chłopiec, chłopak, 
młodzik. 
BOYHOOD, bór-h6d, s. wiek 
chłopięcy, wiek młodociany. 
BOYISH, ból-lsz, adj. chłopię- 
cy, młodociany, dziecinny. 
BOYISHNESS, bół-lsz-nćs, or 
BOY1SM, ból -lzm , s. wiek młodo- 
ciany, dziecinność. 
BRABBLE, brSb'-bl, s. (vulg.), 
spór, zwada, kłótnia. 
TO BRABBLE, v.n. wadzić się, 
swarzyć się, kłócić się. 
BRABBLER, brśb -blur, s. kló- 
tniarz. 
BRACE, bris, s. para. A - of 
pistols, partridges, para pistole- 
tów, kuropatw; 2) klamra, wiąza- 
nie ciesielskie nawkrzyź; 3) bra- 
fes of a coach, rzemienne pasy na 
których powóz jest zawieszony; U) 
braces , pl. szelki do spodni. 
TO BRACE, v.a. spiąć, zwią- 
zać , skrępować , ściągnąć; utwier- 
dzić . wzmocnić, zahartować 
BRACELET, brós-lćt, s. bran- 
soletka. 
BRACER, bri'-sdr, s. pas, ban- 
danż , pas do noszenia , szelki. 
BRACKISH, brśk-Isz, adj. slo- 
nawy. 
BRACKISHNESS, brók-lsz-nćs, 
S. słonawość. 
BRAD, brAd, s. gwoździk bez 
główki. 
32 
ERA 
TO BRAG, br3g, v. n. (of), 
chełpić, się, przechwalać się, ju- 
naczyć. 
BRAG, 8. chełpliwość. 
BRAGGADOCIO , br3g-g3-dó'- 
szć-ó, or BRAGGART, bróg'-g3rt- 
or BRAGGER, br3g'-gur, s. cheł- 
piciel, samochwał;2) BRAGGART, 
adj. chełpliwy. 
TO BRAID, bród, v.a. pleść, 
splatać, upleść. 
BRAID, s. plecionka, warkocz, 
kosa. 
BRAIN, brin, s. mózg; fig. ro- 
zum. To beat a thing into one's 
brains, wbić co komu w głowę. 
To break one's brains with..., ła- 
mać sobie nad czćm głowę, suszyć 
sobie mózg. - pan, mózgownica, 
czaszka głowy, - sick, postrzelo- 
ny w głowę, waryacki.-sickness, 
pomieszanie zmysłów, waryacya. 
BRA1NISH , brńnMsz, adj. ma- 
jący szum w mózgu, zagorzały, za- 
pamiętały. 
BRAINLESS, brJm'-lćs, bezmo- 
zgi, głupi. 
BRAKE, brśk, s. paproć, jeży- 
na, ciernie, chróst, zarośle; 2) 
cierlica czyli tarlica, międlica; 3) 
niecki piekarskie. 
TO BRAKE, v. a. trzeć czyli mię- 
dlić (len, konopie). 
BRAKY, brA'-kć, adj. zarosły 
cierniami i chrestami, ciernisty, 
kolczysty. 
BRAMBLE, brSmbl, s. jeżyna, 
głogi, ciernie. oRAMBLES, pl. ja- 
gody jeżynowe. 
BRAN , brśn , s. s. otręby. 
BRANCH , hrAosz, s. gał^ź ; od- 
noga rzeki; linia, dzielnica rodu, 
familii. Branches of a stag s head, 
rogi jelenie. 
TO BRANCH, 0. 1) n (- off, 
- out, into), puszczać gałęzie, 
rozgałęzić się, rozchodzić się na 
różne strony, dzielić się na co; 2) 
a. podzielić na gałęzie, na części. 
BRANCHLESS, brżnsz-lćs, adj. 
bezgalęzi. 
BRANCHY, brśnszć, adj. ga- 
lęzisty. 
BRAND, brSnd, s. glównia; 2) 
piętno wypalone żelazem; ftg. pię- 
tno , cecha niesławy. 
TO BRAND, v.a. wypalić pię- 
tno-, fig. napiętnować, nacechować 
piętnem niesławy. 
TO BRANDISH, br3nd-dłsz, v. 
a. machać, wymachiwać, wywijać. 
BRANDY, br3n'-dó , s. wódka, 
gorzałka. 
TOBRANGLE, br3ng'-gl, v.a. 
BRANGLE,s. BRANGLER, s. zob. 
TO WRANGLE, it. d. 
BRANK, brśngk, s. hreczka, 
gryka, tatarka. 
BRANNY, br3n'-nć, adj. otrę- 
biasty, otrębisty. 
BRASIER, bri-zur, s. kotlarz, 
mosiężni k. 
BRASS, br3s, s. bronz; mo- 
siądz; fig. bezczelność. Red -, 
miedź. Yellow -, mosigdz. -mo- 
ney, miedziaki. The age of - , 
wiek miedziany. -founder, ino- 
BRE 
sięźnik. -vtsaged, miedzianego 
czoła. 
BRASSY, brSs'-sć, adj. bronzo- 
wy, miedziany, mosiężny; fig. bez- 
czelny. 
BRAT, brit, s. dziecluch, ba- 
chór, skurwysyn, bękart. 
BRAVADO , bró-wó-dó, 8. bra- 
wura, brawerya, junakierya ; junak, 
samochwał. 
BRAVE, brśw 1) ad), mężny, 
odważny, waleczny; pięknie ubra- 
ny, wystrojony; wyborny wyśmie- 
nity. Oh1 -/ brawo ! 2) 8. junak, 
śmiałek, fanfaron. 
TO BRAVE, v. a. brawować, 
uręgać się, natrząsać się. 
BRAVELY, briw'-lć, adv. mę- 
żnie , odważnie, walecznie. 
BRAVERY, brś'-wó-rć, s. mę- 
stwo, odwaga, waleczność; wy- 
trwałość, okazałość. 
BRAVC, bri -wó, s. (z wlosk.), 
zbójca, tajny morderca. 
BRAWL, bróul, s. waśń, zwa- 
da, hałas, wrzask, burda. 
TO BRAWL, v.n. kłócić się, 
sprzeczać się, hałasować, wrzasku 
narobić; szemrzeć, mruczeć. 
BRAWLER, brśu -lur, s. krzy- 
kala, kłótniarz. 
BRAWN, brćlun, s. dziczyzna , 
mięso dzikie, części mięsne i mu- 
szkularne; fig^ siła, moc, krzep- 
kość. 
BRAWNINESS, br5u'-nó-nćs, 8. 
żyłowatość krzepkość, silność. 
BRAWNY, br4u'-nć , adj. żyło- 
waty, silny, krzepki. 
BRAY, bri, s. ryk ośli. 
TO BRAY, v. 1) n. ryczeć jak 
osioł; 2) a. trzeć, tłuc, rozcierać. 
BRAYER, brś -flr, s. ryczgcy jak 
osioł; 2) kopyść do rozcierania far- 
by drukarskiej. 
TO BRAZE, briz, v.a. lutować, 
bronzować; fig. zahartować, za- 
prawić do bezczelności. 
BRAZEN, bri'-zn, adj. bronzo- 
wy, miedziany, mosiężny; fig. bez- 
czelny, bezwstydny. - face, bez- 
czelnik, bezwslydnik. - faced, 
bezczelny, bezwstydny. 
TO BRAZEN, v.n. (- out), 
utrzymywać, upierać się bezczel- 
nie. 
BRAZENNES, bri'-zn-nSs, s. 
podobieństwo do bronzu; fig. bez- 
czelność bezwstyd. 
BRAZIER, zob. BRASIER. 
BREACH, brććcz, 8. rozłam, 
rozłamanie , złamanie ; wyłom , 
przerwa, luka, dziura; fig. po- 
gwałcenie , nadwerężenie, przekro- 
czenie; rozbrat, przekroczenie. - 
of duty, niedopełnienie powinno- 
ści. - of peace, zerwanie, pogwał- 
cenie pokoju, -o/ promise, nie- 
dotrzymanie obietnicy. - of trust, 
przeniewierzenle się. 
BREAD, brćd, a. chlćb. 
BREADTH, brćdf/i, szerokość. 
TO BREAK , brik, v. tr. a. i n. 
łamać, złamać, tłuc, roztłuc ; rwać, 
przerwać; złamać się; stłuc się; 
urwać się, pęknąć, prysnąć; fig. 
złamać, zgwałcić, pogwałcić, na- 
Fice, bir, all, biL||MĆ, hĆn.||Flne, Hn.yNd, prfive, (br, gót.[[Córe/ur, fuli.HCdłn.yHóiise.||CAuLł|BW.|Sóón. BRE 
luszve świtać, dnieć; przebić się 
przez co , iść na przebój, ugłaskać, 
uskromić, zwinąć, rozpuścić (woj- 
sko) , zbankrutować. To- a bank, 
zdebankować, zagarnąć bank. To 
- a business, napocząć interes. 
To- a child of its tricks, odzwy- 
czaić dziecko od złych narowów. 
To - a horse, ujeżdżać koma. To 
-a jest upon one, żartować, 
drwić z kogo. To-a law, pogwał- 
cić prawo. To -amalch, zeiwac 
umówione małżeństwo. To - an 
o/ficer, zdegradować oficera. To 
- one's brains about a thing, 
łamać sobie nad czćm głowę. To - 
one's head with noise, zawracać 
komu głowę krzykiem. To - one's 
heart, przyprawić kogo o śmierć, 
wtrącić do grobu, przyczyniając 
mu zmartwienia. To-one's pride, 
upokorzyć kogo. To - one's rest, 
przerwać komu sen, obudzić, za- 
kłócić czyjąś spokojność. To - 
one's sides with laughter, śmiać 
się do rozpuku, pękać ze śmiechu. 
My heart is ready to -, serce 
mi się kraje z żalu. To-company, 
wymknąć się nieznacznie z towa- 
rzystwa. To - forth, wytryskać, 
wybuchać, błyskać, wy błysnąć. To 
- ground, orać; (miltt ) otwo- 
rzyć przykopy. To - the ice , ła- 
mać, rąbać lód ; (/tg.) rozpocząć o 
czćm rozmowę, celem wybadania 
czego. To-rn , wpaść, wkroczyć. 
To - upon, napaść, uderzyć; 
zakłócić czyjąś spokojnosc. To - 
mlo, wpaść. To-mlo the enemy's 
camp, wpaść do obozu nieprzyja- 
cielskiego. To - loose, wyłamać 
się, wyrwać się na wolność. To - 
off, oderwać, odłamać, przerwać. To 
- off a discourse, przerwać roz- 
mowę. To-open, odbić, otwo- 
rzyć. To - open a letter, odpie- 
czętować list. To - out, wypaść, 
wybuchnąć, wyrzucać się, wysy- 
pać się (o kroście, o wysypce). To 
- out of prison, wyłamać się 
z więzienia. To - out into wrath, 
unieść się gniewem. To - out into 
tears, zalać się łzami. To - out 
into pimples, wysypać się (o pry- 
szczach). To - through, przebić 
się , otworzyć sobie drogę przebo- 
jem. To- through the enemy's 
lines, przebić się przez szeregi nie- 
przyjacielskie. To - through a 
law, przekroczyć prawo. To - 
through difficulties, pokonać tru- 
dności. To - up the ground, ko- 
pać ziemię. To - up school, roz- 
jechać się na wakacye. The compa- 
ny broke up , kompania się roze- 
szła lub rozjechała. The weather 
breaks up, wyjaśnia się. To - 
wind bakward, pierdzieć. To - 
wind upward, odrzygać. To - 
with one, poróżnić się z kim, zer- 
wać przyjaźń. 
BREAK, s. złamanie, stłucze- 
nie , przerwa, wyłom, luka. - 
of day, brzask, świt. - hemp, 
(fig.) szubienicznik, wisielec. - 
neck, skręcenie karku ; (fig.) ur- 
wisko , przepaść , zguba, ruina, 
BRE 
upadek. - stone, (roślina), !omi- 
kamień. 
BREAKER, brż -kór, s. ten co 
lamie, tłucze i t. d. gwałciciel, 
przekroczycie!; 2) bałwan morski 
rozbijający się o skały, odbijanie 
się fali. 
TO BREAKFAST, brćk'-fAst, v. 
n. śniadać. 
BREAKFAST, s. śniadanie. 
BREAM , bróm , s. leszcz. 
BREAST, brćst, s. piersi. - 
bone, kość piersiowa, mostek.- 
high, po piersi. - knot, fontaź 
damski na piersiach. - plate, 
pancerz. - work, przedpiersie, 
parapet. 
BREATH, br£zA, s. dech, tchnie- 
nie, oddech, odetchnienie; odpo- 
czynek ; powiew wiatru. Shortness 
of -, dychawica. To take -, ode- 
tchnąć, wypocząć. You spend your 
- in vain , napróżno gadasz. To 
be out of-, zadyszeć się. Foul, 
strong or stinking -, cuchnie- 
nie z gęby. 
TO BREATHE, brćTH, v. a. i 
n. tchnąć , ziać, zionąć, oddychać, 
powiewać. To - a vein, otworzyć 
żyłę. To - vengeance, oddychać 
zemstą. To - a wish , wynurzyć 
życzenie. To - a word, pisnąć 
słówko. To - after, czyhać, dy- 
bać, wzdychać do czego. To - in- 
to , wdmuchnąć , wetchnąć. To - 
on (upon), chuchać, dmuchać 
na co , nawiać. To - out, wyzio- 
nąć. To - out one's last, wyzio- 
nąć ducha, skonać. 
BREATHING,brć'-TH1ng, s. od- 
dychanie , westchnienie , wzdycha- 
nie. - hole, luft; - place, miejsce 
odetchnicnia. - lime, odpoczy- 
nek. 
BREATHLESS, brćl/i'-lćs, adj. 
zadyszany, zaziajany; zmarły. 
BRED, brćd, pręt. i part. zob. 
TO BREED. 
BREECH, brććcz, s. zadek, dr- 
pa. - of a gun, of a cannon, tyl- 
na szruba u strzelby, tylna„część 
działa. To whip one's-, oćwiczyć 
kogo-, 2) breeches or a pair of 
breeches, portki, spodnie, pludry. 
To wear the -, nosić portki (o żo- 
nie) , wodzić męża za nos. - 
bearers, szelki. 
TO BREECH, v. a. ubrać w por- 
tki, wytrzepać po zadku, wychlo- 
stać; dać tylną szrubę u strzelby. 
Their daggers breeched with gore 
(Shaksp. Mac.), ze sztyletami we 
krwi zbroczonćmi. 
TO BREED, bróćd, v. ir. a. i n. 
rodzić, płodzić, chować, hodować, 
wychować, wychowywać; rodzić się, 
płodzić się, lęgnąć się. fig: zrodzić, 
sprawić, być przyczyną. To-cattle, 
chować, hodować bydło. To - up 
youth, wychowywać młodzież. A 
woman that breeds, ciężarna nie- 
wiasta. A worm that breeds in the 
wood, robak co się lęgnie w drze- 
wie. To - quarrels, różnić, wa- 
śnić, podniecać do kłótni. 
BREED, s. ród, plemie, płód, 
rasa, gniazdo. A dog of good-, 
BRI 
pies dobrego gniazda. - bate. 
wichrzyciel spokojności, podżegacz 
do kłótni 
BREEDER, brćś'-d*ir, s. płodzi- 
cie), rodzic. A good-, kobiśta 
płodna. A good-of children, oso- 
ba znająca się na wychowaniu 
dzieci. - of cattle, trudniący się 
chowem bydła. 
BREEDING, brW'-dłng, s.płodze- 
nie, chów, hodowla bydła, wycho- 
wanie. Of good. -, dobrego wy- 
chowania. Of blood and -, do- 
brze urodzony i wychowany. 
BREESE, brććz, s. giez, gzik, 
bęk. 
BREEZE, 8. wietrzyk. 
BRETHREN, brćTH'-rćn , 8. pL 
bracia (w stylu kościelnym). 
BREVIARY, brćw'-yi-ró, s. bre- 
wiarz. 
BREVITY, brćw'-ć-tć, krótkość, 
zwięzłość. 
TO BREW, bród, v. a. i n. wa- 
rzyć piwo ; fig. knuć, knować , 
uknuć, wymyślić. To - a plot, 
knuć spisek. As you have brewed, 
so you must drink , (prov.), jakie 
goś piwa nawarzył, takie musisz 
wypić. 
BREWER, bróó'-ur, s. piwowar. 
BREWHOUSE, bróó'-hóiis, s. 
piwowarnia. 
BREWING, bróó'-tng, s. warze- 
nie; war piwa. There is a storm 
-, zanosi się na burzę. 
BRIBE, brlb, s. datek, wzigtek, 
przekupienie, kuban. 
TO BRIBE, v. a. przekupić. 
BRIBER, bri'-bór, s. przekupca. 
BRIBERY, brl'-bur-ć, s. prze- 
kupstwo, przedajność, przekupie- 
nie. 
BRICK, brłk, s. cegła. - bat, 
kawał cegły. - burner, wypalacz 
cegły. - clay, glina. - kill (- 
killn), cegielnia. - layer, mularz. 
- maker, ceglarz, strycharz. 
BRIDAL, brP-dól, 1) adj. we- 
selny. - bed, łożnica. - dress 
(attire), szaty weselne. - guests, 
goście zaproszeni na wesele; 2) s. 
wesele, gody weselne. 
BRIDE, brld, s. panna młoda. 
- bed,łożnica. -cake, korowaj. 
- maid, drużka, swaszka.-man, 
drużba, swat. 
BRIDEGROOM, brld'-gróóm, s. 
pan młody, nowożeniec. 
BRIDEWELL, brld'-ućl, s. dom 
poprawy. 
BRIDGE, brtdż.s. most; 2) pod- 
stawek u skrzypców, kobyłka. 
BRIDGET, brldż'lt, s. Brygida. 
BRIDLE, brldl, s. uzda , uzdzie- 
nica, uzdcczka. ftg: wodza, ha- 
mulec, powścięg, ryza. 
TO BRIDLE, t'. 1) a. uzdać, chel- 
znać. To - (curb) one's passions, 
trzymać na wodzy swe namiętności. 
2) n. To - tn (itp), krygować się, 
zadzierać głowę, pysznić się, koko- 
szyć się, wynosić się. 
BRIEF, brććf, s. brewe, paten 
dyplom; akta adwokackie z których 
się sprawa prowadzi; 2) adj. kró- 
tki , zwięzły. 
33 
Fice, bir, ill, bit.||MĆ, h5n.|]Flne, f!n.||Nd, próve, fór, góLlCiire.cflr, ftll.||C6!n.|JH6ftse.||C4ul.||BM.||SW BRI 
BRIEFLY, brWf-lć, adv. kro- 
tko, zwięzłe. 
BRIEFNESS, brWC-nós, kró- 
tkość , zwięzłość. 
BRIER, brl'-ftr, s. krzak tarnu, 
cierń, głóg. 
BRIERY, brl'-ur-rć, adj. cierni- 
sty, zarosły tarnem, głogami. 
BRIGADE, bró-gid', s. brygada. 
BRIGADIER (- general), brlg- 
J-dćór', s.brigadier. 
BRIGANTINE (- dine), brlg'- 
3n-tln, ś. bryg, brygantyna. 
BRIGHT, brit, adj. jasny, świa- 
tły, przezroczysty, jaśniejący, bły- 
szczący ; świetny. 
TO BRIGHTEN, brl'-tn, v. i) a. 
oświecić, widnym uczynić; wypo- 
lerować. fig. objaśnić, oświecić, 
wyjaśnić, wytłumaczyć; rozweselić, 
wypogodzić; 2) n. jaśnieć, świecić, 
błyszczeć się; wyjaśniać się. 
BRIGHTLY, brlt'-lć, adv. jasno, 
świetnie. 
BRIGHTNESS, brlt'-nćs, s. ja- 
sność, światłość, blask. 
BRILLIANCY, brlf-yin-sć, t. 
blask, połysk. 
BRILLIANT, brll'-y4nt, 1) s. 
brylant, klejnot; 2) adj. isknigcy, 
połyskujący. - NESS, s. zob. 
BRILLIANCY. 
BRIM, brim, s. krawędź, brzeg, 
wierzch (naczynia, szklanki i L d.). 
TO BRIM, v. a. nalać pod 
wierzch; 2) n. byc nalanym pod 
wierzch. 
BRIMFUL, brlm'-ful, adj. peł- 
niusieńki, pelniuteńki. Óur legions 
are - (Shaksp. J. C.), nasze legie 
sg w zupełnym komplecie. 
BRIMMER, brlm'-mur, s. puhar, 
czara. 
BRIMSTONE, brlm'-sidn, 3. 
S53rK3» 
BRINDED, brln'-dćd, or BRIN- 
DLED , brln'-did, adj. morggowa- 
ty, cętkowaty, nakrapiany. 
BRINDLE, brln'-dl, s. morggo- 
watość, pstrość, strokacizna. 
BRINE, brin, s. woda słona 
morska; 2) (w poezyi), morze, łzy. 
TO BRING, bring, v. ir. a. 
przynieść, przywieść, przyprowa- 
dzić. fig: sprowadzić, zrzędzić, 
sprawić,' być przyczynę, powodem, 
skłonić, nakłonić, to- an action 
against one, zapozwać kogo. To 
- a thing to one's remembrance, 
przypomnieć co komu, przywieść 
na pamięć. To - a woman to 
bed, odebrać dziecko od położnicy. 
To - about, uskutecznić, wyko- 
nać; sprowadzić, pociggngć za so- 
bg. To-away, odprowadzić, wy- 
prowadzić. To - back, odnieść, 
zwrócić. To - down, znieść na 
dół, sprowadzić, obalić, osłabić, 
ukrócić, upokorzyć. To-forth, 
wynieść, wyprowadzić; porodzić, 
urodzić. To-forward, posungć 
naprzód, przedstawić. To - (into), 
wnieść, wprowadzić; przynosić do- 
chód, czynić intratę. To - into 
fashion, wprowadzić w modę. To 
- in guilty, uznać za winnego (o 
sgdzic przysięgłych). To - in not 
BRI 
guilty, uznać za niewinnego. Ta- 
mto disrepute, osławić. To - one 
into trouble, nabawić kogo kłopo- 
tu, przyczynić zmartwienia. To - 
one into fool's paradise, karmić 
kogo płonnemi nadziejami, poka- 
zywać mu gruszki na wierzbie, dud- 
ki na kościele. To - off, wydobyć, 
wyratować; odradzić, odprowadzić 
od czego. To - over, przynieść 
lub sprowadzić z drugićj strony, 
z zagranicy; przeciggnęć na swoja 
stronę, namówić, nawrócić, prze- 
kabacić. To - out, wynieść, wy- 
prowadzić. To - out of another 
country, sprowadzić z zagranicy. 
To - to subjection, przywieść do 
uległości. To - to perfection, wy- 
doskonalić. To - one to justice, 
zapozwać kogo. To-to agreement, 
pojednać, pogodzić. To - one to 
his death, przyprawić kogo o 
śmierć. To - to an exemplary 
punishment, przykładnie ukarać. 
To-one's self to, nakłonić się, 
wymódz na sobie. To - one to his 
wits, opamiętać kogo. To - to- 
gether, pojednać, pogodzić. To - 
under, podbić, pokonać. To - up, 
wynieść na górę, wychować, wy- 
chowywać. 7'o - up the rear, sta- 
nowić tying straż, dowodzić tylna 
straźa. To - upon, ściągnąć. To 
- mischief upon one's own head, 
ściagnęć na wlasng głowę biedę. 
BRINGER, brlng'-ur, s. przyno- 
szący, przyprowadzający. - up, 
wycbowywacz. Bringers up, tylny 
szereg w uszykowanvm pułku. * 
BRINISH, bri'-nlsz, or BRINY, 
brl'-nó, adj. słonawy. 
BRINISHNESS, brl'-nlsz-nes, s. 
słonawy smak. 
BRINK, bringk, s. brzeg, kra- 
wędź. To be upon the - of ruin, 
stać nad przepaści® zguby. 
BRISK, brisk, adj. rześki, żwa- 
wy, dziarski, wesoły. A - gale of 
luind, chłodny wiatr. 
BRISKET, brls'kćt, s. mostek, 
kość pacierzowa. 
BRISKLY, brlsk'-lć, adv. żwa- 
wo, dziarsko. 
BRISKNESS, br!sk'-nćs, s. rze- 
skość, żwawość, dziarskość, we- 
sołość. 
BRISTLE, brls'-sl, s. szczeci- 
na. 
TO BRISTLE, v. i) a. najeżyć. 
To -a thread, przyprawić szcze- 
cinę do dratwy; 2) n. najeżyć się. 
BRISTLY, brlst'-ló, adj. szcze- 
ciasty, szczecisty, najeżony. 
BRITAIN, brlt'-tln, s. Brytania, 
Anglia. Great -, Wielka Brytania 
(Anglia i Szkocya). 
BRITAIN or BRITANNIC, brlt- 
tin'-nlk, or BRITISH, brlt'-tisz, 
brytański. 
BRITANNIA, brlt-tSn'-yi, s. 
(w poezyi), Brytania. 
BRITANY, brlC-tS-nć, s. Breta- 
nia prowincya we Francyi). 
BRITTLE, brlt'-tl, adj. kruchy; 
fig, slaby, wgtly. 
BRITTLENESS, brlf-tl-n&, $. 
kruchość, fig. słabość; wątłość. 
BRO 
BROUCH, brdcz, 3. rożen; 2) 
spinka, szpinka. 
TO BROOCH, v.a. zatkngć na 
rożen; 2) napocząć beczkę, utoczyć 
trunku, fig: roztoczyć, rozpuścić, 
wylać, wynaleść, wymyślić, uknuć. 
To - a zmyślić, skłamać. To 
- a heresy, rozsiać błędy kacer- 
skie. 
BROACHER, br&cz -ur, s. rożen; 
fig. dajgcy początek , autor, wyna- 
lazca. 
BROAD, brJud, adj. 1 adv. sze- 
roki, szeroko. To speak -, gadać 
tonem grubijańskim. To make-, 
rozszerzyć. - awake, ocknięty, 
przebudzony. -breasted, piersi- 
sty.-brimmed, zszerokiemi brze- 
gami (skrzydłami). -cloth, sajeta. 
- dau-light, biały dzień. -shoull- 
derea, barczysty, pleczysty. - 
side, bok okrętu, wystrzał ze wszy- 
stkich dział z jednego boku okrętu. 
- sword, pałasz. 
TO BROADEN, brJu'-dn, v.n. 
szerzyć się, rozszerzyć się. 
BROADLY, brW-tó, adv. sze- 
roko. 
BROADNESS, br5ud'-nćs, s. 
szerokość. 
BROADWISE, briud'-uiz, adv. 
wszerz. 
BROCADE, brd-kłd', s. złoto- 
głów (materya jedwabna). 
BROCAGE, bró'-kldź, s. zob. 
BROKERAGE. 
BROGUE, bróg, s. trzewik dre- 
wniany (używany w Irlandyi); 2) 
zepsuty dyalekt. 
TOBROIDER, brdE-dfir, v. a. 
haftować. 
BROIDERY, bról'-dur-rć, s. haft. 
BROIL, bróll, s. burda, zgiełk, 
niesnaska, zamieszka. 
TO BROIL, v. i) a. skwarzyć, 
przypiekać; 2) n. skwarzyć się, 
piec się. 
BROKE, brók, pręt. zob. TO 
BREAK. 
BROKEN, brd'-kn, part. zob. 
TO BREAK, złamany, stłuczony, 
przerwany. To speak - English, 
mówić niezrozumiały angielszczy- 
zny. To die of a- heart, umrzeć 
ze zgryzoty. -- bellied, kiławy. - 
hearted, zgryziony, zmartwiony, 
strapiony. - mouth, szczerbata 
warga. A - officer, zdegradowa- 
ny oficer. - rest (- sleep), prze- 
rywany sen. - tradesman (- 
merchant), kupiec bankrut.. - 
winded, dychawiczny. 
TO BROKE, brók, v.n. makle- 
rować, faktorować. 
BROKENLY, bró'-kn-lć, adv. 
przerywanym sposobem, urywczo, 
urywkami. 
BROKER, brd'-kflr, s. makler, 
faktor, tandeciarz, tandetnik, raj- 
fur. Paion -, ten co pożycza na 
na fanty. Brokers'row, tandeta. 
BROKERAGE, brd'-k&r-ldz, ś. 
faktorstwo, tandeciarstwo, zapłata 
za faktorstwo. 
BRONCHIAL, broa'-kMl, or 
BRONCHIC, brón'-klk,adj. krzta- 
niowy, gardzielowy. 
34 
Fice, bJr, ail,bauHMd. Wn.RFine, Hn.pj.prSve, fór, gdt.f]Cire,c&r, f&M(W|]H6ta>.nCiu].|JBW.|JSdi> BRU 
BRONCHOTOMY, brdn kdl'-td- 
mć, s. operacya chirurgiczna , za- 
leżąca na przerżnięciu gardziołki. 
BRONZE, brónz, s. bronz. 
BROOCH, bróócz, s. spinka. 
Brooched (Shaksp.), wysadzany 
klejnotami. 
TO BROOD, bróM, u. a. i n. 
siedzieć na jajach , wysiadywać pi- 
sklęta. fig. dumać, rozmyślać. 
BROOD, s. pisklęta jednego 
gniazda, fig ród,p)emie, pokole- 
nie. - hen, kwoka. 
BROODY, brdó'-dć, ad]. wylę- 
gający. 
BROOK , bróók , 8. strumień, 
potok. - lime} przełącznik, bobo- 
wnik. 
TO BROOK , v. a. I n. cierpieć, 
znosić, ścierpieć. 
BROOM , bróóm , s. żarnowiec, 
janowiec (z którego się miotły ro- 
bią) , miotła. - land , pole na któ- 
rćm żarnowiec rośnie. - man (- 
maker), miotlarz. - staff (- 
«ftk), miotlisko. -woman, mio- 
tlarka. Whisk -, miotełka od su- 
kien , Sweet -, wrzos. 
BROTH, brblh, s. rosol. 
BROTHEL (-house ), bróTH'- 
ćl-hóus, burdel. 
BROTHER , br6TH'-ór, s. brat. 
- in-law, szwagier. Half - (step 
-), brat przyrodni. Foster -, 
spóiwychowaniec. 
BROTHERHOOD, brńTH'-&r- 
hfid , s. bractwo, braterstwo. 
BROTHERLY, bróTH'-ur-lć, 
ad], braterski, bratni. 
BROUGHT, brSut, prep, i part, 
(zob. TO BRING). Amount - 
over, summa z przeniesienia. He 
has - up what he has eaten, od- 
dal wszystko co zjadł. She was - 
to bed of a son, powiła syna, lam 
aow - to such a pass, do takiej 
teraz przywiedziony jestem ostate- 
czności. 
BROW, brAó, s. brwi, czoło; 
fig. szczyt, wierzchołek. To bend or 
knit the-.zmarszczyćbrew,czoło. 
To clear up the -, wypogodzić 
czoło. By the sweat of thy-, 
w pocie czoła. The - of a hill, 
wierzchołek pagórka. 
TO BROWBEAT, brfiu'-Mt, v. 
a. zmierzyć kogo surowym wzro- 
kiem , wzgardliwie poglądać, po- 
miatać. 
BROWN, bróón, adj. brunatny, 
ciemny. - bill, broń dawnćj pie- 
choty angielskiej. - bread, chićb 
razowy. - girl, - woman, bru- 
netka.- paper, bibuła, makula- 
tura. - study, czarna melancholia. 
BROWNNESS, bróó^-nćs, s. 
brunatność. 
BROWSE, bróCiz, s. gałązka, 
latorośl, odrośl, 
TO BROWSE, v. skubać galąski 
lub trawę. 
TO BRUISE,bróóz,v. a. zgnieść, 
zetrzeć, potłuc; nabić guzów, si- 
niaków. To be bruised all over, 
być pobitym, potłuczonym. 
BRUISE, s. sini guz, potłucze- 
nie , siniak. - wort, żywokost. 
BUC 
BRUMAL, bróó'-mM, adj. zi- 
mowy. 
BRUNETT, bróó-nćt', s. f. bru- 
netka. 
BRUNT, brónt, S. uderzenie, 
napad. To stand the first -, wy- 
trzymać pierwsze natarcie, ude- 
rzenie. 
BRUSH, brusz, s. szczot-ka, 
(mysi.), lisi ogon, kita , (vulg), bi« 
twa, utarczka. To give one a - , 
pobić kogo. - wood, chróst, Chró- 
ścina. 
TO BRUSH, v. 1) a. chędożyć 
szczotką, 2) n. To - away, dra- 
pnąć, zeroknąć. To - by, otrzeć 
się o kogo, przemknąć się, mignąć 
się, przesmyknac się. 
BRUSHY, brusz'-e, ad]. najeżo- 
ny, szorstki. 
TO BRUSTLE, brus'-sl, u. n. 
chrostać, chrobotać, trzeszczeć. 
To - up to one, miotać się, cisnąć 
się na kogo. 
BRUTAL, bróó'-tżl, ad], bydlę- 
cy, zwierzęcy, brutalny, grubi- 
Jański. 
BRUTALITY, bróó-tM'-ć-tć, s. 
brulalstwo, grubiaństwo. 
TO BRUTALIZE, brdó'-tA-llz, 
v.a. i n. zbestwić, zbestwić się. 
BRUTALLY, bróó'-tal-ić, adv. 
po brutalsku, po grubiańskti. 
BRUTE, bróót, 1) ad], bydlęcy, 
zwierzęcy; bezrozumny, brutalny, 
grubiański; 2) s. bydlę, brutal, 
głupiec, grubijamn. 
TO BRUTIFY, br6d'-td-f| , v. a. 
zbestwić, zbydięcić. 
BRUTISH, brdd'-tlsz, ad], by- 
dlęcy, zwierzęcy. -LY, adv. jak 
bydlę, po bestyalsku. -NESS.s. 
bestyalstwo, bydlęcość, zwierzę- 
cość. 
BUBBLE, b&b'-bl, s. bańka, 
b?bel; fig. fraszka, bzdura, bzdur- 
stwo, szalbierstwo, oszustostwo; 
kiep, dureń. 
TO BUBBLE, v. 1) n. (to-up), 
wytryskać; 2) a. wystrychnąć na 
kpa, okpić, odrwić, oszukać , ocy- 
ganić. 
BUBBLER, bOb'-blur, 8. szal- 
bierz , oszust, odrwisz. 
BUBBY, bub'-bć, s. (vulg.), cy- 
ce, piersi. 
BUBO, bó'-bd, 8. dymienica, 
bąbon. 
BUCCANIER (-eer) , bSk-S- 
nWr', s. rozbójnik morski. 
BUCK, buk, s. kozioł, samiec 
rozmaitych zwierząt; 2) ług, zola. 
- basket , kosz na brudy. - 
bean, Bobrek trojlistny. -mast, 
bukiew, buczyna. - thorn, kru- 
szyna, sza klak. - wheat, gryka, 
^3 tarka* 
TO BUCK , v. 1) a. ługować, zo- 
lić, prać; 2) n. parkocić się. 
BUCKET, biik'-klt, 8. kubeł, 
ceber, wiardro. 
BUCKLE, bók'-kl, 8. sprzączka; 
2) pukiel, loki, kędziory. 
TO BUCKLE, v. 1) a. spiąć, za- 
piąć, podpiąć; fryzować, kędzie- 
rzawić; 2) fig. gotować się, sposo- 
bić się, przykładać się. To -with. 
BUL 
zewrzeć się z kHn, za łby się wo- 
dzić, tuzać się. 
BUCKLER, bók'-lór, s. puklerz. 
BUCKRAM, buk'-róm, s. gaiu- 
nek płótna gumowanego, «o- 
szczanka. 
BUCOLIC, bó-kdl'-lk, s. paster, 
ka, sielanka. 
BUD , bfid , s. pęczek, zarodek , 
zawiązek, dipped in {he -, zgnie- 
ciony, zniszczony w samym za- 
rodku 
TO BUD, v. 1) n. puszczać pę- 
czki , rozwijać się; 2) a. szczepie, 
okulizowac. 
TO BUDGE , bfidż, v. n. ruszać 
się. 
BUDGET , bd'-dżćt, s. wór, wo- 
rek , torba skórzana; fig budżet 
czyli wykaz przychodów i rozcho- 
dów grosza publicznego. 
BUFF, buf, s. wyprawna skóra 
bawola. 
TO BUFF, v. a. szturchnąć, 
pchnąć. 
BUFFALO, buf'-fś-ló, s. bawol 
BUFFET, bUF-fh, s. szturcha- 
nipc kukę 
TÓ BUFFET, v.a. i n. szturch- 
nąć, pchnąć,bić się na kułaki. 
BUFFETER, buF-flt-tńr, s. bi- 
jący się na kułaki. 
BUFFLE, buf'-fl, 8. bawół. - 
headed, bawołowaty, głupi 
BUFFOON, b&f-fóón', s. bufon, 
błazen. To play the -, błazno- 
wać. 
BUFFOONERY, buf-fóón'-ur-rć, 
bufonada, błazeństwo. 
BUG, bug, s. pluskwa. 
BUGBEAR, biig'-bir, $ koczko- 
dan, poczwara, straszydło. 
BUGGINESS, bug'-gć-nós, mnó- 
stwo pluskiew. 
BUGGY, bdg'-gó, adj. zaplu- 
skwiony. 
BUGLE, bó'-gl, 8. czarna pa- 
ciorka; 2)-, or - horn, myśli- 
wska trąbka, borówka; 3) (roślina), 
gądziel. 
BUGLOSS, bu'-glds, 8. (roślina), 
miodunka czyli język wolowy. The 
viper's - , żmijowiec pospolity. 
TO BUILD, bild. v. ir. a. i n. bu- 
dować. To - up, wybudować. To 
- upon, budować na czćm, grun- 
tować się lub zasadzać się na czćm. 
BUILDER, blld'-ór, s. budowca. 
BUILDING, blld'-lng, s. budo- 
wanie , budowa. 
BUILT, bllt, 1) pręt, \part. 
(sob. TO BUILD), 2) s. budowa, 
architektura. 
BULB, b&lb, s. cebula czyli ko- 
rzeń niektórych roślin. 
BULBACEOUS, b&l-M'-sziis, or 
BULBOUS, bui'-bQs, adj. cebu- 
lasty. 
TO BULGE, bfildź, v.n. osiąść 
na mieliźnie, zatonąć; 2) wydąć się, 
wypaczyć się, sterczeć. 
BULK, bUlk, 8. massa, kupa, 
ogrom; tusza, objętość; ogól, buru 
BULKINESS, bfir-KĆ-nćs, s. tu- 
sza , otyłość, ogromność. 
BULKY, W-kć, adj. otyły, 
ogromny. 
35 
Fłce, Mr, 411, b4t UMĆ, hiD.MFIne, fln.||Nó, próre, fór, gbt.nCńre,cŁr, ftilI.|]C6!n.||H6Łse.||C4uL0B&.|| SMł 36 
BUO 
BULL, bu!, s. byk, buhaj; 2) 
bąk, omyika, poszkapienie się. zob. 
IRISH , 3) bulla papiezka, 4) (w pi- 
śmie ś.), możny wróg, 5) John Bull, 
lud angielski. To tell a story o/ a 
cock and a -, duby smalone pra- 
wić, bredzić, bajać o żelaznym 
wilku. To make bulls, od rzeczy 
gadać, bąka wystrzelić. - badmg, 
szczwame byków psami.-beggar, 
drab, koczkodan, straszydło.- 
calf, cielak; fig: cielątko, glupiu- 
teńki, gap; - dog, brytan. - 
finch, gil. - fly, -bee, giez, 
mucha. - head, bycza głowa; fig. 
głupiec, jołop. - 'spizzle, byko- 
wiec , byczy korzeń. 
BULLET, bul'-Ht, s. kula. 
BULLION, bór-yńn, 4. złoto i 
srebro w sztabach. 
BULLOCK, bul'-ltik, s. byczek, 
buhajek. 
BULLY, bCi!'-ló, s. Junak, za- 
wadyak. 
TO BULLY, v. n. junaczyć, bre- 
werye wyrabiać. To - out of, 
krzykiem, hukiem, pogróżkę wy- 
musić co,od kogo. 
BULRUSH, biil'-rusz, s. sito- 
wina. 
BULWARK, buf-uórk, s. przed- 
mprze. 
BUM, biim, s. dupa, zadek. - 
bailtf (vulg.), sługa policyjny, sie- 
pacz, komornik. - boat (vulg.), 
statek na którym markietanka pod 
okręty podpływa, i żywność maj- 
tkom przedaje. 
BUM BAST, zob. BOMBAST. 
BUMP, bómp, s. bąbel, pę- 
cherz , guz. 
BUMPER, bum'-pfir, kufel. 
BUMPKIN, bum'-kln, s. cymbał, 
rura, basałyk, prostak, drągal. 
BUMPK1NLY, bum'-kln-lć, adv. 
po prostacku, po grubiańsku. 
BUNCH, bńnsz, s. guz, garb; 
pęk, plik, wiązka; grono, jagoda. 
BUNCHBACKED, bunsz'-Mkt, 
adj. garbaty. 
BUNCHY; bfiu'-szć, adj. groni- 
sty, winogroniasty. 
BUNDLE, bin'-dl, s. wiązka, 
zwiniątko, pęk, plik. 
TO BUNDLE, v. a. (to - up), 
zawinąć, zwinąć. 
BUNG, b&ng, s. szpunt,czop. 
- hole, szpuntowa dziura. 
TO BUNG, v.a. szpuntować. 
TO BUNGLE, bfing'-gl, v.n. 
partaczyć, fuszerować. 
BUNGLE, s. partactwo, fuszer- 
stwo. 
BUNGLER, b&ng'-lur, s. par- 
tacz fuszer. 
BUNGLINGLY, bOng'-gllng-ló, 
adv. po partacku, po fuszerszku. 
BUNT, bunt, s. (mar.), wydę- 
cie żaglu. 
BUNTING, bunt'-lng, s. gatu- 
nek trznadla. 
BUOY, buftd, s. (mar.), beczka 
uwiązana na wodzie, dla wskaza- 
nia mielizny lub szkopułu ukrytego 
pod wodą; korek pływający na wo- 
dzie nad rzuconą kotwicą. 
TO BUOY t>. 1) a. (to - up), 
BUR 
unosić nad wodę, nie dać utonąć; 
(tg. dodawać serca, zachęcać; 2) 
n. bujać po wodzie; fig. być weso- 
łćj myśli. 
BUR, bur, or BURDOCK, bór'- 
dók , s. łopian, łopuch. 
BURBOT, bur'-but, s. (ryba), 
jążwica, ciernik. 
BURDEN, bur'-dn, s. brzemię, 
ciężar; 2) zwrotka czyli ostatni 
wiersz strofy, który się w śpiewa- 
niu powtarza. 
TO BURDEN, v. a. obciążyć, 
obarczyć, obładować. 
BURDENER , bur'-dn-ur, s. ob- 
ciążający, ciemiężca. 
BURDENOUS, bór'-dn-fis, or 
BURDENSOME, bur'-dn-sńm, adj. 
uciążliwy. 
BURDENSOMENESS, bur'-dn- 
sum-nćs,s. uciążliwość. 
BURGESS, bur'-dżćs, s. mie- 
szczanin. 
BURGH, burg, s. miasteczko. 
BURGHER, bur'-gur, s. mie- 
szczanin. 
BURGHERSHIP, b&r'-g&r-szlp, 
s. mieszczaństwo, stan miejski. 
BURGLARY, bur'-gU-ró, s. kra- 
dzież z wyłomem. 
BURGOMASTER, bur'-gft-m3s- 
tur, s. burmistrz. 
BURIAL, bćr'-rć-M, s. pogrzeb. 
-ground (- place), cmentarz. 
BUR1ER, ber'-rd-Sr, s. grzebią- 
cy umarłych, grabarz. 
BURIN (-e), bii'-rln , s. rylec. 
TO BURL, b&rl, v. a. postrzygać 
sukno. 
BURLESQUE, bfir-ićsk', 1) adj. 
śmieszny; 2) s. śmieszność. 
BURLINESS, buf-lć-nćs, s. tu- 
sza , otyłość. 
BURLY, bur'-lć, adj. tłusty, 
otyły. 
TO BURN, bflm, v. reg. I ir. a. 
i n. palić, palić się, gorzeć, pałać. 
To - away, odpalić. To - up, 
spalić, wypalić. To-to ashes, 
spalić na popiół. To - day-light, 
palić świćcę w biały dzień. To - 
faint and dim, ciemno się palić. 
BURN, s. pogorzelina, oparzc- 
lina. 
BURNER, bflr'-nflr, s. palący. 
He is no-of navigable rivers, 
prochu niewymyśli. 
BURNET, bur'-nlt,s. (roślina), 
krwiściąg, biedrzyniec. 
BURNING, bur'-nlng, s. pale- 
nie, pożar. To smell of - , trącić 
przypalenizną; 2) adj. palący, go- 
rący, pałający, gorejący. - glass, 
szkło palące. - scent, świeży trop, 
ślad. 
TO BURNISH, bir'-nlsz, v.a. 
polerować, gładzić. 
Burnisher, bfir'-nisz-flr, s. 
połerownik; 2) narzędzie do pole- 
rowania. 
BURNT, bórnt, pręt i part. (zob. 
TO BURN), - offering (-sacri- 
fice), całopalenie. Sun-, ogorza- 
ły, opalony od słońca. - up, spa- 
lony. - out, wypalony. 
BURR, bór, s. miękisz u ucha, 
koniec ucha. 
BUS 
BURROW, btlr'-rft, s. mlaste- 
czko uprzywilejowane , mające da- 
wnićj prawo wysyłania reprezen- 
tanta do parlamentu; 2) nora kró- 
TÓ BURROW, v. 1) a. ryć no- 
rę; 2) n. zaryć się, skryć się 
w norę. 
BURSAR (-er), bur,-sur, s. 
kassyer uniwersytecki; 2) uczeń 
funduszowy w uniwersytetach szko- 
ckich. 
BURSE, burs, s. bursa. 
TO BURST, v. ir. a. i n. rozbić, 
rozłupać, rozprysnąć, pęknąć, roz- 
pękngć się, przepękngć się. To- 
forth, wybuchngć, wynurzyć się. 
7'o - from one's arms, wyrwać 
się z czyjego objęcia. To -in upon 
one, najść, napaść na kogo. To - 
into tears , zalać się łzami. To - 
out into laughter, parsnąć ze śmie- 
chu. To - upon one's sight, zna- 
gla się okazać, zjawić się. To - 
with laughter, pękać ze śmiechu, 
śmiać się do rozpuku. 
BURST, 1) s. pęknienle, prze- 
pęknienie, rozpadlina, wybuch. - 
o/ laughter, głośny śmiech. - of 
thunder, grom, piorun; i) pręt. 
słowa TO BURST; 3) -or BUR- 
STEN, part, tegoż słowa : pę- 
knięty, rozpękniony. -or BURST- 
BELLIED, kitawy. BURST-WORT 
(roślina) , żabie gronka, sporysz. 
BURSTENNESS, burst'-nćs, s. 
ruptura, kiła. 
BURTHEN, bur'-THn, zob. BUR- 
DEN. 
BURY, bćr'-ró, s. jama, nora. 
zob. BURROW; 2) f szlachecki 
dwór : ztąd zakończenie nazwisk 
wielu miast, miasteczek i t. d. 
TO BURY, v. a. chować, grze- 
bać. pochować, pogrzebać. 
BUSH, busz, s. krzak, krzew; 
2) wiecha nad szynkiem. To go 
about the -, nieśmiało brać się do 
czego, wahać się, namyślać się. 
marudzić. 
BUSHEL, b3sz'-!l, s. korzec. 
BUSHINESS, busz'-ó-nćs, s. krze- 
wistość. 
BUSHMENT , b&sz'-mćnt , s. 
gęszcza, zarosłe. 
BUSHY, biisz'-ć, adj. krzewisty. 
BUSILESS, błz'-zć-!ds, adj. nie- 
zajęty, niezalrudniony. 
BUSILY, blz'-zć-lć, adv. czyn- 
nie,skrzętnie. 
BUSINESS, b!z'-nćs, s. czyn- 
ność, zatrudnienie, interes, spra- 
wa, handel, what -do you have 
here? jaki masz tu interes? czego 
potrzebujesz? 'It is none of your 
-, to do ciebie wcale nie należy, to 
się ciebie nie tyczy. Line of-, po- 
wołanie, zajęcie, zatrudnienie. To 
set up for -, założyć handel, 
przedsięwzięć rzemiosło. He has 
done my-, he has killed me, 
zgubił mnie, zrujnował, zabił. My 
- is done, już po mnie, zginąłem. 
BUSK, busk, 5. pręt stalowy lub 
róg wielorybi w gorsetach. 
BUSKIN, biis'-kln, s. ciźmy, 
koturn starożytnych aktorów. 
Fóce, b3r, 511, b5t.[|Mć, hćn.yFlne, nn.JlNÓ, prdve, fftr, gftt.HCure.ciir, fuli.|[CWn.|]H6use.nCiul.||B«.]|Sft6n. BUT 
BUSKlNED , b&s'-klnd , adj. 
czuty w cłżmy, w koturn. - hero, 
aktor tragiczny. 
BUSS, bós, s. całus; 2) czółno 
używane w połowie śledzi. 
TO BUSS, v.a. cmoknąć, poca- 
łować. 
BUST, bńst, s. popiersie. 
BUSTARD , bus'-turd, s. drop. 
BUSTLE, bós'-sl, s. hałas, gwar, 
wrzawa, zgiełk, krzątanina. 
TO BUSTLE, v. n. krzątać się, 
uwijać się, szastać się, wiercieć się, 
1J A ł CA W A Ć 
BUSTLER, b&s'-lur, s. człowiek 
niespokojny. 
BUSY, blz'-zć, adj. zajęty, czyn- 
ny, zatrudniony. - body, wścib- 
ski. 
TO BUSY, v. a. zająć, zatrudnić. 
To be busied with a thing, zatru- 
dniać się, zajmować się, chodzić 
łub krzątać się około czego. 
BUT, bi)t, conj. i adv. lecz, ale, 
jedno, tylko, tylko co, aby nie, 
gdyby nie, wyjąwszy, oprócz, bar- 
dzo , bardzo mało, jednak, wsze- 
lako. / went to see him, - he was 
not at home, poszedłem do niego, 
ale go nie było w domu. He is 
nothing - skin and bones , tylko 
skóra a kości.. -a while since, 
tylko co, przed chwilą. She is - 
just gone, tylko co wyszła. There 
is no doubt - he will come, nie 
masz wątpliwości aby nie przyszedł. 
There is none - knows, nie masz 
nikogo coby nie wiedział. - for 
you or had it not been for you , 
gdyby nie ty. They all came-you 
two, wszyscy przyszli, oprócz was 
dwóch. Life is - short, życie jest 
bardzo krótkie. Fou eat - little, 
jesz bardzo mało, - sparingly, 
bardzo oszczędnie. - yet, - still, 
iednak, wszelako, mimo to jednak. 
BUT-END, bóf-ćnd, s. tylec, 
obuch, kolba. 
BUTCHER, bu'-czur,s. rzeżnik 
TO BUTCHER, v.a. zarznąć, 
zamordować. 
BUTCHERLINESS, bu'-czńrlć- 
nćs, s. krwawość, okrucieństwo. 
BUTCHELRY, bu'-czur-lć, adv. 
krwawo, okrutnie. 
BUTCHERY, bu-czńr-rć, s. rze- 
żnictwo; fig. rzeź , mordy, w pień 
wycięcie. 
BUTLER, but'-lfir, s. piwniczy. 
BUTT, bflt, s. kolba, 2) antał, 
kufa , 3) cel, cel pośmiewiska. 
TO BUTT, u. n. uderzyć łbem. 
BUTTER, but'-tór, s. masło. 
- box, maselniczka. - bump, 
(ptak) bąk. -bur, kaczyniec. - 
churn, maślnica. - fly, motyl. - 
milk, maślanka. - tooth, ząb 
przedni. - lub, faska na masło. 
- woman, maślarka. - wort, 
(roślina) tlustosz. bread and-, 
chleb z masłem. A slice of bread 
- , chleb z masłem 
BUTTERY, but'-tur-rć, 1) adj. 
maślany; 2) s. spiżarnia. 
BUTTOCK , but'-tuk, s. póldup- 
ki, zadek, kuper. 
BUTTON, b&t'-tn, s. guzik. 
BY 
TO BUTTON, v. a. zapiać na 
guzik, zaszpilić. 
BUTTRSS, bftt'-trls, search.) 
arkada, podpora, filar, zastrzał. 
TO BUTTRESS, v.a. podeprzeć. 
BUXOM, buk'-sńm, ad. kroto- 
chwilny, hoży, dziarski, żwawy, 
rześki. -LY. adv. hożo, dziarsko, 
żwawo. -NESS, s. hożość, dziar- 
skość, żwawość, rzeskość. 
TO BUY, bi, v.ir. a. kupić, ku- 
pować. To - of, kupić od. To - 
off, wykupić. To - a pig in a po- 
ke , (prou.), kota w worku targo- 
wać. 
BUYER, bi'&r, a. kupujący, 
nabywca. 
TO BUZZ, b&z, v. n. brzęczeć, 
bęczeć, bzykać, gwarzyć. 
BUZZARD, bóz'-zurd, a. myszo- 
łów (rodzaj jastrzębia), fig: bał- 
wan , głupiec. 
BUZZER, b&z'-zur, szeptacz, 
zausznik. 
BY, bl, bć, prep, adv, i a. przy, 
obok, z boku , mimo, przez i t. d. 
- candle hght, przy świecy. - 
chance, przypadkowo. - good 
luck, szczęściem. -so much more, 
o tyle więcćj, tym bardzićj. - 
stealth, pokryjomu, ukradkiem. 
- birth, rodem. He goes- the 
name of, znany pod imieniem. He 
is - trade a tailor, krawiec z rze- 
miosła. He is there - himself, 
on jest tam sam jeden. To stand 
- one, wspierać kogo, dopoma- 
gać. She is with child - you, od 
ciebie, w ciąży. -word of mouth, 
ustnie. - my watch, na moim ze- 
garku. - little and little, powoli, 
stopniami. - turns, kolejnie. Day 
- day, dzień po dniu. - and -, 
zaraz, niebawnie, niezadługo. One 
- one , po jednemu. Fifty feet - 
twenty, 50 stop wzdłuż, a 20 
wszerz. I find much good - it, 
dobrze mi z tym , to mi jest z po- 
żytkiem. Should 1 do - you as 
you do-me, gdybym z tobą po- 
stąpił jak ze mną postępujesz. 
Hard - , close -, tuż przy. Side 
- side, bok do boku , przy boku. 
- this time twelve month, od 
dziś za rok. - twelve o'clock, 
około dwunastćj. She musi be 
dead- this lime, pewnie już teraz 
nie źyje. Times gone -, upłynio- 
ne czasy. -all means, koniecznie, 
wszelkim sposobem. -no means, 
wcale nie. - heart, na pamięć. - 
the pound, na funty. -the -, 
- the way, mimochodem, nawia- 
sowo. - the way of France, przez 
Francyę. -water and- land, 
wodą i lądem. - way of jest, 
żartem. A bottle - way of can- 
dlestic, butelka zamiast lichtarza. 
- dint of, przez, za pośredni- 
ctwem. - virtue of, na mocy. - 
the side of, obok, przy* 2) w skła- 
danych : -blow, bękart. -con- 
cernment, uboczny interes. - 
gone, przeszły, uplyniony. -name, 
przydomek. -path, ścieżka.- 
profits, obrywki. -room, alkierz, 
gabinet. -slander, widz, przy- 
CAG 
tomny. - street, zaułek. - way, 
droga uboczna. - word, przysło- 
wie, przypowieść. A passer-. 
przechodzący. 
c 
CABAL, ki-bii', s. kabała; 2) 
ministeryum angielskie za Karola II. 
tak nazwane od początkowych liter 
członków którzy je składali. 
TO CABAL, v.n. kabałować, 
knować, intrygować. 
CABALIST, kib'4-llst,s. kiba- 
lista. 
CABALISTIC, (-cal), kib-dl- 
i!s'-tlk, adj. kabalistyczny. 
CABALLER, ki-bM'-lfir, s. in- 
trygant , matacz. 
CABBAGE, kib'-bldź, s. kapu- 
sta. -plant, rosada. -worm, gą- 
sienica. 
TO CABBAGE, v. a. kraść okra- 
wki sukna (o krawcach). 
CABIN, kib'-bln, s. gabinet, ka- 
juta w okręcie, szalasz, buda. 
TO CABIN, v. 1) n. mieszkać 
w budzie; 2) a. zaprzeć do budy, 
do kajuty. 
CABINET, kib'-ln-ćt,s. gabinet; 
2) szafa z szufladami, biuro. A-of 
minerals, coins etc., gabinet mine- 
ralogiczny, numizmatyczny, etc. - 
council, rada gabinetowa, rada sta- 
nu. - maker,stolarz robiący sprzę 
ty z hebanu, z mahoniu. 
CABLE, ki'-bl, s. lina kotwi- 
czna, lina okrętowa. 
CACAO, kś'-kó, s. kokos. 
TO CACKLE, kik'-kl, v.n. gę- 
gać; 2) gdakać, chychotać się. 
CACKLE, s. gęganie; 2) chychy, 
cbychotki. 
CACKLER, kSk'-lór, s. gęgacz, 
2) chychotek, papla, pleciuch. 
CACOCHYMIC (-CAL),kik-kÓ- 
klm'-lk, adj. pełen zepsutych so- 
ków, niezdrowy, chorowity. 
CACOCHYMY, kók-kó'-klm-mć, 
s. zepsucie soków. 
CACOPONHY, ki-kóP-ó-nó,s 
przykre brzmienie, dźwięk nieprzy- 
jemny wyrazów. 
CADAVEROUS, kó-dAw'-ć-rós. 
adj. trupiasty. 
CADE, kid, 1) s. baryłka, be- 
czułka ; 2) adj. swojski, oswojony, 
domowy. 
CADENCE, (-cy), ki'-dSns.s. 
spadek głosu w muzyce, w wierszu. 
CADET, ki-dćt', s. młodszy 
brat; kadet w wojsku. 
CADI, ki'-dć, s. kady czyb sę- 
dzia turecki. 
CADUCEUS, ki-dd'-szi-ds, s. 
laska Merkuryusza, wężokręt. 
CADUCITY, ki-du'-sć-tć, s. 
schyłek, podupadanie na silach. 
CAESURA, sć-zu'-ra, cezura, 
średniówka. 
CAFTAN, kaP-tin, kaftan. 
CAG, kig, s. baryłka, beczułka 
(od 16 do 20 kwart). 
CAGE, kidż, s. klatka. 
TO CAGE, v. a. zamknąć w kla- 
tkę. 
37 
nee, b3r, 511, b3t.||Mć, Mn.J|Fine, fln.|[Nd, prive, fór, git.||Cure,cór, full.(|Có!n.yHćóse.|| C4u!.||BW.JSMn,, 38 
CAL 
CAIMAN, kł-młn, «. gatunek 
krokodyla. 
CAIN, kA'-ln, s. Kaim. 
CAITIFF, ki'-Uf, 6. łajdak, gal- 
gan, szelma. 
TO CAJOLE, kA-dżdr, v.a. 
pieścić, karesować, głaskać, po- 
chlebiać, przymilać się. 
CAJOLER, ki-dżd'-lftr, s. po- 
chlebca. 
CAJOLERY, k5-did'-16r-rć, s. 
pochlebstwo. 
CAKE, kłk, s. ciasto, ciasteczko, 
placek. 
TO CAKE, v n. sklejać się, zle- 
piać się. 
CALABASH , kM -ł-bisz, s. dy- 
nia, tykwa. 
CALAMITOUS, kł-lłm'-ć-tus, 
adj. nieszczęsny. 
CALAMITY, kł-lW-ć-tć, s. 
klęska, niedola, nieszczęście. 
CALASH , kA-Usz', s. kolaska. 
CALCARIOUS, kil-ki'-rć-ńs, 
adj. wapienny. 
CALCINATION, kłl-sć-ni'-szun, 
t. wapnienie, spalenie na węgiel. 
TO CALCINE, kłl-sln', v. 1) kal- 
cynować, spalić na węgiel, na proch, 
2) n. zostać spalonym na węgiel. 
TO CALCULATE, k^r-ku-lAt, 
v. 1) a. kalkulować, liczyć, racho- 
wać, obliczyć, wyrachować; 2) n. 
kalkulować, miarkować. 
CALCULATION, k4l-kń-14'-szftn, 
s. kalkulacya, liczenie, rachuba. 
CALCULATOR, k41-kii-U'-tur, 
«. kalkulator, rachmistrz. 
CALCULATORY, kil'-kń-lł- 
t&r-ć, adj. kalkulacyjny. 
CALCULE, kM'-kńl, s. ł rachu- 
nek. 
CALDRON, kSul'-drOn, s. kocioł. 
CALEDONIA, kł-lć-dó'-nM, s. 
(w poezyi). Kaledonia, Szkocya. 
CALEFACTION, kM-ć-fak'-szńn, 
£. grzanie, ogrzewanie. 
CALEFACTIVE, (-TORY),kM-ć- 
fik'-tlw, adj. grzejęcy,ogrzewaj?cy. 
TO CALEFY, kal'-ć-fl, v. n. 
ogrzewać się. 
CALENDAR, kM'-ćn-d&r, s. ka- 
lendarz. 
CALENDER, s. prasa sukienna, 
magiel. 
TO CALENDER, v. a. prasować, 
maglować. 
CALF, kłf, s. cielę; 2) łydk^. 
CALIBER, kM'-ć-bńr, s. kaliber. 
CALICE, kM'-l!s,s. kielich. 
CALICO, kM'-ć-kd, s. cyc, kartun. 
CALIF, (-ph), kJf-Hf, kalif. 
CALIGATION, kMć-g4'-szi}n, 
or CALIGINOUSNESS, kł-lldż-'ć- 
nis-nSs, 8. ciemność; smaglość 
twarzy. 
CALIGINOUS, k4-l!dż'-4-nfis, 
ciemny, smagły. 
CALIX, kM'-lks, s. (bot.) kie- 
lich kwiatowy. 
TO CALK, kłuk, v. a. (mar.) 
dychtować, zatykać dziury. 
TO CALL, kłuł, v. a. et n. wo- 
łać, odwiedzieć,nazywać. Whatdo 
you - that? jak się to nazywa? 
What d'ye-him? jak się on na- 
bywa? To-one names, przezywać 
CAL 
kogo. To -to account, pociągnąć 
do odpowiedzialności, żądać ttóma- 
czenia. To-to mind, przypomnieć 
sobie. To-aside, odwołać na stro- 
nę. To-at one, odwiedzić kogo, 
zajść do kogo. To - away, odwo- 
łać. To-back, napowrot przywołać, 
odwołać. To-down, przywołać na 
dół. To-for, żądać, wymagać. To 
-forth, wywołać, wyzwać. To - 
in, przywołać, przyzwać. To - in 
one's word, odwołać dane słowo. 
To-in question, podać w wątpli- 
wość, wątpić. To-on (upon), wzy- 
wać; zajść, odwiedzić. To - upon 
the name of God, wzywać imienia 
Pańskiego. To - upon (on) one in 
one's way , wstąpić do kogo po 
drodze. / find my self called upon, 
widzę sig być obowiązanym, zmu- 
szonym. To-out, wywołać, zawo- 
łać, wykrzyknąć. To-over an as- 
sembly or the names of an asssem- 
bly, czytać listę imienną zgroma- 
dzenia1 To-up, przywołać na górę. 
To-one up in the morning, obu- 
dzić kogo. To-up spirits, wywoły- 
wać duchy. 
CALL, 4. wołanie, zawołanie, 
zwołanie; odwiedziny, wizyta.-of 
partridges, wabienie kuropatw. 
- of the house, zwołanie parla- 
mentu. To qive one a -, odwie- 
dzić kogo. To be ready at a-, 
być w pogotowiu na każde zawo- 
łanie. 
CALLAT (-et), kSr-lćt, 4. 
(yulg.) kurwa. 
CALLING, k3ul'-llng, 4. wołanie, 
powołanie, zatrudnienie, rzemiosło. 
CALLIPERS, kM'-lć-pńrz, 4. 
pl. cyrkiel ciesielski, krzywonogi 
cyrkiel. 
CALLOSITY, kM-ló'-sć-tć, 4. 
odcisk, zatwardziałość, mozół. 
CALLOUS, kśF-l&s, adj. odgnie- 
ciony; twardy, zatwardziały, nie- 
czuły. 
CALLOUSNESS, kM-lńs-nćs, 4. 
odcisk, odgniecenie; zatwardzia- 
łość, nieczulość. 
CALLOW, kM'-ld, adj. bezpióry, 
goły, nagi. 
CALLUS, kM'-lńs, 4. odcisk, na- 
gniotek. 
CALM, k3m, 1) adj. cichy, spo- 
kojny; 2) 4. cisza, spokojność. 
TO CALM, v.a. uciszyć, ukoić, 
uspokoić. 
CALMER, k3m'-flr, 4. uspoko- 
iciel. 
CALMLY, k3m'-IĆ, adv. cicho, 
spokojnie. 
CALMNESS, k3m'-nćs, 4. cisza, 
uciszenie, spokojność umysłu. 
ĆALOMEL, kM'-d-mćl, 4. 
(chem.) kalomel czyli sublimat mer- 
kuryusza. 
CALORIC, kft-16r'-lk, 4. cieplik. 
CALORIFIC, kM-ó-rlf-lk, adj. 
ciepłorodny. 
CALOTTE, kił-lót', 4. mycka, 
jarmulka. 
CALUMET, k3FIflm-ćt,4. (u dzi- 
kich Indyanów Ameryki pólnocnój) 
lulka pokoju, godło opieki i przy- 
jaźni. 
CAN 
10 CALUMNIATE , k3-!um -of- 
it, v, a poiwiai, cbmawiac 
szkalować. 
CALUMNIATION , ki-iOm-nć-i 
szńn, «. potwarzanie , obmawiame 
CALUMNIATOR, k3-lum' nó-i - 
"V, s. potwarca, oszczerca. 
CALOMNTOUS, kMńm'-nć-£is, 
adj. potwarczy, oszczerczy. 
CALUMNY, kżF-um-nó, 4. po- 
twarz, oszczerstwo. 
TO CALVE, k3w, v. n. cielić się, 
ocielić się. 
CALVINISM, k31'-wó-nlzm, 4 
kalwinizm. 
CALVINIST, kiP-wć-nlst, 3. 
kalwin, kalwinka. 
CALX, kMks, 4. (chem.) ciało 
spalone na węgiel. 
CAMA1EU, k3-m3'-yóó, s. rznię- 
ty kamień, kamień z płaskorzeźb?. 
CAMBRIC, kim'-brlk, s. mu- 
szlin, batyst. 
CAME, k3m, pręt. zob. TO 
COME. 
CAMEL, kam'-51, 4. wielbłąd. 
CAMELOPARD, k3-mćr-ló-p3ri, 
r. wielblądoryś. 
CAMELOT, or CAMLET, kim'- 
151, 4. kamlot. 
CAMERONTANS, kam-mć-ró'- 
nć-Jnz, s. pl. sekta religijna która 
się oderwała od prezbiteryanów 
szkockich w roku 1680, tak nazwana 
od swego naczelnika. 
CAM0CK,k3m'-muk,s. (roślinaj 
wilźyna. 
CAMOMILE, kSm'-md-mil, s. 
rumianek. 
ĆAMP, kśmp, 4. oboz. 
TO CAMP, v. n. obozować. 
CAMPAIGN, kim-pin', 4. kam- 
pania. 
CAMPAIGNER, k3m-p3n'-ur, 4. 
stary wiarus, weteran. 
CAMPANIFORM, k3m-pan'-nć- 
fdrm, or CAMPANULATE, kSm- 
pżn'-ń-!At, adj. dzwonkowaty. 
CAM PESTRA L, k3m-pós'-tra 1, 
adj. polny. 
CAMPHIRE, k3m'-flr, 4. kam- 
fora. -tree, drzewo kamforowe. 
CAMPHORATE, k3m'-fó-rśt, 
adj. kamforowany. 
CAMPION, kam'-pó-un, 4. (ro- 
ślina) kąkolik, płomieńczyk. 
CAN, kśn, 4. kufel, dzban. 
TO CAN, v. ir. n. módz, być 
w stanie, podołać. 
CANAILLE, kS-nir, 4. motłock. 
CANAL, kś-nM', 4. kanał. 
CANARY, kś-nś'-rć, 4. wyspa 
kanaryjska, -bird, kanarek.- 
grass, myszy ber. 
TO CANCEL, k3n'-sćl, v.a. wy- 
mazać, przemazać, wykreślić. 
CANCELLATED, kan -sćl-łA-tW, 
adj. otoczony kratą; 2) wymazany. 
CANCELLATION, kśn-s^Hi'- 
szńn, 4. wymazanie, skasowanie. 
CANCER, k3n'-sńr, rak; 2) rak 
na zodiaku; 3) rak choroba. 
TO CANCERATE, kAn'-silr-rit, 
v.n. zamienić się w raka, dostać 
raka. 
CANCERATION, kin-sur-rł'- 
sz&n, s. narósł rakowa. 
Fdce, b3r, 411, Mt.QMć, h«n.||Flne, On. ((Nd, próve, f&r, góLUCire^ar, filI.|)Gótn.|| H^ase.[)C3ul.||BŻM SMa. CAN 
CANCEROUS, kAn'-sir-ras, adj. 
rakowaty. ' 
CANCEROUSNESS, kin'-s&r-rfis- 1 
nćs, rakowatość. 
CANCRINE, king'-krln, adj. < 
rakowaty. 
CANDID, kin-'dld, adj. szczery, 
otwarty , , „ 
CANDIDATE, kin'-dć-d4t, 5. 
kandydat. 
CANDIDLY, kin'-dld-li, adv. 
szczerze, otwarcie. 
CANDIDNESS, kMT-dld-nćs, s. 
szczerość, otwartość. 
CANDLE, kin'-dl, s. świeca. 
Dipped-, moczona świeca. Mould 
-, lana świeca. •-mas, gromnica. 
-stick, lichtarz. Branched-, pa- 
jęk. -stuff, łój. -wick, knot od 
świecy* 
CANDOUR, kin'-dir, s. szcze- 
rość , otwartość. 
TO CANDY, kAn'-dó, v.a. i n. 
kandyzować, oblać roztopionym, 
cukrem, krystalizować się. 
CANDY, s. kandys, cukier lodo- 
waty. . . . 
CANE, kin, s. trzcina, laska. 
TO CANE, v. a. wyokładać laskę, 
kijem, wybatożyć. 
CANICULAR, kA-nlk'-ii-lAr, adj. 
kanikułowy. 
CANINE, ki-nfn', adj. psi. - 
madness, psia wścieklizna. 
CANISTER, kin'-ls-tdr, s. ko- 
szyk, pudło, pudło od herbaty. - 
shot, kartacze. 
CANKER, kAng'-kur, s. robak 
co toczy drzewa, owoce; wszystko 
co pożera soki, niszczy organizm. 
TO CANKER, V. a. i n. wyżrzeć, 
wygryść, zatruć, stoczyć; zostać 
wYżartym, stoczonym. 
CANNIBAL, kin'-nć-bil, s. lu- 
dożerca. , , 
CANNIBALISM, kin'-nć-bM-lzm, 
s ludoźerstwo. 
CANNON, kAn'-n&n, armata, 
działo.- ball,- bullet, kula arma- 
tnia. -shot, strzał armatni. 
TO CANNONADE, kin-nun-nid', 
v. a. bić z dział. 
CANNONADE, s. kanonada. 
CANNONIER, Un-nun-nćr', s. 
kanonier. 
CANOE, k&n-nóó', s. łódź, czołno. 
CANON, kin'-ón, s. kanon, pra- 
wo kościelne; reguła, prawidło; 2) 
kanonik. 
CANONESS, Un-fin-ćs, s. ka- 
noniczka. , , 
CANONICAL, k4-nón'-ć-kM, 
adj. kanoniczny. 
CANONICALNESS, kS-nónM- 
kM-n&, s. kanoniczność. 
CANONIST, kAn'-nim-lst, s. ka- 
nonista, biegły w prawie kanoni- 
C" CANONIZATION, kAn-nó-nć-zA'- 
szón,s. kanonizacja. 
TO CANONIZE, kAn'-nó-nlz, v.a. 
kanonizować. 
CANONRY, kśn'-ón-ró, or CA- 
NONSHIP, kAn'-fin-szlp, a. kano- 
ni a. 
CANOPIED, kAn'-d-pld, adj. 
przykryty baldachinem. 
CAP 
CANOPY, kln'-d-pS, s. balda- 
chin.- of heaven, firmament nie- । 
bicski* 
TO CANOPY, v. a. przykryć bal- 
dachinem. 
CANOROUS, k5-n6'-rus, adj. 
dźwięczny, śpiewliwy, melodyjny. 
CAN'T, kin't, skróć, z Cannot, 
nie mogę, nie może. 
CANT, kint, s. język którym 
rozmawawiaję złodzieje, cygani, 
lub ludzie jednego rzemiosła, a in- 
nym niezrozumiały; 2) obłuda, hi- 
pokryzya ; 3) licytacya. 
TO CANT, v. n. szwargotać nie- 
zrozumiałym językiem; gadać z przy- 
sadę lub obłudnie. 
CANTER, k^n-tur, s. obłudnik, 
świętoszek; kłus , trucht. 
CANTHARIDES, kin-UiAr'-ś- 
dćz, s. pi. kantarydy, muchy hisz- 
pańskie. 
CANTHUS, k^n'-thus, s. kęt 
oka, kęt oczny. 
CANTLE, kAn-tl, s. graniasty 
kawałek; przylepka, kawał od skór- 
ki chleba. 
CANTO, kin'-tó, s. śpiew w po- 
emacie 
CANTON, k5n'-tun, s. kanton, 
obwód. 
TO CANTON, or TO CANTO- 
NIZE, kin'-tfin-!z, v.a. podzielić 
na kantony, obwody. 
CANTONMENT, k4n'-tfin-mćnt, 
s. (mil.) rozłożenie po leżach, sta- 
nie po kwaterach. 
CANVASS, kśn'-wis, s. płótno 
grube, żagiel; 2) zamawianie głosów 
i intrygi elektoralne w czasie wybo- 
rów na członków parlamentu. 
TO CANVASS, v. 1) a. roztrzą- 
sać, rozbierać, rozprawiać; 2) n. 
zamawiać kreski, intrygować na wy- 
borach. 
CANY, ka'-nć, adj, trzcinisty. 
CAP,kap, s. czapka. - a-pie, 
od stóp do głów. With-in hand, 
z czapkę pod pachę. 
TO CAP, v. a. nakryć czapkę, ka- 
pturem; uchylić czapkę, ukłonić się. 
CAPABILITY, ki-pi-bir-ć-tć, 
s. zdatność, zdolność. 
CAPABLE, kś'-pS-bl, adj. zdol- 
ny, sposobny. - NESS, s. zdatność, 
zdolność, rozum, przenikliwość. 
CAPACIOUS, kż-pi-szus, adj. 
obszerny, przestronny. -NESS, s. 
obszerność, przestronność. 
TO CAPACITATE, kA-pis'-ó-tĄt, 
v.a. usposobić, uzdolnić, uzdatnić. 
CAPACITY, ka-pós'-ć-tć, s. zda- 
tność, zdolność; stan, powołanie, 
urzęd, godność. 
CAPARISON, kip-pir'-ć-sfln, s. 
czaprak* 
TO CAPARISON, v.a. ubrać 
w czaprak; (fig. lud.), wystroić, 
• wysztafirować. 
CAPE, kip, s. przylędek, przy- 
górek. 
CAPER , ki'-pfir, s. kapary. - 
• bush, krzak kaparowy; 2) podskok, 
• sus, wybryk. 
TO CAPER, v.n. podskakiwać, 
, wyskakiwać, hasać, plęsać, dać 
susa. 
CAR 
CATERER, ki'-pfir-fir, s. sko- 
czek. 
CAPILLACEOUS, kJp-plMfi,- 
szus, or CAPILLARY, kfip'-pll-B- 
r£, adj. wlosiasty, podobny do 
wiosa. 
CAPILLAMENT, kApH'-'a-mSnt, 
3. {bot.) pręciki w koronie kwiato- 
wej; 2) {anat.) włókna nerwowe. 
CAPITAL, kśp-ć-tM, 3. stolica; 
2) kapitel; 3) kapitał. 
CAPITAL, adj. główny, gardło- 
wy czyli zasługujący na karę śmierci; 
kapitalny, walny, wyborny, wyśmie- 
nity. 
CAPITALIST, KAp'-ć-tai-lst, s. 
kapitalista. 
CAPITALLY, kAp'-e-tai-lć, adv. 
kryminalnie, głównie. 
CAPITATION, kćp-ć-ti'-szfin, 
s. spis głów, poglówne. 
TO CAPITULATE, ki-pk'-tfi-lit, 
v.n. kapitulować. 
CAPITULATION, ki-pH-tń-U'- 
szun, 3. kapitulacya. 
CAPON, kś'-pn, s. kapłon, 
{Shaksp. L. L. L.) bilecik miłosny. 
CAPRICE, kfi-prćs', 3. kaprys, 
chimera. 
CAPRICIOUS, kfi-prlsz'-fis, ad]. 
kapryśny, chymeryczny.-LY, adv. 
kapryśnie, chymerycznie. -NESS, 
chymeryczność, dziwactwo, dziwa- 
czność. 
CAPRICORN, kip'-pre-kfirn, s. 
{astr.) koziorożec (w zodyaku). 
CAPRIOLE, kfip-ri-ór, s. sus, 
wybryk. 
TO' CAPSIZE, kip-slz', v.n. wy- 
wrócić się z czółnem. 
CAPSTAN, kSp'-stfin, or CAP- 
STERN , 3. winda okrętowa. 
CAPSULAR, (-y), kśp'-szu-15r, 
adj. torebkowaty, pochewkowaty. 
CAPSULATE, (--ted), kćp'-szu- 
14t, adj. zamknięty w torebkę. 
CAPSULE, kap'-szul, 3. kapsuł- 
ka, torebka, pochewka. 
CAPTAIN, kSp'-tln, s. kapitan. 
-SHIP, kapitaństwo. 
CAPTATION, kSp-ti'-szfin, adj. 
3. kaptacya, ujmowanie, pochle- 
bianie. 
CAPTION, kip-'szfin, s. adj. 
pojmanie, pochwycenie, areszt. 
CAPTIOUS, kSp'-szfis, adj. pod- 
chwytliwy, zdradliwy, chytry.-LY, 
adv. podchwytliwie. -NESS, s. 
podchwytliwość, zdradliwość, chy- 
trość. 
TO CAPTIVATE, kSp'-t^-wfit, 
v. a. wzięść w niewolę; ujęć, znie- 
wolić, zjednać miłość, przywiązanie. 
CAPTIVATION, kAp-tó-wi'-szun, 
s. zabranie w niewolę; {fig.) ujęcie, 
zniewolenie. 
CAPTIVE, Hp'-tlw, 1) s. kraniec, 
jeniec; 2) adj. wzięty w niewolę. 
CAPTIVITY, k3p-tlw'-ć-tć, 3. 
niewola. 
CAPTOR, k5p'-tur, s. zaborca. 
CAPTURE, kap-czur, s. wzięcie, 
zabór, zagarnienie; łup, zdobycz. 
CAPUCHIN, kip-u-szććn',kapu- 
cyn. 
CAR, k5r, s. wóz, podwoda. 
CARABINE, kfir-bln, s. karabin. 
39 
Fice, b5r, Ml, bSuUMS, h5n.[|Flne, tln.UNd, prfivejdr, gOM|Cure,cfir, full.[|C6?n HHdSse.IJCSuJ CAR 
CARABINIER, kśr-bć-n&r', s. 
karabinier. 
CARACOLE, kir'4-kdl, S. zwrot, 
obrot, lansady konia. 
TO ĆARACOLE, v.n. zwrócić 
się, zwinęć się, liarcować na koniu. 
CARAT, CARACT, kar'-at, s. 
karat (4 grany). 
CARAVAN, kir4-win', kara- 
wana. 
CARAVANSARY, kir-i-w3n'-si- 
rć, s. karawanseraj. 
CARAWAY, kar'-3-ui, s. kmin 
koński. 
CARBON, k3r'-bón, s. węglik. 
CARBUNCLE , kir'-bungk-kl, s. 
karbunkui; 2) bolączka. 
CARBUNCLED, kir'-bflngk-kld , 
adj. wysadzany karbunkułami; 2) 
obsypany bolączkami. 
CARBUNCULAR, kAr-bCing'-kń- 
[~ir, adj. czerwony jak karbunkui. 
CARCANET, k3r'-kś-nćt, s. na- 
szyjnik, łańcuch zloty do noszenia 
na szyi. 
CARCASS, k5r'-k3s, s. ścierwo, 
zdechlina. 
CARD, kSrd, s. karta do grania; 
2) karta wizytowa; 3) grępel. 
TO CARD, v.a. gręplować. 
CARDAMOMUM, k3r'-d3-mum, 
s. kardamomia (nasienie apteczne). 
CARDER, kSr'-dtir, s. gręplarz. 
CARDINAL, k3r'-dć-nśl, 1) adj. 
kardynalny, główny; 2) s. kardy- 
nał. 
CARDINALATE, (-SHIP), k3r'- 
dć-n3-13t, ś. kardynalstwo. 
CARDMATCI1, k3rd'-m3cz, s. 
siarniczek; 2) kompania grająca 
w karty. 
CARE, kar, s. troska; piecza, 
staranie. To lake - oj or for, 
dbać, starać się, troszczyć się, mieć 
o czćm staranie, doglądać, pielę- 
gnować. To have a -, strzedz się, 
wystrzegać się. To cast away -, 
odpędzić troskę.-crazed,-worn, 
stroskany, zgryziony. - ofMr. N. 
pod adressem P. N. 
TO CARE, v. n. dbać, starać się, 
troszczyć się, What do 1 -? co to 
mnie obchodzi? I don't-a pin 
a rush, a slraw, for it, tyle 
dbam o to co pies o pięt? nogę. 
TO CAREEN, kś-rćn', u. a. dy- 
chtować, zatykać dziury w okręcie. 
CAREER, ki-rćr', s.plac wyści- 
gów , bieg, pęd, zapęd, zawód. 
TO CAREER, v. n. biedź, pę- 
dzić , ścigać. 
CAREFUL, kir'-fid, adj. tros- 
kliwy, dbały, staranny, pieczoło- 
wity.-LY, adv. troskliwie, sta- 
rannie. -NESS, s. troskliwość, 
dbałość, staranność, pieczołowitość. 
CARELESS, kir'-lSs, adj. nie- 
dbały, opieszały.-LY, adv. jak od 
niechcenia, niedbale, opieszale. - 
NESS, s. niedbałość, opieszałość. 
TO CARESS, ka-rćs', v. a. kare- 
Sować, pieścić. 
CARESS, s. kares, pieszczota. 
CARGO, k3r'-go, s. ładunek 
okrętowy. 
CARICATURE, k3r-lk-3-czńr', 
t. karykatura. 
40 
CAR 
CARIES, ki'-rfe-lz, s. spróchnia- 
łość (kości zębów). 
CARIOUS, ki'-rć-us, adj. spró- 
chniały. 
TO CARK, kArk, v.n. To-and 
care, gryść się, frasować się. Car- 
kingeare, frasunek, zgryzota. 
CARLE, k3rl, s. t gbur, prostak. 
CARLINE THISTLE, kAr'-lln- 
'tl&śs\, s. lepczyca, dziewięćsił. 
(bot.). 
CARMAN, kJr'-mAn, s. podwo- 
dnik, woźnica. 
CARMELITE, kAr'-mć-lit, s. 
karmelita.-nun, karmelitka. 
CARNAGE, kir'-nldż, s. rzeź, 
rozlew krwi. 
CARNAL, kAr'-nAl, adj. cielesny, 
zmyslowv. 
CARNALITY, kAr-nAl'-ć-tś, s. 
cielesność, zmysłowość. 
CARNALLY, kir'-nal-!ó, adv. 
ci plpśni p. 
CARNATION, kAr-ni'-szun, s. 
cielistość, kolor cielisty; 2) gatunek 
gwoździka. 
CARNEOUS, kAr'-nć-us, adj. 
mięsisty, mięsny, cielisty. 
TO CARNIFY, kAr'-nć-R, u. n. 
zamienić się w ciało, nabrać ciała. 
CARNIVAL, kAr'-nć-wAl, s. 
karnawał, zapusty. 
CARNIVOROUS, kAr-nIw'-wó- 
rus, adj. mięsożerny. 
CARNOSITY, kAr-nós'-sć-lć, s. 
narośl mięsna. 
CARNOUS, kAr -nńs, adj. mię- 
sny, cielisty. 
CAROL, kAr'-Ql, s. kantyk, 
hymn. 
TO CAROL, v.n. i a. śpiewać, 
nócić, wyśpiewywać. 
CAROLINA , kAr-ó-H'-nA, (fam. 
kAr-ll'-nA), s. Karolina, jeden ze 
Zjednoczonych Stanów Ameryki 
pólnocnćj; 2) -or CAROLINE, 
kAr'-d-lln, s. Karolina. 
CAROUSAL, kA-róu'-zAl, s. 
szranki, turnieje. 
TO CAROUSE, kA-róiiz', v.n. i 
i a. pić, hulać, biesiadować. 
CAROUSE, s. pijatyka, hulanka. 
CAROUSER, kA-rdu'-zdr, s. 
pijak, hulaka. 
CARP, kArp, s. karp. 
TO CARP, v. n. (at) cenzurować, 
nicować, szydzić, wyśmiewać. 
CARPENTER, kar'-pdn-tur, s 
cieśla. 
CARPENTRY, kAr -pćn-trć, s. 
ciesielka, ciesielstwo. 
CARPER, kAr'-piir, z. ganiclel, 
cenzurant, szyderca. 
CARPET, kAr'-pl(, s. dywan, 
kobierzec; (fig.) To be on the - , 
być przedmiotem rozmowy, narady, 
i t. d. To bring upon the-, wszcząć 
o czćm rozmowę. 
CARPING , kAr'-plng , adj. zło- 
śliwy, uszczypliwy. 
CARPINGLY, kAr'-plng lć, adv. 
złośliwie, uszczypliwie. 
CARRIAGE, kAr'-rldi, s. wie- 
zienie, przewóz, przewożenie, wóz, 
powóz, dowóz; prowadzenie się, 
postępowanie; mina, postawa, po- 
wierzchowność. 
CAR 
CARRIER, kAr'-rć-flr, s. pod- 
wodnik, furman, przewoźnik. 
CARRION, kAr'-re-un, 1) s. 
ścierwo, zdechlina; 2) adj. ścier- 
wowy, ścierwożerny. 
CARROT, kAr'-rdt, s. marchew. 
CARROTINESS, kAr-rut-ó-nćs 
rudy kolor włosów. 
CARROTY, Ur'-r&K adj. ru- 
dy, lisowy, czerwono włosy. 
TO CARRY,kAr'-rć,v.a. in.nieść, 
prowadzić, zanieść, ponieść, {fig. 
o broni palnćj); dopiąć, osiągnąć, 
otrzymać, odnieść, wygrać. A pil- 
lar that carries false, filar który 
niestoi prostopadle na podstawie. To 
-it fair with one, zacnie, uczciwie 
z kim postępować. To-the cause, 
wygrać sprawę. To - the day, od- 
nieść zwycięztwo, wygrać bitwę. To 
-coals (Shak. II. i J.), znieść znie- 
wagę , obelgę. To- coals to New- 
castle, tłusty połeć smarować. To 
- it cunningly, zażyć z mańki, po- 
dejść. It was carried, postanowio- 
no , uchwalono, zapadła ustawa, 
projekt został przyjęty. To - a 
town, zdobyć miasto. To-tt high, 
zakrawać na pana, z pańska trakto- 
wać. To - a jest too far, zadalcko 
żart posunąć. To-into effect {exe- 
cution), przyprowadzić do skutku. 
To-into the book, zaciągnąć do 
księgi. To -to acount, podciągnąć 
pod rachunek. This horse carries 
well, ten koń dobrze niesie głowę. 
Fetch and-, podawać, aportować. 
To- one's self, prowadzić się, po- 
stępować. To-away, unieść, upro- 
wadzić. Carried away with admi- 
ration, uniesiony zadziwieniem. 
He carries all before himself, 
wszystko przed sobą obala, pod 
siebie podbija, rozpościera swą 
władzę. To-forth or out, wynieść,5 
wyprowadzić; okazać, wyłuszczyć. 
To -forth an assertion, to -out 
an opinion, twierdzić, dowodzić, 
utrzymywać. To-off, unieść, upro- 
wadzić; porwać. Death soon car- 
ried off thdt interesting creature, 
wkrótce śmierć porwała tę miłą isto- 
tę. To-on, prowadzić (handel ko- 
respondencyą, etc.). To - on the 
war, prowadzić wojnę. To-on a 
siege vigorously, żwawo posuwać 
oblężenie. To-out his side, (Shak. 
K. L) dopiąć, dokazać swego. To- 
over, przenieść, przeprowadzić^ 
To -through, przeprowadzić, wy- 
konać, uskutecznić. To-up, wy- 
nieść lub wyprowadzić na górę. 
CART, klrt, s. kara, wóz. To set 
(pul) the -before the horses, na 
opak co robić. -grease, maź, sma- 
rowidło. -horse, szkapa, -house, 
wozownica.-load , ładunek wo- 
zowy. - rut, koićj. -way, droga 
wozowa. -wright, sztclmach. 
TO CART, i) v. n. wieźć; 2) a. 
(za karę) posadzić na wozie, przy- 
wiązać z tyłu do wozu. 
CARTER, kAr'-tfir, s. furman, 
podwodnik. 
CA RTHAGE, kAr -t/iAdź, s. Kar- 
tagina. 
Face, bAr, Ail, bAt.[[Mć, hćn.|]Flne, fln.||Nó, próve, fór, gbt.||Cńre,ciir, fuli.IJCMn.nHóuse.JfCAul.|[BĆ4.JSMn. CAS 
CARTILAGE, kAr'-tś-lldź, s. 
chrząstka. 
CART1LAGENEOUS, kAr'-tć-la- 
dżin'-yus, or CARTILAGINOUS, 
k3r-tó-lAdż'-ć-nus, adj. chrząstko- 
waty. 
CARTOON, kir-tóón, s deseń, 
wzorek (na grubym papierze). 
CARTOUCH, kir-tóócz', or CAR- 
TRAGE, CARTRIDGE, kAr'-trldź, 
S. kartusz, ładunek, nabój. 
CARUNCLE, kAr'-unk-kl, s. wy- 
rost , narośl, gruczoł. 
TO CARVE, kArw, v.a. i n. 
rznąć, rzezać, krajać; bawić się 
rzeźbą, być rzeźbiarzem. 
CARVER, kir'-wur, s. rzeźbiarz. 
CARVING, kir'-wlng, s. rzeza- 
nie, rznięcie, rzeźba. 
CASCABLE, kAs-kA'-bl ,s. grono 
udziala. 
CASCADE, kas -kid', s. kaskada, 
wodospad. 
CASE, kAs, s. futerał, pokrowiec, 
sztuciec; pochewka, torebka. - of 
bottles, puzdro, puzderko.-for a 
chair, kapa na krzesło.-shot, 
strzał kartaczowy, kartacze; 2) raz, 
przypadek, zdarzenie, wypadek; 
rzecz; 3) sprawa, proces. To put 
cases, przypuszczać, suponować. 
In-,w razie gdyby. Il is a plain-, 
to rzecz jasna, widoczna. - of con- 
science , skrupuł sumienia. 
TO CASE, v. z. włożyć w po- 
krowiec, wsadzić w pochwę, opra- 
TO CASE-HARDEN, kAs'-hAr- 
dn, v. a. zahartować, zatwardzić. 
CASEMATE, kAs'-mAt, s. (mil.) 
kazamata. 
CASEMENT, kiz'-mćnt, s. okno. 
CASH, kśsz, s. kassa, gotowe 
pieniądze, gotówka. In- (or cas- 
hed), w kassie tyle, wpłynęło tyle. 
To be in-, być przy pieniądzach. 
To be straitened for-, znajdować 
się w niedostatku pieniędzy. To run 
out of-, wyjść z grosza, wyexpen- 
sować się. -keeper, kassyer. 
CASHIER, kA-szććr' , s. kassyer. 
TO CASHIER, v.a. kasować, 
znieść, skasować; zdegradować. 
CASK, kAsk , s. beczka. 
CASKET, kAs'-klt, s. skrzyne- 
czka, szkatułka. 
CASQUE, kisk, hełm , przyłbica. 
TO CASSATE, kAs'-sAt, v.a. 
znieść, skasować. 
CASSATION, kAs-sA'-szun, s. 
zniesienie, skasowanie. 
CASSIA , kAsz'-szć-A, s. kassya, 
korzeń aromatyczny. 
CASSIOWARY, kAsz'-szM-uA- 
rć, s. kazuar (ptak drapieżny. 
CASSOCK, kAs'-«fik, s. sutana. 
TO CAST, kAst, v.ir.a. i n. rzucić, 
cisnąć, miotać; wyrzucić, odrzucić, 
zrzucić; 2) wyziewać; 3) skazać, 
potępić; A) wyrzucić z siebie, wo- 
rn itować; 5) porzucić płód, poro- 
nić; 6) lać, ulać (działo, dzwon); 
7) spaczyć się. To-anchor, rzucić 
kotwicę. To -beams, ciskać, rzu- 
cać -promienie. To -candles, lać 
świece. To-clothes, zrzucić stare 
suknie. To-heat, wydawać ciepło. 
CAS 
To-lots upon, rzucać los o co. To 
-lustre, błyszczeć, jaśnieć, świecić 
sig. To-seed, rzucić nasienie, za- 
siać. To-the feathers, pierzyć się. 
To-the skin, lenieć (o wężach). 
To - the teeth, tracić zęby. To- 
an account, dodać, podsumować. 
To-a. beli, ulać dzwon. To - a 
criminal, skazać winowajcę. To be 
- in a lawsuit, przegrać sprawę 
w sadzie. To - a block in one's 
way, stawić komu zawady, prze- 
szkody. To - beyond the moon, 
porwać się z motyka na sionce. To 
-one's nativity, ułożyć czyj ho- 
roskop, opisać położenie ciał nie- 
bieskich w czasie urodzenia dzie- 
cięcia celem wróżenia mu przyszło- 
ści.. To - a mist before one's eyes, 
zatumanić kogo, zamydlić mu oczy. 
To a -mist upon a thing, zaćmić 
co. To -a blame upon one, zwa- 
lić na kogo winę. To-an ill smell, 
śmierdzieć. To-about, rozrzucić; 
rozważać, rozmyślać. Tó -aside, 
odrzucić na stronę. To-away, 
odrzucić, rozrzucać, marnować. 
To-away care, odrzucić troskę. 
To-one's self away, zgubić się, 
pogrążyć się w nieszczęście, -back 
with age (Milton), złamany wie- 
kiem. To-behind, rzucić za sie- 
bie, pozostawić za sobą. To-a 
look behind, oglądnąć się. To-by, 
odrzucić. To-down, zrzucić, strą- 
cić; zasmucić, strapić. To -down 
one's eyes, spuścić oczy. To - 
forth, wyrzucić. To-forth, beams, 
ciskać promienie. To-in, wrzucić, 
zarzucić, uczynić zarzut. To -in 
one's dish or teeth, wymiatać co 
komu na oczy, wykalać czym oczy. 
To-into a sleep, uśpić. This will- 
you into a fever, to cię nabawi fe- 
bry. To -off, odrzucić, zrzucić 
z siebie, otrząsnąć się z czego; wy- 
ścignąć, prześcignąć. To-off the 
hounds, in hunting, zapuścić psy 
w knjeję. To-out, wyrzucić. To- 
out devils (w Piśmie Ś.), wypędzać 
szatana. To -up, wyrzucić w górę. 
To -up noisome vapours, wyzie- 
wać szkodliwe pary. To -up a 
bank, usypać groblę. To-up one's 
eyes, podnieść oczy do góry. To - 
up a. calculation, obrachować, 
obliczyć, wyrachować. To-one's 
self upon one, oddać się, poruczyć 
się komu , spuścić się na czyją laskę. 
CAST, s. rzut, rzucanie; 2) la- 
nie, forma; 3) kształt, postać. To 
throw all upon the -, wszystko 
odważyć, ryzykować. -of counte- 
nance, skład twarzy. -of the eye, 
rzut oka. -of mind, sposób my- 
ślenia. -of green, (a greenish-), 
zielonawy kolor, wpadający w zie- 
lony. 
CASTANET, k^s'-tA-n^t, s. ka- 
staniety, rodzaj grzechotek do tańca 
i śpiewu służących. 
CASTAWAY, kast'-A-uA', s. od- 
rzutek, wyrzutek. 
CASTELLAINE (-an), kAs'-tSl- 
lin,"s. kasztelan. 
CASTER, kAs'tur, s. rzucający, 
ciskający; rachmistrz, kalkulator. 
CAT 
TO CASTIGATE, kAs'-ti-git, 
V. a. karać, karcić. 
CASTIGATION, kAs'-ti-gA'-szun, 
karanie, karcenie. 
CASTIGATORY, kAs'-td-gA-far- 
A, adj. karzgcy, karcgcy. 
CASTING, kAs'-tlng, s. part, 
(zob. TO CAST.) rzucanie; oblicza- 
nie; lanie. -house, gisernia, iud- 
wisarnia.-net, sieć na ryby.- 
voice, -vote, głos stanowczy, 
przeważający. 
CASTLE, kas'-sl, s. zaniek. -s 
in the air (air-built-s), zamki 
na lodzie. 
TO CASTLE, v. n. (w szachach) 
rokować. 
CASTLING, kSst'-Hng, s. płód 
poroniony, niedoszły, niedono- 
szony. 
CASTOR, kAs'-tur, s. bóbr. 
CASTOREUM, kAs-td'-rA-fim, 3. 
bobrowy strój. 
TO CASTRATE, kAs'-lrAt, v. a. 
kastrować, wyrżnąć, wałaszyć, omni- 
szvc. 
CASTRATION, kAs -trA'-szun,s. 
kastracya, wyrżnięcie części rodzaj- 
nych. 
CASTREL, kAs'-trll, 5. gatunek 
sokoła. 
CASUAL, kAż'-u-Al, adj. przy- 
padkowy.-LY, adv. przypadkowo. 
-NESS, s. przypadkowość, trafun- 
CASUALTY, kAź'-u-Al-tć, s. zda- 
rzenie przypadkowe, nieprzewidzia- 
ny wypadek. 
CASUIST, kAź'-Wst, s^kazuista, 
teolog rostrzygajęcy skrupuły su- 
mienia. 
CASUISTICAL, kAź-WsMć-kal, 
adj. kazuistyczny. 
CASUISTRY, kAż'-ń-!s-tró, s. 
kazuistyka. 
CAT, kAt, s. kot. To turn-in 
pan, przewierzgnęć się, przekaba- 
cić się. -in pan, zbieg, odstępca. 
-o'-nine-tails, dyscyplina, ple- 
tnia (szczególniej na okrętach). - 
cali, -pipe, piszczałka do wyświs- 
tywania aktorów w teatrze.-'sfoot, 
bluszcz poziemny, kurdwan.-gut, 
kiszka z którćj się kręć? strony do 
skrzypców.-harping s,cienkie liny 
okrętowe. -'s head, rodzaj jabłek. 
-mint, krzecina, kocia miętkiew. 
-sup, zob. CATCHUP. - s-tail, 
palki rosnęce przy stawach i na bio- 
tach. When candles are out, all 
cals are grey (prov.) w nocy wszy- 
stkie koty bure. 
CATACHRESIS, kA-tA-krA'-sls, 
s. katachreza, nadużycie figury re- 
torycznćj. 
CATACHRESTICAL, kA-tA-krćs'- 
tó-kAl, adj. naciągany, wyszukany, 
przesadzony. 
CATACLISM, kAf-A-kllzm, s. 
wylew wód, potop. 
CATACOMBS, kAt'-A-kdmz, s. 
pl. katakumby, pieczary podzie- 
mne do chowania umarłych. 
CATALEPSIS, kAt-A-lćp'-sIs, s. 
(med.) katalepsya, odrętwienie czę- 
ści ciała. 
41 
Tice, bAr, ill, bAt.||MĆ, hćn.||Flne, fln.||NÓ, prdve, fór. git. || Cure,cur, fuli.||CÓ!n.||H6usc.|| CAul.||BćŁ|]SMn. 42 
CAT 
CATALOGUE, kM'-i-ldg, 8. ka- 
talog. 
CATAPHRACT, kit'-Wrikt, 8. 
jeździec w zupelnćj zbroi. 
CATAPLASM, kM'-5-plizm, s. 
kataplazm. 
CATAPULT, kM'-3-pfllt, s. ma- 
china u starożytnych do rzucania 
pocisków. 
CATARAKT, kM'-i-rAkt, s. ka- 
tarakta, wodospad; 2) katarakta na 
oku, bielmo. 
CATARRH, kA-tłr', s. katar, 
plynienie z nosa. 
CATARRHAL, ki-tM'-rM, or 
CATARRHOUS, kM-tV-rte, adj. 
kataralny, katarowy. 
CATASTROPHE, kśW-trMć, s. 
katastrofa, tragiczny koniec, klęska. 
TO CATCH, kicz, v.r. ir. i n. 
łowić, imać, iapać, złowić, pojmać, 
złapać.-a [ally upaść. To-cold, 
zaziębić się, zakatarzyć się. To - a 
distemper, zarazić się, dostać choro- 
by. To-a glimpse of, zajrzeć, do- 
strzedz, postrzedz. To-hold of, 
schwycić, porwać, uchwycić, po- 
chwycić. To-one's eye, wpaść ko- 
mu w oko. To-one's death, śmierć 
sobie przyspieszyć. To - one in a 
He, złapać kogo na kłamstwie. To 
-fire, zajęć się ogniem, zapalić się. 
To-at, chwytać się czego, starać 
się dopięć, osiggnęć. To -up, 
schwycić, pochwycić. 
CATCH, s. łów, połów; pojma- 
raanie, pochwycenie; łup, zdobycz; 
2) śpiewka która się śpiewa kolejno; 
3) zaraza; 4) rodzaj statku, jacht. 
- of a door, klamka u drzwi. To 
live upon the-, żyć z tego co się 
da zarwać, pieczeniarskie życie 
prowadzić. To be {lie) upon the-, 
czychać, dybać. By catches, kolejno. 
Drunken catches, piosnki pijackie. 
-bit, piecżeniarz. -fly (roślina), 
iepnica.-poll, siepacz, zbir, opra- 
wca.-word {w drukarstwie), wyraz 
u spodu stronicy powtórzony na 
następnej karcie. 
CATCHER, kłcz'-ur,s. chwy- 
tacz; 2) sidło, polapka. 
CATCHUP, kAcz'-up, s. sos z ma- 
rynowanych roślin, a szczególniej 
z grzybów. 
CATECHETICAL, kat-ć-kćf-ć- 
kal., adj. katechizmowy. 
CATECHETICALLY, kit-ć-k?t'- 
^-kAI-ló, adv. sposobem katechi- 
zmowym, przez pytania i odpo- 
wiedzi. 
TO CATECHISE, kAt'-ć-klz,v.a. 
uczyć katechizmu, nawracać na wia- 
rę, napominać. 
CATECHISER, kAf-ć-ki-zir, s. 
uczęczy katechizmu. 
CATECHISM,kM-ć-kkm, s. ka- 
techizm. 
CATECHIST, kM'-ć-klst, s. ka- 
techetyk , uczęcy katechzimu. 
CATECHUMEN, kM-ć-ku'-mćn, 
katekumen, uczęcy się katechizmu. 
CATECHUMENICAL, kat-ó-ku- 
mćn'-ć-kSl, adj. katekumeniczny. 
CATEGORICAL, kM-ć-gór'-ć- 
kM, adj. kategoryczny, jasny, wy- 
raźny. 
CAU 
CATEGORICALLY, kM-ft-gftrM- 
kAl-lć, adv. kategorycznie, jasno, 
wyraźnie. 
CATEGORY, kSf-ń-gór-ć, s. ka- 
tegorya, klassa, oddział, rząd. 
CATENERIAN, kat-ć-nł'-rMn, 
adj. iańcuszny, łańcuszkowaty. 
TO CATENATE, kżf-ć-nłt, v. a. 
przykuć do łańcucha, okuć w łań- 
cuch. 
CATENATION, kAt-i-ni'-szun, 
8. połączenie ciągiem ogniwem, spój- 
nia , skojarzenie. 
CATER, ki'-tur,8. czwórka na 
kościach do gry służących; czwórka 
w kartach-cousin, daleki krewny, 
pasorzyt, pieczeniarz. 
TO CATER, v.n. przysposabiać 
żywność, czynić zapas żywności. 
CATERER, kś'-tur-ir, s. liwe- 
rant, szafarz. 
CATERESS. H'-tur-r5s, 8. sza- 
farka, klucznica. 
CATERPILLAR, kaf-tńr-pll-iar, 
s. gąsienica, liszka. 
TO CATERWAUL, Hf-tlr-uSul, 
v.n. miauczyć; 2) huczeć, hałaso- 
wać. 
CATERWAUL (-ing) , 8. miau- 
czenie kotów; 2) tartas, hałas. To 
go-ing, wyjść na wieczorne zaloty, 
miłostki. 
CATES, kits, s. żywność, strawa, 
łakocie, łakotki. 
CATHARTIC, (-al), ki-tńJr'- 
tlk, adj. czyszczący, używany na 
przeczyszczenie żołądka; 2) CA- 
THARTICS , s. lekarstwo przeczy- 
szczające. 
CATHEDRAL, H-tM'-drM, 1) s. 
katedra, kościół katedralny; 2) adj. 
katedralny. 
CATHETER, kSth'-d-tur, s. ka- 
teter, narzędzie służące dooperacyi 
pęcherza. 
CATHOLIC, kSW-ó-llk, s. ka- 
tolik; 2) -, (- al), adj. katolicki; 
powszechny. 
CATHOLICISM, kż-t/iór-ć-slzm, 
8. katolicyzm, religia katolicka. 
CATHOLICON, kMMl'-ć-kbn, 
s. powszechne lekarstwo. 
ĆATKINS, Ht'-klnz,s.bot. kotki, 
kocianki. 
CATOPTRIC, (-al), kńt-6p'- 
trlk, 1) adj. katoptryczny; 2) CA- 
TOPTRICS, 8. pi. katoplryka, nau- 
ka o odbijaniu się światła. 
CATTLE, kat'-tl, 8. bydło. 
CAUDLE, kiu'-dl, s. polewka 
winna. 
CAUF, kiuf, 8. sadz rybny. 
CAUGHT, Hut, pręt, i part, 
zob. TO CATCH. 
CAUL, kSul, s. siatka w którą 
kobiety zawijają włosy; czepek, 
czepiec; 2) błona kiszki obwijająca; 
3) czepek w którym się niektóre 
dzieci rodzą. To be born with a-, 
w czepku się urodzić. 
CAULIFEROUS, Hu-llf-fśr-us, 
adj. (bot.) łodygowy. 
CAULIFLOWER, kól'-lć-flóu-ur, 
c V *11 fi Air 
'CAUSABLE, Hu'-zS-bl, adj. 
możny, podobny, mogący nastąpić. 
CAUSAL, kW-zM, adj. wynika- 
CAV 
jący z przyczyn, początkowy, pier- 
wiastkowy. 
CAUSALITY, k5u-zai'-ć-tó, s. 
działanie pewnćj przyczyny, spra- 
wienie skutku. 
CAUSATION, Hu-zS'-szun, 3. 
sprowadzenie skutku. 
CAUSATIVE, kiu'-zA-tlw, adj. 
oznaczający przyczynę, sprawiający 
skutek. 
CAUSATOR, kAu-zż'-tńr, 8. 
sprawca. 
CAUSE, k5uz,s. przyczyna, po- 
wód, źródło; 2) proces, sprawa. 
TO CAUSE, v. a. i n. być przy- 
czyn?, sprawić, sprowadzić, spo- 
wodować; 2) kazać, rozkazać. To- 
to do, etc., kazać co uczynić. To- 
to write, kazać napisać. -him to 
come hither, kaź mu tu przyjść. 
CAUSELESS, kAuz'-lćs, adj. 
bezzasadny, płonny. -LY, adv. 
bez przyczyny, bezasadnie, płonnie. 
CAUSER, Hu'-zir, s. sprawca, 
przyczyna. 
CAUSEWAY, Huz'-ui, or CAU- 
SEY, k5u'-zć, 8. grobla, droga 
usypana. 
CAUSTIC, k5us*-t'k. 1) s. lekar- 
stwo gryzące, wypalające. 2) - 
(-al),adi. gryzący, palący.-stone 
(caustone), kamień piekielny, 
CAUTELOUS, kau'-tć-lus, adj. 
ostróżny, chytry; przebiegły, prze- 
wrotny.-LY, adv. oslróżnie, chy- 
trze , przebiegle, przewrotnie. 
CAUTER, kiu'-tur, s. kaute- 
ryum, narzędzie służące do wypa- 
lenia zepsutych części ciała. 
CAUTERIZATION, kau-tur-rć- 
zi'-szun, s. kautcryzacya, wypale- 
nie. 
TO CAUTERIZE, Hu'-tur-h, 
v. a. kauteryzować, wypalić. 
CAUTERY, k5u'-titr-ró, s. wy- 
palenie bądź rozpalonem żelazem, 
bądź innemi środkami. 
CAUTION, Hu'-szun, 8. ostro- 
żność ; ostrzeżenie, przestroga. 
TO CAUTION, v.a, (against) 
ostrzedz, przestrzedz. 
CAUTIONARY, kAu'-szun-A-rć, 
adj. zastawny, zakładowy, rgko- 
jemski. 
CAUTIOUS, klu'-szus, adj. 
ostróżny. -LY, adv. ostróźnie. 
-NESS, s. ostróźność. 
CAVALCADE, Hw-M-kid', s. 
kawalkada, orszak konny. 
CAVALIER, kśw-ś-lć-ćr', s. jeź- 
dziec , kawalerzysta; rycerz, kawa- 
ler; stronnik Karola I. za czasów 
wojny domowćj w Anglii, rojalista. 
CAVALIER, adj. rycerski, mę- 
żny, dzielny, odważny. 
CAVALIERLY, kśw-ś-lór'-!ć, 
adv. po kawalersku, z pyszna, 
z pańska. 
CAVALRY, Hw'-M-rd, 8. jazda, 
kawalerya. 
TO CAVATE, ki'-wit, v. a. wy- 
drążyć , wyżłobić. 
CAVATION, k5-wi'-szun, 3. 
kopanie lochu. 
CAVE, kiw, 8. pieczara, jaskinia j 
wądół, rozdół. 
CAVEAT, ki'-wć-it, 8. ostrze- 
Fice, Mr, UH, bAt.|]Mć, hdn.|]Flne, Hn.jjNd, próve,fór, gót.jlCCir, c&re,ftill.[{Cdln.||Hóuse.]]Ciul.|]Bś$.flSMn. CEN 
CELL, sól, 8. cela, komórka. 
CELLAR, sóf-lur, s. loch, pi- 
wnica. 
CELLARAGE, sól'-liir-!dż, 5. 
loch, piwnica; 2) oplata za umiesz- 
czenie trunków w cudzćj piwnicy. 
CELLĄRIST, sól'-lur-!st, 8. pi- 
wniczy. 
CELLULAR, sdl'-Ki-Ur, adj. 
komórkowaty. 
CEMENT, sóm'-mónt, s. kit. 
TO CEMENT, só-mónt', v. 1) a. 
kitować, spoić, skleić; wzmocnić, 
ustalić; 2) n. przylgnąć, spoić się, 
skleić się. 
CEMENTATION, sóm-ón-tA'- 
sziin, 8. kitowanie, spajanie, skle- 
janie. 
CEMETERY, sćm'-mć-tór-ć, s. 
cmentarz. 
CENOBITICAL, sen-nd-b!t'-ć-kM, 
adj. zakonny, klasztorny. 
CENOTAPH, sdn'-d-tM, s. po- 
mnik, nagrobek, grobowiec (nad 
próżnym grobem). 
CENSE, sóns, 8. podatki. 
TO CENSE, v.a. kadzić, palić 
kadzidło, kurzyć. 
CENSER, són'-sur,8. kadzielnica, 
trybularz. 
CENSOR, són'-sór, 8. cenzor 
(w Rzymie); 2) cenzor, krytyk. 
CENSORIAN, són-só'-ró-An, ad]. 
cenzorski. 
CENSORIOUS, són-só'-ró-us, adj. 
cenzurantski, przyganiający, naga- 
niający. -LY, adv. z przyganą. - 
NESS, s. chęć nagany, wytykanie 
wad. 
CENSORSHIP, són'-sór-szlp, s. 
cenzorstwo, cenzura, urząd cen- 
żorski. 
CENSURABLE, sdn'-szu-rA-bl', 
adj. naganny. 
CENSURABLENESS, són'-szu- 
rA-bl-nĆs, s. naganność. 
CENSURE, són'-szńr, s. cenzura, 
nagana; kara kościelna; napomnie- 
nie dane w izbie sądowćj. 
TO CENSURE, v. a. cenzurować, 
ganić, strofować. 
CENSURER, són*-szńr-6r, s. cen- 
zurant, ganiciel, przyganiacz. 
CENSUS, són'-sus, s. census, 
spis obywateli w Rzymie. 
CENT, sónt, s. sto. At five per.-, 
po pięć od sta. -per-, lichwiarz. 
CENTAUR, són'-tiur, s. centaur, 
pól człowieka pół konia. 
CENTAURY, sen'-tAu-ró, s. (ro- 
ślina) centurzya, jasieniec. 
CENTENARY, són'-tó-nA-ró, 8. 
setnia. 
CENTENNIAL, són-tón'-nó-M, 
adj. stoletni. 
CENTESIMAL, són-tÓs'-ć-mAl, 
adj. setni. 
CENTIFOLIOUS, són-tó-fó'-lć-fis, 
adj. stolistny. 
CENTIPEDE, són'-tó-pód, s. sto- 
nóg. 
CENTRAL, són'-trAl, adj. środ- 
kowy. 
CENTRE, són'-t&r, s. środek, 
punkt środkowy. 
TO CENTRE, v.a. i n. ześrod- 
kować, zgromadzi^. dążyć do środ- 
CER ' 
ka, zebrać się w punkcie środ- 
kowym. 
CENTRIC, (-al), sćn'-trlk,adj. 
środkowy. 
CENTRIFUGAL, sćn-tHF-u-gai, 
adj. odśrodkowy. 
CENTRIPETAL, sćn-tr!p'-ć-tal, 
adj. dośrodkowy. 
CENTRY, són'-trć, s. szylwach. 
-box, budka szylwacha. 
CENTUPLE, sćn'-tu-pl, adj. sto- 
krotny. 
TO CENTUPLICATE, sćn-tu'- 
plć-kit, v. a. stokrotnie powięk- 
SZTÓ CENTURIATE, sćn-tu'-rć-it, 
v. a. podzielić na setnie. 
CENTURION, sćn-tu'-ró-un, s. 
centuryon, setnik w wojsku rzym- 
skiem. 
CENTURY, sćn'-czu-rć, s. sto- 
Iprip wip V 
CEPHALALGY, sĆf-&-lM-dźć, s. 
ból głowy. 
CEPHALIC, sfi-fil'-lk, adj. na- 
leżący do głowy, skuteczny na ból 
głowy. 
CERASTES, sć-rAs'-lćz, s. rogacz, 
węż z rogami. 
CERATE, sć'-rat, s. maść wos- 
kowa. 
TO CERE, sór, v.a. woskować, 
napuścić wosKjem. 
CEREBEL, ser'-ż-bćl,s. móżdżek. 
CERECLOTH, sćr'-klÓtA, s. ce- 
rata, płótno woskowane. 
CEREMENT, sór'-mśnt, s. płó- 
tno napuszczone woskiem w które 
dawnićj ciała umarłych obwijano. 
CEREMONIAL, sćr-ć-mó'-nć-M, 
ceremonialny; uroczysty, (1 adj. 
obrzędowy; 2) S. ceremoniał, księga 
obrządków kościelnych. 
CEREMONIALNESS, sćr-ó-mó'- 
nMl-nćss, s. ceremonialność. 
CEREMONIOUS, sćr-ó-mó'-nć- 
fis, adj. ceremonialny, przesadza- 
jący w grzecznościach. - LY, adv. 
ceremonialnie. -NESS, s. ceremo- 
nije, ceregiele, korowody. 
CEREMONY, sćr'-ć-md-nć, s. 
ceremonia, obrzęd, obrzgdek, uro- 
czystość. CEREMONIES,pL cere- 
monije, ceregiele. 
CERTAIN, sćr'-tln, adj. pewien, 
pewny, niezawodny. 
CERTAINLY, sćr'-tln-ló, adv. 
pewnie, niezawodnie, bez wątpie- 
nia. 
CERTAINTY, sćr-tln-tó, s. pe- 
wność. 
CERTIFICATE, sćr-tłr-ó-kćt, s. 
świadectwo, zaświadczenie. 
TO CERTIFY,sf'r'-tWl, v.a. za- 
świadczyć, zapewnić; donieść, 
uwiadomić. 
CERTITUDE, sćr'-tć-tiid, 5. pe- 
wność 
CERULEAN, só-ru-IMn, or CE- 
RULEOUS, sć-rń'-lć-us, adj. mo- 
dry, blękitnv. 
CERULIFIC, sćr-u-HF-nk, adj. 
farbujący na błękitno. 
CERUMEN, sć-rft'-m5n, wilgoć 
uszu. 
CERUSE, sć'-rus, s. blejwas, 
węglan ołowiu. 
43 
CEL 
ieme, przestroga, napomnienie 
duchowne; 2) areszt (na dobrach, 
na summach). To enter a -, poło- 
żyć areszt, przyaresztować. 
' CAVERN, kAw'-urn, 8. pieczara, 
jaskinia; 2) -ED, adj. pełen jas- 
kiń, jam podziemnych; mieszkający 
w pieczarach; 3) -OUS, adj. pełen 
jaskiń, pieczar, dołów podziemnych. 
CAVESSON, kAw'-ćs-sun, s. kan- 
tar służący do ujeżdżania koni. 
CAVIARE, ka-wór\ kawior. 
TO CAVIL, kiw'-li, v.n. i a. 
czynić podchwytane zarzuty, kręcić, 
wykręcać, matać. 
CAVIL, s. kruczek prawny, wy- 
bieg , wykręt. 
CAVILLATION, kAw-11-li'-szun, 
or CAVILLING, kiw'-Il-llng, 8. 
podchwytliwość, kręcielstwo, wy- 
krętarstwo, matactwo. 
CAVILLER, kAw'-wll-liir, s. 
podchwytacz, kręciel, wykrętarz, 
matacz. 
CAVILLING, (-lovs), kaw'-wll- 
lus, adj. podchwytliwy, wykrę- 
larstei. 
CAVILLINGLY, kAw'-ll- llng-ló, 
adv. podchwytliwie, wykrętarskim 
sposobem. 
CAVITY, kaw'-ó-tó, s. rozdót, 
zapadłina, wklęsłość. 
TO CAU , kiu, v. n. krakać. 
TO CEASE, sćs, v. 1) n. prze- 
stać, ustać; 2) a. wstrzymać, poło- 
żyć koniec. 
CEASELESS, sćs'-lćs, adj. bez- 
przestanny, nieustanny, ustawiczny. 
CECITY,sós-ó-tó, 8. ślepota. 
CEDAR, sć'-dńr, s. cedr. 
TO CEDE, sód, v.n. uczynić 
cessyą, ustąpić. 
CEDRINE, só'-drln, adj. ce- 
drowy. 
TO CEIL, sól, v.a. dać sufit. 
CEILING, s. sufit. 
CELANDINE, sói'-An-dln, 8. 
jaskółcze ziele. 
' CELATURE, sól'-A-czur, 8. rzeź- 
biarska sztuka. 
TO CELEBRATE, sób-ló-brit, 
v. a. celebrować, obchodzić święto, 
święcić; 2) sławić, wysławiać, 
chwalić, wychwalać. 
CELEBRATION, sól -ó-bri'-szun, 
celebrowanie. obchód uroczysty; 
2) sławienie, wysławienie, chwale- 
nie , wychwalanie. 
CELEBRIOUS, só-ló'-bró-us, adj. 
sławny, wsławiony. -LY, adv. sła- 
wnie. -NESS, 8. sławność. 
CELEBRITY, só-lób'-rć-tó, s. 
uroczystość; 2) sława. 
CELERITY, só-lór-ró-tó, 8. chy- 
żość, szybkość. 
CELERY, sól'-Ćr-ró, 8. selera. 
CELESTIAL, só-lós'-czM, 1) adj. 
niebieski, boski; 2) s. niebianin. 
CELESTIALLY, só-lćs'-czAl-ló, 
adv. po niebiańsku, bosko. 
TO CELESTIFY, sć-lds'-tó-fi, 
v. a. podnieść do rzędu rzeczy nie- 
bieskich. 
CELIAC, sć'-lMk, adj. pod- 
brzuszny. 
CELIBACY, sM'-ó-b&-sć, or CE- 
LIBATE , sćT-0-bAt, 8. bezżeństwo. 
Fice, bJr, ^bM-UMÓ, hón.]|Flne, Hn.||Nd, prive, ftr, gbt.|)Cire,car, f&ll.||C61n.||Hfitise.UCaul. |]BW.flSMn. 44 
CHA 
CERVICAL, sSr'-wć-kM, adj. 
karkowy. 
CESAR, sA-zśr, s. Cezar. 
CESARIAN, sfe-zi'-rS-Sn, adj. 
cezarowy, cesarski. -section, ope- 
racya macicy zależąca na wycięciu 
płodu. 
CESS, sćs, s. rozkład podatków 
stosownie do posiadanej własności. 
Out of all- (Shaksp), nad miarę, 
niezmiernie. 
TO CESS, v. a. rozłożyć podatki, 
nałożyć podatki. 
CESSATION, sćs-si'-szun, s. 
ustanie, zaprzestanie; zawieszenie 
broni. 
CESSIBILITY, sćs-sć-bll'-ć-tó, 
s. ustępowanie, powolność, uległość, 
CESSIBLE, sćs'-sć-bl, adj. ustę- 
pujący, powolny, uległy. 
CESSION, s&z'szun,s. cessya, 
ustgplenie, odstąpienie. 
CESSIONARY, sesz'-szim-n^A, 
adj. ustępujący swych praw, dóbr, 
zrzekający się na rzecz czyjg. 
CESSMENT, sćs'-mćnt, s. zol). 
CESS, ASSESSMENT. 
CESTUS, sós'-tus, s. przepaska 
Wenery. 
CETACEOUS, só-ti'-szus, adj. 
pryskający, z rodzaju wielorybów. 
TO CHAFE, czif, v.l) a.ogrzać 
przez nacieranie; rozjątrzyć, roz- 
gniewać; 2) n. złościć się, ciskać 
się zc złości; odparzyć sobie skórę 
jadgc na koniu. 
CHAFE, s. rozjątrzenie, złość, 
gniew, uniesienie. 
CHAFE WAX, -' u5ks,s. urzę- 
dnik wyciskaj gcy pieczęć z wosku 
w kancellaryi państwa. 
CHAFER, czif'-fir, s. chrzgszcz. 
CHAFF, czM, s. plewa. -cutler, 
sieczkarnia.-weed, (roślina) ko- 
canki. 
TO CHAFFER, czif-fór, v.n. 
targować się. 
CHAFFERER, cziP-fur-fir, s. 
targujący, kupujący. 
CHAFFINCH, czaP-flnsz, s. bu- 
kawka, zięba. 
CHAFFY, czśr-fó, adj. plcwisty, 
plewny. 
CHAGRIN, szAgrććn', s. nie- 
smak, markotność, zły humor, nie- 
ukontentowanie. 
TO CHAGRIN, v.a. dokuczać, 
naprzykrzyć się. 
CHAIN, czin, s. łańcuch ; łań- 
cuch mierniczy; więzy, kajdany; 
szereg, pasmo. -of mountains, 
łańcuch gór. To bind one in chains, 
okuć kogo w łańcuchy. -bullet, 
-shot, dwie kule spojone łańcu- 
chem używane w bitwach morskich. 
-work, robota łańcuszkowa. 
TO CHAIN, v. a. okuć w łańcu- 
chy, przykuć do łańcucha, uwiązać 
na łańcuchu. To-the streets, roz- 
wiesić łańcuchy w poprzek ulic dla 
przecięcia komunikacyi. 
CHAIR, czir, s. krzesło; lektyka. 
Easy-, krzesło z poręczami. Se- 
dan-, lektyka.-man, prezes, 
prezydent zgromadzenia; lektykarz. 
CHAISE, sziz, s. powóz pocz- 
towy. 
CHA 
CHALCOGRAPHER, kAl-kAg'- 
grA-fór, s. sztycharz, rzeźbiarz na 
miedzi. 
CHALCOGRAPHY, kAI-kóg'-grA- 
fó, sztycharstwo na miedzi. 
CHALDERN, CHALDRON, czA'- 
drun, s. miara węgii ziemnych za- 
wierająca 36 korcy angielskich czyli 
2000 funt. 2) A calfs chaldron, 
kruszki cielęce. 
- CHALICE, czAlMs, s. kielich ko- 
ścielny ; 2) puhar, kielich; 3) kielich 
u kwiatów. 
CHALK, czAck, s. kreda. 
TO CHALK, v. a. natrzeć, chę- 
dożyć, naznaczyć kred®; gnoić pole 
kred®. To -out, nakreślić, zakre- 
ślić , wskazać, wytknąć. 
CHALKY, czAuk'-kć, adj. kre- 
dziasty. -ćlay, margiel. 
TO CHALLENGE, czMMĆndź, 
v.a. wyzywać (na pojedynek); 2) 
żądać, domagać się, rościć prawo; 
domagać się dopełnienia warunków; 
3) oskarżyć; 4) (w sądach)tzarzucić 
stronność, wyłączyć przysięgłego 
dla tegoż powodu. 
CHALLENGE, s. wyzwanie (na 
pojedynek) ; 2) żądanie,domaga- 
nie się; 3) odrzucenie, wylgezenie 
(z powodu parcyalności.) 
CHALLENGER, czAl'-lćn-dżOr,s. 
wyzywający; 2) roszezgey prawo; do- 
magający się. 
CHALYBEATE, kA-llb'-bó-ć t, adj. 
zawierajgey części żelazne lub sta- 
lowe. 
CHAMADE, szA-mid', s. uderze- 
nie w bębny na znak poddania mia- 
sta. 
CHAMBER, czAm'-b&r, s. ko- 
mora , izba, staneya, pokój. -of a 
gun, komora u działa.-fellow < 
kamrat, mieszkający w jednćj stan- 
cyi. -maid, pokojowka.-pot, 
urynał. 
TO CHAMBER, v.n. i a. miesz- 
kać w stancyi; 2) knować, intrygo- 
wać. 
CHAMBERER, czAm'-bur-ur, s. 
intrygant. 
CHAMBERLAIN, czAm'-bur-lln, 
s. szambelan. -of London, poborca 
podatków i kassyer miasta Londynu. 
Lord high-, wielki szambelan. - 
in an inn, służący w hotelach ma- 
mający dozór nad staneyami. 
CHAMBERLAINSHIP, czAm'- 
bur-lln-szlp, s. szambeiaństwo. 
CHAMBREL, kAm'-br!l (fam. 
kAm'-rll), s. staw w tylnćj nodze 
koński ćj. 
CHAMELEON, kAmć'-lć-fin, S. 
kameleon. 
, TO CHAMFER, (-fret), czam'- 
fur, v.a. wyrzynać w rowki, 
w żłobki. ] 
CHAMFER, (-fret), 5. rowek, i 
żłobek na filarze. 
CHAMOIS, (-oy), szA-m&ć', s. ; 
koza dzika, giemza; 2) skóra zam- 
szowa. ( 
CHAMOMILE, kAm'-ó-mll, ru- i 
mianek. , 
TO CHAMP, czAmp, v. a. i n. 
gryść, żuć. To - upon the bit, 1 
gryźć wędzidło. 
CHA 
CHAMPAIGN, s z Am-pin', ft 
i szampan, wino szampańskie. 
CHAMPAIGN, (-ain), czAm- 
• pin, adj. i s. równy, piaski, błonie, 
płaszczyzna, równina. 
CHAMPIGNON, szAm-pIn'-yfin, 
- s. pieczarka, grzyb. 
i CHAMPION, czAm'-pć-Cm, 5. ry- 
, cerz, obrońca walczący w czyjej 
sprawie. 
CHANCE, czins, i) s. traf, tra- 
i funek, przypadek, los, dola; widok, 
nadzieja. The-of arms, ios oręża. 
By-, trafunkiem, przypadkiem. 
• To take one's -, odważyć się na 
: co, spróbować. There is no-of, 
■ nie masz żadnego podobieństwa, 
jest rzecz® niepodobn® aby...; 2) 
adj. i adv. trafunkowy, przypad- 
kowy. A-customer, kupujący kiedy 
niekiedy. A-guest, gość przypad- 
kowy. -medley, przypadkowe za- 
bójstwo. 
TO CHANCE, v.n. trafić się, 
zdarzyć się. If ever, I-to meet him, 
jeżeli mi się zdarzy spotkać go kiedy. 
If any man chanced to come in, je- 
żeliby kto przyszedł. 
CHANGEABLE, czAn'-sA-bl, adj. 
trafunkowy, przypadkowy. 
CHANCEL, czAn' sćl, s. poręcze, 
słupki przed wielkim ołtarzem. 
CHANCELLOR, czan'-sći-iur, s. 
kanclerz 
CHANCELLORSHIP, czAn'-sSl- 
Ifir-szlp, s. kanclerstwo. 
CHANCERY, czAn'-sur-ć, s, sąd 
najwyższy pod prezydency® Lorda 
kanclerza. 
CHANCRE, szAn'-kfir, s. szan- 
kier, pryszcz weneryczny. 
CHANCROUS, szAnk'-ris, adj. 
szankrowaty. 
CHANDELIER, szA-dMMr\ s. 
paj?k, żyrandola. 
CHANDLER, czAnd'-lur ,s.świe- 
carz; kramarz (u którego dostać 
można świec, zapałek, mydlą, i t.d.). 
TO CHANGE, czindź, v.a. i n. 
mieniać, zamieniać, zmienić, od- 
mienić , przemienić. To-a piece of 
gold, zmienić pienigdz zloty. To- 
colour, mienić się, płowieć, blako- 
wać. To-from into..., przemienić, 
przekształcić. To-for, zamienić, 
facyendować, wymienić. 
CHANGE, s. zmiana, odmiana, 
zamiana, wymiana, zdawkowa mo- 
neta. -or exchange, bursa ku- 
piecka. Give me the-, zdaj mi re- 
sztę. To pul the-upon one, zmylić, 
omylić, podejść kogo. 
CHANGEABLE, czAndź'-A-bl, 
ad], zmienny, odimienny, niestały, 
mieniący się (o kolorach). 
CHANGEABLENESS, czAndż'-A- 
bl-nćs, s. zmienność, odmienność; 
niestałość. 
CHANGEFUL, czAndż-ful, adj. 
zmienny, odmienny, niestały. 
CHANGELING, czAndź-Ilng, s. 
dziecko podłożone w miejsce in- 
nego; 2) trzpiot, wietrznik 3) głu- 
piec , niedołęga. 
CHANGER, czan'-dźur, s. weks- 
larz. 
CHANNEL, czAn'-n€4, s. kanał; 
Flee, b3r, ill, b3t.[[MĆ, hćn.|]Flne, nn.[[NÓ, prdve, fdr, gM.|]Cure,cńr, f&U.|]CMn.||HMse.||CAul.||B$MSMn. CHA 
2)koryto czyli łożysko rzeki;3) cie- 
śnina morska; h) rowek,żłobek (na 
słupach, filarach). 
TO CHANNEL, v.a. wyżłobić 
rowki. 
TO CHANT, czant, v. a. i n. 
śpiewać, opiewać; śpiewać summę. 
CHANT, s. śpiew, melodya. 
CHANTER , czin'-t&r, s. kantor, 
Śpiewak; CHANTRESS, śpiewa- 
czka; CHANTRY, kaplica w kościo- 
łach, w którćj się odprawia msza 
śpiewana za dusze kollatorow. 
CHANTICLEER, czin'-tć-k)ććr , 
s. (joc.) kogut. 
CHAOS, kó'-ós, s. chaos,zamęt, 
odmęt. 
CHAOTIC, ki-ftt'-lk, adj. chao- 
tyczny, pogrążony w odmęcie. 
TO CHAP, czóp, v. a. i n. poro- 
bić rozpadliny; popadać się, popę- 
kać (jak ziemia od upału, jak skóra 
od zimna). 
CHAP, s. rysa , rozpadlina , po- 
padanie; 2) (vulg.) pysk, morda. 
-lain (-fallen), mający obwisłe 
wargi; zbity z pantalyku, zasmu- 
cony, zafrasowany. 
CHAPEL, cz3p'-ćl, s. kaplica. 
CHAPELLANY, czap'-pćl-)ćn-nć, 
or CHAPELRY, czip'-pć!-rć, s. 
kapelania, parafia należąca do ka- 
plicy. 
CHAPERON, czSp-fir-Són', s. 
kaptur, czapka z ogonem (kawale- 
rów orderu podwiązki); 2) podżyła 
dama towarzysząca młodój kobie- 
cie. 
CHAPLAIN, czip'-l!n, s. kape- 
lan.- SHIP, kapelania, kapelań- 
stwo. 
CHAPLESS, czóp'-lćs, adj. wy- 
wywiędły, suchorlawy na twarzy 
(Shaksp). 
CHAPLET, czApMćt, s. wianek, 
wieniec; 2) koronka, różaniec; 3) 
czub pawia. 
CHAPMAN, cz3p'-m2n, S. targu- 
jący, kupujący. 
CHAPS, czóps, s. pl. pysk, 
morda. His-waters at it, ślinka 
mu płynie, ma na to oskomę. Hold 
(close)your-, stul pysk; 2) wejście 
z morza do cieśniny. 
CHAPT, czópt, part, zamiast 
CHAPPED, popadany, popękany. 
CHAPTER, cz3p'-t&r, s. rozdział; 
2) kapituła. 
CHAPTREL,czSp'-trćl,s. (arch.) 
kapitela, kapitel. 
TO CHAR, czSr, v.a. wypalać 
węgle; 2) n. (czAr), posługiwać,po- 
magać w cudzym domu za dzienną 
zapłatę, nająć się na dzień. 
CHAR, czir, s. posługiwanie, 
pomaganie w pomniejszych robo- 
tach domowych. -woman, posiu- 
gaczka, pomywaczka, najemnica. 
CHARACTER. kśr'-Ak-tór, s. ce- 
cha, piętno, znamię; 2) charakter, 
litery drukarskie łub pisane, ręka; 
3) charakter, usposobienie; Zi) repu- 
tacya, imię dobre iub złe; 5) go- 
dność, tytuł, ranga, znaczenie; 6) 
rola (w sztukach teatralnych); 7) 
świadectwo, zaświadczenie. To give 
one an i U -, dać o kim złe świa- 
CH* 
dectwo. To give a high - of, po- 
chlebne dać świadectwo, zalecać, 
zachwalać. 
TO CHARACTER, v. a. wyryć, 
wycisnąć (znamię, piętno). 
CHARACTERISTIC, kSr-ók-tć- 
rls'-tlk, 1) s. charakterystyka, ce- 
cha odznaczająca, znamię, piętno. 
-of a logarithm, wykładnik loga- 
rytniowy. 2) - (-al), adj., cha- 
rakterystyczny, cechujący, znamio- 
nujący. 
TO CHARACTERIZE. kśrAk-tć- 
rłz , v. a. charakteryzować, cecho- 
wać, oznaczyć, znamionować. 
CHARACTERLESS, kar'-^k-tur- 
Ićs, ad), bez cechy znamionującćj. 
CHARACTERY, kir -ak-tńr-rć, s. 
cecha, piętno, znamię; 2) pismo 
(Shaksp. Mer. W. W.). 
CHARCOAL, cz2r-kól, 5. węgiel 
drzewny. 
CHARD, czSrd.s. liście niektó- 
rych roślin, np. karczocha. 
CHARGE, czSrdż, s. ciężar, brze- 
mię; 2) ładunek, nabój, 3) rozkaz, 
zlecenie, polecenie; poruczenie, 
oddanie w czyją pieczę, opiekę; li) 
rzecz poruczona, powierzona; osoba 
oddana pod straż, dozór, opiekę;5) 
urząd, funkcya; 6) koszta, nakład; 
7) oskarżenie; 8) szarża, natarcie, 
uderzenie ; 9) list pasterski biskupa 
do księży jego dyecezyi; przemowa 
sędziego do przysięgłych; 10) prze- 
sadzenie, karykatura; 11) plaster 
koński. The heades of the-.punkta 
oskarżenia. To sound a -, trąbić 1 
do attaku. Z am at the -of it, mo- 
im kosztem, ja to opłacę koszta. To 
put one's self to charges, narazić 
się na koszta, wydatki. To lay a 
thing to one's -, obwiniać kogo 
o co. To give one a strict-, suro- 
wo polecić, napomnieć, przykazać. 
TO CHARGE, v.a. obciążyć, 
nałożyć, ładować; 2) nabić (broń); 
3) polecić, poruczyć; nakazać; na- 
pominać; i) oskarżyć, obwinić; 
5) natrzeć, uderzyć, atakować; 6) 
zacenić, żądać. 
CHARGEABLE, cz5r'-dźł-bl, adj. 
podpadający oskarżeniu; 2) będą- 
cy ciężarem, uciążliwy; 3) drogi, 
kosztowny. 
CHARGEABLENESS, czJr'-dż4- 
bl-nćs, s. drogość, kosztowność/ 
wielkie koszta. 
CHARGEABLY, cz3r'-dża-bló, 
adv. drogo, kosztownie. 
CHARGER, cz3r'-dżur, s. półmi- 
sek ; 2) rumak. 
CHARILY , czł'-rś-lć , adv. 
ostrożnie, oszczędnie, skrupulatnie. 
CHARINESS, cz4'-rć-nćs, s. 
ostrożność^ oszczędność, skrupu- 
latność. V 
CHARIQT, cz3r'-rMt, s. powóz, 
kolaska, rydwan. - race, wyści- 
gi wozowe (w starożytności). 
CHARIOTEER, cz3r-rć-ut-tććr'. 
s. woźnica, powoźnik. 
CHARITABIE, czif-ć-tA-bl, adj. 
miłosierny, litościwy. 
CHARITABLY, czJr'-ć-ta-blć, 
adv. miłosiernie, litościwie. 
CHARITY, czir'-ć-tć, s. miłość 
CHA 
bliźniego, miłosierdzie, miłosier- 
ny uczynek, jałmużna, in-, za 
Panie Boże zapiać, darmo. - begins 
at.home, każdy naprzód o sobie 
mfśleć powinien. -school, szko-la 
bezpłatna dla ubogich dzieci Lying 
in - , instytut położniczy. 
TO CHARK , czSrk , v. a. wypa- 
lać węgie. 
CHARLATAN, sz5r'-13-t5n, s. 
szarlatan, kuglarz, wydrwigrosz 
- RY, szarlataństwo , kuglarstwo, 
oszukaństwo. 
CHARLATANICAL, szżr-13-On 
ć-kM, adj. szarlatański, kuglarski 
CHARLES'S-WAlN . czarzl'-h- 
uin, s. (ast.), wielka niedźwie- 
dzica. = CHARIOT. 
CHARM, czśrm, s. czary, 2) 
urok, powab, wdzięk. 
TO CHARM, v. a. oczarować, 
urzec; oczarować, zachwycić. 
CHARMER, cz3r'-mur, s. cza- 
rodziej , czarownik; 2) my -, mo- 
je bóstwo. 
CHARMING, cz3r'-mlng, adj. 
czarujący, uroczy, cudny, zachwy- 
cający. -LY, adv. cudnie, do za- 
chwycenia. -NESS, s. cudność, 
powabność. 
CHARNEL-HOUSE, czJr'-niH- 
hóus, s. kościca, skład kości umar- 
łych. 
CHART, czSrt, s. mappa brze- 
gów morskich. 
CHARTER, cz3r'-U'ir, s. przy- 
wilćj, dokument, dyplom. -house, 
klasztor kartuzów, - party, kon- 
trakt między kupcem a właścicielem 
okrętu. 
CHARTERED, cz3r'-lńrd , adj. 
uprzywilejowany, nadany przywile- 
jem. A - libertine (Shaksp.), za- 
wołany rozpustnik. 
CHARY, czi'-rć, adj. ostrożny, 
oszczędny. 
CHASE, czAs, s. łowy, polowanie; 
2) ściganie, gonienie, pogoń; 3) upo- 
lowana zwierzyna; i) knieja, zwie- 
rzyniec; 5) okręt ścigany na mo- 
rzu. To give-, ścigać, puścić się 
w pogoń. -, gun, lekkie działa na 
przedzie okrętu. The- of a gun, 
kaliber. 
TO CHASE, v. a. ścigać, gonić, 
polować. To - away, odpędzić ; 
2) oprawić, osadzić, zob. TO EN - 
CHASE, chased work, wyrzynana, 
rznięta robota. 
CHASER, cz3'-sńr, s. łowca, 
gońca, pogoń. 
CHASM, k3zm, s. rozpadlina, 
szczelina. 
CHASTE, czist, adj. czysty, nie- 
pokalany, niewinny. 
TO CHASTEN, czis,-n, v.a. 
karać, karcić. 
TO CHASTISE, czćs-tiz', v. a. 
karać, karcić, wyćwiczyć, wychlo- 
stać; ująć w karby, w ryzę. 
CHASTISEMENT , cz3s'-t!z- 
mćnt, s. kara, skarcenie, plagi. 
CHASTISER, czas-il'-z&r, s. 
karciciel. 
CHASTITY, czaT-tć-ti , or 
CHASTNESS, czAsf-nSs. z. czy- 
stość , niewinność. 
45 
Fice, b3r, ill, Wn.JJFlne, fln.gNd, prfive, (dr, gftLf|Cure,c&r, full [|C&!n.gHdŁse.yCSul.8BSS.0S6ón CHE 
GHASTLY, czist'-li, adv. czy- 
sto, niewinnie. 
TO CHAT, czit, v. n. gawędzić, 
paplać, szczebiotać. 
CHAT, s. gawęda, gadulstwo, 
pogadanka. 
CHATELLANY, czSt'-tSl-lSn-d, 
4. zob. CASTELLANY. 
CHATTEL, czdt'-t'l, ruchomy 
majątek, ruchomości. 
TO CHATTER, czAC-tur, v.n. 
krzektać, skrzeczeć; 2) szczękać, 
klapać, dzwonić zębami; 3) świe- 
gotać, szczebiotać, gawędzić. 
CHATTER, (-ing), s. skrzecze- 
nie, szczękanie, klapanie zębami; 
3) świegotanie, szczebiotanie, ga- 
węda. 
CHATTERER, czUt'-tur-ur, s. 
papla, gaduła, świegot, bajarz. 
CHATTY, czat'-tć, adj. gada- 
tliwy. 
CHAVENDER, cziw'-In-dur, s. 
(ryba), jażgarz. 
TO CHA W, zob. TO CHEW. 
CHAWDRON, cziu'-driln, s. 
kałdun, trzewa, bebechy. 
CHEAP, czóp, ad], tani. 
TO CHEAPEN, czd'-pn, v.a. 
targować, godzić się o cenę. 
CHEAPLY, czćp'-lć, adv. tanio. 
.CHEAPNESS , czćp'-m?s, s. ta- 
niość. 
TO CHEAT, czćt, v. a. oszukać. 
To - at play, szachrować w grze. 
CHEAT,s. oszukanie, oszukań- 
stwo; 2) oszukaniec, oszust, szal- 
bierz. To put a - upon one, oszu- 
kać oszwabić kogo. 
CHEATER, czć'-tur, s. oszuka- 
nice, oszust, szalbierz. 
TO CHECK , czdk , v. a. po- 
wstrzymać, powściągnąć, hamo- 
wać , ukrócić, uskromić, zgromić; 
trzymać na wodzy, doglądać, mieć 
nadzór. 
CHECK, s. powściąg, hamulec, 
tama; bura, burka, zgromienie, 
napomnienie; szach; cyfra, bilet, 
assygnacya , przekaz. - mate , 
szach i mat. To keep a - upon 
one, trzymać kogo na wodzy, 
trzymać krótko. To give a -, po- 
wslrzywać, pohamować, zburczyć, 
sfukać. 
TO CHECKER, czćk'-ur, v.a. 
upstrzyć, malować lub ułożyć 
w kratki, w centki, w kostki. 
CHECKER, s. kostkowa robota, 
pstrocizna. - board, szachownica. 
-wise, w kostki, w centki.-work, 
w różne kolory wykładana robota. 
CHEEK, czćók, s. lice, policzek, 
jagoda. -by jole, sam na sam, 
za panie bracie, poufale. -$ of a 
door, lisztwa u drzwi. -tooth, 
ząb trzonowy. 
CHEER, czććr, s. jadło, strawa, 
smaczne jedzenie, traktament; 2) 
ochota, wesoła myśl, wesołość, od- 
waga; okrzyki radosne, oklask; 3) 
mina, postawa , wyraz twarzy. To 
make good-, lubić dobrze zjeść. 
Be o] good -, bądź wesołćj myśli, 
nie trać odwagi. What - ? co tam 
nowego? jak ci się powodzi? 
TO CHEER, u. 1) a. (-up), 
46 
CHE 
rozweselić, zagrzewać, dodawać 
serca, zachęcać; 2) n. (-up), roz- 
weselić się, nabrać serca, odwagi. 
CHEERER, czćó'-rur, s. doda- 
jący wesołości, odwagi. 
CHEERFUL,czMr'-ffd, adj. we- 
soły, rześki, hoży, ochoczy, wypo- 
godzony. -LY, adv. wesoło, ocho- 
czo. -NESS. s. wesołość, rzeskość, 
ochoczość. 
CHEERLESS, czććr'-lćs, adj. 
smutny, posępny. 
CHEERLY, czćór'-!ó, adj. lub 
adv. wesoły, wesoło. CHEERY, 
adj. wesoły. 
CHEESE, czWz, s. sćr. 'Tis no 
more like than chalk is like -, 
podobny jak pięść do nosa. -cake, 
placek z sera, cukru i masła. - 
curds, mlćko zsiadłe.' - monger, 
kramarz sórami handlujący. -par- 
ing „ obrzynki, okrawki sćra. - 
running, serwatka. - val, prasa 
w którćj sćr ocieka. 
CHEESY, czćó'-zó, adj. serny, 
serowy. 
CHEMISE, szćm-óz', s. (mod.), 
koszula kobićca. zob. SHIFT. 
TO CHERISH, czćr'-rlsz, v. a. 
karmić, żywić, pielęgnować, ogrze- 
wać, piastować, kochać, miłować. 
CHERISH ER, czćr'-risz-ur, s. 
kochający, pielęgnujący. 
CHERISHING (-ment), czćr'- 
Isz-lng, s. pielęgnowanie, miłość, 
szacunek. 
CHERRY, czćr'-rć, 1) 5. wiśnia; 
2) adj. wiśniowy, rumiany jak wi- 
śnia ;- brandy, wiśniak.-cheeks, 
rumiane lice. -orchard, wisien- 
nik, ogród wiśniowy. - stone, 
pestka wiśniowa. - tree, drzewo 
wiśniowe. 
CHERUB, czćr'-iib, s. cheru- 
bin. 
CHERUBIC, czć-ru'-blk, adj. 
anielski. 
CHERUBIN, czćr'-u-b!n, 1) 
ad], anielski, 2) s. cherubin. 
CHERVIL, czćr'-wll, s. czech- 
rzyca, blekotek. 
CHESS, czćs, s. szachy. - 
board , szachownica. - man, 
szach , pion. - player, gracz 
w szachy. 
CHEST, czćst, s. skrzynia, ku- 
fer ; 2) piersi. - of drawers, ko- 
moda. - fondered, dychawiczny 
(o koniu). Broad chested, pier- 
sisty. 
CHESNUT, czćs'-nut, s. ka- 
sztan. - grove, lasek kasztanowy. 
- tree, kasztanowe drzewo, ka- 
SZ1311 
CHEVAUX-DE-FRISE, szĆw- 
ó -dó-frśćz', s. pl.(Fort.), rogatki, 
kozły (rosochate). 
CHEVEN, czćw'-wn, 5. zob. 
CHAVENDER i CHUB. 
CHEVER1L, czćwMr-Il, s. ko- 
zia skóra; fig. - conscience 
Shaksp.), przestronne sumienie. 
CHEVRON, czćw'-run, s. (her.) 
krokiew, belka. 
TO CHEW, ezóó (vulg: czśu), 
c. a. i n. żuć; fig. dumać, rozmy- 
ślać. To - the cud, przeżuwać. 
CHI 
CHEWET,czóó'-ćt,s. (Shaksp.), 
świegot, szczebiot, papla, gaduła. 
CHICANE,szć-k<m',s. szykana, 
wykręt. TO-, v. n. szykanować, 
kręcić, wykręcać. -R,s. wykrę- 
tarz. -RY, s. wykrętarstwo, ma- 
tactwo 
CHICKEN, (dim. CHICK), czik'- 
In, czln, kurczę. -joc, młode 
dziewczę, podlotek. - hearted, 
bojażliwy, tchórzliwy. Chick-peas, 
ciecierzyca, groch wioski. Chicken- 
pox , kur, wietrzna ospa. Cłuck- 
weed (roślina), kurzyślep czyli mo 
krzyca pospolita. 
CHICKLING, czlk'-llng, s. kur- 
czat 
CHID, czld, pręt. CHID, CHID- 
DEN , part, następnego słowa. 
TO CHIDE, czld, v. tr. a. i n. 
łajać, swarzyć, strofować, fukać, 
buzować, gdyrać. 
CHIDER, czi'-dur, gdyracz. 
CHIEF, czććf, adj. główny, wal- 
ny, naczelny, przedni. Lord - ju- 
stice , najwyższy sędzia; 2) -LY, 
adv. głównie, szczególnie, osobli- 
wie; 3) CHIEF, s. głowa, naczel- 
nik, wódz, dowódzca, Commander 
in -, naczelny wódz. 
CHIEFLESS,czWf'-l&, adj. bez 
głowy, bez dowódzcy. 
CHIEFTAIN, cztóf-tln, s. wódz, 
dowódzca, naczelnik; głowa poko- 
lenia. 
CHILBLAIN, czll'-blAn, s. od- 
ziębina, bąbel od mrozu. 
CHILD, czlld, s. dziecko. From 
a -, od dzieciństwa. To be past 
a -, wyróść z dziecięcia. With -, 
w ciąży, brzemienna. To get with 
-, zrobić dziecko, podbić bęben- 
ka. - bearing, poród, połóg. 
Past -bearing, wiek w którym 
już kobieta nie rodzi. - bed , po- 
log. To be in - bed, zlegnąć. 
CHILDE, CHIELD, CHYLD, 
(z saxońskiego ciii, książę), u da- 
wniejszych pisarzów, tytuł : szla- 
chcic , kawaler, dzisiejszy esquire, 
jako to : Chyld Tristan (Spenser), 
Childe Harold (Lord Byron). 
CHILDERMASS-DAY, cz!l'-dur- 
niSs-di, s. święto młodzianków 
(28 grudnia). 
CHILDHOOD, czlld'-h&d, dzie- 
ciństwo , wiek dziecinny. 
CHILDISH, czlld'-lsz, adj. dzie- 
cinny, dziecięcy. -LY, adv. dzie- 
cinnie , po dziecińsku. CHILDISH- 
NESS or CHILD1SH-M1NDED- 
NESS, dziecinność. 
CHILDLESS, czlld'-Ićs4 adj. bez- 
dzietny. 
CHILDLIKE, czlld'-Uk, adj. 
dziecinny, dzieciński. 
CHILE, CHILIFICATION, ect. 
zob. CHYLE etc. 
CHILIAEDRON, kll-M-ć'-drtn , 
s. figura mająca tysiąc boków'. 
CHILL, czll, 1) adj. zimny, 
zmarzły; fig. zimny, oziębły; 2) s. 
zimno, mróz, dreszcz. 
TO CHILL, v. a. i n. oziębić, 
wyziębić, ostudzić, ziębnąć, mar- 
znąć, krzepnąć od zimna, czuć 
dreszcz po ciele. 
F6ce, bir. Ml, Mt.hćn.OFkie, fMNd, prflye,fór, git.QCure^Sr, fuli. jJCÓla.§ H5use.|Cłul.IS4ć.JSWo. CHI 
CHILLINESS, czir-lć-nćs, or 
CHILNESS, czlł'-nSs, s. zimność, 
ostuda, zmarzłość, dreszcz. 
CHILLY, czll'-li, adj. czuły na 
zimno, zimnawy, A - sweat, zi- 
mny pot. 
CHIME, czim, s. dźwięk, har- 
monia, jednoglośność; odgłos dzwo- 
nów. 
TO CHIME, v. a. i n. uderzyć 
w dzwony , dzwonić, dźwięczyć, 
brzęczeć. To - in, zgadzać się 
z sobą. 
CHIMERA, kć-me'-r3, s. chi- 
mera , cudactwo, dziwactwo, uro- 
jenie , przywidzenie. 
CHIMERICAL, kć-mćr-rć'-kM, 
adj. urojony, przywidziany. -LY, 
adv. urojonym sposobem. 
CHIMNEY, czim'-nć, s. komin, 
kominek. - corner, kącik przy 
kominie. At the- corner, przy 
kominie, przy ciepłym piecu. - 
money, podymne. - piece, gzyms 
przy kominie. -sweeper, komi- 
niarz. 
CHIN, czln, s. podbródek. 
CHINA, czT-nS, s. Chiny; czl'- 
nś, (/am: czś'-nć), porcelana. - 
mk, tusz. - orange, apelcyna , 
pomarańcza. - root, china. - 
ware, porcelana, fajans. 
CHINCOUGH, ezin'-kbf, s. ko- 
klusz , kaszel. 
CHINE, czln, s. krzyż, grzbiet, 
pacierz. 
TO CHINE, v. a. złamać kość 
pacierzową. 
CHINK, czlnk, s. szpara , rysa, 
szczelina; 2) brzęk, dźwięk (pienię- 
dzy)- . J . 
TO CHINK, r. n. i a. popadać 
się, porysować się; 2) brzękać, 
brzęczeć. 
CHINKY, czln'-kć, adj. rozpa- 
dły, popadany. 
CHIŃTS, czlnts, s. cyc. 
CHIOPPINES, czóp-pćnz', S. 
trzewiki na korkach. 
TO CHIP, czlp, v. a. drobić, 
kruszyć, krajać na drobne kawałki. 
CHIP, 5. wiór, drzazga; 2) vulq. 
dziecko. 'Tis a - of the old block, 
to wykapany ojciec. He sits on 
horseback like a - upon a block, 
siedzi na koniu jak pies na plocie. 
CHIPPING, czlp'-ping, s. obci- 
nanie, ociesywanie, etc.; obrzynek, 
okrawek, wiór. -s, pl. heblo- 
winy. 
CHIRAGRA, kl-rś'-gr3, s. chy- 
ragra, podagra w rękacn. 
CHIRAGRICAL, kl-rag'grć-kM, 
adj. chiragrvezny. 
CHIROGRAPHER , kl-róg'-gr4- 
fir, or CHIROGRAPHIST, kl-róg'- 
grś-Hst, s. pisarz. 
CHIROGRAPHY, kl-rdg'-gr4-fć, 
s. sztuka pisania, cyrograf, wiasnćj 
ręki zapis. 
CHIROMANCER, klr'-i-mSn-sfir, 
s. chrromancista, umiejący wróżyć 
z dłoni. CHIROMANCY,chyroman- 
cya, wróżenie z dłoni. 
TO CHIRP, czerp, v. n. świer- 
kać, świergotać. 
CHIRP, s>świergot, świergotanie. 
CHO 
CH1RURGEON, ki-rfir'-dii-fin, 
CHIRURGERY, ki-rur'-dżć-rć, 
zob. surgeon, surgery. 
CHIRURGIC (-al), kl-rur'-dżlk, 
adj. chirurgiczny. 
CHISEL, cztz'-zH, s. dlóto. 
TO CHISEL, v. a. dlótować, 
wyrabiać dłótem. 
CHIT, czlt, s. (vulg."), dzieciuch, 
smarkacz; 2) kieł, latorośl, wyro- 
stek. 
TO CHIT, v. n. puszczać kly, 
wschodzić. 
CHITCHAT, czlt'-czśt,s. gawęda, 
gadulstwo, gadanina. 
CHITTERLING , czlt'-tńr-l!ng, 
s. gors, żabotka; 2) (vulg.) kru- 
szki (kreski) cielęce; 3) -s, pl. 
Haki, bebechy, trzewa. 
CHITTY, czlt'-tś, adj. dziecin- 
ny. - face, maluchna twarzyczka; 
ciapa, niuńka. 
CHIVALROUS, cz!w'-M-rus,adj. 
rycerski. 
CHIVALRY, czlw'-il-rć, s. ry- 
cerstwo. 
CHIVES, czlwz, S. pl. pręciki 
w kielichach kwiatowych; 1) szczy- 
pior, por. 
CHLOROSIS, kló-ró'-sls, s. bla- 
da choroba. 
TO CHOAK , zob. TO CHOKE. 
CHOCOLATE, czók'-ó-14t, S. 
czekolada. 
CHOICE, czMs, 1) s. wybór. 
Take your -, wybieraj, weź, 
(uczyń) co się ci podoba. The- of 
troops , wybór wojska; 2) adj. wy- 
brany, przebrany, wyborowy, wy- 
borny ; 3) CHOICELESS, adj. nie- 
mający do wyboru, przymuszony, 
poniewolony: 4) CHOICELY, adv. 
wybornie, wyśmienicie; 5) CHOICE- 
NESS, troskliwość w wyborze, 
skrupulatność. 
CHOIR, kulr, lub k&l-&r,s. chór. 
TO CHOKE. czók, v. a. zatkać, 
zawalić, zapchać; dusić, dławić, 
zadławić, udławić. 
CHOKE, s. włóknista część kar- 
czocha. - pear, gruszka cierpka i 
dławiąca. 
CHOKER, czd'-kur, s. dawiciel, 
dusiciel. 
CHOKY, czó'-kć, adj. dławiący, 
duszący. 
CHOLER, kól'-lur, s. żółć; fig. 
gniew. 
CHOLERICK, kdl'-lur-rlk, adj. 
choleryczny, gniewliwy. 
CHOLERICKNESS, kM'-lur-rlk- 
nćs, s. choleryczność, gniewliwość. 
TO CHOOŚE, czóóz, v.ir. a. i 
n. wybrać, obrać; chcieć, woleć. 
/ don't - to follow his advice, 
nie chcę pójść za jego radą. She 
said she did not - to marry, 
mówiła że nie chce pójść za mąż. 
I can't- but weep, muszę konie- 
cznie płakać. 
CHOOSER, czóó'-zur, s. wybor- 
ca. Beggars musi not be-s, kto 
prosi nie przebiera, 
TO CHOP, czóp , v. a. 1 n. ciąć, 
siekać, krajać, posiekać; 2) mie- 
niąc, facyendować. To-• in (into), 
wpaść, wlecić. To - off, odciąć , 
CHR 
odslekać. To - up, zachaplć, po- 
chwycić. To - upon, napaść, na- 
trafić , napotkać. To - logic with 
one, dysputować, argumentować. 
CHOP. s. zraz, płatek, kotlet; 
2) szpara, szczelina, rysa. Mutton 
-s, baranie kotlety. - house, 
garkuchnia. - sticks (vulg.), wi- 
delce; 3) CHOPS, pł. pysk, morda. 
CHOPIN, czópćn', s. (miara 
Francuzka), pól kwarty. 
CHOPPING, czdp'-plng, part. 
1) s. siekanie, szatkowanie, kraja- 
nie. zob. TO CHOP; 2) adj. sieka- 
jący; (vulg.), tęgi, dziarski. - 
board, siekalnica. -knife, sie- 
kacz. A - boy, tęgi chłopak. 
CHOPPY, czóp-pć, adj. rozpa- 
dły, popadany. 
CHORAL, kó'-ral, adj. chorny, 
chorowy. 
CHORD, kórd, s. struna, (mat.) 
cięciwa. 
TO CHORD, v. a. naciągnąć, 
nawigzać struny. 
CHORION, kó'-rć-bn, s. (anat.) 
błona płód obwijająca. 
CHORISTER, kórMs-tfir, or 
kuir'-ls-t&r, s. chórzysta, śpiewak 
chorowy. 
CHOROGRAPHER, kó-róg'-grA- 
fur, s. chorograf. 
CHOROGRAPHICAL , kór'-ró- 
grAM-kśl, adj. chorograficzny. 
-LY, adv. chorograficznie. 
CHOROGRAPHY, kb-rdg'-grA- 
fć, s. chorografia czyii opisanie 
szczególnych okoiic kraju. 
CHORUS, kd'-riis, s. chór. 
CHOSE, czós, pręt. CHOSEN, 
czó'-zn, part. zob. TO CHOOSE. 
CHOUGH, czuf, czóu, s. ka- 
wka , gawron. 
TO CHOUSE, TO CHOWSE, 
czóus, v. a. okpić, ocyganić, oszwa- 
bić. 
CHOUSE, CHOWSE, s. okpio- 
ny, oszwabiony; oszukaństwo, oszu- 
stostwo. 
CHRISM, krlzm, s. krzyżmo. 
CHRIST, krlst, Chrystus. Christ- 
cross-row, abecadło, elementarz. 
-s, thorn, tarń, tarnina, cierń. 
TO CHRISTEN, krls'-sn, v.a, 
chrzcić. 
CHRISTENDOM, kr!s'-sn-dóm, 
s. chrześciaństwo. 
CHRISTENING, krls'-sn4ng, s. 
chrzest. 
CHRISTIAN, krlst'-yun, 1) s. 
chrześcianin; 2) adj. chrześciański. 
-LY, adv. po chrześciańsku. 
Chri&lian-name, imię chrzestne. 
- like, po chrześciańsku. 
CHRISTIAN1SM, krlst'-yón-5zm, 
orCHRISTIANITY,krls-tć-an'-ó-u\ 
s. chrystyanizm, wiara Chrystusa. 
TO CHRISTIANIZE, krlst'-y&n- 
iz, v. a. nawrócić^na wiarę chrze- 
ściańską. 
CHRISTMAS, krls'-mAs, s. Bo- 
że Narodzenie. - box, kolenda na 
Boże Narodzenie dawana. - flo- 
wer, - rose , ciemierzyca czarna. 
CHROMATIC, kró-mat'4k, adj. 
(muz.), chromatyczuy. 
CHRONIC (-al), krba'-&, adj. 
47 
lice, b2r, Ml, bM.gMd, kM-BFlne, Hn.flNd, próve, fór, gbt.tC&re,cOr, fati.{|Cóin.£|H&&se.|^ CJh1.JBW.3S5M. 48 
w CHU 
chroniczny, długotrwający (o cho- 
robach) • 2) kronikarski. 
CHRONICLE, krón'-ć-kl , f. 
kronika. 
TO CHRONICLE, v.a. zapisać 
w kronice 
CHRONICLER, kr6n'-ć-klur, s. 
kronikarz. 
CHRONOGRAM, krbn'-d-grAm, 
g. chronogram , napis którego lite- 
ry stanowi? datę wypadku, 
CHRONOLOGER, kró-nW-ld- 
dżhr, or CHRONOLOGIST, krd- 
nóP-o-dżlst, s. chronolog, czaso- 
pis. 
CHRONOLOGICAL , krón-nd- 
lddż'-ć-kM, adj. chronologiczny, 
podług porządku lat. -LY, adv. 
chronologicznie. 
CHRONOLOGY, krb-nór-b-dźć, 
s. chronologia, rachuba lat, czaso- 
pisarstwo. 
CHRONOMETER , krd-nóm'- 
mć'-tur, s. chronometr, zegar uży- 
wany w żegludze. 
CHRYSALIS, krls'-si-lls, s. po- 
CHRYSOLITE, krls'-sd-Ut, s. 
chryzolit, kamień drogi źólto-zie- 
lony. 
ĆHUB. czfib, s. (ryba), jaźgarz. 
- cheeked, - faced, pucołowaty, 
pyzaty. Chubbed, chubby, głowa- 
ty, pucołowaty. 
TO CHUCK , czuk, v. 1) a. po- 
głaskać pod brodę; 2) n. gdakać. 
CHUCK , s. (pieszcząc się), mo- 
je serce, moja rybko, moja du- 
szko; 2) n. gdak, gdakanie. -far- 
thing, gra dziecinna w dołki. 
TO CHUCKLE, czuk'-kl, v. n. 
i a. parskać ze śmiechu, chycho- 
tać; 2) gdakać; 3) pieścić, kareso- 
wać. 
CHUFF, czuf, s. gbur, chłopi- 
sko, prostak, grubianin. -ILY , 
adv. mrukliwie, cierpko, ponuro, 
z przekęsem. -INESS, s. gburo- 
stwo, grubiaństwo. -Y, adj. gru- 
by, basalykowaty, zrzędny, marko- 
tliwy. 
CHUM , czum , s. kamrat mie- 
szkający w jednćj stancyi (na uni- 
wersytetach); 2) (vulg.), prymka 
czyli tytuń do .żucia. 
CHUMP, cżńmp, s. kawał. A - 
of wood, kloc. 
CHURCH, czurcz, s. koŚciol; 
władza duchowna. - ale, kier- 
masz, rocznica poświęcenia kościo- 
ła.- atlire, kapy, ornaty. -man, 
księdz, duchowny; naleźęcy do 
kościoła anglikańskiego. - porch, 
kruchta, sień kościelna. -war- 
den, urzędnik kościelny, majęcy 
dozor nad kościołem i rzeczami ko- 
ściełnemi. - yard, cmentarz. - 
yard-cough, kaszel suchotny pro- 
wadzący do grobu, 
TO ĆHURCH, v. a. (to - a wo- 
man), zaprowadzić położnicę do 
kościoła w celu podziękowania Bo- 
gu za szczęśliwy połog. She ii 
churched, odbyła wywodziny. 
CHURCHING, s. wywodziny ko- 
ścielne. 
GJIURL, czuri, s. gbur, chłopi- 
C1N 
sko, prostak, grubijanin; 2) skne- 
ra, kutwa. 
CHURLISH, czflr' l!sz, adj. gbu- 
rowaty, prostakowaty, grubiański. 
-LY,adv. pogrubiańsku.-NESS, 
8. gburowatość, prostactwo, gru- 
biaństwo. 
CHURN , czfirn, 8. tnaślnica. 
TO CHURN. v. a. robić masło. 
CHYLACEOUS, ki-lA'-szJs, adj. 
chylowy. 
CHYLE, kil, s. chyl, sok żołąd- 
kowy. 
CHYLIFACTION , kll-lć-fAk'- 
szun, or CHYLIFICATION, kll- 
Ić-te-kY-sziln, s. wyrabianie się 
chyl u. 
CHYLIFACTIVE, kll-te-ffik'-tlw, 
or CHYLIFACTORY, kll-lć-fak'- 
ió-rć, adj. wyrabiający chyl. 
CHYLOUS, ki'-lus, adj. chylo- 
wy, zawierający chyl. 
CHYMIC (-al), klm'-mlk, adj. 
chemiczny. 
CHYMICALLY, klnf-mć-kM-te, 
adv. chemicznie. 
CHYMIST, klm'-mlst, 8. che- 
mik. 
CHYMISTRY, klm'-mls-trć, 8. 
chemia. 
CIBARIOUS, sl-bi'-rć-us, adj. 
pokarmowy. 
CICATRICE (-ix), slk'-A-trls, 8. 
blizna. 
CICATRISANT, slk-a-tri'-zSnt, 
or CICATRISIVE, slk-i-trl'-slw, 
adj. służący do zasklepienia rany. 
CICATRIZATION, słk-4-trć-zY- 
szun, s. zasklepienie rany. 
TO CICATRIZE, slkM-trlz, v. a. 
zasklepić ranę. 
CICUTA, sć-k^-U, s. cykuta, 
Świnia wesz. 
CIDER, sl'-dAr, s. jabłecznik. - 
Irin, jabłecznik z wytłoczonych już 
raz jabłek. 
CIGAR, sć-g3r', s. cygaro. 
CILIARY, sir-yj-rć, adj. powie- 
kowy. 
CILICIOUS , sd-llsz'-us , adj. 
włosiany. 
CIMETER (-ar) , slm'-ć-tur, 8. 
szabla turecka, bułat. 
CINCTURE, slngk'-czir, 8. pas, 
podpasanic, opasanie. 
CINDER, sln'-dur, s. żużel, zga- 
sły węgiel ziemny, -wench, - 
woman, kobićta zbierająca niedo- 
palone węgle po śmieciach, kopciu- 
szek, kocmołuch. 
CINERATION, sln-ć-rY-szun, 8. 
{chem.}, spalenie na popioł. 
CINEREOUS, sin -ne'-rć-us, adj. 
(-grey), popielaty. 
CINERIT1OUS , słn-ć-rlsz'-iis, 
adj. popieiisty. 
CINGLE, Slng'-gl, 8. gurt, po- 
pręg (u siodła). 
CINNABAR, CINOBER, sln'-nS- 
bir, 8. cynobr czyli siarczyk mer- 
kuryuszu. 
CINNAMON (-■), sln'-ni-mfln, 
8. cynamon. 
CINQUE, slugk, 8. i adj. pią- 
tka, pięć (na kościach, w kartach). 
- foil (ziele), pięćperst, srebrnik. 
- ports, pięć portów naprzeciw 
CIR 
Francyi (Dover, Sandwich, Rum- 
ney, Winchelsea i Rye).-spoiled, 
pięciocentkowy. 
CION, zob. SCION. 
CIPHER, sF-fór, s. cyfra liczba, 
zero. To stand for a {to be a 
mere) -, nic nie znaczyć. 
TO CIPHER, v. n. i a. cyfro- 
wać, liczyć, rachować; pisać cyfra 
mi, tajemnćm pismem. 
CIRKLE, sćr'-kl, s. cyrkuł, ko- 
ło , obwód , grono , towarzystwo. 
TO CIRCLE, v.a. i n. okrążyć , 
otoczyć , obwieść, opasać ; krążyć 
obracać się. CIRCLED, CIRCLING, 
CIRCLY, adf. kolisty, kołowaty, 
krągły. A circling boy (Shaksp.], 
chytry podstępny chłopak. 
CIRCLET, s^r'-kllt, s. kolko, 
koleczko, obrączka; krążcczek sło- 
miany, na którym się stawiają pół- 
miski na stole. 
CIRCUIT, sćr'-kit, s. okrąg, 
obwód; obieg, krążenie; obwód 
sądowniczy; objażdżka sędziego po 
trybunałach ; skowka, obrączka. 
To go the -, objeżdżać trybunaty 
dla sądzenia spraw. The golden 
- , {Shaksp, Hen.), korona. 
TO CIRCUIT, v. n. krążyć, ob- 
chodzić, objeżdżać, kołować. 
CIRCUITER, sfir'-klUfir, s. krą- 
żący, objcźdźacy do kota. 
CIRCUITION, sćr-kó-lszTin, s. 
obchod, obejście, obchodzenie, ko- 
łowanie. 
CIRCUITOUS, sćr-ku'-ć-tus, adv. 
w kolo wiodący, w bok z prostej 
drogi, kręty. 
CIRCULAR, sSr'-ku-kk, adj. 
krągły, okrągły, krążący po obwo- 
dzie kola. - letter, cyrkularz, 
list okólny. - motion, ruch opisu- 
jący kolo. - velocity, szybkość 
z jaką się planeta około swćj osi 
obraca.-LY, adv. w kolo, do koła. 
-ITY, 8. kolistość, okrągłość. 
TO CIRCULATE, sćr'-ku-lit, v. 
1) n. krążyć, obiegać; 2) a. pu- 
ścić w obieg. To - like a bad stul- 
ing, być wszędzie znanym jak zły 
szeląg. 
CIRCULATING, s. krążenie, krą- 
żący. - library, czytelnia z którćj 
się książki pożyczają. 
CIRCULATION, sćrku-lY-szun t 
s, cyrkułacya, obieg, krążenie. 
CIRCULATORY, sćr'-ku-la-tui- 
ć, adj. cyrkulujący, obiegający, 
krążący. - letter, okólnik. 
CIRCUMAMBIENT, sór-kum-Sm'- 
bć-Ćnt. adj. okrążający, otaczający 
do kola (o powietrzu). 
TO CIRCUMAMBULATE, ser- 
kum-3m'-bii-lit, v.n, obejść ob- 
chodzić. 
CIRCUMAMBULATION , sćr- 
kum-śm-bń-lY-szun, s. obchód, 
obejście, obchodzenie. 
TO CIRCUMCISE, sćr-kftm-slz, 
V. a. obrzezać. 
CIRCUMCISION, sćr-kum-slT- 
un, s. obrzezanie. 
TO CIRCUMDUCT , sćr-k&m • 
dSkt', v.a w. p. skasować, u»ie- 
ważnić. 
CIRCUMDUCTION, sćr-kfim 
F&e, fe5r, 511, hMFlne, tin. Hitt, privet, gdt.HCv'ir, care,fulMCdMHdiise.||Caul. GIK 
d&k-szCn, 5. oprowadzenie; 2) 
skasowanie, unieważnienie. 
CIRCUMFERENCE, sćr-kum'- 
fó-rćns, s. okrąg, obwód, objętość. 
CIRCUMFERENTOR, sćr-kum- 
fć-rćn'-tur, s. kątomiar. 
CIRCUMFLEX , sćr'-kum-flćx, 
s, akcent zgięty, daszek. 
CIRCUMFLUENT, sćr-kUnF-llń- 
ónl, or CIRCUMFLUOUS, sćr- 
kum'-flń-Cis, adj. w koło opływający. 
TO CIRCUMFUSE,sćr-kóm-kiz', 
v. a. oblać. 
C1RCUMFUSION, sćr-kum-fY- 
źón, s. oblanie, 
TO C1RCUMGIRATE, sćr-kńm'- 
dżć-r&t , v.n. kręcić się, obracać 
się, około swój osi. 
CIRCUMGIRATION , sćr-kum- 
dżć-rA-szón, s. kręcenie się, obrot. 
CIRCUMITION, sćr-kóm-lsz'-ńn, 
s. obchod, obejście, obchodzenie. 
CIRCUMJACENT, sói-kam-dżi'- 
sćnt, adj. okoliczny, przyległy. 
CIRCUMLIGATION , sćr-kum- 
ló-gY-sztin, s. obwiązanie. 
CIRCUMLOCUTION, sćr-kum- 
ló-ku'-szun, s. omówienie. 
CIRCUMMURED , sćr - kum - 
mńrd', adj. obmurowany. 
TO CIRCUMNAVIGATE, sćr- 
kuin-nAw'-ć-gśt, v.a. opłynąć. - 
NAVIGABLE, adj. mogący być 
w kolo opiynionym. -navigation, 
opłynienie. - NAVIGATOR, s. że- 
glarz który kulę ziemską opłynął. 
CIRCUMPLICATION, sćr-kum- 
plć-kń-szón, s.oplątanie, uwikłanie. 
CIRCUMROTATION , sćr-kum- 
ró-tY-szun, s. kręcenie się do koła, 
obieg, obrót. - ROTATORY, adj. 
kołowrotny. 
TO CIRCUMSCRIBE, sćr-kum- 
skrib', v.a. opisać, określić, ogra- 
niczyć. 
CIRCUMSCRIPTION, sćr-kum- 
skrlp'-szón, s. opisanie, określenie, 
ograniczenie. -SCRIPTIVE, adj. 
opisujący, ograniczający. 
CIRCUMSPECT ( -ive), sćr'- 
kum-spćkt, adj. oględny, baczny, 
przezorny, ostróżny. -SPECTION, 
- SPECTNESS, s. oględność, ba- 
czność , przezorność, ostrożność. 
-SPECTIVELY , -SPECTLY , 
adv. przezornie, ostrożnie. 
CIRCUMSTANCE , sćr'-kum- 
stóns, s. okoliczność, stan, poło- 
żenie. -STANCED, adj. znajdują- 
cy się w pewnym stanie, położeniu, 
wśród pewnych okolicznności. - 
STANT, adj. otaczający. -STAN- 
TIAL, uboczny, podrzędny, 'dro- 
biazgówy. - STANTIALITY, S. 
zawisłość ód towarzyszących okoli- 
czności. -STANTIALLY, adv. po- 
dług okoliczności; szczegółowo, 
dokładnie. 
TO CIRCUMSTANTIATE (to - 
stance) , sćr-kum-stan'-szć-M, v. a. 
postawić w pewnych okoliczno- 
ściach, wyszczególnić, wyłuszczyć. 
TO CIRCUMVALLATE , sćr- 
k&nwwM'-lit, V. a. oszańcować. 
CIRCUMVALLATION, sćr-kiim- 
wal-W-szun, s. (fort.)) oszańco- 
wame. 
civ 
CIRCUMVECTION , sćr-kum- 
wćk'-szun, s. obwiedzenie, obwie- 
zienie, "oprowadzenie. 
TO CIRCUMVENT, sćr-kum- 
wćnt', v. a. podejść, oszukać. - 
VENTING;- VENTION, s. podej- 
ście , oszukanie. 
TO CIRCUMVEST , sćr-kóm- 
wćst', v.' a. oblec, przyodziać. 
CIRCUMVOLATION , sćr-kum- 
wd-lA'-szun, s. oblecenie. 
TO CIRCUMVOLVE , sćr-kum- 
wdlw',v.a. okręcić, opasać,otoczyć. 
CIRCUMVOLUTION , sćr-kum- 
wó-Iu'-szun, s. okręcenie, opasa- 
nie , otoczenie, zagmatwanie. 
CIRCUS, CIRQUE, sćr'-kus , 
sćrk, s. cyrk, plac igrzysk. 
CISALPINE, sIs-M'-pln, adj. 
przedalpejski. 
CIST,sist, s. pokrywa, obwij- 
ka na około wrzodu. 
CISTERN, sls'-turn, s. cysterna, 
studzienka na wodę deszczową. 
CISTUS, sls'-tus, s. (roślina) 
czystek. 
CIT, sit, s. mieszczanin. 
CITADEL, slt'-idćl, s. cytadcl- 
laCITALk,'CITATION, sl'-tM, sl- 
tY-szńn, s. pozwanie przed sąd, 
zapozwanie; 2) cytacya, cytowa- 
nie , przytoczenie. 
CITATORY, sl'-tA-tó-rć, adj. po- 
zewny. pozwany. - letter, pozew. 
TO CITE, sit, v. a. pozwać, za- 
pozwać; 2) cytować, zacytować, 
przytoczyć (dzieło autora). 
CITER, sl-tilr, s. pozywacz, 
powód; 2) cytujący, przytaczający. 
CITESS, sif-tćs, s.mieszczanka. 
CITHERN, sU/i'-urn, s. cytra, 
gęśl. 
CITIZEN, slt'-ć-zn, 1) s. obywa- 
tel miejski, mieszczanin; 2) adj. 
(Shaksp. Cymb.), bojaźliwy, 
tchórzliwy. - ship, s. mieszczań- 
stwo , obywatelstwo. 
CITRINE, slt'-rln, adj. cytryno- 
wego koloru. 
CITRON, slt'-trfin, s. cytryna. 
-tree , cytrynowe drzewo. -wa- 
ter, cytrynowa wódka,cytrynowka. 
CITRUL, slt'-trfil, s. dynia, ba- 
nia. 
CITY, s!t'-tć, s. miasto. 
CIVET, slw'-lt, s. zybetowe pi- 
żmo. - or - cat, zybet, wiwera. 
CIVIC, slw'-Ik, adj. obywatelski. 
CIVIL, slw'11 adj. cywilny, obywa- 
telski, świecki; krajowy, domowy, 
grzeczny, uprzejmy. - death, 
śmierć cywilna, postradanie praw 
obywatelskich, -law, prawo cy- 
wilne. - list, lista cywilna (sum- 
ma wyznaczona przez parlament 
na utrzymanie króla).-ivar, wojna 
domowa. 
CIVILIAN, sć-wH'-y4n, s. pra- 
wnik cywilny. 
CIVILISATION, slw-ll-ć-zi'-szfln, 
s. cywilizacya, wykształcenie, po- 
lor, kultura. 
CIVILITY, sć-wll'-kte, s. grze- 
czność , uprzejmość. 
TO CIVILIZE, slw'-Wlz, v.a. 
cywilizować. 
CLA 
CIVILIZER , slwMl-11-zćr j. roz- 
szerzający cywilizacyą, oświatę, 
CIVILLY, slw'-ll-lć, adv. grze- 
cznie , uprzejmie. 
CLACK, klAk,s. klask, trzask, 
klekotanie; (vulg.), język jak aa 
kołowrotku; paplanie, szczebiota- 
nie ; 2) dzwonek w młynie co sam 
dzwoni, kiedy trzeba zboża do ko- 
sza przysypać. To set one's - a 
going (vgly.), rozpuścić język, za- 
cząć paplać, rogadać się. 
TO CLACK, v.n. klaskać, trza- 
skać, klekotać; (vulg.), rozpuścić 
język, 
CLAD, klid, part, adj. (zob. 
TO CLOTH), ubrany, odziany. 
TO CLAIM , klirn , v. a. doma- 
gać się, żądać, rościć pretensyą. 
CLAIM, s. pretensyą, prawo, żą- 
danie. To lay (rnakć)j-r-to, rościć 
do czego prawo, pretensyą, dopo- 
minać się. , 
CLAIMANT, kli'-want, or CLAI- 
MER, kii'-mur, s. roszćżgcy pra- 
wo, zakładający pretensyą j/aspi- 
rant. 
TO CLAMBER, kl.W-bfir, v. 
n. (- up), wdrapać się, wgramo- 
lić się. 
TO CLAMM, v. a. i n. lepić, kle- 
ić; lipnąć, Ignęć. 
CLAMMINESS, klim'-mć-nćs, s. 
lipkość, klejkość. 
CLAMMY, klSm'-mć, adj lipki, 
klej ki, 
CL AMOROUS,klcim'-mur-us,ctdj. 
krzykliwy. -LY, adv. krzykliwie. 
CLAMOUR, klim'-mur, krzyk, 
wrzawa. 
TO CLAMOUR, v.n krzyczeć, 
huczeć , hałasować, ( Shaksp.) 
uciszyć wrzawę. 
CLAMP, klśmp, s. klamra, 
listwa. 
TO CLAMP, v. a. ściągnąć kla- 
mrą , dać listwę. 
CLAN, klSn (szkoc.), klan, ple- 
mię , pokolenie. 
CLANCULAR , klńng'-ku-lur, or 
CLANDESTINE, klśn-dćs'-tln, adj, 
tajemny, skryty, potajemny. 
CLANDESTINELY, kWn-d's'- 
tin-lć, adv. skrycie, potajemnie. 
CLANG, kiting, 1) pręt. (zob. 
TO CLING), 2) s. odgłos, huk. 
TO CLANG, v.n. huczeć, roz- 
legać się. 
CLANGOUR, klan'-g&r, s. huk, 
(trąb). 
CLANK, klśmk, s. szczęk, 
chrzęst. 
TO CLANK, v. n. szczękać 
chrzęstać. 
TO CLAP, klAp, v. a.\n. kła- 
pać, trzaskać, klaskać; 2) przyle- 
pić, przyłożyć ; 3) zarazić (webery? 
czną chorobą). To - the wings 
trzepotać skrzydłami. To - one 
hands, klaskać, poklaskiwać. To 
- a piece on an old suit, przy- 
szyć łatę do starćj sukni. To - 
writ on one's back, położyć komu 
pozew. To - spurs to a horse 
ścisnąć konia ostrogami. To - 
seal upon, wycisnąć na czem ple- 
49 
»ce, Ur, fill, bSt.^ hMFlne, fln.flNd, prdve, »r, f&MCftMnMsMCJuLp^ CLA 
częć. To - a trick upon one, wy- 
ptataćkomu figla. To-up a peace, 
sklecić pokój, naprędce go zawrzeć. 
To - up in prison, zapakować 
do więzienia. 
CLAP, s. trzask, klask, łoskot. 
- of thunder, łoskot piorunu. At 
one -, od razu. A - on the 
breech, klaps, placek po zadku. A 
-on the ear, policzek, uderze- 
nip w fwar? 
CLAPPER, klżp'-pur, s. klaska- 
jący , dający' oklaski; 2) serce 
u dzwona; 3) młotek*®- drzwi do 
zastukania ; (pulg.) język złośiiwćj 
kohićty. 
TO CLAPPERCLAW, klJp'-pur- 
klżu, v. n. swarzyć, zrzędzić. 
CLARE-OBSCURE , klir-ób- 
scńr', s. cienie w obrazach. 
CLARET, kló'-rćt, s. wino czer- 
wone francuskie. 
CLARICORD, kWf-ć-kórd, S. 
klawikort. 
CLARIFICATION, klAr-ć-fć-ki'- 
szun, s. klarowanie, lubowanie 
(płynów). 
TO CLARIFY, kIśr'-Lf 1, v. a. 
klarować, lutrować. 
CLARION, klir'-yun, s. trąba. 
CLARITY, klór'-ć-tć, s. czystość, 
jasnosć. 
CLARY, kl^-ró, s. szałwia. 
TO CLASH, klisz, v. a. i n. ude- 
rzyć, stuknąć o co; szczękać, 
chrzęstać, brzęczeć; fig: (-with), 
przeciwiać się, niezgadzać się, zo- 
stawać w sprzeczności. To - with 
one's self, być w sprzeczności z so- 
bą samym, zbijać się. 
CLASH, s. szczęk, chrzęst, brzęk; 
fig: spór, sprzeczność. 
CLASP, klśsp , s. haftka , klam- 
ra; fig: objęcie, uściśnienie. - 
knife, n6i składany. 
TO CLASP, v. a, spiąć haftką, 
spoić klamrą; fig: objąć, przyci- 
snąć, przytulić. To - to one's 
bosom, przycisnąć do łona. 
CLASPER, klis'-pur, 8. wąsy 
u roślin wspinających się. 
CLASS, kl's, s. klassa, rząd, 
szereg; stan; klassa w szkołach. 
TO CLASS, TO CLASSIFY, 
klłłs'-sć-fi, v. a. klassyfikować, po- 
dzielić na klassy, rzędy-, szeregi. 
CLASSIC (-al) , klas'-slk, adj. 
klassy czny, wzorowy. -learning, 
klassyczna literatura; 2) CLASSIC. 
s, klassyk, wzorowy pisarz. 
CLASSIFICATION, kii-sć-fS- 
ki-sz&n, s. klassyfikacya, podzie- 
lenie na klassy. 
TO CLATTER, klAt -lfir, o. a. i 
n. grzechotać, chrobotać, łoskot 
czynić, szczękać, chrząstać, tent- 
nieć, dudnieć; vulg . paplać, gawę- 
dzić, Llócić się, swarzyć się. 
CLATTER, s. szczęk, chrzęst, 
łoskot, ten tent. - coal, (vulg.) 
gaduła, - ER, wrzaskun, krzykała. 
CLAUSE, klóuz, s. warunek, 
ostrzeżenie. 
CLAUSTRAL, kljus'-trai, adj. 
klasztorny. 
GŁAUSURE, kliu'zir, z. kłau- 
znre, zamknięcie w klasztorze. 
50 
CLE 
CLAVATED, kliw'-ł-tćd, adj. 
sękowatv, guzowaty. 
CLAVELLATED , kl4w'-ćlk-tćd, 
adj. ze spalonego wajnsztajnu. 
-CLAVICLE, klśw'-ć-kl, s. oboj- 
czyk, (anat.). 
CLAW, klóu, s. pazur, szpona. 
TO CLAW, v. a. drapać, dra- 
snąć, szarpać, targać. To -off, 
oddrapać; wyłoić skórę, wyłajać, 
wybuzować. CLAWED, adj. mają- 
cy pazury, ze szponami. 
CLAY, kia', glina (w poezyi), 
ziemia, proch, próchno, monu- 
mental -, grobowiec. - marl, ił. 
- pit, gliniarnia. 
TO CLAY, v. a. posypać gliną, 
gnoić gliną, pomazać gliną. 
CLAYEY, klY-ó, or CLAYISH, 
kli'-lsz, adj. gliniasty, iłowaty. 
CL A YMORE,kli'-mór,s. (w Szko- 
cyi), długi miecz obosieczny. 
CLEAN, klin, adj. czysty, chę- 
dogi, ochędoźny; czysty, niewinny. 
TO CLEAN, v. a. czyścić, chę- 
dożyć. 
CLEANLILY, CLEANLY, klćn'- 
ló-łć, adv. czysto, chędogo, ochę- 
dożnie. 
CLEANLINESS, kićn-ló-nós, or 
CLEANNES, klćn'-n&, s. czystość, 
chędogość, ochędostwo. 
CLEANLY, klćn'-lć, adj. i adv. 
czysty, chędogi, ochędoźny; czysto, 
ochędoźnie. 
TO CLEANSE, klćnz, v. a. czy- 
ścić, oczyścić, wyczyścić ;.oczyścić 
z grzechu. 
CLEANSER, klSn'-zur, s. lekar- 
stwo na przeczyszczenie krwi. 
CLEAR, klćr, adj. klarowny, 
czysty, jasny, pogodny, widny; 
jasny, wyraźny, oczywisty; czy- 
sty, niewinny; bez długów, po- 
zostający po potrąceniu kosztów. 
- and sheer, całkiem, zupełnie. 
To get-, odczepić się, odkara- 
skać się, pozbyć się, ujść, wymknąć 
się. To get - of the port, vrypty- 
nąć z portu. To come off-, ujść su- 
chą nogą. To come off - from all 
imputations, oczyścić się ze wszy- 
stkich zarzutów. To leap - over, 
susnąć, przeskoczyć. To stand -, 
zejść, ustąpić z drogi. - coast, 
brzeg bezpieczny. - conscience, 
czyste sumienie. - countenance, 
pogodna, wesoła twarz. - estate, 
majątek bez długów. - gain, czy- 
sty zysk. -headed, światły, oświe- 
cony. - sighted, bystrooki, jasno 
widzący rzeczy. - sightedne&s, 
bystry'wzrok, jasne widzenie rze- 
czy. - title, niezaprzeczone prawo. 
TO CLEAR, v. o. i n. objaśnić, 
wyjaśnić; wyczyścić, wyklarować, 
wypolerować; usprawiedliwić, unie- 
winnić; oczyścić, uprzątnąć; wy- 
trzebić, wykarczować; mieć czy- 
stego zysku, czystego dochodu; 
wyjaśnić się, wypogodzić się; po- 
zbyć się, odczepić się. To - a 
doubt, wyjaśnić wątpliwość. To - 
the ranks of the enemy, przerze- 
dzić szeregi nieprzyjacielskie. To- 
the highways of robbers, oczy- 
ścić drogi z rozbójników. Te - a 
CU 
prisoner, uznać oskarżonego za 
niewinnego. To - a«Aip, opłacić 
do od okrętu. To - a debt, zapła- 
cić dług. To- the table, sprzątnąć 
ze stoiu. To - the weeds, wypleć 
zielsko. To - a wood, wykarczo- 
wać las. - the house, fora ze dwo- 
ra. To-up, wyjaśnić, objaśnić; 
wyjaśnić się, wypogodzić się. - up 
your brow, wypogodź czoło. It 
begins to - up, zaczyna się wyja- 
śniać, wypogadza się. 
CLEARANCE, kló-rśns, fi. za- 
płacenie cła (od okrętu), kwit z o- 
placonego cła. 
CLEARER, klA'-rdr, s. czyszczą- 
cy, wyjaśniający. 
CLEARLY, klćr'-lć, adv. jasno, 
czysto; całkiem, zupełnie. 
CLEARNESS, klćr'-n&, s. blask, 
jasność (o gwiazdach), jasność, 
wyraźność; wypogodzenie; czystość, 
niewinność. - of the voice, czy- 
sty głos. 
TO CLEARSTARCH,kter'-stSrcz, 
v. a. krochmalićs- 
TO CLEAVE, kłów, v.ir. 1) n. 
lgnąć, przylepić się, przylgnąć; 
pęknąć, rozłupać się; 2) a. szczc- 
pać, łupać, płatać, rozłupać, roz- 
płatać; pruć, przerzynać (jak okręt 
wodę, jak ptak powietrze). 
CLEAVER, klć*-w(ir, s. nóż rze- 
źniczy do płatania mięsa. Wood-, 
rębacz drew. 
CLEFT, klćft, 1) pręt i part, 
(zob. TO CLEAVE); 2) s. rozpadli- 
na , szczelina, rysa. 
CLEMENCY, klćm'-món-só, s. 
łaskawość, łagodność, ludzkość. 
CLEMENT, klóm'-mćnt; 1) s. 
Klemens; 2) adj. łaskawy, łagodny, 
ludzki. 
TO CLENCH, zob. TO CLINCH. 
CLERGY, klćr'-dżć, s. ducho- 
wieństwo. - man, duchowny, ka- 
płan. 
CLERICAL, klćf-ć-kM, adj. du- 
chowny. 
CLERK, klŁrk, s. ksiądz, ka- 
płan ; uczony, pismak; pisarz, se- 
kretarz, kancelista; kupczyk. - 
SHIP, s. stan duchowny, stan nau- 
kowy, urząd pisarza, sekretar- 
stwo, i t. d. 
CLEVER, klćw'-flr, adj. zdatny, 
zdolny, sprytny, sprawny, zręczny. 
-LY, adv. sprytnie, sprawnie , 
zręcznie. 
CLEVERNESS, klćw'-&r-nćs, s. 
zdatność, zdolność, spryt, spra- 
wność, zręczność. 
CLEW, klii, «. kłębek; fig: wą- 
tek, nić po którćj się czego docho- 
dzi. 
TO CLEW, u. a. podnieść żagle 
żeby je rozwinąć (mar.). 
TO CLICK, klik, v. a- (to go 
click-clack), używa się mówiąc o 
gangu zegarka. 
CLICKET, klfk'-ćt, s. grzecho- 
tka , klekotka. 
CLIENT, klł'-ćnt, fi. klient, któ- 
rego sprawy broni adwokat; szu- 
kający opieki, protekcyi -ED, adj. 
mający wiele klientów. -SHIP, fi. 
* klienci. 
^oe, Mr, iW, Mt.gMd, b5n.|jFlDet «r, ffttfiCćre^ Rm.lCMMHatmiauklBSM^**- CLO 
CLIFF, klif, or CLIFT, klift, 
S. skała, szkopuł. 
CLIMACTER, kU-mik'-t&r, s. 
pewna liczba lat, których koniec 
uważa się niebezpieczny dla życia. 
CLIMACTERIC (-al), klhn 4k- 
tćr'-rlk, adj. klimakteryczny, spro- 
wadzający zmiany, i pogorszenia 
w ciele ludzkićm. 
CLIMATE, kll'-mAt, s. klima, 
klimat, kraina, strefa ziemi. 
TO CLIMATE, v.n. (Shaksp.), 
mieszkać. 
CLIMAX, klł'-mSks, s. stopnio- 
wanie, przejście stopniowe (figura 
retoryczna). 
TO CLIMB, kllm, v. r. i ir. n. (- 
up), piąć się, wspinać się, wieść, 
wdrapać się, wgramolić się. 
CLIMBER, klf-mfir, 8. wspina- 
jący się, 2) (roślina), powoj motyli 
czyli powoinik. Hasty -s have 
sadden falls (prov.), kto wysoko 
lata ten nisko pada. 
CLIME, kllm, s. (w poezyi), 
kiima, klimat, kraina. 
TO CLINCH, kllnsz, v.a. zaci- 
snąć (pięść, kułak), zagiąć ostrze 
gwoździa na drugićj stronie. To - 
an argument, wzmocnić dowód. 
CLINCH, s. igraszka słów, dwu- 
znacznik, dowcipne słówko, żarcik. 
CLINCHER, kllnsz'-ur, s. klam- 
ra, ankra; 2) dowcipniś, żartowniś. 
TO CLING, kling, v. ir. n. 
lgnąć, przylgnąć, przylepić się, 
przytulić się. 
CLINGY, klln'-gd, adj. lgnący, 
klejki, lepki. 
CLINIC (-al), kllnMk, adj. 
złożony chorobą, obłożny. A - al 
lecture, narada doktórów przy łóż- 
ka chorego. -al convert, nawró- 
cony na dobrą wiarę przed śmiercią. 
TO CLINK, kllngk, v. a. i is. 
brzękać, brzęczeć, dźwięczeć. 
CLINK, s. brzęk, dwięk. He is 
gone to -, (vulg.), siedzi w kaj- 
dankach. 
CLINQUANT, kllngk'4nt, 8. 
błyskotka, świecidełko. 
TO CLIP, klip , v. a. obcinać, 
obrzynać, obciąć, oberznąć. To - 
money, obrzynać pieniądze. To - 
a bird's wings, obarczyć ptaka. 
To- a man's wings, przy trzeć 
lub utrzeć komu rogów. To - 
sheep, strzydz owce. 
CLIPPER, kllp'-pur, s. obrzy- 
naez pieniędzy ; 2) postrzygacz 
owiec. 
CLIPPING, kllp'-plng, s.obrzyn- 
ka, okrawka. 
ĆLOAK, klók, s. płaszcz; fig: 
Etaszczyk, pozor, pokrywka. - 
ag, mantelzak, tłómok. 
TO CLOAK, v.a. okryć pła- 
szczem , fig: okryć płaszczykiem , 
ukryć pod pozorem. 
TO CLOATH, zob. TO CLOTHE. 
CLOCK, klók , s. zegar (ścienny 
lub wieżowy), 2) ćwikieł czyli klin 
(u pończochy). What's o'-, what 
o'- is it? która godzina? - dial 
(- face), cyferblat. - hand, in- 
dex., - maker , zegarmistrz. - 
work, mechanika zegarowa. 
CLO 
CLOD, kłód, 8. gruda, bryła 
ziemi, skiba. - head, -pate, 
- poll, kapuściana głowa, bał- 
wan, głupiec. -paled, głupi. 
TO CLOD, ©. 1) n. zsiadać się, 
krzepnąć, 2) a. rozbijaćgrudę mo- 
tyk?. 
CLODDY, klód'-dć, adj. gru- 
dzisty, brylasty, brylisty. 
TO CLOG, klóg, v.a. obarczyć,' 
obciążyć, tamować ruch. 
CLOG, 8. ciężar, zawada, prze- 
szkoda; 2) kalosze. This meat is a 
-to the stomach, la potrawa obcią- 
ża żołądek. A fine estate, but 
there is a - upon U, piękne do- 
bra, ale obarczone długami. 
CLOGGINESS, klóg' gć-nćs, s. 
obciążenie, uciążenie, obarczenie. 
CLOGGY, klóg'-gó, adj. obcią- 
żający, obarczający, będący cięża- 
rem , zawadzający. 
CLOISTER; kióis-tńr, s. kla- 
sztor. 
TO CLOISTER (-up), v.a. 
zamknąć w klasztorze. 
CLOISTERAL, klóls'-tur-ńl, adj. 
klasztorny, zakonny. 
CLOISTERESS, klbk»4r&, s. 
zakonnica, mniszka. 
CLOMB, kiom, pręt, f (zob. 
TO CLIMB). 
TO CLOOM, klóóm v. a. zalepić, 
zakleić. 
TO CLOSE, klóz, v. a. 1 n. za- 
mknąć, zawrzeć; zakończyć, za- 
mknąć się, zasklepić się (o ranach); 
zgadzać się, przystawać na co. To 
- an account, zamknąć rachunek. 
To - a sentence, zakończyć pe- 
riod. To - tip a letter, złożyć list 
i zapieczętować. To - with (- in 
with), zgodzić się, przystać na co, 
pogodzić się z kim. To - With the 
enemy, zewrzeć się z nieprzyjacie- 
lem. 
CLOSE, z. kres, koniec, za- 
mknięcie; 2) (klós), pole opasaae 
murem lub ogrodzone płotem. 
CLOSE, klós, adj. i adv. za- 
mknięty , szczelny, gęsty, dychto- 
wny, obcisły, ciasny, opięty; par- 
ny, zaduszny; ftg: ścisły, tajny, 
tajemny : skąpy, oszczędny; tuż 
przy, biiziuteńko. To be-in bed, 
dobrze się w łóżku obtulić. --to the 
ground, tuż przyziemi. -ftqhl 
(engagement), żwawa utarczka. 
To 'make - inquiry, dokładnie się 
wypytać, ściśle wybadać. To keep 
- , zachować w sekrecie. To live 
-, żyć oszczędnie, skąpić. To 
study -, pilnie się uczyć, przy- 
siedzieć fałdów. Close sits my 
shirt,but closer is my skin, (prov.) 
bliższa koszula ciała niżeli kontusz. 
- bodied, obcisły, opięty. •-coat, 
ciasna suknia. - correspondence, 
ciągła korespondenta. - crept 
(cropped), ostrzyżony przy samej 
głowie. - fisted, - handed, ską- 
py. - prisoner, więzień ściśle 
strzeżony. - stool, stolec. - 
tongued, ostróźny w mówieniu. 
CLOSELY, klós'-ló, adv. ściśle, 
szczelnie, zbliska; fig. skrycie, 
tajemnie. 
CIO 
CLOSENESS r fclds'-cfe, 8. za- 
mknięcie, szczelność; panwść,xa- 
ducha; gęstość, dychtowność; fig: 
skrytość, tajemaość; skąpstwo, 
oszczędność. 
CLOSER, kld'-z&r, 3. zamykają- 
cy, kończący. 
CLOSET, klóz'-It, s. alkierz, 
gabinet Water-, prewet. 
TO CLOSET, v. a. zamknąć 
w gabinecie, zamknąć się z kim 
w gabinecie dla tajemnćj narady. 
CLOSURE, kló'-źńr, s. zamknię- 
cie, zakończenie. 
CLOT, klót, s. zsiadłość, skrze- 
plość. 
TO CLOT, v.n. zsiadać się, 
krzepnąć, skrzepnąć, ścinać się. 
CLOTH, kldć/i, s. sukno, pló- 
no; suknie, ubiór. -.in gram, 
sukno farbowane w wełnie. To la^ 
the -, nakryć stół obrusem. To 
draw (remove) the-, zdjąć ob- 
rus , sprzątnąć ze stołu. To wear 
the -, nosić mundur. To wear the 
black-, nosić sutanę,.być księ- 
dzem. - bag, tiomok. - trade, 
handel sukienny. - weaver, su- 
kiennik. 
CLOTHS (cldTH'z), pl. gatunki 
sukna. 
TO CLOTHE, klóTH, v. r. i ir. 
a. odziać, ubrać, przyodziać. 
CLOTHES, klóz, s. pl. suknie, 
bielizna. A suit of -, garnitur. 
Foul -, brudy. Bed -, pościel. 
CLOTHIER, kldTH'-yćr, s. su- 
kiennik , handlujący suknem. 
CLOTHING, klóTH'-Ing, ubie- 
ranie, odziewanie, ubiór, ubranie. 
TO CLOTTER, klót'-tur, v. n. 
zsiadać się, krzepnąć. 
CLOTTY, klót'-tć, adj. zsiadły 
w gruzełki, gruzłowaty, skrzepły. 
CLOUD, kló&d, 3. chmura.- 
capt, zachmurzony. -compelling 
Jove (wpoezyi), Jowisz piorunu- 
jący, cbmurowladca. 
TO CLOUD, o. 1) a. ©chmurzyć, 
zachmurzyć; 2) n. chmurzyć się, 
zachmurzyć się. 
CLOUDILY, , adv. 
pochmurnie. 
CLOUDINESS, klM'-dó-nćs, 3. 
zachmurzenie, pochmurność. 
CLOUDLESS, klóud'-lćs, adj. 
bezchmurny. 
CLOUDY, kló&'-dć, adj. zachmu- 
rzony, chmurny, pochmurny. 
CLÓUT, kl&ut, s. galgan, pła- 
chta , szmata, ścierka; 2) f ceł do 
którego się strzela; 3) podosek. 
TO CLÓUT, v. a. łatać, sztuko- 
wać. CLOUTED, niezgrabny, nie- 
okrzesany ; 2) zsiadły, skrzepły. - 
cream, śmietana z cukrem i wi- 
nem. 
CLOUTERLY, klM'-tńr-!ć, odo. 
niezgrabnie, po partacku. 
CLOVE, kłów, 1) pręt. (zob. TO 
CLEAVE); 1) s. główka (czosnku), 
goździk korzenny, --bark, kora 
drzewa goździkowego. - gilly - 
flower ,• goździk polny. 
CLOVEN, kld'-wn, part. (zob. 
TO CLEAVE), rozszczepiony, roz- 
łupany, rozsochaty. - foot (- 
51 
F4ce, blr, Ml, Ł&s.gFiae, fin.gNÓ, próve, fór, gót. jjGiire,cfir, f&ll.|C6!n.gS6&9e.|CAaL8 COA 
fool) racica. - footed (- noofcd), 
racicowy. 
CLOVER, kló-wur, s. koniczy- 
na. To live in -, tnieć się jak pa- 
czek w maśle, opływać w dosta- 
tkach. 
CLOWN, klóun, s. gbur, chlo- 
pisko, prostak, grubianin. 
CLOWNERY, klóun'-ór-rć, s. 
gburostwo, prostactwo, grubiań- 
stwo. 
CLOWNISH , klóunMsz , odj. 
gburowaty, prostakowaty, grubi- 
ański. -LY, adv. po grubiańsku. 
-NESS, s. gburowatość, grubiań- 
stwo. 
TO CLOY, kłóć, v.a. obiado- 
wać, przesycić, opakować; 2) za- 
gwożdić. 
CLOYLESS, klóć'-lós, adj. nie- 
sylny, niekarmigcy. 
CLOYMENT, klóć-mćnt, s. ob- 
ładowanie, przesycenie. 
CLUB, klub, s. palka, maczuga; 
2) (w kartach) żolgdż; 3) klub, to- 
warzystwo; częstka na każdego 
przypadająca do zapłacenia. -hea- 
ded głowiasty. - law, prawo ki- 
ja, prawo mocniejszego; ustawa 
klubu. - room , sala klubowa. 
TO CLUB, v. n. zapłacić część 
wspólnego wydatku, przyłożyć się, 
przyczynić się. 
TO CLUCK, kluk, v. n. kwokać. 
CLUE, zob. CLEW. 
CLUMP, klump, s. kloc, bryła, 
kupa. A - of Crees, kłęb drzew. 
CLUMPS, klumps, s. bałwan, 
głupiec. 
CLUMSILY, kłunf-zć-lć, adv. 
grubo, niezgrabnie, po prostacku. 
CLUMSINESS, klutn'-zć-nćs, s. 
niezgrabność. 
CLUMSY, kium'-zd, adj. nie- 
zgrabny, nieokrzesany. 
CLUNG, klung, pręt, i part, 
(zob. TO CLING). 
CLUSTER, klus'-tur, s. pęk, 
grono, kupa , gromada, roj. - of 
islands, kupka wysep. - grape. 
czarne drobne rozynki. 
TO CLUSTER, v. 1) n. rosngć 
w gronach, w kupkach; 2) a. sku- 
pić , zgromadzić. -LY, adv. gro- 
nowy, rosngcy w gronach. 
TO CLUTCH, klucz,v.a. ścisngć 
pięść, ująć w garść, zagarnąć, po- 
rwać, zachwycić, pochwycić. 
CLUTCH, s. pazur, szpona; 
(vulg.) garść, ręka, pięść. 
CLUTTER, klut'-lur, s. tartas, 
hałas, harmider. 
TO CLUTTER , v. n. hałasować, 
barmiderować. 
CLYSTER, klls'-tur, s. lewaty- 
wa , enema. 
COACH, kócz, s. kocz, kareta. 
- box, kozioł. - house, wozo- 
wnia. - man, furman, stangret. 
- step, stopień u powozu. 
TO COACT, kó-akt', v. n. t 
współdziałać. 
COACTION, kd-ak'-szun , s. 
muS, przymus. 
COACTIVE, kó-Ak'-dw, adj. 
zmuszający. znagiajgcy; i współ- 
dzidłający. 
52 
' CO A 
COADJUMENT,kó3d -dżu-mćnt, 
s. dopomaganie , pomoc. 
COADJUTANT, kó-id-diu-l3nt, 
adj. dopomagający. 
COADJUTOR, kó-4d-dżu'-tur, 
S. pomocnik. 
COADJUVANCY,kó-3d'-dżii-w4n- 
sć, s. dopomaganie. 
COADUN1T1ON, k^4d-u-nfsz'- 
tin, s. zjednoczenie, zliczenie, spo- 
jenie, przybranie. 
COAGULABLE, kó-3g-u-13-bl, 
adj. dający się sprowadzić do sta- 
nu zsiadlości. 
TO COAGULATE, kó-ag'-ii-14t, 
V. 1) a. sprawić zsiadlość, skrzep- 
nienic; 2) n. zsiąśćsię, skrzepnąć. 
COAGULATION , kó-ag-u-ji'- 
szun, s. zsiadlość, skrzeplość. 
CO AG ULATIV E, kó-a g'-u-14-tl w, 
adj. sprawujący zsiadlość, skrzep- 
nienie, 
COAGULATOR, kd-Jg'-u-ld-ti'ir, 
S. pierwiastek sprawujący zsiadlość. 
COAL, kól, s. węgiel. - black, 
czarny jak węgiel. - house, ma- 
gazyn na węgle. - man, węglarz. 
- mine {-pit, -work), kopal- 
nia węgli. - poker (- rake), 
ożóg. -słone, rodzaj twardego 
węgla kamiennego. 
TO COAL, v. a. wypalać węgle 
z drzewa; 2) naznaczyć węglem. 
COALERY, kó'-lur-ó, s. kopal- 
nia węgla. 
TO COALESCE, kó-Mćs', v.n. 
zrastać się, złączyć się, polgczyć 
się, skojarzyć się. 
COALESCENSCE, kd-S-lćs^sćns, 
S. zrośnienie, poleczenie się. 
COALITION, kó-i-llsz'-un, s. 
koalieya, sprzymierzenie. 
TO COALIZE,kó-4-llz',v.n. złą- 
czyć się, sprzymierzyć się. 
COALY, kó'-ló, adj. węglisty. 
COAPTATION, kd-ap-ta'-szun, 
s. przyrządzenie, przyszykowanie. 
TO COARCT, kó-4rkf, v.a. 
ścieśnić, skrępować, ograniczyć. 
COARCTATION , kó-4rk-ti'- 
szun, s. ścieśnienie, przymus. 
COARSE, kórs, adj. gruby (o 
materyi, o pokarmach) , szorstki, 
w podłym gatunku; ordynaryjny, 
pospolity, nieokrzesany, niegrze- 
czny, grubiański. -LY, adv. gru- 
bo, po grubiańsku, -NESS, s. 
grubość, szorstkość, podły gatu- 
nek; ordynaryjność, pospolitość, 
nieokrzesanie, niegrzcczność, gru- 
biaństwo. 
COAST, kóst, s. brzeg morski, 
pobrzeźe, nadbrzeże. The - is 
clear, nicmasz niebezpieczeństwa. 
-ER, s. trzymający się w żegludze 
brzegów morskich. 
TO COAST, v. n. i a. płynąć 
wzdłuż brzegów. 
COAT, kót, s. suknia, kapota, 
surdut; spódnica, suknia dziecin- 
na ; 2) skóra zwierzęca; 3) łupina, 
pochewka, torebka; 4) tarcza her- 
bowa. To cut the - according to 
the cloth {prov.), podług stawu 
sypać groblę, mierzyć się piędzią. 
To cast the-, lenieć. Great -, 
surdut, kapota. - of arms, herb. 
GOC 
- of mail, pancerz, kolczuga. To 
turn -, przekabacić się. The coal 
of an onion, łupiny cebuli. 
TO COAT, v. a. okryć, odziać, 
oblec. 
TO COAX , kóks, v. a. przypo- 
chlebiać się, święcić baki. 
COAXER,kóks'-ur, s. pochlebca, 
lizus. 
COB, kób, s. mewa (ptak mor- 
ski). A rich -, bogaty sknera. 
COBALT, kób'-alt, s. kobalt 
(półmetal). 
TO COBBLE, kób-bl, v.a. la- 
tać, naprawiać (stare obuwie), par- 
taczyć, fuszerować. 
COBBLER, kÓb'-blur, s. latacz, 
starego obuwia, partacz, fuszer. 
COBłSHOP, kó-blsz'-up, s. ko- 
adjutor. 
COBWEB, kób'-ućb, pajęczyna. 
COCCIFEROUS, kók-slf-fćr-rus, 
adj. jagodorodny. 
COCHINEAL, kficzMn-ĆI, s. 
czerwiec polski, koszenilla. 
'COCHLEARY, kdk'-lM-rd, or 
COCHLEATED,kók-lć-4-tćd, ad]. 
świdrowaty, gwintowany. 
COCK, kók, s. kogut, samiec 
(niektórych ptaków); 2) slog (sia- 
na); 3) języczek (u szalki); 4) in- 
dex, skazówka godzinowa; 5) cy- 
wka, smoczek; 6) kurek (u strzel- 
by) ; 7) chorągiewka na dachu. - 
boat, czolno przy okręcie. - 
sivain (kók'-sn), rotman sterujący 
tćm czółnem. To tell the story of a 
-and a buli, prawić duby smalone, 
bredzić, bajać o żelaznym wilku. 
To be - on hoop l cock-a-hoop), 
pysznić się, fanlaronęwać, zucho- 
wać, junaczyć. - broili, rosol 
z koguta. - chaffer , chrząszcz. 
-s comb, grzebień koguci. - 
crowing, pianie koguta. -fight, 
fighting, bitwa kogutów (ulubione 
widowisko ludu angielskiego). -'s 
head, sparcela pastewna. -horse, 
konik drewniany (dla dzieci), na 
koniu, pyszny, butny. - loft, 
strych. -master, ten co układa 
koguty do bitwy. - match, bitwa 
kogutów, zakład przy takich wido- 
wiskach.- pit, plac bitwy kogu- 
tów , dolna część okrętu służąca za 
szpital dla chorych, i rannych maj- 
tków. - shut or shut-time, szara 
godzina, zmierzch. - sparrow, 
samiec wróbel. - spur', rodzaj 
głogu.-stride,, krok posuwisty, 
pyszne stąpanie. -sure, zarozu- 
miały, zamniemaly. - weed (ro- 
ślina), pieprzyca. 
TO COCK, v. a. i n. podnieść 
do góry, zadrzeć, nastorczyć, na- 
stoperczyć, czuba podnosić, py- 
sznić się, z pyszna stąpać. To - a 
gun, odwieść kurek u strzelby. To 
- the nose, zadzierać nosa. To - 
the ears, nastoperczyć uszy. 
COCKADE, kók-kid', s. kokarda. 
COCKATRICE, kók'-a-tris, s. ba- 
zyliszek ; 2) nierządnica, kurwa. 
TO COCKER, kók'-k&r, v.a. 
pieścić, cackać, głaskać. 
COCKEREL, kbk'-kur-S,U- 
gucik. 
Fkce, bćr, Sil, Wt.^, bćn.||Flnc, Bn.JiNÓ, próve, fór, gMO.cŁr, fuB. UCMp.fi H6&se. fi Ciut fi B^Łfi SWa. COE 
COCKET, kók-klt, 8. stypel ko- 
mory cełnćj, kwit zapłaconego cła. 
COCKISH, kdk'-lsz, adj. jurny, 
lubieżny; czupurny. 
COCKLE, kók'kl, 8. rodzaj mu- 
szli; 2) kąkol, kąkolnica. - stairs, 
schody kręcone. -hat (Shaksp.), 
kapelusz pielgrzymski. 
TO COCKLE, v. a. skręcić na- 
Kształt szruby, zmarszczvć. 
COCKNEY, kóknó, 8. (tron.), 
mieszkaniec Londynu; gap, gawron. 
COCOA, kó'-kó,s. kokos, kakao. 
COCTION, kók'-szun, 8. goto- 
wanie, warzenie, trawienie pokar- 
mów. 
COD, kód, s. strączek, łupina: 
2) a man's cods, jądra męskie: 3) 
- or- fish, stokfisz. Cod s fish! 
(yulg.), daj go katu ! ej do tysiąca! 
- piece, rozporek u spodni. To 
tie one' - piece, zawiązać nowo- 
żeńcowi czarowniczy węzeł, aby nie 
mógł spełnić małżeństwa. -'8 
purse, worek jądrowy. -s ware, 
groch zielony. 
TO COD, v. a. zamknąć w strą- 
czku. Codded grains, ziania strą- 
czkowe. 
CODE, kód, s. kodex, statut. 
CODICIL, kód'-ć'sll, s. kody- 
cyl , dodatek do testamentu. 
TOCODLE, kód'-dl, v.a, wa- 
rzyć na wolnym ogniu. 
COEFFICACY, kó-ćf-fć-kS-sć, 
or COEFFICIENCY, kó-ćf-Rsz-dn- 
sć, s. współdziałanie. 
COEFFICIENT, kWf-flsz'-dnt, 
t) adj. współdziałający: 2) s. mno- 
żnik (w algebrze). 
COEMPTION, kd-ćm'-szfln, s. 
zakupienie. 
COEQUAL, kó-ć-kuM, adj. spół- 
rćwny. 
COEQUALITY, kd-ć-kuM'-ć-tć, 
S. spółrówność. 
TO COERCE, kó-ćrs', v. a. przy- 
musić, znaglić, zniewolić. 
COERCION, kó-Ćr'-szfin, s. przy- 
mus, znaglenie, zniewolenie. 
COERCIVE, kó-ćr'-stw, adj. 
przymuszający. 
COESSENTIAL, kd-Ss-sSn'-szM, 
adj. jednoistny, spółistny, spół- 
istotny. -LYt adv. jednoistnie, 
społistnie. 
COESSENTIALITY, kó-ćs-sen 
szó-ÓF-ć-tć, s. jednoistność, spói- 
tstność. 
COETANEOUS, kó-ć-tT-nMs, 
adj. rowienniczy, spółczesny. 
COETERNAL, kó-ć-tćr -nM, adj. 
spólwieczny. -LY, adv. spółwie- 
cznie. 
COETERNITY, kćhć-tćr-nć-tć, 
8. spółwieczność. 
COEVAL, kd-i'-wM, 1) adj. je- 
dnowieczny; rowieśny, rowienni- 
czy : 2) s. spółczesny. 
COEVOUS, kó-ó'-wus, adj. ro- 
wieśny, rowienniczy, spółczesny. 
TO COEXIST, kó-ćgzlsl', v.n. 
spółcześnie istnieć. 
COEXISTENCE, kó-ćg-i-Is -tćns, 
s. spótistnienie. 
COEXISTENT, kó-ĆgW-Unt, 
adj, spólistniejący. 
COR 
TO COEXTEND, kMks-tćnd',v. 
a. nadać tęi sama rozciągłość. 
COEXTENSION, kó-ćks-t3n'- 
sz&n, s. równa rozciągłość. 
COFFEE, kóf'-fó, s. kawa. - 
berry, ziarko kawy. - house, ka- 
wiarnia. - man, kawiarz. - mili, 
młynek od kawy. - pot, imbry- 
ryp-Łr k'nwv 
COFFER,kóf-ffir,kufer,skrzynia. 
TO COFFER, v. a. schować do 
skrzyni. To - up treasures, zgro- 
madzić skarby. 
COFFERER, kdf-fur-ur, s. pod- 
skarbi królewski. 
COFFIN, kóF-fln, s. truna : 
2) skorupa z ciasta w torcie, paszte- 
cie : 3) kopyto końskie. 
TO COFFIN, v. a. złożyć w tru- 
mnie. 
COG, kóg, s. ząb u kola. - 
wheel, kolo z zębami. 
TO COG, v. a. i n. dorobić zęby 
do koła, ponacinać w zęby; 2) 
pochlebiać, świecić baki, łgać. 
(Shaksp.), oszukać grając w ko- 
ści. To - a dinner, wprosić się 
na obiad do kogo. 
COGENCY, kd'-dźćn-si, 8. siła 
zniewalająca, moc, dobitność. 
COGENT, kó'-dżćnt, adj. silny, 
naglący , zniewalający , dobitny. 
-LY, adv. silnie, dobitnie. 
COGGER t kóg -gur , s. po- 
chlebca. 
COGITABLE, kódż'-ć tS-bl, ad], 
pomyślany. 
TO COGITATE, kódź'ć-tit, v. n. 
myśleć, pomyśleć. 
COGITATION, kódż-ć-tT-szfin, 
s. myślenie. 
COGITATIVE, kódż'-ó-U-dw, 
adj. myślący, zamyślony. 
COGNATION , kdg-ni'-szun , s. 
pokrewieństwo, powinowactwo. 
COGNISEE,kóg-nć-zć',s. (w. p.) 
mający sobie przysądzone prawo 
do dóbr gruntowych. 
COGNiSOUR, kóg-nć-zór', s. 
(w. p.) odstępujący prawa do dóbr 
gruntowych,przysądzający to komu 
to prawo. 
COGNITION, kóg-nlsz'-un, s. 
wiedza, znajomość. 
COGNITIVE, kóg'-nć-tlw, ad]. 
poznający, rozeznawczy. 
COGNIZABLE , kóg-nć-zS-bl, 
adj. (w. p.) podlegający sądowemu 
rozeznaniu. 
COGNIZANCE, kóg'-nć-zśns; s. 
wiedza, wiadomość, znajomość : 
2) sądowe rozeznanie, rozpatrze- 
nie : 3) znamię, godło, cecha: 4) 
(her.' figura w hełmie. 
COGNOMINAL, kóg-nóm'-ć-n31, 
adj. jednoimienny. 
COGNOMINATION, kóg-nóm-ć- 
ni'szun, przydomek, przezwisko. 
COGNOSCENCE, kóg-nós'-sćns, 
8. wiadomość, znajomość. 
COGNOSCIBLE, kóg-nós-sć-bl, 
adj. mogący być poznanym, po- 
jętym- 
TO COHABIT, kó-hSbMt, v.n 
mieszkać z sobą (jak mąż z żoną). 
COHABITANT, kó-hśb'-ć-tśnt, 
s. spółmieszkaniec. 
COL 
COHABITATION, kd-MM-td'- 
szńn,«. spóimieszkauie, mieszka- 
nie męża z żon?. 
COHEIR, kó-Ar', s. spółdziedzic. 
COHEIRESS, kW'-r&, s. spól- 
dziedziczka. 
TO COHERE, kó-hór', v.n spa- 
jać się, kojarzyć się. 
COHERENCE (-cv), kó-hć'- 
rćns, s. spójnia, łączność, porzą- 
dek , związek. 
COHERENT, kd-hó'-rćnt, adj. 
spojony, związany, zgodny. 
COHESION, kó-hó'-źŁn , s. spój- 
nia , spojenie. > 
COHESIVE, kó-hó'-slw, adj. 
spajający, łgczący. 
COHESIVENESS, kó-hó'-slv-aćs, 
s. spójność. 
TO COHIBIT, kó-h!b'-!t, v.a. 
powstrzymać, powściggngć, prze- 
szkodzić. 
TO COHOBATE, kd'-hd-bAt, v.a. 
(chem.) powtórnie dystyiówać. 
COHOBATION, kMió-bA'-sz6n, 
s. (chem.) powtórne dystylowanie. 
COHORT, kó'-hórt, kohorta 
(w wojsku rzymskiem, około 500 
piechoty). 
COHORTATION, kó-hór-tA'- 
szńn, s. zachęcenie. 
COIF, kółf, 8. kornet, czepek. 
TO COiL, kół!, v. a. • zwinąć 
w kłębek, zwinąć w kręgi (jak linę). 
COIL, s. Sina zwinięta w kr^iek; 
2) zgiełk, wrzawa, hałas. 
COIN, kółn, s. pieniądz, moneta v 
2) róg, kgt, węgieł. 
TO COIN, v.a. bić pieniądze; 
(fig.) podrobić, sfabrykować, zmy- 
ślić. 
COINAGE, kóln'4dż, 8. bicie 
pieniędzy; koszta mennicze; (fig.) 
podrobienie, fabrykacya, zmy- 
ślenie. 
TO COINCIDE, kMn-sld', v.n. 
przytrafić się spólcześnie, zetknąć 
się, zbiegać się; zgadzać się, być 
jednego zdania. To-in a thing. 
zezwolić na co. 
COINCIDENCE (-cy), kMn'-sć- 
d^ns, s.spółczesne wydarzenie się, 
zbieg; zgodność. 
COINCIDENT, kMn'-sM3nt, 
adj. stykający się, zbiegający się; 
zgodny. 
COINER, kdln'-fir, s. mincarz; 
(fig.) fałszerz, zmyślacz. 
COITION, kó-Isz'-un, s. spólko- 
wanie cielesne (u ludzi); parzenie 
się, cieczka (u zwierząt). 
COLANDER, kól-IAn-dfir, s. 
durszlak, cedzidło. 
COLATION, kó-lA'-szfin, s. ce- 
dzenie , filtrowanie. 
COLATURE, kól'-a-czór, s. ce- 
dzenie ; płyn przecedzony. 
COLBERTINE, kól-bćr-tón', «. 
rodzaj koronek. 
COLD, kóld, 1) adj. zimny, chlo 
dny; (fig.) zimny, oziębły; 2) s. zi- 
mno ; zaziębienie, przeziębienie, 
katar. To take (catch)-, zaziębić 
się, zakatarzyć się. 
COLDLY, kółd-ió, adv. zimno, 
chłodno; (fig.) zimno, ozięble, 
obojętnie. 
53 
FAce, blrtin, bit.[}MĆ, hćn.[iFine,fln.UNb, prdve, (6r, gót.yCure.cGr, fulL|JC6In.|jHó&se.[lCAul.yBćó.5SóóiŁ. 54 
COL 
COLDNESS, kdld*-n£s, s. zi- 
mnośc; (/sg.) oziębłość, obojętność. 
COLE, (■-wort), kół, kdl'-ufirt, 
s. jarmusz, kapusta. 
COLIC, kM'-'k, s. kolka. 
TO COLLAPSE, kól-Ups', v.n. 
upaść razem. 
COLLAR, kól'-lur, s. obróż, 
obróżka; kołnierz. To slip one's 
neck out of the-, wybrnąć, wyco- 
£ać się, wywinąć się z czego złego. 
-bone, obojczyk. 
TO COLLAR, v. a. porwać, 
uchwycić za kołnierz, porwać za 
kark. 
TO COLLATE, kól-lit', v.a. 
porównać, skonfrontować dwa tex- 
ts; 2) nadać prebendę, mianować 
na beneficjum duchowne. 
COLLATERAL, kdl'-lAt-tSr-Sl, 
adj. poboczny. -degree of kind- 
red, linia poboczna. -LY, adv. 
pobocznie. 
COLLATION, k61-li'-szun, s. 
porównanie dwóch textów; 2) kol- 
lacya czyli nadanie beneficyum du- 
chownego; przekąska, podwieczo- 
rek. 
COLLATIT1OUS, kól-lA-tW-is, 
adj. zebrany ze składek cząstko- 
wych. 
COLLATOR, kdl-li'-tór,s. kołla- 
tor, nadający beneficyum; 2) poró- 
wnywający texta, lub kopiją z ori- 
ginałem. 
COLLEAGUE, kól'-lćg, 5. ko- 
lega.-SHIP, koleżeństwo. 
.TO COLLEAGUE, kół -lćg\ v. a. 
stowarzyszyć, złączyć. 
TO COLLECT, kól-lćkf, v.a. 
aebrać, zgromadzić; miarkować, 
wnosić, wnioskować. To - one's 
self, przyjść do siebie z zadziwie- 
nia. 
COLLECT, kól'-lćkt, s. krótka 
modlitwa. 
COLLECTANEOUS, kól-lćk-tA'- 
nć-fis, adj. zebrany (z różnych dzieł). 
COLLECTEDLY, kól-lćk -tćd-ló, 
adv. razem. 
COLLECTIBLE, kól-lćk'-tM)l, 
adj. dający się wnosić, wypadający 
x założenia. 
COLLECTION, kdl-Wk'-szAn, s. 
zbiór, zebranie,. - of taxes, pobór 
podatków. 
COLLECTITIOUS, kól-lók-lłsz1- 
us, adj. zebrany. 
COLLECTIVE, kól-lćk'-tlv, adj. 
zbiorowy.-LY, adv. zbiorowo. 
COLLECTOR, kbl-lSk'-tur, s. 
zbieracz; poborca. 
COLLEG ATARY, kdl-lSg'-A-tA-ri, 
S. spólspadkobierca. 
COLLEGE, kól'-lćdż, s. kolle- 
gium, wyższa szkoła. 
COLLEGIAL, kól-lć'-dżMl, adj. 
koilegiainy. 
COLLEGIAN, kól-lć'-dżć4n, s. 
uczeń kolłcgium, student 
COLLEGIATE, kól-lć'-dżMt, 
adj. koilegiainy. -church, kolle- 
giata, kościół koilegiainy; s. uczeń, 
student. 
COLLET, k&r-llt, s. kołnierzyk; 
2) oczko w pierścieniu, w którym 
kamień jest osadzony. 
COŁ 
TO COLLIDE, kM-lid', v. a. trą- 
cić , uderzyć o co. 
COLLIER, kdl'-yur, s. węglarz; 
handlujący węglem; 3) okręt nała- 
dowany węglem. COLLIERY, s. ko- 
palnia węgla. 
COLLIFLOWER, zob. CAULI- 
FLOWER. 
COLLIGATION, kól-lć-gi'-szun, 
S. związanie. 
COLLIQUATION, kM-lć-kui'- 
szfin, s. (med.) rozpuszczenie, zla- 
nie się w jedno. 
COLLIQUATIVE, kM-l!k'-ui-tlv, 
adj. rozpuszczający, rozczyniający. 
COLLISION, kól-llż-un, «. ko- 
lizya, starcie się. 
TO COLLOCATE, kbl'-ld-kit, 
V. a. umieścić, ulokować. 
COLLOCATION, kM-ló-k4'-szun, 
s. umieszczenie, ulokowanie. 
TO COLLOGUE, kM-lóg', v. a. 
głaskać, pochlebiać. 
COLLOP, kól'-lup, s. zraz, pła- 
tek (mięsa). Scotch-s, ubite i przy- 
pieczone zrazy cielęce. He has lost 
a good -, spadl znacznie z ciała, 
schudł. 
COLLOQUIAL, kól-ló'-kuMl, 
adj. używany w potocznćj rozmo- 
W'cOLLOQUY, kM'-ló-kuć, s. ro- 
zmowa. 
TO COLLUDE, k6Mótf,.v.n. 
zmówić się, porozumieć się na szko- 
dę trzeciego. 
COLLUSION, kbl-lń'-ź&n, s. 
zmowa, porozumienie się. 
COLLUSIVE, kM-lii'-slw, adj. 
zmowny. -LY, adv. zmownie, za 
zmową i na szkodę trzeciego. 
COLLUSORY, kól-lń'-sur-ć, adj. 
zmownie działający. 
COLLY, kól'4ć, s. kopeć, sadza.< 
C0LLYR1UM, kól-llr'-rć-um, s. 
maść na oczy. 
COLON , kó'-lón, s. dwukropek; 
2) (anal.) kiszka tłusta czyli kol- 
kowa. 
COLONEL , kfir'-nćl, s. pułko- 
wnik. -CY, -SHIP, pulkowni- 
kostwo. 
COLONIAL, kM6'-nMl, adj- 
kolonialny, osadniczy, z osad, z ko- 
lonii. -produce, płody osadnicze. 
TO COLONISE, kól'-ó-n!z, v.a. 
założyć kolonią, osadę, zaludnić 
kraj pusty. 
COLONNADE, kól-ló-nAd', s. ko- 
lumnada, szereg kolumn. 
COLONY, kól-ó-nć, s. kolonia , 
osada. 
COLOPHONY, kó-lóf-ó-nć, s. 
kolofonia. 
COLORATE, kM'-d-rAt, adj. ko- 
lorowany, farbowany. 
COLORATION, kół-ó-ra'-sz im, 
s. kolorowanie, farbowanie; kolor, 
farba. 
COLORIFIC, k6l-16-rlf'-ik, adj. 
kolorujący, farbujący. 
COLOSS, kó-lós', or COLOS- 
SUS, kMós'-sńs,s. kolos, olbrzymi 
posąg. 
COLOSSAL, kó-lós-M, or CO- 
LOSSEAN, kó-iós-sć-ńn,adj. kolo- 
salny, olbrzymi, ogromny. 
COM 
COLOUR, (-OR), kfil'-ftr, «. 
kolor, farba, barwa, rumieniec; 
(fig.) pozor, barwa, ubarwienie, 
pokrywka. His-changes, mieni 
się, rumieni się i blednieje. To set 
one out in his true-s, odmalować 
kogo we właściwych kolorach. The 
-s, pl. bandera, chorągiew, sztan- 
dar. 
TO COLOUR, v. 1.) a. koloro- 
wać, farbować; (fig.) ubarwiać, na- 
dać piękny pozor; 2) n. płonić się, 
rumienić się. 
COLOURABLE, kul'-lur-3-bl, 
ad], udany, farbowany, zmyślony. 
COLOURED, kul'-lurd, ad], 
part, ufarbowany, pomalowany. 
Party-, pstry, różnobarwny. 
COLOURING, kńl'-lur-łng, s. 
kolorowanie, farbowanie; koloryt 
(w obrazach). 
COLOURIST, kul'-lur-Ist, s. ko- 
lorysta , malarz celujący w dobiera- 
niu kolorów. 
COLOURLESS, kul-iur-lćs,adj. 
bezfarbny, blady. 
COLT, kólt, s. źrebię, zrzebiec 
(do trzeciego roku); (fig.) młokos. 
-'s, loot (roślina), podbiał, ka- 
czyniec. -'s tooth, mleczny ząb. 
He has a colt's tooth tn his head 
(mówi się o człowieku który w po- 
deszłym wieku żeni się z młoda Pa- 
nienką). 
TO COLT, u.a. (Shaksp). odrwić, 
COLTER, kól-t&r, s. krój (u 
pługa). 
COLTISH, kdlt'-lsz, ad], bry- 
kliwy, pusty, swawolny. 
COLUBRINE, kóF-ó-brin, ad]. 
wężowaty, wężykowaty. 
COLUMBARY, kó-lum^-bJ-rć, s. 
gołębnik. 
COLUMBINE, kói'-um-bln, s. 
(roślina) orlik pospolity. 
COLUMN , kdl'-lum , s. kolumna, 
slup, filar; kolumna wojska; kolu- 
mna w książce. 
COLUMNAR, kd-lum-nSr, or 
COLUMNARIAN, kól-um-nś'-rMn, 
adj.zbudowany w kolumny, w slupy. 
COMA, kó'-m5, rodzaj letargu. 
COMART, kó'-m4rt, s. (Shaksp 
Ham.) spółka, umowa, ugoda. 
COMATE, kó-mit', s. kamrat, 
kolega. 
COMATOSE, kóm-ó-tós', adj. 
letargowy. 
COMB, kdm,s. grzebień. Cock's 
-, grzebień koguci; błazen. Curry 
-, horse -, zgrzebło. Flax-, 
szczotka do czesania lnu. Honey- 
plaster miodu. -maker, grzebie- 
niarz. 
TO COMB, v. a. czesać. To - 
one's own head, czesać się. To- 
one's head (vulg.) zmyć komu gło- 
wę, zbesztać, zbnzować. To- a 
horse, chędoźyć zgrzebłem konia. 
7'o - wool, gręplować wełnę. 
TO COMBAT, kum'-bM, r. 1) n. 
bić się, walczyć, potykać się; 2) a. 
zbijać, opierać się, sprzeciwiać się. 
COMBAT,s. bój, bitwawalka. 
COMBATANT, kfim-bS-tint, s. 
walczący, żołnierz, obrońca. 
FSce, b5r, ill, bit. [jMĆ, hSMFlne, fin.^Nd, prove, f&r, gCit.[]Cure,cfir, fWI.||C0In.||n6&sc.UCauI.l|BW.3Sd6n. COM 
COMBER, kó'-m£tr, gręplarz 
wełny. 
COMBINATE,kóm'-bć-nM, adj. 
(Shaksp. M. f. M.) zaręczony, za- 
ślubiony. 
COMBINATION, kóm-bAni'- 
szńn, «. kombinacya, złączenie , 
połączenie; spisek, kojarzenie wy- 
obrażeń. 
TO COMBINE, kóm-bln', v. 1) a. 
złączyć, połączyć; 2) n. złączyć się, 
połączyć się (często w złym celu). 
COMBLESS kóm'-lćs, adj. (o 
kogucie) bez grzebienia. 
COMBUSTIBLE, kóm-bus'-tć-bl, 
adj. palny, zapalisty, zapalny. - 
NESS, s. zapalność. 
COMBUSTION, kdm-bus'-eziin, 
s. palenie się, płonienie ogniem, 
pożar; (fig.) pożoga, zamieszka. 
TO COME, kSm,v.ir.n. przyjść, 
przybyć, dojść do czego, otrzymać, 
dostąpić, osiągnąć; zdarzyć się, 
nastąpić, stać się. How should 1 - 
to know it, jakżebym mógł wie- 
dzieć o tem? When all comes to 
all,, wszystko dobrze zważywszy, 
obliczywszy, z resztą. To-about, 
obejść, okrążyć; obrócić się; zda- 
rzyć się, nastąpić. What do you- 
about? czego szukasz? To-after, 
przyjść po, za, następować po. To- 
again, powrócić. To - asunder, 
rozejść się. To-at, przybyć dokąd, 
dostąpić, osiągnąć. To-away, 
odejść. To-back, powrócić. To- 
by, przejść mimo, nabyć, otrzymać, 
dostać. To-fairly by one's death, 
umrzeć naturalną śmiercią. To - 
down, zejść na dół. To-forth, 
wyjść, wystąpić. To-forward, wy- 
stąpić, wysunąć się, zbliżyć się. To 
-from, przyjść zkąd; pochodzić. 
To-in, wejść, nastać, wejść w zwy- 
czaj , modę. Before dinner comes 
m, nim dadzą do stołu. To-in the 
way, zajść w drogę, stać na zawa- 
dzie. To-in for, rościć prawo, 
starać się, ubiegać się. To-near, 
zbliżyć się, być podobnym. To-of, 
pochodzić, wyprowadzić ród. What 
will-of it ? na czćm się to skończy ? 
To-off,odejść; ujść, umknąć, 
zemknąć; wyłazić, wypadać. To - 
off with credit, wyjść z honorem. 
To-off conqueror, wyjść zwy- 
cięzko. You will-off a loser, stra- 
cisz na tćm. Do you think to-off 
so ? czy sądzisz że ci to ujdzie na 
sucho? All my hair comes off, 
włosy mi wyłażą. To-over, przejść 
na drugą stronę; przejść, powtó- 
rayć. To-out, wyjść; wyjść na wi- 
dok, okazać się; schodzić, wyra- 
stać (o nasionach). His teeth begin 
to-out, zęby mu zaczynają wypa- 
dać. To-out with, wystąpić z czćm, 
odezwać się z czćm. To - (fali) 
short of, chybić; niesprostać, nie- 
doścignąć, ustępować, niedoró- 
wnać. To - to, przyjść, przybyć; 
dostąpić, osiągnąć; wynosić (o sum- 
mach). To - to an end, skończyć 
się. To-to a shameful end, hanie- 
bnie skończyć. To~to an estate, 
odziedziczyć lub nabyć majątek. 
To-to life, urodzić się, ożyć. When 
COM 
it comes to your turn, Hedy na 
ciebie kolćj przjyiadnie. To - to 
light, wyjść na jaw, wydać się. 
When I-to die, gdy umrę. To-to 
good, udać się, poszczęścić się. To 
-to hand, nawinąć się pod rękę. 
To-to handy blows, pobić się. To 
-topass, zdarzyć się, przytrafić 
się. To - to preferment, dostać 
awans, postąpić na wyższe miejsce. 
W hat does it - to? ile to wynosi ? 
To-to one's share, przypadać na 
kogo, należeć mu się, dostać się 
w udziale. To-to one's self again, 
przyjść do siebie (ze strachu, z za- 
dziwienia). It comes all to one, or 
it comes all to the same thing, to 
wszystko na jedno wynosi. To-up, 
wleźć, wnijść na górę; wejść w zwy- 
czaj, nastać; puszczać kly, wyra- 
stać (o nasionach). Desire him to- 
up, poproś go na górę. There is a 
new fashion - up, nowa nastała 
moda. The corn begins to-up, 
zboże zaczyna wschodzić. To-up 
to one, zbliżyć się, przystąpić do 
kogo. To-upon, najść, nadejść 
z nienacka. A sudden fear came 
upon him, strach go zdjął, I shall 
-upon you for it, do ciebie się za 
to przyczepię, zdasz mi z tego spra- 
wę. COME 1) part. zob. TO COME; 
2) adv. - Wednesday, w przyszłą 
środę. This day - fortnight, od 
dziś za dwa tygodnie; 3) inter]. 
-, (-on), nuże, dalćj, żwawo! - 
(do) tell me, proszę cię, powiedz 
mi. First-first served (prou.) kto 
pierwszy do młyna, pierwszy 
zmiele. 
COMEDIAN, kd-m0'-dMn, s. 
komedyant, aktor. 
COMEDY, kóm'-mó-dć,s.komedya. 
COMELINESS, kflm'-lć-n5s, prży- 
stojność, piękna uroda, nadobna 
postawa. 
COMELY, kóm'-lć, ad], przy- 
stojny, urodziwy, nadobny. 
COSIER, kfim'-mur, s. przycho- 
dzień , przybysz. 
COMET, kóm'-lt, s. kometa. 
COMETARY, kóm'-mć-tA-rś, or 
COMETIC, kó-mćf-lk, adj. kome- 
towy. 
COMFIT, (-s), kSm'-fit, or 
COMFITURE, kum'-fć-czdr, s. kon- 
fekt, cukierki.-maker, cukiernik. 
TO COMFORT, kum'-ffirt, v.a. 
cieszyć, pocieszyć, rzeźwić, rozwe- 
selić; zagrzewać, dodawać serca, 
odwagi. 
COMFORT, s. pociecha, osłoda, 
ulga, wczas, Wygoda, wygodne ży- 
cie , wszelkie przyjemności życia. 
COMFORTABLE, kńnF-fńr-tś-bl, 
adj. pocieszający, słodzący, przy- 
noszący ulgę; wygodny, przyjemny. 
-BLY, adv. wygodnie, przyje- 
mnie. 
CONFORTER, kftm'-f&r-t&r, 8. 
cieszyciel, pocieszyciel. 
COMFORTLESS, kiW-ffirt-lćs, 
adj. niemający żadnćj pociechy, ża- 
dnćj przyjemności, przykry, nie- 
miły. 
COMFREY, s. (ro- 
ślina) żywokosL 
COM 
COMIC, kftm'-mlk, 1) s. aktor 
komiczny; 2) adj. komiczny. 
COMICAL, kóm'-mó-kal,ad/. ko- 
miczny, śmieszny, zabawny. -LY. 
adv. komicznie.-NESS, s. komi- 
czność. 
COMING, kfim'-m!ng, 1) part, 
adj. przychodzący, przyszły.-sir! 
zaraz, zaraz (zwyczajna odpowiedź 
slug kiedy się ich woła). -stomach, 
dobry apetyt. A- woman, kobieta 
dająca się łatwo użyć; 2) part. s. 
przyjście, przybycie.-« in, s. ph 
przychód, dochód. 
COM1TIA, kó-mć'-szM, s. ko- 
micya, zgromadzenie ludu (w da- 
wnym Rzymie). 
COMITIAL, kó-mlsz'-31, adj. 
należący do zgromadzenia ludu. 
COMITY, kóm'-ó-tć, s. grzecz- 
ność, uprzejmość. 
COMMA, kdm'-mS, 5. komma, 
przecinek. Inverted-s, cudzysłów. 
TO COMMAND, kóm-mand', v.a. 
kazać, nakazać, rozkazać; dowo- 
dzić, mieć dowództwo; górować, 
panować, wznosić się-nad czćm. 
COMMAND, rozkaz, nakaz; 
władza, wodza, dowództwo, ko- 
menda. 
COM ilANDER, kdm-mAn'-dfir, s. 
władza; wódz, komendant. -in 
chief, naczelny wódz. 
COMMANDERY, kóm-min'-dór- 
rś, s. ogół Kawalerów Maltańskich 
jednego narodu. 
COMMANDMENT , kóm-mW- 
mónt, s. rozkaz; dowództwo; przy- 
kazanie Boże. 
TO COMMEMORATE, kóm- 
mćin'-mó-r4t, v. a. obchodzić pa- 
miątkę ; wspomnieć, wzmiankować. 
COMMEMORATION, kóm-mćm- 
md-rA'-szSn, s. obchód uroczysty 
przechowujący pamięć jakiego wy- 
padku, wspomnienie, wzmianka. 
COMMEMORATIVE, kÓm-mćm' 
mó-ri-tlw, adj. przechowujący pa- 
mięć. 
TO COMMENCE, kóm-mćns', 
v. a. zacząć, począć. To- doctor, 
doktoryzować się. To -an action, 
wyłożyć sprawę, zapozwać. 
COMMENCEMENT, kóm-mSns'- 
mćnt, s. zaczęcie, początek. 
TO COMMEND, kóm-mśnd',v.a. 
chwalić, zalecać. 
COMMENDABLE, kóm-m&f-dS- 
bl, adj. chwalebny. - BLY, adv. 
chwalebnie. 
COMMENDAM, kóm-mSn'-d3m, 
s. administracja wakującego bene- 
ficyum. 
COMMENDATARY, kóm-mćn'- 
dA-tA-rć, s. tymczasowy administra- 
tor beneficyum. 
COMMENDATION, kóm-mSn 
dA'-szfin, s. pochwała (Shaksp.) 
ukłon, polecenie się czyjśj pamięci. 
COMMENDATORY, kóm-mćn'- 
dA-tft-rć, adj. pochwalny. 
COMMENDER, kdm-mSn'-dGr, 
j? chwycą 
' COMMENSALłTY, k6m-m«n- 
sM'-e-tó, s. jadanie u jednego stołu. 
COMMENSURABILITY, kóm- 
mćn-szó-rż-bU'-ć-tó, or COMMEN 
55 
Hwe, ill, hćn.fiFine, fin.gNń, prfive, fór, góLfiGire.cur, fusLfiCóImfi HWse.fi CLul.fi Bćć.fi SWi. 56 
COM 
SURABLENESS, kftm-mln'-szu-ri- 
bl-bnćss, adj. wymierność. 
COMMENSURABLE, kóm-mćn'- 
szu-rA-bl, adj. wymierny, sprowa- 
dzony do jednćj miary. 
TO COMMENSURATE, kdm- 
mSn'-szu-rAt, v. a. wymierzyć, spro- 
wadzić do jednćj miary. 
COMMENSURATE, adj. stosun- 
kowy, proporcyonalny. -LY, adv. 
proporcyonalnie. 
COMMENSURATION, k&m-mćn- 
szu-rA'-szun, s. wymiar, wymierze- 
nie. 
TO COMMENT, kóm-mćnt', v.n. 
komentować, robić przypiski do 
dzieła, wyjaśniać, wykładać. To- 
upon, nicować, krytykować. 
COM MENT,kóm'-mćnt, or COM- 
MENTARY, kóm'-mćn-lA-rć, s. 
przypisy, objaśnienia. 
COMMENTATOR, k^m-mćn-Li•• 
tur, or kdm-mćn'-tur, s. komenta- 
tor, wykładacz, objaśniacz. 
COMMENTITIOUS, kóm-mćn- 
tlsi'-us, adj. dodany, zmyślony. 
COMMERCE, kóm'-mćrs, s. han- 
del; pożycie, obejście, towarzyskie 
stosunki. 
TO COMMERCE, kóm-mórs, 
u. n. handlować. 
COMMERCIAL, kóm-mćf-szAl, 
adj. handlowy. 
TO COMM1GRATE, kftm-mć- 
grAt, v. n. wyjść z ojczyzny (w to- 
warzystwie z innemi). 
COMMIGRATION, kóm-mć-grA'- 
szun, s. zbiorowe wyjście z ojczy- 
zny. 
COMMINATION, kóm-mć-nA'- 
szńn, s. groźba, zagrożenie. 
COMMINATORY, kdm-m!n'-nA- 
tur-ć, adj. grożący, zagrażający. 
TO COMMINGLE, kóm-mlng-gl, 
v. 1) a. zmieszać, pomieszać; 2) n. 
zmieszać się, połączyć się. 
COMMINU1BLE, kóm-mln'-u- 
i bl, adj. dający się rozdrobić, ze- 
trzeć lub potłuc na drobne kawałki. 
TO COMMINUTE, kóm-mć-nut', 
v.a. rozdrobić, zetrzeć, potłuc. 
COMMINUTION, kóm-mó-nu- 
szun, s. rozdrobienie, starcie na 
proch, potłuczenie na drobne ka- 
wałki. 
COM MISER ABLE, kdtn-mlz'-ćr- 
3-bl, adj. godny politowania. 
TO COMMISERATE, kóm-młz'- 
Ćr-At, o. a. litować się, zmiłować 
się. 
COMMISERATION, kóm-mlz- 
ćr-A'-szun , s. litość, politowanie, 
zmiłowanie. 
COMMISSARY, kóm'-mIs-sAr< 
4. kommisarz, delegat (w sądo- 
wnictwie, w duchowieństwie).; in- 
tendent żywności (w wojsku). 
COMMISSION, kóm-mlsz-un, s. 
polecenie, zlecenie, poruczenie; 
urząd, posada, stopień oficerski; 
robienie interesów handlowych na 
rzecz czyją; popełnienie czynu, do- 
puszczenie się czego. -in a state 
of bankruptcy, konkurs wierzycieli, 
rozbiór majątku. In the-, na urzę- 
dzie, piastujący urząd. To lay 
down or to give up one's -, złożyć 
COM 
urząd, podać się do dymissyi. Sins 
of-, grzech z dopuszczenia się cze- 
go. To pul a ship in -, uzbrajać 
okręt. 
TO COMMISSION, v. a. polecić, 
zlecić,umocować, upoważnić. 
. COMMISSIONER, kóm-misz'- 
tin-ur, S. kommissarz, urzędnik, 
oficialista. The king's high-in 
Scotland, namiestnik królewski 
w Szkocyi. 
COMMISSURE, kóm-mlsz'-ur, s. 
fuga, spojenie. 
TO COMMIT, kóm-mlt', v. a. 
polecić, poruczyć, zdać co na kogo, 
popełnić, dopuścić się czego, osa- 
dzić w więzieniu, odesłać do wię- 
zienia. (Shaksp. K. L.) popełnić 
cudzolóztwo. To-to (paper) wri- 
ting, ułożyć na piśmie. To-matri- 
mony, wstąpić w stan małżeński. 
To - one's self to God's care and 
providence, zdać się na laskę i 
opatrzność Boga. 
COMMITMENT, kóm-mlf-mćnt, 
s. osadzenie w więzieniu, rozkaz 
odesłania do więzienia. 
COMMITTEE, kóm-mlt'-tć, s. 
komitet, kommissya, wydział (w Iz- 
bie niższćj). 
COMMITTER, kdm-mll'-tur, S. 
popełniający, dopuszczający się. 
COMMITTIBLE, kdm-mlt'-t!-bl, 
adj. czego się łatwo dopuścić mo- 
żna. 
TO COMMIX, kóm-mlks', v.a. 
pomieszać. 
COMMIXION, kdm-mlks'-szun, 
or COMMIXTION, kftm-mlks'- 
czun,.s. zmieszanie pomieszanie. 
COMMIXTURE, kóm-mlks'-cz(ir, 
s. mieszanie; mieszanina, mixtura. 
COMMODE, kóm-mód', s. kornet 
kobiecy (w XVII. wieku). 
COMMODIOUS, kóm-mó'-dć-fis, 
adj. wygodny, dogodny.-LY, adv. 
wygodnie. -ŃESS, s. wygodność, 
dogodność. 
COMMODITY, kóm-mód'-ć-tć, s. 
wygoda; zysk, korzyść; towar. 
COMMODORE, kóm-mó-dór',s. 
dowódzca flotty; tytuł dawany przez 
grzeczność najstarszemu kapitanowi 
razem żeglujących okrętów. (Przed 
imieniem wtasnćm, ten wyraz ma 
akcent na pierwszćj syiiabie). 
COMMON, kdm'-mun, 1) adj. 
spólny, zwyczajny, powszechny, 
pospolity; gminny; lichy, ordyna- 
ryjny; 2) s. spólne pastwisko, W7- 
gon.-council, rada municypalna, 
magistrat -council man, członek 
rady municypalnej, rajca. -hall, 
ratusz. -law, prawo zwyczajowe. 
-lawyer, jurysta biegły w prawie 
zwyczajowćm.-pleas or the court 
of-pleas, trybunał cywi lny w West- 
minster.-sense, zdrowy rozsądek. 
-sewer (shore), rynsztok do któ- 
rego inne ściekają. 
TO COMMON, v.n. wspólnie 
żyć, używać czego wspólnie z in- 
nymi. 
COMMONABLE, kdm'-mun-i-bl, 
adj. spólny, wspólny. 
COMMONAGE, k&m'-mtm-3dż, 
s. prawo wypasu na wygonie. 
COM 
t COMMONALTY, kft<n'-mAn-AI 
ć , S. gmin, lud, Stan nieszlachecki. 
COMMONER, kóm -mun-ur, s. 
chłop lub mieszczanin; 2) członek 
Izby niższćj; 3) student (na uniwer- 
sytetach angielskich); 4) kurwa. 
. COMMONIT1ON, kóm-mó-nlszi 
un,S. napomnienie, przestroga. 
COMMONLY, kbm'-tnun-lć, adv, 
zwyczajnie, powszechnie, pospo- 
licie. 
COMMONNESS, kóm'-man-n«5, 
s. wspólność; zwyczajność, pospo- 
litość. 
COMMONPLACE, kóm-mun- 
plAs, adj. zwyczajny, pospolity, 
często powtarzany, oklektany. - 
book, książka z notatkami. 
COMMONS, kÓm'-miinz, s. pl. 
lud pospolity, gmin, stan miejski; 
2) wikt, stół (w szkołach, w uni- 
wersytetach). The house of-. Izba 
niższa Parlamentu. 
COMMONWEAL, kóm-mun-uM; 
orCOMMONWEALTH, kóm'-mun- 
udlZ/u s. Rzeczpospolita; dobro 
ogólne; państwo. Commonwealth's 
man, republikanin. 
COMMOTION, kóm-md'-szun,s. 
wstrząśnienie, wzburzenie; pobu- 
rżenie, rozruch; pomieszanie (umy- 
słu), wzruszenie. 
COMMOTION ER, kóm-mó'- 
szun-ur,s. burzyciel, wichrzyciel. 
TO COMMO VE, kóm-móów', 
v. a. wstrząsnąć, wzburzyć, wzru- 
szyć. 
TO COMMUNE, kóm-mun', v.n. 
udzielać się drugim, przestawać 
z kim , rozmawiać, naradzać sie. 
COMMUNICABLE, kóm-mu'-nć- 
k4-bl, adj. dający się udzielić. 
COMMUNICANT, kóm-mu-nć- 
kant, s. komunikantka. 
TO COMMUNICATE, kórn-mu'- 
nś-kit, v. 1) a. zakomunikować, 
udzielić; 2) n. komunikować się, 
odprawić komunią; stykać się, 
przytykać. 
COMMUNICATION, kdm-mu-nś- 
ki'-szun, s. komunikacya, zwią- 
zek; zakomunikowanie, udzielenie, 
obcowanie, rozmowa, pzcstawanie. 
Evil-corrupts good manners, 
prov. złe towarzystwo psuje oby- 
czaje. 
COMMUNICATIVE, kóm-mu'-nć- 
ki-tlw, adj. udzielający się, towa- 
rzyski, rozmowny.-NESS,s. udzie- 
lanie się, towarzyskość, rozmo- 
wnosć. 
COMMUNION, k6m-mun'-yfln, 
s. spólność; obcowanie, przesta- 
wanie, stosunki z kim; komunia. 
COMMUNITY, kóm-mu-nć-tć,s. 
spólność, spólne posiadanie; spo- 
łeczność, towarzystwo, ciało poli- 
tyczne. 
COMMUTABILITY, kóm-mu-U- 
bll'-ć-tć, s. zamienność. 
COMMUTABLE, kbm-mi'-U-N, 
adj. zamienny, wymienny. 
COMMUTATION, kóm-m u-ti'- 
szun, s. zamiana, wymiana, od- 
miana kary cielesnćj na pieniężną. 
COMMUTATIVE, kóm-mu-tA- 
t!w, adj. tyczący się zamiany. 
Fice, b3r, 511, bM.|]Mć, hćn.||Flne, Un.|[Nó, prfive, fór, gót. !|Cńre,c&r, fńll.||CMn.||Hduse.|[Ciul.|| COM 
TO COMMUTE, kóm-mót', v. a. 
zmienić, odmienić. To-a punish- 
ment , zmienić karę (na lżejsza). 
COMMUTUAL, kóm-ęiń -czUl, 
adj. (w poezyi), wzajemny, obo- 
pólny. 
COMPACT, k6m'-p4kt, s. ugoda, 
umowa. 
TO COMPACT,kóm-płkt', v. a. 
spoić, zliczyć, zbić do kupy. 
COMPACT, adj. gęsty, dychto- 
wny, ściśty spojony. - EDNESS, 
-NESS, 8. spójność, spoistość.- 
EDLY, -LY, adv. gęsto, dychto- 
wnie, ściśle. -URE, s. struktura, 
budowa, układ. 
COMPAGES, kóm-pi'-dźćs, s. 
spojenie, połączenie. 
COMPAGINATION, kdm-pA-dżć- 
n^'-sz&n, s, struktura, budowa, 
układ. 
COMPANION, kóm-pW-yfln, s. 
kompan, towarzysz. A knight-of 
the garter, kawaler orderu Pod- 
wiązki. Female-, towarzyszka. 
COMPANIONABLE, kóm-pńn- 
yńn-3-bl, adj. towarzyski, łatwy 
w pożyciu.-LY, adv. w sposób to- 
war zyski. 
COMPANIONSHIP, kóm-pśn'- 
yun-szlp, s. towarzystwo. 
COMPANY, kfim'-pS-nć, s. kom- 
pania, towarzystwo, grono; kom- 
pania, obcowanie z kim; kompania, 
spółka handlowa, kompania (pułku). 
A ship's-, majtki okrętu.-of wild 
beasts, trzoda dzikich zwierząt. To 
be good-, być przyjemnym w po- 
życiu towarzyskiem. To bear {to 
keep)-, towarzyszyć. 
COMPARABLE, kdm'-pi-rA-bl, 
adj. dający się porównać z kim, 
przyrównać do czego. -LY, adv. 
w porównaniu, stosunkowo. 
COMPARATIVE, kóm-pJr'4- 
t!w, 1) adj. względny, stosunkowy, 
porównawczy; 2) s. {gram.),stopień 
wyższy. -LY, adv. w porównaniu, 
stosunkowo. 
TO COMPARE, kóm-pSr', v.a. 
porównać, porównywać, przyró- 
wnać, przyrównywać. 
COMPARE, s. porównanie, po- 
dobieństwo. Beyond-, bez poró- 
wnania. 
COMPARISON, kóm-pśr'-ó-sun, 
y. porównanie, podobieństwo, przy- 
równanie (figura retoryczna), 
{gram.) stopniowanie przymiotni- 
ków. In-of, w porównaniu z. Be- 
yond-, bez porównania. 
TO COMPART, kóm-p3rt', v. a. 
dzielić, rozdzielać. 
COMPARTIMENT, ( -tment), 
kóm-p3rt'-ć-mćnt, s. dział, podział, 
rozdzielenie; rozkład figur w obra- 
zie. 
COMPARTITION ,kóm-p3r-tlsz'- 
ńn, s. dzielenie, oddzielenie. 
TO COMPASS, kfim'-p&s, v.a. 
okrążyć, otoczyć, opasać, dopiąć, 
dokazać, osiągnąć, zamyślać, przy- 
sposabiać środki. To-the death of 
the king, czyhać, godzić, nasla- 
wać na życie króla. To-the end, 
osiągnąć zamiar. 
COMPASS, s- okrąg, obręb, za- 
COM 
kresy {muz.) doniosłość głosu; 3) 
kompas, bussola;4) przeciąg czasu. 
To keep within-, miarkować się, 
ograniczać się, niewychodzić z gra- 
nic umiarkowania. To keep one 
within-, trzymać kogo w ryzie, 
w klubach posłuszeństwa. In the- 
of a year, w przeciągu roku. COM- 
PASSES , s. pl. or a pair of com- 
passes , cyrkiel. 
COMPASSION, kftm-pSsź-fln,s. 
litość, politowanie, zmiłowanie, 
miłosierdzie. ' 
TO COMPASSIONATE, kóm- 
p4sz'-fin-4t, v.a. litować się, mieć 
politowanie, zmiłować się. 
COMPASSIONATE, ad;. litości- 
wy, miłosierny. -LY, adv. litości- 
wie, miłosiernie. 
COMPATIBILITY, kóm-p3t-ć- 
bll'-ć-tó, or COMPATIBLENESS, 
k6m-p4t'-ć-bl-nćs, s. zgodność, 
zgoda. 
COMPATIBLE, kóm-paf-ć-bl, 
ad;. zgodny. -LY, pdv. zgodnie. 
COMPATIENT, kóm-p4'-szćnt, 
ad;. wspólnie ubolewający. 
COMPATRIOT, kóm-pA'-trMt, 
s. ziomek, rodak. 
COMPEER, kóm-pśr',s. kamrat, 
kolega. 
TO COMPEL, kóm-pćr, v.a. 
zmusić, zniewolić, przymusić, 
przyniewolić. 
COMPELLABLE, kóm-pćl-li-bl, 
ad;, mogący być przymuszonym. 
COMPELLATION, kóm-pćl-lś'- 
szfm, s. zawołanie po nazwisku. 
COMPELLER, kóm-pćl'-lflr, s. 
przymusiciel. 
COMPEND, kóm'-pćnd, s. zob. 
COMPENDIUM. 
COM PEN DI A RIOUS, kóm-pćn- 
dć4'-rć-us, s. skrócony, w krót- 
kości zebrany. 
COMPENDIOSITY, kóm-pćn-di- 
ós'-ć-tć, s. krótkość, zwięzłość. 
COMPENDIOUS, kóm-pćn'-dć- 
fls, adj. skrócony; w krótkości ze- 
brany, sumaryjny. -LY, adv. skró- 
conym sposobem , w skróceniu. - 
NESS, s. krótkość, zwięzłość. 
COMPENDIUM, kóm-pćn'-dć- 
um , s. krótki zbiór, krótki wyciąg, 
sumaryusz. 
COMPENSABLE, k6m-p5n'-sś- 
bl, ad;, mogący być wynagrodzo- 
nym. 
TO COMPENSATE, kóm-pćn'- 
sit, v. a. wynagrodzić (stratę, uby- 
tek), powetować. 
COMPENSATION, kóm-pćn-sś' 
sztin, 5. wynagrodzenie, poweto- 
wanie. 
TO COMPENSE, kóm-pćns', r.a. 
zob. TO COMPENSATE. 
TO COMPETE, kóm-pćt', v.n. 
spółubiegać się. 
COMPETENCE, (-CY),kóm'-pó- 
tćns, s. dostateczne utrzymanie, 
dochód dostateczny, dobry byt; 2) 
w. p. właściwość sądu. 
COMPETENT, kóm'-pć-tćnt, ad;, 
dostateczny, wystarczający, zdatny, 
zdolny; (w. p.) właściwy, przyzwoi- 
ty.-LY, adi. dostatecznie, zado- 
syc. 
COM 
COMPETIBLE, k&na-pSt'-fi-oI, 
adj. odpowiedni, przyzwoity, sto- 
sowny.-NESS, s. odpowiedność, 
przyzwoitość. 
COMPETITION, kóm-pć-dsz'- 
&n, s. spółubieganie, konkurencja. 
To stand in-with another, spót- 
ubiegać się z kim. 
COMPETITOR, kdm-p«t'4-t6r, 
s. spólu biegacz, spólzawodnlk, 
konkurent. 
COM PIL ATION, kóm-pMA'- 
szńn, s. kompilacya, zbieranina 
(z różnych dziel). 
TO COMPILE, kóm-pll', u.a. 
zebrać z różnych dziel. 
COMPILER, kdni-pl'-Kkr, 8. kom- 
pilator , zbieracz. 
COMPLACENCE, (-ct), kóm- 
plś'-sćns, s. roskosz, upodobanie; 
2) grzeczność, uprzejmość. 
COMPLACENT, kóni-pl4'-sćnt, 
adj. grzeczny, uprzejmy. 
TO COMPLAIN, kóm-plłn', v.n. 
skarżyć się, narzekać, użalać się, 
utyskiwać; (-of... na co, to... 
przed). 
COMPLAINANT, kbm-pli'-nint, 
s. skarżący, powód lub powódka. 
COMPLAINER, kórn-plY-nfir, s. 
skarżęcy się, narzekający, rozwo- 
dzący żale. 
COMPLAINT, kóm-plint', 8. 
skarga, narzekanie; słabość, cho- 
roba. 
COMPLAISANCE, kóm-plś- 
zins', s. grzeczność, uprzejmość, 
chęć podobania się. 
COMPLAISANT, kórn-płó-zśm'. 
adj. grzeczny, uprzejmy. - L¥, 
adv. grzecznie, uprzejmie.-NESS, 
s. grzeczność, uprzejmość. 
TO COMPLANATE, kóm-plł'- 
nM, or COMPLANE, kóm-plin', 
v. a. zrównać, wyrównać. 
COMPLEMENT, kóm'-plć-m«nt, 
8. dopełnienie, uzupełnienie. 
COMPLETE, kóm-plef, adj. 
caiy, zupełny. -LY, adv. w ca- 
łości, zupełnie, całkiem. -MENT, 
s. uzupełnienie, dokompłetowa- 
nie. -NESS, s. zupełność, dosko- 
nałość. 
TO COMPLETE, v. a. dopełnić, 
uzupełnić, dokonać. 
COMPLETION, kóm-p!ć'-szun, 
s. dopełnienie, uzupełnienie, do- 
konanie, doskonałość. 
COMPLEX, kóm'-plćks, adj. 
złożony, składany. 
COMPLEXEDNESS, kóm-plćk'- 
sćd-nćs, s. stan złożony, miesza- 
nina części składających. 
COMPLEXION, kóm-plM<'-szun, 
s. cera, płeć, konstytucja ciała., 
temperament -AL, od;. tyczgęy 
się temperamentu. -ALLY, adv. 
stosownie do temperamentu. 
COMPLEXITY, or COMPLEX- 
NESS, zob. COMPLEXEDNESS. 
COMPLEXLY, kóm-plóks'-lć, 
adv. razem, łącznie, w ogóle, ogó- 
lowo. 
COMPLEXURE, kóm-pW-szór, 
s. związek, polgczenie. 
COMPLIANCE, kbm-plMns,s. 
powolność, zezwolenie, zgoda. 
57 
Fice, Mr, all, Mt.||Mć, h5n.||Flne, fln.|]NÓ,prdve, £&r, gót.||Córe,cfir,fćlLiiCóMHdńse.^ iiBeMSWn. 58 
COM 
COMPLIANT, kbm-pll*4nt, adj. 
powolny na czyje żądania, łatwo 
zezwalający. 
TO COMPLICATE, k6m'-plć-kit, 
v.a. poplątać, powikłać, pogma- 
twać, zawikiać. 
COMPLICATE, adj. poplątany, 
powikłany, zawiklany. -NESS, s. 
powikłanie, zawikłanie, zagma- 
twanie. 
COMPLICATION, kóm-pU-ki' 
szun, s. splątanie, zawikłanie. -of 
diseases, kilka chorób razem połą- 
czonych. A-of miseries, pasmo 
nieszczęść. 
COMPLICE, kdm'-plls, 8. spól- 
winny, spólnik (zbrodni, występku). 
COMPLIED, kdm-pli'-ilr, s. sob. 
COMPLIANT. 
COMPLIMENT, kóm'-plć-mćnt, 
9. komplement. 
TO COMPLIMENT, v. a. prawić 
komplementa, wynurzyć oświad- 
czenia; witać. 
COMPLIMENTAL, kóm-plć- 
mćn'-tM, adj. czyniący lub zawiera- 
jący oświadczenia grzeczności. - 
LY, adv. w kształcie komplementu. 
COMPLEMENTER, kóm'-plć- 
mćn-Łńr,s. pełen oświadczeń, lu- 
biący prawić komplementa. 
COMPLINE, kom'-plln, s. osta- 
tnia godzina kanoniczna po niesz- 
porach. 
TO COMPLORE, kóm-plór',v.n. 
spółubolewać. 
COMPLOT, k6m'-plót, s. spisek, 
TO COMPLOT, kSm-plót', v.a. 
knuć spiski, knować. 
COMPLOTTER, k6m-pldt'-tńr, s. 
knujący spiski, spiskowy. 
TO COMPLY, kóm-pir, v.n. 
(with.) być powolnym na czyje żą- 
dania, przyzwalać, przystawać na 
co, zgadzać się chętnie. 
COMPONENT, kóm-pó'-nćnt, 
adj. wchodzący w skład czego. 
TO COMPORT, kóm-pdrf, v. n. 
zgadzać się. To-one's self, prowa- 
dzić się, postępować. 
COMPORTABLE, kbm-pór'- 
ta-bl, adj. zgodnv. 
COMPORTANĆE, (-ment), 
kóm-pór'-t5ns, s. prowadzenie się , 
postępowanie. 
TO COMPOSE, k&m-póz', v. a. 
składać, złożyć, ułożyć; ułożyć pi- 
smo, napisać dzieło; być kompozy- 
torem muzyki, (w drukarni) składać 
litery; uśmierzyć, ułagodzić, uspo- 
koić, załatwić, zagodzić (spór).- 
yourself, uspokój się. To be com- 
posed of, składać się z czego. To- 
one's self, uspokoić się, przyjść do 
siebie, opamiętać się. To -one's 
self to sleep, zabrać się do snu. 
COMPOSEDLY, kóm-pd'-zćd-lć, 
adv. serio; spokojnie, z zimną 
krwią. 
COMPOSEDNESS, kóm-pó'-zćd- 
nćs, s. spokojność umysłu, zimna 
krew. 
COMPOSER, kbrn-pb'-zur, s. pi- 
sarz , autor, kompozytor muzyki. 
COMPOSITE, kóm-póz'-!t, adj. 
składany, złożony, (arch.) złożony 
x lońskiego i korynckiego porządku. 
COM 
COMPOSITION, kóm-pd-zlsz'- 
&n,3. składanie, układanie, two- 
rzenie, skład, twór, utwór, pismo, 
dzieło; kompozycya, mieszanina; 
załatwienie, zgodzenie, pojedna- 
nie , ugoda, umowa. 
COMPOSITOR, kóm-póz'-i-tilr, 
S» zecer. 
COMPOST, kdm'-pbst, s. f na- 
wóz, gnój na grunt. 
COMPOSURE, kóm-pó'-żfir, s. 
śpokojność umysłu, uspokojenie, 
zimna krew. 
TO COMPOUND, k6m-p6&nd', 
u. a. i n. składać,złożyć, zagodzić, 
załatwić, pojednać, ułożyć, zgo- 
dzić się, ułożyć się. To-with one's 
creditors, ułożyć się z wierzycie- 
lami. He compounded with his 
estate to save his life, opłacił ży- 
cie ofiar? majątku. 
COMPOUND, k6m'-pb&nd, 1) 
adj. złożony, składany. -interest, 
procent od procestu; 2) 3. rzecz 
zlożossa, mieszanina. 
COMPOUNDABLE, kóm-pMn'- 
d5-bl, adj. składalny. 
COMPOUNDER, kóm-p6&n'-dtlr, 
s. jednacz, pojednawca, godzicie!. 
TO COMPREHEND, kóm-prć- 
hćnd', v. a. ogarniać, mieścić, za- 
wierać,obejmować, pojęć, rozumieć. 
COMPREHENSIBLE, kóm-prć- 
hćn'-sć-bl, adj. zrozumiały.-LY, 
adv. zrozumiale, do zrozumienia. 
-NESS, s. zrozumiałość. 
COMPREHENSION, kóm-prć- 
hćn'-sz&n, adj. s. objęcie, zawar- 
cie , pojęcie, zrozumienie. 
COMPREHENSIVE, kóm-prć- 
hćn'-slw, adj. obejmujmy, zawiera- 
jmy w sobie; pojętny. -NESS, s. 
objętność, pojętność. 
TO COMPRESS, kóm-prćs', v.a. 
ścisnąć, zacisnąć; przygnieść, przy- 
tłoczyć , spłaszczyć. 
COMPRESS, kóm'-prć», s. kom- 
presa, szmatka przyłożona na ranę. 
COMPRESSIBILITY, kbm-prćs- 
sć-b!l'-lć-tó, or COMPRESSIBLE- 
NESS, kóm-prós'sć-bl-nćss, s. ści- 
śliwość. 
COMPRESSIBLE, kóm-pr<?s'-sć- 
bl, adj. ściśliwy, dający się ścisnąć. 
COMPRESSION, (-sure), kbm- 
prćsz-un,s. ściśnienie; spłaszczenie. 
TO COMPRISE, kóm-prlz', v. a. 
ogarniać, obejmować, zawierać. 
COMPROBATION, kóm-pró bi'- 
sziin, s. dowód, przyświadczenie. 
COMPROMISE, kóm'-pró-mlz, 
w. p. kompromis, sąd polubowny. 
To put a thing in-, zapisać się na 
kompromis. 
TO COMPROMISE, v.a. zago- 
dzić, pogodzić. 
COMPROMISSORIAL, kóm-prd- 
mls-só'-rć-M, adj. kompromissar- 
ski, polubowny. " 
TO COMPTROL, COMPTROL- 
LER, zob. TO CONTROL, CON- 
TROLLER.. 
COMPULSATIVELY, kóm-pul'- 
s&-t!w-ló, adv. poniewolnie. 
COMPULSATORY, kdm-pńF-sA- 
tur-ć, adj. nietggjący, przymusza- 
jący.-oath, wymuszona przysięga. 
CON 
COMPULSION, kóm-pfir-szun. 
s. mus, przymus, wymuś, przynuka. 
COMPULSIVE, kdm-pM'-slw, 
adj. przymuszający, przynaglający. 
-LY, adv. z musu, z przymusu. 
-NESS, s. mus, przymus, wvmus. 
COMPULSORILY, kdm-p61'-só. 
rć-lć, adv. poniewolnie, imusu, 
z prz vmusu. 
COMPULSORY, kóm-pM'-sar4, 
adj. przymuszajmy, przynaglający. 
COMPUNCTION, kinn-pung'- 
szbn, s. żal, skrucha. 
COMPUNCTIOUS, kóm-pŁng- 
czós , adj. żałujmy, skruszony. 
COMPUNCT1VE, kóm-póng'- 
ktlw, adj. kruszmy, żal wzbttdza- 
jłcy. 
COMPURGATION, kdm-p&r-gi'- 
szim, s. oczyszczenie z zarzutu, 
przez uniewiniające świadectwo. 
COMPURGATOR, kóm-pur-ga - 
tfir, s. świadek uniewinniający. 
COMPUTABLE, kóm-pu'-tś-bl, 
adj. dajmy się obliczyć. 
COMPUTATION, kórn-pń-ti'- 
sz&n, s. liczenie, obliczenie, racho- 
wanie, rachuba. 
TO COMPUTE, kóm-pit', v. a. 
liczyć, obliczać, rachować. 
COMPUTER, kdm-pu'-tur, or 
COMPUTIST, kóm'-pu-t!st, s, 
rachmistrz. 
COMRADE, kCim'-rid, s. kamrat. 
TO CON, v. a. (vu!g.) umieć, 
wiedzieć; uczyć się na pamięć; 2) 
stukać, klepać. To-over, oklepać, 
oL I p k t o A 
TO CONCATENATE, kón-kat'- 
ć-nAt, v. a. spoić łańcuchem, skuć. 
CONCATENATION, kón-kit-ć- 
ni'-szun, s. spojenie, skucie, sko- 
jarzenie. 
CONCAVATION, kón-kś-wA- 
szun, 5. wyżłobienie, wydrążenie. 
CONCAVE, kdng'-Ww, adj. 
wklęsły.-lent, soczewka wklęsła. 
-mirror, zwierciadło wklęsłe. 
CONCAVENESS, kóng-kiw'-nćs, 
or CONCAVITY, kóng-kiw-ć-tć, 
S. wklęsłość. 
CONCAVO-CONCAVE, kón-W- 
wó-kóng'-kiw, adj. wklęsło-wklę- 
sly. 
CONCAVO-CONVEX, kón-ki'- 
wó-kón'-wćks, adj. wklęslo-wypu- 
kly. 
CONCAVOUS, kón-ki'-wus, adj. 
wklęsły. -LY, adv. wklęsłe. 
TO CONCEAL, kón-sól', v.a. 
skryć, ukryć, zataić (-FROM , 
przed kim). 
CONCEALABLE, kón-sć'-la-bl 
adj. dający się ukryć. 
CONCEALEDNESS, kón-sć'-ićd- 
nćss, s. skrytość, potajemność. 
CONCEALER, kón-sć'-lur, s. 
ukrywacz, przechowy wacz. 
CONCEALMENT, kón-sM'-mĆnt, 
s. ukrycie, ukrywanie; kryjówka, 
ukrywka. 
TO CONCEDE, kón-sćd', v.a. 
przyzwalać, zgadzać się, dozwalać. 
CONCEIT, kón-sćt',s. myśl, po- 
mysł, koncept; urojenie, zarozu- 
miałość. To be out of-with a 
thing, sprzykrzyć, zmierzić sobie 
Face, bir, ill,bM Mś, hćn. g FIne,nn.[| Nó, prflve, fór, gSt. g Cixe/cur, f&ll. || CWn. J| Hdlse.U Ciul. || BW.gSWu con 
co, odechcieć się. To be out of- 
with one's self, nie być kontent 
z siebie samego. Ile has put me out 
of-with it, odebrał mi chęć, ocho- 
tę do tego. 
TO CONCEIT, v. a. 1 n. przypu- 
ścić co do głowy, wyobrażać sobie, 
sądzić, mniemać. 
CONCEITED, kón-sć'-tćd, adj. 
przysadny, wykwintny, zamnie- 
maly, zarozumiały.-LY, adv. dzi- 
wacznie, cudacznie, wykwintnie. 
-NESS, s. zarozumiałość. 
CONCEITLESS, kón-sćf-lćs, 
adj. bezmyślny, głupi. 
CONCEIVABLE , kón-só'-wa-bl, 
adj. dający się pojąć. -LY, adv. 
w sposób dający się pojąć.-NESS, 
8. co się daje pojąć, zrozumieć. 
TO CONCEIVE, kdn-sćw', v.a. 
fn. począć , zajść w ciążę ; pojąć, 
pojmować, zrozumieć, powziąść 
(zazdrość, nadzieję). 
CONCEIVER, kdn-sć'-wur, s. 
pojmujący, rozumiejący. 
CONCENT, kón-sćnt', s. harmo- 
nia, zgodność tonów, jednogłośność. 
TO CONCENTRATE, kón-sćn'- 
trAt, v.a. skupić, zgromadzić do 
jednego środka, ześrodbować, skon- 
centrować. 
CONCENTRATION, kón-sćn- 
tri'-szftn,ś. ześrodkowanie, skon- 
centrowanie. 
TO CONCENTRE, kón-sćn'-tńr, 
v.n. zejść się, skupić się, zgroma- 
dzić się w jednym środku, skoncen- 
trować się, zostać zwróconym na 
jeden punkt, przedmiot. 
CONCENTRIC, (-al), kón-sćn'- 
trlk, adj. spółśrodkowy. 
CONCEPTIBLE, kón-sćp-tć-bl, 
adj. dający się pojąć, zrozumiały. 
CONCEPTION, kón-sóp'-szun. s. 
poczęcie, zajście w ciążę; pojęcie, 
wyobrażenie, pomysł. 
TO CONCERN, kón-sćrn', v. a. 
tyczyć się, ściągać się, obchodzić, 
być wieikićj wagi; nabawić niespo- 
kojności, frasunku, zmartwić. To- 
one's self with, troszczyć się o co, 
zajmować się czćm, wdawać się 
w co. It concerns me very much, 
wiele mi na tem zależy, it does not 
-you at all, to ci się wcale niety- 
ezy. The public liberty concerns 
all the world, wolność publiczna 
obchodzi wszystkich. 
CONCERN, s. interes, to co nas 
zajmuje, obchodzi; sprawa, zajęcie, 
zatrudnienie; waga, ważność, nic- 
spokojność, frasunek, zmartwienie. 
I have no-with it, ja się tem 
wcale niezajmuję, to nie moja rzecz. 
Things of the utmost -, rzeczy 
największej wagi. It is none of my 
-. to mnie wcale nieobchodzi. 
CONCERNED, kón-sćrnd', part, 
adj. (in) zamieszany y co, należący 
do czego. (-at, for, about), nie- 
spokojny o co, zasmucony, zakło- 
potany. His life is-, idzie w tćm 
o jego życie. You were a little-, 
byieś nieco zmieszany,zakłopotany. 
(vulg.) miałeś trochę w głowie./tm/I 
not be - with him any more, nie 
chcę z nim więcćj mieć do czynienia. 
CON 
CONCERNING, kón-sćr'-n!ng, 
adj. co się tyczy, względem. 
CONCERNMENT , kón-sćrn'- 
mćnt. s. interes, sprawa, zajęcie; wa- 
ga, ważność; troska, niespokoj- 
ność, frasunek , zmartwienie. 
TO CONCERT, kón-sćrt', v.a. 
porozumieć się, umówić, uradzić, 
znieść się z sobą. 
CONCERT, kdn'-sćrt, s. kon- 
cert, porozumienie się, umowa, 
zgoda. To act in - with one, zgo- 
dnie z kim działać. 
CONCESSION, kón-sćsz'-un, s. 
koncessya, ustąpienie, nadanie, 
udzielenie (przywileju), dozwole- 
nie, przyzwolenie. 
CONCESSIONARY , kón-sósz'- 
ńn-4-rć, adj. nadany, dozwolony. 
CONCESSIVELY, kón-sćs'-slw- 
ić, adv. udzielonym łaskawie spo- 
sobem. 
CONCH, kóngk, 8. koncha, mu- 
szla. 
CONCHOID, kóng'-kóld, s. kon- 
choida, gatunek linij krzywćj. 
TO CONCILIATE, kón-slF-yit, 
v.a. pozyskać, ująć sobie kogo, 
zjednać, pojednać. 
CONCILIATION, kdn-sIM-M- 
szun, s. zjednanie, pojednanie. 
CONCILIATOR, kón-sll-ć-i'-tar, 
8. jednacz, pojednawca. 
CONCILIATORY, kón-sll'-ć-i- 
tCir-A, ad}, pojednawczy. 
CONCISE, kón-sls', adj. kró- 
tki , zwięzły, treściwy. -LY, adv. 
zwięźle, treściwie. -NESS, 8. 
zwięzłość, treściwość. 
CONCLAVE, kóng'-kUw, s. kon- 
klawe , gdzie kardynałowie obiera- 
ją papieża. 
TO CONCLUDE, kón-klud', v.a. 
i n. zamknąć, zawrzeć, zakończyć; 
konkludować, wnioskować, wnosić. 
CONCLUDENCY, kdn-klii'-dćn- 
sć, s. wniosek, następstwo. 
CONCLUDENT, kbn-klu'-dćnt, 
ad), przekonywający, nieodparty, 
stanowczy. 
CONCLUSIBLE , kón-klń'-s(!- 
bl, adj. dający się wyprowadzić 
(jako wniosek). 
CONCLUSION, kón-klu*-ź&n, s. 
zamknięcie, zawarcie, zakończenie, 
wniosek, następstwo. (Shaksp. 
Ant, and Clcop:), milczenie, in-, 
krótko mówiąc, koniec końców. 
CONCLUSIVE , kón-klu'-słw, 
adj. przekonywający, nieodparty, 
stanowczy. -LY, adv. nieodpar- 
cie, stanowczo. -NESS , ścisłe ro- 
zumowanie, loiczne wnioskowanie. 
TO CONCOCT, kón-kókt', v. a. 
przetrawić, wytrawić. 
CONCOCTION, kón-kók'-szfin, 
s. przetrawienie, wytrawienie. 
CONCOMITANCE (-Cy), kón- 
kóm'-ć-tźns, s. spólistnienie, towa- 
rzyszenie , zbieg. 
CONCOMITANT, kón-kóm-ś- 
t4nt, 1) adj. towarzyszący; 2) s. to- 
warzysz. -LY, adv. w towarzy- 
stwie , wspólnie. 
TO CONCOMITATE, kón-kóm'- 
ć-t4t, v. n. towarzyszyć, mieć 
z czćm związek. 
CON 
CONCORD, kftDg'-kfird, s. zgo- 
da, jedność, 
TO CONCORD, kdng-kftrd*, v. n. 
zgadzać się, być jednego zdania. 
CONCORDANCE, kbn-kóf-dćns, 
S. zgodność, zgoda; księga wyka- 
zująca w ilu miejscach Pisma śgo 
jest jaki wyraz użyty. 
CONCORDANT, kćn-kór'-dćnt, 
adj. zgodny, zgadzający się. 
CONCORDATS, kón-kór'-dit, 
S. konkordat, układ, umowa. 
CONCOURSE, kóng'-kórs, s. 
zbieg, zbiegowisko, tłum , natłok. 
CONCREMENT, kóng'-krć-mćnt, 
S. zrostek, zlewek. 
CONCRESCENCE, kón-krćs'- 
sćns, s. zrośnienie. 
TO CONCRETE, kón-krćt', v. 
1) a. zlać w jedną massę; 2) n. 
zlać się, zrosnąć się, zsiąść się, 
zgęstnąć. 
CONCRETE, kóng'-krćt, s. zro- 
stek, zlewek, massa, (w loice) 
konkretum. 
CONCRETE, kón-krćt', adj. 
zrosły, zlany w jedną massę, (w loi- 
ce) podmiotowy (nieoderwany). 
-LY, adv. łącznie z podmiotem. 
-NESS, 8. zsiadłość, zgęstnienie. 
CONCRETION, kón-kr^-szin.s. 
zrośnienie, zsiadłość, zgęstnienie. 
CONCRETIVE, kón-krć'-tlw, 
adj. sprawujący zsiadłość, zgęstnie- 
nie. 
CONCRETURE, kćn-krć'-czhr, 
s. zrostek, ciało powstałe ze zro- 
śnienia się lub zgęstnienia cz^ntck. 
CONCUBINAGE, kóng-ku'-bć- 
nidż, s. nalożnictwo. 
CONCUBINE, kóng'-ku-b!n, s. 
nałożnica. 
CONCUPISCENCE, kdn-ku-pć- 
-sćns, s. chuć, żądza , pożądliwość. 
CONCUPISCENT, kbn-ku-pć- 
śćnt, adj. pożądliwy, lubieżny. 
TO CONCUR, kón-kfir', v. n. 
zbiegać się, schodzić się, zgadzać 
się na jedno, przyczynić się, przy- 
łożyć się. 
CONCURRENCE (- cy) , kón- 
kur'-rćns, s. zbieg, zgoda, przy- 
zwolenie, przyczynienie się, przy- 
łożenie się, pomoc, dopomoźenie. 
CONCURRENT, kdn-kur-rónl, 
1) adj. przyzwalający, przyczynia- 
jący się, towarzyszący; 2) s. kon- 
kurent, spółzawodnik. 
CONCUSSION , kón-kusz'-un, 
s. wstrząśnienie. 
CONCUSSIVE , kón-kus-slw, 
adj. wstrzęsający. 
TO CONDEMN, kón-dćm', v. a. 
potępić, skazać. To - to death, 
skazać na śmierć, ganić, potępić. 
CONDEMNABLE, kdn-dćm-nć- 
bl, godny potępienia, naganny. 
CONDEMNATION , kón-dćm- 
ni'-szun,s. potępienie, skazanie na 
karę. 
CONDEMNATORY, kdn-dćm'- 
nS-tilr-ć, adj. potępiający, skazu- 
jmy. 
CONDEMNER, kón-dćm'-nQr, s 
potępiciel, ganiciel. 
CONDENSABLE, kón-dćn'-sA-bl, 
adj. dający się zgęścić. 
59 
Fice, bk, 411, bMMd, bćn.|jFlne,fln.||Nd, próve, fór, git^CArącur, fuMCMn.BHÓuse.(]C4u!.[}BW.||Sóón. 60 
CON 
TO CONDENSATE, kbn-d«n'- 
skt, or TO CONDENSE, kón-dćns', 
®. 1) a. zgęścić; 2) n. zgęstnąć. 
CONDENSATE , kón-dćn-sAt , 
adj. zgęszczony. 
CONDENSATION, kón-dćn-si'- 
szfin, s. zgęszczenie. 
CONDENSER, kdn-d£n'-sur, s. 
kondensator, machina służąca do 
zgęszczenia pary, powietrza lub 
płynu elektrycznego. 
CONDENSITY, kón-dćn-sMć, 
e. gęstwa, gęstość, zgęszczenie. 
TO CONDESCEND , kón-dć- 
sćnd*, v. n. zniżyć się z wyższego 
stanowiska, być powolnym na żąda- 
nie czyje, łaskawie zezwolić, raczyć. 
CONDESCENDENCE, kón-dć- 
sćn'-dćns, or CONDESCENSION, 
kón-di-sćn'-szun, s. powolność, 
łaskawe zezwolenie. 
CONDESCENDINGLY. kón-dć- 
s£n'-d!ng-lć, adv. łaskawie, uprzej- 
mie. 
CONDESCENSIVE, kdn-d(Wn'- 
slw, adj. powolny, łaskawy, u- 
przejmy. 
CONDIGN, kftn-dłn', adj, zasłu- 
żony, słuszny, przynależny,. -pu- 
nishment, zasłużona kara. -LY, 
-EDLY, adv. jak sobie kto zasłu- 
żył , słusznie. 
CONDIMENT , kdn'-d^mćnt, s. 
okrasa, omasta, sos, podlewa , za- 
prawa. 
CONDISCIPLE, kdn-dls-sl'-pl, 
*. spóiuczeń. 
TO CONDITE, kón-dlt* or kdn'- 
<łlt, v.a. zaprawić, przyprawić, 
marynować. 
CONDITION, kon-dlsz'-ftn, s. 
stan, położenie, warunek. To be 
in a weak {low) -, być bardzo 
chorym. To be in a dying-, umie- 
rać, konać, upon - that, pod 
warunkiem aby. 
CONDITIONAL, kdn-dlsz'-fin-łl, 
adj. warunkowy. -LY, adv. wa- 
runkowo. 
CONDITIONALITY, kón-dlsz- 
i-ó-nśr-ś-tć, s. warunkowość. 
CONDIT1ONARY, kón-dlsz'-un- 
S-rć, adj. ugodzony, umówiony. 
TO CONDITIONATE, kón-disz'- 
£n4t, v. a. warować, zastrzedz 
sobie. 
CONDITIONATE, adj. zawaro- 
wany, zastrzeżony. 
CONDITIONED, k6n-d!sz'-und, 
adj. znajdujący się w dobrym lub 
złym stanie, mający dobre łub zle 
przymioty. 
CONDOLATORY, kón-dd'-łś- 
tfir-ć, adj. wynurzający boleść, ubo- 
lewający. 
TO CONDOLE, kón-dól', v.n. 
spólubolewać. 
CONDOLEMENT , kón-dól'- 
mćnt, or CONDOLENCE, kdń-dó'- 
Ićns, 3. spólubolewanie. 
CONDOLER, kón-dó'-lur, s. 
spółubolewacz. 
TO CONDUCE, k&n-dis', v.n. 
doprowadzić, posłużyć, przyczynić 
się (do osiągnienia jakiego celu). 
CONDUCIBLE (-ive), kón-dń'- 
ró-bl, adj. prowadzący, służący, 
pomocny. 
CON 
CONDUCIBLENESS, k?>n-du'-sć- 
bl-nćs, or CONDUCIVENESS, kón- 
dń'-slw-nćs,s. co doprowadza, służy, 
dopomaga (do osi?gnienia czego). 
CONDUCT, kón'-dfikt, s. zarz?d, 
kierunek; dowództwo; postępowa- 
nie, prowadzenie się, konduita. 
TO CONDUCT, kón-dukt', u. a. 
wieść, prowadzić; zarządzać, za- 
wiadować, kierować, mieć dozor, 
dowództwo. 
CONDUCTOR, kón-duk'-tur , s. 
przewodnik, rz?dzca, zawiadowca, 
wódz, dowódzca; konduktor, prze- 
wodnik elektryczności. 
CONDUCTRESS, kón-duk'-trćs, 
s. przewodzniczka. 
CONDUIT, kun'-dlt, s. kanał, 
rura. 
CONE, kón, s. ostrokr?g, 2) 
szyszka sosnowa. 
TO CONFABULATE, kón-fAb'-u- 
lit, v. n. gwarzyć, gawędzić, bajać. 
CONFABULATION , kón-fżb-u- 
li'-szun, s. gawęda, pogadanie, 
bajanie. 
CONFAB RE ATION, kón-fśr-rć- 
i'-szun,s. (u Rzymian), zawarcie 
małżeństwa przez podzielenie się 
plackiem. 
TO CONFECT, kón-fćkt', v.a. 
smażyć w cukrze, robić konfitury. 
CONFECT, kbn'-Wkt, s. kon- 
fekt, konfitury, cukry. - box, pu- 
dełko na cukierki. 
CONFECTION, kón-fćk'-szln, 
s. konfekt, mixtura, lekarstwo. 
CONFECTIONARY, kón-fćk'- 
szun-5-rć, s. cukiernia. 
CONFECTIONER, k&n-fćk-szfin- 
£tr, s. cukiernik. 
CONFEDERACY, kdn-fćd-ćr-S- 
sć, S. konfederacya, zwi?zek, sprzy- 
mierzenie, spisek. 
TO CONFEDERATE, kdn-fćd'- 
Ćr-At, v.n. zkonfederować się, po- 
ł?czyć się węzłem przymierza. 
CONFEDERATE, 1) adj. zkon- 
federowany, sprzymierzony, zwi?z- 
kowy; 2) s. konfederat, sprzymie- 
rzeniec. 
CONFEDERATION, kón-fćd-ćr- 
i'-szun, s. konfederacya, zwi?zek, 
sprzymierzenie. 
TO CONFER, kftn-fćr', v. 1) a. 
nadać, udzielić, wyświadczyć (- 
upon, co komu); 2) n. pomówić, 
rozmówić się z kim, mieć konfe- 
rency?. 
CONFERENCE, kón'-fćr-ćns, s. 
konfereneya, rozmowa, pomówie- 
nie: 
CONFERER, kdn-Kr'-ur , S. na- 
dawca , udzielaj?cy. 
TO CONFESS, kón-f&', v. 1) a. 
wyznać, przyznać się, spowiadać: 
2) n. spowiadać się. Toyoto -, 
iść do spowiedzi. 
CONFESSEDLY, kón-fćs'-sćd-lć, 
adv. jak tó wszyscy przyznaj?, nie- 
zaprzeczenie. 
CONFESSION, kón-fćsz'-fln , s. 
wyznanie, przyznanie się; spo- 
wiedź. - chair, konfessyonał. 
CONFESSIONAL (-ary) , kón- 
fćsz'-un41, s. konfessyonał. 
CONFESSOR, kón'-fćs-sur, s. 
wyznawca wiary Chrystusa w obec 
CON 
niebezpieczeństwa utraty tycia; 
spowiednik: spowiadający się. 
CONFEST, kón-fćst', pari. adj. 
(w poezyi), odkryty, jawny. 
CONFIDANT, kón-fć-dint', «. 
poufalec, powiernik. 
TO CONFIDE, kón-fid', v. n. 
wierzyć, ufać, dowierzać; (to - 
in, komu , czemu); To - to, po- 
wierzyć co komu. 
CONFIDENCE, kdn'-fó-dćns, s. 
ufność, zamanie; otucha, zbyt 
wielkie zaufanie w sobie, śmiałość, 
szlachetna odwaga. 
CONFIDENT, kón'-fć-dćnt, adj'. 
ufny, ufaj?cy, pewny, niezawodny; 
zbyt w sobie zaufany, śmiały. I am 
-, wiein z pewności?. -LY, adv. 
ufnie, niewątpliwie, bezw?tpienia, 
z pewności?. It is-ly reported, 
mówi? o tćm z pewności?. -NESS, 
s. zbytnia ufność w sobie, śmia- 
łość. 
CONFIDENT, s. poufalec, po- 
wiernik. 
CONFIDENTIAL, kón-fć-dćn- 
szM, adj. godny zaufania, poufa- 
ły. -LY, adv. poufale. 
CONFIGURATION , kón-ft-gii- 
rł'-szun, kształt, skład, budowa; 
(astrol.) poł?czenie planet i ich 
wpływ na ludzi. 
TO CONFIGURE, kim-flg'-ur, 
V. a. nadać kształt. 
CONFINE, kdn'-fln, s. granica, 
kraniec. 
TO CONFINE, kón-fln', v. 1) n. 
graniczyć (- on, z czćm); 2) a. 
określić, ścieśnić, ukrócić, ogra- 
niczyć ; uwięzić, osadzić w więzie- 
niu. To be confined, leżeć w po- 
łogu. To be - to one room, mieć 
tylko jeden pokoj. 
CONFINELESS , kón-HnMćs , 
adj. bez granic, nieograniczony. 
CONFINEMENT, kón-fln'-mćnt, 
s. areszt, uwięzienie. 
CONFINER, kón-fln'-ur, s. mie- 
szkaj?cy na pograniczu, nad granic?, 
CONFINITY, kón-fln'-ć-tć, s. 
pogranicze, s?siedztwo, bliskość. 
TO CONFIRM , kón-fćrm', v. a. 
stwierdzić, zatwierdzić, potwier- 
dzić ; bierzmować; (Shaksp.) udo- 
skonslić* 
CONFIRMABLE , k6n-fćr'-mi- 
bł, adj. daj?cy się potwierdzić. 
CONFIRMATION, kón-fćr-mi- 
szftn , s. stwierdzenie, zatwierdze- 
nie , potwierdzenie; bierzmowanie. 
CONFIRMATOR, kón-fćr-mY-k 
tur, or CONFIRMER, kón-fćr'- 
mur, 5. potwierdzicie!. 
CONFIRMATORY (-tive ) , 
kón-fćrm'-a-tur-ć, adj. stwierdzają- 
cy, potwierdzaj?cy. 
CONFIRMEDNESS, kón-fćrm'- 
ćd-nćs, s. utwierdzenie, zatwar- 
działość. 
CONFISCABLE, kin-fls'-kS-bl, 
adj. ulegaj?cy konfiskacie. 
TO CONFISCATE, kón-fls'-kM, 
v.a. konfiskować, skonfiskować, 
zabrać na skarb. CONFISCATE, 
adj. skonfiskowany. 
CONFISCATION, kón-fls-ki'- 
szfin, s. konfiskata, zagrabienie 
maj?tku na skarb. 
FJce, Mr, Sil, bśtgMć, hćn.f)Flne,nn.yNd, prOve, fór, góL gCńre.cur, ffol.HC61nJ!H6use.5CAuL0B$MSton. CON 
CONFITURE, kbn'-ft-czir, t. 
konfitury. 
CONFLAGRANT, kón-fli'-grónt, 
adj. gorejący, płonący ogniem 
wraz z innemi w czasie pożaru. 
CONFLAGRATION, kón-iU-gri'- 
szim, s. pożar, pożoga, ogień, 
spłonienie ogniem (u proroków), 
koniec świata przez ogień. 
CONFLEXURE, kón-flćk'-szńr, 
8. zagięcie. 
TO CONFLICT, kón-fllkt', v. n. 
walczyć, pasować się, rozpierać się. 
CONFLICT, kdn'-fllkt, s. spór, 
walka, zapasy. 
CONFLUENCE, kdn'-fló-ćns, or 
CONFLUX, kdn'-fldks, 3. spływ, 
ściek. 
CONFLUENT, kbn'-IliWnt, adj. 
spływający się. 
TO CONFORM, kón-fórm', v. 
1) a. przystosować, zastosować co 
do czego; 2) n. stosować się, 
zastosować się, zgadzać się. 
CONFORMABLE, kón-fór'-mi- 
bl, ad], tegoż kształtu, stosowny, 
zgodny. -LY, s. stosownie, zgo- 
dnie. 
CONFORMATION, kón-fór-ma'- 
szón, s. jednoksztaltność, kształt, 
skład, budowa. 
CONFORMIST, kón-fór'-mlst, s. 
konformista, należący do koSciola 
panującego w Anglii. 
CONFORMITY, kón-fór'-mć-tć, 
s. zgodność, podobieństwo. 
TO CONFOUND , kón-Iound', v. 
a. zmieszać, pomieszać, zawsty- 
dzić, zmieszać kogo; (Shaksp. H. 
IV et Cor.) mitrężyć czas. Con- 
found me! (vulg.)t niech mnie ka- 
duk porwie! 
CONFOUNDED, kbn-fóundMd, 
part, i ad], skonfundowany, zmie- 
szany, zawstydzony; przeklęty ka- 
duczny. -LY, adv. kaducznie, 
diabelnie. 
CONFOUNDER, kón-fóun'*dfir, 
s. sprawca nieładu, zamieszania. 
CONFRATERNITY, kón-fró-tór'- 
nć-tć, s. bractwo. 
CONFRICATION, kdn-frć-ki'- 
szun, s. potarcie , nacieranie. 
TO CONFRONT, kón-fyónt', v. 
a. konfrontować, stawić świadków 
w obec oskarżonego; skonfronto- 
wać ,' porównać; stanać naocznie. 
CONFRONTATION , kón-frón- 
ti'-szun, s. konfrontacya, posta- 
wienie świadków w obec oskarżo- 
nego, skonfrontowanie, porówna- 
nie. 
TO CONFUSE, kón-fńz', v.a. 
pomieszać, pogmatwać, zagma- 
twać , zmieszać, zawstydzić. 
CONFUSEDLY, kón-fó'-zćd-lć, 
adv. w nieładzie, w nieporządku, 
w zawikianiu; ciemno, niewyraźnie. 
-NESS, 8. zagmatwanie, ciem- 
ność, zaWiłość. 
CONFUSION, k6n-fu'-żun, 3. 
zamieszanie, nieład, odmęt; kon- 
fuzya, zmieszanie, zawstydzenie. 
CONFUTABLE, kbn-fu'-li-bl, 
adj. mogący być zbitym, odpartym. 
CONFUTATION , kón-fu-tó'- 
szun, zbicie, zbijanie, odparcie 
CON 
(zarzutów, dowodów, strony prze- 
ciwnej). 
TO CONFUTE, kOlffit', v.a. 
zbić, zbijać, odeprzeć. 
TO CONGEAL, kÓn-diM', v. 1) 
a. zmrozić, zamrozić; 2) n. zmar- 
znąć, zamarznąć, krzepnąć. 
CONGEALABLE, kón-dżćl-A-bl, 
adj. dający się zamrozić. 
CONCEALMENT, s. zamarzlość, 
zamarznienie, bryła lodu. ' 
CONGEE (-gie, otge), kón- 
dzć', s. pozwolenie; ukłon, poże- 
gnanie. -d' elire. pozwolenie da- 
ne przez króla,dziekanowi i kapitu- 
le, wybrania nowego biskupa. 
TO CONGEE, v.n. ukłonić się, 
pożegnać i odejść. 
CONGELATION , kón-dżć-lł'- 
szun, 5. zamrożenie, marznięcie. 
CONGENER, kón-dż^-nór, s. 
należący do tegoż rodzaju. 
CONGENEROUS, kón-dźćn-ćr- 
ós, adj. należący do tegoż rodzaju, 
przyrodny. -NESS, 8. przyro- 
dność. 
CONGENIAL , kdn-dźć -nó-M , 
adj. tćj sam£j natury, tego samego 
usposobienia, temperamentu. 
CONGENIALITY, kón-dżć-nMl'- 
ć-tć, or CONGENIALNESS, kón- 
dźć'-nć-M-n&, 3. powinowactwo 
umysłowe. 
CONGENITE, kón-dżćn'-nlt, 8. 
razem urodzony, bliźniak. 
CONGER, kóng'-gńr,3. węgo- 
rze ryb. 
CONGERIES, kón-dżć'-rMz,t. 
massa, kupa, mieszanina. 
TO CONGEST, kón-dźćst*, v.a. 
nagromadzić, naskladać. 
CONGESTIBLE, kón-dźćst'-ć-bl, 
adj. dający sie zgromadzić. 
CONGESTION, kón-dź&t'-yfln, 
zgromadzenie się, skupienie się 
(materyi we wrzodzie). 
CONGIARY, kón'-dźM-ró, a. 
zapomoga dawana ludowi (w da- 
wnym Rzymie). 
CONGLOBATE , kdn-gló-bM , 
adj. baniasty, kulisty. 
TO CONGLOBATE , kón- 
gló'-bśt, or TO CONGLOMERATE, 
kón-glóm'-ćr-it, v. a. skupić, zgro- 
madzić w kształcie gaiki, kuli, 
kłębka. 
CONGLOBATION, kdn-gld-bS'- 
szun,or CONGLOMERATION, kón- 
glóm-ćr-A'-szun, s. urobienie na- 
ksztalt gaiki, zwinięcie w kłębek. 
' TO CONGLUTINATE, kón-glu- 
tć-nAt, v. a. i n. skleić, zlepić; 
skleić się, zlepić się. 
CONGLUTINATION, kón-glMĆ- 
n&'-szun, s. sklejenie, zlepienie , 
zasklepienie rany. 
CONGLUTINATIVE , kón-glń'- 
tć-nś-tlw, adj. zasklepiający rany. 
CONGLUTINATOR. kón-gló'-tć- 
ni-tór, s.plaster zasklepiający rany. 
CONGRATULANT. kón-grścz'- 
ó-lAnt, adj. winszujący. 
TO CONGRATULATE , kón- 
gr5cz'-u-lśt, v. a. (upon), winszo- 
wać, powinszować. 
CONGRATULATION, kón-grócz- 
COM 
h-lA'-szin, #. powinszowanie, ty- 
czenie szczęścia. 
CONGRATULATORY, kón- 
gricz'-ń-lA-t&r-A, adj. winszujący, 
z powinszowaniem. 
TO CONGREGATE, k&ng'-grd- 
git, v. 1) a. zebrać, zgromadzić; 
2) n. zebrać się, zejść się, zgroma- 
dzić się. 
CONGREGATE, ad], zebrany, 
zbiorowy; gęsty, dychtowny. 
CONGREGATION, kón-grć-gś- 
szńn, s. kongregacya, zbiór, zgro 
madzenie wiernych w kościele. 
CONGREGATIONAL , kón-grć- 
g4'-szun-i!, adj. należący do zgro- 
madzenia wiernych. 
CONGRESS, kóng'-gr&, g. kon- 
gres , zebranie pełnomocników 
państw, kongres, izba deputowa- 
nych w Stanach Zjednoczonych Ame- 
ryki. 
CONG RUENCE,k0ng'-gr«ns,or 
CONGRUITY, kt>n-grń'i-tć, s. zgo- 
dność, stosowność, przyzwoitość. 
CONGRUENT, kóng'-gru-ćnt, or 
CONGRUOUS, kdng'-gru-us, adj. 
zgodny, stosowny, przyzwoity, od- 
powiedni. 
CONGRUOUSLY, kÓng'-grń-4s- 
lć, adv. zgodnie, stosownie. 
CONIC (-al), kón'-Ik, adj. krę- 
glowaty, ostrokręgowy. -CALLY, 
adv. w kształcie ostrokręgu. - 
CALNESS, s. kształt ostrokręgowy. 
CONIC SECTIONS (mat.), przecię- 
cia ostrokręgowe. CONNICS, pl. 
nauka o przecięciach oslrokręgo- 
W CONIFEROUS, kón-nif-ć-rńs, 
adj. szyszkorodny. 
CONJECTURABLE, kón-dżĆk'- 
czń-rś-bl, adj. dający się odgadnąć, 
czego się domyślić można. 
CONJECTURAL, kdn-dżćk'-czft- 
rAl, adj. domyslowy. -LY, adv. 
nadomysL -ITY, s. domyślność. 
CONJECTURE, kón-dżćk'-czńr, 
S. domysł, domniemanie. 
TO CONJECTURE, v. a. domy- 
ślać się, dorozumiewać się. 
CONJECTURER, kón-dżćk'-cziir<- 
&r, s. czyniący dońiysły. 
TO CONJOIN, kón-dźóln', v. 1) 
a. złączyć, zjednoczyć, skojarzyć; 
2) n. złączyć się, zjednoczyć się. 
CONJOINT, kón-dżólnt', ad}. 
złączony, połączony. -LY, adv. 
łącznie, razem, wspólnie. 
CONJUGAL, kón^źó-gSl, adj. 
małżeński. The - knot, węzeł 
małżeński. -LY, adv. w związku 
małżeńskim, po malżeńsku. 
TO CONJUGATE, kón'-dżń'-gat, 
v. a. związać węzłem małżeńskim, 
(gram.) czasować słowo. 
CONJUGATION, kón-dżń-gi- 
szOn , s. (gram.) czasowanie. 
CONJUNCT, kón'-dżńnkt, adj. 
złączony, spojony. 
CONJUNCTION , kón-dź&nk'- 
szun, s. złączenie, spojenie ; 
(astrol.) konjunktura czyli pozorne 
połączenie dwóch planet w tym sa- 
mym stopniu zodyaka; (gram.) 
spójnik. 
CONJUNCTIVE, k6n-diflnk'-tlw. 
61 
Fice, bir, 411, bAL||Mć, hĆn.J]F!ne, Rn.jjNÓ, prflve, ffir, gót||Cńre,cfir, f&Il.||C6Tn.UHSuse.|]C<hil.!!BM.gSMn. CON 
CONSERVANCY, kfen-s?r'-w3n 
si, s. (court of-), administracya 
Tamizy, co się tyczy połowu ryb 
na tćj rzece. 
CONSERVATION , kbn-sćn-wi' 
szón, s. zachowanie, przecho- 
wanie. 
CONSERVATIVE, kftn-sćf-wi- 
tlw, ad], zachowawczy. 
CONSERVATOR, kón-sćr-wi'- 
t&r , s. zachowawca , zachowywacz. 
CONSERVATORY, kón-sĆr-wa- 
t&r-ó, 1) .. miejsce gdzie się co 
przechowuje, 2) adj. zachowawczy. 
TO CONSERVE, kón-sćrw', v. 
a. chować, zachować, przechować 
w całości; 2) smażyć owoce w cu 
krze. 
CONSERVE, kón'-sćrw, s. owo- 
ce smażone w cukrze. 
CONSERVER, kón-sćr -wir. s. za- 
chowywacz ; ' 2) smażący owoce 
w cukrze. 
CONSESSION, kón-sćsz'un, s. 
sessya, zgromadzenie. 
CONSESSOR, kón-sćs-sńr, «. 
pęopęonr 
TO CONSIDER, kón-sWur , v. 
a. i n. zważać, rozważać, zastana- 
wiać się; mleć wzgląd na co; powa- 
żać , szacować. Fou shall be con- 
sidered for your pains, trudy 
twoje zostań? ci wynagrodzone. 
CONSIDERABLE, kin-sld'-ir-J- 
bl, adj. znaczny, spory; ważny , 
znamienity. -LY, adv. znacznie, 
niemało, niepomaiu, bardzo. - 
NESS, s. znaczność, ważność. 
CONSIDERANCE, kón-sld'-ur- 
żns, s. uwaga, rozwaga. 
CONSIDERATE, kón-s!d'-ur4t, 
adj. rozważny, roztropny. -LY, 
adv. rozważnie, roztropnie. - 
NESS , s. rozważność, roztropność. 
CONSIDERATION, kón-sld-ur- 
ś'-szun, s. rozwaga, uwaga, roz- 
ważenie; wzgląd na co; powód, 
pobudka; w-zgląd, szacunek; na- 
groda , wynagrodzenie. To take 
into - , wziąść pod rozwagę. The 
affair is under -, rzecz ta jest 
pod rozwag?, rozpatrzeniem, roz- 
trząśnieniem. In - of, przez 
wzgląd na.- 
CONSIDERED, kón-s!d'-ur-ur, 
s. rożważacz, rozważający. 
TO CONSIGN, kón-sln', v.a, 
złożyć,.wręczyć, doręczyć; prze- 
słać , dostawić; poruczyć, przeka- 
zać. To - to writing, spisać, na- 
pisać. To - to selence (W. Scott}. 
skazać na milczenie, podać w za- 
pomnienie. 
CONSIGNATION , kón-slg-nś'- 
szun, or CONSIGNMENT, kón- 
sln'-mćnt, s. złożenie, wręczenie, 
przyporuczenie; skład, depozyt 
summa złożona aż do roztrzygnie- 
nia procesu; towar przesłany. 
CONSIGNEE, kón-sl-nó', s. de- 
pozytariusz, ajent, faktor który od- 
biera towary na skład, sprzedaż 
lub dalsze przesłanie. 
CONSIMILAR , kón-slm'-ć-lur, 
adj. podobny, podobniusieńki. 
TO CONSIST, kónslsf, v.n. 
stać obok czego, ostać się, zgadzać 
CON 
adj. łączący, zoczony. - mood , 
(gram.) tryb łączący. -LY, or 
CONJUNCTLY, adj. łącznie, ra- 
zem, wspólnie. -NESS, s. łą- 
czność , spoistość. 
CONJUNCTURE , kón-dżónk'- 
Czór, s. traf, zbieg okoliczności. 
CONJURATION , kón-dzó-ri'- 
szón,s. zaklęcie, zaklinanie czar- 
noksięskie. 
TO CONJURE, k6n'-dóźr, v.a. 
zaklinać , czarować. To - up spi- 
rits , wywoływać duchy. To - 
down a spirit , wypędzić złego 
ducha, exorcyzmować, zaklinać, 
błagać, upraszać. 
CONJUREMENT (-ing) , kón- 
dżur'-mćnt, s. zaklęcie, zaklinanie, 
błaganie. 
CONJURER, kftn'-dżńr-&r, s. 
zaklinacz, czarnoksiężnik. 
CONNATE, kón-nśt', adj. przy- 
godny, wrodzony, 
CONNATURAL, kbn-nJcz'-ń- 
rftl, adj. wrodzony, przyrodzony, 
naturalny. -LY, adv. naturalnie. 
CONNATUR ALITY, kón-nćcz-ń- 
rar-d-t6, or CONNATURALNESS, 
kón-nacz'-ń-ril-nćs, s. jedno przy- 
rodzenie, taż sama natura. 
TO CONNECT, kón-nćkt', v. 1) 
a. złączyć, spoić; 2) n. łączyć się, 
spajać się, stykać się. 
CONNECTION (xion), kftn-nćk'- 
szim, s. łączność, połączenie, 
związek, styczność. 
CONNECTIVELY, k6n-nćk'-tlw- 
łfe, adv. łącznie, w styczności. 
TO CONNEX, zob. TO CON- 
NECT. 
CONNEXIVE, kón-nćk'-siw, adj. 
łączny, łączący. 
CONNIVANCE, kón-nl'-wAns, s. 
patrzenie przez szpary, pobłażanie. 
TO CONNIVE, kón-nlw', v. a. 
(at), patrzeć na co przez szpary, 
pobłażać. 
CONNAISSEUR, kd-n&'-sir, s. 
znawca, koneser. 
CONNUBIAL, kón-nu'-bć-il, adj. 
małżeński. 
CONOID, kó'-nóld, s. (mat.), 
bryła kręglowata, ostrokręgowa. 
CONOIDICAL, kó-nór-dć-kM, 
adj. podobny do ostrokręgu. 
TO CONQUASSATE, kón-kućs\ 
sit, u. a. wstrząsnąć, wzruszyć. 
CONQUASSATION, kóng-kuSs- 
sż'-szfin, s. wstrząśnienie, wzrusze- 
nie. 
TO CONQUER, kbngk'-iir or 
kdng -kuór, v. a. i n. zdobyć, zwy- 
ciężyć , odnieść zwycięstwo. 
CONQUERABLE , kbngk'-ur-J- 
bl, adj. dający się zdobyć, poko- 
nać , zwyciężyć. 
CONQUEROR , kdngk'-ur-fir, s. 
zdobywca, zwycięzca. 
CONQUEST, kórfg -kućst, s. zdo- 
bycie , zdobycz, zwycięztwo. 
CONSANGUINEOUS, kón-sJng- 
gu?n'-nć-ńs, adj. pokrewny, powi- 
nowaty. 
CONSANGUINITY , kón-słing- 
guln'-ć-tó, s. pokrewieństwo, po- 
winowactwo. 
62 
CON 
CONSCIENCE, kón'-szćns, S. 
sumienie. 
CONSCIENTIOUS, kónsz Wn'- 
szćis, ad], sumienny. -LY, adv. 
sumiennie. --NESS, sumienność. 
CONSCIONABLE, kón'-szfm-A- 
bl, ad], sumienny. -LY, adv. su- 
miennie. -NESS, s. sumienność. 
CONSCIOUS, kón-szńs, ad). 
mający wiedzę, przekonanie o czćm. 
/ am - of it, wiem o tćm dobrze. 
To be - of one's guilt , poczuwać 
się do winy. -LY, adv. wiedząc 
o czćm. -NESS, s. wiedza, prze- 
konanje wewnętrzne, poczuwanie 
się do czego. 
CONSCRIPT, kdn'-skrlpt, ad]. 
spisany , zapisany (o senatorach 
dawnego Rzymu, którzy się zwali 
patres conscripti). 
CONSCRIPTION, k&n-skrlp- 
sztin, s. spisanie , zapisanie. 
TO CONSECRATE, kón-sć-krit, 
v. a. święcić, poświęcić (na cześć 
Bogu, bóstwu), poświęcić na ja- 
ki cel, użytek. 
CONSECRATE, adj. poświęcony. 
CONSECRATION , kbn-sfe-kri'- 
szCin, s. poświęcenie. 
CONSECRATOR (-er), kón'-sć- 
krś-tór , s. święcący, poświęcający. 
CONSECTARY , kón -sćk-tś-ró, 
1) ad), wynikający z czego; 2) s. 
wniosek, następstwo. 
CONSECUTION , k6n-sć-kń'- 
szun, s. wywód, pasmo wniosków, 
następstw. 
CONSECUTIVE, kón-sćk'-kń- 
tlw, adj. po sobie następujący. 
TO CONSEMINATE, kón-sćm'- 
ć-nit, v. a. posiać razem kilka 
różnych gatunków ziarna. 
CONSENSION, kón-sćn'-szun, s. 
zgoda, umowa. 
CONSENT, kón-sćnt', s. zezwo- 
lenie, przyzwolenie, pozwolenie. 
with (of) one -, jednomyślnie. 
TO CONSENT, v.n. (to), zezwa- 
lać, przyzwalać, zgadzać się na co. 
CONSENTANEOUS, kón-sćn-ta'- 
nć-6s, ad), zgodny. -LY, adv. 
zgodnie. -NESS,s. zgodność. 
CONSENTIENT, kón-sćn'-szć- 
ćnt, adj. zezwalający, przyzwala- 
jący. 
CONSEQUENCE , kón -sć- 
kućns, s. konsekwencja, nastę- 
pstwo , wniosek, skutek; ważność, 
waga, znaczenie. In - of, dla, 
z powodu. A matter of -, rzecz 
wielkiej wagi. Of little -, malo- 
ważny. 
CONSEQUENT, kón'-sć-kućnt, 
1) adj. następujący, wynikający; 
2) s. następstwo, wniosek. -LY, 
adv. następnie, zatćm, więc, prze- 
to. -NESS, s. związek, loiczne 
następtswo. 
CONSEQUENTIAL , kón-sć- 
ku&i'-szM, ad], następujący, wy- 
nikający, ważny, znaczący. -LY, 
adv. następnie , zatćm , więc, prze- 
to. - NESS, s. związek, loiczne 
następstwo 
CONSERVABLE, kón sćr -wS bl, 
ad), dający się zachować, prze- 
chować. 
Fśce, bJr, fili, bSt.(|MĆ, hćn.||F!ne, HnUNd, prf>ve, fór, gbt. ||Cure,cur, f6l). ||C5Tn.|j R6usc.]|C4ul.|]BW.[]SMo CON 
się. To - tn , zależeć naczćm, za- 
wisnąć. To - of, składać się 
z czego. 
CONSISTANCE (-cy) , kón-słs'- 
tćns, s. stan rzeczy jakićj co do 
stopnia gęstości lub rzadkości, tę- 
gość, stężałość, twardość, gęstość; 
zgodność, związek. 
CONSISTENT, kón-sls'-tćnt, adj. 
stały, niepiynny; obok czego istnie- 
jący; zgodny, stosowny. It is not 
- with equity, to się nie zgadza ze 
słusznością. -LY, adv. zgodnie 
z czćm. 
CONSISTORIAL, kón-s!s-to'-rć- 
51, adj. konsystorski, konsysto- 
rvalny. 
CONSISTORY, kón -sls'-tur-ć, s. 
konsystorz. 
CONSOCIATE, kón-só'-szhć-it, 
s. spółtowarzysz, spółwinny, spół- 
obwiniony. 
TO CONSOCIATE, v. 1) a. sto- 
warzyszyć, skojarzyć; 2) n. stowa- 
rzyszyć się, zawiązać towarzystwo. 
CONSOCIATION , kón-só-sze-A'- 
szun, stowarzyszenie. 
CONSOLABLE , kón-só'-la-bl, 
adi. daiący się pocieszyć. 
CONSOLATION, kón-só-li-szun, 
S. pociecha. 
CONSOLATOR, kón'-só-li-tór, 
f. pocieszvciel. 
CONSOLATORY, kón-sói'-15-tur- 
ć, adj. pocieszający, pocieszalny. 
TO CONSOLE, kun-sól*, v.a. 
cieszyć, pocieszać. 
CONSOLE, s. {arch.), gzyms 
wystający z muru , służący za pod- 
stawę ganku. 
CONSOLER, kón-só'-lftr, s. cie- 
szyciel, pocieszyciel. 
CONSOLIDANT, kdn-sf>l'A-d5nt, 
adj. zasklepiający rany, gojący. 
TO CONSOLIDATE, kón-sóM- 
dit, v.a. i n. ustalić, stwardzić, 
zatwardzić; zagoić, goić się; fig. 
złączyć w jedno dwa bile parlamen- 
tu. Consolidated stock, zob. CON- 
SOLS. 
CONSOLIDATION, kón-sól-ć- 
di'-szun, s. ustalenie, stwardzenie, 
zasklepienie rany, zagojenie; fig. 
połączenie w jedno dwóch bilów 
Parlamentu; posiadanie dwóch be- 
neficyów duchownych. 
CONSOLS, kón-'sólz, s. pl an- 
gielskie papiery rządowe, na umo- 
rzenie których dwa fundusze zlane 
w jedno zostały. 
CONSONANCE (-cy) , kón'-só- 
n5ns, s. jednobrzmienność, jedno- 
glosność; zgodność, jedność. 
CONSONANT, kón'-só-nónt, 1) 
adj. zgodny,odpowiedni, stosowny; 
2) s. spółgłoska. -or-LY , adv. 
zgodnie, stosownie, podług. - 
NESS, s. zgodność, harmonia. 
CONSONOUS, kón'-só-nus, adj. 
jednobrzmienny, harmonijny. 
CONSORT, kón'-=órt, s. towa- 
rzysz, towarzyszka, małżonek, mał- 
żonka. 
TO CONSORT, kón-sórt', v. n. 
żyć z kim , przestawać z kim. 
CONSPECTUITY, kón-spdk-tó'- 
CON 
ć-tć, s. (Shaksp. Cor.), widzenie, 
wzrok* 
CONSPERSION , kftn-sp^r'-szin, 
s. skropienie, oblanie. 
CONSPICUITY, kón-spó-ku'-ć- 
tć, s', wydatność, widoczność; ja- 
sność. 
CONSPICUOUS, kón-spC-kii- 
us, adj. wydatny, jasny, znakomi- 
ty, znamienity. -LY, adv. wyda- 
tnie, widocznie, znamienicie. - 
NESS, s. wydatność, widoczność; 
znamienitość. 
CONSPIRACY, kón-spór'-5-sć, 
S. spisek , spiknienie się na co. 
CONSPIRANT , kón-spC-rónt, 
adj. spiskowy, spółdziałający, przy- 
czyniający się. 
CONSPIRATION, kón-spć-ri'- 
szun, s. knowanie spisków, spisek. 
CONSPIRATOR, kón-splr-5-tur, 
S. spiskowy. 
TO CONSPIRE, kón-splr', v. n. 
sprzysiądz się, spiknąć się, knuć 
spiski; fig. spiknąć się na co, przy- 
czynić się do czego. 
CONSPIRER, kón-sp!'-riir, s. 
spiskowv. 
CONSTABLE, kun'-sti-bl, s. 
urzędnik policyjny, policyant. To 
overrun the -, (mig.), zadłużyć 
się. 
CONSTANCY, kón'-stJn-sć, s. 
stałość, wytrwałość, niezlomność. 
CONSTANT kón'-stSnt, adj. 
stały, niezmierni*; ciągły, nieusta- 
jący; pewny, niezawodny, niewą- 
tpliwy. A - rain , ciągły deszcz. 
- age, wiek stateczny, li is -, 
jest rzecz niezawodna. -LY, adv. 
stale, statecznie; ciągle, oieusian- 
nic. 
CONSTELLATION, kón-stdl-!V- 
szun, s. konslellacya, gwiazdo- 
zbiór. 
CONSTERNATION, kdn-stćr- 
n4'-szun, s. przerażenie, trwoga, 
przestrach. 
TO CONSTIPATE, kón'-slć-pśt, 
V.a. zatwardzić, zapchać, zatkać. 
CONSTIPATION , kón-slć-pó'- 
szńn, s. konstypacya, zatwardze- 
nie żołądka. 
CONSTITUENT, kón-stlf-u-ćnt, 
1) adj. wchodzący w skład, stano- 
wiący całość; 2) s. część wchodzą- 
ca w skład; wyznaczający pełno- 
mocnika , deputowanego do Par- 
lamentu. 
TO CONSTITUTE, kdn'-stć-tńt, 
v.a. stanowić, składać, tworzyć co; 
postanowić, wyznaczyć; wysłać de- 
putowanego do Parlamentu. Con- 
stituted authorities, władze kon- 
stytucyjne. 
CONSTITUTER, kbn'-stMktSr, 
s. stanowiący kogo czćrn, mianują- 
cy, wyznaczający. 
CONSTITUTION, kón-stć-tu'- 
szun, s. skład, utwór; stanowie- 
nie , wyznaczenie, uchwalenie; 
konstytucya ciała, przyrodzenie, 
temperament; konstytucya, usta- 
wa rządowa. 
CONSTITUTIONAL, kón-stć-tu'- 
sz&n-M, adj. wynikający z konsty- 
tucyi ciała; konstytucyjny, istnie- 
CON 
j^cy na mocy konstytucyi, szanują- 
cy konstytucyg. -LY, adv. kon- 
stytucyjnie. -1ST, s. stronnik kon- 
siytucyi. 
CONSTITUTIONALITY, k6n'- 
stó-tu-szun-ar-ó-tć , s. zgodność 
z konstytucyg. 
CONSTITUTIVE , k6n'-stó-ti- 
tlw, adj. stanowiący, tworzgcy ca- 
łość, wchodzący w skład; stanowig- 
cy uchwalający prawo. - power 
władza prawodawcza. 
TO CONSTRAIN , kón-strin', t. 
a. znaglić, zniewolić, zmusić, przy- 
musić. 
CONSTRAINABLE , kdn-strA'- 
nA-bl, ad], moggcy być zmuszo- 
nym. 
CONSTRAINEDLY , kón-strA'- 
nćd-lć, adv. z musu , z przymusu, 
poniewolnie. 
CONSTRAINED, kbn-stri'-nur , 
5. zmuszający. 
CONSTRAINT, kdn-strW, 3. 
mus, przymus, wymuś. 
TO CONSTRICT, kftn-strlkt', v. 
a. ścisnąć, ścięgngć, ścieśnić. 
CONSTRICTION, kón-strlk*- 
szfin, s. ściśnienie, ściggnienie, 
ścieśnienie. 
CONSTRICTOR, kdn-strlk'-tur, 
s. (anat.), ścięgacz. -s of the eye- 
lids , muszkuly słuźgce do zmruże- 
nia powieki. 
TO CONSTRINGE, kbn-stricdi' 
V. o. zob. TO CONSTRICT. 
CONSTRINGENT, kbn'-strla'- 
dźĆnt, adj. sciggajgcv. 
TO CONSTRUCT,' kón-strukt', 
v. a. budować, zbudować, wybu- 
dować. 
CONSTRUCTION, kón-strfik'- 
szun , s. budowanie, kształt budo- 
wy ; {gram.) składnia, konstru- 
kcya, wykład, tłumaczenie, zna- 
czenie nadane czyim wyrażeniom 
lub uczynkom. To put bad - ona 
thing , na złe co tłumaczvć. 
TO CONSTRUE , kdn'-strdd, 
{vulg. kón'-stSr), v. a. szykować 
wyrazy , tłumaczyć, wykładać. To 
- into, tłumaczyć w dobry lub 
zły sposób, nadawać pewne zna- 
czenie czyim wyrazom, lub uczyn- 
kom. 
TO CONSTUPRATE, kftn'-stu- 
prit, v.a. zgwałcić (kobićtę). 
CONSTRUPRATION , kón-stil- 
pri'-sz&n, s. gwałt. 
CONSUBSTANTIAL , kbn-s&b- 
stAn'-szAl, adj. spółistny, spólisto- 
tny. -1ST, s. wierzący w prze- 
mianę chleba w ciało Chrystusa. 
CONSUBSTANTIAL1TY, kón- 
sub-stAn-szć-AP-ć-tć, s. (teol.)t 
spóiistność, spóijestestwo. 
TO CONSUBSTANTIATE, k&n- 
sfib-stAn'-szć-At, v- 1) a. poleczyć 
w jedno dwie istoty; 2) n. (teol.), 
uwierzyć w przemianę chleba w cia- 
ło Chrystusa. 
, CONSUBSTANTIATION , kón- 
sub-stAn-szó-A'-szun, s. połączenie 
krwi i ciała Chrystusa z Chlebem i 
winem w komunii. 
CONSUETUDE, kdn'-suA-tud, 
s. zwyczaj, obyczaj. 
63 
Fice, b5r, 511, b5t.|]Mć, hćn.HFlne, tln.||Nd, prdve, fór, gót.||Cure,cur, f&ll.'|Có!n.j|Hó&se.l|C5u!.!|BM.^ 64 
CON 
CONSUL, kfcn'-sul, s. konsul 
(urzędnik w Rzymie); konsul, ajent 
handlowy za granicą. 
CONSULAR, kón'-sń-lAr, adj. 
konsularny. 
CONSULATE, kftn'-szWAt, or 
CONSULSHIP, kdn'-sul-szlp, s. 
konsulat, godność konsula. 
TO CONSULT, kón-sult', v. 1) 
n. naradzać się; 2) a. radzić się , 
zasięgać rady; baczyć, zważać, 
mieć na względzie , celu. 
CONSULT (-at ion) , kbn'-s&lt, 
». narada, naradzanie się, zgroma- 
dzenie rady. 
CONSULTATIVE, kón -sul'-tA- 
tlw, adj. doradczy, doradzający. 
CONSULTER, kón-sul'-tur, s. 
zasięgający rady, radzący się. 
CONSUMABLE, kftn-su'-mA-bl, 
adj. mogący być zużytym, strawio- 
nym , etc. । 
TO CONSUME, kón-sńm', v. a. 
strawić, spożyć, zużyć, zniszczyć. 
To - away, trawić się, gryśćsię, 
usychać z czego. 
CONSUMER, k6n-sń'-m&r, s. 
trawicici, spożywacz, konsument. 
TO CONSUMMATE, kón-sftm'- 
mit, v.a. dopełnić, dokonać, wy- 
doskonalić, wytrawić; pełnić mał- 
żeństwo , obcować z żoną po ślubie. 
CONSUMMATE, adj. wytrawio- 
ny, dojrzały, doskonały. 
CONSUMMATION , kbn-s&m- 
mi'-szAn, s. dopełnienie, dokona- 
nie , spełnienie wieków, koniec 
świata, śmierć. 
CONSUMPTION, kón-sum'-sz*m, 
t. wypotrzebowanie, strawienie, 
spożycie, zużycie; suchoty, kon- 
sumpcya. 
CONSUMPTIVE, kón-sim'-tlw, 
adj. niszczący, spożywający, poże- 
rający; suchotny, suchotowy. - 
NESS, s. skłonność do suchot. 
CONTACT, kdn'-tikt, 8. ze- 
tknięcie , styczność. 
CONTAGION, kón-ti'-dżć-&n, s. 
zaraza, mor, powietrze, pomorek. 
CONTAGIOUS, kón-tA'-dźć-&s, 
adj. zaraźliwy, morowy. -NESS , 
s. zaraźliwość. 
TO CONTAIN, kón-tin', v. a. 
zamykać, w sobie zawierać, obej- 
mować; wstrzymywać, powściągać, 
utrzymywać w karbach. To-one's 
self within bounds, powściągać się, 
hamować się, powstrzymywać się 
od czego. 
CONTAINABLE, kdn-ti'-ni-bl, 
adj, mogący się zawrzeć, pomie- 
ścić. 
TO CONTAMINATE, kin tAm'- 
i-nśt, v. a. zmazać, pokalać, splu- 
gawić. 
CONTAMINATE, adj. zmazany, 
pokalany. 
CONTAMINATION, kón-tam-ć- 
nA'-sz6n, s. zmaza, pokalanie, 
splugawienle. 
TO CONTEMN, kón-tćm', v. a. 
gardzić, pogardzać, wzgardzić. 
CONTEMNER, kón-tćm'-nór, s. 
wzgardzicie). 
TO CON TEMPER , kón-tćm'- 
pftr, or TO CONTEMPERATE, 
cow 
kbn-tJm'-pftr-it, v. o. umiarkować, 
ułagodzić. 
CONTEMPERATION, kón-tćm- 
p&r-i'-szńn, 8. dobrze umiarkowa- 
na mieszanina. 
TO CONTEMPLATE, kon-tćm'- 
plAt, va. i n. patrzeć na co, wpa- 
trywać się, rozważać, rozmyślać; 
zamyślać o czćm. 
CONTEMPLATION , kón-tćm- 
pli'-szńri, s. wpatrywanie się, roz- 
ważanie, rozmyślanie. To have in 
-, zamyślać o czćm. 
CONTEMPLATIVE, kón-tćm'- 
pU-tlw, adj. zatopiony w myślach, 
rozmyślający, rozważający. -LY, 
adv. w myślach, w rozmyślaniu. 
CONTEMPLATOR, kón-tem'- 
plA-tur, 8. rozważający, rozmyśla- 
]9CCÓNTEMPORANEOUS , kón- 
tćm-pó-ri'-nć-iis, or CONTEMPO- 
RARY , kón-tćm'-pó-rA'-rć, adj. 
spólczesny. CONTEMPORARY, 8. 
spólczesny, obecny wypadkom. 
CONTEMPORARINESS , kón- 
tćm'-pó-ri-rć-nćs, 8. spolczesność. 
CONTEMPT, kón-tćmt', s. wzgar- 
da , pogarda. 
CONTEMPTIBLE, kón-tćin'-tć- 
bl, adj. wzgardy godny, wzgardli- 
wy. -LY, adv. wzgardliwie. - 
NESS, 8. rzecz godna wzgardy. 
CONTEMPTUOUS,kón-tem'-czu- 
fis, adj. pogardzamy, pełen po- 
gardy , pogardliwy. -LY, adv. 
z pogardą, pogardliwie. -NESS, 
s. pogardliwość. 
TO CONTEND, kón-tćnd', v. n. 
spierać się, rozpierać się, zaprze- 
czać, iść z kim w zapasy, spe^ubie- 
gać. (-with, ś kim; -about, for, 
o co), twierdzić, utrzyntywać. To 
- for mastery, ubiegać się o pier- 
wszeństwo. to - for a trifle, 
sprzeczać się o fraszkę. 
CONTENDER (f - dent), kón- 
tćn'-dur, s. konkurent, przeciwnik, 
spólzawodnik. 
CONTENT, kón-tćnt', 1) adj. 
kontent, zaspokojony, zadowolnio- 
ny, rad, 2) s. (sing.), ukontento- 
wanie, zadowolnienie, zaspokoje- 
nie; objętość; 3) CONTENTS, 8. 
pl. treść, osnowa. 
TO CONTENT, v. a. zadość 
uczynić, zaspokoić, zadowolnić. 
To'- one's self, przestawać na 
czćm. 
CONTENTED, kon-tćn'-ted, adj. 
rad, chętnie co czyniący ; kontent, 
przestający na czćm. I am - to 
suffer any thing for God's cause, 
rad zniosę wszystko dla sprawy Bo- 
ga. - with little, przestający na 
małćm. 
CONTENTION, kón-tćn'-szun, 
s. spór, rozpieranie się o co, 
wspóiubieganie. 
CONTENTIOUS, k6n-t5n'-szfis, 
adj. sporny, kłótliwy, swarliwy. 
-LY, adv. spornie. -NESS, s. 
sporność, kłótliwość, swarliwość. 
CONTENTLESS, kdn-tćnf-lćs, 
adj. niekontent. 
CONTENTMENT , kbn-tćnt'- 
mSnt, 8. ukontentowanie. 
CON 
TO CONTEST, kón-tćsl', v. a. i 
n. przeczyć, zaprzeczać; spierać 
się, spólubiegać się, 
CONTEST, kón'-tćst, s. sprze- 
czka , spór, kłótnia, zajście. 
CONTESTABLE, kón-tćs'-ta-bl, 
adj. mogący być przedmiotem spo- 
ru. -NESS, s. możność wszczęcia 
o co sporu. 
TO CONTEXT, kdn-tćksf, v. a. 
utkać, uwić, osnować. 
CONTEXT, kón'-tćkst, s. text, 
osnowa, związek w piśmie, pasmo 
myśli. 
CONTEXT, kón-tćksf, ad]. 
związany, osnowany, ściśle złą- 
czony. 
CONTEXTURE, kón-tćks'-czur, 
s. pasmo, osnowa; skład, budowa. 
CONTIGNATION , kón-tłg-ni'- 
sz&n, s. kondygnacya, wiązanie 
w budowie. 
CONTIGUITY, kón-tć-gu-ć-tć, 8. 
stykanie się, przyległość. 
CONTIGUOUS , . kón-tłg'-u-us, 
adj. przytykający, przyległy, ościen- 
ny. -LY, adv. tuż przy, blizko. 
-NESS, s. przyległość. 
CONTINENCE (-Cy), kón'-tć- 
nćns, 8. powściągliwość, wstrzemię- 
źliwość, czystość. 
CONTINENT, kón'-tć-ndnt, 1) 
adj. pośwciągliwy, wstrzemięźliwy; 
czysty; 2) s. stały ląd. 
CONTINENTAL, kón-tć-nćn'-tżl, 
adj. kontynentalny, ze stałego ładu. 
CONTINENTLY , kÓn'-tć-nćnt- 
16, adv. powściągliwie, wstrze- 
mięźliwie. 
CONTINGENCE (-cy) , kón- 
tłn'-dżćns, s. przypadkowość, przy- 
padkowe zdarzenie, trafunek, mo- 
gący zdarzyć się wypadek. 
CONTINGENT, kón-tln'-dźćnt, 
1) adj. przypadkowy, mogący się 
wydarzyć ; 2) 8. kontyngens, część 
przypadająca na każdego. -LY, 
adv. przypadkowo, trafunkowo. 
-NESS, 8. przypadkowość, tra- 
funkowość. 
CONTINUAL. kón-tln'-iUl, adj. 
ciągły , nieustający , nieustanny , 
ustawiczny. -LY, adv. ciągle, nie- 
ustannie, ustawicznie. 
CONTINUANCE, kón-t!n'-ń-5ns, 
8. ciągle trwanie; wytrwałość; po- 
byt; mieszkanie, in - of time, 
z czasem.-of a suit at law, odło- 
żenie , odroczenie sprawy. 
CONTINUATE , kón-'ln'-u-śt, 
adj. ciągły, nieprzerwany. 
CONTINUATION, kón-tln-u-i'- 
szun, 8. kontynuaeva , dalszy ciąg. 
CONTINUAT1VE, kón-t!n'-ul- 
t!w, adj. ciągnący się nieprzerwa- 
nie. 
CONTINUATOR, kón tln-ó-a'- 
t&r, s. kontynuator. 
TO CONTINUE, k6n-t!n'-ń, v. 
1) n. trwać, wytrwać; zabawić 
gdzie, zostawać czas jaki, mie- 
szkać , przebywać; 2) a. dalćj cią- 
gnąć , dalej prowadzić, kontynuo- 
wać, przedłużać. 
CONTINUEDLY, k6n-t!n'-ń-tó- 
Ić, adv. ciągle, nieustannie. 
CONTINUITY, kón-tó-nii'-MĆ, 
ftce, bar, ill, bMMa, Mn.||Flne, ł!n.||Nd, pr&ve, f5r, gdt.||Córe,cfir, fuMC6MH6ńse.|| Cłul.!|BćŁ|JSMn. CON 
tri-dls-tlng'-sz&n, s. odróżnienie , 
rozróżnienie. 
TO CONTRADISTINGUISH,kdn- 
trS-dls-tlng'-ulsz, v.a. odróżnić, 
rozróżnić. 
CONTR ANITENCY, kón-trS-nl'- 
tćn-sć, s. opór, oddziaływanie. 
CONTRAPOSITION, kón-trA-pd- 
zlsz'-fln, s. przeciwstawienie, prze- 
ciwpołożenie. 
CONTRARIANT, kón-tri'-rMnt, 
adj. sprzeczny, przeciwny, sprzeci- 
wiający się. 
CONTRARIES, kbn'-trś-rlz, s. 
(w loice), zdania znoszące się na- 
wzajem. 
CONTRARIETY, kón-tr4-rl'-ć-tć, 
s. przeciwność, przeciwieństwo. 
CONTRARILY, kdn'-trś-rć-lć, 
adv. przeciwnie, wbrew czemu. 
CONTRARINESS, kdn'-tri-rS- 
nćs, s. przeciwność, sprzeczność. 
CONTRARIOUS, kdn-tr4'-rMs, 
adj. przeciwny, sprzeczny. -LY, 
adv. przeciwnie. 
CONTRARIWISE, kón-trś'-rć- 
ulz, adv. na wspak, na odwrot, 
przeciwnie. 
CONTRARY, kdn'-tr4-r4, 1) adj. 
i prep. przeciwny, sprzeciwiający 
się (jeden drugiemu), szkodliwy; 
przeciw. -to good sense, sprzeci- 
wiający się zdrowemu rozsądkowi. 
- to honour, przeciw honorowi. 
-opinions, sprzeczne zdania; 2) 
s. rzecz przeciwna. To advise to 
the-, odradzać. I mill lay ten 
pounds to the-,założę się o dziesięć 
(funtów że tak nie Jest. On the-, 
przeciwnie. 
CONTRAST, kftn'-trSst, s. prze- 
ciwieństwo, sprzeczność, kontrast. 
TO CONTRAST, kón-tr4sl',v.a. 
stawić co na przeciw czego (żeby 
lepidj porównać, odróżnić). 
CONTRAVALLATION, kón-trS- 
wal-la'-szCm, s. (fort.) przeciwsza- 
niec. 
TO CONTRAVENE, kón-trS- 
wćn', v. ą. przeciwnie działać,sprze- 
ciwiać się; przekroczyć, przestąpić 
(zakaz, ustawę). 
CONTRAVENED, kón-tri-wć'- 
n&r, s. przeciwnik; przekraczający, 
przestępca. 
CONTRAVENTION, kón-trS- 
wćn'-szfin, s. przeciwienie sięt prze- 
kroczenie , przestępstwo. 
CONTRIBUTADY, kón-trlb'-u- 
tAr-rć, adj. płacący daninę temuż 
samemu panu. 
TO CONTRIBUTE, k6n-trlb'-ńt, 
v.a. i n. (to, towards), przyczynić 
się, przyłożyć się do czego. 
CONTRIBUTION, kón-trć-bu'- 
szńn, s. opłata przypadająca na 
każdego, składka; kontfybucya wo- 
jenna. To put a town under -, 
nałożyć kontrybucyą na miasto. 
CONTRIBUTIVE, kón-trlb'-ft- 
tlw, adj. przyczyniający się, przy- 
kładający się. 
CONTRIBUTOR, kón-trlb'-ń-tar, 
5. spółdziałacz, spółpracownik. 
-RY, adj. spółdziaiający. 
TO CONTRISTATE, kón-trls'- 
tit, v. a. zasmucić. 
CON 
«. ciągłość, nieprzerwane nastę- 
pstwo, zwiąeek, spójność. 
CONTINUOUS, k6n-tln'-a-fis, 
adj. ciągły, nieprzerwany. 
TO CONTORT, kón-tórt, v.a. 
skręcić, wykrzywić. To - one's 
face, zżymać się. 
CONTORTION, kdn-tór'-szun, 
5. wykręcenie, skrzywienie, wy- 
krzywienie, zżymanie się. 
CONTOUR, kón-tóór', s. kontur, 
zarys, okrąg. 
CONTRABAND, kón'-tr4-b4nd, 
adj. zakazany, kontrabandowy. - 
goods, zakazane, przemycane to- 
wary. - trade, handel kontraban- 
dowy, przemycanie towarów. - 
lST,s. przemycacz. 
TO CONTRACT, kón-trśkt', v. 
a. i n. ściągnąć, ścieśnić, skurczyć, 
skrócić wyrazy lub zgłoski w jedno; 
skurczyć się, zbiegnąć się; zawrzeć 
umowę, układ, ułożyć się z kim; 
dostać, nabrać, nabawić się czego. 
To - for a commodity, zawrzeć 
kontrakt o jaki towar. To - the 
brow, zmarszczyć czoło, brwi. To 
- debts, zaciągnąć długi. To - 
a disease, nabawić się choroby. 
To - a friendship, zaprzyjaźnić 
się. To - a habit, nabrać nałogu , 
przyzwyczaić się do czego. 
CONTRACT, kón'-tr4kt, s. kon- 
trakt, ugoda, umowa, układ. - 
of marriage, intercyza ślubna. 
CONTRACTEDNESS, kón-trik'- 
tćd-nós, s. ścieśnienie, skurczenie, 
zaciśnienie. 
CONTRACTIBILITY, kón-trik- 
tć-bir-lć-tć, or CONTRACTIBLE- 
NESS, k6n-tr4k'-tć-bl-nćss, s. ła- 
twość kurczenia się. 
CONTRACTIBLE, kón-tr5k'-tć- 
bl, or CONTRACTILE, kón-trók'- 
tll, adj. dający się ściągnąć, ście- 
śnić , łatwo kurczący się. 
CONTRACTION, kón-trAk'-szfin, 
s. ściągnienie, ścieśnienie, skurcze- 
nie; (gram.) zlanie się zgłosek wje- 
dno. 
CONTRACTOR, kdn-trik'-tur, 
s. kontrahent, liwerant. 
TO CONTRADICT, kón-trś-dlkt', 
u. a. zaprzeczać, sprzeciwiać się. 
To-one's self, być w sprzeczności 
z sobą samym, zbijać się. This news 
is now contradicted, ta wiado- 
mość nie potwierdza się, jest odwo- 
łana. 
CONTRADICTER, kón-trS-dlk'- 
tftr, s. sprzeciwiający się czemu, 
sprzecznik. 
CONTRADICTION, kón-trMIk'- 
sz&n, s. sprzeciwianie się, sprzecz- 
ność, przeciwieństwo. 
CONTRADICTIOUS, (contra- 
dictional), kón-trS-dłk-sz&s, adj. 
lubiący się sprzeczać, sprzeczny. 
- NESS, s. sprzeczność, przeci- 
wieństwo. 
CONTRADICTORILY, kón-trś- 
dik'-t6r-ć-ló, adv. sprzecznie, 
w sprzeczności. 
CONTRADICTORY, kbn-trś- 
dlk'-t4r-ć, adj. sprzeczny, sprze- 
ciwiający się. 
CONTRADISTINCTION, kón- 
CON 
CONTRITE, kdn'-trlt, adj. skru- 
szony, przejęty skruchą. 
CONTRITENESS, kón-trlt'-nćs, 
or CONTRITION, kbn-trlsz'-6n,s. 
skrucha, żal za grzechy. 
CONTRIVABLE, kdn-trl'-wi-bl, 
adj. dający sig wymyślać, obmy- 
śleć. 
CONTRIVANCE, kftn-trl'-wins, 
s. wynalazek, plan, zamysł, wy- 
mysł", sposób. 
TO CONTRIVE, kón-trlw', v. a. 
i n.wynaleźć, wymyślić, obmyśleć; 
ułożyć, ukartować, uknuć. An ill 
contrived design, plan źle ułożony. 
CONTRIVEMENT, kón-triw'- 
mćnt, s. wynalazek, wynalezienie 
sposobów. 
CONTRIVER, kdn-trl'-wiir, s. 
wynalazca, sprawca. 
CONTROL, kón-tról', s. kontro, 
la, dziennik czynności na drugą 
rękę; (fig.) nadzór, dozór, wgląda- 
nie w co, sprawdzanie. Without-, 
bez dozoru, samopas. 
TO CONTROL,v.a. zaciągnąć do 
kontroli, kontrolować; (fig.) nad- 
zierać, doglądać, dozorować. 
CONTROLLABLE, kón-trdi'- 
A-bl, adj. uległy kontroli; zosta- 
jący pod dozorem. 
CONTROLLER, kón-tróMur, a. 
kontroler. -of the king's house- 
hold, dozorca dworu królewskiego. 
-of the navy, płatnik marynarki. 
CONTROLLERSHIP, kón-trór- 
lur-sz!p, s. urząd kontrolera. 
CONTROLMENT, kón-tról'- 
mćnt, 5. kontrolowanie; dogląda- 
nie, wglądanie, wzieranie. 
CONTROVERSIAL, kón-tró- 
wćr'-szM, adj. bgdący przedmio- 
tem sporów. 
COTROVERSY, kón'-tró-wćr-sć, 
s. spór, rozprawa, dysputa (najczę- 
ściej w materyach religijnych i li- 
terackich). Without all-, bez za- 
przeczenia , niezawodnie, niewąt- 
pliwie. 
TO CONTROVERT, kón'-tró- 
wćrt,v. a. toczyć spór, roztrząsać, 
rozbierać, dysputować. 
CONTROVERTIBLE, kón-tró- 
wćrt'-ć-bl, adj. sporny, będący 
przedmiotem sporów. 
CONTROVERTIST, kón'-tró- 
wćr-tlst, s. rozbierający punkta 
sporne. 
CONTUMACIOUS, kto-tń-ma'- 
szus, adj. krnąbrny, uparty.-LY, 
adv. krnąbrnie, upornie. 
CONTUMACIOUSNESS, kón-tń- 
mY-sztls-nćs, or CONTUMACY, 
kÓnAtó-mź-sś, krnąbrność, upór, 
upartość. Contumacy, w. p. niesta- 
wienie się w sądzie. 
CONTUMELIOUS, kón-tu-mó'- 
ló-us, adj. zelźywy, obelżywy.-LY, 
adv. zelży wie, obelżywie. -NESS, 
s. zelźywość, obelżywość. 
CONTUMELY, kón'-tu-mć-lć, S. 
obelga, zniewaga. 
TO CONTUSE, kón-tóz', v.a. 
zbić, potłuc. 
CONTUSION, kón-tń'-żfin, s. 
zbicie, stłuczenie, kontuzya. 
CONUNDRUM, k6-nfin'-drfim, s. 
65 
Fice, bSr, 411, b4t.||Mć, h3n.||Flne, fln.jjNd, próve, fór, gót.|]Cire,cfir, f&U.UCoIn.|| HMse.fl C4ul.|| BW.USMn CON 
żarcik, błazeństwo, śmieszny kon- 
cept; przywidzenie, urojenie. 
CONVALESCENCE, (-CY), kón- 
wi-l4s'-sćns, przychodzenie do 
zdrowia. 
CONVALESCENT, kón-wi-lós'- 
sćnt, ad). przvchodzacy do zdrowia. 
70 CONVENE, kón-wćn', v. 1) 
n. zejść się, zebrać się, zgromadzić 
się; 2) a. zwołać, zgromadzić; powo- 
łać przed s?d. 
CONVENIENCE, (-Cł), kón- 
wć'-nó-ćns, s. wygoda, dogodność; 
dogodna pora. When it shall suit 
your oivn-, kiedy ci będzie naj- 
dogodnićj. 
CONVENIENT, kón-wć'-nć-ćnt, 
ad). wygodny, dogodny; przyda- 
tny. At a-time, kiedy będzie czas 
po temu. With all-speed, jak naj- 
spieszniej. - LY, adv. wygodnie, 
dogodnie. J[ you can-Jeżeli to ci 
nie uczyni subjekcyi. 
CONVENT, kón'-wćnt, s. kon- 
went, klasztor, zakon. 
CONVENTICLE, kón-wćn'-tć-kl, 
s. schadzka, zgromadzenie różno- 
wicrców religijnych , zabronione 
prawem. 
CONVENTICLER, kón wćn'-t!k- 
Itir, s. uczęszczający na schadzki 
tajemne różnowierców. 
CONVENTION, kón-wćn'-szun, 
s. zebranie, zgromadzenie; umowa, 
ugoda. 
CONVENTIONAL, kón-wćn'- 
szun-SI, adj. umówiony, ugodzony. 
CON VENT10NARY, kón-wćn'- 
szón-S-rć, ad), stosowny do umo- 
wy, ugody. 
CONVENTUAL, kbn-wćn'-czń-ll, 
ad), zakonniczy, klasztorny. 
TO CONVERGE, kón-wćrdż', 
v. n. dążyć ku jednemu punktowi. 
CONVERGENT, (-ING), kón- 
wćr'-dżćnt, ad), dęźęcy ku jednemu 
punktowi. 
CONVERSABLE, kón-wćr'-s3-bl, 
adj. rozmowny, przyjemny w towa- 
rzystwie. 
CONVERSANT, kón-wćr'-s3nt, 
ad), lin, with.) oswojony z czćrn, 
biegły, wyćwiczony, obeznany.- 
about a thing, traktujący o czćm , 
majęcy za przedmiot. 
CONVERSATION, kón-wćr-si'- 
sziin, s. rozmowa; towarzystwo, 
pożycie, obcowanie; spółkowanic 
cielesne. 
TO CONVERSE, kón-wćrs', u.n. 
rozmawiać; obcować, przestawać, 
spólkować. 
CONVERSE, kdn'-wćrs, rozmo- 
wa, pożycie, obcowanie, spólko- 
wanie. 
CONVERSELY, kón-wćrs'-lć, 
adv. naodwrot, nawzajem. 
CONVERSION, kon-wdr'-szun, 
s. przemiana, przeistoczenie; na- 
wrócenie, przejście na inna wiarę. 
TO CONVERT, kdn-wćrt', v. 1) 
a. przemienić, przeistoczyć, zamie- 
nić na co, przerobić, (-into), na- 
wrócić kogo na lepsze życie, lub na 
inne wyznanie, przeznaczyć na jaki 
użytek ; 2) h. przemienić się, zmie- 
nić się; przejść na inna wiarę. 
GON 
CONVERT, kón'-wćrt, 8. nowo- 
nawrócony, 
CONVERTER, kón-wćr'-tur, 8. 
nawróciciel, nawracający. 
CONVERTIBILITY, kdn-wćr-tć- 
bll'-ć-tć, s. możuość przemienienia, 
przeistoczenia. 
CONVERTIBLE, kón-wćr'-tć-bl, 
adj. dający się zmienić, przeisto- 
czyć ; dający się wziąść za co innego. 
-LY, adv. na od wrót, na wzajem. 
CON VERTITE, kón'-wćr-tlt, s. t 
zob. CONVERT. 
CONVEX, kón'-wćks, 1) adj. 
wypukły; 2) wypukłe ciało. 
CONVEXEDLY, kón-wćk'-sćd-lć, 
or CONVEXLY, kón-wćks'-lć, adv. 
wypukło, wypukłe. 
CONVEXITY, kón-wdks-ć-tć,or 
CONVEXNESS, kón-wćks'-nćs, s. 
wypukłość. 
CON VEXO-CONCA VE, kón- 
wćks'-ó-kóng'-kiw, ad], wypukło- 
wklęsły. 
TO CONVEY, kón-wi', v. a. pro- 
wadzić, transportować, przesłać, 
dostawić; przelać, zlać na kogo 
prawo, tytuł; dać, udzielić. To-by 
water, pławić, spławiać wodą. To 
-an idea, dać wyobrażenie. Ile 
conveys his sense in plain words, 
on jasno się tłumaczy. To-comfort, 
przynieść pociechę. To-poison 
into, przymieszać do czego truciz- 
nę. To-one's love (respects) to 
a person in a letter, załączyć ko- 
mu ukłony w liście. To-om's solf 
quickly out of a place, wymknąć 
się, wynieść się skąd co żywo. 
CONVEYANCE, kón-wj'-5ns, s. 
transport, przesyłka, dostawa to- 
warów, przelanie na kogo swego 
prawa , cessya; przechodzenie wła- 
sności z rąk do rąk, konninikacya 
lądowa lub wodna; wóz, fura, 
(Shaksp),spryt w rękach, kradzież. 
CONVEYANCER, kón-w4'-Sn- 
sur, s. notaryusz (spisujący tranzak- 
cye między stroną zbywającą a na- 
bywającą własność). 
TO CONVICT, kón wlkt', v.a. 
przekonać (o zbrodnią), przekonać, 
przeświadczyć. 
CONVICT, kAn'-wlkt', s. zbro- 
dniarz potępiony sądownie, -ship, 
okręt odstawiający zbrodniarzy do 
Botany Bay. 
CONVICTION, kón-wlk'-szun, s. 
przekonanie o zbrodnią , skazanie, 
potępienie; przekonanie, prze- 
świadczenie. 
CONVICTIVE, kón-wlk'-lłw,adj. 
przekonywający. 
TO CONVINCE, kón-wlns', v. a. 
przekonać, przeświadczyć. 
CONVINCEMENT, kón-wlns'- 
mćnt, s. przekonanie, przeświad- 
czenic. 
CONVINCIBLE, kAn wlns'-sć-bl, 
adj. dający się przekonać. 
CONVINCING, k<m-wln'-slng, i) 
part. s. przekonywanie; 2) adj. 
przekonywający, dowodny. -LY, 
adv. do przekonania , przekonywa- 
jącym sposobem. -NESS, s. moc 
przekonywająca, dowodność. 
CONVIVAL, kón-wl'-wai, or 
coo 
CONVIVIAL, k6n-w!w'-yAl, adj- 
towarzyski, wesoły w towarzystwie, 
TOCONVOCATE, kdn'-wd-kAt, 
v. a. zwołać. 
CONVOCATION, kón-wo-U- 
szim, s. zwołanie. 
TO CONVOKE, kón-wók', f. a. 
z wolne 
CONVOLUTION, kón-wd-ła-5 
szun, s. zwinięcie, zwinienie, zwi- 
tek. 
TO CONVOLVE, kAn-wólw', v.a. 
zwinąć, zwijać w trąbkę. 
TO CONVOY, kón-wóć', v. a. 
konwojować, eskortować. 
CONVOY, kón'-wóó, s. konwój, 
eskorta. 
TO CONVULSE, kón-wóls', v.a. 
sprawić drganie, konwulsye, wstrzą- 
snąć, wzruszyć. 
CONVULSION, kón -wul'-szun, 
s. konwulsye, drganie; wstrząsnie- 
nie, wzruszenie. 
CONVULSIVE, kdn-w&l'-slw, 
adj. konwułsyjny. 
CONY, kun'-nć, s. królik.-BO- 
ROUGH,(-burrow), królicza nora. 
-CATCHER, (vulg.) + oszust, 
odrwisz.-WARREN , królikarnia. 
TO COO, kóó, v. n. gruchać 
(o gołębiu). 
COOK, kóók, 8. kucharz, ku- 
charka.-maid, kucharka.-'s ma- 
te, kuchta (na okrętach).-room, 
spiżarnia (na okrętach). -'s shop, 
garkuchnia. 
TO COOK, v.a. kucharzyć, go- 
tować. 
COOKERY, kóók'-ńr-ć, s. goto- 
wanie, kucharstwo, sposób przy- 
prawiania potraw. 
COOL, kóól, 1) adj. chłodny; 
(fig.) oziębły; 2) s. chłód. 
TO COOL, v. 1) a. ochłodzić, 
oziębić, ostudzić; (fig.) uśmierzyć^ 
ułagodzić; 2) n. ochlodnąć, osty- 
gnąć; (fig.) ochłonąć. 
COOLER, kdfil'-ur, s. chłodzący, 
studzący; ochlodnik , (kadź, naczy- 
nie w którym się co chłodzi). 
COOLLY, kódP-ló, adv. chłodno; 
(fig.) ozięble, z zimna krwi?. 
COOLNESS, kóór-nćs, s. chłód; 
(fig.) oziębłość; zimna krew. 
COOM , kóóm , s. sadza, kopeć; 
2) maź, smarowidło; 3) miara zbo- 
ża zawierająca h korcy angielskich. 
COOP, v. a. (to--up) zamknąć, 
zapakować do kozy. 
COOPER, kóó-pur, s. bednarz. 
COOPERAGE, (kóó-ptir-łdź), za- 
plata za bednarską robotę. 
TO COOPERATE, kó-óp-ćr-M, 
v. n. spólnie działać, przykładać się, 
przyczyniać się. 
COOPERATION, kó-óp-ćr-i'- 
szun, s. spóldzialanie, pomoc, 
udział. 
COOPERATIVE, kA-ftp'-fir-i-dw, 
adj. spóldziatający, pomocniczy. 
COOPERATOR, kó-óp'-ćr-A-tur, 
s. spóldziałacz, spółpracownik, po 
mocnik. 
COOPTATION, kó-óp-tA-szun, 
s. wybranie, przybranie za członka. 
COORDINATE, kó-ór'dć-nit , 
adj. należący do tegoż samego rzę- 
66 
FAce, bAr, All, bit,||MĆ, hAn.|]Flne, nn.||N6, prJve, (6r, gbt.||Cire,ci1r, full.HCóln. |JH6$se. HC5ul. U BćMSAón. COP 
du. stanu.-LY, adv. z tegoż rzędu, 
stanu.-NESS, s. równość stanu. 
COORDINATION, kó-ór-dć-ni'- 
szfin,s.równośćstanu,uszykowanie. 
COOT, kóót, s. łyska (ptak). 
COP, kóp, s. wierzchołek; 2) 
czub (u ptaków). 
COPARCENARY, kó-p3r'-sć-n3- 
rć, s. w', p. spółdziedzictwo. 
COPARCENER, kó-p3r'-sć-nur, 
e. spóldziedzic. 
COPARCENY, kó-p3r'-sć-nS, s. 
równy udział w dziedzictwie. To 
hold an estate in-, posiadać 
wspólnie dobra w których działu 
nie było. 
COPARTNER, kó-p3rt'-nfir, s. 
spólnik.-SHIP, spółka. 
COPAYVA, kó-pi'-w3, s. ko- 
pajwa. 
COPE, kóp, s. kapa, ornat, 2) 
kopula. Under the - of heaven, 
pod niebem, pod słońcem. 
. TO COPE, v.a. i n. nakryć, 
przykryć; 2) iść z kim w zapasy, 
ubiegać się, starać się mu sprostać, 
podołać. To-right-hands, zetrzeć 
się z kim, pobić się, poczubić się. 
To-with one, stawić komu czoło, 
mierzyć się, próbować się, równać 
się z kim. To-with our belters, 
chcieć sprostać możniejszym od 
siebie. 
COPIER, kóp'-pć-fir, s. kopista, 
przepisywacz. 
COPING, kó'-p!ng, s. daszek mu- 
ru, część wystająca dachu. 
COPIOUS, kó'-pć-Qs, adj. obfity. 
-LY, adv. obficie, podostatkiem. 
-NESS, s. obfitość. 
COPIST, kóp'-!st, s. zob. CO- 
PIER. 
COPLAND, kóp'-13nd, s. cypel, 
przylądek, klin. 
COPPED, kóp'-pćd, or kópt, 
ad], spiczasty, czubaty. 
COPPEL, kóp'-pćl, s. chem. ty- 
gielek do topienia metalów. 
COPPER, kóp'-pur, 1) s. miedź, 
miedziane naczynia, miedziaki; 
miedziany kocioł; 2) adj. miedziany. 
-coloured, miedzianego koloru. 
-nose, nos czerwony, trędowaty. 
-plate, blacha miedziana do szty- 
chowania; sztych, rycina.-prints, 
ryciny na miedzi. -sheathings, 
biachy miedziane do obijania okrę- 
tów.-smith, kotlarz.-work, ko- 
tlarnia. 
COPPERAS, kóp'-pur-3s, s. ko- 
perwas, siarczan żelaza. 
COPPERY, kóp'-pur-ć, adj. 
miedzisty, zawierający miedź, mie- 
dziany. 
COPPLED, kóp'-pld, adj. spicza- 
sty, kołpakowaty. 
COPSE, kóps, or COPPICE, kóp'- 
pls , s. porąb, wyrąb w lesie, chróst. 
TO COPSE, v. a. zapuścić lasek 
chróstowy. 
COPULA, k6p'-W3, s. (gram.) 
kopula, słowo łączące wyrazy w zda- 
nie. 
TO COPULATE, k6p'-ń-13t, v. 1) 
a. łączyć, spajać; 2) n. spólkować, 
obcować cieleśnie, parzyć sig (o 
zwierzętach). 
COR 
COPULATION, kdp-u-li'-sz6n, 
s. spólkowanie, obcowanie cielesne, 
parzenie się (zwierząt). 
COPULATIVE, kCp'-fi-li-tlw, 
adj. łączący, spajający. 
COPY, kóp'-pć, s. kopia; exem- 
plarz. -book, sextern.-hold, wie- 
czysta dzierżawa.-holder, dziedzi- 
czny dzierżawca ziemski, emfiteuta. 
-money, nagroda autorowi za rę- 
kopisma. -right, prawo drukowa- 
nia manuskryptu. 
TO COPY, v. a. 1) n. kopiować, 
przepisywać. 
COPY ER, copyist, zob. COPIER. 
TO COQUET, kó-kćt', v. a. i n. 
umizgać się, stroić zaloty. 
COQUET, COQUETTE, s. ko- 
kietka, umizgalska, kobieta zalotna. 
COQUETRY, kó-kćt'-rć, s. umiz- 
gi, zaloty, wdzięczenie się. 
CORAL, kór'-M, i) s. koral; 2) 
adj. koralowy. 
CORALLINE, kór'-31-!n , 1) adj. 
koralowy; 2) s. mech koralowy. 
CORALOID, kdr'-31-lóld, or 
CORALLOIDAL, kór-M-lóld'-al, 
adj. podobny do koralu. 
CORBAN, kór'-bin, s. karbona, 
skrzynka na jałmużnę. 
CORBEILS, kór'-bćlz, 5. (fort.) 
kosz osłaniający robotników przy 
oblężeniu. 
CORD, kórd, s. sznur, powróz, 
lina. -maker, powroźnik.-wood, 
drzewo na opal ułożone w stos. 
TO CORD, v. a. skrępować po- 
wrozem. To-wood, ułożyć drzewo 
w stos. 
CORDAGE, kór'-d!dź,s. sznury, 
liny. 
CORDELIER, kór-dć-lWr', s. 
Franciszkanin. 
CORDIAL, kór'-dżć-31, 1) s. 
kordyai, lekarstwo skuteczne; 2) 
adj. serdeczny, pochodzący z serca. 
-LY, adv. serdecznie. 
CORDIALITY, kór-dźć-31'-ć-tć, 
s. serdeczność, szczerość. 
CORE, kór, s. komórka, ośro- 
dek (w owocach); (fig.) serce, głę- 
bia serca, tajniki serca. 
CORIACEOUS, kó-rć-i'-szós, 
adj. twardy jak skóra, łykowaty. 
CORIANDER, kó-rć-3n'-dur, s. 
kołędra. 
CORINTH, kbMnth, s. Ko- 
rynt; 2) (kur'-ran), drobne ro- 
dzynki. 
CORINTHIAN, kd-rln'-MMn, 1) 
adj. koryncki. -order, porządek 
koryncki; 2) s. (Shaksp.), rozpus- 
tnik, kurewnik. 
CORK, kórk, s. korek; -or- 
TREE, korkowe drzewo.-screw, 
korkociąg, grajcarek, wyrwicz. 
TO CORK, v. a. zakorkować, 
zatknąć korkiem. 
CORKY, kór'-kć, adj. korkowy. 
CORMORANT, kór'-md-r3nt,s. 
kormoran (ptak wodny); (fig.) żar- 
łok. 
CORN, kórn, s. ziarno; zboże; 
odcisk, nagniotek. -beef, solone 
mięso wolowe, pekielflejsz.-bottle, 
(-flower), chabrek, modrak, bła- 
wat.-chandler, kupiec zbożowy. 
COR 
-cutter, wyrzynający nagniotki.- 
fan, łopata do wiania zboża.-field, 
pole zbożowe.-floor,tok, klepisko. 
-mill, młyn zbożowy.-rose, mą- 
czek polny. Indian-, kukuruza. 
Standing-, zboże na pniu. To me- 
asure another man's corn by one's 
own bushel, (prov.) mierzyć in- 
nych swój? piędzią. 
TO CORN, v. a. posypać solą, 
proszkiem ; soiić mięso, robić pe- 
kielflejsz. To-powder, ziarnować 
proch. Corning house, prochownia. 
CORNEL, k6r'-nćl, or CORNE- 
LIAN-TREE, kór-nć'-lMn-trć, z. 
dereń, świdwa. 
CORNEOUS, kór'-nć-ńs, adj. 
rogowaty, podobny do rogu. 
CORNER, kdr'-nSr, s. róg, wę- 
giel, kąt, zakąt, kraniec.-house, 
dom narożny. -of a Street, róg 
ulicy.-słone, narożny czyli węgiel- 
ny kamień. -wise, poprzecznie, 
na poprzek. 
CORNET, kór'-nćt,s. róg,trąb- 
ka; 2) kopyto końskie; 3) kornet 
czyli podchorąży (w kawale"' !).- 
CY, z. ranga podchoraż go. 
CORNICE, kdr'-nls, s. (arch.) 
gzyms. 
CORNICLE, kór'-nlk-kl, s. ro- 
żck« 
CORNIGEROUS, kór-nldż'-4- 
rńs, adj. rogaty. 
CORNISH, kdr'-nlsz, z. gzyms; 
2) mieszkańcy Kornowalii.-dia- 
monds, kryształy z kopalni cyny 
w Kornowalii. 
CORNU-COPIAE , kór-nń-kó- 
pM, róg obfitości. 
TO CORNUTE, kór-nńt', v. a. 
przyprawić rogi. CORNUTED, adj. 
rogaty; (fig.) chodzący z rogami. 
CÓRNUTO, s. mąż niewiernćj żo- 
ny, rogal. 
CORNY, kór'-nć, adj. rogowa- 
ty, twardy jak róg; 2) zboźysty, 
obfitujgcy w zboże. 
COROLLARY, kdr'-ó-lW, z. 
wniosek; (Shaksp. Temp.) doda- 
tek , przewyżka. 
CORONACH, kór'-rd-nAk, ». 
pieśń pogrzebowa góralów Szkoc- 
kich. 
CORONAL, kór-d-nśl, 1) s. ko* 
rona, wieniec; 2) adj. ciemie- 
niowy. 
CORONARY, kór'-ó-nśr-ć, adj, 
koronny, naksztait wieńca. 
CORONATION, kdr-ó-ni'-sziin, 
s. koronacya. 
CORONER, kór'-d-nur, 5. urzę- 
dfnik czyniący wizyą ciał zabitych 
lub schodźących ze świata nienatu- 
ralną śmiercią. -'s inquest, śled*- 
two tego urzędnika. -'sjury, li 
przysięgłych sądzących o poślakach 
w tćm śledztwie. 
CORONET, kftr'-d-nćt, z. ko- 
ronka, godło szlachty angielskiej. 
CORPORAL, kór'-pó-rAl, i) s. 
kapral; korporał, biała chusta pod- 
kładana pod kielich z hostyą; 2) 
adj. cielesny. -LY, adv. cieleśnie. 
CORPORALITY, kór-pó-rM'-ć- 
tć, s. natura cielesna, cielesność. 
CORPORATE, kór'-pó-rit, adj. 
67 
FAce, bit, ill, bAL||MĆ, Mn.|]Flne, nn.[|N&, prdve, I6r, gdL||Gure,cfir, f&ll. ||CdTn. || Hóuse. [| Ciul. || B«. || SMn 68 
COR 
wcielony do gminy, cechu, korpo- 
racyi. - body, korporacya, gmina. 
CORPORATION , kór'-pó-ri'- 
szfld, s. korporacya, cech, gmina, 
ciało, grono, zgromadzenie. 
CORPOREAL, kór-pó'-rć-41, adj. 
cielesny, materyalny, zmysłowy. 
CORPOREITY, kór-pó-rć'-ć-tó, 
8. cielesność, materyalność, zmy- 
słowość. 
CORPS, kór, (pl. kórz), kor- 
pus , oddział wojska. 
CORPSE, kórps, s. trup. 
CORPULENCE (-cy), kór'-pu- 
Uns, s. cielistość, tusza, otyłość. 
CORPULENT, k6r'-pń-lćnt, adj. 
cielisty, otyły. 
CORPUS-CHRISTI-DAY, kór'- 
pfts-krls'-tć-di, s. Boże Ciało. 
CORPUSCLE, kdr'-pfis-sl, s. 
drobne ciałko, atom. 
CORPUSCULAR, k5r-pDs'-kCi- 
Ur, or CORPUSCULARIAŃ, kór- 
pfis-kń-U'-rMn, adj. atomiczny, 
złożony z atomów; utrzymujący 
powstanie świata z atomów. 
TO CORRECT, kór -rćkt', v. a. 
skarcić, ukarać; poprawić. COR- 
RECT, adj. poprawny, bezbłędny; 
prawdziwy, dokładny, niemylny. 
CORRECTION, kór-rćk'-szfin. 
8. kara, ukaranie; poprawa, na- 
prawa , sprostowanie; złagodzenie 
jednego lekarstwa drugićm. House 
of-,dom poprawy,więzienie. Under 
-, za pozwoleniom , z respektem. 
CORRECTIONER, kór-rćk'-szón- 
fir, 8. wisielec, szubienicznik, 
(Shaksp. Hen. IV.). 
CORRECTIVE, kór-rćk'-tlw, 1) 
adj. poprawiający; 2) s. dodatek 
łagodzący skutki i moc czego. 
CORRECTLY, kór-rćkt'-ló, adv. 
poprawnie, dokładnie. 
CORRECTNESS, kór-rókt'-nSs, 
S. poprawność, dokładność. 
CORRECTOR, kór-rók'-tar, s. 
poprawca, poprawiacz, poprawi- 
ciel. A printer's -, korrektor 
w drukarni. 
TO CORRELATE, kór-rć-lit, 
v. n. zostawać w obopólnym sto- 
sunku , odnosić się do czego , mieć 
z czćm związek. 
CORRELATE, kftr'-Wśt, s. 
przedmiot lub wyraz zostający z in- 
nym w stosunku. 
CORRELATIVE, kór-rćr-S-tlw, 
adj. względny, odnośny, odnoszą- 
cy się. 
CORRELATIVENESS, kór-rćl'- 
S-tlw-nSs, s. obopólny stosunek. 
CORRUPTION, kdr-rep'-szfin, 
3. nagana, zgromienie, bura. 
TO CORRESPOND , kór-ró- 
spónd', v. n. (- with), korrespon- 
dowaćzkim, utrzymywać związki 
listowne; odpowiadać sobie, zga- 
dzać się, stosować się. 
CORRESPONDENCE (-cy) , 
kór-rć spón'-dćns, s. korrespon- 
deneya listowna; odpowiadanie so- 
bie, dobre porozumienie, znosze- 
nie się wzajemne. 
CORRESPONDENT , kór-rć- 
spÓn'-dćnt, 1) adj. odpowiedny, 
COR 
stosowny, zgodny; 2) s. korrespon- 
dent. 
CORRESPONSIVE, kór-ró-spdn - 
slw, adj. odpowiedny, stosowny. 
CORRIDOR, kór'-rć-dór, s. ku- 
ry tarz. 
CORRIGIBLE, k6r'-rć-dźć-bl, 
adj. dający się poprawić. 
CORRIVAL, kór-rl'-wM,s. współ- 
zawodnik , współzaiotnlk. 
CORRIVALRY, kór-rf-wM-rć, 
3. współubieganie. 
CORROBORANT, kór-rób'-ó- 
rint, adj. wzmacniający. 
TO CORROBORATE, kór-rób'- 
6-rit, v. a. wzmocnić, utwjedzić, 
potwierdzić, zatwierdzić. 
CORROBORATION, kór-rób-ó- 
ri'-sz&n, s. wzmocnienie, potwier- 
dzenie. 
CORROBORATIVE, kór-rób'-d- 
ri-tlw, 1) adj. wzmacniający; 2) 
s. środek wzmacniający, krzepiący 
siły. 
TO CORRODE, kór-ród', v. a. 
wyzrzeć, wyżerać, gryść, wygryść. 
CORRODENT, kór-ró'-dćnt, ad]. 
gryzący, wyżerający, wygryzający. 
CORRIDIBLE, kór-ró'-dć-bl, or 
CORROSIBLE, kór-ró'-sć-bl, ad]. 
mogący być wygryzionym, zni- 
szczonym przez wygryzienie. 
CORROS1BILITY, kór-ró-sć-bll'- 
ló-tć, or CORROSIBLENESS, kór- 
rd'-sć-bl-nćs, s. możność zniszcze- 
nia przez wygryzienie. 
CORROSION, kór-rd'-żfln, s. 
wyźarcie, wygryzienie. 
CORROSIVE, kdr-ró-s!w, 1) 
adj. gryzący, wyżerają^; fig. 
ugryźliwy, trapiący; 2) s. środek 
gryzący , lekarstwo wyżerające; 
fig. ugryzienie, strapienie, zgry- 
zota. -LY, adv. przez wygryzie- 
nie. -NESS, s. własność gryząca, 
gryz, gryzienie. 
CORRUGANT , kdr-rfi'-gJnt, 
adj. marszczący. 
TO CORRUGATE, k6r'-rń-git, 
V.a. marszczyć, zmarszczyć. 
CORRUGATION , kór-rń-gi'- 
szfin, s. marszczenie, zmarszczenie. 
TO CORRUPT, kór-rftpt*, v. 1) 
a. psuć, zepsuć, skazić; przekupić 
(urzędnika, świadków), skazić oby- 
czaje; 2) n. gnić, psuć się, zgnić. 
CORRUPT, adj. zepsuty, zgniły; 
fig. zepsuty, skażony. 
CORRUPTER, kór-rfip'-tfir, s. 
kaziciel, skazicie!. 
CORRUPTIBILITY, kór-róp-tć- 
bll'-lć-tć, or CORRUPTIBLENESS 
k6r-rńp'-tć-bl-nćs, s. podleganie, 
zepsuciu, skazitelność; fig. prze- 
dajność, przekupstwo. 
CORRUPTIBLE, kdr-róp'-tć-bl, 
adj. podległy zepsuciu, skazitelny; 
fig. przedajny, przekupny. -LY, 
adv. skazitelnie. 
CORRUPTION, kftr-r&p'-szin, 
s. gnicie, zgnilizna ; fig. zepsucie, 
skażenie (obyczajów); przedajność, 
przekupstwo.- of blood, w. p. 
bezcześć spadająca na dzieci 1 kre- 
wnych zbrodniarza stanu. 
CORRUPTIVE , kór-rflp'-t!w, 
adj. psujący, każący. 
cos 
CORRUPTLESS, kór-rópt'-l& , 
adj. nieskazitelny. 
CORRUPTLY, kór-rfipC-lć, adv. 
skazitelnle; przedajnie, niewiernie. 
CORRUPTNESS, kór-riipt'-nćs, 
3. zob. CORRUPTION. 
CORSAIR, kftr'-sir, s. korsarz, 
rabuś morski. 
CORSE, kórs, s. (w poezyl), 
trup. 
CORSELET, CORSLET, kftrs'- 
Ićt, s. lekki pancerz w dawnym 
uzbrojeniu. 
CORTICAL, k6r'-tć-kil, adj. 
korowy, z kory drzewnej. 
CORTICATED, k$r'-tó-ki-t5d , 
adj. korowaty. 
CO^TICOSE, kór-tćW, adj. 
korzysty. 
CORUSCANT,kd-rfts'-kant, adj. 
migający się, migotliwy, 
CORUSCATION, kór-rfis-ki'- 
szhn, s. miganie się światła. 
CORVETTE, kór-wćt', s. kor- 
weta , statek wojenny. 
CORYMBIATED, kd-r!m'-bś4- 
tJd, or CORYMBIFERUS1 k&r- 
łm-b!f'-ćr-fis, adj. (hol.), balda- 
szkogronowaty. 
CORYMBUS, kd-rlm'-bis, s. 
(bot.), baldaszkogron. 
COSECANT , kd-sSk'-int , «. 
(mat.), dosieczna. 
COSINE, kd'-sln, 8. (mat.), 
dostawa* 
COSMETIC, kdz-m<?tMk, 1) adj. 
służący do upięknienia cery, wło- 
sów; 2) s. piękni dło, bielidło. 
COSMICAL, kóz-mć-kil, adj. 
należący do systematu świata; 2) 
(astr.), wschodzący i zachodzący 
ze słońcem (o gwiazdach). 
COSMOGONIST , kóz-móg'-gó- 
nlst, s. filozof badający początków 
świata. 
COSMOGONY, kóz-mdg'-gó-nć , 
s. kosmogonia, system stworzenia 
świata. 
COSMOGRAPUER, kóz-mh'-gri- 
fflr, s. kosmograf, światopis, opi- 
sujący budowę świata. 
COSMOGRAPKICAL , k&z-md- 
grAl '-ć-kM, adj. kosmograficzny. 
-LY, adv. kosmograficznie. 
COSMOGRAPHY, kóz-móg'-gri- 
fć, s. kosmografia , światoplsmo. 
COSMOLOGY, kóz-mM-Id-dżć , 
s. kosmologia, nauka o prawach 
którym ulega świat fizyczny. 
COSMOPOLITAN, kóz-md-pM'- 
ć-tin, or COSMOPOLITE, kóz- 
m6p'-ó-llt, s. kosmopolita, obywa- 
tel świata. 
COSSACK, kds'-sik, s. kozak. 
COST, kóst, s. koszt, nakład; 
cena, wartość. It will not quit -, 
to nie pokryje kosztu. - what it 
may, niech się co chce stanie, ko- 
niecznie. COSTS, pl. koszta pra- 
wne. 
TO COST, v. ir. n. kosztować 
(pewną summę). 
COST, pręt, i part. (zob. TO 
COST). 
COSTAL, kds*-til, adj. żebrowy. 
COSTARD, kós'-tird, s. łeb* 
głowa; 2) gatunek dużych jabłek. 
Fice, bar, ill, bit. [JMĆ, hćn.||Flne, nn.||Nd, prćre, fór, g6L{|Ciire,cfir, fuli.||C6In.f|HÓ&se.IJCiul.||BW.g SMn. cou 
- monger, przekupień owoców. 
COSTER-MONGER, 1) s. zob. 
COSTARD-MONGER ; 2) adj. 
(Shaksp. Hen. IV.), kramarski. 
COSTIVE, kós'-tlw, adj. zapcha- 
ny, zatkany, gęsty; cierpiący za- 
twardzenie żołądka. -NESS,s. za- 
twardzenie. 
COSTLINESS, kóst-lć-nćs, s. 
kosztowność, drogość. 
COSTLY, kdst'-lć, adj. koszto- 
wny, drogi. 
COSTUME, kós-tńm', s. ubiór 
figur w obrazach , stosownie do 
wieku. 
COT, kdt, s. chata, chałupa. 
Sheep -, owczarnia. 
COTANGENT, kó-lAn'-dźćnt, 3. 
(mat.), dostyczna. 
COTEMPORARY, kó-tćm'-pó-rA- 
rć, ad], zob. CONTEMPORARY. 
COTERIE, kó-tur-ró', s. kote- 
rya, towarzystwo. 
COTILLON, kó-tlf-yóng, s. ko- 
tilion, taniec. 
COTLAND,k6t'-lAnd, s. zaścia- 
nek, zagroda. 
COTQUEAN, kól'-kućn, s. (vulg.) 
babiarz, krupiarz. 
COTTAGE, kóf-tAdż , s. chata, 
chałupa; domek wiejski. 
COTTAGER, kót'-tA-dżur, or 
COTTIER, kdt'-yćr, s. chałupnik , 
zagrodnik. 
COTTON , kót'-tn, s. bawełna; 
kartun, cyc. 
TO COTTON, v. n. kosmacieć; 
2) (vulg.), zgadzać się, przystawać, 
przypadać. 
TO COUCH, kóucz, v. 1) n. po- 
łożyć się, przypaść do ziemi, przy- 
cupnąć; 2) a. położyć, ułożyć 
w warstwy, skryć, ukryć. To- the 
cataract (an eye or the patient), 
zdjąć kataraktę z oka. To - the 
spear (lance), wstawić dzidę, ko- 
piję w tulejkę, wziąść lancę do nogi. 
To - in writing, ułożyć na pi- 
śmie , spisać. 
COUCH, s. łoże, łóżko; szychta, 
warstwa, pokład. - grass (ioeed), 
perz. 
COUCHEE, kdó-szW, kładzenie 
się spać, czas udania się do łóżka. 
COUCHER , kóucz'-ur, s. okuli- 
sta zdejmujący katarakty. 
COUCHFELLOW, kóucz'-fćl-ld, 
s. razem sypiający z kim. 
COUGH, kóf, s. kaszel. 
TO COUGH, v. n. kaszlać. To 
- out, wy kaszlać. 
COUGHER, kdf-fur, s. kaszla- 
Ucy. 
COULD, kud, pręt. (zob. TO 
CAN), mógłem, mógłbym. 
COULTER, kdl'-lur, s. krój (u 
pługa), lemiesz. 
COUNCIL, kóun'-sll, s. koncy- 
lium, zbór, sobor; rada, zbiór 
radców, posiedzenie rady; adwo- 
kat, patron, obrońca. Cabinet -, 
rada ministrów. Common -, rada 
miejska, magistrat. Privy -, ra- 
da tajna. - board (- table), stół 
przy którym zasiada rada. 
COUNSEL, kóun'-sel, s. rada, 
dorada, doradzanie, narada; ad- 
CO (J 
wokat, patron, obrońca; dotrzy- 
manie sekretu. To take -, pójść 
za rada czyją. To keep-, dotrzy- 
mać sekretu. Take-of your pil- 
low , w nocy namyślisz się lepiej. 
TO COUNSEL, v. a. radzić, do- 
radzać. 
COUNSELABLE, kóun'-sćl-A-bl, 
adj. powolny na czyj? radę. 
COUNSELLOR, kóńn-sól-lńr , 
s. radca. Privy -, tajny radca. - 
at law, adwokat, patron, obroń- 
ca. - SHIP, urząd radcy stanu. 
TO COUNT, kóunt, v. 1) a. li- 
czyć , rachować; mieć za co , po- 
czytywać; 2) n. zakładać sobie, 
zamierzać. To - upon, spuszczać 
się na co, polegać na kim lub na 
czćm. 
COUNT, s. liczba, rachunek; 
2) hrabia (nie angielski).. 
COUNTABLE, kMn'-ti-bl, adj. 
dający się zliczyć. 
COUNTENANCE, kóun-tó-nAns, 
s. fizyonomia, rysy twarzy, mina, 
postawa, wejrzenie; 2) wsparcie, 
poparcie , opieka , plecy. To 
change-, mienić się, zblednąć. 
To keep -, nieustąpić, dostać pla- 
cu. To nut out of -, zmieszać ko- 
go. To oe out of-, stracić minę, 
zmieszać się, stracić przytomność. 
1 was out of - for hvm, musia- 
tem się wstydzić za niego. 
TO COUNTENANCE, v. a. 
wspierać, popierać, okazywać la- 
skę. względy, protegować, dopo- 
pomagać. 
COUNTENANCER , k6un'-lć- 
nAn-sur, s. opiekun, protektor, 
patron, dopomagacz. 
COUNTER, kóun'-tur, 1) s. li- 
czman, kantor, stół do liczenia 
monety; 2) adv. przeciw, przeci- 
wnie, wbrew czemu. To run-, 
sprzeciwiać się, zostawać w sprze- 
czności. 
TO COUNTERACT , kóun-tftr- 
Akt', v.a. sprzeciwiać się , działać 
sprzecznie, przeszkodzić. 
TO COUNTERBALANCE, kóun- 
tur-bAi'-lAns, v. a. równoważyć się. 
COUNTERBALANCE, kÓun'-tur- 
bAl-lAns, s. ciężar przeznaczony do 
równoważenia innego; równowaga. 
TO COUNTERBUFF, kftun-lur- 
buf', v.a. odepchnąć, odbić, ode- 
przeć. 
COUNTERBUFF, kóun'-tur-buf, 
s. odepchnienie, odbitka. 
TO COUNTERCHANGE, k6un- 
tur-czAndż', u. a. wymieniać jedno 
za drugie. 
COUNTERCHANGE, kftun'-tur- 
czAndź,s. wymiana, zamiana. 
TO COUNTERCHARM, kóim- 
tur-czArm', v. a. odczarować. 
COUNTERCHARM , kóim'-tfir- 
czArm , s. środek użyty na odcza- 
rowanie. 
TO COUNTERCHECK, kóitn- 
tur-czćk', v.a. wstrzymać, po- 
wściągnąć nawzajem; odlajać , od- 
fuknąć. 
COUNTERCHECK, kftun-tur- 
czćk, s. hamulec, powściągnienie 
wzajemne; odlajanie odfukanie. 
co u 
TO COUNTERDRAW, k6&n-t&r- 
driu', v. a. przerysować przez olej 
ny papier. 
COUNTEREVIDENCE,kó&n-tflr- 
5w'-ć-dćns, s. świadectwo przeci- 
wne, zbijajgce pićrwsze. 
TO COUNTERFEIT, kóun'-t7ir- 
flt, v. a. sfałszować, podrobić, 
sfabrykować; zmyślać, udawać. To 
- a will, sfałszować testament. 
To - coin, fabrj kować fałszywy 
monetę. To - devotion or holi- 
ness , udawać nabożnego. To -• 
being sick, udawać chorego. 
COUNTERFEIT, 1) ad}, sfałszo- 
wany, podrobiony, sfabrykowany; 
zmyślony, udany; 2) s. sfałszowanie, 
podrobienie aktu; udawacz, obłu- 
dnik, oszukaniec. 
COUNTERFEITER, kfeun'-tir- 
nt-fir, s. fałszerz, podrabiający 
akta i t. p. 
COUNTERFEITLY , kdun'-tur- 
flt-lć, adv. po fałszersku, fałszywie. 
COUNTERFORT, k6un'-tur-fórt, 
S. filar mur podpierający. 
COUNTERGUARD, k6fm'-tur- 
g3rd,s. szaniec osłaniający bastyon. 
TO COUNTERMAND, kóun-tńr- 
mind', v. a. odwołać rozkaz. 
COUNTERMAND , kdim'-tur- 
mónd,s. odwołanie danego wprzód 
rozkazu. 
TO COUNTERMARCH, k&fm- 
tur-mArcz',v.n. wstecz maszerować. 
COUNTERMARCH , kóun'-tur 
mArcz, s. wsteczny marsz. 
COUNTERMARK , kóun-tflr- 
mArk, s. powtórnie położony znak, 
pieczęć lub stępek 
TO COUNTERMINE , kóun-tur- 
min', v. a. kopać miny przeciw mi- 
nom nieprzyjaciela; fig. podkopać, 
zniweczyć (czyje zamysły). 
COUNTERMINE, kdun'-tur-min. 
s. podkop , mina wykopana dla 
zepsucia miny nieprzyjacielskiej; 
fig. podstęp na podstęp. 
COUNTERMOTION, kóun-tur- 
mó'-szfin, s. ruch przeciwny. 
COUNTERMURE , kóun'-tur- 
mur, s. podpora muru, ściany. 
COUNTERNATURAL, kóun-tur- 
nAcz'-fi-rAl, adj. przeciwnaturaihy. 
COUNTERPANE, kóón'-tur-pan, 
s. kapa na łóżko. 
COUNTERPART, kfiun'-tur-pArt. 
s. strona przeciwna, przeciwnik; 
kopia (aktu , kontraktu). 
COUNTERPLEA , kfiun'-tur- 
plć, s. replika sgdowa. 
TO COUNTERPLOT, kóun-tńr- 
plót', v. a. knuć, intrygować dla 
zniweczenia spisku, intrygi. 
COUNTERPLOT , kófin -tur- 
plót, S. przeciwspisek, przeciw- 
intryga. 
COUNTERPOINT, kó'm'-tur 
pólnt, s. zob. COUNTERPANE. 
TO COUNTERPOISE, kóun-tur- 
póćz', v.a. równoważyć, wzaje- 
mnie się równoważyć. 
COUNTERPOISE , kóun'-tuf 
póćz, s. równowaga. 
COUNTERPOISON, kóim-lur- 
póć-zn, ó. lekarstwo przeciw tru - 
ciźnie. 
69 
Fice, bir, All, bil.||Mćt hśa.||Fine, tin.||Nd, prfive, fór, gót.||Ciire,ęur, ftdL|iC<Mn.tf óuse.||C4ul.||BóMSMn* COD 
COUNTERPRESSURE , k66n- 
tfir-pr&z'-iir, g. parcie w przeci- 
wnym kierunku. 
COUNTERPROJECT, kdun-tiir- 
prfcMżikt; f. przeciwprojekt. 
COUNTERREVOLUTION, k6ńn- 
thr-rćw-w6-l^'-szun, s. kontrare- 
wolucya. 
COUNTERSCARP, kMn'-tfir- 
sMrp, s. przeciwskarpa. 
TO COUNTERSIGN, kftun-tfir- 
sin*, v.a. kontrasygnować, podpi- 
sać postanowienie władzy wyźszćj, 
przyjmując na siebie odpowiedzial- 
ność za skutki. 
COUNTERTENOR , kó&n-tur- 
®Jn'-n&r, s. alt (w śpiewie). 
COUNTERTIDE, kó&n'-t€ir-tld, 
przeciwny przypływ morza. 
COUNTERTIME, kMjn'-t&r-ilm, 
9. zawód, przeszkoda, opór. 
COUNTERTURN , k6hn'-tur- 
t&rn, s. nagły zwrot, nowe zawi- 
klanie intrygi (w sztukach teatral- 
nych). 
TO COUNTERVAIL, kóiin-tfir- 
wM, v.a. tyleż wartować; wyna- 
gradzać; 2) opierać się, sprzeci- 
wiać się. 
COUNTERVIEW, k6{in'-tiir-wń, 
S. sprzeczność, kontrast. 
TO COUNTERWORK, kófin-tfir- 
u&rk', v.a. działać przeciwnie; 
przeszkadzać, niweczyć czyje za- 
mysły. 
COUNTESS, kóun'-t(!s, S. hra- 
bina. 
COUNTING, k6&n'-t!ng, «. ra- 
thowanie, liczenie, -board, kan- 
tor , stół do liczenia pieniędzy. - 
house, kantor, dom gdzie się iicz? 
pieniędze. 
COUNTLESS, adj. 
niezliczony. 
COUNTRY, kun'-trś, i) s. 
kraj, kraina, ojczyzna; wieś, oko- 
Ece wiejskie; In the -, na wsi. 
Mu (own or native')-, ojczyzna; 2) 
adj. wiejski; prostakowaty, wie- 
śniaczy. -bumpkin (clown), gbur, 
chiopisko, nieokrzesaniec.-dance, 
kontradans. -house, dom wiejski. 
- life, życie wiejskie. - man, 
rodak, ziomek; wieśniak. - wake, 
kiermasz. - woman, rodaczka, 
wieśniaczka. 
COUNTY, k6ńn'-tć, g. hrabstwo 
(na które jest Anglia podzielona). 
COUPEE, kóó-pćć', s. rodzaj 
kroku w tańcu. 
COUPLE, kfip'-pl, g, para; 
swora. 
TO COUPLE, v. 1) a. parować, 
sworować; odstanawiać; łęczyc, 
kojarzyć, żenić; 2) n. parzyć się, 
popęd płciowy zaspakajać; pobrać 
się, potęczyć się, skojarzyć się. 
COUPLE-BEGGAR, kóp'-pl-bćg- 
Łr, s. swatajgcy i źenięcy hołotę. 
COUPLET , kfipMćt , g. dwa 
Wiersze rymowe. 
COURAGE, k&r'-rldż, g. mę- 
stwo , odwaga. 
COURAGEOUS, kflr-rJ'-dżMs, 
adj. mężny, owaźny. -LY, adv. 
mężnie, odważnie. - NESS, s. mę- 
żność, odwaga. 
70 
COU 
COURIER, kóó-rWr*, kM'-rWr, 
s. kuryer, sztafeta. 
COURSE, kórs, s. bieg, wyścigi, 
plac wyścigów; 2) droga morska , 
żegluga; 3) kurs, wykład nauki; 
4) ciąg, następstwo, przeciąg cza- 
su ; 5) bieg rzeczy, porządek; 6) 
zwrot, obrót, sposób; kroki, środ- 
ki , sposoby ; 7) danie (na stół), 
serwis; 8) courses or monthly -. 
miesiączka u kobićt. By -, kolej- 
no. By-of nature, według na- 
turalnego rzeczy porządku. Of-, 
naturalnie, rozumie się, rzecz ja- 
sna. - of life, sposób'życia. In 
the- of this letter, w ciągu tego 
listu. To take a-, przesiębrać 
środki. To lake wrong courses, 
źle się brać do czego , niewłaści- 
wych używać środków. To take 
bad or wicked courses, wylać się 
na rozpustę, prowadzić rozwiązłe 
życie. Take your -, czyń co ci się 
Siodoba. 7'o take a - with one al 
aw, zapozwać kogo przed sąd. 
To follow the - of time, stoso- 
wać się do okoliczności czasu, In 
the - of time, w czasie, z czasem. 
In the - of a month, w ciągu mie- 
siąca. To be in a -of phisic, być 
w lekarstwach. 
TO COURSE, v. 1) a. polować 
z chartami, szczuć zwierzą; 2) n. 
biegać, latać,bujać. 
COURSER, kór'-sńr, 8. rumak; 
2) polujący z chartami. 
COURT, kdrt, s. dwór, rezy- 
deneya panującego; 2) sąd, trybu- 
nał ; 3) dwęr, podwórze; h) uliczka 
przechodowa. -of guard, kurdy- 
garda, odwach. -calendar, ka- 
lendarzyk polityczny. - chaplain, 
kapelan królewski. - day, dzień 
sądowy. - favour, łaska króle- 
wska. - hand, charakter którym 
się piszą akta sądowe. - holy-wa- 
ter; fig. komplementa, czcze obie- 
tnice dworaków. - lady, dworka. 
- martial, sąd wojenny. - plai- 
ster, angielski plaster. -yard, 
podwórze, dziedziniec. To make - 
te one, nadskakiwać komu, przy- 
pocblebiać się. 
TO COURT, v.a. umizgać się; 
zalecać się; usilnie prosić, upra- 
szać, dopraszać się, wzdychać do 
czego. To - sleep in vain, nie 
módz zasnąć, przepędzać bezsen- 
ne nocy. 
COURTEOUS, kflr'-czMs, adj. 
grzeczny, układny, uprzejmy. - 
LY, adv. grzecznie, uprzejmie. - 
NESS, 8. grzeczność, uprzejmość. 
COURTESAN (-zan), kfir-tć- 
złn',8. nierządnica kurwa. 
COURTESY, 1) kńr'-ti-sł, 8. 
grzeczność; uprzejmość; 2) kfirt'- 
se, dyg, ukłon kobićcy. 
TO COURTESY, kurt'-sć, v.n. 
dygnąć, ukłonić się. 
COURTIER, kdrl'-yiir, 8. dwo- 
rak, dworzanin. 
COURTLIKE , kórf-Uk , adj. 
dworny , polerowny , pięknie u- 
ksztalcony. 
COURTLINESS, kórtli-nćs, s. 
cow 
dworactwo , polor, ukladność, 
grzeczność. 
COURTLY, kdrt'-li, adj. dwor- 
ski, układny, grzeczny, uprzejmy. 
COURTSHIP, kdrt'-szlp, 8. za- 
loty, umizgi. 
COUSIN, Mz'-zn, s. kuzyn , 
krewny. 
COVE, kdw, s. zatoka, przy- 
stań ; 2) sklepienie galeryi. Pigeon 
-, gołębnik. 
COVENANT, kflw'-ć-nint, 
przymierze, ugoda, umowa. 
TO COVENANT, v.n.i a.zawrzeć 
przymierze, ugodzić się, umówić 
się; przyrzec, ślubować. 
COVENANTER, kuwM-nJn-tfir, 
s. sprzymierzony, związany przy- 
mierzem ; członek związku prc- 
zbyteryańskiego za .czasów wojny 
domowćj w Anglii. 
TO COVER, kflw'-fir, v.a. po- 
kryć, nakryć, okryć, przykryć; 
fig: ukryć, zataić, odziać, zasło- 
nić czćm; 2) odstanowić, parzyć 
się (o zwierzętąch). 
COVER, s. nakrycie, przykrycie, 
dach; wieko, nakrywka, przykry- 
wka; nakrycie stołowe (talerz, łyż- 
ka, i grabki); okładka; fig: pozór, 
płaszczyk, pokrywka. 
COVERING, k&w'-iir-lng, s. 
pokrywanie, nakrywanie; pokry- 
cie , okrycie; odzież, odzienie , 
suknie. 
COVERLET, kuw'-flr-lSt, z. 
kołdra. 
COVERT, k&w'-firt, 1) s. schro- 
nienie, przytułek, zasłona; zaro- 
słe ; 2) ad], zakryty; skryty, pota- 
jemny. - baron, w. p. zamężna 
kobićta, pod władzą męża. - wat/, 
(fort.), droga zakryta. 
COVERTLY, kńw'-firt-!ć, adv. 
skrycie, potajemnie. 
COVERTNESS, kńw'-firt-n&,s. 
skrytość, potajemność. 
COVERTURE, kuw'-flr-czńr, 8. 
pokrycie, przykrycie, nakrycie; 2} 
w. p. stan zamężny. 
TO COVET, kftw'-ćt, v. a. i n. 
żądać, pożądać, chciwie pragnąć, 
łakomić się. 
COVETABLE, kfiw'-at-J-bl,adj. 
pożądany, do życzenia. 
COVETOUS, kuw'-ć-tfis , adj. 
chciwy, łakomy. -LY, adv. chci- 
wie, łakomie. -NESS, 8. chciwość, 
łakomstwo. 
COVEY, kńw'-wć, 8. stado, gro- 
mada lecącego ptastwa. A - of 
partridges, stado kuropatw. 
COW, kóu, 8. krowa. -hear* 
led, tchórzliwy. - herd, kro- 
wiarz. -house, obora. -leech, 
konował krowi. -pock, materya 
z ospy krowićj. - pox, ospa kro- 
wia.-slip, pierwiosnka.-wheat, 
krowia pszenica. 
TO COW, v. a. (- down), prze- 
straszyć , zastraszyć. 
COWARD, kdu'-tird, s. tchórz; 
2) adj. bojaźliwy, tchórzliwy. 
COWARDICE, kMMr-dls, or 
COWARDLINESS , kóh'-ard-lć- 
nćs, s. tchórzostwo. 
COWARDLY, kM'-flrd-te, adj. 
nee, bir, ill, bit^Mi, Mn.||Flne, nn.|JNd, próve, fór, gót.||Córe^ar, f6U.|jC6MH6&se.|ICaul.DBóMSddn. CRA 
i adv. tchórzliwy, bojaziiwy; po 
tchórzowsku, tchórzliwie. 
TO COWER, kóu-ór, v.n. przy- 
siąść na piętach, przycupnąć; kur- 
czyć się, płaszczyć się, pełzać, 
czołgać. 
COWL, k661, s. kaptur (mnicha). 
COXCOMB, kóks-kóm, grze- 
bień koguci; 2) błazen; fircyk, 
fanfaron. 
COXCOMBLY, kóks'-kóm-lć, 
adv. po głupiemu, po błazeńsku. 
COXCOMICAL, kbks-kbm łk- 
il, adj. głupi, błazeński, zarozu- 
miały. 
COY, kóć, adj. zanadto skrom- 
ny, lękliwy, bojażliwy, dziki, nie- 
śmiały. 
TO COY, v.n. sromać się, wzdra- 
gać się, być nieśmiałym. 
COYLY, k&ć'-lć, adv. lękliwie, 
skromnie, nieśmiało. 
COYNESS, kóć'-nćs, s. lękl^ 
wość, skromność, nieśmiałość. 
COZ, kdz ) s. (fam.), kuzynek. 
TO COZEN, kfiz-zn, v. a. okpić, 
©szukać, odrwlć, ocyganić. 
COZENAGE, kfiz'-zn-Adż; 8. o- 
szustwo, oszukaństwo, szalbierstwo. 
COZENER, kóz'-zn-dr,3» oszust, 
oszukaniec, cygan. 
CRAB, krób, s. rak w zodyaku; 
2) walec z drągami do podnoszenia 
ciężarów; fig. kwasigroch, zrzęda. 
- apple, dziczka, leśniówka , 
jabłko leśne. ~ s eyes , rakowe 
oczy. -faced, kwaśny, ponury. 
- fish, rak. - louse, mędowesz- 
ka. - tree, dziczek , jabłoń leśna. 
CRABBED, krAb'-bćd, adj. kwa- 
śny, cierpki, przykry, ostry; fig. 
kwaśny, zrzędny, tetryczny. -LY, 
adv. kwaśno, cierpko. -NESS, s. 
kwaśność, clerpkość; fig. kwasy, 
kwaśny humor , zrzędność , te- 
tryczność. 
CRABER, krA'-bfif, 8. szczur 
wodny. 
CRACK, krJk , 3. łomot, łoskot, 
trzask ; 2) rysa, szpara, szczelina , 
rozpadlina; 3) szust, bzik w głowie, 
półwaryacya ( (yulg.) samochwal- 
stwo, samochwalca; kurwa, nie- 
rządnica. -- brained, mający bzi- 
ka w głowie, postrzelony, szalona 
pałka, - hemp (- rope), wisie- 
lec, szubienicznik. Ina--, (yulg.), 
wnet, wlot, wskok, w oka mgnieniu. 
TO CRACK, v. 1) a. trzaskać 
(z bicza), rozłupać, porobić rysy, 
roztłuc; 2) n. pęknąć, prysnąć, 
popękać, porysować się; (yulg.), 
ehelpić się, fanfaronować , łgać. 
To - a bottle, skręcić szyję bu- 
telce , wypróżnić, wychylić. To - 
jests (jokes), kpić, drwić, żarto- 
wać, błaznować. To - a louse, 
zabić wesz. To -nuts, gryść orze- 
chy. This glass will -, ta szklan- 
ka pęknie. 
CRACKER, krAk'ur, 3. petarda, 
szmermel; (yulg.), samochwalca, 
fanfaron, łgarz. 
TO CRACKLE, krMt'-kl, v. n. 
pękać, trzeszczeć. 
CRADLE, krł'-dl, t. kołyska, 
kolebka; 2) leszczotka na złamaną 
CR A 
kość. -clothes, pościel dziecin- 
na , pieluszki. 
TO CRADLE, v. a. położyć 
w kołyskę, kołysać. 
CRAFT, kraft, s. rzemiosło , 
kunszt, sztuka; 2) chytrość, prze- 
biegłość , wybieg, fortel; 3) piały 
statek kupiecki, barka. - 's man, 
rzemieślnik. - '5 master, kunszt- 
mistrz, biegły w swój sztuce. 
CRAFTILY, kr4f'-tó-te , adv. 
sztucznie, chytrze, przebiegle. 
CRAFTINESS, krM'-tć-nĆs, s. 
chytrość , przebiegłość , fortel, 
wybieg. 
CRAFTY, krif'-tć, adj. chytry, 
przebiegły. 
CRAG, krig, s. kark; 2) stroma 
SahIs 
CRAGGED, krAgkgćd, or. CRAG- 
GY, krSg'-gć, adj. najeżony skala- 
mi , skalisty, urwisty. 
CRAGGEDNESS, króg'-gdd-nSs, 
or CRAGGINESS, krżg'-gć-nćs, s. 
skaliska, sterczące skały. 
TO CRAM , kram, v. 1) a. tkać, 
pchać, pakować, nalkać, napchać, 
obładować. To - in (into), wtło- 
czyć , wepchnąć, wpakować, we- 
tknąć. To - down the throat, 
pakować w gardło; 2) n. obeżrzeć 
się, obiadować żołądek. 
CRAMP, kramp, 8. kurcz; 2) 
klamra, ankra, krępulec; fig. ście- 
śnienie, zawada, przeszkoda. - 
fish, drętwa, drętwik (ryba mor- 
ska elektryczna). - iron, żelazna 
klamra. _ _ _ 
CRAMP, adj. (yulg.), trudny, 
zawiły. 
TO CRAMP, v. a, sprawić kurcz; 
2) ścisnąć, zewrzeć klamrą; fig. 
ścieśnić, kręporzać, nałożyć więzy. 
CRANE, krin, s. żuraw (ptak); 
2) żuraw do windowania ciężarów; 
3) rurka zakrzywiona do ciągnienia 
trunków. 
CRANIOLOGY, kri-nć-ÓF-ó-dżś. 
5. nauka o kształtach czaszki ludz- 
kiej. 
CRANIUM, kri'-nMin , 3. cza- 
szka, czerep. 
CRANK, krAnk, 1) 8. korba; 
fig. przekręcenie wyrazu, igraszka 
słów; 2) adj. (yulg.), czerstwy, 
rześki, żwawy, hoży, wesoły. A - 
ship, okręt przeładowany, na bok 
przechylony i bliski zatonięcia. 
TOCRANKLE, krSng -kl, v.a. 
wić się, kręcić się, iść w zygzag. 
CRANKNESS, króngk-nćs, s. 
czerstwość, rzeskość; 2) niebezpie- 
czny stan okrętu. 
CRANNIED, kran'-nć-ćd, adj. 
rozpadły, pęknięty, popadany, po- 
rysowany. 
CRANNY, kr3n'-nć, 3. szczelina, 
rozpadlina, szpara, rysa. 
CRAPE, krip, s. krepa. 
TO CRASH, krAsz, v. 1) n. pę- 
kać, trzeszczeć, czynić łoskot; 2) 
a. zgruchotać, zdruzgotać. 
CRASH, s. łomot, łoskot, trzask. 
CRASS, kras, adj. gruby, nieo- 
krzesany. 
CRASSITUDE, kras-sć-tud, s. 
grubość, nieokrzesanie. 
CRE 
TO CRAUNCH, krAunct, v.a, 
zgryść, schrustać, pochrupać. 
CRAVAT, krś-wat', s. chustka n* 
szyję. 
TO CRAVE, kriw, v. a. usilaje 
prosić, upraszać; żądać, domagać 
się, błagać. . 
CRAVEN, kri'-wn, 1) S, pobity 
kogut, (fig.) tchórz; 3) adj. tcp^r^ 
wy, nikczemny. 
CRAVING, kri'-wJng\ part s. 
zadanie, wzruszanie, domaganie 
się; 2) adj. żądający, dmpagsjgcy 
się. To be ever-, zawsze żebrać, 
domagać się. A -• appetite, ostry 
apetyt.-LY, adv. chciwie.-NESS, 
s. chciwość, nienasyconość, 
CRAW, krśw, s. wole (u plas- 
twa); (vulg.) żołądek (u łudzi). 
CRAWFISH, krAu'-Rsz, 8. rak 
rzeczny. 
TO CRAWL, krśul, v. n. czoł- 
gać się, pełzać. To - into one's 
favour, wkraść się,wkręcić się w czy- 
ją łaskę. 
CRAWLER, krAu'-lur, s. pel- 
zacz, czołgacz. 
CRAYFISH, kd'-Hsz, 8, zob. 
CRAWFISH. 
CRAYON, krA'-fin, s. pastel, 
suche farby; rysunek zrobiony pas- 
telem. 
TO CRAZE, kriz, v.a. roztłuc, 
rozetrzeć, zgruchotać; (fig.) nad- 
werężyć władze umysłowe, przypro- 
wadzić do waryacyi. CRAŹED, 
part. adj. roztłuczony; (fig.) po- 
strzelony przez głowę, mający bzi- 
ka w głowie, szalona palka. 
CRAZEDNESS, krś'-zćd-nćs, or 
CRAZINESS, krś'-zć-nćs, 3. zło- 
mność, wątłość, kruchość; (fig.) 
nadwerężenie umysłu, półwaryacya. 
CRAZY, krłd-zć, adj. ziomny, 
wątły, słaby, nadwerężony; (fig.) 
postrzelony, szalony. 
TO CREAK, krćk, v. n. skrzy- 
pieć. 
CREAM, krśm, 8. śmietana, 
śmietanka, -of tartar, kremor- 
tartara, winian potażu. -faced. 
blady, tchórzliwy. Whipt-, śmie- 
tana na pianę ubita. 
TO CREAM-, v. 1) n. zamienić 
się w śmietanę; 2) a. zebrać śmie- 
tanę. 
CREAMY, krć'-mć, adj. śmietan- 
kowy. 
CREASE, krćs.s. fałd, zagięcie. 
TO CREASE, zagiąć. 
TO CREATE, krś-żt', v. a. stwo- 
rzyć (z niczego), utworzyć, uformo- 
wać; spłodzić, ustanowić, miano- 
wać, sprawić, zrządzić, być przy- 
czyną. 
CREATION, krM'-sz&n, s. stwo- 
rzenie, stworzenie świata, świat 
stworzony, płód, utwór, ustanowie- 
nie, mianowanie, wybór. 
CREATIVE, kró-A-liw, ad]. 
stwórczy, twórczy. 
CREATOR, krć-^'-t6r, s. stwór- 
ca , stworzyciel. 
CREATURE, krfe'-czir, 3. Istota 
stworzona, stworzenie ; zwierzę; 
(z pogardą) osóbka, nędzna istota; 
kreatura, osoba wiana komu swa 
71 
FAce, bAr, all, bAt.JjMS, hJn.JJFlnc, Hn.||Nd,prdYe, fór, gót. jjCure,cur, full. jjCMn.|HÓ&se.||CAuL [|BAMSMa. CRE 
wyniesienie. Sweet-, luba istota. 
CREDENCE, krS'-dSns, s. wiara, 
wierzenie czemu, ufność, sława, 
imię, logice- to a thing, dać czć- 
mu wiarę. 
CREDENDA, krć-dćn'-d4, S. ar- 
tykuł wiary. 
CREDENT, krć'-dćnt, adj. wie- 
rzący. To be too-, być łatwowier- 
nym. 
CREDENTIALS, krć-dćn'-szMz, 
s. pl. listy wierzytelne, dające umo- 
cowanie posłowi. 
CREDIBILITY, kiód-ć-bllM-tć, 
or CREDIBLENESS, krćd'-ć-bl- 
nćs, 5. wiarogodność. 
CREDIBLE, krćd'-ć-bl, adj. 
wiarogodny, podobny do wiary.- 
LY, adv. wiarogodnie. 
CREDIT, krćd'-lt, s. wiara, kre- 
dyt, borg, borgowanie; 2) chluba, 
zaszczyt, sława; wziętość, wpływ, 
znaczenie, powaga. To give-to a 
thing, dać czemu wiarę, uwierzyć. 
To gain-, nabyć, dostąpić sławy. 
To bity (take) on (upon)-, kupo- 
wać na kredyt, brać na bórg. To 
lodge a- with one, otworzyć ko- 
mu kredyt u kogo. To place (to 
pans to) or to enter into one's-, 
wpisać w rejestr co się komu winno. 
It shall appear in your-, summa 
ta zapisana zostanie jako należąca 
ci się odemnie.-is dead, kredyt 
umarł,borg nie żyje. He has great- 
with him, ma u niego wielkie zna- 
czenie, ma wpływ, wiele może 
u niego. 
TO CREDIT, v. a. wierzyć, uwie- 
rzyć; kredytować, dać na kredyt, 
borgować; 2) zaszczycić, uczynić 
zaszczyt; (między kupcami) wpisać 
w rejestr co się komu winno. 
CREDITABLE, krćd'-!t-4-bl, 
adj. zacny, uczciwy, niepoślakowa- 
ny; chlubny zaszczytny.-LY, adv. 
chlubnie, zaszczytnie. -NESS, s. 
dobre imię, reputacya, powszechne 
poważanie. 
CREDITOR, krćd'-lt-ur, s. wie- 
rzyciel. 
CREDULITY, krć-du'-lć-tć, S. 
łatwowierność. 
CREDULOUS, krćd'-Wńs, adj. 
łatwowierny. -LY, adv. łatwo- 
wiernie. -NESS, S. zob. CREDU- 
LITY. 
CREED, krććd, $. kredo, wy- 
znanie wiary, zdanie, mniemanie. 
CREEK, krććk, f. odnoga, za- 
toka, wybrzeże; przystań, mały 
port. 
TO CREEK, v.n. skrzypieć. 
CREEKY, krćk-'kć, adj. zato- 
czysty, załomisty, kręty. 
TO CREEP, krćp, v. ir. n. czoł- 
gać się, pełzać. To-in (into), wpeł- 
znąć, wśliznąć się; ((ig.) wcisnąć 
się, wkręcić się. To-into one's fa- 
vour, wkraść się, wkręcić się w czy- 
ją łaskę. To-on (upon), podkraść 
się, podejść, zbliżyć się nieznacznie. 
To have always a hole to-out, 
mieć zawsze jakiś wybieg, wymówkę 
na pogotowiu. 
CREEPER, krćć'-pflr,s. czołgacz, 
pełzacz, płaz ;-2) roślina czołgająca 
72 
CR! 
się po ziemi lub wspinająca się na 
inne; 3) wilk kuchenny, komino- 
wy; 4) hak służący do wyciągnienia 
rzeczy wpadłych z okrętu do morza. 
CREEPERS, pl. (vulg.) wszy. 
CREEPHOLE, krćóp'-hól, S. wy- 
kręt, wybieg, wymówka. 
CREEPINGLY, krććp'-Ing-lć, 
adv. czołgiem, pełzając. 
TO CREPITATE, krćp'-ć-tAt, V. 
n. trzeszczeć, pękać. 
CREPITATION, krćp-ć-ta'-szun, 
s. trzask, trzeszczenie. 
CREPT, krćpt, pręt, i part, 
zob. TO CREEP. 
CREPUSCULE, krć-pńs'-kul, s. 
zmierzch, zmrok. 
CRESCENT, krćs'-sdnt, 1) s. pół- 
księżyca , księżyc na nowiu, miesią- 
czek; 2) adj. wzrastający, coraz 
większy. 
CRESS, krćs, s. rzerzucha (za- 
zwyczaj używa się w liczbie mno- 
gićj: CRESSES). 
CRESSET, krós'-sćt,s. latarnia 
wywieszona na wieży portowćj; 2) 
dynarek, trójnóg. 
CREST, krćst, s. grzebień, czub 
(u ptaków), 2) grzywa; 3) kita u 
hełmu; 4) herb, figura w hełmie; 
(fig.) fantazya, ton, odwaga.-fal- 
len, zbity z tonu, nieumiejący trzech 
zliczyć, ze spuszczonym nosem. 
CRESTED, krćs'-tdd, ad], z grze- 
bieniem , czubaty; z kitką u hełmu. 
CRESTLESS, krćst'-13s, adj. 
bez grzebienia, bez czuba; (fig.) 
bezherbowy, niemający herbu, nie- 
szlachetnie urodzony. 
CRETACEOUS, krć-ti'-szńs,adj. 
kredzisty, obfitujący w kredę. 
CRETE, krććt, s. wyspa Kreta, 
dziś Kandya. 
CREVICE, krćw'-!s, s. szpara, 
szczelina. 
CREW,kród,l)s. zgraja, hurma, 
czereda, stek, banda; ludzie okrę- 
towi, czeladź okrętowa, 2) pręt. 
zob. TO CROW. 
CREWEL, krdd'-Il, s. kłębek nici 
wełnianych. 
CRIB, krlb, s. żłób, jasła, 2) 
obora; 3) chata,chałupa. 
TO CRIB, v.a. zamknąć, zapę- 
dzić w ciasny kątek. 
CRIBBAGE (CRIBIDGE), krlb'- 
bldż, s. rodzaj gry w karty.-faced, 
(vulg.) dziobaty. 
CRICK,krlk, s. skrzyp (drzwi); 
2) ból w karku z zawiania; krzywa 
główka. 
CRICKET, krlk'-klt,s. świerszcz, 
2) stołek, taboret; 3) gra w palanta, 
CRIED, krld, 1) part, i pręt, 
(zob. TO CRY). 2) -game, s. 
(Shaksp. M. W. of W.), zawołany 
lubieżnik. 
CRIER, kri'-ur, s. okrzykujący, 
obwieszczający z polecenia władzy. 
CRIM, CRIMEA, krlm, krim- 
mć-A, s. Krym. 
CRIME, krlm, s. zbrodnia, wy- 
stępek. 
CRIMEFUL, krlm'-ffil, adj. 
zbrodniczy, występny. 
CRIMELESS, krlm'-lćs, ad], nie 
winny. j 
CRI 
CRIMINAL, krlm'-4-nai, 1) adj. 
zbrodniczy, występny, kryminalny; 
zbrodniarz, przestępca; oskar- 
żony o zbrodnię. -LY, adv. zbro- 
dniczo. -NESS, s. wina, przewi- 
nienie. 
CRIMINALITY, krlm-ć-nAT-lć-tŁ 
or CRIMINALTY, krlmM-nSl-tó, 
s. materya kryminalna, porządek 
kryminalny. 
CRIMINATION, krlm-ć-na'-szan, 
s. oskarżenie, obwinienie. 
CRIMINATORY, krlm'-a-na-tar- 
rd, adj. oskarżający, obwiniający. 
CRIMINOUS,krlnf-ć-nńs, adj. 
występny, niegodziwy, niecny. - 
LY, adv. niegodziwie, niecnie. - 
NESS, s. niegodziwość, niecność, 
przestępstwo. 
CRIMP, krlmp, 1) ad], kruchy, 
wiotchy; 2) s. faktor majtków. To 
be in the crimps, (wlg.) wysztafi- 
rować się, wystroić się. 
TO CRIMPLE, krlm'-pl, v.a. 
skurczyć, zmarszczyć; kędzierza- 
wić , fryzować. 
CRIMPLING, krlm'-pllng, part, 
s. i adj. To go-, powłóczyć noga* 
mi idąc, iść Koślawym krokiem. - 
tweezers, żelazko do fryzowania. 
CRIMPT, krlmpt, adj. kędzie- 
rzawy, fryzowany. 
CRIMSON, krlm'-zn, s. i ad]. 
karmazyn, karmazynowy. 
TO CRIMSON, v. a. farbować 
karmazynowe. 
CRINCUM, krlng'-kflm, s. (vulg.) 
kurcz; 2) szust, fochy, dziwactwo. 
-CRANCUM, (vulg.) bazgranina, 
kulasy. 
CRINGE, krlnż, s. czołobitność, 
ukłon niski do ziemi, płaszczenie się. 
TO CRINGE, v. n. bić czołem , 
płaszczyć się, czołgać, pełzać, upa- 
dlać się. 
CRIPPLE, krlp'-pl, s. kalcka- 
kulawy. 
TO CRIPPLE, v.a. skaleczyć, 
okuł w i ó* 
CRIPPLENESS, krlp'-pl-n5s, 3. 
kalectwo, kulawość. 
CRISIS, krl'-sls, s. (med.) prze- 
silenie choroby; przesilenie, chwila 
stanowcza. 
CRISP, krlsp, adj. kędzierzawy; 
2) kruchy, wiotchy; 3) przypie- 
czony, przy rumieniony, -almonds, 
pieczone migdały. 
TO CRISP, v. a. kędzierzawić, 
fryzować; 2) wyciąć w ząbki; 3) 
przypiec, przyrumienić. 
CRISPATION, krls-pi'-szun, s. 
kędzierzawienie, fryzowanie; loki, 
kędziory. 
CRISPING-PIN, krls'-p!ng-pln, 
s. żelazko do fryzowania. 
CRISPNESS, krlsp'-nćss, s. kę- 
dzierzawość. 
CRISPY, krls'-pS, adj. kędzie- 
rzawy. 
CRISS-CROSS-ROW, s. zobacz 
CHRIST-CROSS-ROW. 
CRITERION, krl-tó'-rć-fin, s. 
kryterium, co służy do przeko- 
nania się o prawdzie; (fig.) kamień 
probierczy. 
CRITIC, krll'-lk, krytyk, sędzia, 
Tice, bar, an, bat.II Mi,hćn.||Fine,nn.||Nd,próve, fór,gót.[| Cńre,ciir, full.|| CMn.fl H6ńsc.(| Cłul.||Bćć.||SWR. CRO 
recenzent dzieła, ganlciel, cenzu' 
rant, kry tyka, recenzya, zob. CRI- 
TIQUE, 2) adj. krytyczny, krytyku- 
jący- 
CRITICAL, krlt'-ć-kAl, ad], kry- 
tyceny, zawierający krytykę; kryty- 
ezny, stanowczy, niebezpieczny; 
skłonny do nagany, naganiający. 
-LY, adv. krytycznie. -NESS,s. 
ścisłość w krytykowaniu; krytyczny 
stan. 
TO CRITICISE, krłl'-ć-slz, v.a. 
i n. krytykować, surowo sądzić; 
ganić, przyganiać, cenzurować. 
CRITICISM, krłt-ć-slzm, 5. 
krytyka jako sztuka; krytyczny sąd; 
krytyczne uwagi. 
CRITIQUE, krć-tćk', s. krytyka, 
recenzya literackiego dzieła. 
TO CROAK, krók, v. u. skrze- 
czeć (jak żaba); 2) krakać Qak kruk, 
wrona). 
CROAK , s. skrzek, 2) krakanie. 
CROCEOUS, kró-szć-ńs, adj. 
szafranowy. 
CROCK, krók, s. garnek, naczy- 
nie gliniane. 
CROCKERY, krók-flr-ć,s. garn- 
ki , naczynia gliniane. 
CROCODILE, krdk'-d-dll, z. 
krokodyl. 
CROCUS, kró'-kós, krokos, sza- 
fran. 
CROE, kró, s. drąg żelazny do 
podważania lub wyłamywania; 2) 
fuga w wątorach, zob. CROW. 
CROFT, króft, s. pastewnik, o- 
gródek, zaścianek. 
CROŃE, krdn, s. stara owca; 
(fig.) stare babsko. 
CRONY, kró'-nć, s. stary kam- 
rat , dawny przyjaciel. 
CROOK, króók,s. kruk, hak; 
łaska pastusza zakrzywiona; garb, 
zakrzywienie. -back, garbuś.- 
backed, garbaty. -kneeled, kośla- 
wy. -shanks, koślawe nogi. 
TO CROOK, v.a. skrzywić, 
zgiąć w kabląk, zgarbić. 
CROOKED, króók'-ćd, adj.skrzy- 
wiony, zgarbiony; (fig.) wykrzy- 
wiony, wykręcony, przekręcony. 
-LY, adv. krzywo, garbato. - 
NESS, s. garb, krzywość, skrzywie- 
nie, wykrzywienie. 
CROP, króp, 5. wole, podgarle 
(u ptaków), -fuli, syt po gardło. 
-sick, chory na przeładowanie żo- 
łądka ; 2) krescencya, zboże na pniu. 
3) kusy ogon, kurta, ucięte ucho. 
(yulg.) przezwisko Prezbyteryanów 
Szkockich. -eared, z obciętemi 
uszami.-time, żniwo. -whip, bat 
furmański. 
TO CROP, • a. obciąć, uciąć 
(ogon, uszy); żąć, kosić; 3) sku- 
bać trawę, zrywać. 
CROPPER, króp'-pur, s. gołąb, 
gardłacz. 
CROSIER, krd'-żć-5r,s. pastorał. 
CROSLET, krds'-Ut, s. krzyżyk. 
CROSS, krds, 1) S. krzyż; (fig.) 
krzyż pański, utrapienie. Fiery-, 
cw Szkocyi), krzyż zapalony obno- 
szony w wiekach feudalnych po 
kraju, jako hasło powołujące miesz- 
kańców do broni; prawa strona 
CHO 
monety nosząca niekiedy stępel 
krzyża. - or pile, (rodzaj gry) czy 
cet czy licho; 2) adj. I adv.krzyżowy, 
na wkrzyż leżący, poprzeczny; (fig.) 
przeciwny, niepomyślny; markotny, 
zrzędny, złośliwy, fukliwy; na 
wkrzyż, na opak, na wspak. Every 
thing goes (falls out)- with him, 
wszystko mu na opak idzie, nic mu 
nie szczęści; 3) prep. na wkrzyż, 
w poprzek, przez. 
TO CROSS, u. a. położyć na 
wkrzyż, złożyć na krzyż, przekre- 
ślić na wkrzyż ; położyć znak krzy- 
ża, żegnać , przeżegnać; przejść lub 
przejechać poprzek , przez; prze- 
tracić, przeszkodzić, pomieszać 
szyki. To-on s self, przeżegnać 
się. To-the river, przebyć rzekę, 
przeprawić się. To -the breed, 
krzyżować, mieszać rasy. Crossed 
in love, nieszczęśliwy w miłości, 
kochający bez wzajemności. 
CRÓSS-BAR-SHOT, krós-bAr- 
szól, s. dwie kule poleczone szyn? 
żelazną. 
TO CROSSBITE, krds'blt, v. a. 
osaukać, podejść, wyprowadzić 
w pole. 
CROSS-BOW, krós'-bó, s. kusza. 
TO CROSS-EXAMINE, krós'- 
ćgz-am'-łn, v. a. przesłuchać po- 
wtórnie (ze strony przeciwnćj) 
świadków lub oskarżonego, zadając 
im podchwytne pytania. 
CROSSGRAINED, krós-grW, 
adj. pod włos, pod kutner; (fig.) 
zrzędny, złośliwy, przykry, nieprzy- 
jemny. 
CROSSLY, krds'-lfe, adv. w po- 
przek, poprzecznie, na wkrzyż; 
(/tg.) przeciwnie, nieszczęśliwie; na 
opak, przewrotnie. 
CROSSNESS, krós'-nćs, s. zrzę- 
dność, złośliwość, zły humor. 
CROSSROW, krós'-ró, s. abe- 
cadło, elementarz. 
CROSSWAY, krós'-uA, s. krzy- 
żowa droga, rozstajna droga. 
CROSS WIND,kris'-ulnd, s. wiatr 
poboczny. 
CROSSWISE, krds'-ulz, adv. na 
wkrzyż, poprzecznie, w poprzek. 
CROTCHET, krócz'-St, s. ha- 
czyk, nawias, klamra (w druku); 
ogonek (w notach muzycznych); 
(fig.) kaprys, widzimi się. 
CROTELS, krót'-ulz, or CROTI- 
SING, kr6t'-ć-slng,s. (myśl.) bobki 
zajęcze. 
TO CROUCH, króucz, v.n. sku- 
lić się, skurczyć się, przycupnąć; 
(fig.) czołgać się, pełzać, płaszczyć 
się, poniżać się. 
CROOP, króóp, s. kuper (u pta- 
ka); krzyż (u konia(. 
CROOP ADES, króó-pidz',?. sko- 
ki konia równo obu nogat u. 
CROUPER, krófip'-pur, s. kru- 
pier, trzymający z kim na spółkę 
kartę w grze. 
CROW, krd,«. wrona; 2) fuga 
w wątorach (u beczek) 3) pianie 
koguta. To give the-a pudding, 
(yulg.) zadrzeć nogi, umrzeć. To 
have a -to pluck with one, (fig.) 
mieć z kim na pieńku , mieć mu co 
CRU 
do wyrzucenia. He has an ill-to 
ptuck, {fig.) twardy ma orzech do 
zgryzienia.-'s feel, marszczki pod 
oczami, -foot, jaskier (roślina).- 
toe, hyacynt (kwiat.) 
TO CROW, v. ir. n. piać; (fig, 
vulg.) chełpić się, chwalić się. 
CROWD, króiid , s. ciżba, tłum, 
ścisk, natłok; gmin, pospólstwo; 
2) (vulg.) skrzypce. 
TO CROWD, v. i) a. pchać, tło- 
czyć, napchać, natłoczyć, ścisnąć. 
To-the sail (all the canvas), ro- 
zwinąć wszystkie żagle; 2) n. sypać 
się tłumnie, tłoczyć się, cisnąć się 
do czego. 
CROWDER, króu-dur.f. (vulg.) 
skrzypek, rzempola. 
CROWN, króun, s. korona; 
wieniec; ciemię czyli wierzchołek 
głowy. The-of a hat, dno kapelu- 
sza.- or-piece, korona (5 szelin- 
gów). Shaven-, tonsura, korona 
wystrzyżon-a na głowie, -imperial 
(-thistle^, korona cesarska (rośli- 
na).-post, główny filar, -scab, 
krosty koło kopyta końskiego. - 
wheel, kółko w zegarkach.-work, 
fortyfikacyjna robota osłaniająca 
przykopy. 
TO CROWN, v. a. koronować; 
uwieńczyć skronie, nagrodzić; 
uwieńczyć dzieło, dokonać, dopeł- 
nić, ukończyć. 
CROWN, krdn, part. zob. TO 
CROW. 
CROWNET, króun -ćt, s. zob, 
CORONET. 
CROYLSTONE, królfstón, s, 
szpat krysztaiizowany. 
TO CROYN, króln, v. n. bekać, 
beczeć (o jeleniach w rui). 
CRUCIAL, kruó'-szć--AI ad], 
krzyżowy, na krzyż. 
CRUCIAN, króó-szć-3n, karaś, 
TO CRUCIATE, krto'-szMt, 
V. a. męczyć, dręczyć. 
CRUCIBLE, króó'-sć-bl, s. 
giel do topienia metalów. 
CRUCIFEROUS, kród-slf-ć-rus, 
adj. niosący krzyż. 
ĆRUCIF1ER, kr66'-sć~n-&r, s. 
krzyżujący, na krzyź wbijający. 
CRUCIFIX, króó'-sć-nks,s. kru- 
cyfix. 
CRUCIFIXION,króó-sć-nk'-szun, 
S. ukrzyżowanie. 
CRUCIFORM, króó-sć-fórm, 
adj. naksztalt krzyża, krzyżowaty. 
TO CRUCIFY, krdó'-sMI, v.a, 
krzyżować, ukrzyżować. 
CRUDE, króód, adj. surowy, 
twardy, niedogotowany; (fig.) nie- 
dojrzały, niedowarzony.-LY, adv, 
surowo.-NESS, s. surowość. 
CRUDITY, króó'-dó-tć, s. suro- 
wizna w żołądku; (fig.) niedowa- 
rzona wiadomość. 
CRUEL, krdd'-ll, adj. srogi, 
okrutny, nielitościwy. -LY, adv. 
srogo,okrutnie, nielitościwie. 
CRUELNESS, króó'-R-nćs, or 
CRUELTY, krdó'-ll-tó, s. srogość, 
okrucieństwo. 
CRUENTATE, króó'-ćn-tAt, adj. 
krwią zbroczony. 
CRUET, króóMt, or CRUISE, 
73 
Fice, bir. ill, h*n.||Flne, tin. QNd, prive, fir, giL||Cftre,cfir, f&U.QCOTn.{JHd&se.y Giul.JjBW.[| SWn. 74 
CRY 
krfids, s. flaszeczka, dzbanuszek 
(na ocet, oliwę). 
CRUISE, króóz, s. krjżenie po 
morzu. 
TO CRUISE, v. n. krążyć po mo- 
rzu (o okrętach wojennych). 
CRUISER, króó'-zór, s. statek 
■wojenny kręźgcy w pewnych pun- 
litćicll 
CRUM, CRUMB, krum, s. mię- 
kusz (chleba); krzta, odrobina, 
TO CRUMBLE, krum'-bl, v. 1) 
a. kruszyć, drobić, pokruszyć, za- 
drobić; 2) n. kruszyć się,rozsypać się. 
CRUMMY, krńm'-mć, adj. kru- 
chy, sypki, miałki. 
CRUMP, kr&mp, adi. krzywy. 
-footed, koślawy.-shouldered, 
garbarty. 
CRUMPLE, krlm'-pl, s. fałd, 
m TO CRUMPLE, o.a.mięć, zmiąć, 
miętosić, pogmatwać. 
TO CRUNCH, krunsz, v.a. 
zgryść, schrupać, schrustać. 
CRUPPER, krCippór, s. krzyż 
(konia); 2) podogonie. 
CRURAL, krdó'-r^l, adj. udowy, 
od uda. 
CRUSADE, krfió-słd', or CRU- 
SADO, krf>Ó-sA'-dd,s. krucyata,woj- 
na krzyżowa. 
CRUSET, krdfi-slt, s. tygiel złot- 
micki. 
TO CRUSH, krusz, v. a. zgnieść, 
rozgnieść, zadeptać; (fig.) zgnieść, 
zgnębić, pognębić. 
CRUSH,s.uderzenie, starcie się. 
CRUST, krńst, s. skorupa; cia- 
sto na około pasztetu; skórka (u 
chleba); okruchy chleba schodzące 
ze stołu. 
TO CRUST, v. i) a. okryć skoru- 
pę ; 2) n. zeskorupieć, skorupieć. 
CRUSTACEOUS, krfis-ti'-szfis, 
adj. skorupiasty. -animals, sko- 
rupiaki (gromada zwierzęt). 
CRUSTACEOUSNESS, krńs-U'- 
szus-n^s. skorupiastość. 
CRUSTILY, krus'-tć-ló, adv. 
zrzędnie, jadowicie, złośliwie. 
CRUSTINESS, krfls-tó-n&, s. 
części skórkowe,skorupiaste;(vufg.) 
srzędność, jadowitość, tetrycznosć. 
CRUSTY, krus'-tó, adj. skórkę 
albo skorupę mający, (vulg.) zrzę- 
dny, tetryczny, kłótliwy, złośliwy. 
CRUTCH, krflcz, 5. kula, o któ- 
rćj chodzę kulawi. To go with crut' 
ches, chodzić o kulach. 
TO CRY, kri, v. a. i n. krzyczeć, 
wołać, zawołać; obwieszczać, ogła- 
szać, publikować; płakać; (myśl.) 
Szczekać, gonić głosem. To-one's 
eyes out, wypłakać sobie oczy. To 
be cried, mieć swoje zapowiedzi 
ogłoszone. I cry you mercy, proszę 
o przebaczenie, za pozwoleniem. To 
-against, głośno co ganić, po- 
wstawać przeciw czemu. To-down, 
osławić; zakazać (kurs pieniędzy). 
To-out, zawołać, wykrzyknąć; 
(Shaksp. H. VIII.) być w bolach 
połogowych, być w połogu. To-up, 
zachwalać, wysławiać. CRY, s. 
krzyk, wołanie, okrzyk radości; 
GUC 
obwoływanie, ogłaszanie po ulicach, 
płacz, łamenL A-of hounds, psiar- 
nia, psy gończe. To commend one 
out oj-,wynosić kogo pod niebiosa. 
CR YAL. kiT-Al, s. czapla. 
CRYER, krl'-ńr, s. krogulczyk. 
•CRYPTIC, (-AL),kr!p'-tlk,a(fj. 
skryty, ukryty, tajemny.-CALLY, 
adv. skrycie, tajemnie. 
CRYPTOGAMOUS, kr!p-tóg'-gi- 
mfts, adj. (bot.) skrytopłciowy. 
CRIPTOGAMY, krlp-tdg'-gS-mS, 
s. (bot.) skrylość czyli niewyrażność 
płci w niektórych roślinach. 
CRYPTOGRAPHY, krlp-tóg'-gri 
fó,s. krytopismo; sztuka pisania 
cyframi. 
CRYPTOLOGY, krip-tbl'-Ió-dźć, 
S. skryty język. 
CRYSTAL, krls'-til, 1) j. krysz- 
tał. -or-glass), kryształ, szkło 
kryształowe. Rock-, kryształ ko- 
palny; 2) adj. kryształowy; 3) CRY- 
STALS, s. pl. (chem.) kryształy 
uformowane z rozpuszczonych ciał. 
CRYSTALLINE, krIs'-tAl-lln, or 
krts'-tAUn, adj. kryształowy. -hu- 
mour, kryształek w oku, płyn 
szklanny. 
CRYSTALLIZATION, krls-tM-lć- 
zA'-szńn, s. krystalizacya. 
TO CRYSTALLIZE, krls'-til-llz, 
v.i) a. krysztalizować; 2) n. kry- 
sztalizować się. 
CUB, kfib, s. lwię, lwiątko; nie- 
dźwiadek czyli piastun; lisię,lisi?tko. 
młody wieloryb; (vulg.) chłopak, 
dziewczyna. An unlicked,-, (vulg.) 
prostak, nieokrzesaniec. -drawn, 
(Shake. K. L.) wyssany przez dzie- 
ci, dający pierś. 
CUBATION, ki-bi'-sz&n, s. le- 
żenię* 
" CUBATORY, ki'-bi-tir-i, adj. 
leżący. 
CUBATURE, ki'-bA-czńr, s. 
(mat.) kubiczność, bryłowatość; 
wynalezienie kubiczności. 
CUBE, kub,5. (mat.) sześcian. 
-root, pierwiastek sześcienny. 
CUBEB, kiY-bćb, s. kubeba. 
CUBIC, (-al), ku'-blk, adj. 
sześcienny, kubiczny. Cubic root, 
pierwiastek sześcienny. 
CUBICALNESS, ku'-b('-kM-nćs, 
s. kubiczność, bryłowatość. 
CUBICULARY, ku-blk-kń-li-ró, 
adj. służący do leżenia. 
CUBIFORM, ku'-bć-fórm, adj. 
kostkowaty, w kształcie sześcianu. 
CUBIT, kń'-błt, s. łokieć (miara 
długości w starożytności). 
CUBITAL, ku-bć-tM, adj. łok- 
ciowy. 
CUCKOLD, kuk'-k&ld, s. rogal, 
rogacz (m?ż niewiemćj żony.) 
TO CUCKOLD, v.a. przypięć 
mężowi rogi. 
CUCKOLDLY, kuk'-kuld-ló, adj. 
wyglądający na rogala. 
CUCKOLDOM, kuk'-kfil-dum, s. 
bractwo rogalów, noszenie rogów. 
CUCKOO, khk'-kdó, s. kukawka, 
kukułka* 
CUCUMBER, k6u'-kfim-b&r, s. 
ogórek. 
CUCURBITACEOUS, kń-kur-bć- 
CUL 
ti'-szus, adj. (bot.) arbuzowaty, 
dyniowy, z rodzatu dyni, bani. 
CUCURBITE, ku'-kur-błt, s. ku- 
kurbita, chemiczny alembik. 
CUD, kńd, s. pokarm z pierwszego 
żołądka (zwierząt przeżuwających) 
powracający do powtórnego przeżu- 
cia. To cheio the-, przeżuwać; fig. 
przetrawiać projekt, rozmyślać, ro- 
zważać.-weed, (-worth), kocan- 
ki (roślina). 
CUDDEN, kud'-dn, or CUDDY, 
kud'-dó, s. bałwan, głupiec, jołop. 
TO CUDDLE; kiid'-dl,v.n.(vu/g.) 
skulić się, przytulić się; pieścić, 
catkać się. 
CUDGEL, k&d'-żH,s. kij, pałka. 
TO CUDGEL, v.a. wyokładać 
kijem, dać kije. 
CUE, ku, S. koniec, ogon; 2) 
ostatni wyraz roli aktora, na który 
następny odpowiada; 3) napomknie- 
nie, nadmienienie, podszeptanie; 
4) humor. To give one his-, na- 
kłaść komu w głowę, nauczyć go co 
ma czynić lub mówić. 
CUERPO, kućr'-pó, s. (z hiszpań- 
skiego) w koszuli, nieubrany. 
CUFF, kuf, s. szturchaniec, ude- 
rzenie pięści?; 2) mankiet; 3) zarę- 
kawek (z futra). A-on the ear, 
pięści? w pysk, policzek. To go to 
cuf/s, pobić się, poczubić się. 
TO CUFF, v. 1) a. szturchnąć, 
uderzyć pięści?, kułakiem; 2) n. 
bić się pięściami, na kułaki. 
CUIRASS, kuć-rAs', s. kirys, pan- 
cerz. 
CUIRASSIER, kuć-rżs-sććr', s. 
kirasyer, pancerny żołnierz. 
CUIS1I, kuls, s. nabiodrki. 
CULDEES, kul'-dćz', s. f mnisi 
(dawnićj w Szkocyi). 
CULINARY, ka'-lć-ni-rć, adj. 
kuchenny. 
TO CULL, kul, v.a. wybrać, 
wybrakować, wyjęć. zasięgnąć, zbie- 
rać (kwiaty, owoce). 
CULLER, kul'-łur,s. wybierający, 
przebierający. 
CULL1ON, kul'-yun, s. jądra mę- 
skie; gatgan, łajdak. -LY, adj. 
łajdacki, gałgański. 
CULLY, kul'-ló,s. oszukany, wy- 
wiedziony w pole, na kpa wysta- 
wiony. 
TO CULLY,o.a.okpić,oszukać, 
oszwabić, wystrychnąć na dudka. 
CULMIFEROUS, kul-mlP-fć-rus, 
adj. (bot.) łodygowy, maj?cy ło- 
dygi. , 
TO CULMINATE, kuł -mć-nJt, 
v.n. (astr.) dojść do południka,prze- 
chodzić przez punkt wierzchołko- 
wy; fig. wznieść się, wygórować. 
CULMINATION, kul-mćn4'- 
sz&n,s. (astr.) przechodzenie gwia- 
zdy przez punkt wierzchołkowy; 
fig. wygórowanie, szczyt. 
CULPABILITY, kuł-pS-blMĆ-tó, 
or CULPABLENESS, kul'-pi-bl- 
nćss, s. karogodność, zawinienie. 
CULPABLE, kM'-pi-bl, adj. ka- 
rogodny, zasługujący na karę, win- 
ny.-LY, adv. karogodnie, nagan- 
nie. 
CULPRIT, k&l'-prlt,s. winowajca, 
Fice, bir, ill, bi'.[jMć, hćn.||Flne, Hn.j|NÓ, prdve, fór, gót.||Cńre,car. fŁ11.0CNn.||Hóuse.|IC5ul.||BćMStón. GUR 
CUPPER, k&p'-pŁr, S. cyrulik 
stawiający bańki. 
CUPPING, kup'-plng, s. stawia- 
nie baniek.-glasses, bańki. 
CUPREOUS, ku'-prć-6s, adj. 
miedzisty. 
CUR, kfir, s. kondel, pokurć; 
'(vulg.) szelma, łajdak, galgan. 
CURABLE, ku'-rA-bl, adj. da- 
jący się wyleczyć. 
CURABLENESS, kń'-rft-bl-nćs, 
adj. podobieństwo wyleczenia. 
CURACY, ku'-rci-sć,s. podprobo- 
stwo. 
CURATE, ku'-rAt, s. podpro- 
boszcz, podpieban.-SHIP,s. zob. 
CURACY. 
CURATIVE, kd'-rS-tlw, adj. le- 
czący. 
CURATOR, kfi-ri'-tfir, s. kura- 
tor, opiekun. 
CURB,kurb, s. podbródek (u 
musztuka) kryg; fig : hamulec, 
karby, kluby, powściągnienie. 
TO CURB , v. a. zapiąć podbró- 
dek, łańcuszek (u musztuka); fig. 
powściągnąć, hamować, trzymać 
w karbach, w ryzie, ukrócić, u- 
skromić. 
TO CURD, k&rd, or TO CUR- 
DLE, kSr'-dl, v. 1) n. zsiadać się, 
zsiąść się, krzepnąć; 2) a. sprawić 
zsiadlość. . , 
CURDS, kflrdz, s. pl. zsiadłe, 
czyli kwaśne mleko. 
CURDY, kur'-dć, adj. zsiadły. 
CURE.kńr.s. kuracya, leczenie, 
leki; 2) probostwo, plebania. Un- 
der -, w kuracyi. To be past all 
-, nie módz być wyleczonym. To 
have a - [or every sore, (prov.) 
mieć lekarstwo na wszystko (goto- 
wa odpowiedź lub środek). 
TO CURE, v. a. kurować, leczyć, 
uzdrowić. 
CURELESS, kur'-15s, adj. nie- 
douleczenia. 
CURER, kń'-r&r, s. lekarz, 
doktor. 
CURFEW, kur'-fń,$. dzwonienie 
wieczorne na gaszenie światła i 
ognia (nakazane przez Wilhelma 
Zdobywcę). 
CURIOSITY, kń-rć-6s'-ć-tś, s. 
ciekawość; staranność, troskliwość; 
osobliwość. 
CURIOUS, ku'-rć-us, adj. cie- 
kawy; staranny, troskliwy, dokład- 
ny , skrupulatny, wybrydny; kun- 
sztowny, misterny; osobliwy, szcze- 
gólny. -LY, adv. ciekawie; kun- 
sztownie, misternie. -NESS, s. 
zob. CURIOSITY. 
CURL, kńrl, s. lok, kędzior. - 
headed, kędzierzawy. 
TO CURL, v. l)a. kędzierzawić, 
trefić, fryzować; 2) n. kędzierzawieć, 
zwijać się w kędziorki. 
CURLEW, kfir'-lih, s. kulik (ptak 
błotny). 
CURLINÓ, kfir'-llng, s. kędzierza- 
wienie, fryzowanie. -iron, żelazko 
do fryzowania.-papers, papiloty. 
CURLINGS, s. pl. chropowatość 
na rogach jelenia. 
CURLY, kOr'-Ić, adj. kędzie- 
rzawy. 
CUR 
CURMUDGEON, kfir-mud'-zun, 
s. sknera, kutwa, źminda, wyga. 
-LY, adj. sknerowaty, żmindacki. 
CURRANT, k&r'-rin, s. porze- 
czka ; 2) rodzynka. 
CURRENCY, kur'-rćn-sć,s. bieg, 
obieg, cyrkuiacya, kurs (monety, 
papierowych pieniędzy). 
CURRENT, kńr'-rćnt, 1) adj. 
kręźgcy, będący w obiegu, w kursie; 
będęcy w używaniu, powszechnie 
przyjęty, ustalony ; 2) s. nurt, 
pręd, pęd wody, strumień. -LY, 
adv. nieustannie, płynnie, szybko. 
-NESS, s. bieg, kurs; łatwość 
mówienia, płynność. 
CURRICLE, kńr'-rć-kl, s. dwu- 
konna kolaska. 
CURRIER, kur'-rć-&r, s. gar- 
barz. 
CURRISH, kńr'-rlsx, adj. psi, 
warkliwy, warczęcy, zrzgdny, kłó- 
tliwy. 
TO CURRY, k5r'-ró, v.a. gar- 
bować , wyprawiać skóry ; 2) chę- 
dożyć konia zgrzebłem. To-one's 
coal (hide) well, wygarbować ko- 
mu skórę. To - favour with 
one, (vulg.) łasić się, podlizywać 
się komu, nadskakiwać. 
CURRYCOMB, k&r'-rć-kóm, s. 
zgrzebło. 
TO CURSE, kfirs, v. 1) a. prze- 
klinać, złorzeczyć komu; dręczyć, 
naprzykrzać się; 2) n. klęć. 
CURSE, s. przeklęcie, przeklg- 
stwo, złorzeczenie. 
CURSED, kur'-sćd, adj. prze- 
klęty, niegodziwy. -LY, adv. prze- 
klęcie; niegodziwie. -NESS, s. 
przeklęctwo, klętwa. 
CURSHIP, k&r'-szlp, s, psia na- 
tura, hunctwoctwo, łajdactwo. 
CURSITOR, kur'-sć-t&r, s. kan- 
celista, przepisy wacz. 
CURSORAR Y, kur'-só-ri-ró, adj. 
(Shaksp. H. V.), ulotny, powierz- 
chowny. 
CURSORILY, k&r'-só-rć-łó, adv. 
szybko, ulotnie, naprędce. 
CURSORINESS, k&r-só ró-nes , 
adj. ulotność, powierzchowność, 
brak zgłębienia. 
CURSORY, kfir'-só-rć, adj. 
szybki, ulotny. A - view, szybki 
rzut oka,przegłgd powierzchowny, 
dorywczy. ' 
CURST, kurst, adj. przeklęty, 
niegodziwy, szkaradny ; złośliwy, 
zrzędny, kłótliwy. -NESS, s. nie- 
godziwość, złośliwość. 
CURT, kórt, adj. krótki. 
TO CURTAIL, kńr-tii', v. a. 
skrócić, obcięć, odcięć, ucięć. 
CURTAIL, kdr-tól, s. szurgot, 
tłuk, nierządnica; złodziej; 2) adj. 
kusy, z uciętym ogonem, -dog , 
pies kusy. - horse, koń angli- 
zowanv. 
CURTAILING - went) , kór-tM- 
ilng , s. obcinanie , odcinanie 
ucięcie. 
CURTAIN, k&r'-tln, s. kortyna, 
zasłona, firanka; 2) (fort.), kor- 
tyna, mur między dwiema baszta- 
mi. - lecture, napomnienia da- 
wane mężowi w łóżku. To stand 
75 
CUP 
CULTER,ku)'-tur,s.krój(u pługa). 
TO CULTIVATE,kul'-tć-wit,v.a. 
zprawiać, uprawiać (ziemię); fig. 
kształcić, ukształcić, wykształcić, 
ulepszyć, wydoskonalić. To-an 
acquaintance,zachowywać stosunki 
znajomości. To-a corresponden- 
ce, utrzymywać z kim korrespon- 
dencyą. 
CULTIVATION, kul-tć-wA'-szi)n, 
«. uprawa roli; fig. kształcenie, do- 
skonalenie. 
CULTIVATOR, kQr-tć-wi-tur,s. 
rolnik; fig. uiepszyciel. 
CULTURE, kóT-czur, s. uprawa 
roli; fig. kultura umysłowa, wydo- 
skonalenie, wykształcenie. 
CULVERIN, kM'-wć-rln,s. wężo- 
wnica, śmigownica. 
TO CUMBER, kim'-bfir, v.a. 
•barczyć; obciążyć, być komu cięża- 
rem , naprzykrzać się. 
CUMBERSOME, kilm'-bur-sum, 
adj. obarczający, będący ciężarem, 
naprzykrzony, uciążliwy. -LY, 
adv. do naprzykrzenia. -NESS,s. 
naprzykrzenie, uciążliwość. 
CUMBRANCE, kum'-brAns, s. 
ciężar, obarczenie, zawada. 
CUMBROUS, kilm'-brus, adj. 
zob. CUMBERSOME. 
CUMFREY, s. zob. COMFREY. 
CUMIN, kum'-mln,s. kmm. 
TO CUMULATE, kd'-mu-lit,v.a. 
gromadzić, skupić, nagromadzić, 
'^CUMULATION, ku-mO-li'-szfin, 
t. nagromadzenie, zbieranie. 
CUMULATIVE, kd-mu'-U-tlw, 
adj. nagromadzony, zebrany. 
CUNCTATION, kfink-ti'-szfin, 
5. ociąganie się, odwlekanie, od- 
włoka, odkładanie. 
CUNCTATOR, kunk-ti'-tfir, s. 
zwlekający, odkładający do jutra. 
CUNEAL, kd'-nMl,adj. klinowy. 
CUNEATED, ku'-nć-A-tćd, or CU- 
NEIFORM , ku'-nć-fórm, adj. kli- 
ttowaty. 
CUNNING, kfin'-nlng, 1) adj. 
znający się'na rzeczy, mądry, pro- 
noza; chytry, przebiegły. -fetch, 
podstęp, fortel.-ham, (vulg.) głu- 
piec. -man, wróżbiL -woman, 
wróżka; 2) s. znajomość rzeczy, 
mądrąść; chytrość; przebiegłość. 
-LY, adv. chytrze, przebiegle, 
fortelem.-NESŚ, s. chytrość, prze- 
biegłość. 
CUNT, kunt, s. (yulg.) pichna, 
picza. 
CUP, kup, s. czara, puhar, fili- 
żznka; kielich (u kwiatów); trunek; 
(CUPS, pl.) pijatyka. In one's cups, 
pijany. They are-and can, nieroz- 
dzielni przyjaciele, jeden bez dru- 
giego nie stąpi. -and saucer, fili- 
żanka i miseczka. -board, szafa, 
Kredens. -bearer, podczaszy. - 
shot, (-shotten), pijany,. 
TO CUP, v. a. stawić bańki. 
CUPID, kń'-p!d,s. kupidyn,bóg 
miłości. 
CUPIDITY, kó-pld'-ć-tć, s. chci- 
wość, łakomstwo. 
CUPOLA, ku'-pMJ, 8. kopuła, 
bazylika. 
Fśce, Mr, ill, bMMć, hćn.I]Flne, fln.IJNd, pr&ve, fbr, góL|JCftre,cfir, fMLHCÓtn.|jHdise. yCAul.H B«.|jSton. CUT 
behind the -, uważać z boku co 
się dzieje. 
TO CURTAIN, v.a. zasłonić 
firankami. 
CURULE, kń'-ról, adj. senator- 
ski. -chair, słoniowe krzesło se- 
natorskie (u Rzymian). 
CURVATED, kur'-wi-tćd, adj. 
zakrzywiony, zagięty. 
VCURVATION, kńr-wi-szfin, S. 
zakrzywianie, zaginanie. 
"CURVATURE, kflr'-wa czńr, S. 
zakrzywienie, zagięcie. 
CURVE, kńrw, 1) adj. krzywy; 
2) s. linia krzywa. 
TO CURVE, v.a. zakrzywić, 
skrzywić, zagięć. 
TO CURVET, kfir-wćt', v. n. 
robić korwety, być w korwetach 
(o koniu). 
CURVET, kfif-wdt, s. korwet, 
lansady. 
CURVILINEAR, (-al) , kdr- 
wć-!tn'-yńr, adj. krzywy, w linii 
krzywćj. 
CURVITY, ki)r'-wć-tć, s. krzy- 
wość. 
CUSHION, kusz'-ln , s. podu- 
szka, wezgłowie, materacyk (u 
krzeseł). -ed , adj. leżący na po- 
duszce. 
CUSP, kósp, s. (astr.), rogi 
CUSPATED, kSs'-pi-tid, or 
CUSPIDATED, kus'-pMi-tćd, adj. 
(bot.), spiczasty, kolczasty. 
CUSTARD, k&s'-turd, s. ciastko 
śmietankowe. 
CUSTODY, kfls'-td-dć, s. straż, 
warta, areszt; dozor, strzeżenie, 
niecza. 
CUSTOM, kus'-tiim, S. zwyczaj, 
nawyknienie, obyczaj; 2) częste 
kupowanie (w sklepie); 3) cło. - 
free, wolny od opłaty cła. - hou- 
se, komora celna. -house officer, 
celnik, urzędnik komory celnćj. 
- house-duty , cło, oplata na ko- 
morze. 
CUSTOMABLE, kus'-tum-i-bl, 
adj. zwyczajny, zwyczajowy. -LY, 
adv. zwyczajnie. -NESS, 5. zwy- 
czujność* 
CUSTOMARILY, kfts'-tam-i-rS- 
ló, adv. zob. CUSTUMABLY. 
CUSTOMARY , kus'-tum-i-rJ , 
cidj.zwyczajowy,zwyczajny, zwykły. 
CUSTOMER, kńs'-tum-ńr, s. ku- 
pujący (w jednym sklepie), cho- 
dzący pić (do jednego szynku), 
(Shaksp. Oth.), nierządnica. 
TO CUT, kiit, v. ir. a. i n. ciąć, 
rąbać, krajać; wyrzynać, kastro- 
wać; rzezać, rznąć (na kamieniu 
i t. d.); żebrać (w kartach); ścigać 
się, strychować (o koniu kaleczą- 
cym sobie nogę nogą). To-a caper, 
hasać, pląsać. To - capons, 
kapłonić koguty. To - corn, żąć, 
kosić. To - one's hair, strzydz 
komu włosy, ostrzy dz. To-down, 
ściąć, zrąbać. To - a figure, pię- 
knie się wydawać, prowadzić ton, 
żyć z pańska. To - the ground, 
próć ziemię, uprawiać rolę. To - 
one's throat with a feather, 
łatkę komu przypiąć, obmawiać po 
76 
CYC 
za oczy. To - one's way, przebić 
się, otworzyć sobie drogę, pójść 
na przebój. To-off, odcięć, od- 
rębać, odkroić; zgładzić, zniszczyć, 
wyplemić, wykorzenić. To be-off, 
umrzeć. To - off from an estale, 
wydziedziczyć. To - off the pro- 
visions, przeciąć dowóz żywności. 
To - out, wycięć"; wyrąbać, wy- 
kroić. To - out work for one, 
przyczynić komu kłopotu. He is - 
out for a musician, on stworzony 
na muzyka. To - one out of his 
fortune, pozbawić kogo majątku. 
To - small, krajać drobno. To- 
short, ucięć krótko; ukrócić, po- 
skromić, poniżyć, upokorzyć. To 
- the matter short, krótko mó- 
wiąc , koniec końców. To - teeth, 
dostać zębów. To - to pieces, po- 
krajać, pocięć na drobne kawał- 
ki. To-an army to pieces, znieść 
wojsko nieprzyjacielskie, pobić na 
głowę. To - the veins, otworzyć 
żyły. 
CUT, pręt i part. (zob. TOCUT). 
CUT, s. cięcie; szrama, kresa; 
2) zraz (mięsa), płatek; skrawek, 
okrawek; 3) figura ryta na drzewie 
lub na miedzi; k) zbieranie kart; 
fig. krój, moda. To draw cuts, 
ciągnąć słomki, losować. He is of 
the same - (stamp), on jest tegoż 
samego gatunku, tego samego cha- 
rakteru. This is the shorter -, to 
krótsza droga, krótszy sposób. - 
glass, rznięte szkło. - purse, 
rzezimieszek, złodzićj. - throat, 
morderca, zabójca; morderczy, za- 
bójczy, okrutny. -throat-place, 
jaskinia zbójców. 
CUTANEOUS, kMA'-nć-us, adj. 
skórny. - distempers, choroby 
skóry. 
CUTICLE, ku'-tć-ki, s. skórka. 
CUTICULAR, ku-tlk'-u-lAr, adj. 
skórny. 
CUTLASS, kut'-IAs, s. kordelas. 
CUTLER, kut'-lur, s. nożownik, 
fabrykant noźów. 
CUTLERY, kut'-!ur-ć, s. fabryka 
lub handel nożów. 
CUTTER, kut'-t&r, s. krajęcy, 
tnęcy, obcinający. Stone -, ka- 
mieniarz; 2) Cutter, mały statek 
wojenny. 
CUTTING, kut'-tlng, 1) part, 
adj. krający, tnęcy ; ostry, uszczy- 
pliwy; 2) s. krajanie, ciosanie. - 
of the wood, poręb, wyrąb, spu- 
szczanie drzewa. CUTTINGS, 5. 
pl. obrzynki, okrawki. 
CUTTLE, kut'-tl, (- fish), s. 
charmut, czernica (ryba wydająca 
sępi ją używaną w malarstwie). - 
bone, sepja. 
CWT, przez skrócenie, zamiast 
hundred weigt, centnar, cetnar. 
CYrCLE, sr-kł, s. cyki, okres 
czasu. 
CYCLOID, sl'-kldld, s. (mat.), 
cykloida, linia krzyw'a. 
CYCLOPAEDIA, sl-kld-pć'-dć-A, 
s. encyklopedva. 
CYCLOPEAN, sl-kló-pć'-An, or 
CYCLOPIG , slk-kli'-plk, adj. 
olbrzymi, ogromny. 
DAG 
CYGNET, slg'-nćt, s. mlodr 
łabędź. 
CYLINDER, slll-n-d&r, s cylin- 
dcr walec. 
CYLINDRIC (-al), s*-lln'-di!k, 
adj. cylindryczny, walcowaty. 
CYMBAL, slm'-bM, s. cymbal. 
CYNANTHROPY, sS-nin'-tAró- 
pć, s. psia wścieklizna (u ludzi). 
CYNIC, sln'-Ik, 1) s. cynik, 
filozof sekty zalożonćj przez Dyo- 
genesa; 2) - (-al) , cynicki, psi; 
brudny, ohydny, plugawy. 
CYNASURE, sln'-b-sziir,s. (ast.) 
niniejsza niedźwiedzica. 
CYPRESS, sF-prćs,5. (- • tree), 
cyprys, drzewo cyprysowe. 
CYPRUS, sł' prus , s. wyspa 
Cypr; 2) krepa żałobna. 
CYST, sister CYSTIS, sls'-tls, 
or CYSTOMA, sls'-td-mi, s. bą- 
bel, pęcherz zawierający ropę. 
CYSTIC, sls'-tlk, adj. zawarty 
w pęcherzu. 
CYSTOTOMY, s!s-t6t'-tó-mft, s. 
sztuka otwierania wrzodów. 
CZAR, z3r, s. car moskiewski. 
CZARINA, z5-rć'-nl, s. carowa 
moskiewska. 
D 
DAB,d5b, s. klaps, uderzenie 
dłonią; 2) szmatka, galganek; 3) 
A-of dirt, obryzg; 4) (uu/g.), 
artysta. A fal-, tłusty kawałek.- 
chick, nurokaczka, tracz. 
TO DAB, v. a. klapsnęć, dać 
klapsa; 2) odwilżać, obmywać ranę. 
TO DABBLE, d5b'-bl, v. 1) a. 
mazać, smarować, gwazdać; obry- 
zgać błotem; 2) n. pluskać się 
w wodzie, babrać się w błocie, 
gmerać; fig. partaczyć, fuszero- 
wać. To - (or to be dabbling with 
one), namawiać, podmawiać kogo. 
You will always be dabbling, 
wtrącasz się zawsze w nieswoje rze- 
czy. He dabbles in phisic, zajmu- 
je się medycynę, lekami, (naktó- 
rych się nie zna). 
DABBLER, dib'-l&r, s. partacz, 
fuszer. 
DABSTER, dAb'-stur, s. (vulg.) 
majster, biegły w swoim kunszciel 
DACE, dis, s. kleń (ryba). 
DACTYLE, d5k*-tll, s. daktyl 
(stopa w wierszu łacińskim lub gre- 
ckim, złożona z syllaby dlugićj i 
dwóch krótkich, - w). 
DAD, dód, or DADA, dAd'-di, 
or DADDY', did'dd, s. tata, tatu- 
lo, tatunio. 
DADDOCK, dAd'-ddk, spróch- 
niałe drzewo. 
DAFFODIL, dAF-fd-dll, or DAF- 
FODILLY, dif-fó-dllMó, or DAF- 
FODO WNDILLY, dM-fó-dóim-dll- 
ló, s. pełny narcyz, daffodillily, 
złotogłów. 
TO DAFT, dAft, v.a. odrzucić, 
odtrącić. 
DAG,dAg, s.fpistolet, króci- 
ca; 2) puginał. 
DAGGER, dAg'-ur, s. sztylet, 
puginał. To be at -'s drawing, 
FAce, bAr, 511, bAt.|[MĆ, hćn.jJFlne, fin. j[NÓ, prdve, fór, gót. JjCAre,cur, full. [|CÓ!n.[|Hóuse.[]CAul.||Bćć.j| SMn. DAM 
być zażartym jeden na drugiego, 
żyć jak pies z kotem, nie cierpieć 
się nawzajem. 
TO DAGGLE, dAg'-gł, v. a. i n. 
wlec po błocie , zaszargać , obszar- 
gać; zaszargać się. DAGGLETAIL, 
adj. zaszargany, zabłocony; 2) s. 
(vulg.), figdra, niechlujna kobićta. 
DAILY, di'-IA, 1) adj. codzien- 
ny, każdodzienny. Our - bread, 
chleb nasz powszedni; 2) adv. co- 
dziennie. 
DAINTILY , dAn'-tć-lć , adv. 
smacznie, wytwornie, wyśmienicie, 
ślicznie, ładnie. 
DAINTINESS, dAn'-tć-nćs, s. la- 
kotliwość, łakomstwo na przysma- 
czki; łakocie , przysmaczki, spe- 
cyał; wykwintność, wytworność, 
wybrydność. 
DAINTY, dAn'-tć, 1) adj. łako- 
tliw'y, łakomy na przysmaczki, 
wykwintny, wytworny, delikatny, 
wybrydny; śliczny, ładny, kształt- 
ny ; 2) s. łakotka, przysmaczek, 
smaczny kęs, specyał. 
DAIRY, dA'-rć, s. dojarnia. - 
house, mleczarnia. - maid (- 
woman), dojka. 
DAISY, dA'-zć, s. stokroć, zło- 
cień pospolity. 
DALE, dii, s. dolina. 
DALIANCE, dM'-lMns, S. pie- 
szczota, karesy; krotochwila; spół- 
kowanie małżeńskie; 2) zwłoka, od- 
włoka, mitręga. To be at -, igrać, 
żartować, swawolić. 
DALLIER, dAl'-lMr, s. pustak, 
figlarz, źartowniś; 2) mitręga, ma- 
ruda. 
TO DALLY, dAl'-lA, v.n. i a. 
pieścić się, cackać się, delektować 
się; igrać, swawolić, żartować; 
2) odkładać, marudzić. 
DAM, dAm , s. samica (niektó- 
rych zwierząt); 2) tama, grobla. 
TO DAM UP, v. a. tamować, 
zatamować (wodę); zatkngć. To - 
up a window, skasować okno, 
zabić, zamurować. 
DAMAGE, dAm'-m!dź, s. szkoda, 
strata, uszkodzenie, szkody ponie- 
sione; wynagrodzenie szkody. Costs 
and damages, w. p. powrócenie 
szkód i strat, what is the -? 
(vulg.), czyli moja w tćm wina? 
TO DAMAGE, v. 1) a. uszko- 
dzić , zrobić szkodę; 2) n. szkodo- 
wać, ponieść szkodę. 
DAMAGEABLE, dAm'-!dż-A-bl, 
adj. podlegający uszkodzeniu. - 
goods, łatwo psujgce się towary; 
" DAMASCENE, dam'-zn, s. śli- 
wka damascena. 
DAMASK, dAm'-Ssk, s. adama- 
szek.- blade, szabla damasceń- 
ska. - linen, bielizna stołowa 
w desenie. - napkins, serwety 
w desenie. - plum (-prune), 
zob. DAMASCENE. - rose, róża 
karmazynowa. 
TO DAMASK, v. a. blach malo- 
wać czyli wykładać szablę blaszka- 
mi zlotcmi lub srebrnemi; 2) wyra- 
biać tkaninę w deseń. 
DAMĘ, dAm, s. tytuł dawany 
DAN 
kobićtom zamężnym średniego i 
niższego stanu; gosposia, gospo- 
dyni. 
TO DAMN, dśm, v. a. potępić, 
skazać na wieczn? karę; potępić, 
wygwizdać, wyświstać; Damn it! 
(vulg), do kata! do kaduka! niech 
to kaci wezmę ! 
DAMNABLE, 'dAm'-nA-bl, adj. 
godzien potępienia; (vulg.), nie- 
godziwy, przeklęty; -LY, adv. 
szkaradnie, okropnie, niezmiernie; 
he is - angry, diabelnie zły. 
DAMNATION, dAm-ni'-szCin, s. 
potępienie wieczne; (vulg.), do 
pomsty ! niech to diabli porwę! 
niech to piorun trzaśnie! 
DAMNATORY, dAm'-n4-tflr-ó, 
adj. potępiający. 
DAMNED, dśmmd, 1) adj. potę- 
piony; przeklęty, szkaradny, okro- 
pny, obmierzły; 2) the-, s. pl. 
potępieni, potępieńcy. 
DAMNIFIC, dAm-nlP-lk, adj. 
szkodliwy. 
TO DAMNIFY, d3m'-nć-fl, v. a. 
uszkodzić, zepsuć. 
DAMP, dAmp, 1) adj. wilgotny, 
mokry; fig. ostudzony, zbity z to- 
nu, pozbawiony odwagi; 2) s. wil- 
goć, wilgotny wyziew; fig. ostuda, 
obawa, zwątpienie; to cast a - 
upon one's spirits, ostudzić czyj 
zapal, odebrać mu odwagę, zmar- 
twić, zasmucić. 
TO DAMP, v. a. zwilżyć, zmo- 
czyć; fig. ostudzić zapał, zrazić, 
odstręczyć, zniechęcić. 
DAMPISH, dAm'-p!sz, adj. nieco 
wilgotny. 
DAMPISHNESS, dAmp'-lsz-nAs, 
or, DAMPNESS, dAmp'-nĆs,s. wil- 
gotność, mokrość. 
DAMPY, dAm'-pA, adj. zniechę- 
cony, smutny, posępny. 
DAMSEL, dam'-zAl, s. Panna, 
dziewczyna. 
DAMSON, dAm'-zn, s. zob. DA- 
MASCENE. 
DAN, dAn, s. 1) skróć : z Daniel; 
2) tytuł przydawany dawnićj do 
imion męzkich (hiszp: Doń). 
TO DANCE, dAns. v. n. i a. 
tańczyć, tańcować; to-attendance, 
czekać na kogo z uniżonościg; to- 
to every man's pipe, prov. skakać 
jak kto zagra, trafiać do humoru 
każdego; to-upon nothing, (vulg.) 
zostać powieszonym. 
DANCE, s. taniec. 
DANCER, dAn'-sfir, s. tancerz, 
tanecznik. 
DANCING. dAn'-slng, s. tańcze- 
nie, tańcowanie; - master, tanc- 
mistrz; - school, szkolą tańców. 
DANCY, dAn'-sd, adj. Herald. 
w zgbki. 
DANDELION, dAn-dA-Il'-un, s. 
(roślina), brodawnik mleczowy, 
papawa, czyli Świnia sałata. 
DANDIPRAT, dAn'-dś-prAt, s. 
(vulg.), człeczek, kordupel. 
TO DANDLE, dAn'-dl, v. a. 
kołysać (dziecko) na kolanach, cac- 
kać, pieścić. 
DANDLER, dAnd'-lur, s. dzię- 
cioł ubnik. 
DAR 
DANDRUFF, dAn'-druf, s. brud, 
papry na głowie. 
DANDY. dAn'-dA, s. mod. ele- 
gant, modniś, fircyk, wierciphta. 
DANE, din, 1) adj. duński; 2) 
s. Duńczyk ; - geld, 1) podatek 
wybierany za Ethelreda II (1002), 
dla okupienia się od napadów duń- 
skich; 2) na zbudowanie okrętów 
dla odparcia tych napadów; 3) 
danina po 12 pence z morga przez 
Saxonów Duńczykom płacona. 
DANEWORT,dśn'-uurt,$.chebd. 
DANGER, dAn'-dżur, s. niebez- 
pieczeństwo. 
DANGERLESS, dAn'-dzńr-!Ćs, 
adj. bezpieczny. 
DANGEROUS, din'-dzfir-fis, adj. 
niebezpieczny; -LY, adv. niebez- 
piecznie;-NESS, s. niebezpiecz- 
ność. 
TO DANGLE, dAng'-gl, v. n. 
dyndać, kołysać się (wisząc); to - 
after, wieszać się przy kim, czepiać 
się ; to - after a woman, smalić 
cholewki do kobiety, być w ciągłych 
koperczakach, nigdy jćj nie odstę- 
pować. 
DANGLER, dAng'-glńr, 3. kobie- 
ciarz, niewieściuch. 
DANK, dangk, s. wilgotny,mokry.. 
DANKISH, dAngk'-lsz, adj. wi'l- 
gotnawy. 
DANUBE , dAn'-ńb, s. Dunaj. 
DAPPER, dAp'-pur, adj. zwinny, 
fertyczny, ruchawy, rześki, raźny. 
DAPPERLING, dAp'-p&r-Hngj s. 
mały zuch, zuchowata sztuka. 
DAPPLE, dap'-pl, adj. jabiko- 
wity, w jabłka, nakrapiany, taran- 
towaty; - grey, siwo nakrapiany, 
siwy w jabłka. 
TO DAPPLE, v. a. nakrapiać, 
upstrzyć. 
TO DARE, dAr, 1) v. ir. n. 
śmieć, ośmielić się, odważyć się; 2) 
v. r. a. śmiało się stawić, wyzywać, 
uręgać; / - say, wiem z pewno- 
ści?, jestem przekonany, śmiało 
powiedzieć mogę; if 1 may - ta 
say so, jeżeli mi tak wolno powie- 
dzieć ; to - larks, polować na sko- 
wronki ze zwierciadłem. 
DARING, dA'-rlng, adj. śmiały, 
odważny,nieustraszony; -LY, adv. 
śmiało, odważnie; -NESS, s. śmia- 
łość. 
DARK, dArk, 1) adj. ciemny, 
niewidny; fig. ciemny, niejasny; 
ciemny, nieoświecony; 2) s. ciem- 
ność, zmrok; in the-, pociemku; 
to leave one in the -, zostawić 
kogo w pociemku; nie objaśnić go 
w czćm; it grows -, zmierzcha 
się, zmrok pada; Joan is as good 
as my lady in the -, prov. w nocy 
wszystkie koty bure. 
TO DARKEN, dAr'-kn, 1) v. a. 
zaćmić, zaciemnić; 2) n. ściemnić 
się; to - the door, fig. stępić na 
próg, wejść do domu. 
DARKISH, dAr'-kfsz, adj. cie-> 
mnawy. 
DARKLING, dArk'-Ung, adv^ 
(w poezyi); w ciemności. 
DARKLY, dArk'-!A, adv. ciemno, 
niejasno. 
77 
FJce, bJr, all, b5L (j Mó, hćn.||Flne, fln.|JNd,próve, lór, gót|jCńr, cike,fM.flCdln.JH&use.|]C&nl. JjBĆĆ.H Sóón. 78 
DAU 
DARKNESS, dArk-nćs, s. cie- 
mność; fig. ciemnota; piekło. 
DARKSOME, dArk'-sflm, adj. 
ciemny. 
DARLING, dAr'-IIng, l)adj. luby, 
kochany, ukochany; 2) s. ulubieniec, 
faworyt; pieszczone dziecko, pie- 
szczoch. 
TO DARN, dArn, v. a. cerować. 
DARNEL, dAr'-nll, S. kąkol. 
DART, dArt, s. dżeryt, dziryda, 
grot, wszelki pocisk. 
TO DART, 1) v. a. ciskać, ci* 
snąć, miotać; ciskać, rzucać pro- 
mienie; 2) n. lecieć (jak strzała). 
To - at, on, wlecieć na co, wle- 
cieć dokąd, wpaść. To - at the 
window, wlecieć przez okno (o 
ptaku). A darting look, wzrok 
przeszywający. 
TO DASH, dAsz, u. a. i n. ude- 
rzyć, trącić, cisnąć o ziemię, pobić, 
potłuc, zgruchotać, zdruzgotać: fig: 
zniweczyć, wniwecz obrócić; rozbić 
się, rozprysnąć się, roztluc się; 
pluskać się po wodzie. To - a 
design, zniweczyć zamiar. To - 
one on the chaps, (vulg.) zamalo- 
wać kogo w pysk, to - to (into) 
pieces, rozbić, potłuc, zgruchotać. 
To-one's pride, upokorzyć kogo, 
zetrzeć czyją dumę. To - one out 
of countenance, zmieszać, zawsty- 
dzić kogo. To - against, uderzyć, 
trącić o co. Our shtp was like to- 
against a rock, nasz okręt mało 
się nie rozbił o skałę. To - out, 
wybić, wysadzić; wymazać, wykre- 
ślić. To - one's brains out, roz- 
bić komu głowę, mózg mu wysa- 
dzić. 
DASH,1) s. raz, cios, uderzenie, 
starcie się, uderzenie jednego o 
drugie; pociągnienie pióra; kreska, 
linijka. Al one -, od razu, za je 
dnym cięciem; 2) adv. plusk, plask. 
DASHING, dAsz'-Ing, part. s. i 
adj. zob. TO DASH. A - fellow, 
żwawy, rześki, dziarski, zwinny 
człowiek; (vulg.) wietrznik, świsz- 
czypałka. 
DASTARD, dAs'-tArd, 1) S. tchórz; 
2) adj. tchórzliwy, bojażliwy, nik- 
czemny. 
TO DASTARDIZE, dAs'-tAr-dlz, 
V. a. zastraszyć, napędzić pietra. 
DASTARDLY, dAs'-tArd-lć, adv. 
tchórzliwie, bojaźliwie. 
DASTARDY, dAs -tAr-dć, s. tchó- 
rzliwość. 
DATE, dłt, s. data; rok na mo- 
necie; 2) daktyl (owoc). - tree, 
drzewo daktylowe. 
TO DATE, v. a. datować. 
DATELESS, dżt'-lćs, adj. bez 
daty. 
DATIVE, dA'-tlw, ad]. 1 s. do- 
dany, wyznaczony z urzędu. - tu- 
telage, wyznaczona z urzędu opieka. 
- or - case, gram, trzeci przy- 
padek. 
DATUM, dA'-tfim, s. danie, fakt. 
TO DAUB, dAub, v. a. mazać, 
bazgrać, gwazdać; fig: świecić baki, 
pochlebiać. 
DAUB, s. liche malowidło, boho- 
maz. 
DEA 
DAUBER, dAu'-bflr, s. lichy ma- 
larz, bazgracz. 
DAUBY ,dAu'-bA,ad/.lipki,kłejki. 
DAUGHTER, dAu'-tur, s. córka. 
- in law, synowa. 
TO DAUNT, dAnt, v. a. zastra- 
szyć. przestraszyć, ustraszyć. 
DAUNTLESS, dAnt'-lćs, adj. 
nieustraszony. 
DAUNTLESSNESS, dint'-l&-n5s, 
s. nieustraszność. 
DAUPHIN, dAu'-fln, s. delfin, 
przed 1830, najstarszy syn króla 
Francyi. 
DAVID, dA'-wld, s. (Davy zdrob.), 
Dawid. 
DA W, dAu, s. kawka. 
TO DAWDLE, dAu'-dl, v. n. mi- 
trężyć czas, baraszkować. 
TO DAWN, dAun, v. n. świtać, 
dnieć. 
DAWN, s. świt, dnienie, brzask. 
- of life, fig: poranek życia. 
DAY, dA, s.dzień,światło dzienne; 
dzień, doba; dzień bitwy, zwycięz- 
two. To -, this -, dziś, dzi- 
siaj. To this -, podziś dzień. The 
- before yesterday, pozawczoraj, 
onegdaj. This - month, od dziś za 
miesiąc. - after-, dzień po dniu. 
Twice a -, dwa razy na dzień. 
From - to -, odednia do dnia. 
In his days, za jego życia. - bed, 
kanapa.-book, dyaryusz, dziennik 
- break, świt, dnienie, brzask. - 
labour, robota na dnie. - labou- 
rer, wyrobnik. - light, światło 
dzienne, biały dzień. - lily, złoto- 
głów (kwiat). - peep, świt, brzask. 
- scholar, uczeń dochodzący (nie 
stojący na pensyi). - spring, świt, 
dnienie. - time, czas dzienny. - 
work, robota dzienna. 
TO DAZZLE, dAz'-zI,v. 1) a. 
omamić, zaślepić (blaskiem); 2) n. 
olsnąć. 
DEACON, dć'-kn, s. dziekan, 
diakon. -NESS, s. diakonka , 
w pierwiastkowym kościele, wdowa 
używana do pewnych posług ko- 
ścielnych.- RY(-SHIP), dziekań- 
stwo, diakoństwo. 
DEAD, dćd, 1) adj. umarły; fig: 
obumarły, bez życia, bez duszy, 
martwy; zwietrzały; 2) s. głucha 
cisza. In the - of night, w głuchćj 
nocy; 3) s. pL The -, umarli. 
The quick ana the -, żywi i umarli. 
A service for the -, nabożeństwo 
za umarłych. - bargain, tanio, 
po niczemu. - coal, zgasłe węgle. 
- colour, (w malarstwie) tło.- 
drink, zwietrzały trunek.-drunk, 
pijany jak sztok. - flesh, dzikie 
mięso. -lift, toń, niedola. - net- 
tle, głucha pokrzywa. A - sale, 
powolny odbyt towarów. - water, 
stojąca woda. Stand or you are a 
- man, stój, albopadniesztrupem. 
To work for a - horse, (vulg.) 
pracować na zapłacenie dawnego 
długu. To help one at a- lift, 
(vulg.) wyrwać kogo z toni, posta- 
wić na nogi. 
TO DEADEN, dćd'-dn, v. 1) a. 
osłabić; przytłumić, przygasić; 2) 
n. osłabnąć, stracić moc. 
DEA 
DEADLY, dćd'-!ć, 1) adj. śmier- 
telny ; straszny, okrutny, nieubła- 
gany. - enemy, śmiertelny, zacięły 
nieprzyjaciel A - deal, (vulgA 
okrutna moc, mnóstwo; 2) aav. 
śmiertelnie, strasznie, okrutnie. 
DEADNESS, dćd'-nćs,s. niemoc, 
obumarłość, osłabienie, odtrętwia- 
tość. 
DEAF, dćf, adj. głuchy. (- to) 
głuchy na co. - nut, głuchy (pu- 
sty) orzech. To make as if cne 
were -, udawać głuchego. -and 
dumb, głuchoniemy. 
TO DEAFEN, dćf'-fn,v. a. za- 
głuszyć, ogłuszyć. 
DEAFLY, dćf-lć, adv. głucho. 
DEAFNESS, dćf-nćs,s. głuchota. 
DEAL, dćl, s. część, ilość, mno- 
gość, mnóstwo. A good (great) -, 
wiele. To keep a - of stir, hała- 
sować wiele, czynić wiele hałasu. 
To be in a great - of trouble, 
mieć wiele kłopotu. To think a 
great - of one, mieć dla kogo 
wiele szacunku; 2) dawanie kart. 
I have the - (it is my -), na 
mnie teraz karty dawać; 3) sośnina. 
-« or-boards, sosnowe tarcice. 
TO DEAL, v. ir a. i n. dać, 
udzielić, obdzielić, wydzielić; han- 
dlować, prowadzić handel; mieć do 
czynienia; obchodzić się, postępo- 
wać. To-one a blow, zadać komu 
cios, uderzyć. To - (the cards), 
dawać karty. To - well or ill by 
(with) one, źle lub dobrze z khu 
się obchodzić, postąpić. To - in, 
handlować czćm, kupczyć, prowa- 
dzić handel. He deals tn all sorts 
of commodities, wszystkieml towa- 
rami handluje. To - with, obcho- 
dzić się, postępować, traktować 
w jaki sposób. To - with one by 
fair means, łagodnie z kim się ob- 
chodzić, używać łagodnych środ- 
ków. To - honestly with one, 
uczciwie z kim postąpić. 
TO DEALBATE, de-AF-bit, v. a, 
bielić. 
DEALBATION, di-Al-bA-szfin, s. 
bielenie. 
DEALER, dć'-lfir, s. handlarz, 
kupiec. Plain -, uczciwy, otwarty 
człowiek. False - (double -), 
fałszywy człowiek, frant, oszust. 
DEALING, dó'-llng, s. handlo- 
wanie, kupczenie; handel; doczy- 
nienie; obchodzenie się, obejście, 
postępowanie. I have no - with 
him, nie mam z nim nic do czynie- 
nia. There is no - with him, nie 
można z nim trafić do końca. Honest 
-, (plain -, upright -), uczci- 
wość, prawość, dobra wiara. 
DEALT, dćlt, pręt. i part. (zob. 
TO DEAL). He is hard to be - 
with, trudno z nim przyjść dojkońca. 
Basely - with, z którym sobie 
niegodziwie postąpiono. 
DEAMBULATION, dć-Am-bu-iA- 
szun, s. spacer, przechadzka. 
DEAN, dón, s. dziekan. 
DEANERY, dć'-nur-ć, or DEAN- 
SHIP, dćn'-szłp, s. dziekania, dzie- 
kaństwo. 
DEAR, dćr, adj. adv. i s. ko- 
FAce,bAr, All, bit.U Mi, hfin.Q Fine,fin.fl Nd, prdve, fór, gÓL fl Cure,cur, fill.H Cóln.|] HóŃse.fl CAul.fl BiM Sddn. DEB 
ehany, luby, drogi; drogo; (Shaksp), 
obrzydły, obmierzły, straszny, okro- 
pny. O-! patrzcie go się! - me! 
dla' Boga! A - Joy, (yulg.) Irland- 
czyk. 
DEARLY, dćr'-lć, adv. drogo; 
z całego serca. 
DEARNESS, dćr'-nćs,$. drogość, 
drożyzna; miłość, przywięzanie. 
DEARTH, dirth, s. niedostatek, 
nieurodzaj, głód, drożyzna. 
TO DEARTICULATE, dć-Ar-tlk'- 
ć-lAt, u. a. rozebrać na części, roz- 
dzielić. 
DEATH, d^th, s. śmierć. To put 
to -, odebrać życie. It is -, to 
śmiercię pachnie, grozi. As sure at 
-, jak cię śmierć nie minie, jak 
Bóg na niebie. To be wounded to-, 
być śmiertelnie ranionym. To be al 
the point of -, umierać, konać. 
To sit upon life and -, sędzić 
kogo kryminalnie. - bed, śmier 
telne łoże. - knell, dzwonienie 
pogrzebowe. -' sman, kat. - 
watch, świdryk, kołatek (owad). 
DEATHFUL,dćt/i'-ful, adj. mor- 
derczy, zabójczy. 
DEATHLESS, dW-lćs, adj. 
nieśmiertelny. 
DEATHLIKE, d&A-llk, adj. 
podobny do śmierci. 
TO DEBAR, dć-bar v. a. wyłę- 
czyć, wykluczyć, zagrodzić drogę 
do czego, wzbronić. To - one's 
self from no pleasure, nieodma- 
wiać sobie żadnćj przyjemności. 
TO DEBARK, dć-bArk',zob. TO 
DISEMBARK. 
TO DEBASE, dć-bAs', v. a. po- 
niżyć, spodlić, upodlić. 
DEBASEMENT, (debasing), dć- 
bAs'-mćnt, s. poniżenie, spodlenie, 
upodlenie. 
DEBASER, dó-bA'-sńr, s. poni- 
ż?jęcy,upodlajęcv; fałszerz monety. 
DEBATABLE,dć-bAt-A-bl, adj. 
sporny, będęcy przedmiotem sporu. 
TO DEBATE, dć-bAt', v. a. roz- 
trzęsać, rozbierać, rozprawiać, dys- 
kutować. 
DEBATE, s.roztrzęsanie, rozbiór, 
rozprawa, dyskussya. -FUL, adj. 
sporny, zwadliwy.-MENT, s. spor, 
rozprawa. 
DEBATER, dĆ-bi'-t&r, s. roztrzę- 
sacz, rozbierajęcypunkta sporne. 
TO DEBAUCH, dó-Mucz', v. a. 
psuć, zepsuć, prowadzić na rozpu- 
stę, rozbestwić. 
DEBAUCH, s. rozpusta, rozwięzłe 
Życie; pijatyka. 
DEBAUCHEE, dćb-d-szć', s. roz- 
pustnik, birbant. 
DEBAUCHER, dć-bAucz'-ur, s. 
podmawiajęey do rozpusty; DE- 
BAUCHERY, s. rozpusta, rozwię- 
złość. 
DEBAUCHMENT , dć-bAucz- 
mćnt, s. zepsucie, uwodzenie do 
rozpusty. 
TO DE3EL, dć-bćl, or TO DE- 
BELLATE, dć-bćT-lAt, v. a. zwojo- 
wać, zawojować. 
DEBELLATION, dćb'-bM-lA'- 
szun, s. zwojowanie, zawojowanie. 
DEBENTURE, dć-bćn'-czńr, s. 
DEC 
assygnacya na wypłacenie summy 
naleźnćj. 
DEBILE, dSb'-H, adj. slaby, 
osłabiony, bezsilny. 
TO DEBILITATE, dd-blK-ś-tAt, 
v. a. osłabić, zwętlić. 
DEBILITATION , dć-bn-ć-tA'- 
szńn, s. osłabienie, zwętlenie. 
DEBILITY, dć-bll'-ć-tć, s. nie- 
moc, słabość, bezsilność. 
DEBONAIRE , dćb-ó-nir', adj. 
dobroduszny, powolny, słodki, 
uprzejmy.-LY,adv.dobrodusznie, 
słodko. 
DEBORAH, dćb'-ó-ri,s. Debora. 
DEBT, dćt, s. dług. To be in -, 
mieć długi. To run into -, za- 
dłużyć się. To get out of-, wybrnąć 
z długów. To pay the - of nature, 
wypłacić dług śmiertelności. 
DfeBTOR, dćt'-tńr, s. dłużnik. 
DECADE, dćk'-Ad, s. dekada, 
DECADENCY, dć-kA-dAn-só, s. 
chvlenie się .do upadku. 
DECAGON, dók-A-gón, s. dzie- 
sięciokęt. 
DECALOGUE, dćk'-A-lóg, s. 
dziesięcioro Boże przykazanie. 
TO DECAMP, dć-kAmp', v. n. 
ruszyć z obozu, zdjęć obóz. 
DECAMPMENT, dć-kAmp'-mdnt, 
S.zdjęcie obozu, wyruszenie z obozu. 
TO DECANT, dć-kAnt', v. a. 
odcedzić, odlać, przelać. 
DECANTATION , dćk-kAn-tA'- 
szun, s. odcedzenie, odlanie. 
DECANTER, dć-kin'-tńr, s. 
karaf ka. 
TO DECAPITATE, dS-kAp'-Mit, 
V. a. ścięć (głowę). 
DECAPITATION, dć-ki-pć-tA'- 
sz&n, s. ścięcie. 
TO DECAY, dć-kA', v. n. chylić 
się do upadku, upadać podupadać. 
DECAY, (decaying.), s. chylenie 
się do upadku, podupadanie. Togo 
(fali) to-, podupadać. A beauty 
gone to -, przekwitła piękność. 
DECEASE, dć-sćs', 5. zejście (ze 
świata), śmierć, zgon. 
TO DECEASE, v. n. zejść (ze 
świata), umrzeć. 
DECEIT, dć-sćt', s. oszukanie, 
oszukaństwo. -FUL, adj. oszuku- 
jęcy; omylny, zwodniczy.-FULLY, 
adv. chcęc ^oszukać; omylnie. - 
FULNESS, 8. oszukaństwo; omyl- 
ność. 
DECEIVABLE, dA-sA'-wA-bl, adj. 
dajęcy się oszukać. -NESS, 5. 
łatwość z jakę sie kto daje oszukać. 
TO DECEIVE, dć-sćw', v. a. 
oszukać; omylić. 
DECEIVER, dś-sć'-w(ir, s. oszu- 
kaniec, zwodziciel. 
DECEMBER, dć-sćm-bfir, s. 
grudzień. 
DECEMVIR, dć-sćm'-wlr, s. de- 
cemwir (jeden z 10 urzędników 
w dawnym Rzymie). 
DECEMVIRATE , dć-sćm'-wć- 
rAt, s. decemwirat. 
DECENCY, dó'-sćn-sć, $. przy- 
zwoitość, przystojność, obyczajność. 
DECENNIAL, dć-sćn'-nć-Al, adj. 
dziesięcioletni. 
DEG 
DECENT, dć-sćnt, adj. przy- 
zwoity, przystojny, dorzeczny, oby- 
czajny. -LY, adv. przyzwoicie, 
przystojnie. 
DECEPTIBILITY, dć-sSp-tć-bll'- 
Mć, s. zob. DECEIVABLENESS. 
DECEPTIBLE, dć-sćp^tć-bl, adj. 
zob. DECEIVABLE. 
DECEPTION , dć-sćp-szfin, s. 
oszukanie, oszukaństwo. 
DECEPTIONS, (-tive), d^-sV' 
sz&s, adj. zob. DECEITFUL. 
DECEPTOR Y, dćs'-ćp-tńr-S, adj. 
zwodniczy, omylny. 
DECERPTION, dć-sćrp'-szun, s. 
ujęcie, uszczuplenie. 
DECESSION , dć-s&z-an, s. 
odejście, odjazd. 
TO DECHARM, dć-czirm', v. a. 
odczarować, zdjgć urok. 
TO DECIDE, dć-sldf, v. a. roz- 
strzygnąć, zdecydować, rozpędzić. 
(-on, upon), postanowić, zdecy- 
dować się, umyślić. 
DECIDEDLY, dć-sl'-dćd-lć, ado. 
stanowczo, niezawodnie, niewąt- 
pliwie. 
DECIDENCE, dćs'-ć-dćns, s. 
odpadnienie, odpadek. 
DECIDER, dć-sl-dCir, s. roztrzy- 
gacz, sędzia. 
DECIDUOUS, dć-sld'-u-us, adj. 
odpadający; (bot.) jednoroczny, 
jednoletni. 
DECIMAL, dćs'-ć-mal, adj. dzie- 
siątkowy, dziesiętny. 
TO DECIMATE, dć-sć-mit, v. a. 
dziesiątkować, ukarać dziesiątego. 
DECIMATION, dćs-ćmi-szuu, s. 
dziesiątkowanie. 
, TO DECIPHER, dó-sl'-fur, v. a. 
odcyfrować, wyczytać, wyjaśnić. 
DECIPHERER, dć-si'-ffir-ur, s. 
biegły w odcyfrowaniu, 
DECISION, dś-slz'-un, 5. decy- 
zya, rozstrzygnienie , postanowie- 
nie. 
DECISIVE, dć-sT-sIw, ad), sta- 
nowczy. -LY, adv. stanowczo. - 
NESS, s. stanowcza rzecz. 
DECISORY, dć-sf-sd-ró , adj. 
zob. DECISIVE. 
TO DECK, dćk, v. a. kryć, 
okryć; stroić, zdobić, upiększyć. 
DECK, s. pokład (na okręcie). 
DECKER , dćk'-kur, s. stroiciel, 
piększyciel. 
TO DECLAIM, dć-klim', v. p. 
deklamować (mowę, i t. d.) 
DECLAIMER, dć-klż'-mur, s. 
deklamator. 
DECLAMATION, dćk-li-mA- 
szón, s. deklamacya. 
DECLAMATOR, dćk-U-mi'-t6r, 
s. zob. DECLAIMER. 
DECLAMATORY, dd-k^m-ma'- 
tur-ć, adj. deklamacyjny, dekla- 
matorski. 
DECLARABLE, dć-któ'-rń-bl, 
adj. mogęcy być dowiedzionym. 
DECLARATION, dćk-klA-rY- 
szfin, s. oświadczenie. A -oj love, 
oświadczenie miłości. A - oj war, 
wypowiedzenie wojny. 
DECLARATIVE, dd-kiar'-A-tlw, 
adj. zawierający oświadczenie. 
DECLARATORILY, t^-ki5r-a- 
79 
Pżce, bir, ŁH, Mn.j|Flne,fMNd, prove, fdr, gMCure,cur, fuU.yC01n.ilHouse.||CSvi.pM.gS38n. 80 
DEC 
tfir-MĆ, adv, sposobem deklara- 
cyl. 
DECLARATORY, dMdAr'-4-tfir- 
Ć, adj. wyraźnie oświadczający. 
TO DECLARE, dć-klir, v. 1) a. 
oświadczyć, oznajmić, ogłosić. To 
- war, wypowiedzieć wojnę; 2) 
fi. oświadczyć się, uczynić deklara- 
cyą. To - for or against one, 
oświadczyć się za kim, lub przeciw 
komu. 
DECLARER, dć-kli-rur, s. 
oświadczy ciel. 
DECLENSION, dć-kl8n'-szfin, s. 
nachylenie, schyłek; 2) gram, de- 
klinacya, odmiana imion przez 
przypadki. 
DECLINABLE, dć-kll-nS-bl, adj. 
odmienny, odmieniający się przez 
przypadki. 
DECLINATION, dćk-klć-ni'- 
sz&n, s. nagięcie, nachylenie, zbo- 
czenie z linii prostćj lub od punktu 
stałego; ast. nachylenie się gwiazdy 
czyli najbliższa jćj odległość od 
równika. 
DECLINATOR, dćk-ló-nł'-tfir, 
or DECLINATORY, dć-klln-i-tór- 
ć, s. osi. narzędzie którćm się 
mierzy nachylenie się gwiazdy do 
równika. 
TO DECLINE, dó-klln', v. a. i n. 
zgięć, nagięć, nachylić; nachylić 
się; fig. nachylić się do upadku, 
słabnąć, podupadać na siłach 2) 
unikać, nieprzyjąć, odmówić; 3) 
gram, odmieniać przez przypadki, 
przypadkować. 
DECLINE, s. chylenie się do 
upadku, schyłek. To be on the -, 
być na schyłku. 
DECLIVITY, dć-kllw^-tć, s. 
pochyłość, spadzistość. 
DECLIVOUS, dć-kU'-wfis, adj. 
pochyły spadzisty. 
TO DECOCT, dć-kdkt', v. a. 
odgotować, wygotować; przetrawić. 
DECOCTIBLE,dć-ki>k'-tć-bl,adj. 
dający się odgotować. 
DECOCTION, dć-kók'-szfin, s. 
dekokL 
DECOCTURE, dć-kók'-czir, s. 
substaneya otrzymana przez wygo- 
towanie. 
DECOLLATION, dćk- kM-14'- 
SZ&n, s. ścięcie. 
TO DECOMPOSE, dS-kftm-pdz', 
p. a. zob. TO DECOMPOUND. 
DECOMPOSITE, dć-kóm-póz'- 
It, adj. podwójnie złożony. 
DECOMPOSITION, dć-kóm-pó- 
zlsh-&n, s. chem. rozbior, rozkład 
(na pierwiastki). 
TO DECOMPOUND, dć-kóm- 
pó&nd', v. a. złożyć wyrazy skła- 
dane; 2) chem: rozebrać, rozłożyć 
(na pierwiastki). 
DECOMPOUND, dó-kóm-póund', 
adj. złożony ze złożonych. 
TO DECORATE, dćk'-kó-rM, 
u. a. ozdobić, przyozdobić. 
DECORATION, dćk-kd-ri'-szfin, 
3. ozdoba, przyozdobienie. 
DECORATOR, dfik'-kd-ri-tfir, 
Z. dekorator. 
DECOROUS, di-kd'-rfls, adj. 
przystojny, przyzwoity. 
DED 
TO DECORTICATE, dA-ktr'-U- 
kAt, v. a. odzierać z łupiny. 
DECORTICATION, dó-kór-tć- 
kA'-szun, s. odzieranie z łupiny. 
DECORUM, dć-kd'-r&m, 8. przy- 
stojność, przyzwoitość. 
TO DECOY, dć-kóć', v. a. nęcić, 
przynęcić, zwabić. 
DECOY, s. nęta, przynęta, wa- 
bienie. - bird, wab; - duck, 
kaczka swojska wabiąca dzikie. 
TO DECREASE, dć-krćs', v. 1) 
n. zmniejszać się, ubywać; 2) a. 
zmniejszyć, uszczuplić. 
DECREASE, s. ubywanie, ubytek 
(księżyca). 
TO DECREE, dć-kr^', v. n. i a. 
stanowić, postanowić, uchwalić, 
wyrokować. 
DECREE, s. dekret, wyrok. 
DECREMENT, dćk-krć-mćnt, 
s. ubytek, strata, szkoda. 
DECREPIT, dć-krćp'-lt, adj. 
zgrzybiały. 
TO DECREPITATE, dć-krćp'-ć- 
tAt, v. a. (chem.), palić co w ogniu 
póki nieprzestanie trzeszczeć. 
DECREPITATION, dć-krćp-A- 
tA'-sz&n, g. (chem.), pękanie, 
trzeszczenie. 
DECREPITNESS, dć-krćp'-lt- 
n&, or DECREPITUDE, dć-krćp'- 
ć-tód, 8. zgrzybiałość. 
DECRESCENT, dć-krćs'-sćnt, 
adj. ubywający, zmniejszający się 
(o księżycu). 
DECRETAL, dć-krć'-tAl, 1) adj. 
dekretowy, zawierający dekret; 2) 
s. księga dekretowa. DECRETALS, 
p/. dekretale papiezkie (w przed- 
miotach wiary). 
DECRETIST, dl-krć'-tlst, s. 
prawnik biegły w dekretalach. 
DECRETORY, dćk'-kró-tilr-ć, 
adj. stanowczy (o wyroku). 
DECRIAL, dć-kri'-Al, s. okrzy- 
czenie, osławienie. 
TO DECRY, dć-krl', v.a. osławić. 
DECUMBENCE (-ct), dć-kum'- 
bćns, s. leżenie, położenie. 
DECUPLE, dćk'-u-pl, adj. dzie- 
sięciokrotny. 
DECURION, dó-ku'-rć-un, s. 
dekuryon (u Rzymian), dziesiętnik. 
DECURSION, dć-kur'-szin, s. 
zbieg, spływ, ściek. 
DECURTATION, dćk-kur-tA'- 
szCin, s. ucięcie, obcięcie. 
DEDECOROUS, dć-dćk-kd-rSs, 
adj. haniebny, niecny, sromotny. 
DEDENTITION, dć-dćn-tlsz-un, 
ś. wypadanie zębów. 
TO DEDICATE, dćd'-ć-kAt, v.a. 
poświęcić (na cześć bóstwu); dedy- 
kować, przypisać (dzieło). 
DEDICATE , adj. poświęcony; 
przypisany. 
DEDICATION, dćd-ć-kA'-szfin, 
s. poświęcenie (świątyni); dedyka- 
cya, przypisanie (dzieła). 
DEDICATOR, dW-ć-ki-tJr, s. 
dedykujący komu dzieło. 
DEDICATORY, dW-ć-kA-tur-ć, 
adj. dedykacyjny. 
DEDITION, dć-dlsz'-fln, s. pod- 
danie. 
TO DEDUCE, dć-dńs', v. a. wy- 
DEF 
prowadzać, wywodzić, wyciągsi 
wnioski. 
DEDUCEMENT, dS-das'-mćat, 
8. wniosek. 
DEDUCIBLE, dć-dć'-sć-bl, adj. 
dający się wyprowadzić (jako wnio- 
sck)« 
DEDUCIVE, dć-du'-slw , adj. 
wywodzący, wyciągający (wniosek). 
TO DEDUCT, dć-dukt', v. a. 
odciągnąć, odtrącić. 
DEDUCTION, dć-d&k'-sz&n, s. 
odciągnienie, odtrącenie; wywód, 
wniosek. 
DEDUCTIVE, di-dfik'-tlw, adi. 
zob. DEDUCIBLE. 
DEED, dWd, 8. czyn, fakt, u- 
czynek, postępek; akt, dokument, 
pismo sądowe. Taken in the very 
-, złapany na gorącym uczynku. 
- of trust, plenipotencya. 
DEEDLESS, dććdMćs, adj. bez- 
czynny , nieczynny. 
TO DEEM , dććm, v. n. sądzić, 
mniemać, poczytywać. 
DEEP, dććp, 1) adj. głęboki; 
fig. głęboki, gruntowny; trudny, 
zawiły, niezgłębiony ;ciemny;skry- 
ty, chytry; 2) s. głębia; (w poe- 
zyi) morze; uroczysta cisza. In the 
- of night, w głębokićj nocy. In 
the - o/ winter, wśród zimy. - 
in debt, zadłużony po uszy. - 
drinking, gaming; pijatyka, szu- 
lerstwo. - mourning, gruba żało- 
ba. - mouthed, mający gruby, 
donośny głos. - read, głęboko 
oczytany.' 
TO DEEPEN, dććp'-pn, o. a. za- 
głębić, zapuścić głęboko; zaćmić, 
zaciemnić. 
DEEPLY, dWp'-l£, adv. głębo- 
ko; niezmiernie, bardzo; ciemno 
(o kolorach). 
DEEPNESS, dWp'-nćs, s. głę- 
bokość. 
DEER, dWr, s. płowa zwierzyna, 
(sarny, jelenie i daniele). 
TO DEFACE, dć-fAs', v.a. ze- 
psuć, popsuć, oszpecić; zagładzić, 
wygluzować. To -{blot out) the 
memory, zatrzeć pamięć. 
DEFACEMENT, dó-fAs'-mćnt, s. 
zepsucie, oszpecenie, zhańbienie j 
zatarcie, zgładzenie. 
DEFACER, dMA'-sfir, 8. ni- 
szyciel, zagładziciel, gwałciciel. 
DEFAILANCE, dć-fA'-iAns, s, 
W. p. niestawienie się w sądzie. 
TO DEFALCATE , dć-fAl-kAt, 
V. a. odciąć, odtrącić, defalkować. 
DEFALCATION , dćf-fM-kA'- 
sz&n , s. odtrącenie, defalka. 
DEFAMATION, dćf-fAm-mA'- 
szun, s. oszkalowanie, oszczerstwo, 
spotwarzanie. 
* DEFAMATORY , dMAm-mA'- 
tfir-ó, adj. szkalowniczy, oszczer- 
czy, potwarczy. - libel, paszkwil. 
TO DEFAME, de-fAm', v. a. 
oszkalować, osławić, spotwarzyć. 
DEFAMER, dć-fA'-mflr, s. szka- 
Iownik, oszczerca, potwarca. 
DEFAULT, dć-fAult', s. brak, 
niedostatek, omyłka, uchybienie, 
zaniechanie, zaniedbanie; w. p. 
niestawienie się w sądzie; 2) stra- 
FAce, b3r, 411, Mn.|jFłne,nn.|jNÓ, prdve, f&r, gbt.^Córe,c&r, f&U.|}Có!n.UHduse.UC4uL|JBć£.gSMŁ DEF 
cenie tropu zwierza (przez psy). 
In - whereof, w braku czego, 
z powodu iż nie... The dogs arc at 
a-, Psy straciły trop, zbiły sig 
z tropu. 
DEFAULTER, dć-fiulf-ur, 3. 
uchybjający, niestawiający sig na 
termin. 
DEFEASANCE, dMĆ'-zins, s. 
W. Pi skasowanie kontraktu. 
DEFEASIBLE, dć-fó'-zó-bl, adj. 
mogący być zniesionym, skasowa- 
nym. 
DEFEAT, dć-fćt', s. porażka, 
przegrana; fig. zniweczenie, uda- 
remnienie. 
TO DEFEAT, v. a. pobić, poko- 
nać, porazić; fig. zniweczyć, uda- 
remnić. To-one's design, zni- 
weczyć czyj zamysł. 
TO DEFECATE, dćfMS-kit, ». 
a. (chem.), oczyścić, lutrować. DE- 
FECATE, adj. oczyszczony, wy- 
lutrowany. 
DEFECATION, dćf-fć-ki'-szun, 
. oczyszczenie, lutrowanie. 
DEFECT, dć-fćkt', s. wada, 
przywara. 
DEFECTIBILITY, dć-fćk-tć-bll'- 
Ić-tć, s. ułomność, niedoskonałość. 
DEFECTIBLE, dć-fśk'-tć-bl, adj. 
ułomny, niedoskonały. 
DEFECTION, dó-fćk-szńn, 5. 
odstąpienie, porzucenie, opuszcze- 
nie ; zdrada. 
DEFECTIVE, dMćk-tlw, adj. 
błgdny, niedostateczny; niecały, nie- 
kompletny; naganny. To be-in, 
chybić, uchybić w czćm. -NESS, 
s. brak, niezupelność, niedosko- 
nałość. 
DEFENCĘ, dć-fćns', s. obrona. 
DEFENCELESS, dć-fćns'-lćs, 
adj. bezbronny, nieobronny. 
TO DEFEND, dó-fćnd', v. a. 
bronić, stawać w obronie. (- 
against), bronić przeciw czemu. 
To -one's self, bronić sig. 
DEFENDABLE , dć-fćn'-d4-bl, 
adj. mogący być obronionym. 
DEFENDANT, dć-fćn'-dlnt, 1) 
adj. broniący; 2) 3. strona pozwa- 
na , pozwany. 
DEFENDER, dć-fćn'dur, s. o- 
brońca, patron, adwokat. 
DEFENSATIVE, dć-fćn-sAtlw, 
s. osłona, obrona; 2) plaster, 
bandaż. 
DEFENSIBLE, dć-fćn'-sć-bl, adj. 
mogący być obronionym. 
DEFENSIVE, dć-fćn'-s!w, 1) adj. 
obronny, odporny. - arms, broń 
odporna. - league, przymierze 
obronne; 2) s. stan obrony. To 
stand upon the-, mieć sig obron- 
nie (w wojnie). -LY, adv. obron- 
nie , odnornie. 
TO'DEFER, dć-fer', v. 1) a. 
zwłóczyć, odkładać napotćm, od- 
wlekać ; 2) n. okazywać wzgląd dla 
kogo, zdać sig, spuścić sig na jego 
sąd, ulegać, przyzwalać. 
DEFERENCE, dóf'-ćr-ćns, s. 
wzgląd, uszanowanie, powolność, 
uległość, grzeczność. In-to the 
ladies, przez uszanowanie (grze- 
czność) dla dam. 
t DEF 
DEFIANCE, dS-fi'-lns, s. wy- 
zwanie; odkazywanie sig, odgraża- 
nie sig, zuchwałość. - To bid - , 
wyzywać do czego, zuchwale sig 
stawić, urągać sig. In oppen - to 
(against), wbrew przeciw czemu. 
DEF1CIENCE (-cy), dć-flsz'-ćns, 
$. brak, niedostatek, niedokła- 
dność, niedoskonałość, uchybienie. 
To make up for a -, dopełnić 
co brakuje, nadstarczyć. 
DEFICIENT, dMlsz' Snt. adj. 
niedostateczny, niedokładny, nie- 
zupełny ; uchybiający. I shall not 
be.-. nieomieszkam. To be-in 
respect to one, nieoddać komu 
należytego uszanowania, uchybić 
komu. - in, komu czego brakuje, 
niedoslaje. 
DEFIER. dć-fl'-ur, s. wyzywa- 
jący (do boju). 
TO DEFILE, dć-m, v. 1) a. ka- 
lać, pokalać, plugawić, splugawić; 
2) n. defiloYvac (o wojsku). 
DEFILE, s. wąwóz, parów, 
DEFILEMENT, dć-fir-mćnt, $. 
pokalanie, spiugawienie. 
DEFILER, de-fi'-lur, s. kazicie!, 
gwałciciel. 
DEFINABLE, dć-fF-nl-bl, adj. 
dający się określić, oznaczyć. 
TO DEFINE, dó-fin', v. a. okre- 
ślić , oznaczyć, opisać. 
DEFINER, dć-lT-nur, s. okre- 
ślający, oznaczający. 
DEFINITE, dćf'-ć-nlt, adj. o- 
kreśłony, oznaczony. 
DEFINITION, d«*4llsz'-un, s. 
definicya, określenie, oznaczenie. 
DEFINITIVE, dć-fln-ć-tlw, adj. 
ostateczy, stanowczy. -LY, adv. 
ostatecznie, stanowczo. 
DEFLAGRATION, dćr-ni-grł'- 
szńn, s. (chem.), spłonienie cał- 
kowite. 
TO DEFLECT, dć-flćkt', v. n. 
odchylić sig, wyboczyć, zboczyć. 
DEFLECTION, de-flćk'-szun, or 
DEFLEXURE. dćflćk'-szńr, s. 
odchylenie sig, wyboczenie, zbo- 
cienie. 
DEFLORATION, dćf-fld-ri'-szun, 
S. odebranie prawiczeństwa. 
TO DEFLOUR, dó-flóur', v. a. 
odjąć panieństwo, panieństwa po- 
zbawić , zgwałcić dziewczyną, 
DEFLOURER, dć-flóu-rur, s. 
gwałcicie! cnoty panieńskiej. 
DEFLUOUS', dćP-fld-us, adj. 
spływający na doł. 
DEFLUXION, dS-lli'ik'-szun, s. 
odpływ, odchod (humorów). 
DEFORCEMENT, dć-fdrs'-mćnt, 
w. p. zagarnienie cudzych dóbr i 
niedopuszczenie do nich prawego 
właściciela. 
TO DEFORM, dMórm', v. a. 
szpecić, oszpecić, zeszpecić. DE- 
FORM , adj. szpetny, szkaradny. 
DEFORMEDLY, dć-fór'-mćd-lć, 
adv. brzydko, szpetnie, szkara- 
dnie. -NESS, s. brzydkość, nie- 
kształtność. 
DEFORMITY, dó-fdr'-mMó, s. 
brzydota, szpetność, szkaradzień- 
stwo. 
DEJ 
DEFORCER, dS-fdr'-sir , s. w. 
p. zajeżdżający cudze dobra. 
TO DEFRAUD, dć-frAud', v. a. 
(of), oszukać, przyprawić o stratę, 
wyzuć z czego przez oszukaństwo. 
DEFRAUDER, dć-friu-dur, s. 
oszukaniec, oszust. 
TO DEFRAY, dć-fri', v. a. opę- 
dzić , podejmować koszta , opłacić. 
DEFRAYER, dó-fri'-ur, s. za- 
stępujący za innych koszta. 
DEFRAYMENT , dć-fri'-mćnt, 
S. opędzenie , opłacenie kosztów. 
DEFT, dćft, adj. ł ładny, śli- 
czny ; zwinny, rześki, dziarski. - 
LY, adv. zwinnie, zręcznie. 
DEFUNCT, dć-fńnkt', 1) adj. 
zmarły 2) s. nieboszczyk. 
DEFUNCTION, dć-fungk'-szun, 
S. zejście ze świata, zgon. 
TO DEFY, dć-fi', v. a. vryzwai 
(do boju); urggać się, stawić się zu- 
chwale. 
DEGENERACY, dć-dźćn'^r-ra - 
sć, s. wyrodzenie, odrodzenie, znik- 
czemniałość. 
TO DEGENERATE, dó-dźćn'-^- 
At, v. n. wyrodzić się, odrodzić się. 
DEGENERATE, adj. wyrodny, 
odrodny. - NESS, s. wy rodność, 
odrodność. 
DEGENERATION, dć-dżćn-ćr-i'- 
sz&n, s. zob. DEGENERACY. 
DEGENEROUS, dć-dżćn'-ćr-us 
adj. odrodny, podły, nikczemny. 
- LY adv. odrodnie, podle, nik 
czem nie. 
DEGLUTITION, dćg-glń-t!sz'-ftn, 
s. pochłonienie, poiknienie. 
DEGRADATION, dćg-grJ-di'- 
sz&n,s.poniżenie, upodlenie, znik- 
czemnienie. 
TO DEGRADE, dć-grAd', v. a. 
zdegradować, odebrać stopień, go- 
dność; poniżyć, upodlić. 
DEGREE, dć-gróć', s. stopień, 
gradus (na które jest koło, baro- 
metr, i t. d. podzielony); 2) stopień 
powinowactwa; 3) stopień uczony; 
tj) stopień, szczebel, ranga, go- 
dność. To such a-, do tego stopnia, 
tak dalece iź.By degrees, stopniami. 
DEGUSTATION, dćg-gós-ta'- 
szCin, s. kosztowanie, smakowanie. 
DEICIDE, dć'-ć-sid, s. bogoboj- 
ca (o żydach co umęczyli Chrystusa). 
DEIFICATION, dć-Mć-k4'-szun, 
s. ubóstwienie. 
TO DEIFY,dć'-ć-fl,v.a. ubóstwić. 
TO DEIGN, din, v. n. raczyć, 
być łaskaw, chcieć. 
DEIPAROUS, dd-Ip'-pJ-rus, adj. 
Bogarodzica. 
DEISM, dó'-Izm, s. deizm , wia- 
ra w Boga jednego bez objawienia. 
DEIST, dć'-lst. s. deista, wyzna- 
wca naturalnćj religii. 
DEiSTICAL, dć-łs'-tć-kM, adj. 
deistyczny. 
DEITY, dć'-ć-tć, s. Bóstwo, Bóg. 
TO DEJECT, dć-dźekt', u. a. zbić 
z tonu, wprawić w zwątpienie, za- 
smucić , zafrasować. 
DEJECTED, dć-dźSk'-tćd, adj. 
zasmucony, smętny, zafrasowany. 
-LY, adv. smętnie, posępnie.-- 
NESS, s. smętność, posępność. 
81 
Fice, blr, Sit, bSt.||MĆ, hćn.|]Flne, fTn.yNd, pióve, fi>r, gót.|]Cńre,cfir, ful.||Có!n.(jHóuse. jjCSul.||BĆŁUS&5u» 82 
DEL 
DEJECTION, dMżćk'-szun, 8. 
smutek, frasunek, melancholia; 2) 
(med.) wypróżnienie dołem, stolec. 
DEJECTURE, dć-dźSk'-cziir, s. 
exkrement. 
DELACERATION, dMAs-sćr-ł'- 
cyfin rnrdarrip 
DELAPSED,dMapst',adj. (med). 
opadły, usunięty (o macicy). 
DELATION, dć-lA'-szun, s. de- 
nuncyacya, doniesienie. 
DELATOR, dć-lł'-tur, s. dono- 
siciel , delator. 
TO DELAY, dWS', v. a. i n. od- 
kładać , odwlekać, zwioczyć. 
DELAY, s. odwłoka, przewłoka, 
xwlokct* 
DELAYER, dć-li'-ur, s. odkła- 
dający, zwlekający. 
DELECTABLE, dMćk'-tA-bl, adj. 
miły, luby, przyjemny, rozkoszny. 
-NESS, s. rozkosz, przyjemność. 
-LY, adv. rozkosznie, przyjemnie. 
DELECTATION, dćl-lćk-ti'-szun, 
<r.delektacya, rozkosz, przyjemność. 
TO DELEGATE, dćf-lć-g^t, u. a. 
delegować, wysłać; umocować,po- 
ruczyć. 
DELEGATE, i) adj. delegowa- 
ny, umocowany, 2) s. delegat, ko- 
misarz wyznaczony do zasiadania 
w jakićj sprawie. Court of delega- 
tes, sąd apelacyjny w sprawach du- 
chownych. 
DELEGATION, dćl-li-gY-szun, 
g. delegacya, umocowanie, przela- 
nie władzy. 
TO DELETE,dć-lćt', v. a. zma- 
zać , wymazać, zagładzić. 
DELETERIOUS, dfl-ć-tć'-rć-ńs, 
or DELETERY, dćl'-4-tćr-ć, adj. 
jadowity, śmiertelny. 
DELETION, dć-ló'-szun, s. wy- 
mazanie, zgładzenie , zagłada. 
DELF, DELFE, dćlf, s. mina, 
kopalnia; 2) półporcelana. 
TO DELIBERATE, dMlb'-Mt, 
v. n. (on, upon.) radzić, naradzać 
się, obradować o czćm. 
DELIBERATE, adj. rozważny, 
przezorny, ostróżny, rozmyślny. 
-r-LY, adv. rozważnie, rozmyślnie. 
-NEŚS,s.rozwaźność,rozmyślność. 
DELIBERATION, dć-llb-ćr-4'- 
szun, s. rozważanie; obrady,obra- 
dowanie. 
DELIBERATIVE, dć-Ilb'-dr5- 
tlw, adj. doradczy. 
DELICACY, dfil'-A-ka-sS, s. deli- 
katność, wytworny smak (potraw), 
przysmaczki; fig. delikatność (w po- 
życiu), grzeczność; słabość konsly- 
tucyi; czułość. 
DELICATE, dSl'-MAt,adj. de- 
likatny, wytworny, wyśmienity (o 
smaku); fig. delikatny, miękki, sła- 
bowity, ckliwy, wybrydny; delika- 
tny, ładny, przyjemny; (Skaksp. 
Mach.) czysty. -LY, adv. delikat- 
nie.-NESS, s. delikatność. 
DELICIOUS, dć-ilsz'-ds. adj. wy- 
śmienity, wytworny; roskoszńy, za- 
chwycający.-LY, adv. rozkosznie. 
-NESS, s. rozkosz. 
OBLIGATION, dSMć-g^-szfln, s. 
($hir.) obwiązanie, zawiązanie. 
DELIGHT, dć-llt', s. rozkosz, 
DEL 
przyjemność, upodobanie; radość, 
wesele, uciecha. To take -in a 
thing, mieć w czćm upodobanie^ 
rad co czynić. 
TO DELIGHT, v. 1) a. sprawić 
rozkosz, przyjemność, uweselić, 
ucieszyć; 2) n. (in), mieć w czćm 
upodobanie, lubić; cieszyć się, być 
rad. 
DELIGHTFUL, dć-llt'-ffil, adj. 
rozkoszny, miły, luby, przyjemny. 
-LY, adv. rozkosznie, przyjemnie, 
do zachwycenia.-NESS,s. rozkosz, 
przyjemność. 
DELIGHTSOME, dć-llt'-sfim, 
adj. -LY, adv. -NESS, s. zob. 
DELIGHTFUL, etc. 
TO DELINEATE, dć-lln'-Mt, 
v.a. rysować, odrysować, odzna- 
czyć, wykreślić, nakreślić, skreślić. 
DELINEATION, dć-lln-ć-4'-sziln, 
s. rys. zarys, skreślenie, opisanie. 
DELINQUENCY, dó-llng-kućn- 
só, s. przewinienie, przekroczenie, 
zawinienie. 
DELINQUENT, dć-llng'-kućnt, 
S. winowajca. 
TO DELIQUATE, dM'-!ć-kuM, 
u. n. rozpuścić się, roztopić się. 
DELIQUATION, dćl-lć-kui'- 
szfin, s. rozpuszczenie, roztopienie. 
DELIQUIUM, dć-llk'-kuć-um, s. 
(chem.) rozpłynienie się, ulotnienie; 
2) niemoc, osłabienie; strata,ubytek. 
DELIRIOUS, dMIr'-Ms, adj. 
szalejący, w szale odchodzący od 
zmysłów, gadający z gorączki. 
DELIRIUM, dćllf-ć-fim, s. szał, 
maligna, gadanie od rzeczy. 
TO DELIVER, dMlw'-tir, v.a. 
oddać, poddać, wydać; wręczyć, od- 
dać do rąk; dostawić (towar);(/rotn.. 
uwolnić, wybawić, wyzwolić, oswo- 
bodzić; opowiadać, wysłowić się) 
To-a discourse, powiedzieć mo- 
wę , mieć mowę. To be delivered 
of a child, urodzić, powić, wydać 
na świat dziecko. To-in trust, po- 
wierzyć co komu, poruczyć. To- 
one's thoughts, wynurzyć swe zda- 
nie, myśli./le delivers himself very 
well, dobrze się wysławia, tłuma- 
czy. To-over, to-up, wydać, po- 
dać w moc, w czyje ręce. 
DELIVERANCE, dś-llw'-ar4ns, 
s. uwolnienie, wybawienie, wyzwo- 
lenie, oswobodzenie; wysłowienie; 
połóg, porodzenie, oddanie, pod- 
danie , wydanie. 
DELIVERER, dć-llwMr-fir, s. 
uwolniciei, wybawiciel, oswobodzi- 
cie!. 
DELIVERY, dć-HwMr-ć, s. li- 
werunek, dostawa (towarów); uwol- 
nienie , wybawienie, wyzwolenie, 
oswobodzenie; wydanie, extrady- 
cya; wysłowienie; połóg,porodzenie. 
DELL, dćl, s. dolina, wądół. 
DELUDABLE, dć-lńMi-bl, adj. 
dający się omamić, oszukać. 
TO DELUDE, dć-liid', v. a, złu- 
dzić, omamić, oszukać. 
DELUDER, dć-lu'-dur, S. łudzi- 
ciel, mamicie!, zwodzicie!. 
DELUGE, dćl'-ludż, s. potop, 
zalew. 
TO DELUGE, v.a. zalać, zatopić. 
DEM 
DELUSION, dć-W-źfin,ma- 
mullo, ułuda, złudzenie, utudzenie. 
DELUSIVE, di-l&'-slw, or DE- 
LUSORY, dMu'-sfir-i, adj. mamią- 
cy, łudzący, zwodniczy. 
' TO DELVE, dćiw, v. a. konać; 
fig. zgłębiać, zanurzać się, zacie- 
kać się. 
DELVE, s. jama, dół. A-of coals, 
pewna ilość węgli kamiennych. 
DEMAGOGUE, dćm-a-góg, S. 
demagog. 
DEMAGOGICAL, di-mS-g&g'-Ik- 
ii, adj. demagogiczny. 
DEMAIN,dć-min',orDEMAINE, 
dć-mćn', s. dominium, dobra, ma- 
jętność, włość. 
TO DEMAND, dć-mAnd', v.a. 
upominać się, żądać, wymagać; 
(-of, od), w. p. żądać, dochodzić 
sądownie, poszukiwać swego pra- 
wnie. 
DEMAND, s. żądanie, domaga- 
ganie się, wymaganie, żądanie, po- 
trzebowanie (płodów, wyrobów, 
towarów). 
DEMANDANT, dS-mln'-dAnt, s. 
W. P. powód. 
DEMANDER, dS-mW-dBr, s. 
żądający, domagający się; żądający, 
potrzebujący (jakiego towaru.) 
DEMANDERESS, dd-min'-dar- 
ćs, s. w. p. powódka. 
TO DEMEAN, dć-mSn', v.a. 
(refl. -one's self.) prowadzić się, 
postępować, postąpić. 
DEMEANOUR, dd-mć'-ni5r, s. 
prowadzenie się, postępowanie. 
DEMEANS, dć-mćnz', s. pl. zob. 
DEMAIN. 
DEMERIT, dć-m5r'-It, s. wina, 
przewinienie, zawinienie. 
DEMI, d5m'-ó, (parł, używana 
tylko w składanych wyrazach) pół. 
-canon, póldziaio lowest, 
30 funtowe działo. ordinary, 
32 funtowe działo. of the 
greatest size, 36 funtowe działo. 
-culverin, pólśmigownicy. 
ordinary, i 0 funtowe działo.-de- 
vil , pól djabla, djabeł wcielony.- 
god, półboźek. -lance, krótka 
kopia. 
DEMISE, dć-mlz', s. zgon, zej- 
ście ze świata. 
DEMOCRACY, dć-mók'-kri-s6. 
S. demokracya. 
DEMOCRATE, dćm'-d-kdt, i 
demokrata. 
DEMOCRATICAL, dćm-d-Łrit'- 
ż-kM, adj. demokratyczny. 
TO DEMOLISH, de-mdl -kz, v.a. 
rozwalić, zwalić, obalić, zburzyć. 
DEMOLITION, da-mbl'-lsz-aii, 
s. obalenie, zburzenie. 
DEMON, dć'-mdn, s. dach, zły 
duch, czart, djabeł. 
* DEMONIAC, dć-md'-nMk, 1) 
adj. czarci, djabelski, 2) s. opęta- 
ny przez czarta. 
DEMONIACAL, dćm-d-nl'4-kM, 
or DEMONIAN, dć-mó'-n6-dn,ad). 
zob. DEMONIAC, djabli. 
DEMONOLOGY, dó-m^nte-b- 
dźć, s. nauka o złych duchach. 
DEMONSTRABLE, dć-m&n'- 
str3-bł, adj. mogący być okasa- 
Fice, b£rt &n, bitowi, hćn.jfFine, Qn.|Nó> pr&Ye, Kr, g&t.pcare,car,f&l!. gCMn.gHó&se.gCiaLgBM.^SOła, DEN 
nym, dowiedzionym. LY, odo. do- 
wodnie, do przekonania. 
TO DEMONSTRATE, dć-m&n'- 
strat,t>. a. okazać,dowieść,wykazać. 
DEMONSTRATION, dćm-món- 
strA-szbn, s. okazanie, dowiedzenie, 
dowodzenie, wykazanie. 
DEMONSTRATIVE , dć-món'- 
strA-tlw, adj. wykazujący, dowodny. 
- LY adv. dowodnie, na oko. 
DEMONSTRATOR, dćm-m6n- 
^trA'-tfir, s. okaziciel, wykaziciel, 
dowodzący. 
DEMONSTRATORY, dć món'- 
strś-tur-ć, adj. dowodny, przeko- 
nywający. 
DEMULCENT, dć-mM'-sćnt,ad;. 
med. odmiękczający, zmiękczający, 
łagodzący. 
TO DEMUR, dć-mur', v. 1) a. 
w. p. zarzucić, uczynić zarzut, 
rzucić wątpliwość; 2) n. wzdragać 
się, wahać się, powątpiewać. 
DEMUR, s. wzdraganie się, wa- 
hanie się, powątpiewanie. 
DEMURE, dć-mór', adj. powa- 
żny, sztywny, wymuszenie skromny. 
- LY, adv. z miną poważną, szty- 
wny. - NESS, s. sztywność, prze- 
sadzona skromność. 
DEMURRER, de-mir'-rńr, s. w. 
p. delata, zwłoka z powodu wnie- 
sionych przez strońę zarzutów, do- 
wodów. 
DEN, dćn, s. pieczara, jaskinia. 
DENDROLOGY, dćn-dról-ló- 
dzć, s. nauka o drzewach. 
DENEGATION, d<W-gi'-szun, 
s. zaprzeczenie. 
DENIABLE, dć-nl'4-bl, adj. mo- 
gący być zaprzeczonym. 
DENIAL, di-ni'-Al, 8. zaprzecze- 
nie, odmówienie, odmowa. 
DENIER, dś nl'-ir, s. zaprzecza- 
jący, odmawiający. 
TO DENIGRATE, dćn'-ź-grit, 
o. a. czernić, oczernić. 
DENIGRATION, dćn-ć-gri'-szfin, 
8. czernienie, oczernienie. 
DENIZATION, dćn-nć-zi'-szfin, 
8. w. p. nadanie obywatelstwa, in- 
dygenat. 
DENIZEN, (-om), dćn'-ć-zn, s. 
cudzoziemiec mający sobie nadany 
indygenat, obywatel. 
DENMARK, dćn'-mlrk,s. Danija. 
TO DENOMINATE, dć-nÓm'-ć- 
nAt, v. a. nazwać, nadać imię, mia- 
nować. 
DENOMINATION, d3-nóm-ć-nA'- 
szfin,s. nazwanie, nazwisko, miano. 
DENOMINATIVE, dó - nóm'-ć-nA- 
tlw, adj. służący do nazwania, 
mianujący; nazwany, mianowany. 
DENOMINATOR, dć-nÓm'-ć-ni- 
tfir, s. nazywąjący, mianujący; 2) 
arii, mianownik (w ułamkach), 
wykładnik (w stosunkach). 
DENOTATION, dćn-ó-t4'-sz6n, 
s. oznaczenie. 
TO DENOTE, dć-ndt',v. a. ozna- 
czać, znaczyć. 
TO DENOUNCE, dś-ndhns', v. 
a. ogłosić, oznajmić, zapowiedzieć. 
To - war, wypowiedzieć wojnę; 
2) grozić, odgrażać się, zagrażać, 
odkaaywać się. 
DEP 
DENOUNCEMENT, dć-nóńns'- 
mćnt, s. zapowiedzenie; groźba, 
pogróżka, zagrożenie. 
DENOUNCER, di-natm - sir , 8. 
zapowiadający, zagrażający. 
DENSE, dćns, adj. gęsty. 
DENSITY, dón'-sć-tó, s. gęstość. 
DENTAL, d£n'-tM, adj. zębowy. 
DENTATED, dćn'ti-tćd, or DEN- 
TED, dćn'tćd, adj. zębaty, zębia- 
sty, w zęby. 
DENTELL1, dćn-tćF-lć, s. arch. 
ząbki, szereg ząbków na gzymsie 
korynckim. 
DENTICULATED, dćn-tlk'-ń-li- 
tid, udj. sob. DENTATED. 
DENTICULATION,ddn-tlk'-u-li'- 
szun, s. ząbkowatość. 
DENTIFRICE, dćn'-tć-fr!s, s. 
proszek do czyszczenia zębów. 
DENTISTE, dćn'-tlst, s. dentysta. 
DENTITION, dSn-tlsz'-fin, s. 
wyrzynanie się zębów. 
TO DENUDATE, di-nii'-dit, or 
TO DENUDE, dć-nud', v. a. ob- 
nażyć, ogołocić, obedrzeć. 
DENUDATION,dćn nii-da-szbn, 
s. obnażenie, ogołocenie, obdarcie. 
DENUNCIATION,dć-nfin szM'- 
&un, s. zapowiedzenie; groźba, 
pogróżka, zagrożenie. 
DENUNCIATOR, dó-nfln-szA-A'- 
tiir, s. grożący, odgrażający się; 
2) donosiciel, denuncyant 
TO DENY, dć-ni v. a. przeczyć, 
zaprzeczać, zapierać się; 2) wzbra- 
niać się, odmówić, niechcieć ze- 
z wo^ ić 
TO DEOBSTRUCT,dó-ób'-strukt', 
v. a. (med.) odetkać, otworzyć za- 
pchany kanał. 
DEOBSTR UENT, dć-ób'- stró- 
ćnt, s. (med.) lekarstwo sprawujące 
rozwolnienie. 
DEODAND, dć'-ó-dind, 5. w p. 
rzecz będąca przyczyny czyjćj 
śmierci, bez winy jćj właściciela 
(np. wóz, koń, bydlę), zabrana na 
skarb, i sprzedana na korzyść ubo- 
gich. 
TODEOPPILATE ,dć-óp'-pMM, 
v. a. (med.) odetkać, otworzyć zat- 
ksnv L'snaF 
DEOPPILATION, dW>p'-pAlA*- 
szńn, s. (med.) odetkanie, otworze- 
nie , rozwolnienie. 
DEOPPILATIVE, di-óp-pWi- 
t'w, (adj.) med. otwierający zatkane 
kanały. 
DEOSCULATION, dć-6s-ki-U'- 
sz&n, s. całowanie, ucałowanie. 
TO DEPAINT, dć-pAnt', v. a. 
odmalować; opisać. 
TO DEPART, dć-p3rt', v. a i n. 
odejść, odjechać; zejść ze świata, 
umrzeć;oddalić się, zboczyć, od- 
mienić zdanie. To - [or, odjechać 
dokąd. To - this life, zejść z tego 
świata. To - from, oddalić się, 
zboczyć od czego. To-from one's- 
religion, wyrzec się swój religii. 
To - with, wyrzec się, zrzec się 
odstąpić czego. 
DEPART, s. (chem.) oddzielenie 
części srebrnych od złota. 
DEPARTER, dć-p3r'-tfir, s. 
(chem.) oczyszczający metale. 
DEP 
DEPARTMENT, dć-parf-raćni 
S. wydział. 
DEPA RTURE,dApAr'-cziir, s. wy- 
jazd, odjazd; zejście ze świata, zgon. 
TO DEPEND, dć-pćnd',v. n. (on, 
upon), zależeć, być podległym; 
zależeć, zawisnąć; polegać na kim, 
spuszczać się na kogo. He has little 
to - upon, nie ma wielkiego ma- 
jątku. People to be depended upon, 
ludzie którym zaufać, na których 
się spuścić można. 
DEPENDANCE, (-encz, -cy)( 
dć-pćn'-dśns, S. zależność,zawisłość; 
2) poleganie, ufanie, ufność. 
DEPENDANT (-ent), dś-pćn'- 
dAnt, 1) adj. zależny, zawisły, pod- 
legły; 2) s. (także DEPENDER), 
dependent. 
DEPENDING,dć-pćn* dhig,parL 
adj. wiszący, zwisły; fig. wiszący, 
w zawieszeniu (proces, sprawa). - 
upon, polegający, spuszczający si$ 
na co. 
DEPERDITION, di-pSr-dlsz'-ua, 
5. strata, ubytek. 
TO DEPHLEGM, dMćin', ar 
TO DEPHLEGMATE, dć-flćg-mit, 
v. a. chem. oczyścić wyskok z części 
wodnych. 
DEPHLEGMATION, ddf-fl^g-nii- 
szun, s. chem. oczyszczenie z części 
wodnych. 
TO DEPICT, dć-plkf, or TO 
DEPICTURE, dć-plk'-czur, v. a. 
odmalować, opisać. 
DEPILATORY, dć-pir-U-tir-i, 
s. maść od którćj włosy wypadają. 
DEPILOUS, dApll'-lus, adj. bez- 
włosy, łysy. 
DEPLANTATION, dĆp-Un-tó'. 
szun, s. przesadzanie roślin. 
DEPLETION, dć-plć'-szón, s. 
wypróżnienie. 
DEPLORABLE, dA-pld'-ri-N, 
adj. opłakany, godny politowania, 
żałosny; 2) lichy, nędzny. - LY, 
adv. nędznie. - ŃESS, s. stan 
godny politowania. 
DEPLORATE, dć-pló'-raL, adi. 
opłakany, bolesny. 
DEPLORATION, dćp-ló-rA'-sz&n, 
s. płacz, skarga, narzekanie, opla- 
kiwanie* 
TO DEPLORE, dó-plór', v. o. 
opłakiwać, boleć, ubolewać. 
DEPLORER, dć-pló'-rfir, s. opła- 
kujący, ubolewający. 
DEPLUMATIÓN, dćp-lń-mi'- 
sz&n, s. oskubanie; 2) (med.) na- 
brzęklośćpo wiek wraz z wyłysienie®! 
brwi. 
TO DEPLUME, dS-plW, v. a. 
skubać, oskubać. 
TO DEPONE, dć-pón', v. a. 
złożyć (zastaw, rękojmię). 
DEPONENT, dć-pó'-nćnt, s. ze- 
znający w sądzie; 2) gram, słowa 
czynno-bierne (w łacińskim języku). 
TO DEPOPULATE, dApóp'-i- 
lit. v. a. wyludnić, spustoszyć. 
DEPOPULATION, dć-póp-ń-lż'- 
sz&n, s. wyludnienie, spustoszenie. 
DEPOPULATOR, dć-póp-d-U 
t&r, s. pustoszyciel, niszczyciel. 
TO DEPORT, dć-pórt', o. a. 
(refl. - one's self)', prowadzić się, 
83 
F^ce, bar, Ml, bM^, Hp.OFlne, fMNd, prdvet f5r, gMC&re.clir, ffiU.||Cd!n.||H6ase.|l CMil.póMSM®. BEP 
postępować, zachować się, sprawo- 
wać się. 
DEPORT, DEPORTMENT, dć- 
pórt'-mćnt, s. prowadzenie sig, 
postępowanie, sprawowanie się. 
DEPORTATION, dSp-dr-ti-sziin, 
«, deportacya, odesłanie przestępcy 
do osad; wygnanie, zsyłka. 
TO DEPOSE, dć-póz't v. a. i n. 
złożyć, zrzucić; złożyć z tronu; 
świadczyć,złoźyćświadectwo, zeznać 
w sadzie. 
DEPOSITARY, dć-pdz'-ć-tAr-ć, 
«. depozytaryusz, u którego co 
złożono, komu co powierzono. 
TO DEPOSITE, dć-póz'-It, v. a. 
złożyć na depozyt, dać na skład. 
DEPOSITE, s. depozyt, skład. 
DEPOSITION, dćp-pó-z!sz'-un, 
j. złożenie z tronu; 2) zeznanie 
w sadzie. 
DEPOSITORY, dć-póz'-ć-tur-h, 
S. skład, miejsce gdzie się co składa. 
DEPOT, dć-pó',s. skład towarów, 
magazyn. 
DEPRAVATION, dćp-rA-wi'- 
szfin, s. zepsucie, skażenie. 
TO DEPRAVE, dć-priw', v. a. 
zepsuć, skazić. 
DEPRAVEDNESS , dh-priwd'- 
nćs , see DEPRAVITY. 
DEPRAVEMENT,dć-prśw'-mćnt, 
or DEPRAVITY, dć-priw'-ć-tó, s. 
zepsucie, skażenie. 
DEPRAVER, dć-pri'-wur,'s. ka- 
zicie!, skazicie), skaźca. 
TO DEPRECATE, dćp'-prć-kłt, 
V. a. odpraszać, starać się odwrócić 
przez proźbę, błagać zaklinać. 
DEPRECATION, dćp-prć-ki' 
szun, s. prośby, modły, błaganie 
(o odwrócenie złego). 
DEPRECATIVE, (-tory), dćp'- 
pró-kó-tlw, adj. błagający, zaklina- 
jący, proszący o przebaczenie. 
TO DEPRECIATE, dć-prć'-szA 
&t, v. a. zniżyć cenę, nizko szaco- 
wać ; upośledzać. 
TO DEPREDATE, dSp'-prMM, 
v. a. łupić, rabować, plondrować, 
pustoszyć. 
DEPREDATION, dćp-prć-di'- 
szun, s. lupieztwo, rabunek, spu- 
stoszenie. 
DEPREDATOR, dćp-prć-dr- 
tfir, z. łupieżca, rabuś. 
TO DEPRESS, dć-prćs', v.a. 
zgnieść, przygnieść, spłaszczyć; fig. 
zbić z tonu, zasmucić, zafrasować. 
DEPRESSION, dć-prćsz'-un, s. 
zgniecenie, przygniecenie, spła- 
szczenie ; zapadłość; fig. zasmuce- 
nie , zafrasowanie; poniżenie, upo- 
korzenie* 
DEPRIMENT, adj. (anaf.) cią- 
gnący na dół (o muszkułach), 
DEPRIVATION, dćp-prć-wł'- 
szun, s. pozbawienie, odjęcie; w. p. 
odjęcie urzędu, odebranie prebendy 
lub beneficium duchownemu. 
TO DEPRIVE, dć-priw', v.a. (of) 
pozbawić, odjąć, wyzuć, ogołocić; 
odjąć urząd. 
DEPTH. dćpfA, S. głębia, głę- 
bokość. Tne-of a battalion, głę- 
bokość batalionu. In the-of win- 
ter, wśród zimy. 
84 
des 
TO DEPTHEN, dćp'-t/m, v. a. 
zagłębić, zapuścić glębićj, wyko- 
pać giębićj. 
TO DEPURATE, dćp'-ń-rit, 
czyścić, lutrować. DEPURATE, 
adj. oczyszczony, wylutrowany. 
DEPURATION, dćp-ń-ri-szŁn, 
s. czyszczenie, lutrowanie. 
DEPUTATION, dćp-ń-tA'-szun, 
3. deputowanie, wysłanie; deputa- 
cya, osoby wysłane, namiestniko- 
stwo, namieśnictwo. 
TO DEPUTE, dó-put', v. a. de- 
putować, wysłać, poruczyć, przelać 
władzę, umocować. 
DEPUTY, dćp'-it-tó, s. deputat, 
posłannik, deputowany; namiestnik. 
Lord -, namiestnik królewski, 
wielkorządca. 
TO DERANGE, dć-r3ndź, v. a. 
wprowadzić nieład, nieporządek, 
poprzewracać. 
DERAY, dć-ri', s. hałas, zgiełk, 
wrz3ws« 
DERELICT, dćr'-ć-Hkt, 1) ad]. 
opuszczony; 2) DERELICTS, s. pl. 
(derelict lands), pustki, pustynie, 
grunta opuszczone. 
DERELICTION, dćr-ć-l!k'-sz3H, 
opuszczenie, stan opuszczenia. 
TO DERIDE, dć-rld', v.a. wy- 
śmiewać, szydzić, urągać się. 
DERIDER, dó-rf-dór, &. wy- 
śmiewacz, szyderca. 
DERISION, dć-rlż'-un, s. wy- 
śmiewanie, naśmiewanie się, po- 
śmiewisko, szyderstwo. 
DERISIVE, dć-rl'-slw, or DERI- 
SORY, dć-rl'-sur-ć, adj. wyśmie- 
wający, szydzący, urągający. 
DERIVABLE, dć-ri'-wi-bl, adj. 
dający się wyprowadzić(o wyrazach). 
DERIVATION, di'r-i-wi'-szun, s. 
pochodzenie (wyrazów); 2) (med.) 
odciągnienie humorów. 
DERIVATIVE, dć-rlw'4-tlw, 1) 
adj. pochodzący, pochodny; 2) s. 
wyraz pochodny.-LY, adv. pocho- 
dnie. 
TO DERIVE, dó-rlw*, v. i) a. 
(from.) czerpać, ciągnąć, wycią- 
gać, wyprowadzać, wywodzić (ród). 
To-profil (advantage), ciągnąć 
korzyść, korzystać; 2) n. pocho- 
dzić (o wyrazach). 
TO DEROGATE, dćr'-ó-git,v.a. 
i n. ujmę czynić, uwłaczać, ubliżać. 
DEROGATION, dćr-ó-gł'-szun, 
3. ujma, ubliżenie. 
DEROGATIVE, (-TORY),dć-rdg'- 
3-tIw, adj. czyniący ujmę, uwłacza- 
jący, ubliżający. 
DEROGATORILY, dd-r&g'-i-tfir- 
ć-lć, adv. z ujmą, z uszczerbkiem, 
z ubliżeniem. 
. DEROGATORINESS, dć-róg'-5- 
tur-ó-ńćs, s. uwłaczanie, ubliżanie. 
DERVIS, (-ise), dćr'-wls, s. 
derwisz. 
DESCANT, dćs'-k3nt,s.dyszkant; 
fig. rozwlekła mowa, gadanina. 
TO DESCANT,dćs-kint', v. n. 
(on, upon) rozwodzić się z czćm, 
rozwlekać, długo rozprawiać. 
TO DESCEND, dć-sSnd', r.n. 
zejść na dół, zstąpić; wylądować 
zbrojne, napaść, uderzyć; fig. po-. 
DES 
chodzić od kogo, być potomkiem t 
spaść na kogo (o sukcessyi); zniżyć 
się, poniżyć się. To-to particulars, 
wdać się w szczegóły. To-into one's 
self, wejść w siebie. 
DESCENDANT, dć-sćn'-d3nt, S. 
s. potomek. 
DESCENDENT, dć-sćn'-dćnt» 
adj. pochodzący (od przodków). 
DESCENDIBLE, dć-sćn-dź-bl, 
adj. spadkowy. 
DESCENT, dć-sćnt',s. zejście na 
dół, zstąpienie; pochyłość, spadzi- 
stość; 3) wylądowanie zbrojne, na- 
pad, uderzenie; fig. pochodzenie, 
ród; prawo dziedziczenia, dziedzic- 
two, spadek. 
TO DESCRIBE, dć-skrlŁ', v.a. 
opisać, opisywać. 
DESCRIBER, d^krF-bir, s. 
opisujący. 
DESCRIER,d£-skrr-ur,3.postrze- 
gający, odkrywający. 
DESCRIPTION, dć-skrlp*-szun, 
3. opis, opisanie. 
DESCRIPTIVE, di-skrip'-tlw, 
adj. (of) opisujący, opisowy. 
TO DESCRY, dć-sk.T, v.a. do- 
strzec , postrzec, odkryć. 
TO DESECRATE, dćs'-sć-krAt, 
v. a. obrócić rzeczy święte na po- 
wszedni użytek, zprofanować. 
DESECRATION, 
sz&n, s. zprofanowanie. 
DESERT, dćz'-ćrt, 1) s. pusty- 
nia; 2) adj. pusty, bezludny, nie- 
zamieszkały. 
TO DESERT, dć-zM', u i) a. 
opuścić, od biedź; 2) n. opuścić 
swe stanowisko, zbiedz, dezerle- 
rować. 
DESERT, s. zasługa, zaleta. 
DESERTER, dć-zćr'-tur,s. zbieg, 
dezerter. 
DESERTION, dć-zćr'-szun, s. 
opuszczenie, odbieźenie; opuszcze- 
nie stanowiska, dezereya. 
DESERTLESS, dć-zćrt'-l&, adj. 
nicmający żadnej zalety. 
TO DESERVE, dć-zćrw\ v.a. 
zasługiwać na co. To-well of, 
zasłużyć się komu, położyć za- 
sługi. 
DESERVEDLY, dó-zćr'-wćd^, 
adv. słusznie, sprawiedliwie. 
DESERVER, dć-zćr-wur, s. za- 
służony człowiek. 
DESICCANTS, dć-slk'-kints, s. 
pL (med.) lekarstwo osuszające. 
TO • DESICCATE, dć-slk'-Ut, 
V. a. wysuszyć, osuszyć. 
DESICCATION, dćs-lk-W-szin, 
s. wysuszenie, osuszenie. 
DESICCATIVE, dĆ-sIk-kS-Uw, 
adj. osuszający (strupy, rany). 
DESIDERATUM, dó-sld-ć-ri'- 
tum, s. żądanie niezaspokojone, 
rzecz do żądania, do życzenia po- 
zostająca , brak, niedostatek. 
TO DESIGN, dś-sln', v. i) a. 
(for.) przeznaczyć (do czego, na co); 
2) n. zamyślać, umyślić,zamierzać. 
DESIGN, s. cel, zamiar, zamysł, 
(plan.) Through-,umyślnie, z u- 
mysłu. To have a-upon one, mieć 
jakieś zamiary przeciw komu, kno- 
wać coś przeciw niemu. upon 
Fżce, b2r, Ul, tot^MĆ, Wn-UHne, łln.yNó, próve, f&r, g6L[|Ciire,cur, full.EC6MK^-k'CAuLpćeM|S^ DES' 
a thing, mleć chrapkę nrco, chęt- 
kę do czego. 
DESIGNABLE, dS-sIn'-fi-bl, adj. 
znaczny, wyraźny. 
TO DESIGNATE, dćsp-s!g-n4t, 
V.a. oznaczyć, opisać, wyrazić. 
DESIGNATION, dćs-sig-ni'-szAn, 
S. oznaczenie, opisanie, wyrażenie. 
DESIGNEDLY, de-sP-nćd-lć, 
adv. umyślnie, z umysłu. 
DESIGNER, dć-st'-nftr, s, ryso- 
wnik, malarz; obmyślający, knują- 
cy piany. 
DESIGNING, dć-sl-nlng, adj. 
knujący złe zamiary, fałszywy, prze- 
biegły, zdraliwy, p'odstępny. 
DESIGNLESS, dć-sin-ićs, adj. 
-LY, adv. bez myśli, bez żadnego 
celu, mimowolnie. 
DESIGNMENT, dć-sln'-mćnt, s. 
szkodliwy cel, zamiar; plan, rys. 
DESIRABLE, dć-zi'-rA-bl, adj. 
pożądany. 
DESIRE. dś-zlr',s. żądanie, ży- 
czenie, żąaza. To one's hearts-, 
stosownie do życzeń, po myśli, do 
woli. Fond-, popęd płciowy. 
TO DESIRE, v. a. żądać, życzyć 
sobie, pragnąć; żądać, wymagać ód 
kogo; kazać, polecić. Did i not- 
you to go thither? czyżem ci nie- 
kazał tam pójść P 
DESIRER, dć-zl'-riir, s. żądający, 
pragnący. 
DESIROUS, dć-zP-rfis, adj. {of) 
chciwy czego, pragnący,pożądający, 
-LY, adv. chciwie, z upragnie- 
niem. -NESS, s. chciwość, żądza, 
upragnienie. 
TO DESIST,dć-s!st',v.n.{from.) 
odstąpić od czego, poprzestać, za- 
niechać. 
DESIST ANCE, dć-słs'-t5ns, s. 
odstąpienie, poprzestanie, zanie- 
chanie. 
DESK, desk, s. pulpit, blóro. 
DESOLATE, dćs'-só-łśt, adj. 
pusty, bezludny, niezamieszkały, 
odludny; spustoszony, opustoszały; 
Btrapiony, stroskany. 
TO DESOLATE,v.a. spustoszyć. 
DESOLATION, dćs-sd-IA'-szfln,s. 
spustoszenie, strapienie, smutek, 
zmartwienie. 
DESPAIR, dć-spir', s. rozpacz. 
TO DESPAIR, u.n. {of) rozpa- 
czać. He is despaired of by the doc- 
tors, doktorowie go odstąpili. 
DESPAIRER, dć-spśr'-fir, s. roz- 
paczający. 
DESPAIRINGLY, dć-spś'-rlng-lć, 
adv. z rozpaczą. 
TO DESPATCH, dś-spAcz', v.a. 
•wysłać, wyprawić (spiesznie); wy- 
spieszyć, uwinąć się z czćm, spra- 
wić, dokonać; fig. wyprawić na 
tamten świat, dobić. 
DESPATCH, s. pospiech; listy, 
depesze; sztafeta, goniec. 
DESPATCH FUL, d^-spAcz'-fiil, 
adj. pospieszny. 
DESPERADO, dćs-pś-rA'-dó, or 
DESPERATE, dćs'-pć-rśt, s. despe- 
fał 
DESPERATE, adj. desperacki, 
rozpaczający; szalony, zapamiętały. 
-LY, adv. po desperacko, z roz- 
DES 
paczą; (fam.) strasznie, okropnie, 
niezmiernie.-NESS, s. szaleństwo, 
zapamiętałość. 
DESPERATION, dćs-pfi-r^-szan, 
s. rozpaczanie, zwątpienie, rozpacz. 
DESPICABLE, d&'-pć-k4-bl, adj. 
wzgardy godny, podły, nikczemny. 
-NESS, s. podłość, nikczemność. 
-LY, adv. podle, nikczemnie. 
DESPISABLE, dó-spU-zA-bl, adj. 
ZOb. DESPICABLE. 
TO DESPISE, dć-spłz', v.a. gar- 
dzić, pogardzać; {Shaksp.) brzy- 
dzić się, mieć w obrzydzeniu. 
DESPISER, dć-spi-z&r, s. gar- 
dziciel, pogardziciel, wzgardziciel. 
DESPITE, dś-spit', s. złość, prze- 
kora. In - of me, mnie na prze- 
korę, mimo mojćj woli. 
DESPITEFUL, d^-splf-f&l, adj. 
zły, złośliwy. -LY, adv. na złość, 
na przekorę. -NESS, s. złość, 
złośliwość, niechęć. 
TO DESPOIL, dć-spftll', v.a. 
wyzuć, ogołocić, obedrzeć, złupić. 
DESPOLIATION, dćs-pd-ló-ś'- 
szńn, s. ogołocenie, zlupienie. 
TO DESPOND, dć-spónd', v.n. 
zwątpić, rozpaczać. 
DESPONDENCE (-cy), dS- 
sp6n'-dćns, s. zwątpienie, rozpacz. 
DESPONDENT, dś-spón'-dćnt, 
adj. rozpaczający. -LY, adv. 
z rozpaczą. 
DESPOT, dćs'-pbt, despota, 
samodzierżca. 
DESPOTIC (-al) , di-sp6t'-lk, 
adj. despotyczny, samowładny. - 
ALLY, adv. despotycznie. -AL- 
NESS , s. absolutna władza. 
DESPOTISM, dćs'-pót-!zm, s. 
despotyzm, samowładztwo. 
DESSERT, dćz-zćrt', s. wety.. 
TO DESTINATE, d<?s'tć-nit, v. 
a. przeznaczyć (do czego, na co). 
DESTINATION, dćs-tć-ni'-szun, 
s. przeznaczenie (na jaki cei). 
TO DESTINE, dćs'-t!ń , v. a. 
przeznaczyć (na jaki los), przezna- 
czyć (na jaki ceł), poświęcić. 
DESTINY, des'-tć-nó' przezna- 
czenie, zrządzenie niebios, los, 
dola. 
DESTITUTE, dSs'-tMCtt, adj. 
ogołocony, pozbawiony. - of, cier- 
piący niedostatek czego. 
DESTITUTION, dćs-tś-tń'-szftn, 
s. ogołocenie, niedostatek, nędza, 
bieda. 
TO DESTROY, dó-stróć', v.a. 
burzyć, zburzyć; zniszczyć, pusto- 
szyć ; zniszczyć, zgubić, zniweczyć, 
przyprawić o zgubę; zgładzić, 
zabić, wymordować.. 
DESTROYER, dć-stróć'-ur, S. 
burzyciel, zburzyciel; niszczyciel, 
pustoszvciel. 
DESTRUCTIBLE , dć-strfik-tć- 
bl, adj. uległy zepsuciu, zniszczeniu. 
DESTRUCTION, dć-struk'-szńn, 
s. zburzenie, obalenie; zniszczenie, 
spustoszenie; klęska, rzeź, krwa- 
wy bój; zniweczenie, zguba; (teol.) 
wieczne potępienie. 
DESTRUCTIVE, dó-str6k'-tlw, 
adj. {of, to), burzący, psujący, 
niszczący, podkopujący, zgubny.! 
DET 
-LY, adv. xgubnie. -NESS, a. 
zgubność. 
DESTRUCTOR, dć-strak'»tartr, 
20b. DESTROYER. 
DESU DATION, das-Mi'-szfin, 
s. obfite poty. 
DESUETUDE, d^s'-sui-tCid, s. 
wyjście z użycia, nieużywanie. 
DESULTORY, dćs'-ńl-tar-rć , 
adj. dopadkowy, dorywczy, niepo- 
rządny, nlemetodyczny. -TORI- 
LY, adv. dopadkiem, dorywczo, 
nieporządnie. 
TO DETACH, dć-tócz', v. a. od- 
dzielić , odłączyć; odkomendero- 
wać (oddział wojska), 
DETACHMENT, dć-Ucz'-mćnt, 
S. oddział wojska. 
TO DETAIL, dć-tM', v. a. wy- 
szczególnić,opowiadać szczegółowo. 
DETAIL, s. szczegół, szczegó- 
łowa wiadomość. -S, pl. szczegó- 
ły, szczegółowe okoliczności. In -, 
szczegółowo, po szczegółach. 
TO DETAIN, dć-tin', v. a. za- 
bawić , zatrzymać, (kogo); zatrzy- 
mywać co się komu należy. To - 
om a prisoner, trzymać koga 
w więzieniu. 
DETAINDER, dó-tłn'-dór, $. 
w. p. rozkaz przytrzymania, uwlę- 
zienia. 
DETAINER, dć-tł'-nfir, s. za- 
trzymujący co się komu należy. 
TO DETECT, dćtókt', v.a. wy. 
kryć, odkryć, wyśledzić. 
DETECTER, dć-tćk'-tar, s. wy. 
krywający, wyśledzający. 
DETECTION, dć-tćk'-szun, s. 
wykrycie, wyśledzenie. 
DETENTION, dMSn'-szfln, S. 
zatrzymanie cudzćj własności 5 
przytrzymanie, uwięzienie. 
TO DETER, dó-tćr', v. a. (fam.) 
odstraszyć, odwieść od czego po- 
strachem. 
TO DETERGE, dć-tćrdż', v.a. 
(med.), obmywać, obmyć, wymyó 
(ranę). 
DETERGENT, dć-tćr'-dźSnt, adj. 
(med.), obmywający, czyszczący. 
DETERIORATION, dć-tć-rć-ó- 
ró'-szun, s. nadpsucie, pogorsze- 
nie, uszkodzenie. 
DETERMINABLE, de-tćr'-mć- 
nó-bl, adj. dający się oznaczyć, 
DETERMINATE, dć-tćr'-mć-njt, 
ad], oznaczony, określony; śmiały, 
odważny. -LY. adv. śmiało, od- 
ważnie. 
DETERMINATION, dć-t^-mś- 
n&'-sz&n, s. postanowienie, krok 
stanowczy; w. p. roztrzygnienie 
sprawy, wyrok. 
DETERMINATIVE, dMćr'-mć- 
nA-tlw, adj. określający, ogranicza- 
jący; roztrzygający, stanowczy. 
DETERMINATOR , dć-tćr-mć- 
nó'-tńr, 8. sędzia spór rozstrzy- 
gający. 
TO DETERMINE, dć-tćr'-młn , 
V.a. i n. oznaczyć, określić; roz- 
sądzić , rozstrzygnąć- - upon, po- 
stanowić , przedsięwziąść, zdecy- 
dować się. To - one in one's fa- 
vour, skłonić kogo na czyją stronę. 
85 
FŻoe, Mr, 411, hJn.gFlne, On.gNd, pr&^e. f&r, gót.gGtre,cćr, fŁll.[{Cóln.||H6&se.||C4ul.8BM.|*SMa. DEV 
To - a business, załatwić inte- 
res. DETERMINED,ffipart. adj. 
odważny, gotów ńa wszystko. 
DETERRATION, dć-tćr-rA'-sz&n, 
s. wykopanie. 
DETERSION, dć-tćr'-szr*m, s. 
fmed.) , obmycie , oczyszczenie 
rany). 
DETERSIVE, dMćr'-sIw, 1) adj. 
obmywający; 3) s. środek służący 
do obmycia , oczyszczenia (rany). 
TO DETEST', dć-tóst', v.a. brzy- 
dzidsię , mieć w obrzydzeniu, nie- 
nawidzieć, niecierpieć. 
DETESTABLE, dó-tćs'-tA-bl, adj. 
obrzydły, obmierzły, bezecny. - 
BLY, adv. obrzydłe, bezecnie. 
DETESTATION, dćt-5s-ti'-szfin, 
S. obrzydzenie, odraza, nienawiść. 
DETESTER, dó-tćs'-tur, s. ma- 
jący w obrzydzeniu, nienawidzący. 
TO DETHRONE, dć-Ihrón', v. 
a. detronizować, złożyć z tronu. 
DETINU, de tłn-nu, s. w. p. po- 
zew o zatrzymanie cudzćj własności. 
DETONATION, dćt-ó-ni'-szun, 
s. (chem.), detonacya, wystrzał. 
TO DETONIZE, dćf-ó-nlz, v.n. 
(chem.), puknąć, wystrzelić. 
TO DETORT, dć-tórt', v. a. 
skręcić, wykręcić, przekręcić. 
TO DETRACT, dć-trAkt', v. a. 
uwłaczać, ubliżać; oslawiać, ob- 
mawiać. To - from one's right, 
naruszyć czyje prawa. 
DETRACTED, dć-trik'-tur, s. 
cbmowca, oszczerca. 
DETRACTION, dd-trAk'-szin, s. 
uwłaczanie, ubliżanie, ujma; ob- 
mowa. 
DETRACTORY, dć-trAk'-tfir-ć, 
adj. uwłaczający, ubliżający, ob- 
mowny. 
DETRACTRESS, dć-trAk'-tr&, 
s. kobieta lubiąca obmawiać, szar- 
pać cudzą sławę. 
DETRIMENT, dćt'-trć-mćnt, s. 
szkoda, uszczerbek. 
DETRIMENTAL, dćt-trć-mSn'- 
tAi, adj. szkodliwy, czyniący uszczer- 
TO DETRUDE, dć-trdód', v.a. 
zepchnąć, strącić. 
TO DETRUNCATE, dć-trflng'- 
kAt, v.a. obciąć, odciąć, uciąć, 
obrąbać, odrąbać. 
DETRUNCATION , dćt-trung- 
kA'-szun, s. obcięcie, ucięcie, od- 
rąbanie. 
DETRUSION, dć-tróó'-źun, s. 
zepchnięcie, strącenie. 
DEUCE , dńs, s. 1) dwójka 
(w kościach, w kartach); 2) - or 
deu.se, djabeł. - take it! niech to 
djabli porwą. Deuced, djabelny, 
kaduczny. • 
DEUTEROGAMY, dmtfr-Sg'-A- 
mć , s. powtórne małżeństwo; 
DEUTERONOMY, du-tćr-ón'-ó- 
mć, si DEUTERONOM, piąta księ- 
ga Mojżeszowa. 
TO DEVASTATE, dć-wAs'-tAt, 
v.a. spustoszyć. 
DEVASTATION, dćw-As-t4'-szun, 
3. spustoszenie. 
TO DEVELOP, dć-wćl'-up, v. a. 
odwinąć, rozwinąć. 
86 
DEV 
DEVERGENCE, dA-wćf-dlćns, 
s. pochyłość, spadzistość. 
TO DEVEST, dć-w&t', c. a. 
zdjąć odzież; fig. obnażyć, ogoło- 
cić, obedrzeć, wyzuć, To - one's 
self of one's right, zrzec się swe- 
go prawa. 
DEVEX, dć-wćks', adj. zagięty, 
zakrzywiony na dół. 
DEVEXITY, dć-wćk'-sć-tć, s. za- 
gięcie , spadzistość. 
TO DEVIATE, dć'-wć-At, v.n. 
(from.), zboczyć, wyboczyć z dro- 
gi ; fig. zboczyć z drogi prawdy, 
obląkać się. 
DEVIATION, dć-wć-A'-szun, s. 
zboczenie, wyboczenie. 
DEVICE, dć-wis', s. wynalazek, 
wymysł; plan , środek, fortel, wy- 
bieg; dewiza, napis (na herbach, 
tarczach). Full of devices, pełen 
fortelów, przebiegły, obrotny. 
DEVIL, dSw'-wl, s. diabeł, czart, 
bis, bies. That is the -, w tćm 
tu sęk. How the - came you by 
it ? jakźeś do stu katów dostał te- 
go? Il is enough to kill the-, 
samby diabeł tego nie wytrzymał. 
Seldom lies the-dead in a ditch, 
diabeł nie spi. The - skulks be- 
hind the cross, (prov.), siedzi pod 
figurą a ma diabla za skórą. The 
- may dance in his pocket, nie 
ma złamanego szeląga w kieszeni, 
goły jak bizun. Tojiold a candle 
to the-, nadskakiwać komu z boja- 
źni. To pull the - by the tail, 
nie mieć z czego żyć, gonić osta- 
tkami.-'s bones, (vulg.), kostki 
(do grania). -'s books, (vulg.), 
karty. -'s dung, czarcie łajno, 
DEVILISH, dćw'-wl-Isz, adj. 
djabelski , szatański ; djabelny, 
szelmowski, kaduczny. -LY, adv. 
djabelnie, kaducznie. -NESS, s. 
djabelstwo. 
DEVILKIN, dćw'-wl-kln, s. dja- 
bełek, djablątko. 
DEVIOUS, dć'-wć-us, adj. zba- 
czający z drogi; błąkający się po 
bezdrożach, manowcach. - tracts, 
bezdroża, manowce. 
TO DEVISE, dć-wlz', v.a, In. 
wymyślić, wykoncypować, wyna- 
leść; myśleć, roić sobie, układać 
projekta w głowie. 
DEVISE, s. wymysł, pomysł, 
i t. d. zob. DEVICE. 
DEVISER, dó-wl'-zur, s. wyna- 
lazca , obmyśliciel. 
DEVOID, dż-wółd',adj. próżny, 
czczy, pusty. - of, wolny od. 
DEVOIR, dć-wu6r'or dć-wólr', 
s. hołd, uszanowanie. To pay one's 
devoirs to one, złożyć komu win- 
ne uszanowanie. 
DEVOLUTION, dAw-d-li'-szun, 
s. stoczenie; w. p. przeniesienie 
prawa na kogo, przelew, spadek. 
TO DEVOLVE, dó-wólw\ v. 1) 
a. stoczyć; fig. (upon), przelać, 
przekazać, poruczyć; 2) n. (to), 
spaść (o sukcessyi), przypadać na 
kogo, dostać się komu w udziale. 
That estate devolves to him, te 
dobra na niego spadąją. 
DIA 
TO DEVOTE, di-wif, v.a. po- 
święcić co komu, ofiarować, oddać 
na ofiarę; przekląć, przeklinać, od- 
dać na skazanie, na potępienie. To 
-one's self to, poświęcić się, wy- 
lać się dla kogo, czemu. 
DEVOTED, 1) adj. zob. TO DE- 
VOTE; 2) s. (the-sing i pl.) prze- 
znaczony, oddany na śmierć, na po- 
tępienie. 
DEVOTEDNESS, dć-wd' tćd-nćs, 
S. poświęcenie, oddanie się, wylanie. 
DEVOTEE, dćw-wó-tćć', s. de- 
wot, dewotka, nabożniś, świętoszek. 
DEVOTION, dć-wó'-szun, S. na- 
bożeństwo; naboźność, pobożność; 
poświęcenie; przywiązanie, wyla- 
nie się dla kogo; (Shaksp.) grze- 
czność. 
DEVOTIONAL, dć-wó'-szun-a!, 
adj. nabożny, pobożny, służący do 
nabożeństwa. -1ST, s. nabożniś, 
świętoszek. 
TO DEVOUR, dć-w^&r', v.a. 
pozrzeć, pochłonąć, pożerać. 
DEVOURER, dć-wóu'-rur, s. po- 
żeracz , żarłok. 
DEVOUT, dć-wbut'; adj. nabo- 
żny, pobożny. -LY, adv. nabo- 
żnie, pobożnie. 
TO DE W. dii, v.a. rosić, zrosić. 
DEW, s. rosa. -berry, jeżyna, 
oźyna. -besprent, zroszony. - 
drop, kropla rosy. -lap, podgarle 
(u wolu, i L d.), (Shaksp.) obwisła 
warga. -lapt, mający podgarle.- 
worm, glista. 
DEWY, du'-A, adj. rosisty, zro- 
szony. 
DEXTERITY, dćks-tćf-ć-tć, s. 
zręczność, zgrabność, sprawność; 
biegłość, zdolność. 
DEXTEROUS, dćks'-tćr-us, adj. 
zręczny, zgrabny, sprawny; biegły, 
zdolny. -LY, adv. zręcznie, spra- 
wnie. 
DEXTRAL, dćks'-trAl, adj. pra- 
wy, na prawćj ręce. 
D EXTRALITY, dćks-trM'-ć-tM- 
położenie po prawćj ręce. 
DEY, dA, s. dej (wielkorządca je- 
dnego z państw barbarzyńskich). 
Dl ABETES, dl-A-bó -tćs, s. (med.) 
DIABET1S, obfity odchód uryny 
z materyą słodką. 
DIABOLIC (-al), dł-A-bólMk, 
adj. djabelski, djabelny. -ally, 
adv. djabelnie. 
DIACODIUM, dl-A-kó'-dć-um,5. 
syrop z główek maku. 
DIACOUSTICS, dl-A-kdu'-sdks, 
s. akustyka, teorya głosu. 
DIADEM, dl'-A-dem, s. diadem , 
korona. 
DIAERESIS, dl-ir'-A-sIs, s. dwie 
kropki kładzione nad samogłoskami: 
e, i, u, w języku francuzkim, dla 
rozłączenia dwugloski na samo- 
głoski , jak np. w wyrazie hair. 
DIAGNOSIS, dl-Ag-nd'-sis, or 
DIAGNOSTIC, dl-Ag-nbs'-tlk, s. 
(med), diagnostyka, część medycy- 
ny o zgadywaniu chorób z okazują- 
cych się symptomatów. 
DIAGONAL, di-ag-d-nM, 1) «. 
przekątnia, linia przekątna: 2) ad^ 
Fice, bar, ail, bat.||M6, hćn.||Flne, fIn.[|Nd,prdve, fir, g6Ł}]Córe,cir, f&MCdMH&use.||CAttl.||BM.||SWn- DIG 
przekątni, poprzeczny. -LY, adv. 
pcprzekątnle , poprzecznie, na po- 
przek. 
DIAGRAM, di'-S-gram, 8. (mat.) 
wykreślenie. 
DIAL, di'-M, s. zegar słoneczny, 
kompas; cyferblat, -plate, cyfer- 
blat. 
DIALECT, dl'-a-lćkt, s. dialekt, 
język, mowa. 
DIALECTIC (-s), dl-S-lSk'-tlk, 
2) s. dialektyka, umiejętność rozu- 
mowania ; 2)-, -cal," adj. dialek- 
tyczny, ioiczny. 
DIALECTICIAN, dM-lók-tlsz-' 
fen, 8. diaiektyk, biegły w rozumo- 
waniu. 
DIALLING, di-śl-lfng, s. sztuka 
robienia zegarów słonecznych. 
DIALLIST, dl'-M-l!st, s. robiący 
zegary słoneczne. 
DIALOGIST, dl-M'-ld-dz1st, 8. 
autor dialogów; osoba z którą się 
rozmawia. 
DIALOGUE, dM-lóg, 8« dialog, 
rozmowa, 
DIAMETER, dl-Sm'-£-tSr,8. śre- 
dnica (koła); przecięcie. 
DIAMETRAL, di-śm'-mó-tr31, 
adj. przechodzący przez środek, 
przecinający. -LY, adv. w kierón- 
ku średnicy; fig. całkiem sobie 
przeciwnie. 
DIAMETRICAL, dM-mćf-rć- 
k§l, adj. przechodzący przez 
środek, przecinający. -LY, adv. 
przez środek, po cbii końcach śre- 
dnicy. Diametrically opposite, cał- 
kiem sobie przeciwnie. 
DIAMOND, dł'-ś-mund, s. dya- 
ment: 2) dzwonka (w kartach).- 
pencil, dyament do rznięcia szkła. 
DIAPASON, dl-3-pi'-zón, s. dia- 
pazon, oktawa (w muzyce). 
DIAPER, dl'-S-pfer, 1) adj. wy- 
robiony w kwiaty, w desenie; 2) 8. 
płótno w kwiaty; (Shaksp.) serweta. 
TO DIAPER, v. a. wyrabiać 
w kwiaty, w desenie. 
DIAPHANEITY, dł-A-fUć'-6-td, 
s. przezroczystość. 
DIAPHAŃ1C, d!-5-fśn'-lk, or DI- 
APHANOUS, di-ar-fż-nfis, adj. 
przezroczysty. 
DIAPHORESIS, 8. (med.) wypę- 
dzenie humorów przez noty. 
DIAPHORETIC, di-M-d-rćf-lk, 
i) adj. sprawujący poty; 8. lekar- 
stwo na poty. 
DIAPHRAGM, dP-S-frAm, s. dia- 
fragma, błona podpiersiowa. 
DIARRHOEA, dl-ir-r^-ź, 8. dia- 
rya, biegunka. 
DIARY, di'-S-rd, 8. dyaryusz, 
dziennik. 
DIASTOLE, dl-as'-tó-lć, s. (anat.) 
rozszerzenie się serca. 
DIASTYLE, dl'-żs-tlł, 8. (arch.) 
roztawienle kolumn na odległość 
trzech średnic. 
DIBBLE, dłb'-bł, s. kolek którym 
feię robi w ziemi dziura do sadzenia 
kapusty; rydel. 
DIBSTONE, d?b'-stón,s. kamy- 
czek którym się dzieci bawią. 
piCE, dis, s.pl. kości do (grania). 
-box, kubek na kości. 
DIE 
DICER, dl'-s&r, s. gracz w kości; 
kostera. 
DICH, dlk, skróć, z do it. Niech, 
oby. Much good -thy good heart 
(Snaksp.) oby to uczynić mogło 
przyjemność twemu dobremu sercu. 
DICK, dlk, zdrob. zamiast Ri- 
chard, Riszard. 
DICKEY, d!k'-kć, s. siedzenie za 
kolaska dla furmana kiedy sam pan 
powozi. 
TO DICTATE, dlk'-t&t, v.a. dyk- 
tować, podyktować; dyktować, 
przepisywać prawa, rozkazywać; 
poddać, nastręczyć, natchnąć myśl. 
DICTATE, 3. przepis, prawidło ; 
natchnienie. To folloio the dictates 
of one's own heart, iść za natchnie- 
niem serca. 
DICTATION, dlk-tV-szón, s. 
dyktowanie. 
DICTATOR, dik-ta'-tfir, s. dyk- 
tator (najwyższy urzędnik Rzymian 
z władzą nieograniczoną). 
DICTATORIAL, d'k-tA-td'-rMl, 
adj. dyktatorski, nakazujący. 
DICTATORSHIP, dlk-ta'-tur- 
szlp, or DICTATURE, d!k'-tS-czór, 
s. dyktatura. 
DICTION, dlk'-szfen, s. wysło- 
wienie, styl. 
DICTIONARY, dik'-szun-ś-rć, s. 
dykcyonarz, słownik. 
DID, did, pręt. zob. (TO DO), 
służy 1) do nadania większćj dobit- 
ności i mocy twierdzeniu. I-love 
her most affectionately, kochałem 
ją z całego serca (dawnićj ale teraz 
może nie tyle). Die he certainly-, 
umarł niezawodnie (niemasz o tćm 
najmniejszćj wątpliwości); 2) do za- 
pytania równie jak dla uniknienia 
powtarzania słowa w odpowiedziach. 
-you read the news-papers ? czy 
czytałeś gazety? I- (/-not), cz^- 
tałem, (nieczytalem). 
DIDACTIC (-al), dć-dślMlk, 
adj. dydaktyczny, nauczający. 
DIDAPPER, dld'-śp-pur, s. ro- 
dzaj nurka. 
TO DIDER , dld'-dtir, v.n. To- 
with cold,, drżeć od zimna. 
TO DIE, di, v. 1) reg. a. farbo- 
wać; 2) ir. n. umrzeć; fig. (-of, 
for, out of, through, witn), umie- 
rać z czego, obumierać, ginąć od 
czego, z czego, ginąć za czćm; wy- 
gasnąć (o ogniu), zwiędnąć (o kwia- 
tach); zwietrzeć (o napojach). To- 
of a disease, umrzeć z jakiej cho- 
roby. To-by famine, umrzeć z gło- 
du. To-for7ove, umierać z miłości, 
If I were to-for it, choćbym to 
miał przypłacić życiem. To-away, 
obumierać, omdleć, wpaść w nie- 
moc; konać, umilknąć (o głosie). 
DIET, dr-ćt,s. dieta, strawa, 
jadło, 2) sejm. 
TO DIET, v. 1) a. strawować; 2) 
2) n. stołować się, jeść. 
DIETARY, dP-ćt-ś-rć, adj. die- 
tetyczny, należący do diety. 
DIG 
DIETER, di'-Jt-tflr, s. przepisu- 
jący dietę. 
DIETETIC, (-al), dW-t«t'-!k, 
adj. zob. DIETARY. 
TO DIFFER, dlf'-fOr, v.n. różnie 
się. 
DIFFERENCE, dlf-ffir-ÓM, s. ró- 
żnica; poróżnienie, zajście; niepo- 
rozumienie. 
DIFFERENT, diC-fur-ón!, adj. 
różny, rozmaity.--LY, adv. różnie, 
inaczćj. 
DIFFERENTIAL, dlf-fiWn'-szłd, 
adj. (mat.) różniczkowy. -method 
(calculus), rachunek różniczkowy. 
DIFFICULT, dlf-fó-kult, adj. 
trudny.-LY, adv. trudno, 2 tru- 
dności?. 
DIFFICULTY, dlf-fć-kui-tó, s. 
trudność. 
TO DIFFIDE, Idif-fld', v.n. nie- 
ufać, niedowierzać. 
DIFFIDENCE, dlP-fó-dóns, s. 
nieufność. 
DIFFIDENT, dif-fć-dćnt, adj. 
nieufny, niedowierzający. ' 
TO DIFFIND, dif-find', v.a, 
rozłupać. 
DIFFISION, dif-nsz'-un, s. rozłu- 
panie. 
DIFFLATION, dlf-n^'-sz&n, s. 
rozpędzenie (przez wiatr). 
DIFFLUENCE (-CY),d!r-nó-Ćns, 
S. rozpłynienie się, płynność. 
DIFFLUENT, dlF-flń-ćnt, adj. 
rozpływający się, płynny. 
D1FFORM, dlf'-ffirm, ad). różno- 
ksztsituy* 
DIFFORMITY, dlf-fór'-mć-tć, 5. 
róźnokształtność. 
TO DIFFUSE, dlf-fiz', V. a. 
rozlać; rozszerzyć. 
DIFFUSE, db-fus', adj. rozwle- 
kły. - ly, adv. rozwlekłe. 
DIFFUSED, dif-fózd', adj. roz- 
lany, rozszerzony; rozwleczony, 
rozwlekły. - LY, adv. rozwlekle. 
- NESS, s. rozlanie, rozszerzenie; 
rozwlekłość. 
DIFFUSION, dlf-fY-szun, s. 
rozlanie, rozszerzenie; rozwlekłość. 
DIFFUSIVE, d!f-tY-słw, adj. 
rozlewający, rozszerzający; rozwle- 
kający; rozwlekły. - LY, adv. 
rozwlekle. - NESS,s. rozwlekłość. 
TO DIG, dig, v. r. i ir. a. i n. 
kopać, ryć (o zwierzętach. To - 
out, wykopać. To - up, rozkopać, 
rozryć. 
DIGEST, dl'-dzdst, s. digesta, 
pandekty, jedna z ksiąg prawa 
Rzymskiego. 
TO DIGEST, dć-dzćst', v. a. 
trawić, strawić, przetrawić; fig. 
przetrawić, przerobić, ułożyć w pe- 
wien system; chem. rozmiękczyć,, 
rozpuścić na wolnym ogniu; chir.\ 
sprawić ropienie dla zagojenia rary.j 
DIGESTER, dMzds'-tCir, s. t ? 
wiciel, strawiający; chcm. kociołek 
do rozpuszczania kości. 
DIGESTIDLE.dó-dzds'-tż-bl,ad;. 
strawny, mogący być strawionym. 
DIGESTION, dć-dzćs'-czun, 5. 
trawienie; fig. przetrawienie, prze- 
rabianie, układanie w pewien sys- 
tem; chir. ropienie rany. 
87 
Wee, bSr, SB, bM.^, hMFtae. Iln.yNd, prdre, fbr, gót.yCiire.cfir, faiLUC6MHaaMCiuMiBie.il3Mih 88 
DIL 
DIGESTIVE, dfc-dzSs'-tlw, 1) a^. 
trawiący, ułatwiający trawienie; 2) 
t. maść do rozgnojenla rany; środek 
ułatwiający trawienie. 
DIGGER, dlg'-gfir, s. kopacz. 
DIGIT, dld'-zlt, s. 3\ń cala; 2) 
astr. 1\12 średnicy słońca lub księ- 
życa ;s. aryt. liczba rzymska :V 
zamiast pięć, X zamiast dziesięć, L 
zamiast pięćdziesiąt, etc. 
DIGITAL, dld'-zć-tśl, adj. pal- 
cowy. 
DIGITATED, dld'-źć-ti-tćd, adj. 
palczasty, palczysty. 
DIGNIF1CATION, dlg-nś-fć-ki'- 
szńn, s. wyniesienie na godność. 
DIGNIFIED, dlg'-nć-fld, adj. 
przyodziany godnością; godny, 
zacny, poważny. 
TO DIGNIFY, d!g'-nć-fl, v. a. 
wynieść na godność (duchowną), 
uzacnić. 
DIGNITARY, dig'-nM5-rć, s. 
dygnitarz duchowny, prałat, ka- 
nonik. 
DIGNITY, dlg'-nć-tć, s. godność, 
dostojeństwo; powaga, zacność. 
TO DEGRESS, dć-grćs', v. n. 
zboczyć, wyboczyć, oddalić się od 
przedmiotu. 
DIGRESSION, dć-grćsz'-iin, s. 
zboczenie, wyboczenie, ustęp. 
DIKE, dik,s. grobla; rów, kanał. 
TO DILACERATE, dć-ias'-sć-rót, 
v. a. rozedrzeć. 
DILACERATIODT, dć-lis-só-ri'- 
sz&n, s. rozdarcie. 
TO DILAPIDATE, dś-lAp'-d-dit, 
v. 1) n. zwalić się, zawalić się, roz- 
walić się (o budynku); 2) a. rozwalić. 
DILAPIDATION, dć-łśp-ć-di'- 
szftn, 5. rozwalenie, zwalisko. 
DILATABILITY, dć-li-U-bll'- ć- 
tć, s. rozszerzalność. 
DILATABLE, dó-li'-ti-bl, adj. 
rozszerzalny. 
DILATATION, di-li -tś-szftn, s. 
rozszerzenie; rozszerzanie się. 
TO DELATE, dó-IAt'. v. 1) a. 
rozszerzyć, rozciągnąć; 2) n. roz- 
szerzać się, rozwlekać się, obszernie 
opowiadać. 
DELATOR, dć-li'-tńr, s. anat. 
muszkui rozszerzający; chir. na- 
rzędzie służące do rozszerzenia 
otworu w ciele. 
DILATORINESS, dll'-lA-t&r-d- 
nes, s. zwlekanie, odkładanie na 
późnićj, zwłoka, odwłoka. 
DILATORY, dir-il-tur-ć, adj. 
zwlekający, odwlekający, powolny. 
DILEMMA, dó-l<5m'-mś,s. w loice 
dilemma, wniosek złożony z dwóch 
zdań; kłopot, przykre położenie, 
w którćm jedno z dwojga złego 
wybierać potrzeba. 
DILIGENCE, dll'-ć-dzćns, s. 
pilność. 
DILIGENT, dir-S-dzćnt, adj. 
pilny. -LY, adv. pilnie. 
DILL, dli, s. koper, kopr. 
DILUCID, dć-lu-sld, adj. jasny. 
TO DILUCIDATE, dć-lii'-se-dłt, 
V. a. wyjaśnić, objaśnić. 
DILUCIDATION, dć-lu-sć-di'- 
Bz&n, s. wyjaśnienie, objaśnienie. 
DILUENT, dlNWnt, 1) adj. 
DIN 
rozpuszczaj?cy w sobie; 2) s. środek 
służący do rozpuszczenia. 
TO DILUTE , dć-lut', v. a. roz- 
puścić, roztworzyć, rozczynić. 
DILUTER, dć-lu'-lur, s. zob. 
DILUENT. 
DILUTION, dMu'-sztm, s. roz- 
puszczenie, roztworzenie, rozczy- 
nienie. 
DILUVIAN, dć-lń'-wMn, adj. 
potopowy. 
DIM, dim, adj.ciemny.-sighted, 
niedowidzący, krótkiego wzroku. 
TO DIM, v. a. zaćmić, zaciemnić, 
zamglić. 
DIMENSION, dć-mćn'-sz&n, s. 
dć-mćn'-szun, s. wymiar, rozmiar. 
DIMENSIONLESS,dó-mćn'-szun- 
Ićs, adj. niezmierzony. 
DIMENS1VE, dć-mćn'-slw, adj. 
służący do wymierzenia. 
DIMIDIATION,dć-mld-W-szun, 
s. rozdzielenie na dwie połowy. 
TO DIMINISH, dć-mln'-lsz, v. 
a. i n. zmniejszyć, ująć, uszczuplić; 
zmniejszyć się, ubywać, zmaleć. 
DIMINISHINGLY, dS-mln'-lsz- 
!ng-16, adv. z ujmą, z pogardą. 
DIMINUTION, dć-mć-nń'-sz'in, 
s. zmniejszenie, ujęcie, uszczuple- 
nie; ubytek, zmalenie. 
DIMINUTIVE, dć-mln'-nu>tlw, 
1) adj. maleńki, maluśki,zdrobniały; 
2) s. gram, wyraz zdrobniały. 
DIMINUTIVELY, dć-mln-nu-tlw- 
lć, adv. zdrobniale. 
DIMINUTIVENESS, dS-mln'-nti- 
tlw-nćs,s.maluczkość,zdrobnialość. 
DlMISH,dlm'-lsz, adj.ciemnawy. 
DIMISSORY, dhnMs-siW, adj. 
Letters -, list biskupi, udzielający 
innemu pozwolenie wyświęcenia 
kleryka i nadania mu plebanii. 
DIMITY, dlm'-6-tć, s. dymka. 
DIMLY, dlm'-ld, adv. ciemno. 
DIMNESS, dlm'-nćs, s. ciemność, 
mrok, zamrok; krótkość wzroku. 
DIMPLE, dim'-pi , s. dołek 
w twarzy, wdzięczek. DIMPLED, 
adj. mający wdzięczki na twarzy. 
DIN, dln, s. huk, łoskot, hałas. 
TO DIN, v. a. zagłuszyć. 
TO DINE, dln, v. n. obiadować, 
jeść obiad. 
TO DING, ding, v. a. i n. gru- 
chnąć, chlasnąć, uderzyć; fig. 
klektać ciągle jedno, zawracać 
głowę; (vulg.) szumieć, brawerye 
wyrabiać, hałasować, junaczyć. 
DING-DONG, dlng-dóng', s.wyraz 
naśladujący dźwięk dzwonów. 
DINGINESS, dln-dzć-nćs, s. 
śniadość, śmagłość. 
DINGLE, dlng'-gl, s. dolina. 
DINGY, dln'-dzć, adj. śniady, 
smagły. 
DINING, dl'-nlng, s.obiadowanie. 
- room, sala jadalna. 
DINNER, dln'-nur, 5. obiad. - 
time, pora obiadowa. 
DINT, dint, s. cios, raz, uderze- 
nie; znak, znamię zostające po 
uderzeniu; wycisk, piętno, ślad ; 
fig. siła, moc. By - of sword, 
silą oręża. 
TO DINT, v. a. naznaczyć, 
wycisnąć, wypiętnować. 
DIR 
, DIOCESAN, dl-ós'-sU9n, 1) s. bi- 
skup dyecezyi; 2) adj. dyecezyalny. 
DIOCESS, dl'-d-ses, s. dvecezya. 
DIOPTRIC, (-al), dl-bp'-trlk, 
adj. dyoptryczny. 
DIOPTRICS, di-6p'-trlks, s. pl. 
dyoptryka, część optyki traktująca 
o łamaniu się światła. 
TO DIP, dip, v. r. 1 ir. a. I nJ 
umoczyć, zanurzyć; fig. zastawić' 
(fanty, dobra); zlekka co dotknąć. 
DIP, s. zanurzenie. - chick, 
rodzaj nurka. - of the needle, 
zboczenia igły magnesowćj. dips, 
pl. (dipped candles}, moczone 
świece. 
DIPETALOUS, dl-pćf-S-lfis, adj. 
bot. dwuplatkowy, dwulistkowy. 
DIPHTHONG, dJp'-//ióng, s. 
dyftong, dwugloska. 
DlPLOMA,dć-pló'-mJ,s.dyploni, 
patent, nadanie przywileju. 
DIPLOMACY, dć-pldnf-3-sś, s. 
dyplomacya. 
DIPLOMATIC, dS-pldm'-S-tlk, 
adj. dyplomatyczny. 
DIPLOMATIST, dć-pldm'-i-t!st. 
S. dyplomata. 
DIPPER, dlp'-pfir, s. zanurza- 
jący; przezwisko anabaptystów. 
DIPPING,dlp-plng, s. umoczenie, 
zanurzenie. - needle, igła magne- 
sowa. 
DI PSAS, dlp-sAs, s. rodzaj węża, 
którego ukoszenie sprawuje nieuga- 
szone pragnienie. 
DIPT, dipt, pręt, i part, (zob, 
TO DIP). 
DIRE, dir, adj. straszny, okro* 
pny, okrutny. 
DIRECT, dć-rćkt, adj. prosty; 
wyraźny. 
TO DIRECT, v. a. kierować, 
nakierować;prowadzić,zawiadować, 
rządzić; przepisać,rozkazać, zlecić, 
polecić; adresować (list). 
DIRECTION, dl-rók'-szun, s. 
kierunek; kierowanie,dozor, zarząd, 
zawiadowanie; przepis, rozkaz, 
zlecenie; adres. 
DIRECTIVE, dć-rćk'-tlw, ad]. 
kierujący. 
DIRECTLY, dć-rćkf-lć, adv. 
wprost, naprost; zaraz, natychmiast. 
DIRECTNESS, dć-rćkt'-nćs, s. 
prosty kierunek. 
DIRECTOR, dć-rók'-tur, s. 
dyrektor, kierownik, zawiadowca. 
DIRECTORIAL, dć-rćk-tóLrć-M, 
adj. dyrektoryalny. 
, DIRECTORY, dć-rćk'-tur-ć, 5. 
książka adressów, kalendarzyk; 2) 
książka do nabożeństwa wydana 
przez Prczbytcryanów za czasów 
Kromwela; 3) dyrektoryat Francuzki 
od r. 1705. 
DIREFUL,dlrMul, adj. straszny, 
okropny. 
D1RENESS, dlr'-nćs, s. okrop- 
ność. 
DIREPTION, dl-rćp'-szun, s. 
zdarcie, zlupienie. 
DIRGE, dńrdż, s. nabożeństwo 
za zmarłych; pieśń pogrzebowa; 
duma, dumka. 
DIRK, d&rk, s. rodzaj pnginata 
(w pólnocnćj Szkocyi). 
FAce, b3r, Ml, bśt[|Mć, hĆn.yFłne, fln.^Nd, prdrą.Tdr, góL||Ciire,cur, fuiI.[|Cóln.|| Hófise.yCiul.{|BW.pWtt. ' DIS 
DIRT, dirt, l. błoto, brud, 
plugastwo. 
DIRTILY, durf-ć-lć, adj. bru- 
dnie, paskudnie, plugawie. 
DIRTINEES, durl'-ć-nćs, s. bru- 
dność, plugastwo, paskudztwo. 
DIRTY, durt'-ć, adj. brudny, 
plugawy; fig. podły, nikczemny. 
TO DIRTY, v. a. zbrudzić, zbru- 
kać, powalać. 
DIRUPTION, dl-rflp'-szun, s. 
pęknienie, rozpęknienie. 
DISABILITY, dłs-A-bir-ć-tć, S. 
niezdatność, nieudolność; prawna 
przeszkoda spadkobierstwa. 
TO DISABLE, dls-A'-bl, v.a. 
pozbawić mocy, władzy; uczynić 
niezdolnym; zranić, osłabić. A dis- 
abled creature, kaleka. A -sol- 
dier, Inwalid. A - ship, okręt 
niezdatny do żeglugi. 
TO DISABUSE, dis-A-buz', v.a. 
wyprowadzić z błędu. 
TO DISACCUSTOM,dls-Ak-kus'- 
tum,v.a. oduczyć, odzwyczaić. 
DISADVANTAGE, dls-Ad-wAn'- 
tAdż, s. strata, szkoda, szkodo- 
wanie, niekorzyść. 
DISADVANTAGEOUS, dls-Ad- 
w3n-ti'dżus , adj. niekorzystny, 
szkodliwy. -LY, adv. niekorzy- 
stnie, szkodliwie. -NESS, s. nie- 
korzyść. 
TÓ DISAFFECT, dłs-Af-fdkl', 
v.a. zniechęcić, odrazić, odstrę- 
czyć, wzbudzić nieukontentowanie. 
DISAFFECTED, d!s-Af-«k'-tćd, 
i) adj. nieżyczliwy, niechętny; 2) 
s. pl. The -, to the government, 
malkontenci. -LY, adv. nieżyczli- 
wie, niechętnie. -NESS, s. nie- 
życzliwość, niechęć, nieukonten- 
towanie. 
DISAFFECTION,dls-Af-fćk-szfm, 
s. nieukontentowanie (szczególnie 
rządu); wstręt, niechęć, nieźyczli- 
TÓ DISAFFOREST, dłs-Af-fór'- 
rćst, v. a. wyjąć las z pod przywi- 
lejów praw leśnych. 
TO DISAGREE, dls-A-grćć', v. 
n. różnić się, nlezgadzać się, zo- 
stawać w sprzeczności. 
DISAGREEABLE, dłs-A grW-A- 
bl, adj. przykry, nieprzyjemny. - 
LY, adv. przykro, nieprzyjemnie, 
niemiło. - NESS, 3. przykrość, nie- 
przyjemność. 
DISAGREEMENT, dls-A-grW'- 
mónt,s. różność zdaii, sprzeczność, 
nieporozumienie. 
TO DISALLOW, dls-al-16iY, v. 
a. i n. ganić , naganiać, niepozwa- 
lać, niezgadzać się na co. 
DISALLOWANCE, dls-Al-lóu'- 
Ans, s. wzbronienie, zakaz. 
TO DISAPPEAR, dls-śp-pćr\ 
V. n. niknąć, zniknąć. 
TO DISAPPOINT, dls-Ap pólnf; 
v,a. zawieść nadzieję, uczynić za- 
wód, omylić. To be disappointed, 
być zawiedzionym , omylonym 
w swych nadziejach, oczekiwaniach, 
doznać zawodu. They disappointed 
my designs , zniweczyli moje za- 
miary. He will be -, zostanie o- 
mylonym, zawiedzionym, (of, rn), 
DIS 
I was- of the fortune I expected, 
zostałem omylony w nadziei naby- 
cia majątku któregom się spodzie- 
wał. She was - in her expecta- 
tions, została zawiedziona w swych 
oczekiwaniach. 
DISAPPOINTMENT, dls-Ap- 
pMnt'-mćnt, s. zawód, omylenie 
nadziei. 
DISAPPROBATION, dlsdlp-pró- 
bA'-szun, or DISAPPROVAL, dls- 
ap-prdó'-wM, s. zganienie, nagana. 
TO DISAPPROVE , dls-Ap- 
próów', v. a. (o/), niepochwaiać, 
zganić, naganiać. 
TO DISARM, dli-Arm', v. a. roz- 
broić. 
TO DISARRANGE, d!s-Ar-rAndż', 
V. a. poprzewracać, pomieszać. 
TO DISARRAY, dls-Ar-rA', v. a. 
rozebrać z sukien; wprowadzić nie- 
ład , zamieszanie. 
DISARRAY, 3. nieład, zamiesza- 
nie, zamęt. 
DISASTER, dłz-As'-tur, s. klę- 
ska , nieszczęście. 
DISASTROUS, dlz-As'-trfis, adj. 
nieszczęsny, okropny. -LY, adv. 
okropnie. -NESS, s. okropność. 
TO DISAVOW, dls-A-wóó', v. a. 
wypierać się , zapierać się. 
DISAVOWAL (-went) , dls-A- 
w6u'-Al, s. wyparcie się, zaparcie się. 
TO DISBAND, dlz-bAnd', v. 1) 
a. rozpuścić (wojsko); 2) n. rozejść 
się, rozleść się. 
TO DISBARK, dlz-bArk', v. a. 
wyładować (z okrętu). 
DISBELIEF, dls-bć-lććP, s. nie- 
dowiarstwo ,' niewiara, niedowie- 
rwanie* 
TO DISBELIEVE, dls-bA-Iżów', 
V. a. niedowierzać, nieufać. 
DISBELIEVER, dls-bAdY-wór, 
s. niedowiarek, powątpiewacz. 
TO DISBRANCH, dlz-brAnsz', 
v. a. obciąć gałęzie. 
TO DISBURDEN, dlz-bur'-dn, 
v.a. zdjąć ciężar, ulżyć.- To - 
one's heart, wylać się przed kim. 
TO DISBURSE, dlz-bórs', v. a. 
wyłożyć (pieniądze), czynić nakła- 
dy ; wypłacić. 
DISBURSEMENT , dlz-burs'- 
mónt, s. nakłady, wyplata. 
TO DISCARD, dłs-kArd', v. a. 
.zrzucić karlę (w.niektórych grach); 
fig. odprawić, odrzucić, odpędzić, 
odegnać. 
D1SCARNATE, dls-k 3 r'-nAt, adj. 
obdarty z mięsa. 
TO DISCASE, dłs-kAs', v. a. 
rozebrać z sukien; (vuly. łuskać, 
Insze zvćK 
TO DISCERN, dłz-zćrn', v.a. i 
n. rozeznać (jedno od drugiego), 
rozróżnić, sądzić, postrzedz, ujrzeć. 
DISCERNER, dlz-zćr'-nur, s. 
rozeznawca, sędzia. 
DISCERNIBLE, d!z-zćr'-nM)l, 
adj. widoczny, łatwy do rozeznania. 
-NESS ,s. widoczność. -LY, adv. 
widocznie. 
DISCERNING, dłz-zćr'-nlng, adj. 
rozeznawczy, rozgarniony, przeni- 
kliwy; bystry. -LY, adv. przeni- 
kliwie, bystro. 
DIS 
DISCERNMENT, dlz-zćrn -mćnt, 
5. rozeznanie, sąd, sądzenie; prze- 
nikliwość. 
TO DISCHARGE, dls-cz5rdź',v. 
a. zdjęć (ciężar, ładunek), ulżyć; 
2) uwolnić obwinionego, uznać 
za niewinnego; 2) odprawić (słu- 
gę) , dać dymissyę (żołnierzowi); 
4) wystrzelić, wypalić, dać ognia; 
5) zapłacić (dług), zkwitować z dłu- 
gu ; 6) dopełnić (powinności); za- 
łatwić interes. To - one's con- 
science, ulżyć sumieniu. To - from 
duty, uwolnić od powinności. Tq 
- a volley, dać ognia z dział. A 
river that discharges itself into 
the sea, rzeka wpadająca do morza. 
DISCHARGE, s. sądowe uwol- 
nienie obwinionego; 2) odprawie- 
nie sługi; uwolnienie od służby 
wojskowćj, abszyt; 3) wystrzał, 
strzał; 4) kwit, pokwitowanie; 5) 
dopełnienie (powinności). 
DISCINCT, dls-slnkt', adj. nie- 
podpasany, niedbale ubrany. 
TO D1SC1ND, dls-slnd', u. a. 
rozcięć, pocięć na kawałki. 
DISCIPLE, dls-sł'-pl, s. uczeń, 
uczeń Chrystusa. 
DISCIPLESHIP, dis-sl'-pl-szlp, 
s. stan ucznia. 
DISCIPLINABLE , dls'-sć-plln- 
5-bi, adj. dający się powodować, 
karny, sforny. -NESS, s. slbr- 
ność, powolność. 
DISCIPLINARIAN, dls-sś-pih- 
A'-rć-Sn, 1) adj. tyczący się kar- 
ności ; 2) s. mistrz, nauczyciel, su- 
rowo przestrzegający karności, 
DISCIPLINARY , dls'-si plln-l 
rć, adj. tyczący się karności. 
DISCIPLINE, dls'-sA-plIn , s. 
karność, ćwiczeniewychowanie. 
TO DISCIPLINE, V. a. utrzy- 
mywać w karbach karności; uczyć, 
ćwiczyć, wyuczyć, wyćwiczyć; wy- 
musztrować. 
TO DISCLAIM, dłs-klim', v. a. 
zapierać się, zaprzeczać, wyprzeć 
się, nieprzyznać się. 
DISCLAIMER, dls-kli'-mflr, s. 
zapierający się, wypierający się. 
TO DISCLOSE, dls-klóz', v.a. 
odkryć, wyjawić, odsłonić,objawić. 
DISCLOSER , dls-kld'-zdr, s. 
wyjawiciel. 
DISCLOSURE, dłs-kló^źńr. s. 
odkrycie, wyjawienie (sekretu). 
DISCOLORATION, dis-kM-ló- 
rM-śzun , s. spełznienie farby;'wy- 
płowienie; (med.) plamy na skórze. 
TO DISCOLOUR, dls-kul'-lur, 
v. a. odmienić kolor, przefarbo- 
wać. To- one's self, spełznąć, 
wypłowieć. 
TO DISCOMFIT, d!s-kum'-fk, 
V. a. pobić, porazić, rozgromić. 
DISCOMFIT, DISCOMFITURE, 
dls-kum'-Ht-yur, s. pobicie nagło 
wę, rozgromienie, porażka. 
DISCOMFORT, dls-kum'-furt, 
s. niesmak, smutek, frasunek, 
strapienie. 
TO DISCOMFORT, v. a. zasmu- 
ri/ ęt ranił* 
DISCOMFORTABLE, dts-kńm'- 
fur-tś-bl, adj. zasmucony, strapio- 
89 
Pice, b3r, SU, bat j/MÓ, hćo.tjFIne,Hn.^Nd, prdve, fór, gót.||Cure,dir, faU.aCółn.||H6óse.||CAul.SBć6.gSMa. DIS 
ny, zgryziony; smutny, zasmuca- 
jący. 
TO DISCOMMEND, dls-kdm- 
mćnd', v. a ganić. 
DISCOMMENDATION, d!s-kóm- 
mćn-d<i'-szun, s. nagana. 
TO DISCOMMODE, dis-kćm- 
mdd', v. a. niepokoić, nicdać po- 
koju, naprzykrzać się, dolegać, 
22 wadzać. 
DISCOMMODIOUS , dls-kóm-. 
mó'-dć-fis, adj. naprzykrzający się, 
zawadzający, niedogodny. 
DISCOMMODITY, dis-kóm-md'- 
de-tć, s. niedogodność, naprzy- 
krzenie , dolegliwość. 
TO DISCOMPOSE , dis-kóm- 
pós', V. a. sprawić nieład, zamie- 
szanie; poprzewracać, pomie- 
szać, pogmatwać; nabawić nie- 
epokojności. These news have quite 
discomposed me, ta wiadomość 
nabawiła mię wielkićj niespokoj- 
ności. 
DISCOMPOSURE, dls-kóm-pd'- 
źńr, s. nieład, nieporządek, za- 
mieszanie; niespokojność, pomie- 
mieszanie. 
TO DISCONCERT, dls-k&n-sćrt', 
v. a. zmieszać kogo, zbić ze szty- 
chu; pomieszać szyki, zniweczyć 
zamysły. 
D1SCONFORMITY, dłs-kón-I&r'- 
mć-tó, or DISCONGRUITY, dls- 
kón-grń'-ć-tć, s. niezgodność, 
sprzeczność. 
DISCONSOLATE, dis-k&n'-sd- 
iit, adj. stroskany, strapiony, roz- 
paczający, nieukojony w żalu. - 
LY,adv.niedopocieszenia. -NESS, 
S. żałość nie ukojona. 
DISCONTENT, dłs-kdn-tćnt', 1) 
adj. niekontent, nieukontentowa- 
nv, 2) s. nieukontentowanie. 
'TO DISCONTENT, v. a. być po- 
wodem nieukontentowania dla kogo. 
DISCONTENTED, dis-kón-tćn'- 
tćd, part. adj. nieukontentowany, 
markotny. Tiie - people or party, 
malkontenci. -LY, adv. z nieu- 
kontentowaniem, niechętnie. - 
NESS, s. nieukontentowanie. 
DISCONTENTMENT, dls-kbn- 
tćnt'-mćnt, s. nieukontentowanie. 
DISCOTINUANCE, dłs-kdn-tln'- 
i-Ans, or DISCONTINUATION, dls- 
k6n-tln-d-A'-szun, s. przerwa, przer- 
wanie ; zaprzestanie, ustanie. 
TO DISCONTINUE, dls-kón-tln'- 
ii, v. 1) a. przestać, zaprzestać 
czego, poprzestać; 2) n. ustać. 
DISCONTINUITY,dls-kón-tć-nu'- 
&tć, s. brak spójności. 
DISCONTINUOUS, dls-kón-tłn'- 
ń-us, adj. przerwany, poprzerywa- 
■y, niespojony, nietrzymajgcy się 
kupy;(Milton)rozwarty,otworzvsty. 
DISCONVENIENCE, dls-kón-wó'- 
nć-ćns, s. niezgodność, sprzeczność. 
DISCORD, dls'-k6rd,s. niezgoda, 
waśń, niesnaski; (muz.) dyzharmo- 
nia tonów. 
TO DISCORD, dls-kórd*, v. n. 
niezgadzać się. 
DISCORDANCE, (-er), d!s-W- 
dins, 8. zob. DISCORD. 
DISCORDANT, d!s-k6r'-dint, 
90 
DIS 
adj. niezgadzający się; niezgodny; 
nieodpowiedni, sprzeczny. -LY, 
adv. niezgodnie. 
TO DISCOUNT, dls-kóunf, v. a. 
dyskontować czyli zapłacić wexel 
przed terminem. 
DISCOUNT, dls'-kóunt, s. dys- 
konto, co się płaci za dostanie pie- 
niędzy przed terminem, na który 
przypada ziplata wexiu. 
TO DISCOUNTENANCE, dls- 
k6Cm'-tć-nśns, v.a. położyć tamę, 
wzbronić , odrazić, odstręczyć. 
TO DISCOURAGE, d!s-kór'-Idż, 
V. a. odjąć odwagę, zniechęcić, od- 
stręczyć, zrazić. 
DISCOURAGEMENT, dls-kur'- 
rldź-mćnt, s. zniechęcenie, odstrę- 
czenie, zrażenie. 
DISCOURAGER, dls-kQr'-rldz- 
ur, s. zniechęcający, odstręczający. 
DISCOURSE, dls-kórs', s. dys- 
kurs , mowa, rozmowa; rozprawa, 
dysertacya. 
TO DISCOURSE, v.n. prawić, 
rozprawiać, mówić, gadać, rozma- 
wiać; (Shaksp. Haml.} wydawać, 
(głosy, tony); (-of, about, over, 
upon), rozmawiać, rozprawiać o 
czćm. 
DISCOURSED, dls-kór'-sur, s. 
mówca, rozprawiacz, autor roz- 
prawy. 
DISCOURSIVE, dls-kór'-sl w,adj. 
należący do rozmowy. 
DISCOURTEOUS, dls-kfir'-cz&s, 
adj. niegrzeczny. -LY, adv. nie- 
grzecznie. 
DISCOURTESY, dls-kfir'-td-sć, s. 
niegrzeczność. 
DISCOUS, dh'-kus, adj. (bot.) 
szeroki. 
TO DISCOVER, d!s-kńw'-6r,v. a. 
odkryć, okazać; pestrzedz, do- 
strzedz. 
DISCOVERABLE, d!s-kńw'-ór-S- 
bl, adj. łatwy do odkrycia, jawny, 
widoczny. 
DISCOVERER, dls-kuw'-ur-ur, 
s. ten co odkrył; wysłany na zwiady, 
szpieg. 
DISCOVERY, dls-ków-Łr-ć, s. 
odkrycie, wyjawienie. 
DISCREDIT, dIs-krćd'-R,s. hań- 
ba, niesława, zakała. 
TO DISCREDIT, v a. podać 
w niesławę,zhańbić, osławić, uczy- 
nić zakałę. 
DISCREET, dls-krWt, adj. prze- 
zorny, ostróźny; dochowujący se- 
kretu ; roztropny.-LY, adv. ostró- 
żnie, roztropnie. -NESS, s. ostró- 
źność, roztropność. 
DISCREPANCE, (-cy), d!s'-krś- 
pins, s. niezgodność, sprzeczność. 
DISCREPANT, dls'-kró-pant, adj. 
niezgodny, sprzeczny. 
DISCRETE, dłs-krćt*, adj. od- 
dzielny, odrębny. 
DISCRETION, d!s-krćsz'-fin, s. 
przezorność, ostróżność, roztrop- 
ność ; wola, dowolność, nieograni- 
czona władza. Years of-, lala doj- 
rzałego rozumu. To surrender at 
-, zdać się na laskę zwyciężcy. It 
is at your-, to do woli twojćj, 
czyń jak ci się podoba. 
DIS 
DISCRETION ARY, dls-kr ćszMln- 
i-rć,orDISCRETIONAL,dl»-krfez'- 
6n41, adj. zostawiony do woli czy- 
jej , dowolny, nieograniczony. 
DISCRETIVE, dls-krć'-tlw, adj. 
zob. DISCRETE. 
DISCRIMINABLE, dts-kr!m'-ć- 
nJ-bl, adj. łatwy do rozpoznania, 
rozróżnienia. 
TO DISCRIMINATE, d!s-krlm'- 
ć-nAt, v.a. rozeznać, rozróżnić, 
odróżnić. 
DISCRIMINATE, adj. rozróżnio- 
ny, odróżniony.-NESS, s. różność, 
odrębność. 
DISCRIMINATION, dls-krlm'^- 
ni'-sz&n, s. rozróżnienie, odróżnie- 
nie. 
DISCRIMINATIVE, dls-krlm'-J. 
nś-tlw, adj. rozróżniający, odróżnia- 
jący, cechujący odróżnienie. 
TO DISCULPATE, dls-kul'-pńt, 
v. a. uwolnić od winv, uniewinnić. 
TO DISCUMBER, dls-ktW-bfir, 
v.a. zob. TO DISENCUMBER. 
DISCURSIVE, dls-k&r'-slw, adj. 
biegający, latający; dowodzący, 
wnioskujący. -LY, adv. pasmem 
rozumowań. 
DISCURSORY, dls-kur'-sur-ć, 
adj. dowodny, gruntowny. 
DISCUS, dls'-ktis, 5. zob. DISK i 
QUOIT. 
TO DISCUSS, dls-kfls', v. a. roz- 
trząsać, rozbierać, dyskutować. 
DISCUSSER, d!s-kus'-sur, s. roz- 
trząsacz. 
DISCUSSION, d's-kis'-szun, s. 
roztrząsanie, dyskussya. 
DISCUSS! VE, d1s-k&s'-s'w, adj. 
roztrząsający, rozbierający. 
DISCUTIENT, dls-ku'-szćnt, s. 
(med.) lekarstwo rozpędzające hu- 
mory. 
TO DISDAIN, dlz-din', v.a.gar- 
dzić, wzgardzać, pogardzać. 
DISDAIN, s. wzgarda, pogarda. 
DISDAINFUL, dlz-din-Kil, adj. 
pogardliwy, dumny. -LY, adv. 
z pogardą, pogardliwie.-NESS,s. 
wzgardliwość, duma, pogarda. 
DISEASE, dlz-ćz', s. choroba. 
The foul -, franca. 
TO DISEASE, v. a. dotknąć cho- 
robą , zarazić. Diseased, chory. 
DISEASEDNESS, d!z-ć'-z&l-nćs, 
s. słabość, lekka choroba. 
DISEDGED, dlz-ćdżd', adj. stę- 
piony, tępy. 
TO DISEMBARK, d!s-óm-b3rk', 
v. 1) a. wyładować z okrętu ; 2) n. 
wylądować. 
TO DISEMBITTER, dls-śm-blt'- 
tfir, v. a. odjąć gorycz, osłodzić. 
DISEMBODIED, dls-ćm-bódMd, 
adj. wyzuty z ciaia, uduchowniony. 
TO DISEMBOGUE, dls-ćm-bóg', 
(- itself), v. rfl. wpadać (o rze- 
kach). The river Vistula disembo* 
gues itself into the Baltic sea* 
Wisła wpada do morza Bałtyc- 
kiego. 
DISEMBOWELED, dls-óm-bóit'- 
ćld, adj. wypatroszony. 
TO DISEMBROIL, dls-óm-bróll', 
v. a. rozwikłać, wywikłać, odmotać 
TO DISENCHANT, d!s-ón-czint'. 
flee, bSr, all, bat.|j MÓ, h-Jn-gFlne, fIn.yNÓ,próve, fór, g6t.|JCure,cQr, full.||CÓ!n.JHóóse. [|CAu!. „BW.flSWa. DIS 
a. oddalić od siebie, odstręczyć, 
odrazić. 
DISINGENUITY, dls-ln-dzć-nft'- 
ć-tć, s. nieszczcrość, falszywość, 
obłuda. 
DISINGENUOUS, dls-In-dzćn'- 
u-its, adj. nieszczery, fałsTy- 
obłudny. - LY, adv. nieszczera^ 
- NESS, s. falszywość, obłudność. 
DISINHERISON, (-ting), dls- 
In-hćr'-ć-zn, s. wydziedziczenie. 
TO DISINHERIT, dls-ln-h5r'-It, 
v. a. wydziedziczyć. 
TO DISINTER, dls-ln-tćr',v. a. 
odkopać, odgrzebać. 
DISINTERESTED, dlz-ln'-tćr-ćs- 
tćd. adj. bezinteresowny. -LY, 
adv. bezinteresownie. -NESS, 5. 
bezinteresowność. 
TO DISJOIN, dlz-dzd'n', v. a. 
rozłączyć, odłączyć, oddzielić. 
TO DISJOINT, dlz-dzólnt', v. a. 
wyruszyć (ze staw), zwichnąć, 
wywichnąć; 2) rozczłonkować, 
rozdzielić, rozebrać, pokrajać. 
DISJUNCT, dlz-dzungkt', adj. 
odłączony, odrębny. 
DISJUNCTION , dlz-dzungk - 
szun, s. rozłączenie, oddzielenie. 
DISJUNCTIVE, dlz-dzungk'-tlw, 
1) adj. rozłączający ; niedający się 
złączyć; 2) s. spójnik rozłączający. 
-LY, adv. w rozłączeniu. 
DISK, disk, s. krąg, krążek; 
tarcza (słońca, księżyca, planet). 
D1SKINDNESS, dls-klnd'-nds, s. 
niegrzeczność, zła przysługa. 
DISLIKE, dlz-lik', s. niesmak, 
niechęć, wstręt, odraza. 
TO DISLIKE, v. a. nielubić, 
nipciprnipi4 
DISLIKENESS, dlz-lik'-nćs, s. 
niepodobieństwo. 
DISLIKER, dlz-U'-kur, s. nie- 
lubiący czego, mający wstręt do 
czego. 
TO DISLIMB, dlz-llm', v. a. 
poodcinać członki, rozszarpać. 
TO DISLOCATE, dls'-16-kM, r. 
a. wyruszyć (zestawu), zwichnąć, 
wywichnąć. 
DISLOCATION, dls-ld-ki'-szun, 
S. zwichnienie, wywichnienie. 
TO DISLODGE, dlz-lódż, v. a. 
wyrugować, wyprzeć, wyparować. 
DISLOYAL, dlz-lóć'^!, adj. 
wiarołomny, zdradziecki. -LY, 
adv. wiarołomnie. 
DISLOYALTY, d!z-lW-M-tć, y. 
wiarołomstwo, wiarołomność. 
DISMAL, d!z'-m51,adj straszny, 
okropny. -LY, adv. okropnie. - 
NESS, s, okropność. 
TO DISMANTLE, dlz-mSn'-tl, v. 
a. rozwalić, obalić, zburzyć. 
TO DISMASK, dlz-misk', v. a. 
zedrzeć maskę. 
TO DISMAST, dlz-mSst, v. a. 
obalić maszt okrętu. Dismasted, 
pozbawiony masztu (w czasie burzy 
lub bitwy). 
TO DISMAY, dlz-mi', v. a. 
przerazić, przestraszyć. 
DISMAY, s. przestrach, przera- 
żenie. 
DISMAYEDNESS, dlz-mi'-dd- 
nćs, s. bojaźń, przelęknienie. 
91 
DIS 
a-tdjąć czar, urok , odczarować, 
pozbawić uroku. 
TO DISENCUMBER,dls-ćn-kum'- 
Wir, v.ct. zdjąć ciężar, ulżyć, uprząt- 
nąć zawady, wyprzątnąć. 
DISENCUMBRANCE, dls-ćn- 
kum'-brans, 8. uprzątnienie, wy- 
przątnieme, ulżenie, ulga. 
TO DISENGAGE, dłs-ćn-gidż', 
v.a. (from.) oddzielić, odiączyć; 
wywikłać, odplątać, uwolnić, ulżyć. 
To-one's self, wywikłać się, uwol- 
nić się. 
DISENGAGED, dls-ćn-g^dżd', 
part. adj. wolny, uwolniony; nie- 
zajęty, wolny od zatrudnienia, nie- 
zatrudnionv. 
DiSENGAGEDNESS, dls-ćn-gA'- 
dzćd-nćs, or DISENGAGEMENT, 
dłs-ćn-gśdż'-mćnt, s. uwolnienie 
(od powinności, zatrudnienia), czas 
wolny od zatrudnień. 
TO DISENTANGLE, dls-ćn-tSng'- 
gl, v.o. odmotać, rozplatać, wy- 
wikłać. odwikłać. 
DISENTANGLEMENT, dls-ćn- 
Tang'-gl-mćnt, s. rozplątanie, wywi- 
kłanie , uwolnienie. 
TO D1SENTERRE, zob. TO DI- 
S1NTER, wygrzebać. 
TO DlŚENTHRAL,dłs-ćn-l/irńur, 
v. a. oswobodzić z niewoli, wyzwo- 
lić, uwolnić. 
TO DISENTRANCE, dls-ćn- 
trans', v. n. ocknąć się ze snu le- 
targicznego; przyjść do siebie z za- 
chwycenia. 
TÓ D1SESTEEM, dls-ć-stóćm', 
v.a. lekceważyć, mało mieć szacun- 
ku dła kogo. 
DISESTEEM, DISESTIMATION, 
dls-ćs-lć-mó'-szun, s. lekceważenie, 
nieuszanowanie. 
DISFAVOUR, dłs-fM-wur, s. nie- 
łaska; szpetność, brzydkość, brzy- 
dota. 
TO DISFAVOUR, v.a. niesprzy- 
jać, odstręczać, okazywać niełaskę. 
DISFIGURATION, dls-Hg-u-ry- 
szun, 8. oszpecenie, zeszpecenie. 
TO DISFIGURE, dls-Ug'-ur, v.a. 
oszpecić, zeszpecić. 
DISFIGUREMENT, dls-Hg'-i'm- 
ment, s. oszpecenie, zeszpecenie; 
brzydnienie, zbrzydnienie. 
TO DISFOREST, dis-fór'-rćst, 
v.a. wyciąć, wyrąbać, wytrzebić las. 
TO DISFRANCHISE, dls-frżn'- 
cziz, o. a. odjąć przywileje, swo- 
body, prawa. 
DISFRANCHISEMENT, dls-frSn'- 
czlz-mćnt, s. odjęcie przywilejów, 
swobod, etc. 
TO DISFURNISH , dls-fur'-nlsz, 
v.a. ogołocić, obnażyć (z meblów, 
sprzętów). 
TO DISGARNISH, dlz-gSr'-nlsz, 
v.a. ogołocić, obnażyć (z ozdób); 
wyprowadzić działa z fortecy, roz- 
broić fortecę. 
TO DISGORGE, dlz-gdrdź',v.a. 
wykiwać, wyrzygać; wylać, wychły- 
snąć. 
DISGRACE, dlz-grJs', 8. hańba, 
sromota , zakała ; niełaska, postra- 
danie czyjćj łaski. To bring a - 
upon, zhańbić, uczynić zakałę. He 
DIS 
is a-to his friends, on czyni za- 
kałę swym przyjaciołom. To be in 
-at court, popaść w niełaskę u 
dworu. 
TO DISGRACE, v.a. hańbić, 
zhań bić,czynić zakałę; odmówić swej 
łaski, dysgracyonować. Disgraced 
at court, w niełasce u dworu. 
DISGRACEFUL, dlz-gris'-ful, 
adj. hańbiący, haniebny, sromotny, 
czyniący zakałę.-LY, adv. hanie- 
bnie , sromotnie. -NESS, s. hanie- 
bność, sromotność.. 
DISGRACER, dlz-gri'-sur, s. 
czyniący hańbę, zakałę. 
DISGRACIOUS, dlz-gri'-szus, 
adj. niegrzeczny, nieprzyjazny. 
TO DISGUISE, dlz-glz', v.a. 
przebrać kogo w co, za kogo; fig. 
ukrywać, taić, zataić; przeistoczyć, 
przeinaczyć. To - one's self, prze- 
brać się za kogo. 
DISGUISE (-ment), 8. przebra- 
nie , strój służący do przebrania się; 
fig. udanie, zmyślenie, fałszywy 
pozor. 
DISGUISER , dlz-gl'-zur, 8. prze- 
bierający się; fig. udawacz, obłu- 
dnik. 
DISGUST, dłz-gust', 8. niesmak, 
obrzydzenie, wstręt, odraza. To 
take - at, brzydzić się czćm; ura- 
zić się czćm. 
TO DISGUST, v.a. brzydzić, 
obrzydzać, wzbudzać obrzydzenie; 
brzydzić się, mieć w obrzydzeniu. 
DISGUSTFUL, dlz-g&st'-ful, adj. 
obrzydliwy, odrażający. 
DISH, disz, s. półmisek; 2) po- 
trawa. To lay {cast) a thing in 
(into) one's-, wymiatać co komu 
na oczy, wykalać czćm oczy. The- 
wears its own cover,prov., jaki 
pan taki kram. -clout, ścierka, 
(vu/g.)flądra,niechlujnica.-stand, 
postumencik na którym się stawia 
półmisek. -ivash (-water), po- 
myje. 
TO DISH , v.a. (-up), dać po- 
trawę na półmisku. 
DISHABILLE, dls-S-blF, s. ne- 
gliż, strój ranny. 
TO DISHEARTEN, dls-hSr'-tn, 
V. a. odjąć odwagę, zniechęcić. 
TO DISHEVEL, dłsz-szćw'-wćl, 
v. a.rozczochrać włosy.Dishevelled, 
z rozczochranemi, rozpuszczonemi 
włosami. 
DISHONEST, dlz-6n'-ćst, adj. 
nieuczciwy, niegodny, niecny; 
bezwstydny, sprośny. -LY, nie- 
uczciwie; sprośnie. -Y, 8. nieucz- 
ciwość; sprosność. 
DISHONOUR, dlz-ón'-nur, s. 
hańba, sromota, zakała, niesława. 
TO DISHONOUR, v. a. hańbić, 
zhańbić, zesromocić, uczynić zakałę, 
splamić. To - a bill, niechcieć 
opłacić wexla. 
DISHONOURABLE, dlz-Cm'-nftr- 
J-bl, adj. hańbiący, haniebny, 
sromotny. -LY, adv. haniebnie. 
TO DISHORN, dls-hdrn', v. a. 
odjąć rogi. 
DISINCLINATION, dls-ln-kló- 
ni'-sz' n, 8. niechęć, wstręt, odraza. 
TO DISINCLINE, dłs-ln-klln', v. 
Fdce,Mr,411,b4t.|| M4, h^n. U Fine,fin. || Nd, prdve, fdr, gól.|| Cdre.cur, fill.U Cd!n.|] Hduse.0 92 
DIS 
TO DISMEMBER, d'z-m£m'-bur, 
V. a. rozdzielić na części, rozebrać. 
DISMEMBERMENT, dlz-mćm'- 
b&r-mćht, 8. rozbiór. 
TO DISMISS, dlz-m!s', v. a. 
odesłać, odprawić. To - a cause, 
odesłać strony z sądu dla braku 
dowodów. To - one's wife, od- 
pędzić żonę. 
DISMISSION, (-al), dlz-mlsz- 
fln, 8. odesłanie, odprawienie, 
dymissya. 
TO DISMORTGAGE, dlz-mór'- 
gżdz, v. a. wykupić zastaw, spłacić. 
TO DISMOUNT, dlz-mdimf, v. 
1) a. zrzucić z konia; zdemontować 
działo; 2) n. zsiąść z konia; zejść, 
zstąpić. 
DISOBEDIENCE, dłs-ó-bi'- dż- 
ins, s. nieposłuszeństwo. 
DISOBEDIENT,d*s-ó-bż'-dć-3nt, 
adj. nieposłuszny. -LY, adv. 
nieposłusznie. 
TO DISOBEY, dls-ó-bY, v. a. 
niesłuchać, być nieposłusznym. 
DISOBLIGATION, dls-ób-lć-gi'- 
szun, s. niegrzeczność, nieuczyn- 
ność, uraza.* 
TO DISOBLIGE, dls-d-blidz', v. 
a. urazić, sprawić przykrość, okazać 
sig niegrzecznym, nieuczynnym. 
DISOBLIGING, dls-d^blf-dzing, 
adj. niegrzeczny, nieuczynny. - 
LY, adv. niegrzecznie. -NESS, 8. 
niegrzeczność, nieuczynność. 
DISORDER , dlz-dr -dur, 8. 
nieład, nieporządek, zamieszanie; 
pomieszanie, choroba. 
TO DISORDER, v.a. wprowadzić 
nieład, zamieszanie, rozstroić, 
przewrócić porządek, pomieszać; 
2) zepsućzdrowie, nabawić choroby. 
To - one's self with drinking, 
zachorować po pijatyce. 
DISORDERED, dlz-6r'-durd, 
adj. nierządny, rozpustny; 2) chory. 
DISORDERLY, dlz-óf-dur-lż, 1) 
adj. nieporządny, tłumny, pomie- 
szany; 2) nierządny, rozwiązły, 
rozpustny; 3) adv. nicporządnie, 
bez ladn. 
D1SORDINATE, d!z-6r'-dż-nM, 
adj. nieporządnyuiiepowściągniony, 
bez miary, zbytkujący, zbyteczny ; 
rozpustny, rozwiązły. -LY, adv. 
rozwiąźle. 
TO DISOWN, dlz-ón', v. a. 
zaprzeczać, wypierać się, zapierać 
się, nieprzyznać się. To - fora 
son, niechcieć przyznać za syna. 
TO DISPARAGE, dłs-par'-Idż, 
v. a. ubliżać, czynić ujmę, uwla- 
D1SPARAGEMENT, dls-pżf-ldz- 
mćr.t, 8. ubliżenie, ujma, uwłoczc- 
nie. - in marriage, małżeństwo 
z osobą niższego stanu. Jl is no - 
for you, to ci wcale nieubliźa. 
DISPARAGER, dls-pAf-rldz-ur, 
8. ubliżycie!. 
DISPARITY, dls-pir'-ż-tć, s. 
nierówność. 
TO DISPARK , dis p3rk\ v. a. 
skasować park. 
D1SPARPLED, dls-p3r'płd, adj. 
z rozpoztartemi skrzydłami. 
TO DISPART, dls-pirf, v. a. 
DIS 
podzielić na dwie części; zmierzyć 
kaliber działa. 
DISPASSION, d!s-pJsz'-6n, s. 
wolność od namiętności, zimna 
krew, spokojność umysłu. 
DISPASSIONATE, dls-pSsz'-fln- 
it, adj. zimny, spokojny, nieuno- 
szący się.-LY, adv. z zimną krwią, 
z flegmą. 
TO DISPEL, dls-pćT, v. a. roz- 
pędzić, rozproszyć. 
DISPENSARY, dls-pćn'-si-rć, s. 
apteka. 
DISPENSATION, dls-pćn-si'- 
sz&n,s. rozdzielenie, obdzielenie; 
dyspensa, pozwolenie, uwolnienie 
od przepisów prawa. -of provi- 
dence, zrządzenie opatrzności. 
DISPENSATOR, dls-pćn-s^-tur, 
S. rozdawca, szafarz. 
DISPENSATORY, dls-pfin'-sa- 
tór-ć, s. farmakopea, książka 0 pre- 
parowaniu lekarstw. 
TO DISPENSE, dls-pćns', v. a. 
rozdać, rozdzielić; preparować le- 
karstwa. To-with, uwolnić od 
czego. 
DISPENSE, s. dyspensa, uwolnie- 
nie. 
DISPENSER, dls-pćn'-sur, 8. roz- 
dawca, szafarz. 
TO DISPEOPLE, dls-pć'-pl, v.a. 
wyludnić. 
D1SPEOPLER, dls-pć'-pl-Qr, s. 
spustoszycie). 
TO D1SPERGE , dls-pćrdż', v. a. 
skropić, pokropić, rozpryskać. 
TO DISPERSE, dls-pćrs', v.a. 
rozproszyć, rozrzucić, rozsypać. 
D1SPERSEDLY, dls-pćr-sM-lć, 
adv. w rozproszeniu, w rozsypce. 
DISPERSEDNESS, dls-pćr'-sćd- 
nćs, s. rozproszenie, rozsypka. 
DISPERSER, dls-pćr'-sur, s. roz- 
szerzacz, rozsiewacz. 
DISPERSION, dls-pćr'-szun, s. 
rozproszenie, rozsypka. 
TO DISPIRIT, dls-plr'-Il, v.a. 
odjąć odwagę, ostudzić zapał, na- 
bawić bojażni. 
TO DISPLACE, dls-plśs', v.a. 
przestawić, ruszyć z miejsca, po- 
przewracać; wyprzeć, wyrugować 
z miejsca. 
DISPLACENCY, dls-pIA'-sćn-sć, 
s. niegrzeczność; przykrość, nie- 
przyjemność. 
TO DISPLANT, dłs-plśnt', v. a. 
przesadzić (drzewo, roślinę); wypę- 
dzić lud z dawnych siedzib, przesie- 
dlić. 
DISPLANTATION, dls-plśn-ti'- 
szun,s. przesadzenie; przesiedlenie. 
TO DISPLAY, dls-pló', v. a. roz- 
winąć, rozpościerać; fig. wystawić 
na widok, popisywać się z czćm. To 
-one's wit, popisywać się z do- 
wcipem. 
DISPLAY, s. rozwinięcie, rozpos- 
tarcie; fig. wystawa. 
DISPLEASANT, dls-pIćz'-Snt, 
adj. przykry, nieprzyjemny. 
TO DISPLEASE, dłs-plćz', v. a. 
niepodobać się, nieprzypadać do 
smaku; sprawić nieprzyjemność, 
nieukontentowanie; urazić, rozgnie- 
wać. Displeased (at, with), nieu- 
DIS 
kontestowany, zagniewany, ma- 
źony. 
DISPLEASURE, dls-plćż-ftr, s. 
przykrość, nieukontentowanie, nie- 
przyjemność; gniew, zagniewanie, 
uraza; niełaska. To incur the king's 
-, popaść w niełaskę u króla. 
DISPORT, dls-pórt',s. rozrywka, 
zabawka, igraszka. 
TO DISPORT, v.n. bawić się, 
igrać, żartować. 
DISPOSAL, dls-pd'-zśl, s. uszy- 
kowanie, uporządkowanie; rozrze- 
dzenie, rozporządzenie, szalunek. 
/ am not at your-, nie masz mi 
nic do rozkazania. The divine-, 
rozporządzenie Boże. 
TO DISPOSE, dls-pdz',v.a. uszy- 
kować, uporządkować, przyrządzić; 
dać, rozdać, rozrządzić, rozporzą- 
dzić; zbyć, sprzedać; skłonić do 
czego. To-by will, rozporządzić 
testamentem. To-o/ a daughter in 
marriage, wydać córkę za mąż. To 
-of a house, wynająć dom. Dispo- 
sed to be merry (to laugh), w we- 
sołym humorze. Ili-, w złym hu- 
morze, markotny. Well-in healthy 
w czerstwćm zdrowiu. 
DISPOSER, dls-pó'-z&r,s. rozpo- 
rządzicie!. 
DISPOSITION, dls-pó-złsz'-un, s. 
rozkiad, układ, szyk, porządek; 
skłonność, popęd; źdatność, zdol- 
ność; usposobienie; rozporządzenie. 
DISPOSITIVE, dis-póz'-ć-tlw, 
ad}, przygotowujący, usposobiający. 
TO DISPOSSESS, dls-póz'-zćs,ś. 
v. a. wyrugowaćz posiadania, wyzuć 
z własności. 
DISPOSURE. dls-pó'-źiir, s. za- 
rząd, rozrządzenie, rozporządzenie. 
DISPRAISE, dls-priz', s. naga- 
na , ujma. 
TO DISPRAISE, v. a. ganić, 
ubliżać. 
DISPRAISER, d!s-prł'-zur, s. 
ganicicl. 
DISPRAISIBLE, dls-pri'-zi-bl, 
adj. naganny. 
DISPRAISINGLY, dls-pri'-zlng- 
lć, adv. z naganą, przyganiając. 
DISPROOF, dls-próóf', s. zbicie 
zarzutów. 
DISPROPOTION, dłs-pró-pór'- 
szim, s. dysproporeya, nierówność. 
DISPROPORTlONABLE,dls-pr$- 
pór'-szun-ś-bl, adj. nieproporcyo- 
nalny, nierówny. -LY, adv. nie- 
proporeyonainie. -NESS, s. nie- 
proporcyonalność. 
DISPROPORTIONAL, adj. - 
LY, adv. or DISPROPORTIONA- 
TE, adj. -LY, adv. -NESS, s. 
zob. DJSPROPORTIONABLE etc. 
TO DISPROVE, dls-próów' v.a. 
zbić, przekonać o fałszu, zrefu- 
tować. 
DISPROVED, dls-próó'-wur, s. 
zbijacz. 
TO DISPUNGE, dls-póndż', v.a. 
wycisnąć jak gąbkę, zetrzeć, wy- 
mazać (Shaksp. Ant. and Cleop.), 
opryskać, oblać. 
DISPUTABLE , d!s-pu'-tś-bł, or 
dls'-pu-tS-bl, adj. sporny, będący 
przedmiotem sporu. 
Fice, bir, b£a jJFIne, fin prfive, fdr, g6l.gCure,cur, full.[iCdln.y H^&se.|)Ciul;]]BiL&S&fta« DIS 
DISPUTANT, d!s'-pó-tćn!,^ s. 
dysputant; 2) adj. dysputujący. 
DISPUTATION, dls-pń-tM-sziin, 
s. dysputa. 
DISPUTATIOUS , dłs-pu-tM- 
szus, or D1SPUTATIVE, dls-pu'- 
tM!w, adj. sprzeczny, swarliwv, 
kłótliwy, zwadliwy. 
TO DISPUTE, dls-pńl', v. a. i 
n. spierać się, dysputować, rozpra- 
wiać; kłócić się; zaprzeczać, podać 
w wątpliwość. 
DISPUTE, s. spor, kłótnia, sprze- 
czka , zwada; beyond all-, nieza- 
przeczenie, niezawodnie. 
DISPUTE LESS , dls-pńf-lćs . 
adj. niezaprzeczony,' niezawodny. 
D1SPUTER, dls-pó'-tur, s. kló- 
tniarz, swarliwy. 
DISQUALIFICATION, dls-kuM- 
ó-fć-ki'-szun, s. niezdolność uży- 
wania pewnych praw; niezdatność, 
niezdolność. 
TO DISQUALIFY, dls-kuMW-fl, 
v. a. uznać za niezdolnego, nie- 
zdatnego; uczynić niezdolnym, nie- 
zdatnym. 
DISQUIET, dls-kui'-Ćt, s. nie- 
spokojność, niepokój. -LY, adv. 
niespokojnie.-NESS, s. niespo- 
kojność. 
TO DISQUIET, v.a. niepokoić, 
burzyć, kłócić spokojność. 
DISQUIETER, dls-kul'-ćt-ur, S. 
burzyciel spokojności. 
DISQUIETUDE, dls-kul-ć-tiid, 
s. niespokojność. 
DISQUISITION , dls-kuć-zlsz'- 
un, s. roztrząsanie , poszukiwanie. 
DISREGARD , dls-rć-gśrd', s. 
nieuszanowanie, lekceważenie. 
TO DISREGARD, v. a. nieusza- 
nować, lekceważyć; nie mieć wzglę- 
du , niezważać. 
DISREGARDFUL, dis-r^-gard'- 
ful, adj. lekceważący, pogardzają- 
cy. -LY, adj.lekkoważnie. 
DISRELISH, dlz-rel'-lsz, s. nie- 
smak , obrzydzenie. 
TO DISRELISH, v. a. niesma- 
kować w czćm,nieznajdować w czćm 
dobrego smaku, nielubić. 
DISREPUTATION, dis-rćp-ń-tM- 
szun, or DISREPUTE , dls-rć-put', 
5. złe imię, niesława. To bring (a) 
disrepute upon one, podać kogo 
w niesławę, uczynić mu złą repu- 
tacyą. 
DISRESPECT, dłs-rć-spćkt', s. 
nieuszanowanie, pogarda. 
DISRESPECTFUL, dls-rć-spćkt'- 
fńl, adj. ubliżający uszanowania, 
niegrzeczny. -LY, adv. z uchy- 
bieniem komu. 
TO DISROBE, dłz-rób', v. a. 
zdjąć suknię; obnażyć, ogołocić. 
DISRUPTION, diz-rup'-szun, s. 
oderwanie, rozerwanie; 2) schy- 
zma w kościele Szkockim. 
DISSATISFACTION, dls-sM-ls- 
fAk'-szun, s. nieukontentowanie, 
niezadowolnienie. 
DISSATISFACTORY, dłs-sAt-łs- 
fak'-tur-ć, adj. niezadowolniający, 
nieprzyjemny, przykry. 
TO DISSATISFY, dls-sM'-Is-fi, 
w. a. sprawić nieukontentowanie. 
DIS 
TO DISSECT, dls^kf, o. a- 
rozciąć, rozkroić, rozebrać anato- 
micznie trupa. 
DISSECTION, dls-sók'-szun, s. 
dyssekcya, rozebranie trupa. 
DISSEIZIN, dls-s<V-zIn, s. w. p. 
wyrugowanie z majątku, expulsya. 
TO DISSEIZE, dls-sćz', v. a. 
wyrugować z majątku. 
DISSEIZOR , dls-sć'-zór, s. grą- 
bieżca cudzego majątku. 
TO DISSEMBLE , dls-sćm'-bl, 
V. a. i n. ukrywać, osłaniać fałszy- 
wym pozorem; udawać, zmyślać. 
DISSEMBLER , dls-sćm'-blur, s. 
obłudnik, hipokrvt. 
DISSEMBLINGLY , dls-sćm'- 
bllng-lć, adv. obłudnie. 
TO DISSEMINATE, dls-sćm'-ć- 
nit, v. a. rozsiewać, rozsiać. 
DISSEMINATION, dls-sem-ć-ni'- 
szun, s. rozsiewanie, rozsianie. 
DISSEMINATOR, dts-sćm-ć-ni'- 
tftr,s. rozsiewacz. 
DISSENSION, dls-sćn'-szim , s. 
niezgoda, rozterka, niesnaska. 
D1SSENSIOUS , dłs-sćn'-szus , 
adj. niezgodny, wszczynający roz- 
terki , niesnaski. 
TO DISSENT, dłs-sćnt', v.n. 
niezgadzać się, niepozwalać; od- 
stąpić od panującego kościoła an- 
glikańskiego,- {from). 
DISSENT , s. różnienie się 
w zdaniu, niepozwalanie. 
DISSENTANEOUS, dłs-sćn-tś'- 
nć-us, adj. niezgodny, sprzeczny, 
przeciwny. 
DISSENTER, dls-sćn'-tur, s. dy- 
sydent, różnowierca. 
DISSENTIENT, dls-sćn'-szćnt, 
adj. mający odmienne zdanie, róż- 
niący się w zdaniu; odstępujący od 
jedności z kościołem. - meeting- 
house, kaplica różnowierców. 
DISSERTATION , dls-sćr-lM- 
szun, s. dysertacya, rozprawa. 
D1SS1DENCE, dis'-sć-ddns, s. 
niejedność, niezgoda, rozdwojenie. 
DISSIMILAR, dls-s!m'-ć-lur, adj. 
niepodobny, różny, rozmaity. 
DISSIMILARITY, dłs-słm-ć-lAr'- 
ć-tó, or DISSIMILITUDE, dls-slm- 
mll'-ć-tud, s. niepodobność, ró- 
żność , rozmaitość. 
DISSIMULATION, dls-sim-u-lM- 
szfin, s. udawanie, obłuda. 
TO DISSIPATE , dls'-sć-pM, v. 
a. rozproszyć, rozpędzić; roztrwo- 
nić, strwonić, zmarnotrawić. 
DISSIPATION, dłs-sć-pM-szun, 
S. rozproszenie ; roztrwonienie ; 
fig. roztargnienie, nieuwaga. 
DISSOLUBILITY, dls-sól-lń-bil'- 
ć-tó, s. rozpuszczalność. 
DISSOLUBLE, dls'-só-lu-bl,adj. 
rozpuszczalny, topnisty. 
DISSOLUTE, dls'-só-lut, adj. 
rozpustny, rozwiązły, wyuzdany.- 
LY, adv. rozpustnie, rozwiąźle. - 
NESS, s. rozpusta, rozwiązłość. 
DISSOLUTION, dls-só-liY-szun, 
S. rozpuszczenie , przejście do sta- 
nu ciekłego; rozwiązanie; skaso-. 
wanie ; rozwolnienie obyczajów, 
rozprzężenie; rozpusta, rozwią- 
złość ; śmierć. 
DCS 
DISSOLVABLE, dlz-z61'-wj-bl, 
adj. rozpuszczalny, topnisty. 
TO DISSOLVE, dh-zdlw'. v. a. 
rozpuścić, roztopić; rozerwać, roz- 
wiązać, znieść, skasować, rozpu- 
ścić się, rozstopnieć, rozpłynąć się; 
fuj. To - in pleasures, wylać się 
na rozwiązłe życie. Dissolved in 
tears, tonący we Izach. 
DISSOLVENT, dlz-zdl'-wt'nt, 1) 
adj. rozpuszczający, roztwarzający; 
2) s. środek do rozpuszczenia, roz- 
twarzacz. 
DISSOLVER , dlz z&l'-wńr, s. 
zob. DISSOLVENT. 
DISSOLVIBLE , dlz-zól -wó-bl, 
adj. zob. DISSOLVABLE. 
DISSONANCE, dls-só-nJns, 3. 
dyzharmouia tonów. 
DISSONANT, dls'-só-n3nt, ad}. 
stanowiący dyzharmonią; fig. nie- 
zgodny, różny. 
TO DISSUADE , dls-suid', v.a. 
odradzić. 
D1SSUADER , dls-sui'-dur, s. 
odradzicie!. 
DISSUASION, dls-su3'-żun , s. 
odrada. 
DISSUASIVE, dls-suA'-s!w, 1) 
adj. odradzający; 2) s. powód skła- 
niający do odmienienia postano- 
wienia. 
DISSYLLABIC , d!s-sIl'-lS-blk , 
ad], dwusylahny, dwuzgłoskowy. 
DISSYLLABLE, dls-sll'-li-bl, $- 
wyraz dwuzgłoskowy. 
DISTAFF, dls'-t3f, s. przęślica, 
kądziel; fig. linia żeńska, bialo- 
glowska, kądziel. 
TO DISTAIN, dls-t3n', v. a. 
splamić. 
DISTANCE, dls'-t3ns, s. odle- 
głość (czasu lub miejsca), prze- 
strzeń, przedział. (Shaksp.Maob.) 
niejedność. At a-, zdaleka, zdała; 
fig. To keep one at a -, trzymać 
kogo w oddaleniu, nic dać się zbli- 
żyć; fig. To keep one's-, stać 
w oddaleniu, nie śmieć się zbliżyć- 
To be at a - with one,być z kim 
z daleka. 
TO DISTANCE, v. a. usunąć do 
znacznćj odległości; (w gonitwach 
końskich) prześcignąć, wyścignąć, 
zostawić za sobą. 
DISTANT, dls'-t3nt, adj. odle- 
gły, daleki. Three hours (miles) - 
from, o trzy mile odległy od. Fat 
-, bardzo daleki. 
DISTASTE, dls-tśst', s. niesmak, 
wstręt, odraza. 
TO DISTASTE, v. a. sprawić nie- 
smak, odrazę; mieć w obrzydzeniu. 
DISTASTEFUL , dls-tist'-f&I , 
adj. niesmaczny, obrzydły. 
DISTEMPER, dls-tdm'-pur, s. 
choroba, defekt; zły humor. 
TO DISTEMPER, v. a. nabawić 
choroby; rozgniewać; pomieszać 
szyki, popsuć, rozstroić. 
DISTEMPERATE, dls-tćm'-pur- 
5t, adj. zbyteczny, nieumiarko- 
wany. 
DISTEMPERATURE, dls-tćm'- 
pur-Mur, s. rozstrojenie, zepsucie, 
pomieszanie ; zbyteczne zimno lub 
gorąco. 
93 
Ficc, b5r, Ml, bM.HM5, hMfjFlne, fin.HNÓ, prdve, fór, gót{]Cńre,cur, full. |jC51n.j|H6&se.jj Ciul. IJBćś.y S&dtu DIS 
TO DISTEND, dls-tćnd', v. a. 
rozeprzeć, rozciągnąć, rozszerzyć. 
DISTENT, dls-tćnt', s. obszer- 
ność, rozciągłość. 
DISTENSION, dls-tćn'-szfln, s. 
rozparcie, rozciągnienie, rozsze- 
rzenie. 
DISTICH, d!s'-tlk, s. dwuwiersz. 
TO DISTIL, dls-t!l', v. a. i n. 
dystylować, pędzić wyskoki; kapać, 
sączyć się, ciec. 
DISTILLATION, dls-tll-li'-szńn, 
s. dystylacya, pędzenie wyskoków, 
wypalenie gorzałki. 
DISTILLATORY, dls-tll-lA-tar- 
ć, adj. dystylacyjny. 
DISTILLER, dls-tll-lur, s. dy- 
stylator, gorzelnik, pędzący wódkę. 
DISTILLERY, dls-tll'-lur-ć, 5. 
gorzelnia. 
DISTINCT, dls-t!ngt', odrębny, 
różny; wybitny, znaczny, wyraźny. 
Dl STINCTION, d!s-tlngk'-szun,$. 
rozróżnienie, odróżnienie, różnica; 
oddzielenie; odznaczenie , znacze- 
nie, znakomitość. A man of great 
-, człowiek wielkiego znaczenia. 
DISTINCTIV, dls-tlnk'-tlw, adj. 
odróżniający, odznaczający, cechu- 
jący. -LY,osobno, oddzielnie. 
DISTINCTLY, dls-tlngkt'-lć,adv. 
dobitnie, wyraźnie. 
DISTINCTNESS, dls-tlngkt'-n&, 
s. wyrazistość, wydatność, wybit- 
TO DISTINGUISH, dls-tlng'- 
gulsz, v. a. rozróżnić, odróżnić; od- 
znaczyć, zaszczycić. To-one's self, 
odznaczyć się, zalecać się czćm. 
DISTINGUISHABLE, dls-tlng'- 
guIsz-A-bl, adj. dający się odróż- 
nić, odznaczyć. 
DISTINGUISHED, dls-tlng'- 
gulszd, part. adj. znamienity, zna- 
komity. 
DISTINGUISHED,dls-tlng-gulsz- 
ńr, s. rozróźniciel, odróźniciel, 
znawca, biegły krytyk. 
DISTINGUISH1NGLY, dls-tlng'- 
gu!sz-lng-lć, adv. znamienicie, za- 
szczytnie. 
TO DISTORT, dls-tórt', v.a. 
wykrzywić, przekręcić, wykręcać, 
zżymać się. 
DISTORTION, d!s-tór-szfin, s. 
wykręcanie, wykrzywianie się, zży- 
manie się. 
TO DISTRACT, dls-trókt', v. a. 
rozerwać, rozszarpać, roz targnąć; 
2) przyprowadzić do szaleństwa. 
DISTRACTED (DISTRACT), d!s- 
tr&k'-tćd, part. adj. rozerwany, 
roztargniony; szalony. To be-with, 
passion, odchodzić od rozumu 
z gniewu. To run-, oszaleć, zwa- 
ryować. -times, niespokojne, bu- 
rzliwe czasy. -LY, adv. szalenie, 
po waryacku. - NESS, S. szaleń- 
stwo, waryacya. 
DISTRACTION, dls-trik'-szfin,^ 
dystrakcya, roztargnienie umysłu; 
2) szaleństwo, waryacya, pomiesza- 
nie zmysłów. We loves her to-, 
szalenie ją kocha, przepada za nią, 
szaleje za nią. 
TO DISTRAIN, dis-trin', v. a. 
w. p. grabić, zagrabić, zatradować. 
94 
Dir 
zabrać, zająć na rzecz wierzycieli. 
DISTRAINER, dls-trin'-ftr, s. 
trądy tor, zabierający dobra, rucho- 
mości za dług. 
DISTRAINT, dls-trint', s. yf. p. 
grabież, tradycya, zajęcie na rzecz 
wiprvvripli 
DISTRAUGHT, dls-trAut', part, 
adj. zob. DISTRACTED. 
DISTRESS, dls-trćs', s. w. p. za- 
jęcie, zabranie majątku za długi; 2) 
bieda, ucisk, niedola, utrapienie ; 3) 
(o okręcie) niebezpieczeństwo zato- 
nienia. Signal of-, znak którym 
okręt wzywa ratunku. 
TO DISTRESS, v. a. w. p. poło- 
żyć areszt, zatradować, zająć, za- 
brać; 2) strapić, zmartwić, pogrą- 
żyć w nieszczęście, w biedę. / am 
distressed for money, cierpię nie- 
dostatek pieniędzy. Distressed in 
mind and body, chory na ciele i 
umyśle. 
DISTRESSFUL, dls-tr&'-fhl, adj. 
biedny, nędzny, nieszczęśliwy, nie- 
szczęsny. 
TO DISTRIBUTE, dłs-trlb'-Cit, 
V. a. rozdać, rozdzielić. 
DISTRIBUTION, d!s-trć-bu'- 
szun, s. rozdanie, rozdzielenie, sza- 
lunek. 
DISTRIBUTIVE, dls-trlb'-u-tlw, 
adj. rozdawniczy, szafujący. -LY, 
adv. każdemu w szczególności, 
z osobna. 
DISTRICT, dls'-trlkt, 4. obwód, 
okrąg, powiat. 
TO DISTRUST, dls-trust', v. a. 
nieufać, niedowierzać. 
DISTRUST, s. nieufność, niewia- 
ra, niedowierzanie; podejrzenie. 
DISTRUSTFUL, dis-trfist'-f&l, 
adj. nieufny, niedowierzający, po- 
dejrzliwy. -LY, adv. nieufnie.- 
-NESS, s. nieufność. 
TO DISTURB, dłs-turb', v. a. 
zaburzyć spokojność, zawichrzyć, 
zamieszać; przeszkodzić, zawadzać, 
uczynić subjekcyą. 
DISTURBANCE, dls-tftr'-bAns, s. 
zaburzenie, zawichrzenie, zamiesza- 
nie , zamieszka, zgiełk, poburzenie. 
DISTURBER, dis-tir-bur, s. bu- 
rzyciel, wichrzyciel. 
DISUNION, dls-u'-nć-fln, s. roz- 
dwojenie, rozterka, niejedność, nie- 
zgoda. 
TO DISUNITE, dls-ń-nlt', v. i) 
a. rozłączyć, rozdzielić; rozdwoić, 
poróżnić (przyjaciół); 2) n. rozsunąć 
się, rozłączyć się; poróżnić się. 
DISUNITY, dls-iY-nć-tć, s. roz- 
dwojenie , rozdział, rozbrat. 
DISUSAGE, dls-u'-zśtdż, or DI- 
SUSE , d!s-ńs', s. wyjście ze zwy- 
czaju, nieużywanie, odwyknienie, 
zaniechanie zwyczaju. 
TO DISUSE, dls-ńz', u. a. odzwy- 
czaić; zaniechać zwyczaju, odwy- 
knąć. 
DITCH, dłcz, s. rów. He toill 
die in a-, prov. umrze pod pło- 
tem. -delivered, (Shaksp.) uro- 
dzony pod płotem. 
TO DITCH, v.a. wykopać rów, 
rznąć rowy. To-in (about), otoczyć 
rowem. 
DIV 
DITCHER, d!cz'-fir, s. grabarz. 
DITHYRAMBIC, dlt/i-A-rAm'-blk, 
1) s. pieśń na cześć Bachusa; 2) adj. 
dityrambiczny. 
DiTT ANDER, dlt-tin'-dńr, 3. 
(roślina) pieprzyca. 
DITTANY, dlC-Un-nć, 5. (rośli- 
na) dyptan. 
DITTY, dlt'-ti, s. piosnka, śpie- 
wka. 
DIURETIC, (-al), dl-ń-rćf-Ik, 
1) adj. pędzący urynę; 2) DIURE- 
TICS, s.pl. środek pędzący urynę. 
DIURNAL, dl-ńr'-nM, 1) adj. 
dzienny; 2) s. książka do modlitw. 
-LY, adv. dziennie. 
DIUTURNITY, dl-ń-tur'-nć-U, 
s. długotrwałość. 
DIVAN, dć-wAn', s. dywan, rada 
państwa w krajach mahometańskich. 
TO DIVARICATE, dl-wAr'-0-kit, 
v. n. rozdzielić się na dwoje (oa 
dwie gałęzie). 
DIVARICATION, df-wśr^-KA'. 
szón, s. rosochatość, widłatość. 
TO DIVE,dlw,v.n.dać nurka, za- 
nurzyć się, nurkować. To-into, 
fig. zanurzyć się, zagłębić się w co.- 
into one's purpose, zgłębić czyje 
zamiary. 
DIVER, dl'-wfir,«. nurek, zanu- 
rzający się w morzu, fig. zanurzający 
się w czćm, zgłębiający co. 
TO DIVERGE, dó-wćrdż', v.n. 
rozbiegać się, rozchodzić się na 
wszystkie strony ; fig. zbaczać, wy- 
baczać, różnić się w zdaniu. 
DIVERGENCE, (-cy), dć-wćr- 
dźćns, s. {mat.) rozchodzenie się 
dwóch linii z jednego punktu. 
DIVERGENT, dć-wćr'-dźent, adj. 
(mat.) rozchodzący się w różnych 
kierunkach. 
DIVERS , di'-w'rz , adj. różny, 
rozmaity; wiele, więcćj niż jeden. 
DIVERSE, dl'-wćrs, adj. różny, 
rozmaity, wieloraki, w różnych kie- 
runkach. 
DIVERSIFICATION, dó-w&-«4- 
fć-ki'-szńn, s. urozmaicenie. 
TO DIVERSIFY, dć-wćr'-sć-fi, 
V. a. urozmaicić. 
DIVERSION, dć-wćr'-szSn, -s. 
odwrócenie; diwersya wojskowa; o 
derwanie uwagi, rozrywka, zabawa. 
DIVERSITY, dć-wćr'-sć-te, s. 
różność, rozmaitość. 
DIVERSLY, dś-wórs'-ló, adv. 
różnie, rozmaicie. 
TO DIVERT, dć-wćrt', v. a. od- 
wrócić, oderwać; rozerwać, rozry- 
wać, bawić; (Shaksp.) zburzyć. 
DIVERTER, dć-wt!rt'-tur, s. roz- 
rywający, bawiący. 
DIVERTISEMENT, dś-w&rMIz 
mónt, s. rozrywka, zabawa. 
DIVERTIVE, dć-wćr'-tlw, a^'. 
zabawny, bawiący. 
DIVES, dlwz, s. (Shaksp. 1 część 
Hen. IV.) bogacz (w Ewanielii). 
TO DIVEST, dĆ-wćst, v. a. ogo- 
łocić, wyzuć. To-one's self of, 
wyzuć się z czego. 
TO DIVIDE, dó-wld', c. 1) a. 
dzielić, podzielić, rozdzielić;2) n. 
dzielić się, podzielić się, rozdzielić 
się; poróżnić się. 
Fice, b5r, All, Mt.||Md, h5n.||Flne, fln.gNd, prive, fór, g&t.||Cńre,c6r, fMl.|]GMn.HHfi&se.{|C4ul.|JBW.y SWa. DO 
DIVIDEND, dlw'-4-dind, s. dywi- 
denda, część zysków przypadająca 
na każdego w spółce handlowćj; 2) 
{aryt.) liczba dzielna, dana do po- 
dzielenia. 
DIVIDER , dś-wl'-dur,s. dzielca, 
rozdawca. szafarz. 
DIVIDUAL, dd-w!d'-Ml, adj. 
dzielny, dający się podzielić, podzie- 
lony. 
DIVINATION, dlw-ć-ni'-szun, s. 
wróżenie, wieszczbiarstwo. 
TO DIVINE, dć-włn', v.a. in. 
wróżyć, wieszczyć, przepowiadać; 
zgadnąć. 
DIVINE, i) adj. boski, boży; fig. 
boski, cudny, śliczny, wyborny; 2) 
s. teolog, bogoslów.-LY, adv. bo- 
sko, po bosku, od Boga. -NESS, 
s. boskość, natura boska. 
DIVINER, dś-wi'-nur, s. wiesz- 
czek, wróżbita, wróżbiarz. 
DiVINERESS, dć-wln'-rćs, s. 
wróżks* 
DIVINITY, dć-wy-nć-tć, s. bós- 
two; 2) teologia. 
DIVISIBILITY,dć-wlz-ć-bir-ó-tć, 
or DIVISIBLENESS, dć-wlz'-ć-bl- 
nćs, s. podzielność. 
DIVISIBLE, dć-wlz'-ć-bl, adj. 
podzielny. 
DIVISION, dć-w!sz'-ón, 8. dzie- 
lenie, podział, rozdział, niezgoda, 
niesnaski, niejedność; {aryt.) dzie- 
lenie. 
DIVISOR, dć-wi'-zńr, 8. {aryt.) 
dzielnik. 
DIVORCE, dć-wórs', s. rozwód, 
TO DIVORCE. v. 1) a. rozwieść 
małżeństwo; 2). n. rozwieść się 
(o małżonkach). 
DIVORCEMENT, dć-wórs'-mćnt, 
8. rozwód. 
DIVORCER, dć-wórs'-sur,s. roz- 
wodzący małżeństwo; rozwodzący 
się. 
DIVULGATION,dć-wól-gi'-szun, 
rozgłoszenie. 
TO DIVULGE, dć-wfildż , v. a. 
rozgłosić, wydać tajemnicę. 
DIVULGER, dć-wfir-dźur. s. roz- 
glosiciel. 
DIVULSION, dć-wóF-szun. s. 
oderwanie. 
TO DIZEN, dl'-zn, v.a. {vulg.) 
wystroić, wysztafirować. 
DIZZARD, dlz -zórd, s. głupiec, 
głupi- 
DIZZINESS, dlz'-zć-nćs, s. za- 
wrót głowy, odurzenie, szal. 
DIZZY, diz -ze, adj. sprawujący 
zawrót głowy, odurzający; płochy, 
roztrzepany, trzpiotowaty. -eyed, 
(Shaksp.) zawracający oczy. 
TO DIZZY, v.a. warlać, obra- 
cać w kółko ; sprawić zawrót głowy, 
odurzyć, wprawić w odurzenie. 
TO DO, dóó,v. ir. a. i n. czynić, 
robić, sprawować; mieć z kim lub 
czćm do czynienia; uczynić, zro- 
bić, uskutecznić; służyć, przydać 
się na co; mieć się (żle lub dobrze 
pod względem zdrowia). To have 
carnally to-, spółkować cieleśnie. 
To-a part, grać rolę. To-mis- 
chief, nabroić złego, zrobić psotę. 
How-you-? {vulg. how d'ye) jak ■ 
DOD 
się masz? jak ci sig powodzi ? That 
will-, dosyć dobrze, to właśnie 
co potrzeba, i t. d. That won't-, 
to się na nic nieprzyda, do niczego 
nie posłuży. A little won't-for 
him, on nie przestaje na malem. Do! 
(prosząc, nalegając), proszę, bądź 
łaskaw. Pray-, proszę cię, uczyń 
to. -but come and see, proszę 
przyjść i zobaczyć. To-zoell by 
one, dobrze się z kim obejść, postą- 
pić, wyświadczyć mu jaką usługę. 
To-by others as we would be do- 
ne by, czynić drugim co chcemy 
aby nam czyniono. To-one's best, 
dokładać wszelkiego starania, usi- 
łować. To - one a good turn {kin- 
dness'), wyświadczyć komu przy- 
jacielską usługę. To-like for like, 
oddać wet za wet. To-one to death, 
odebrać komu życie. To-away, 
odjąć, odsunąć, usunąć, zmazać, 
wymazać, zgładzić, i t. d. To-away 
the rust, odchędożyć ze rdzy. To- 
over, napuścić, pomazać, potrzeć, 
powlec. -well and have well or 
self-, self have, prov. jak sobie 
kto pościele tak się wyśpi. Służy do 
zapytania, nadania większćj dobit- 
ności wyrażeniu, równie jak dla uni- 
knienia powtarzania wprzód użyte- 
go słowa. -you go to the theatre 
to night ? czy idziesz dziś do teatru? 
I-, tak jest. l-love thee, kocham 
cię z całego serca. He loves not 
plays, as thou dost, on nie lubi 
gier, tak jak ty (je lubisz). 
DOUBLE , dós'-ć-bl, or DOCI- 
LE, dós'-sll, adj. pojętny, łatwo 
pojmujący; uległy, karny. 
DOCIBLENESS, dós'-ć-bl-m?s, 
or DOCILITY, dó-slk-ć-tć, s. po- 
jętność. 
DOCK,dók, s. szczaw koński; 
2) kikut od ogona , ucięty ogon ; 3) 
- (- yard), warsztat okrętowy. 
TO DOCK, v. a. wprowadzić 
okręt na warsztat (dsa reparacyi);2) 
uciąć ogon, anglizować. 
DOCKET, dók'-lt, s. adres po- 
łożony na towarach ; 2) treść pisma, 
wyciąg, extrakt. 
TO DOCKET, v. a. położyć na- 
pis, adres. 
DOCTOR, dók-tur', s. doktor, 
lekarz. - in {of) divinity, laiv, 
doktor teologii, prawa. - com- 
mons, nazwisko ^duchownego i 
świeckiego sądu w Londynie. 
DOCTORAL, dók-tó'-rśl, adj. 
doktorski. -LY, adv. po do- 
ktorsko. 
DOCTORSHIP , dbk'-tur-szlp, 
s. doktorat, stopień uczony. 
DOCTRINAL, dók'-trć-nM, adj. 
naukowy, zawierający naukę. -LY, 
adv. naukowo. 
DOCTRINE, dók'-trln, s. nauka, 
zbiór zasad reiigii, sekty i t. d. 
DOCUMENT, dók'-ń-mćnt, s. 
w. p. dokument, akt; 2) przepis , 
prawidło, nauka. 
DODDER, dbd'-dór, s. (roślina), 
kanianka, jedwab polny. 
TO DODDLE, dbd'-dl, v. n. 
{vulg.), gibać się , chwiać się, iść 
gibając się. 
DOL 
DODECAGON, dó-dćk'-&-g6a, 
S. (mat.), dwunastokąt. 
TO DODGE , dódż, v. n. kręcić, 
matać, używać wykrętów, wybie- 
gów; 2) (Milton), odmienić mie- 
szkanie. 
DODGER , dódż'-ur, s. kręciel, 
matacz. -Y, (vulg.), wykręt, wy- 
bieg; kpinki, drwinki. 
DOE, dó, s. sarna, danielica, 
samica jelenia. - rabbit, królica. 
DOER, dóó'-ur, s. czyniący, 
działający, sprawca. 
TODOFF, dóf, (to do off), v. 
a. (vulg.), zdjąć, ściągnąć, ze- 
wlec. 
DOG,dóg, s. pies. A jolly -, 
(Fielding), hulaka. A sneaking-, 
(Smollet), podlec, nikczemnik. 
What,keep a-and bark myself? 
co, trzymać slug i sam sobie słu- 
żyć? A hungry - will eat a dir- 
ty pudding , głodny nie przebiera. 
- berry, dereń, świdwa. -bnar, 
głóg, róża dzika. - cheap, tanio , 
poniczcrnu. - days , kanikuła. 
-'s ear, zagięta karta w książce. 
- fish, pies morski (ryba). -'s 
grass, perz. - kennel, psiarnia. 
- latin, kuchenna łacina. - louse, 
kleszcz. - sleep, sen udany. - 
star, gwiazda świecąca w czasie 
kanikuły. - trick, psi figiel, sztu- 
czka, psota. -'s tongue, (roślina), 
psi język , ostrzeń. -wood, de- 
reń , świdwa (drzewo). 
TO DOG, v. a. dybać za kim , 
iść w tropy, śledzić kogo. 
DOGE, dó s. doża (dawnićj 
w Wenecyi i Genui), 
DOGGED, dóg'-gćd, adj. skrzy- 
wiony, zmarszczony, kwaśny, zrzę- 
dny. -LY, cierpko, ponuro. - 
NESS, 5. ponurość, posępność, 
zrzędność. 
DOGGEREL, dóg'-grćl, s. - 
rhymes, nędzne wiersze. 
DOGGISH , dug'-glsz, adj. psi, 
warkliwy, zrzędny. 
DOGMA, dÓg'-m3, s. dogmat. 
DOGMATIC (-al), ddg-mMMk, 
adj. dogmatyczny; stanowczy, wy- 
rokujący. -CALLY, adv. dogma- 
tycznie ; stanowczo; tonem wyro- 
kującym. -GALNESS, (DOGMA- 
TISM) , s. ton wyrokujący. 
DOGMATIST, dóg'-mś-t?st, s. 
nauczający pewnych dogmatów. 
TO DOGMATISE, dog'-mi-dz, 
V. n. nauczać dogmatów, wyroko- 
wać o wszystkićm. 
DOING, dóó'-lng, part. adj. i s. 
czyniący-, działający; czynienie, 
działanie; czyn, sprawa, sprawka. 
'lis a -, (vulg.), to się robi, to 
jest w robocie. To keep one -, 
zastawić kogo do roboty, nie dać 
mu próżnować. To be always -, 
być zawsze zajętym. It was your 
- that..., ty byłeś przyczyną , po - 
wodom że... DOINGS, pl. (vulg.), 
czyny,sprawy, sprawki.Fine doings 
these! (iron.), pięknieś się spra- 
wił , pięknieś popisał! 
DOIT, DOITKIN, dólt, dólt - 
kin , s. halerz , fenig. 
DOLE, dó!. ? cząstka wydzie- 
95 
FJce, bJr, ill, MLptt, hSn.HFln3ł'fln.gNd,prSye, J6r, gót.|jCtire,cflr/ffil!.jjCó1n.0HMse.j{Ciu5.yB^.}]Sd6jk 96 
DOM 
łona, na każdego przypadająca, 
jałmużna. 
TO DOLE, v. a. obdzielić, wy- 
dzielić. 
DOLEFUL, ddl'-ful, adj. bole- 
eny, smutny, utyskujący, narzeka- 
jący, płaczliwy. -LY, adv. bole- 
śnie, płaczliwie. -NESS, s. bole- 
śność, smutek. 
DOLESOME, ddl'-sum, adj. - 
LY, adv. -NESS, s. zob. DOLE- 
FUL , i U d. 
DOLL,dól, s. lalka. 
DOLLAR, d6r-lńr, s. talar. 
DOLLY, (DOLL), dól'-lć, S. 
(skroc: z DOROTHY), Dorotka. 
DOLORIFIC, dól-ó-rlf'-Ik, adj. 
bolesny, sprawujący ból. 
DOLOROUS, dóB-ó-rus, adj. 
bolesny, dotkliwy, zbolały, żałosny. 
DOLOUR, dó'-lór, s. boleść, 
strapienie, udręczenie. 
DOLPHIN, ddl'-fln , s. delfin. 
DOLT, dólt, s. bałwan, głupiec. 
DOLTISH, dólt'-Isz, adj. durny, 
głupawy. 
DOMAIN, dó-min',s. posiadłość, 
dziedzina, dobra. 
DOME, dóm, s. kopuła, bazylika. 
DOMESTIC, dd-mds'-tlk, 1) adj. 
•wojski, domowy. - animal, zwie- 
rzę domowe. - tutor, dozorca do- 
mowy; 2) s. sługa, służący. 
DOMESTICAL, dó-mćs'-tć-kal, 
adj. zob. DOMESTIC. 
TO DOMESTICATE, dń-mćs'- 
tć-kit, v. a. przyswoić, oswoić.- 
DOMICILIARY, dóm-£-sll'-yA- 
rt, adj. tyczący się rewizyi w do- 
mu. - visitation, rcwizya czyjego 
domu. 
DOMINANT, d6m'-ć-nłnt, adj. 
panujący. 
TO DOMINATE, dóm'-ó-nit, v. 
a. I n. panować, przemagać, mieć 
^DOMINATION, d&m-ć-n4'-szfin, 
s. panowanie; tyrania. 
TO DOMINEER, dftm^-nććr', 
v. n. (over), przewodzić nad kim. 
DOMINICAL, dó-mln'-ć-kM, 
adj. niedzielny. - letter, litera 
niedzielna. 
DOMINION , dó-mln'-yun, s. 
władza, panowanie, rządy; kraj, 
państwo. • * 
DONARY, dó'-nS-rć, s. dar po- 
bożny. 
DONATION, dó-ni'-szun, or 
DONATIVE, ddn'-A-tlw, s. daro- 
wizna , donatywa; obdarzenie, po- 
darowanie. 
DONE, d&n,part. (zob. TO DO), 
uczyniony, zrobiony, zdziałany; 
zgotowany, upieczony. To have-, 
skończyć, przestać. I have - with 
him, niechcę z nim mieć więcćj 
ładnego do czynienia. Is tt-? czy 
to zrobione, skończone? This -, 
po czćm, gdy to nastąpiło. When 
will you have- eating? kiedy 
skończysz jeść? kiedy się najesz? 
To be-, co może być uczynionćm. 
YeMĄbe-,do uczynienia, do zro- 
bienia. What is to be -? co nale- 
ty zrobić, uczynić? co zostaje do 
uczynienia? co tu począć? 1 shall 
BOT 
get it -, każę to zrobić, uczynić. 
Church is -, już po nabożeństwie, 
ludzie wychodzą z kościoła. So said 
so -, or no sooner said than-, 
zaledwie się słowo rzekło, aliści się 
tak stało. Have-! przestań! daj 
pokój! postatkuj! Meat overdone, 
mięso przegotowane, przepieczone. 
DONKEY, dóng'-kó, s. osioł. 
DONOR, dó'-nór, 5. dawca. 
DOODLE, dóó'-dl, s. błazen , 
kiep, gamoń. Yankee -, ulubiona 
gminna piosneczka Amerykanów. 
TO DOOM, dófim, v. a. sądzić, 
skazać, potępić; przeznaczyć losem. 
DOOM , s. wyrok, potępienie ; 
przeznaczenie, los, dola. -'sday, 
sąd ostateczny. -'s day or -s 
day-book (także DOOM-BOOK), 
księga lennych posiadłości sporzą- 
dzona przez Wilhelma Zdobywcę. 
DOOR, dór, s. drzwi; fig. To 
lay at one's door, kłaść na czyj 
karb, przypisywać co komu. The 
fault lies at his-, jego w tćm 
wina. Next -, podle. Out o[ 
doors, po za domem , po za par- 
lamentem. Within doors, w domu, 
w parlamencie. Without doors, na 
dworze, przededrzwiami. - case, 
ramy, lisztwy na około drzwi. - 
handle, klamka. -keeper, od- 
dźwierny. -plate, blaszka przybi- 
ta na drzwiach z nazwiskiem mie- 
szkającego. -sill (-stead), próg. 
DOQUET, dók'-It, s. rozkaz na 
piśmie. 
DORIC, dór'-Ik,adj. Dorycki. 
DORMANT , dbr'-mint, adj. 
śpiący, leżący; pochyły, ukośny; 
nieużyty, meprzynoszący użytku 
(jak pieniądze zakopane lub za- 
mknięte w szkatule). 
DORMITORY, dór-mó-tur-ó, s. 
sypainia. 
DORMOUSE, dór'-mó&s,$. zwie- 
rzątko z rodzaju szczurów. 
DORSAL, dór'-sM, adj. grzbie- 
towy. 
DORSEL, dór'-sil, or DORSER, 
dór'-sur, s. kobiałka, kosz noszony 
na grzbiecie. 
DOSE, dós, s. doza. He has his 
-, (vulg.), ma swoję dozę, pod 
dobrą datą. 
TO DOSE, v. a. przepisać dozę. 
DOSSIL, dós'-sil, s. szarpią, 
kompresa. 
DOT, dót, s. kropka, centka, 
znaczek. 
TO DOT, v. a. nakrapiać, na- 
centkować, naznaczyć. 
DOTAGE, dó'-tidż, s. dziccinie- 
nie, osłabienie umysłu w podeszłym 
wieku; bałamucenie, brednie, ba- 
janie, głupia gawęda; 2) pieszczo- 
ty, cackanie się. 
DOTAL, dó'-tcii, adj. posagowy. 
DOTARD, dó'-t5rd, s. stary 
głupiec, zdzieciniatystarzec. 
TO DOTE, dót, v. n. zdziecinieć 
ze starości; bałamucić, bredzić, 
pleść koszałki opałki. To - upon, 
szaleć za kim, przepadać za kim 
(z miłości). 
DOTER, dó'-tflr, s. zob. DO- 
TARD. 
DOW 
DOTING, dó'-tlng, s. bredzenie, 
bajanie , bałamucenie. -love, sza- 
lona miłość. -LY, adv. nie w pięć 
nie w dziewięć; szalenie. 
DOTTED, dSC-tćd, adj. nakra- 
piany, centkowany. 
DOUBLE, dób'-bl, adj. dubel- 
towy, podwójny; fig. dwuznaczny, 
fałszywy. - barrel, dubeltowa 
lufka. A - barrelled gun, dubel- 
tówka. - biting, (- edged), obo- 
sieczny. - dealer, człowiek nie- 
szczery, obłudnik. - dealing, nie- 
szczerość, oszukaństwo. - died, 
dwa razy farbowany. - faced, 
z dwiema twarzami; nieszczery, 
obłudny.-flowers, pełne kwia- 
ty. - hearted (- minded, - 
mouthed), fałszywy, chytry. To - 
lock, zamknąć na dwa rygle.-ton- 
gued, dwujęzyczny. 
TO DOUBLE, v.a. i n. po- 
dwoić, podwajać, zdublować, zło- 
żyć dwa razy; 2) (myśl.), kluczko- 
wać (o zającu). To - a cape, opły- 
nąć cypel, przylądek; przebyć. 
DOUBLE, s. dubeltowa liczba, 
dwójnasób tyle; 2) dubeltowe pi- 
wo; 3) fałda; U) kluczka (zająca); 
fig. fałsz, wybieg, wykręt. 
DOUBLENESS, dub'-bl-nćs, s. 
podwójność. 
DOUBLET, dfib'-bMt, s. kaftan. 
DOUBLOON, dób-bl-óón', s. 
dublon (pieniądz hiszp. zawierający 
2 pistole). 
DOUBLY, dub'-bl-ó, adv. po- 
dwojenie, dwójnasób; fig. fał- 
szywie. 
TO DOUBT, dóut, V. n. i a. 
wątpić, powątpiewać. To - a (or 
of a) thing, wątpić o czćm. 
DOUBT, s. wątpliwość. To ma- 
ke -, wątpić. 
DOUBTER , dSii'-t&r, s. wątpi- 
cie!. 
DOUBTFUL, dóut'-ful, adj. wą- 
tpliwy, niepewny. -LY, adv. wąt- 
pliwie. -NESS, s. wątpliwość. 
DOUBTING, dóu'-ting, s. po- 
wątpiewanie. -LY, adv. wątpli- 
wie. 
DOUBTLESS, ddut'-lćs. fi adj. 
niewątpliwy; 2) adv. niewątpliwie, 
bezwątpienia. 
DOUGH, dó, s. ciasto. My cake 
is -, (vulg.), nieudalo mi się. - 
baked, niewypieczcny. 
DOUGHTILY, dóid-tMć, adv. 
dzielnie, gracko, walecznie. 
DOUGHTY, dóu'-tć, adj. dziel- 
ny, gracki, waleczny (teraz tylko 
ironicznie) łebski. 
DOUGHY, dó'-ó, adj. ciaścisty. 
TO DOUSE, dóus, v.a. i n. za- 
nurzyć w wodę; upaść w wodę. 
DOVE, dńw, s. gołąb. - co!, 
gołębnik. - tail, or -tail's joint, 
fuga stolarska w kształcie jaskół- 
czego ogona. 
DOWAGER , dóuM-dżdr , s. 
wdowa mająca zapis czyli oprawę. 
Queen -, królowa wdowa. 
DOWDY, dóu'-dć, s. klępa, pu- 
cołowata dziewucha. 
DOWER, dóŁ-fir, or DO WERY, 
dóu -Ar-Ć, s. posag, wiano; oprawa. 
Fwce, bir, iii. tót||MÓ, hto.DRne, fJn.||NÓ, próve. fór,góL||Cńre,cfir, full. ||C6tn. [j H6use.|| Ci ul. B B&. g SMn. DRA 
DOWERED, dóń'-urd, adj. po- 
sażna, wyposażona. 
DOWERLESS, dóG'-ur-15s, adj. 
bez posagu. 
DOWN, dó&n, s. puch, mech , 
meszek u piskląt i młodzieńców; 
delikatna wełna; meszek na niektó- 
rych roślinach i owocach; 2) wy- 
dmisko, zaspa, piasczyste pagór- 
ki (na brzegach hrabstwa Kent i 
we Flandryi). 
DOWN, 1) adv. i prep, na dole, 
w dole, u dołu, na spodzie; na dół 
z góry na dół, ku dołowi, na spód; 
2) interj. na dół, precz, za drzwi! 
- cast, zbity z toru, zasmucony, 
zafrasowany. - fali, upadek. - 
failed, upadły, podupadły. -hill 
spadzistość, pochyłość. - look, 
spuszczony wzrok. - looked, zq 
spuszczonemi na dół oczyma, smu- 
tny, posępny. - lying, w połogu. 
- right, wprost z góry na dół; 
Jawny, oczywisty; szczery, otwarty; 
po prostu, wręcz, bez ogródki, bez 
żadnych korowodów. A - contra- 
diction, widoczna sprzeczność. - 
stairs, na dole. - trod (trod- 
den) , zdeptany, podeptany. Up 
and - , z góry na dół, to z góry 
to pod górę. Upside-, do góry 
nogami. - with him! precz, za 
drzwi z nim. The wmd is -, wiatr 
ucichł. To lie -, położyć się; zlec, 
być w połogu. Money -, za goto- 
we pieniądze. To pay -, zapłacić 
gotówką. To set (put) -, zapisać, 
zanotować. To set one - in one's 
mind, osądzić kogo za kogo, mieć 
kogo za.... It will not-with me, 
(fig.) to mi się w głowie pomieścić 
nie może.-to the present day, aż 
po dzień dzisiejszy. 
DOWNWARD, dfifin'-ufird, 1) 
adj. nachylony w dół, pochyły; 
smutny, posępny; 2)-, DOWN- 
WARDS, adv. z góry na dół, do 
dołu, w dół. 
DOWNY, dóu'-nć, adj. obrosły 
puchem, meszkiem; miękki, de- 
likatny. 
DOWRE, or DOWRY, s. zob. 
DOWER. 
DOWSE, dó&s, s. (vulg.), pię- 
ścią w pysk. 
TO DOWSE , v. a. i n. (vulg.), 
wyciąć policzek; 2) chlusnąć w wo- 
dę. (zob. TO DOUSE). 
DOXY, dók'-sć, s. kurwa. 
TO DOZE, dóz, v. 1) n. drzy- 
mać, zdrzymać się; 2) a. uśpić. To 
- away one's life , przedrzymać 
życie. 
DOZEN, dftz'-zn, s. tuzin. 
DOZINESS, dó'-zś-nćs, s. drzy- 
manie, ospałość; lenistwo. 
DOZY, dd'-zA, adj. drzymający, 
ospały; leniwy. 
DRAB, drAb , s. kurwa szychto- 
DRACHM, drAm, s. drachma 
(8 część uncyi); 2) moneta Rzym- 
ska). 
DRAFF, drAf, 5. pomyje; wy- 
łgutki, wybiórki. 
DRAFFY, drAf-fć, adj. brudny, 
plugawy; podły. 
DRA 
DRAFT, drAft,l)s. (DRAUGHT), 
wexel, assygnacya; pomyje; 2) adj. 
pociągowy, do pociągu, -oxen, 
woły zaprzężne, 
TO DRAG, drAg, v. a. i n. wlec, 
ciągnąć. To - for oysters, łowić 
ostrygi. To - along (on), wlec 
się. 
DRAG, s. hak, kruk; narzędzie 
do czyszczenia rzek, kanałów. - 
or drags, tratwa, drzewa zbite 
w tratwy. - of a fox, (myśl.), kita, 
ogon lisi. - or-net, niewód na 
ryby. - chain, łańcuch do hamo- 
wania kota. 
DRAGACANTH, DRAGANT, S. 
zob. TRAGACANTH. 
TO DRAGGLE, drA'-gl. u. a. i 
n. wlec, szargać; wlec się, zaszar- 
gać się. - tail, (vulg.), flądra. 
DRAGOMAN, drAg'-ó-mAn, s. 
drogmam, tłumacz (na wschodzie). 
DRAGON, drAg'-fln, 5. smok, 
twór bajeczny; fig. piekielnik, ję- 
dza, piekielnica. -'s blood, gatu- 
nek smoły, żywica. - fly, jętka, 
ważka (owad). - like, wściekły, 
szalony.-tree, krwawosok (drzewo 
palmowe). 
DRAGONET / drAg'-fm-At, s. 
mały smok, smoczek. 
DRAGONISH, drAg'-fln-Isz, adj. 
smokowaty. 
DRAGOON, drA-góón', $. dra- 
gon , żołnierz konny. 
DRAGOONADE, drA-gófl-nAd',s. 
nawracanie protestantów na religiję 
katolicką, przez nasłanie na nich 
dragonów (we Francyi za Ludwika 
XIV. 1684 r.). 
TO DRAIN, drAn, a. osuszyć, 
wysuszyć, wyczerpnąź. T,o - a 
fen (marsh), osuszyć bagno. To - 
one's purse, wypróżnić komu wo- 
rek , obrać go z ostatniego grosza. 
To - up (off), wysuszyć, wypró- 
żnić, wychylić. 
DRAIN, s. rów wyrżnięty dla 0- 
suszenia (bagna, moczarów). 
DRAINAGE , drA'-nldż, s. osu- 
szanie, osuszenie. 
DRAKE, drAk, s. kaczor. 
DRAM, drAm, s. drachma; 2) 
łyk, haust (gorzałki). - drinker , 
gorzalczany pijak. 
TO DRAM, v.n. (vulg.), pić 
gorzałkę. 
DRAMA, drAm'-mA, or drA'-mA, 
s. dramat, sztuka teatralna. 
DRAMATIC (-al), drA-mAt'-!k, 
adj. dramatyczny. -CALLY, adv. 
dramatycznie, 
DRAMATIST, drAm'-A-tlst, s. 
autor dramatu. 
DRANK, drAnk, pręt. (zob. TO 
DRINK). 
DRAPER, drA'-pfir, s. sukien- 
nik, przedający sukno. Linen-, 
plóciennik, przedający płótno. 
DRAPERY, dri'-pur-A, s. su- 
kiennictwo, robienie sukna, fabry- 
ka sukna; handel sukienny; dra- 
perye (w obrazach, statuach). 
DRAUGH, drAf, s. zob. DRAFF. 
DRAUGHT, drAft, s. ciągnienie, 
ciąg; 2) łyk, haust; 3) prewet, 
tranzet; 4) abrys, plan, rysunek; 
DRA 
5) wyciąg, extrakt (z pisma); 6) 
zarzucenie sieci na ryby, toń, to- 
nią ; 7) oddział żołnierzy odkomen- 
derowanych od korpusu; 8) ilość 
stóp o jak? statek zanurza się w wo- 
dzie. DRAUGHTS, pl. warcaby; 
2) szle, szleje. Draught-board, 
warcabnica. -horse, koń pocią- 
gowy. - house, prcwet. -'sman, 
rysownik, - oxen, woły zaprzę- 
żne. A ship of small -, okręt nie 
zanurzający się głęboko w wodę. 
At a -, jednym haustem; od ra- 
zu. Mend your -! jeszcze jeden 
kieliszek! To have a quick-,mieć 
prędki odbyt na towary. 
TO DRAW, drAu, v. ir. a. i n. 
ciągnąć (ku sobie, do siebie); wy- 
ciągnąć, wydobyć; przyciągnąć, 
przywabić; ściągnąć na siebie; cią- 
gnąć (wodę), czerpać, zaczerpnąć; 
toczyć , utoczyć (z beczki)\ ryso- 
wać, kreślić, skreślić, odmalować; 
ssać; patroszyć, wypatroszyć. To 
- the bit, rokiełznać. To-blood, 
puścić krew. To - a fowl, patro- 
szyć ptaka. To -breath, oddy- 
chać, odetchnąć.- Ti) - the pen, 
pisać, kreślić. To - a sheet, odbić, 
wydrukować arkusz. To -near, 
zbliżyć się. To - near to an end -, 
lo - to a close, kończyć się, zbli- 
żać się do końca. To - a head, 
naciągnąć materyi (o wrzodach). 
To - one dry, wysuszyć kogo, 
obrać go z ostatniego grosza. To- 
one's sioord, wyciągnąć, wydo- 
być pałasz. To-a woman's breast, 
ssać pierś. To - a picture, ry- 
sować, malować portret. To - 
water out of a well, ciągnąć wo- 
dę ze studni. To - wine or beer, 
ciągnąć, toczyć wino, piwo. To - 
comparison, czynić porównanie. To 
- along, pociągnąć za sobą. To 
-away, odciągnąć, odwrócić. To 
- asunder, rozerwać, roztargać. 
To - back, cofnąć się w tył. To - 
forth, wyciągnąć, wydobyć. To - 
from, wyciągnąć. To - in {into), 
wciągnąć, przyciągnąć. To-off, 
odciągnąć, odprowadzić; cofnąć 
się, odejść. To- on, ściągnąć (na 
siebie lub na kogo), sprowadzić, 
sprawić; zbliżać się. The night 
draws on, noc się zbliża. To - 
out, wyciągnąć, wydobyć, wywa- 
bić. To-out the time, zwlekać, 
odkładać. To - out a thing in 
length, rozwlec co, rozszerzyć. To 
- out a party, odkomenderować 
oddział wojska. To - over, po- 
wlec czćm, przeciągnąć na drugą 
stronę, zwabić. To - up, wycią- 
gnąć na górę. To-up water, wy- 
ciągnąć wodę ze studni. To - up 
a petition, zredagować, napisać 
prośbę. To - up the articles, spi- 
sać artykuły. To-up an army (in 
a line of battle), uszykować woj- 
sko do boju. To - up the mouth, 
krzywić się, zżymać się. To - up 
{to...), zajechać przed... (o powo- 
zie). To- {biU) upon one, wystawić 
na kogo wexel. 
DRAWBACK, dr Au'-bAk,s. zwrot 
cła od wyprowadzających się z kra- 
97 
Tice, bAr, All, bitJIMd, hćn.UŁine, fln.^Nd, pidve, fór, Edt.||Córe,c&r, f&L.||Cótn.||Hd&se.]|CAuL||BM.JjSAAn. DR1 
■ TO DRILL, drll, v. a. dryfować, 
świdrować, wiercić dziurę; 2) mu- 
sztrować. To-one on, (yulg.) ma- 
mić kogo, łudzić nadzieja. To-one's 
time away, mitrężyć czas. 
DRILL, s. (or-bore), świder; 
2) musztra; 3) pawijan (rodzaj mal- 
py)- 
TO DRINK, drink, v. ir. n. I a. 
pić; upijać się, napijać się; wciągać 
w siebie. This wine drinks well, 
to wino daje się pić, dobry ma smak. 
To-hard, or deep, tęgo pić. To- 
away one's time, trwonić czas na 
pijatyce. To-down, zapić czćm. 
To-down sorrow, utopić zgryzo- 
tę w trunku. To-to, pić do kogo, 
pić życząc pomyślności. To-up(off). 
wypić, wychylić. 
DRINK, s. napój, trunek. To be 
in-, "pić się. -money, tryngeld 
DRINKABLE, drInk-4-bl, ad]. 
dający się pić. 
DRINKER, drln'-kur, s. pijak. 
DRINKING, drlnk'-fog, s. nicie, 
napijanie się, upijanie się.-cout, 
(-frolic,-match), pijatyka.-com- 
panion , przyjaciel od kieliszka. - 
-glass,szklanka, kieliszek.-song, 
piosneczka śpiewana przy kieliszku. 
TO DRIP, drip, v. n. i a. kapać; 
smarować pieczenię tłustościg. 
DRIP, s. kropią, kapka. 
DRIPPING, drlp'-plng, s. kapa- 
nie; co nakapało z pieczeni.-pan, 
patelnia na którą kapie tłustość 
z pieczeni. 
TO DRIVE, drlw, u. ir. a. i n. 
pędzić przed sobą; gonić, wieść, 
powozić, jechać w powozie; zabić, 
wbić (gwóźdź, pale), fig. napędzić, 
przymusić, skłonić, zniewolić. To 
-beasts to pasture, pędzić by^to 
na paszę. To-the country, spusto- 
szyć kraj. To-the horses, powozić, 
poganiać. To-anail, zabić ćwiek. 
To-to despair, przywieść do roz- 
paczy. To-one mad, przywieść ko- 
go do szaleństwa. To-a great tra- 
de, prowadzić wielki handel. To- 
at, galić na co, zmierzać do czego. 
To-away, odpędzić, odgonić. To 
-back, odpędzić, odeprzeć. To- 
from,wypędzić. To-in (mto) wpę- 
dzić, wgonić; wbić, zabić. To-off, 
odpędzić, odjechać. To-on, popę- 
dzać. Drive on coachman! popę- 
dzaj furmanie! To-a design,przy- 
wodzić zamiar do skutku. To-out, 
wypędzić; wybić'. One nail drives 
out another, prov. klin klina wy - 
bija. To-over, przepędzić na dru- 
gs stronę; przejechać wozem. To- 
up {to...), zajechać przed... (o po- 
wozie). 
DRIVE, s. przejaźdka, spacer 
(w powozie). 
TO DRIVEL, drlw'-wl, v.n. za- 
ślinić się; 2) bajać, bzdurzyć, bre-. 
dcić. 
DRIVEL, s. ślina płynąca z gęby. 
DRIVELLER, drfw'-w!-ar,s. głu- 
piec, niedołęga, gamoń, ciapa. 
DRIVEN, drlw'-wn, part. zob. 
TO DRIVE, DRIVER, drl'-wir.S. 
popędzacz; furman, woźnica. 
TO DRIZZLE, drh'zl, v. n. 
98 
DRE 
ju towarów, od których do przj 
ich wprowadzaniu już zostało opła- 
cane; 2) the- of a cannon, od- 
skok działa po wystrzeleniu. 
DRAWBEAM, drśu'-bćm, s. 
winda. 
DRAWBRIDGE, drłu'-brldż, s. 
most zwodzony. 
DRAWER, drau'-ur, s. wysta- 
wującywexel, trassant; 2) chło- 
pak piwnłczy (w oberżach; 3) ryso- 
wnik; H) szuflada; 5) a tooth -, 
wyrywacz zębów. Drawers or o 
pair of drawers, gatki. A chest 
of drawers, komoda. 
DRAWING, drAu'-Ing, s. cią- 
gnienie, pociągnienie (zob. TO 
DRAW). The art of-, sztuka ry- 
sowania, rysunek. -master, na- 
uczyciel rysunków. - room, po- 
kój bawialny, gala u dworu. 
TO DRAWL, drAul, v.n. (out), 
przewlekać wyrazy, mówić półgęb- 
kiem , przez zęby cedzić, gamgać. 
DRAWN, drAun, part. (zob. 
TO DRAW). - battle, bitwa nie- 
rozstrzygniona. - sword, goły 
pałasz. 
DRAWWELL, drAu'-ućl, s. stu- 
dnia. 
DRAY, dra, s. - cart, wóz bez 
wasąga do rozwożenia piwa. - 
horse, koń do takiego wozu. - 
man, parobek piwowarski, rozwo- 
żący piwo. 
DREAD, dród, 1) s. strach, po- 
strach ; 2) adj. okropny; potężny, 
wielki, dostojny. - sovereign, do- 
stojny pan. 
TO DREAD, v. a, i n. przestra- 
szyć, przerazić; lękać się. 
DREADER, drdd'&r, s. lękający 
się, obawiający się. 
DREADFUL, dr^d'-IM, adj. 
straszny, okropny. -LY, adv. stra- 
sznie, okropnie. -NESS, s. strach, 
okropność. 
DREADLESS, dr3d'-lćs, adj. 
nieustraszony. 
DREAM, drćm, s. sen; fig. ma- 
rzenie , urojenie , przywidzenie. 
My-is out, sen mój sprawdził się. 
TO DREAM, v. ir. i r. a, i n. 
mieć sen jaki, śnić się źe..., widzieć 
we śnie; roić sobie, marzyć. To - 
a dream, mieć sen. I dreamt a 
pleasant dream last night, miałem 
przyjemny sen przeszłój nocy. 
DREAMER, drć'-mur, s. mają- 
cy sen; roiciel, marzyciel, pełen 
urojeń, przywidzeń. 
DREAMING, drć'-mlng, 1) s. 
śnienie; rojenie, marzenie;2) part, 
adj. mający sen; rojący, marzący. 
-LY, adv. jak przez sen; powoli, 
ślimazarnie. 
DREAMLESS, dffim'-lds, adj. 
bez snów. 
DREAR (-t), drćr, adj. (wpo- 
ezyi), straszny, okropny; pusty, 
bezludny; smutny, posępny. 
DREDGE, drŚdż, 5. ródzaj 
sled (na ryby, na ostrygi). 
TO DREDGE, u. a. łowić siecią, 
DREGGINESS, drć-g'-gć-nSs, s. 
lagrowy, droźdżowy osad. 
DREGGISU, dr£g'-g!sz , or 
DRl 
DREGGY, drćg'-gć, adj. lagrowy, 
drożdźowy. 
DREGS, drćgz, s. pl. lagier, 
drożdże, fusy. The-of the people, 
motloch. 
TO DRENCH, drćnsz, v.a. poić, 
napoić; zmoczyć, namoczyć; da- 
wać bydłu lekarstwo. 
DRENCH, s. pijatyka, upicie; 
2) lekarstwo dla bydła. 
DRENCHER, drćnsz'-ur, s. mo- 
czący, namaczający; 2) zadający 
bydłu lekarstwo. 
TO DRESS, drćs, v.a. ubrać, 
ubierać, odziać, przyodziać, stroić; 
2) gotować, przyrządzać (jadło) To 
- one's jacket {vulg. hide), wy- 
trzepać komu skórę, wyokładać 
kijem. To - a child, powijać dzić- 
cię. To - a head, czesać, fryzo- 
wać , trefić czyje włosy. To - one's 
head , trefić swe włosy. To - a 
horse, chędożyć konia. To -a 
fish, sprawiać, płatać rybę. To - 
flax, trzeć, czesać len. To-a 
garden, uprawiać ogród. To - 
leather, wyprawiać skórę. To - 
victuals, przyrządzać potrawy. To 
- a vine, obcinać winną latorośl. 
To - a wound, opatrywać ranę. 
DRESS, s. ubiór, suknia, odzież. 
DRESSER,dr&'-sur,s. kucharz, 
kucharka; 2) stół kuchenny,stolnica. 
DRESSING, drćs'-slng, s. ubie- 
ranie; przyrządzanie, gotowanie; 
opatrywanie rany, etc.-cloth,obru- 
sek do nakrycia gotowalni.-glass, 
zwierciadło na gotowalni. -gown, 
suknia ranna, szlafrok.-room, po- 
kój gotowalniany.-table, gotowal- 
nia. 
DRESSY, drćs'-só, adj. strojny, 
wystrojony. 
DREST, drlst, part, (skróć, 
z DRESSED, zob. TO DRESS). 
DREW, drfió, part. {zob. TO 
DRAW). 
TO DRIB, drib, v.a. uszczknąć, 
uszczypnąć, odszczypnąć. 
TO DRIBBLE, drib'-bl, v.a. 
kapać; zaślinić się. 
DRIBLET, drlb'-fot, s. mały dłu- 
źek. To pay by driblets, płacić 
kapaniną. 
DRIED, drld, part. zob. TO 
DRY, wysuszony, suchy. 
DRIER, drl'-ur, środek osusza- 
jący. 
DRIFT, drift, s. prąd, pęd, siła 
pędząca; wszystko co przez wiatr 
lub wodę jest pędzone; wicher, za- 
wierucha, zamieć, ulewa, grad; 2) 
cel; dążność, zamiar. I know the 
-of your discourse, wiem do czego 
zmierzasz, jaki jest cel twych wy- 
razów. The mam-, główny cel. To 
go a-, płynąć po woli bałwanów 
morskich; być niesionym, pędzo- 
nym przez wiatr; być puszczonym 
na fos szczęścia. Snow drifts, śnieg 
namlecony przez wiatr. Drifts of 
(or drifting) ice, pływające bryły 
łodu, krz.~ Drifts of sand, zaspy 
piasku. 
TO DRIFT, v.a. pędzić przed 
sobą, nieść czćm, wiać, zawiać, 
i zasypać. 
Fico, blr, 411, bStpW, hćn.lJFlnc, fMNd, prdve, fir, gMCire^r, fail. gCófo.g HJW||C4ul.!)BdM8W3' DRO 
(o drobniuchnym deszczu), pruszyć. 
Drizzling rain, drobny deszczyk, 
morszezvzna. 
DRIZZLY, drh'-zl-ć, adj. mżący, 
pruszący, drobny. 
DROLL, dról, 1) s. błazen, śmie- 
szek ; 2) adj. blazeński, śmieszny, 
pocieszny, zabawny. 
TO DROLL, dról, v.n. błazno- 
wać , stroić żarciki. 
DROLLERY, dról'-lur-ć, s. bła- 
zeństwo , żarciki, figle. 
DROMEDARY, drfim'-M5-ró, s. 
wielbłąd o jednym garbie, dromader. 
DRONE, drdn, 5. truteń, leń, 
leniuch, opieszalec. 
TO DRONE, v. n. brzęczeć; fig. 
gnuśnieć. 
DRONISH, drd'-nlsz, adj. leni- 
wy, gnuśny, opieszały. 
TO DROOP, dróóp, v. n. obwi- 
snąć, opuścić uszy; więdnąć, usy- 
chać; fig. obumierać, tęsknić. 
DROOPING, drM'-plng, 1) s. 
usychanie, osłabienie, niemoc, upa- 
danie na siłach; 2) adj. obwisły; 
usychający, osłabiony. To be in a- 
condition, podupadać na silach, 
chorować, chćrlać, kawęczyć. - 
chair (Shaksp.), krzesło z porę- 
czami.-willow, wierzba plączącą. 
DROP, dróp, s. kropla; 2) kul- 
czyk. By drops, kroplami. To give 
the-to one, vulg. wymknąć się od 
kogo; pozwolić się komu wymknąć. 
A-in the eye, (fam.) podchmielo- 
ny. -serene, katarakta, bielmo. 
TO DROP, v. 1) a. lać kroplami; 
upuścić, uronić; opuścić, przestać, 
zaniechać (np. znajomości); 2) n. 
kapać, ciec, ściekać; wpaść, upaść, 
wypaść, wymknąć się (np. słówko); 
spaść z ceny. To-a courtesy, 
dygnąć. To-an acquaintance, za- 
niechać znajomości. To-the an- 
chor, rzucić kotwicę. To-one's ar- 
gument , zaniechać swego dowodze- 
nia, nie popierać dalćj swych do- 
wodów. Shedropt a watch,upuściła 
na ziemię zegarek. She dropt a 
word, wymknęło się jćj słówko. 
Let us-the subject, przestańmy o 
tćm mówić. Ana the conversation 
was dropt, i na tćm się skończyła 
rozmowa. Tc-with sweat, pocić 
się, zapocić się. To-in, nakapać, 
napuścić kropel; wpaść, wlecieć nie- 
spodzianie. To-into eternity, prze- 
nieść się do wieczności. To-off, 
odpaść, odstać, wyjść ze służby, 
stracić miejsce; zemrzeć, umrzeć. 
To -out, wypaść z czego; wymknąć 
się, wynieść się cichaczem. The ea- 
ves drop, ciecze z dachu. He dropt 
down dead, padł bez duchu, padł 
trupem. His nose drops continu- 
ally, ciągle mu z nosa ciecze. 
DROPLET, dróp'-lćt, s. kropelka. 
DROPPING, dró'-plng,s.kapanie, 
ściekania, spadanie. The prices are 
-very fast, ceny (towarów) mocno 
spadają. DROPINGS, pl. co nacie- 
kło, co nakapało. 
DROPINGLY,dróp'-plng-lć, adv. 
kroplami, po kropli. 
DROPSICAL, dr6p'-sć-k51, or 
DROPSIED, dróp'-sćed, adj. ma- I 
DRU 
Jący wodna puchlinę, napuchty. My 
case is dropsical, mam wodną pu- 
chlinę. 
DROPSY, dróp'-s&, s. wodna pu- 
chlina. 
DROPT, drbpt, part, i pręt, (za- 
miast DROPPED), zob. TO DROP. 
DROSS, drós, s. szumowiny (na 
roztopionych kruszcach), żużel; wy- 
rzutki, śmiecie. 
DROSSINESS, drós-sć-nćs, s. 
brud, nieczystość, rdza. 
DROSSY, drós'-sć, adj. źużelisty; 
brudny, nieczysty, plugawy. 
DROUGHT, drftut, s. susza, po- 
sucha; pragnienie. 
DROUGHTINESS, dró&TĆ-nćs, 
s. susza, posucha. 
DROUGHTY, dróiY-tć, adj. wy- 
schły, spalony od upału; spragnio- 
ny, cierpiący pragnienie. 
DROVE, drów, 1. s. trzoda (by- 
dła, owiec), stado; 2) pręt. zob. 
TO DRIVE. 
DROVER, drd'-wur, s. wolarz. 
TO DROWN, dróim, V. 1) a. 
utopić, zatopić, zalać; zaćmić, za- 
głuszyć ; 2) n. utonąć. To-one's 
self, utopić się. To-one's voice, 
zagłuszyć czyj głos. To be drowned, 
utonąć; zginąć (o głosie). Drowned 
in debts, po uszy w długach. 
Drowned in pleasures, zatopiony 
w rozkoszach, w zbytkach. 
TO DROWSE, dróiiz, v. 1) a. 
rozmarzyć snem; 2) n. rozmarzyć 
się snem , drzymać, zasypiać. 
DROWSILY, dró&'-zMć, adv. 
jak przez sen, ospale, ociężale. 
DROWSINESS, dró&'-zć-nćs, s. 
senność, ospałość, ociężałość. 
DROWSY, dróu'-zć, adj. senny, 
ospały, ociężały. 
TO DRUB, drfib, v.a. (vulg.) 
wybić, obić, wy wałkować, wyłoić 
komu skórę. 
DRUBBING, drfib'-blng, s. kije, 
cięgi. A sound-, tęgie kije. 
DRUDGE, drńdż, s. popychacz, 
człowiek użyty do najcięższych i naj- 
podlejszych robót. 
TO DRUDGE, v. n. ciężko pra- 
cować, horować. 
DRUDGERY, drudź'-ur-ć, 5. 
ciężka praca, borowanie. 
DRUDGINGLY, dr&dż-łng-lć, 
adv. ciężko, krwawo, w pocie czoła. 
DRUG, drSg, s. aptekarski to- 
war; lichy towar; śmiecie, wybiorki, 
drań. 
TO DRUG, v. a. zapisywać le- 
karstwo, leczyć; fałszować, fabryko- 
wać. 
DRUGGIST, drug'-glst, s. sprze- 
dający korzenie, zioła lekarskie, ap- 
tekarz. 
DRUGSTER, drfig'-stur,s. (vulg.) 
zob. DRUGGIST. 
DRUID, dróóMd, s. druid, ka- 
płan u dawnych Gallów, Brytonów 
i Celtów. 
DRUM, dróm, s. bęben; 2) (da- 
wnići) kompania do gry, szulernia. 
Ketile -, kocieł, rodzaj bębna. - 
major , tamburmażor. - stick , 
palka do bębna. The- of the ear, 
bębenek w uchu. 
DUC 
TO DRUM, ®. n. bębnić. 
TO DRUMBLE, drfim'-bl, v. a. 
być ślamazarnym, rozlazłym, ospa- 
łym. 
DRUMMER, drńm'-mŁr,^. (vulg. 
drumster), dobosz. 
DRUNK , dróngk; 1) part. {zob. 
TO DRINK); 2) adj. pijany. To 
get -, upić się. Ever - ever dry, 
prov. jeszcze się niewytrćźwi, a już 
leje znowu. Dead -. pijany jak 
sztok. 
DRUNKARD, drfing'-Urd, s. 
pijak, opilec. 
DRUNKEN, drfing'-kn, adj. pi- 
jany. - disputes, kłótnie po pija- 
nemu. - song, piosnka śpiewana 
w czasie pijatyki. 
DRUNKENLY,drflnk'-kn-lć,adv. 
po pijanemu.. 
DRUNKENNESS, drung'-kn-nes, 
s. pijaństwo, opilstwo. 
DRY, dri, adj. suchy; spragnio- 
ny, cierpiący pragnienie; fig. os- 
chły, jałowy, niecauły, uszczypliwy; 
tęgi. To be -, mieć pragnienie. 
- blows, tęgie cięgi, kije. - eyed. 
suchooki. - nurse, mamka która 
zgubiła pokarm, która dziecko bez 
piersi wychowuje. To - nurse, 
wychowywać dziecko bez piersi. - 
shod, suchą nogą. 
TO DRY, v. 1) a. suszyć, usu- 
szyć, osuszyć; 2) n. schnąć, os- 
chnąć, wyschnąć. To- up, osu- 
szyć, wysuszyć; oschnąć, wyschnąć. 
DRYAD, drl'-Sd, s. dryada, nim- 
fo leśna 
DRYER, drl'Sr, s. zob. DRIER. 
DRYING, dri'-Ing, s. suszenie. 
- place (- yard), suszalnia. 
DRYLY, driMó, adv. sucho. 
fig. oschle, ozięble, bez serca; 
z przekąsem. 
DRYNESS, drł'-nćs, s. suchość; 
fig. oschłość, oziębłość, nieczulość. 
DUAL, du'-śl, adj. podwójny. 
TO DUB, dńb, v. a. pasować na 
rycerza. 
DUBIOUS, du'-bS-fis, adj. wą- 
tpliwy, niepewny. -LY. adv. wą- 
tpliwie. -NESS, s. wątpliwość, 
niepewność. 
DUBITABLE, du'-bć-ti-bl, adi. 
zob. DUBIOUS. 
DUBITATION, di-bA-tA'-sziin,«. 
powątpiewanie, wątpliwość. 
DUCAL, dó'-kżl, ad. książęcy. 
DUCAT, d&k'-lt, s. dukat, czer- 
wony złoty. 
DUCHESS, DUCHY, zob. DU- 
TCIIEST, DUTCHY. 
DUCK, d&k, s. kaczka; 2) kiwa- 
nie głową. My -! moje serce, moja 
duszko! - and drake, zabawa 
dziecinna ciskania czerepków po 
powierzchni wody. To-coy, wabić 
ptactwo. - legged, mający kacz- 
ko watę nogi. - meat (- weed); 
rząsa. To duck, v. a. i n. zanurzyć, 
skąpać, dać nurka, nurkować; 2) 
kulić się, kłaniać się. 
DUCKER, dftk'-flr, 8. nurek; 2) 
ten co się nizko kłania, płaszczy. 
DUCKLING, dSk'-llng, s. kaczę. 
DUCT, dukt, 8. prowadzenie, 
kierunek; 2) kanał, rura. 
99 
Pee, bSr, ill, bJt.j|MĆ, hćn.[|Flne, fln,[|Nd, prfi'e, fór, gMCóre.cór, W!.||CMn )|Hóóse.yCiul.||SMo. 100 
DUL 
DUCTILE, dflk'-tll, adj. ciągły, 
dający się ciągnąć, giętki. 
DUCTILITY, duk'-tn'-M6, or 
DUCTILNESS, duk'-tll-nes, a cią- 
głość, giętkość. 
DUDGEON, dud'-źfin, S. sztylet; 
fig. złość, zaciętość, chrapka. To 
take a thing in-, wziąsć co za 
złe, urazić się czćm. 
DUE, dń, adj. winny, należny, 
należący się; właściwy, przyzwoity. 
With - reverence, z należnćm 
uszanowaniem. Money-.pieniądze 
należące się. In - time, we właś- 
ciwym , w swoim czasie. In-form, 
według wszelkich formalności. - 
west, wprost na zachód. 
DUE, s. należność, należytość, 
co się komu należy. To give every 
one his -, oddać każdemu co się 
mu należy. 
DUEL, dń'-Il, s. pojedynek. 
TO DUEL, v. n. (to fight a 
duel), pojedynkować się. 
DUELLER, du'-ll-lfir, or DUEL- 
LIST, dń'-ll-l!st, s. pojedynkujący 
się, lubiący się pojedynkować. 
DUELLING, dń'-n-Hng, s. poje- 
dynkowanie się. 
DUENNA, di-ćn'-n5, s. ochmi- 
strzyni. 
DUG, dflg, s. cyc, cycek, wymię. 
DUG, pręt, i part. (zob. TO 
DIG). 
DUKE, dik, s. książę. To dine 
with -Humphrey, prov. pościć 
kiedy nie ma za co obiadu zieść. 
DUKEDOM, duk'-dfim , s. księ- 
stwo ; tytuł książęcy. 
DULBRAINED, adj. (zob. pod 
DULL). 
DULCET, dM'-sfit, adj. słodki; 
melodyjny. 
DULCIFICATION, dftl.-sWć-ki- 
sz&n, s. (chem.), zobojętnienie 
kwasu, osłodzenie. 
TO DULCIFY, dfiP-sć-fl, v.a. 
(chem.), zobojętnić kwas, osłodzić. 
DULCIMER, dflr-sć-mfir, s. 
cymbały. 
TO DULCORATE, dJi'kd-rit, 
v.a. and DULCORATION, dfil- 
kó-rJ'-szfin, s. zob. TO DULCIFY, 
DULCIFICATION. 
DULHEAD , s. zob. DULL. 
DULIA, dii'-IM, s. cześć odda- 
wana świętym. 
DULL, did, adj. tępy; fig. tępy, 
niepojęty, głupi,nierozgarniony; bez 
smaku, niesmaczny; fig. nudny, 
ckliwy, nieprzyjemny, przykry; 
ciemny, niejasny (o kolorach), oplo- 
wiały; fig. pochmurny, smutny, 
posępny, ponury; ciężki; fig. ocię- 
żały, powolny, leniwy.'-brained, 
(- pated, - witted), mający 
przytępione władze umysłowe, tę- 
py, głupi. - browed, ponury, 
posępny. - head, głupiec. - 
sighted, mający tępy wzrok, nie- 
dowidzący. - of hearing, przy- 
głuchy, mający tępy słuch. 
TO DULL, v. a. stępić, zatępić, 
przytępić; przyćmić, zaćmić, zga- 
sić blask czego; stępić słuch, ogłu- 
szyć; fig. stępić, zaćmić władze 
umysłowe. 
DUP 
DULLARD, d&l'44rd, s. głupiec. 
DULLY, dfilMó, adv. tępo, cie- 
mno ; fig. ociężale, gnuśnie, leni- 
wie ; smutnie, nudnie, posępnie. 
DULNESS, dul'-nćs, s. tępość; 
ciemność, przyćmienie; głupota, 
nierozgarnienie; ociężałość, ospa- 
łość, nieruchawość. 
DULY, dd'4ć, adv. należycie, 
jak się należy, właśnie jak potrze- 
ba; akuratnie, dokładnie. 
DUMB, dum, adj. niemy. To 
strike one-, zamknąć komu gębę, 
zadziwić, wprawić w osłupienie. - 
show, migi, giesta; mimiczne wi- 
dowisko. 
DUMBLY, dum'4ć, adv. niemo. 
DUMBNESS, dóm'-nćs, s. nie- 
mota. 
TO DUMFOUND, dńm'-fdund, 
v. a. (vulg.), odurzyć, oszołomić. 
DUMMY, dóm'-md, s. (vulg.), 
niemck; 2) dziadek (w grze w wista). 
DUMP, dump, s. osłupienie, 
otrętwienie, odurzenie; posępność, 
osowiałość. To be in a - (in the 
dumps), napuszyć się, nadęsać 
się* 
DUMPISH, dflm'-pisz, adj. na- 
puszony, posępny, osowiały. 
DUMPLING, d&mp'41ng, s. ro- 
dzaj budeniu. 
DUMPY, dum'-pd, adj. (vulg.), 
grubopłaski, przysadkowaty, kor- 
duplowaty. 
DUM, dón, 1) adj. ciemnobru- 
natny, ciemny; 2) s. natrętny wie- 
rzyciel. 
TO DUN, v. a. domagać się na- 
trętnie swój naleźytości. 
DUNCE, duns, s. głupiec, nieuk, 
bałwan, osioł. 
DUNCICAL, d&n'-sć-k41, adj. 
głupi, głupawy. 
DUNG, dftng, s. gnój ze słoma, 
łajno; )Shaksp. Ant. et Cleop.), 
płody ziemi.-beetle,żuk. -cart, 
wóz gnoju. - fork, widia od gno- 
ju. - hill, kupa gnoju. - yard, 
podwórze na gnój. 
TO DUNG, v.a. gnoić, nawozić 
gnoju na pole. 
DUNGEON, diin'-dźun, s. wię- 
zienie podziemne. 
DUNGY, dfin'-gó, adj. zagnojo- 
ny, pełen gnoju; plugawy, be- 
zecny. 
DUNNER,dfin-n&r,s. zob. DUN. 
DUODENUM, dń-ó-dć'-n3m, s. 
(anat.), kiszka dwunastopalcowa. 
DUPE, dńp, s. zwiedziony, oszu- 
kany, wystrychnięty na dudka. 
TO DUPE, v.a. oszukać, wy- 
prowadzić w pole, wystrychnąć na 
dudka. 
DUPLICATE, du'-plć-k4t, s. du- 
plikat. 
TO DUPLICATE, v. a. podwoić, 
złożyć we dwoje. 
DUPLICATION, dó-pl W-szón, 
s. podwojenie, złożenie we dwoje, 
" DUPLICATURE, dń'-p!ć-k4-t4r, 
s. zagięcie, fałd. 
DUPLICITY, dó-pl!s'-ć-tó, s. 
dwuznaczność, nleszczerość, fał- 
szywość, obłudność. 
DWA 
DURABILITY, di-M-bUT-ź-tł, s. 
DURABLE, di'-rS-bl, adj. trwa- 
ły, -LY, adv. trwale. -NESS, s. 
trwałość. 
DURANCE, di'-r3ns, więzienie, 
uwięzienie. 
DURATION , du-ri'-szftn , r. 
trwanie. 
DURING, dii'-rfng, prep, pod- 
czas czego, w czasie. 
DURITY, du'-ró-tć, s. twardość, 
surowość, nieczułość. 
DURST, durst, pręt. (zob. TO 
DARE). 
DUSK, dusk, 1) s. mrok, zmrok, 
zmierzch, ciemność; 2) adj. cie- 
mny, szary. 
TO DUSK, v. 1) a. omroczyć, 
zaciemnić; 2) n. zmierzchać się, 
szarzyć się. 
DUSKILY, dusk'-Mć, adv. cie- 
mno, szaro. 
DUSKINESS, dfls'-kć-nSs, 6. 
ciemność, mroczność. 
DUSKISH, dus'-klsz, adj. cie- 
mnawy. -LY, adv. ciemnawo. - 
NESS, s. ciemnawość. 
DUSKY, dńs'-kć, adj. ciemny, 
mroczny; ponury, posępny. 
DUST, d^st, s. proch, rozsy- 
paniesię wproch po śmierci; proch, 
pył, kurz, kurzawa. File -, (pin 
-), opiłki. Saw -, trociny. - 
man, zamiatacz ulic. To make a 
-, kurzyć, robić kurzawę. To lay 
the -, przerzedzić kurzawę. To 
gather -, zakurzyć się. 
TO DUST, v. a. zakurzyć, oku- 
rzyć; 2) wykurzyć, wytrzepać. To 
- one's coat (jacket) well, wy- 
trzepać kogo porządnie. 
DUSTER, dós'-tńr, s. ścierka do 
ścierania prochów. 
DUSTINESS, dós'4ć-nćs, s. ku- 
rzawa. 
DUSTY, dfis'-tó, adj. zakurzo 
ny, okurzony, zapylony. 
DUTCH, d&cz, 1) s. pl. The-, 
Holendry, naród holenderski, język 
holenderski; 2) adj. holenderski. 
DUTCHESS, ducz'-ćs,s. księżna. 
DUTCHY, dflcz*-ó, księstwo. - 
court, trybunał księstwa Lankaster. 
DUTEOUS, du'-tó-6s, or dń'- 
czć-us, adj. posłuszny, powolny. 
DUTIFUL, dń'-tć-fuł, adj. po- 
słuszny, powolny, uniżony. -LY, 
adv. posłusznie. -NESS, s. po- 
słuszeństwo. 
DUTY, diY-tó, s. obowiązek, 
powinność; 2) podatek, cło, taxa; 
3) służba żołnierska, stanie na 
warcie. To be on (upon) -, stać na 
szyldwachu. To pay one's -, zło- 
żyć uszanowie. Present my-to..., 
kłaniaj się odemnie, poleć mię pa- 
mięci tego a tego. In - bound, 
jak słusznie, jak należy, z winnym 
szacunkiem. 
DWARF, duórf, s. karzeł. - 
elder, chebd, -tree, krzywka, 
krzywulec. 
TO DWARF, tj. a. skarłowacieć, 
przeszkodzić do wzrostu. 
DWARFISH, duórf-lsz, adj. 
F5ce, bir, 411, b4i.[]Mć, hSn.jlFlne, Hn.||Nd, pr&ve, ffir, gÓtHCto^ur, m||CMn.||Hd&se.||C4ul.BB«.gSMii. EAR 
karłowaty. -LY, adv. karłowato. 
-NESS, s. karłowatość. 
TO DWELL, dućl, v. ir. n. mie- 
szkać, przebywać. To- upon a 
subject, zastanawiać się nad czćm, 
rozwodzić się ncd czćm. 
DWELLER, duSl'-lur, s. mie- 
szkdnicc* 
DWELLING, dueling, s. mie- 
szkanie, pobyt przebywanie. - 
Aouse,dom mieszkalny, mieszkanie. 
- or - place, miejsce pobytu. 
DWELT, dućlt, pręt, i part, 
(zob. TO DWELL). 
TO DWINDLE, dulnd'-dl, v.n. 
chylić się do upadku, upadać, uby- 
wać, drobnieć, marnieć, chćrlać, 
upadać na siłach. To - away (to 
- down to nought) , zejść na nic, 
spełznąć na niczćm, zmarnieć, 
skapcanieć. To- (from...to...) in- 
to (to)..., wyrodzić się od czego, 
zepsuć się, spoślednieć. 
D'YE, s. i) farba, kolor, barwa. 
-house, farbiarnia; 2) kość (do 
grania); 3) stępel menniczny, min-> 
carska forma. 
DYER dl'-ur, s. farbierz.. 
DYEING, dl'-lng, s. farbowa- 
nie. Art of-, farbierstwo 
DYNAMICS, dl-nam'-Jks, s. dy- 
namika , nauka o silach mechani- 
cznych. 
DYNASTY, di'-nSs-tó, or dłn'- 
ós-te, s. dynastya, familia panująca. 
DYSCRASY,dls'-krA-sć,s. (med.) 
zepsucie soków w ciele ludzkićm. 
DYSENTERY, d!s'-sćn-tćr-ó, s. 
dysenterya, krwawa biegunka. 
DYSPEPSY, dls'-póp-si, s. 
(med.), trudność trawienia. 
DYSFONY, dls'-fó-nó, s. tru- 
dność mówienia, marmotanie. 
DYSPNOEA, d!sp-nł'-S, s. (med.) 
ciężkość w oddychaniu, dychawi- 
czność. 
DYSURY, d?ż'-ń-rć, s. (med.), 
trudność w odlaniu uryny. 
E 
EACH, ócz, pron. adj. każdy 
(z osobna, w szczególności). - 
other, jeden drugiego, nawzajem. 
To love - other, kochać sig na- 
wzajem. 
EAGER, ć'-gur, adj. (of, for, 
after), gorący, pałający żądzą; sko- 
ry, ochoczy, gwałtowny, popędliwy. 
-LY, adv. gorąco , ochoczo, po- 
pędiiwie. -NESS, s. pałająca żą- 
dza; skorość, ochoczość, gwałto- 
wność , popędliwość. 
EAGLE, ó'-gl, s. orzeł. - eyed, 
(- sighted), bystrooki. - stone, 
orli kamień. 
EAGLET, ć'-glćt, s. orlę, orlątko. 
EAR, ććr, s. ucho; słuch; 2) 
kłos. A box on the - , policzek, 
uderzenie w twarz. I dare not for 
my ears, boję się, nieśmiem. To 
split the -, drapać uszy (przera- 
źłiwemi tonami). To lend an - ,1 
skłonić ucho, posłuchać. To lend i 
EAR 
a deaf-to..., być głuchym, nie- 
czułym na co. To fall (go) together 
by the ears, porwać się za uszy, 
pobić się, poczubić się. To set 
together by the ears , poduszczyć 
jednego na drugiego (żeby się pobi- 
li). Up to the ears, po same uszy. 
To be in love up to the ears, za- 
kochać się po uszy. Over head and 
ears, po uszy. To be in debt over 
head and ears, zadłużyć się po 
uszy. To venture one's ears, od- 
ważyć gardło, narazić się na nie- 
bezpieczeństwo. To have about 
ones's ears, (vulg.), mieć eona 
karku. To whisper a thing in 
one's -. szepnąć co komu do u- 
cha. Wide ears and short tongue 
are best, (prov.), słuchać wiele a 
mówić mało. Your ears are not 
your own, (vulg.), przepraszam, 
niedosłyszałeś. - land, orne pole, 
rola. - lap (lip of the -), koniu- 
szek ucha. - pick (-picker), ło- 
patka do wydłubywania uszu. - 
ring, zausznica, kolczyk. - shot, 
dosiągłość słuchu. To stand out of 
- shot, stać w takiej odległości że 
nie można słyszeć co inni mówię. 
Keep out of-shot, precz, niepod- 
siuchuj. -wax, siarka w uszach. 
- wig, skorek (owad); fig. zau- 
sznik. - witness, świadek który 
słyszał na własne uszy. 
TO EAR, v. n. puszczać kłosy 
(o zbożu). 
EARED, ćerd, adj. uszaty; 2) 
kłosisty. 
EARL,M, s. hrabia angielski, 
(dawnićj pićrwszy dziś trzeci w go- 
dności). -'s lady, hrabina an- 
gielska. 
EARLDOM, &T-dfim, s. hrab- 
stwo , godność hrabiego. 
EARLY, 5r'-ló, 1) adj. ranny, 
rychły, wczesny; 2) adv. rano, ry- 
chle , wcześnie, in - life, w pier- 
wiastkach życia. - to bed and - 
arise, makes the man healthy, 
wealthy and wise (Dr. Frank- 
lin), (prov.) kto wcześnie idzie 
spać, a rano wstaje, temu Pan Bóg 
zdrowie, majątek i rozum daje. 
TO EARN, ćrn, v. a. zapraco- 
wać, zarobić; zasłużyć; zyskać, 
pozyskać. 
EARNEST, ćr'-n&t, 1) adj. pil- 
ny, goriiwy, żarliwy; usilny, nale- 
gający. He was very - with me, 
usilnie na mnie nalegał. An- suit 
or entreaty, usilna prośba. She is 
- to know, chciałaby koniecznie 
wiedzieć; 2) s. seryo. In good -, 
seryo, bez żartów. - money, za- 
datek (w targu, kupnie). To give 
-, dać zadatek. --LY, adv. seryo, 
gorliwie, usilnie, to entreat one 
-, prosić kogo usilnie.-NESS, 
s. powaga, poważna mina; pilność, 
gorliwość ; usiłność , usilne nale- 
ganie. 
EARTH, &rth, s. ziemia; 2) 
(myśl.), nora lisia. Potter's -, 
glina garncarska.. - board, deska 
przy pługu. - born (- bred), 
i ziemiorodny; nieszlachetnie uro- 
i dzony. - bound, przykuty dozie- 
EAT 
mi. - quake, trzęsienie ziemi. - 
worm, glista; nędzarz, bićdak. 
TO EARTH, v. 1) a. zagrzebać, 
zakopać; 2) zagrzebać się, zakopać 
się (o lisie, borsuku etc.). 
EARTHEN, ćr'-l/m, adj. zrobio- 
ny z ziemi. - ware, naczynia ga- 
niane. - pan, rynka. 
EARTHINESS, irth'-i-nis, 3. 
ziemskość. 
EARTHLING, ćrt/f-IIng, s. zie- 
mianin, mieszkaniec ziemski, śmier- 
telny. 
EARTHLY, irth'-\&, adj. ziem- 
ski , doczesny, zmysłowy, cielesny. 
- minded, ziemski, światowy. - 
mindedness, ziemskość, świato- 
wość. 
EARTHY, adj. zmiesza- 
ny z ziemig, ziemny, ziemisty; 
ziemski, zmysłowy; ziemski, mie- 
szkający na ziemi. 
EASE, ćz, s. wczas, wypoczy- 
nek , spokojność; ulga, folga, ulże- 
nie; łatwe, niewymuszone ruchy 
ciała. To be at - or to be at one's 
-, żyć wygodnie, dobrze się mieć. 
To be ill at -, być niespokojnym 
o co, turbować się o co. To love 
one's -, lubić wczasy, wygody. 
TO EASE, v. a. uśmierzyć, 
uspokoić, ukoić, ułagodzić; ulżyć, 
sfolgować, zwolnić. 
EASEMENT, óz'-mćnt, s. ulże- 
nie , pofolgowanie, zwolnienie. 
EASILY, ć'-zć-lć, adv. łatwo. 
EASINESS, ć'-zś-nćs, s. łatwość. 
- of belief, łatwowierność. -of 
style, styl łatwy, niewymuszony. 
EAST, śćst,s. wschód; Wschód, 
wschodnie kraje. -India, the - 
Indies, Indie wschodnie. -India- 
man, okręt użyty w handlu z In- 
dyami wschodniemu-wind, wiatr 
wschodni. 
EASTER, cSs'-ttr, s. Wielkanoc. 
EASTERLY, ććs'-tfir-lć, adj. i 
adv. wschodni; na wschód. 
EASTERN, óes'-tórn, adj. wscho- 
dni, mieszkający na wschodzie; 
wschodni, wystawiony na wschód. 
EASTERWARD,ććst'-u&rd,adv. 
na wschód, ku wschodowi. 
EASY, ć'-zś, adj. łatwy; wygo- 
dny ; spokojny; niewymuszony. - 
of belief, łatwowierny. A lady of 
- virtue, łatwo zezwalająca kobić- 
ta. - to be borne, łatwy do znie- 
sienia , znośny. - to be spoken, 
przystępny. To make -, uspokoić. 
A man in - circumstances, czło- 
wiek zamożny, dostatni. -chair, 
krzesło z poręczami. - labour, 
łatwy połóg. - style, łatwy styl. 
TO EAT, ćt, v. ir. a. i n. jeść, 
zrzec; gryść, wygryzać. To-one's 
words, (vulg.), odwołać swe wy- 
razy. To - in (into), wżerać się, 
wygryzać się. To - up, pojeść, 
zjeść, pozrzeć. To - up a count- 
ry, wyssać, zniszczyć kraj. 
EATABLE, ó'-U-bl, adj. dający 
się jeść, jadalny. 
EATEN, żtn, part. (zob. TO 
EAT). 
EATER, ć'-t5r, 5. jedzący. H 
iż a little -, on maluje. 
101 
Fice, bir, 311, bit. |j Md, hda. Flue, I'M Nd, prive, fór, gól. jj Gure,cńr, fill, ii Cdln. j| Hóuse. g Ciul, g BW. g SMtt 102 
ECS 
EATING, i'-tlng, g. jadanie Je- 
dzenie. - house, trakiyernia. 
EAVES, ćwz, s, strzecha, pod- 
strzesze. The - drop, z dachu cie- 
cze. To - drop, v. n. zbierać wo- 
dę deszczowy (vulg.),podsłuchiwać 
podedrzwiami. - dropper, (vulg.) 
podsiuchiwacz. 
EBB, ćb, 3. odlew morza, ustęp 
morza; fig. ubytek, opadek, schy- 
łek. To be at a Iow --, być na 
schyłku, podupadać (czy to na 
silach, sercu lub majętku). 
TO EBB, v. n. odpływać, ustę- 
pować (o morzu)', fig. ubywać, 
epadać, omdlewać, ustawać. 
EBBING, ób'-blng, part. adj. i 
f. odpływający ; odpływ, ustęp 
morza. 
EBEN, ćb'-bćn , or EBON, ćb'- 
ta, or EBONY, ćb'-ó-nć, s. heban. 
EBRIETY, ć-brE-ć-lć, or EBRI- 
OSITY, ć-brć-ó'sć-tć, s. pijaństwo, 
nałóg pijaństwa. 
EBULLITION, Sb-iil-llsz'-un, s. 
wrzenie, kipienie. 
ECCENTRIC (-al), ćk-sćn'-trik, 
adj. (mat.), róźnośrodkowy; fig. 
orlginainy, cudaczny, dziwaczny. 
ECCENTRICITY, ćk-sćn-trls'-ć- 
tć, s. (mat.), różnośrodkowość (opi- 
sywanie okręgów około różnych 
punktów środkowych); fig. cuda- 
czność, dziwaczność. 
ECCHYMOSIS. ćk-kć-mó'-sis, s. 
(med.) plamy na skórze. 
ECCLESIASTES, ćk-klć-zć-is'- 
eklezyasta, księga Salomona. 
ECCLESIASTIC , ćk-kić-zć-is'- 
tik, 1) adj. duchowny, kościelny; 
3) s. duchowny, ksiądz, kapłan. 
ECCLESIASTICAL, ćk-klć-zć- 
is'-tć-kil, adj. duchowny, koś- 
cielny. 
ECHINUS, ć-ki-nus, s. jeż. 
ECHO, ćk'-kó, 3. echo, odgłos. 
TO ECHO, v.n. 1) n. rozlegać 
się; 2) a. odbić głos; fig. powta- 
rzać, wtórować za innemil 
ECLAIRCISSEMENT, ćk-klir'- 
slz-mćnt; s. objaśnienie, wyjaśnie- 
nie. 
ECLAT, ć-klAu', s. blask, świet- 
ność. An action of-, świetny czyn. 
ECLECTIC, ćk-lók'-tlk; i) adj. 
eklektyczny, wybierający (z różnych 
systematów filozofii); 2) 3. eklektyk. 
ECLIPSE, ć-kllps', j. zaćmienie 
(słońca lub księżyca); fig. przyćmie- 
nie, zaćmienie. 
TO ECLIPSE ,|v. a. zaćmić, przy- 
ćmić. 
ECLIPTIC, e-kllp'-tlk, s. (ast.), 
ekllptyka. 
ECLOGUE, ćk'-łóg, s. sielanka. 
ECONOMIC (-al), ćk-kó-nftm' 
!k, adj. ekonomiczny, gospodarski; 
gospodarny, oszczędny. 
TO ECONOMIZE, ć-kón'-d-mlz, 
t>. a. gospodarnie używać, oszczę- 
dzać. 
ECONOMY, ó-kón'-ó-mć, s. 
ekonomia, gospodarowanie, gospo- 
darstwo; oszczędność; rozkład we- 
wnętrzny, porządek, układ, skład. 
ECSTASIED, ćks'-tó-sld, adj. 
uniesiony, zachwycony. 
EFF 
ECSTASY, ćks'-tA-sA, s. unie- 
sienie, zachwycenie; szał. 
ECSTATIC (-al), ćks-tAt'-!k, 
adj. uniesiony, zachwycony. 
EDACIOUS, ć - dA'- sz&s, adj. 
żarłoczny. 
EDACITY, ć-dAs'-ć-tó, s. żarło- 
czność. 
EDDY, ćd'-dć, s. wir pędzący 
wodę w przeciwnym kierunku. 
TO EDDY, v. n. w wir się obra- 
cać, kręcić się, wirować. 
EDEN , ć'-dn; s. rai, Eden. 
EDENTATED,ć-dćn'-ti-tćd, adj. 
bezzęby. 
EDGE, Ćdż , s. brzeg, krawędź; 
ostrze, brzusiec (noża, miecza); 2) 
obrąbek, szew, wypustka; fig. 
ostrość, cierpkość, oskoma. To set 
an-, wyostrzyć, wywecować. To 
set on- (the teeth), sprawić komu 
oskomę. To put to (the - of) the 
sword, wyciąć w pień. - wise 
(- lonq), na storcz, storcem. 
TO EDGE, v.a. i n. ostrzyć, 
szlifować; 2) obszyć, obrąbie, dać 
wypustkę, fręzlę. To - away, od- 
dalić się, wyboczyć z swćj drogi (o 
okręcie). 
EDGED, ćdź'-5d, adj. ostry; 2) 
obszyty, z wypustkami. Two -, 
obosieczny. Round-,obrączkowy. 
Round- ducats, dukaty obrącz- 
kowe. 
EDGELESS, Ćdź'-lćs, adj. tępy. 
EDIBLE, ćd'-ć-bl, adj. dający 
się jeść, jadalny. 
EDICT,ó'-dlkt, s. edykt, posta- 
nowienie monarchy. 
EDIFICATION, ćd-ć-fó-kA'-szfm, 
s. zbudowanie (dobrym przykła- 
dem) ; budowanie się. 
EDIFICE, ćd'-ć-f's, s. budowa. 
TO EDIFY, ćdMfl, v. a. zbu- 
dować (dobrym przykładem). 
EDILE, ć'-dil, s. edyl (urzędnik 
w dawnym Rzymie). 
EDITH, Ćd'-HA, s. Edyta (imię 
kobiety). 
EDITION, ć-dlsz'-un, s. wydanie 
(dzieła). 
EDITOR, ćd'-ć-tSr, s. wydawca; 
redaktor pisma peryodycznego. 
EDITORIAL, ćd-ć-tó'-rMl, adj. 
tyczący się wydawcy, lub jego za- 
trudnienia. 
EDITORSHIP, €d'-S-tfir-sz!p, s. 
funkeva wydawcy. 
EDMUND, ćd'-mAnd, s. Ed- 
mund. 
TO EDUCATE, Sd'-i-kM, v.a. 
wychowywać, wychować. 
EDUCATION, ćd-u-kA'-sz An, s. 
wychowanie. 
EDUIGA, Sd-M'-gA,s. Jadwiga. 
TO EDULCORATE, ć-dul'-kd- 
rAt, v. a. (chcm.), osłodzić, zobo- 
jętnić kwas. 
EDULCORATION, A-dul-kd-rA'- 
szfln, s. (chem.), osłodzenie. 
EDWARD, M'-ufird, s. Edward. 
EDWIN, M'-u!n, s. Edwin. 
TO EEK,v. a. (zob.) TO EKE. 
EEL, ććl, s. węgorz. - pout 
(- powt), miętus.. 
EFFABLE, ćf-fA-bl, adj. dający 
się wyrazić, opowiedzieć. 
EFF 
TO EFFACE, ćf-fis, v. a. zma- 
zać, wymazać, zatrzeć ślad, wygló- 
20 wać.. 
EFFECT, ćf-f^kt', s. skutek, 
wypadek; rzeczywistość, istota. In 
-, w istocie, w rzeczy samćj, jakoż. 
Of no -^bezskutecznie, nadare- 
mnie. To (in) this -, w tym celu, 
tym końcem. To the same -, tćj 
samćj treści, co na jedno wychodzi. 
To take -, sprawić skutek, udać 
się, nastąpić. 
EFFECTS, pl. rzeczy, (anty, do- 
bra, ruchomości. 
TO EFFECT, v.a. uskutecznić, 
wykonać, dopełnić. 
EFFECTIBLE, ćf-fćk'-tć-b!, adj. 
dający się uskutecznić. 
EFFECTIVE, ćf-fćkf-tły , adj. 
skuteczny, rzeczywisty, istotny. - 
LY, adv. skutecznie; 2) istotnie, 
w rzeczy samćj. 
EFFECTLESS, ćf-fćkt'-lćs, adj. 
bezskuteczny, nieskuteczny. 
EFFECTUAL, ćf-fćk -czń-M, adj. 
skuteczny. -LY, adv. skutecznie. 
TO EFFECTUATE, SLtek'-czii- 
At, v. a. uskutecznić, dopełnić. 
EFFEMINACY, ćf-fóm'-mć-nA- 
sć, 5. zniewieściałość. 
EFFEMINATE, ćf-fćm'-mć-nAt, 
adj. zniewieścialy. 
TO EFFEMINATE, V.; 1) a. zro- 
bić zniewieściaiym; 2) n. zniewieś- 
cić. 
EFFEMINATION, ćf-fćm-mć-nA'- 
szfin. s. niewieściucbostwo. 
TO EFFERVESCE, 
V. n. burzyć się. 
EFFERVESCENCE (-CY), ćf- 
Kr'-wćs-sćns, s. burzenie się, wzbu- 
rzenie. 
EFFICACIOUS, ćf-fć-ki'-szus, 
adj. skuteczny. -LY, adv. sku- 
tecznie. 
EFFICACY, ćF-fó-kA-sć, s. 
dzielność, skuteczność. 
EFFICIENCE, (-cy), ćf-flsz'- 
yćns, s. przyczyna sprawiająca sku- 
tki , środek. 
EFFICIENT, ćf-flsz'-yćnt; 1) s. 
przyczyna, sprawca; 2) adj. spra- 
wujący skutki. 
EFFIGIES, óf'-f!d-żćs, or EFFI- 
GY, ćf-fó-dź^, 5. wizerunek, obraz. 
EFFLORESCENCE (-cy), ćf- 
fló-rćs'-sćns, s. kwitnienie, zakwi- 
tmenie; 2) (med.) wysypka,wyrzuty 
na ciele. 
EFFLORESCENT,effió-rćs^nt, 
adj. kwitnący, wykwitający. 
EFFLUENCE; ćf-fliWns.' 
EFFLUVIUM, ćr-fiu'-wć-um, or 
EFFLUX, ĆF-duks, wypływ, wy- 
ziew. 
EFFLUVIA. śf-fli'-wć-A, s. pl. 
wyziewy. 
TO EFFLUX, ćf-fluks', v.n. 
wypływać. 
'EFFLUXION, ćf-fluk-szun, f. 
wypływanie, wypływ. 
EFFORT, ćf'-fórt, s. wysilenie, 
usiłowanie, usilność. 
EFFOSION. ćf-(6sz'-Cn, j. wy- 
kopanie. 
EFFRONTERY, ^MruaMćr-ć, s. 
bezwstyd, bezczelność, zuchwałość. 
FAce, b5r, AU, bALflMĆ, Mn.|jFlne,fln.[|Nd, próve, fćr, gbt. yCóre,cfir, fill. |]C6In. |j Hóiise. UCAuI. O Beó lj SWe. EJE 
EFFULGENCE, óf-fńP-dzóns, s. 
wyblysk, blask, połysk, świetność. 
EFFULGENT, ćf-fńP-dżćnt, adj. 
połyskujący, jaśniejący. 
TO EFFUSE, ef-fuz', v. a. wylać, 
ro?Ihć* 
EFFUSION, ćf-fń' żun, s. wyla- 
nie , rozlanie. 
EFFUSIVE, ćf-fu'-slv, adj. wy- 
lewający, rozlewający. 
EFT, ćft, s. gatunek małój jasz- 
czurki. 
EG AD, ć-g5d', adv. (yulg.) tak 
jest, zaiste, doprawdy. 
TG EGEST, ć-dźśst', v. a. oddać 
stolcem, wypróżnić się. 
EGEST1ÓN, ć-dżós'-czun, s. wy- 
próżnienie stolcem. 
EGG. ćg, s. jaje. 
EGLANTINE, ćg'4śn-t!n, 5. głóg, 
dzika róża. 
EGOTISM, ć'-gó-tlzm, s. egoizm, 
samolubstwo. 
EGOTIST. ć'-gó-tlst, s. egoista, 
samolub. 
TO EGOTIZE, ó-gó-tlz', v.n. 
mówić tylko o sobie samym. 
EGREGIOUS, Agrć'-dżć-iis, adj. 
znamienity, walny, wyborny, wy- 
śmienity; 2) arcy ladaco, wierutny 
łotr, kłamstwo. -LY, adv. zna- 
mienicie, wybornie; 2) arcy ladaco. 
EGRESS, ć'-grćs, or. EGRES- 
SION , ć-grŚsz'-&n, S. wyjście, wy- 
chód, odejście. 
EGYPT, A-dżlpt, $. Egipt. 
EGYPTIAN, ć-dż!p'-szdn; 1) S. 
Egipcyanin; 2) adj. egipski. 
EIGHT, iyt, aaj. ośm. - fold, 
ośmiokrotny. - score, ośm razy 
dwadzieścia (160). times, ośm 
razy. 
EIGHTEEN, śy'-tećn, adj. ośm- 
D?ścic» 
EIGHTEENTH, W-t&nth, adj. 
ośmnasly. 
EIGHTH, żyttft, adj. ósmy. 
EIGHTHLY, iytW-tó, adv. po- 
ósme. 
EIGHTIETH, iy'-tć-ćt/ł, adj. 
ośm dziesiąty. 
EIGHTY, ży'-ti, adj. ośmdzie- 
siąt. 
EITHER, A'-THfir, pron. jeden 
z dwóch lub wielu, jedno z dwojga 
lub wielu; każdy; oba. I amnotso 
strong as-of you, nie jestem tak 
silny jak każdy z was. In-case, 
w obu razach. On-side, z obu stron, 
po obojój stronie; 2) z poprzedza- 
jącym przeczeniem znaczy żaden, 
żadna, żadne. I did not speak to- 
since i saw you last, nie mówiłem 
z żadnym odkąd cię po raz ostatni 
widziałem; 3) conj. albo, -...or, 
albo... albo. 
TO EJACULATE, S-dźik'-S-Ht, 
u a. wyrzucić, wybuchnąć, wystrze- 
lić ; wykrzyknąć, zawołać. 
EJACULATION, ó-dź^k-ń-li- 
szun,s. wyrzucenie, wybuchnienie, 
wystrzelenie; wykrzyknienie, zawo- 
łanie ; strzelista modlitwa. 
EJACULATORY, ć-dż^-ń-lA- 
tur-ć, adj. wyrzucający, miotający; 
strzelisty. 
TO EJECT, ć-dźdkt\ u a. w. p. 
ELE 
wyrzucić, wyrugować (z dóbr, 
z gruntu, z domu). 
EJECTION, ż-dżćk'-szun, s. wy- 
rzucenie (med.) wypróżnienie, wy- 
miot. 
EJECTEMENT, s. w. p. wyrzu- 
cenie, wyrugowanie, wywłaszczenie. 
EJUŁATION, ćd-źń-l^-szun, s. 
płacz, lament, narzekanie. 
TOEKE, ćk, v. a. przedłużyć, 
rozszerzyć, rozciągnąć. To - out, 
przysztukować, nadsztukować, roz- 
TÓ ELABORATE, AW-ó-rśt, 
v. a. wypracować, wyrobić, wykoń- 
czyć. 
ELABORATE,adj. wypracowany, 
wykończony. -LY, adv. z wielką 
prac?, pracowicie, dokładnie. 
ELABORATION ,(Mób-ó-ri'-szfin, 
5. wypracowanie, wykończenie. 
TO ELAPSE, e-Ups', v.n. prze- 
minąć , upłynąć, 
ELASTIC (-al) , S-iis'-tlk, adj. 
sprężysty, elastyczny. 
ELASTICITY, MSs-tls'-MA, s. 
sprężystość, gibkość, elastyczność. 
ELATE, Alit', adj,(wiih.)nadęty, 
napuszony, pyszny. 
TO ELATE, v.a. nadąć, wbić 
w pychę. To-■ one's self, wynosić 
się, pysznić się. Elated with...... 
nadęty, wbity w pychę. 
ELATION, AlS'-szfin, s. nadęcie, 
pycha, duma. 
ELBOW, ćr-bd,s.łokieć; zagięcie, 
kabłąk.- of land, cypel. At-, 
pod ręką, na podręczu. To be al- 
ways at one's -, czepiać się, wisieć 
koło kogo. He is out at-(Shaksp. 
M. F. M.) już więcźj zliczeć (powie- 
dzieć) nie umie. His coat is out at 
the -, łokciami świeci. - chair, 
krzesło z poręczami. - grease 
(vulg.) ciężka praca. To have - 
room, mieć wszelką wolność, nie 
mieć rąk skrępowanych. 
TO ELBOW, v.; 4) n. wystawać, 
stćrczyć, zaginać się w kabląk; 2) a. 
szturchnąć łokciem, wyszturchnąć. 
ELDER, ĆF-dur; 1) ad]. starszy; 
2) the elders, pl. 3. starsi, przod- 
kowie , starszyzna. 
ELDER, s. - tree, bez. Dwarf 
-, chebd.- berry, jagoda bzowa. 
ELDERLY, &aur-lć, adj. pod- 
starzały. 
ELDERSHIP, ćF-dSr-szIp, 5. 
starszeństwo. 
ELDEST, Sl'-d&t, adj. najstarszy. 
ELEANOR, ĆF-M-nór, s. Eleo- 
nora. 
ELECAMPANE, &-ć-kAm-pin', 
5. oman pospolity. 
TO ELECT, ć-lćkt', v. a. wybrać, 
obrać. 
ELECT, adj. wybrany, obrany. 
ELECTARY, s. zob. ELEC- 
TUARY. 
EELECTION, ż-lók'-szun, s. wy- 
bór, obór, eiekeva. 
ELECTIONEERING, S-lćk -szun- 
ćÓrMng, s. zbieranie, zamawianie 
głosów w elekcyi na członka parla- 
mentu. 
ELECTIVE, MW-t^adj. w;- 
bieralny, obieralny, elekcyjny. An 
ELI 
- kingdom, króiesiwo elekcyjne. 
-LY, adv. wybieralnie, obieralnie. 
ELECTOR,ć-ićk'-tfir, 3, wyborca; 
elektor, księże mający glos w wybo* 
rze cesarza niemieckiego. 
ELECTORAL, ć-hk-tó-ril, ad/. 
ELECTORATE, ć-lćk'-tó-rłt, s. 
elektorat, godność, i państwo ele- 
ktora. 
ELECTORESS, ć-lćk'-tó-r5s, 
ELECTRESS, ć-lćk'-tr&, 8. eh- 
RtorRa» 
ELECTORSHIP, Mćk-tfir-szip 
s. godność elektora. 
ELECTRE, ć-hk'-tur, s. bursz- 
tyn. 
ELECTRIC (-AL), MćkMrlk. 
ad], elektryczny. 
ELECTRICITY, ć-lćk-irh4-ź-'.A, 
S. elektryczność. 
TO ELECTRIFY, Mćk'-trMI, 
V. a. elektryzować, naelektryzować. 
ELECTROMETER, ć-ićk-trbm- 
ć-tfir, s. elektrometr. 
ELECTUARY, ć-lćk'.cz€i-W, 3. 
konfekt, kordyał. 
ELEMOSYNARY, ĆM-móz'-e- 
n4r-ć, ad]. źyj?cy z jałmużny; dany 
z miłosierdzia, miłosierny. 
ELEGANCE (--cy), ćr-ć-góns, s. 
wytworność ^układność, udatność, 
elegancya. 
ELEGANT, ćT-ć-gAnt, adj. wy- 
tworny, układny, udatny, elegancki. 
-LY, adv. wytwornie, elegancko. 
ELEGIAC, ćl-ć-dźi-ńk, or ći- 
lldź'-Mk, adj. elegijny. 
ELEGIAST, ćl-S-dżT-Sst, or ELE- 
GIST, &'-ć-dżlst, s. pisarz elegij, 
poeta elegijny. 
ELEGY, ćl-'ć-dżć, 3. elegia, 
treny. 
ELEMENT, SF-ć-mćnt, s. ele- 
ment, żywioł, pierwiastek; początki, 
zasady. 
ELEMENTAL, Sl-J-mSn'-tM, adj. 
elementarny, będgcy pierwiastkiem, 
żywiołowy. 
ELEMENTARITY, ćl-ć-mćn-tar'- 
ć-tś, s. pierwiastkowość. 
ELEMENTARY, Ćl-ó-m5n'-t5r< 
adj. pierwiastkowy, niezloźony. 
ELEPHANT, Sl'-MAnt, słoń. 
ELEPHANTINE,ćl-ć-fńn'-tln,adj. 
słoniowy. 
TO ELEVATE, ćlM-wit, v.a. 
podnieść, wznieść; stawić, wynosić 
pod niebiosa; rozweselić. 
ELEVATED (ELEVATE), ĆP-Ć- 
wA-tćd, part, and adj. wzniosły; 
pyszny, dumny. 
ELEVATION, ćl-ć-wi'-szun, s. 
podniesienie, wzniesienie, wznio- 
słość; wyniosła godność, dostojeń- 
stwo. 
ELEVEN, ćLl?w'-wn, adj. jede- 
naście. 
ELEVENTH, ćl-Ićw-wnfh, adj, 
jedenasty. 
ELF, &f, s. zly duch, psotnik, 
diabełek; mara, zmora, widmo. - 
lock, kołtun. 
ELIAS, MP-Ss, 8. Eliasz. 
TO ELICIT, ś-ils'-slt, v.a. wy- 
dobyć, wyprowadzić, wyciggn^ć, 
wykryć. 
103 
Fice, b&r, SI!, bSL|M^b5a.j|Flne,fin.BN&, prSve, f6r, g5mCure,cSr, f&H. |] Hduse. HCAuLU BSŁ S5<5^ 104 
ELU 
ELICIT, adj. wydobyty, wykryty. 
ELICITATION, ć-lls-sć-ti'-szun, 
s. wydobycie, wykrycie. 
TO ELIDE, ć-lid', v.a. rozbić 
na kawałki, zgruchotać; 2) (gram.) 
wyrzucić literę lub zgłoskę. 
ELIGIBILITY, ćl-ć-dżć-bir-ć-tó. 
orELIGIBLNESS, ćr-ć-dżć-bl-nćs, 
s. wybieralność. 
ELIGIBLE, ór-ć-dżć-bl, adj. wy- 
bieralny, mający prawo być wybra- 
nym; zasługujący na wybór, pier- 
wszeństwo, lepszy, dogodniejszy. 
ELIMINATION, ć-Hm-ó-nY-szfin, 
s. wyrzucenie, wygnanie, wyrugo- 
wanie. 
ELISION, ć-llż'-un, s. (gram.) 
wyrzutnia. 
ELIZA, ELISA, eil'-zJ, s. Eliza. 
ELIZABETH, ELISABETH, ć- 
llz'-S-bSlh, s. Elżbieta. 
ELIXIR, ć-llk'-sur, s. elixir, kor- 
dyał. 
ELK,ćlk,s. loś. 
ELL, dl, s. łokieć (do mierzenia, 
zawierający 45 calów ang. czyli 
yard ijh). 
ELLEN, SP-lćn, s. (skróć, z He- 
lena) Helena. 
ELLICK, ćlMIk, s. (skróć, 
z Alexander) Aleksander. 
ELLIPSIS, ćl-llp'-sls, s. (gram.) 
wyrzutnia (liter, wyrazów), 2) 
(mat. elipsa, linia krzywa pocho- 
dząca z przecięcia ostrokręgu. 
ELLIPTIC (-al), ćl-llp tik, adj. 
(gram.) wyrzucony; 2) (mat.) elip- 
tyczny, należący do elipsy. 
ELM, ćlm, s. wiąz, br-zost. 
ELOCUTION, ćł-ó-ku-szun, s. 
wysłowienie. 
ELOGIUM, ć-ld'-dżó-fim, or 
ELOGY, ćr-ó-dźc, s. pochwala. 
TO ELONGATE, Món'-git, v.; 
l)a. przedłużyć, wyciągnąć wzdłuż; 
2) n. oddalić się. 
ELONGATION, ćl-óng-g^-sziin, 
9. przedłużenie; 2( (ast.) odległość. 
TO ELOPE, ć-lop', v. n. wykraść 
się (o mężatkach i pannach). 
ELOPEMENT, Móp-mćnt, s. 
wykradzenie się, zbiegnienie (od 
męża, od rodziców), ucieczka. 
ELOPS, ć'-lóps, s. rodzaj ryby, 
którą Milton do wężów liczy. 
ELOQUENCE, ćl'-ó-kućns, s. 
wymowa. 
ELOQUENT, ĆP-ó-kućm, adj. 
wymowny. -LY, adv. wymownie. 
ELSE, ćls; 1) pron. inny, inszy. 
A'o man (no body) -, nikt inny. 
Nowhere -, nigdzie indzićj. So- 
mething-, co innego. Somewhere 
-, gdzieindziej; 2) conj. inaczćj, 
w przeciwnym razie. Be quiet, - 
be gone, bądź spokojny, albo pójdź 
precz. 
ELSEWHERE, ćls-hułr'; adv. 
gdzieindziej. 
TO ELUCIDATE, 
V. a. wyjaśnić, objaśnić, wyświecić. 
ELUCIDATION, ć-lń-só-dY-szim, 
9. wyjaśnienie, objaśnienie. 
ELUCIDATOR, 6-lń'-sć-d4-tftr, 
wyjaśniacz, obfaśniacz. 
ELUCUBRATE , i-li'-ki-brM, 
adj. wypracowany, wykończony. 
EMB 
TO ELUDE, d-liid', u. a. wymi- 
nąć, obminąć, zręcznie wywinąć się 
z czego, niedopelnić. 
ELUDIBLE, d-lii'-dd-bl, adj. co 
można obejść, wyminąć, niedopel- 
nić, niewykonać. 
ELUMBATED, ć-lńm'-bi-tdd,ad/. 
mający osłabione lędźwie. 
ELUSION, ć-lu'-ż&n, s. wybieg, 
wykręt. 
ELUSIVE, ć-ló'-s&v, adj. prze- 
biegły, wykrętny, wykrętarski. 
ELUSORY, ć-lu'-sur-Ó, adj. zwo- 
dliwy, omylny, zwodniczy. 
ELVES, dlwz, s. pl. zob. ELF. 
ELYSIAN, d-llż'-ć-An, adj. elizej- 
cV? raięki 
ELYSIUM, d-l!ż'-d-um, s. pola 
plirnięLip 
TO EMACIATE, d-mAsz'-d-At, or 
d-mi'-szd-At, v.; 1) a. chudzić, wy- 
chudzić, wynędzić; 2) n. chudnąć, 
wychudnąć, wynędznieć. 
EMACIATE, adj. wychudzony, 
wynędzniały. 
EMACIATION, d-mAsz-d-A'-szim, 
or d-md-szd-A'-szun, s. wychudzenie, 
wynędzante; wychudnienie, wynę- 
dznienie. 
EMANANT, dm'-A-ndnt, adj. zob. 
EMANATIVE. 
TO EMANATE, dm'-A-nAt, v. n. 
wypływać, pochodzić. 
EMANATION, dm-mA-nA'-sz&n, 
s. wypływanie, wypływ, rozchodze- 
nie się z czego. 
EMANATIVE, dm'An'-A-t!w, adj. 
wypływający, pochodzący. 
TO EMANCIPATE,d-mAn'-sd-pdt. 
v.a. nadać, wolność, oswobodzić, 
usamowolnić. 
EMANCIPATION, d-mAn-sd-pA'- 
szfin, s. nadanie wolności, usamo- 
wolnienie; porównanie katolików 
z protestantami w Wielkićj Brytanii. 
EMASCULATION, d-mAs -kii - 
Idszun, s. wyrżnięcie, wykastrowa- 
nie; zniewieściałość. 
TO EMBALM, dm-bdm ,v. a. bal- 
samować, nabalsamować (zwłoki). 
EMBALMER, dm-bAm'-dr, s. 
trudniący się balsamowaniem tru- 
pów. 
EMBARGO, dmb3r'-gó, s. em- 
bargo, areszt położony na okręty 
w porcie. 
TO EMBARK, dm-bArk', v.; 1) 
a. naładować okręt, wsadzić na 
okręt; 2) n. wsiąść na okręt; fig. 
(in), wdać się w co, przedsięwziąść, 
wplątać się w co. 
EMBARCATION, dm-bAr-kd'- 
szun, s. wejście na okręt; ładowanie 
okrętu. 
TO EMBARRASS; dm-bAr'-rAs, 
v. a. sprawić kłopot, nabawić kło- 
potu, zawikłać, zamieszać. 
EMBARRASSEMENT, dm-bAr'- 
rAs-mdnt, s. kłopot, ambaras. 
TO EMBASE, Ćm-bAs*, v.a. 
spodlić, upodlić (monetę). 
EMBASSADOR, dm-bas'-sA-dflr, 
5. zob. AMBASSADOR. 
EMBASSY, dm'-bAs-sd, $. amba- 
sada , poselstwo. 
TO EMBATTLE, dm-bAt'-tl, v. a. 
uszykować do boju. Embattled, 
EMB 
part, and adj. ze strzelnicami '9 
dawnych twierdzach, zamkach). 
EMBEDDED, dm-bdd'-ddd, adj. 
zaryty, zasuty (jaknp. okręt w pias- 
ku); splatany z czćm, wrosły, sple- 
ciony (jak muszkuly w ciele ludz- 
kim). 
TO EMBELLISH, ćm-bćr-Hsz, 
u. a. upicknić, okrasić, przyozdobić. 
EMBELLISHMENT, dm-Wi'-llsz 
mdnt, s. upięknienie, okrasa, przy- 
ozdobienie. 
EMBERS, dm-burz, s. pl. żar. 
EMBER-WEEK, dm'-bdr-uddk, 
s. Suchednie. 
TO EMBEZZLE, dm-bdz'-zl, v. a. 
obrócić na swój pożytek rzecz sobie 
powierzoną, skraść kassę prywatną 
lub grosz publiczny; strwonić, 
zmarnować. 
EMBEZZLEMENT, dtu-bdz'-zl- 
mdnt,s. obrócenie na swój pożytek 
powierzonej sobie cudzćj własności; 
kradzież skarbu publicznego. 
TO EMBLAZE, dm-blAz', cr TO 
EMBLAZON, dm-bli'-zn, v. a. illu- 
minować, kolorować herb; upięknić, 
okrasić, przyozdobić. 
EMBLAZONRY, dm-blizn-rd, t. 
herb kolorowany. 
EMBLEM, dm'-bldm, s. godło, 
emblemat, postać. 
TO EMBLEM, v.a. wystawić , 
wyobrazić pod postacią. 
EMBLEMATIC (-al) , dm-bld- 
mAt'-lk , adj. emblematyczny. - 
ALLY, adv. emblematycznie, pod 
postaciami. 
EMBLEMATIST, dm-bldnY-A-tlst, 
s. wynalazca emblematów', piszący 
emblematycznie. 
TO EMBODY, TO EMBOLDEN, 
zob. TO IM BODY. 
EMBOLISM, dm'-bó-llzm, s. 
wtrącenie, przydanie (dni, miesięcy 
do kalendarza). 
EMBOLUS, dm'-bdlus, $. tłuczek, 
stępel (w pompach). 
TO EMBOSS,dm-bós', v.a. nadać 
wypukłość, zrobić wypukło, (na- 
ksztalt płaskorzeźby). 
EMBOSSEMENT, dm-bós'-mdnt, 
s. wypukłość, wydatność. 
TÓ EMBOTTLE,dm-bót'-tl, v. a. 
butelkować, nalać w butelki. 
TO EMBOWEL, dm bóu'-dl, v.a. 
wypuścić wnętrzności, wypatroszyć. 
TO EMBOWER, dm'bdh'-fir,v.a. 
okryć gałęziami, umaić, ogaić. 
TO EMBRACE, din-bras', v. a. I 
n. ściskać, uściskać; obejmować, 
zawierać. 
EMBRACE, EMBRACEMENT, 
dm-brAs'-mdnt, S. objęcie, uścisk , 
uściśnienie. 
EMBRACER, dmbrA'-silr, s. 
ściskający, obejmujący. 
EMBRASURE, ćm-brA'-źór, s. 
strzelnica w murze; framuga okna. 
TO EMBROCATE, dm'-bró-kM, 
v. a. (med.) nacierać część chorą. 
EMBROCATION, dm-bró-ki'- 
szCm, s. (med.) nacieranie. 
TO EMBROIDER, dm-brdd'-dur, 
v.a. haftować. 
EMBROIDERER, dni-br6d'-dflr- 
fls, s. haftarz, haftarka. 
fice, bAr, all, bAt|| Md, hćn.yFlnc, nn.||NÓ,prdve, fór, gdt.[[Córe,cór, fuli. ||Cóln.pó use. |] Gdul. [|Bdd.||SMn. EMP 
EMBROIDERY, Ćm-brófe'-dur-ó-, 
«. haft, szycie. 
TO EMBROIL, Ćm-brMl', v.a. 
plątać, zaplątać, gmatwać, zagma- 
twać , poplątać, pogmatwać. 
EMBRYO (-n) , ćm'-brć-d, s. 
zarodek, zawiązka płodu. 
EMENDABLE, ć-mćn'-dA-bi, adj. 
dający się poprawić. 
EMENDATION, ć-mćn-dY-sz5n, 
ł. poprawienie, poprawa. 
EMENDATOR , ć-mćn-di'-tGr, 
8. poprawca. 
EMERALD, ćm'-ć-rMd, s. szma- 
ragd. 
TO EMERGE, ż-mćrdź', v.n, 
wynurzyć się, wytknąć głowę z wo- 
dy ; podnieść się, powstać. 
EMERGENCE (-cy) , ć-mćr- 
dżćns, s. wynurzenie się z wody; 
fig. trafunek, wypadek, nagła po- 
EMERITED, ć-mćrMt-Sd, adj. 
emeryt, wysłużony. 
EMERSION, ć-mćr*-szun,s.(asL) 
pokazanie się, wyście znowu na wi- 
dok (gwiazdy). 
EMERY, óm'-ćr-ć, $. szmergiel, 
(ruda żelazna). 
EMETIC (-AL), ć-mćtMk, 1) 
adj. sprawujący womlty, wymioty; 
2) EMETIC, s. środek na wymioty. 
EMICATION, Óm-ć-ki'-5z6n, ł. 
iskrzenie się. 
EM1CTION, ć-m!k'-szSn,?. (med.) 
odlewanie uryny, moczenie. 
EMIGRANT, ćm'-ć-gr4nt, s. 
emigrant, wychodzeń. 
TO EMIGRATE, ćm'-mć-gr&t, 
v,n. emigrować, wyjść z kraju. 
EMIGRATION, ćm-ć-grłd-szun, 
8. cmigracya, wyjście z ojczyzny. 
EMILIA, Ćm-mćMM, or EMILY, 
ćm'-ć-lć. s. Emilia. 
EMINENCE (-Cf), ćm^-nćns, 
$. wzgórze, pagórek, wyniosłość, 
wysokość; fig. celność, wyborność, 
znamienitosć, znakomitość; tytuł 
kardynałów. 
EMINENT, Sm'-ć-n5nt, adj. wy- 
soki , wzniosły; fig. celny, znamie- 
nity. -LY, adv. celnie, znako- 
micie. 
EMISSARY, Óm'-ls-s5r-ć, s. emi- 
saryusz, wysłaniec. 
EMISSION, 0-m!sz'-Sn, s. wy- 
słanie, wypuszczenie. 
TO EMIT, v.a. wypuścić, wy- 
dawać z siebie. 
EMMET, 5m'-mlt, 3. mrówka. 
EMOLLIENT, ć-m6i'-yónt, l)adj. 
(med.), odmiękczający. łagodzący; 
2) -S, s. pl. środek odmiękczający. 
EMOLLITION, ćm-mÓl-l!sz'-6n, 
8. odmiękczenie. 
EMOLUMENT, S-mól'-4-mćnt, 
8. zysk, korzyść. 
EMOTION, ć-mó-szSn, s. wzru- 
szenie (serca, umysłu). 
TO EMPALE, ćm-pM', v. a. oto- 
czyć ostrokolem, opaiisadować; 2) 
wbić na pal. 
EMPALEMENT, ćm-pM'-mćnt, 
s. ©palisadowanie; 2) wbicie na pal. 
EMPANNEL, ćm-pAn'-nćl, 8. 
lista imienna przysięgłych spisana 
przez Szeryfa. 
EMP 
TO EMPANNEL, v. a. spisać li- 
stę imienna przysięgłych mających 
zasiadać na przyszićj kadencyi. 
TO EMPASSIGN, Ćm-p3sz'-un, 
v. a. wzruszyć, żywo dotknąć. 
EMPEROR, ćm'-pćr-ur, s. cesarz. 
EMPHASIS, Ćm'-Q-sts, s. przy- 
cisk z jakim się wymawiają pewne 
zgłoski lub wyrazy; dobitność. 
EMPHATICAL (-ic), ćm-fAt- 
lk-M, adj. dobitny, przysadny. - 
LY, adv. z przyciskiem, dobitnie. 
EMPIRE, Sm'-p!r, s. cesarstwo; 
państwo, mocarstwo, 2) moc, władza. 
EMPIRIC, Sm'-pć-rlk, or ćm- 
pk'-lk, 1) adj. empiryczny, pra- 
ktyczny; 2) s. empiryk, lekarz 
S"EMPIRICAL, ćm-plr^-kil, adj. 
empiryczny, praktyczny. -LY, 
adv. empirycznie, drogę doświad- 
czenia. 
EMPIRICISM , Ćm-p!r'-ć-s!zm, 
S. empiryzm; poleganie na samćm 
doświadczeniu w sztuce lekarskiej. 
EMPLASTER, Ćm-pl4s'-tńr, s. 
plaster. 
TO EMPLASTER, v. a. przyło- 
żyć plaster. 
TO EMPLEAD, ćm-plćd', v.a. 
zapozwać przed sąd. 
TO EMPLOY, ćm-pl&ż', v. a. 
zajęć, zatrudnić; użyć, używać do 
czego. To -in (aboui, upon), za- 
jęć, zatrudnić czćm. To be emplo- 
yed in..., być czćm zajętym, zatru- 
dnionym , trudnić się czćm. 
EMPLOY, s. zajęcie, zatrudnie- 
nie; urzęd. 
EMPLOYABLE , ćm piWWbl, 
adj. dający się użyć do czego. 
EMPLOYER, ćm-pl6ć'-flr, uźy- 
wajęcy kogo lub co, do czego, dają- 
cy zatrudnienie; majster, gospo- 
darz, patron. 
EMPLOYMENT, ćm-pl6ć'-mćnt, 
s. zajęcie, zatrudnienie; urzęd, 
posada. 
TO EMPOISON, ćm-p6ć'-zn, v. 
a. zatruć, otruć, struć. 
EMPOISONER, ćm-p&ć'-zn-ur, 
s. zadający truciznę, 
EMPOISONMENT, ćm-p6ć'-zn- 
mćnt, 5. zatrucie, otrucie, strucie. 
EMPORIUM, dm-pó'-rć-um, s. 
skład towarów. 
TO EMPOVERISH, ćm-pów'-ćr- 
Isz, v.a. zubożyć, przywieść do 
ubóstwa. 
EMPOVERISHER, ćm-p&w'-ćr- 
Isz-fir, e. będący przyczynę ubó- 
EMPOVERISHMENT, ćm-p&w'- 
5r-Isz-mćnt, 5. zubożenie, przy wie- 
dzenie do ubóstwa. 
TO EMPOWER, ćm-p&Ł'-ur, v. 
a. umocować, upoważnić. 
EMPRESS, ćm'-prźs,s.cesarzowa. 
EMPRISE, óm-priz'; S. f przed- 
sięwzięcie. 
EMPTIER, ćm'-tć-6r, s. wypró- 
ŹllIsCZ* 
EMPTINESS, ćm'-tć-n&, s. pró- 
żnia, próżność, czczość; fig. pró- 
żność, znikomość. 
EMPTION, ćm'-szun, 5. kupno. 
EMPTY, ćm'-tć, adj. próżny, 
ENG 
pusty, czczy, niezajęty; fig. próżny, 
czczy, znikomy. - handed, z pró- 
źnemi rękami. - vessels make the 
greatest noise, (jprov.), dzwon 
głośny, dla tego że próżny. 
TO EMPTY , v. a. wypróżnić. 
TO EMPURPLE, Sm-pur'-pl, v. 
a. powlec, pofarbować purpurę. 
EMPYEMA, ćm-pW-mó, (med.) 
wrzód piersiowy. 
EMPYREAL, ćm-plf-Ml, adj, 
oczyszczony przez ogień, 2) empi- 
rejski, niebieski. 
EMPYREAN, óm-pW-an, or 
Sm-pl-rÓ'-śn, s. niebo empirejskie, 
pobyt błogosławionych. 
EMPYREUM, Sm-plr'-Mm, or 
EMPYREUMA, óm-pś-ri'-mA, s. 
przypalenie, przysmalenie. 
EMPYREUMATIGAL, óm-pś-rń. 
miP-ć-kM, ad], przypaiony, przy- 
palony, przysmalony. 
EMPYROSIS, ćm-p£-ró'-sls, 3. 
pogorzenie , zgorzenie. 
TO EMULATE, ćm'-u-IAt, v.a. 
ubiegać się o pierwszeństwo, starać 
się wyrównać komu, zrównać się 
z kim. 
EMULATION, ćmA-^'-szi'n, s. 
spółubieganie się, spółzawodnictwo. 
EMULATIVE, ónf-WA-tlw, adj. 
spółubiegajęcy się, starajęcy się 
wyrównać komu. 
EMULATOR, ćm'-u4i-t5r, s. 
spćłzawodnik. 
TO EMULGE, ć-m&ldź', v. a. 
wydoić. 
EMULGENT, ó-mil'-dżćat, adj, 
dojący, wyciskający. 
EMULOUS, Ćm'-Mus, adj. (of), 
starajęcy się wyrównać komu, spóL 
ubiegający się o jedno. - LY, adv. 
na wyścigi, jeden przed drugim. 
EMULSION, Ś-mfil'-sz&n, s. 
(med.), emulsya, napój wyciśnio- 
ny z czego. 
EMUNCTORIES, e-mfingk'-tur- 
!z, s. pl. (anat.), gruczoły lub 
otwory do oddzielenia humorów 
służące* 
EMY, óm'-e, s. (skroc: z EMILY), 
Emilia. 
TO ENABLE, enA'-bl, v. a. po- 
stawić w stanie, uczynić zdolnym, 
uzdolnić, usposobić. 
TO ENACT, ćn-Skt', v.a. stano- 
wić, ustanowić, uchwalić. 
ENACTMENT, ćn-ókf-mónt, s. 
ustawa, uchwała, postanowienie. 
ENACTOR, Sn-Sk'-tfir, s. usta- 
nowiciel. 
TO ENAMEL, ćn-3m'-ćl, v.a. 
szmelcować, dawać szmelc lub po- 
lewę , amaliować. 
ENAMEL, s. szmelc, polewa, 
amaiia. 
ENAMELER, , 5. 
TO ENAMOUR, Ćn-Am'-Sr, v.a. 
rozkochać. 
ENARTHROSIS, ćn-ir-ZArd'-sŁsr, 
s. (anat.). artvkulacya kości. 
ENATATIOŃ, ć-ni-ti'-sz&n, s. 
wyplynienie. 
TO ENCAGE, in-kidi', v.a. 
zamknęć (w klatce). 
TO ENCAMP, ćn-kimp', v.a. I 
105 
Fice, Mr, 511, Mt.||Md, b€n.||Flne, nn.QNd, pr&ve. f6r,g6L|]C&re,c&r, f&l!.HG61a|| Hń&se.[[C3ul.||BW.BSMa. 106 
ENC 
n. rozłożyć się obozem, stanąć obo- 
zem , stać w obozie, obozować. 
ENCAMPMENT, ćn-kAmp'-mćnt, 
g. obozowanie, obóz, obozowisko. 
TO ENCASE, ćn-kis', v. a. za- 
tnknać, zawrzeć. 
TÓ ENCAVE, ćn-kłw', v. a. za- 
mknąć (w jaskini). 
TO ENCHAFE, ćn-czif', v. a. 
zob. TO CHAFE. 
TO ENCHAIN, ćn-człn', v.a. 
okuć w łańcuch, przywiązać na 
łańcuchu. 
TO ENCHANT, ćn-czint', v. a. 
oczarować; zachwycić. 
ENCHANTER, ćn-czW-tur, s. 
czarodzićj, czarnoksiężnik. 
ENCHANTMENT , ćn-cz&nf- 
mćnt, s. czarowanie, oczarowanie, 
czarodziejstwo. 
ENCHANTRESS, ćn-czin'-trćs, 
i. czarodziejka, czarownica. 
TO ENCHASE, ćn-czćis', v. a. 
oprawić, osadzić (w złoto). 
TO ENCIRCLE, ćn-s?r'-kl, v. a. 
okrążyć, otoczyć, opasać. 
ENCLITIC, ćn-klltMk, s. (gram), 
przyrostek. 
TO ENCLOSE , ćn-klóz', v. a. 
ogrodzić; otoczyć, opasać; przy- 
łączyć , załączyć (w liście). The en- 
closed . list załączony w innym. 
ENCLOSURE, ćn-kló'-żńr, s. 
ogrodzenie, zagrodzenie; zagroda. 
ENCOMIAST, ćn-kó'-mć-ist, s. 
chwaica, wvslawiacz. 
ENCOMIASTIC (-al), ćn-kó- 
mMs'-tlk, adj. pochwalny. 
ENCOMIUM, ćn-kó'-mć-flm, s. 
pochwala, mowa pochwalna. 
TO ENCOMPASS, ćn-kunT-p&s, 
V. a. okrążyć, otoczyć, opasać. 
ENCOMPASSMENT , ćn-kum'- 
p5s-mćnt,s. omówienie. 
ENCORE, óng-kór', adv. jeszcze 
raz. 
TO ENCORE, v. a. wywołać ak- 
tora iub muzykanta, dla powtórze- 
nia tego samego kawałka. 
ENCOUNTER, ćn-kóun'-tńr, S. 
spotkanie, potyczka, utarczka. 
TO ENCOUNTER, v. a. i n. spo- 
tkać się, potykać, bić się, walczyć, 
zetrzeć sle. 
ENCOUNTERER, Ćn-kófm'-tfir- 
ir, s. przeciwnik, nieprzyjaciel. 
TO ENCOURAGE, ćn-kur'-rldź, 
a. zachęcać, dodawać serca, od- 
w agi, ośmielać. 
ENCOURAGEMENT , ćn-kfir'- 
rMź-mĆEt,s. zachęcenie, zachęta, 
opieka. 
ENGOURAGER, ćn-kflr'-rldż-flr, 
s. dający zachętę, zachęcający : 
opiekun. 
TO ENCROACH, ćn-krócz', o. 
n. (upon), wdzierać się w co, wkra- 
czać w cudzy obręb. 
ENCROACHER, dn-krócz'-ur , s. 
wdzierca, przywłaszczycie!. 
ENCROACHMENT, ćn-krócz'- 
mćnt, s. wdzieranie się, wkracza- 
nie (w cudzy obręb, w prawa). 
TO ENCUMBER, ćn-kum'-bfir, 
v.a. zawalić, obarczyć, obciążyć. 
To - one's self with debts, obar- 
czyć się długami. 
END 
. ENCUMBRANCE,ćn-k'nń-brans, 
s. obarczenie, obciężenie, ciężar, 
zawada; długi ciężęce na majętku. 
ENCYCLICAL , ćn-slk'-lć-kM, 
adj. okólny. -epistle, list okólny, 
okólnik. 
ENCYCLOPEDIA, ćn-slkló-pć'- 
dć-A, s. encyklopedya. 
END, ćnd, s. koniec, koniuszek; 
fig. koniec, cel, zamiar, al an -, 
przy końcu , pod koniec, ku koń- 
cowi. Tono -, napróźno, bez ce- 
lu. There is no - of it, niemasz 
temu końca. To the - that, tym 
końcem aby. His hair stood on 
(an) -, włosy mu się najeżyły, 
stanęły mu dębem. To be at one's 
wit's -, nie wiedzieć co powie- 
dzieć, co poczęć, nie umieć trzech 
zliczyć. To make an - with one, 
przyjść z kim do końca. To make 
an - of one, sprzętnęć, zgładzić 
kogo. What comes next to his 
tongue's -, co mu ślina do gęby 
przyniesie. To come to a shame- 
ful -, haniebnie skończyć. To put 
an - to a thing, położyć czemu 
koniec. To have a thing at one's 
tongue's-, mieć co na końcu ję- 
zyka. To make both ends meet, 
żyi z dnia na dzień, ostatkami go- 
nić. And there is the - of all, i 
na tdm koniec. 
TO END, v. 1) a. (in, with), 
kończyć, ukończyć, zakończyć; 2) 
n. kończyć się, skończyć się. 
TO ENDAMAGE, ćn-dAm'-Idż, 
v, a. uszkodzić. 
TO ENDANGER, ćn-dAn'-dż&r, 
v. a. narazić na niebezpieczeństwo. 
TO ENDEAR, ćn-dWr', v. a. 
uprzyjemnić, umilić. 
ENDEARMENT, ćn-dćer'-mćnt, 
s. przymiienie, umilenie; powab, 
ponęta. 
ENDEAVOUR, ćn-dćw'-0r, s. 
staranie, usiłowanie, zabiegi. 
TO ENDEAVOUR, v. 1) n. sta- 
rać się, usiłować, czynić zabiegi; 
2) a. próbować. 
ENDECAGON, ćn-dćk'-a-gón, s. 
(mat.), jedenaslokęt. 
ENDEMIC (-al) , ćn-dćm'-Ik , 
adj. (med.), właściwy krajowi (o 
chorobach). 
TO ENDENIZE (-zen),ćn-dćn- 
łz, v. a. nadać indygenat, przypu- 
ścić do praw obywatela kraju. 
TO ENDITE, ćn-dk', v. a. oskar- 
żyć; 2) ułożyć na piśmie, spisać. 
To -a letter, napisać list. 
, ENDITEMENT, ENDICTMENT, 
ćn-dll' mćnt,s. w. p. akt oskarżenia. 
ENDIVE, Cn'*d!w, s. endywia, 
cykorya biała. 
ENDLESS, ćnd'-lćs, adj. niema- 
jęcy końca, nieustanny. -LY, adv. 
bez końca. -NESS, s. czas bez 
końca, wieczność. 
ENDLONG , ćnd'-!óng , adv. 
w prostym kierunku, na prost. 
ENDMOST, ćnd'-móst, adv. na 
przeciwnym końcu, najdalćj. 
TO ENDORSE, ćn-dórs', v. a. 
indosować, zapisać na odwrotnćj 
stronie biletu lub wexlu, że się go 
I komu innemu w wypłacie ustępuje. 
ENG 
ENDORSEMENT, Ća-dfin'-m3nt, 
s. indosowanie wexlu. 
ENDORSER, 5n-d5r'-sfir, s. in- 
dosant czyli przekaziciel wexlu. 
TO ENDOW, ćn-dóu', v. a. uda- 
rować kogo czćm, obdarzyć, upo- 
sażyć. 
ENDOWMENT, ćn-dóu -mćnt, 
s. nadanie, summa zapisana na ja- 
ki użytek, uposażenie; 2) dar przy- 
rodzony. ENDOWMENTS, p/. ta- 
lenta nabyte. 
TO ENDUE, 5n-dń', v. a. obda- 
rzyć, udarować (with). 
ENDURANCE, ćn-dń'-rAns, s. 
trwanie; wytrwanie, cierpliwość. 
TO ENDURE, ćn-diir', v. 1) a. 
cierpieć, znosić, wycierpieć; wy- 
trzymać ; 2) n. trwać. 
ENDURER, ćn-dń'-rur, s. cier- 
piący, znoszący. 
ENDWISE, ćnd-ulz', adv. pro- 
sto stojąc, w stojęczki. 
ENEM Y,ćn'-ć-mć,s. nieprzyjaciel, 
przeciwnik; (teol.). czart, szatan. 
ENERGETICAL (-tic) , ćn-ćr- 
dźćtMk-41, adj. dzielny, sprężysty, 
silny, energiczny. -LY, adv. ener- 
gicznie. 
ENERGY, ćn'-ćr-dżć, s. dziel- 
ność, sprężystość, tęgość, energia, 
siła, jedność. 
TO ENERVATE, ć-nćr-wit, or 
TO ENERVE, ć-nćrv',v. a. wysilić, 
osłabić, zwętlić. 
ENERVATION, ćn-ćr-wA'-szńn, 
S. wysilenie, osłabienie, zwętlenie. 
TÓ ENFEEBLE, ćn-fó'-bl, v. a. 
osłabiać, pozbawić sił, zwętlić. 
TO ENFEOFF, ćn-fććf',v. a. na- 
dać prawem lennćm. 
ENFEOFFMENT, ćn-fWr-mćnt, 
s. nadanie lenności. 
ENFILADE, ćn-fć-lśd', s. ciasny 
przesmyk. 
TO ENFILADE , v. a. strzelać 
wzdłuż szeregów nieprzyjacielskich. 
TO ENFORCE, ćn-fórs', v.a. 
wmusić, przymusić, zmusić; obo- 
strzyć prawo, wprowadzić w ścisłe 
wykonanie. 
ENFORGEDLY, ćn-fór'-sM4«, 
adv. z przymusem, pomimowolnie. 
ENFORCEMENT, Sn-fdrs'-mSnt, 
5. przymus; obostrzenie prawa, 
ścisłe wykonanie. 
ENFORCER, ćn-fór'-sur, s. 
przymusiciel. 
TO ENFRANCHISE, ćn-frAn'- 
czlz, v. a. nadać wolność, oswobo- 
dzić, wyzwolić, usamowolnić. 
ENFRANCHISEMENT, ćn-frAn'- 
czlz-mćnt, s. uwolnienie, oswobo- 
dzenie, usamowoltiienie. 
TO ENGAGE, ćn-gAdż',v. 1) a. 
zastawić, dać w zastaw; zobowiązać; 
zajęć, zatrudnić; zobowiązać, ujęć, 
ujmować, zjednać (miłość, przywję- 
zanie); zajęć uwagę; 2) n. zajęć się 
czćm, zatrudniać się; wdać się w co, 
wplętać się, przedsięwzięść; obiecać, 
przyrzec, zobowięzać się; zetrzeć 
się z nieprzyjacielem , potykać się, 
walczyć. To - one's word, dać 
słowo , obiecać. To - one's self 
to, zobowięzać sie do czego. To - 
one's self in..., wdać się w co, za- 
1 Ace, bŚr, 5H, h3n.|]Flne, Hn.l|Nd,prSve, 6r, gót.jlCure^r, fulL||CdMH0use.||CiuL]|B$MS55a. ENH 
trudniać się czćm. My thoughts are 
much engaged, mam wiele do my- 
ślenia. To - the enemy, zaczepić 
nieprzyjaciela, zacząć utarczkę. 
ENGAGEMENT, ćn-gAdż'-mćnt, 
s. zastawienie (fantów,ruchomości), 
zobowiązanie ; potyczka, utarczka , 
bitwa. To enter into an - to......, 
zobowiązać się do... 
ENGAGING, ćn-gA'-dżlng; 1) 
part, s, (zob. TO ENGAGE); 2) 
adj. powabny, miły, ujmujący. 
TO ENGAOL, ćn-dżAl', v. a. 
osadzić w więzieniu,osadzić załogę, 
wprowadzić załogę (do miasta, wa- 
rowni). 
TO ENGARRISON,ćn-gAr'-rć-sn, 
v. a. osadzić załogę, wprowadzić 
załogę do miasta, warowni. 
TO ENGENDER, «n-dż«n'-dfir, V. 
1) a. spłodzić, zrodzić; fig. zrodzić, 
sprawić; 2) n. być spłodzonym, 
zrodzonym. 
ENGINE, ćn'-dźln, s. machina; 
sikawka do gaszenia ognia. 
ENGINEER, ćn-dżć-nććr', s. in- 
żynier, mechanik. 
ENGINERY, ćn'-dżln-rć, s. arly- 
lerya. 
TO ENGIRD, ćn-gćrd', v. a. opa- 
sać, otoczyć. 
ENGLAND, Ing'-gl5nd,$, Anglia. 
ENGLISH, lng'-gl!sz; adj. an- 
gielski; 2) s. angielski język. The 
-,pl. Anglicy. An - man, Anglik. 
An - woman, Angielka. 
TO ENGLUT, ćn-glftt', v.a..po- 
chłonąć, zob. TO GLUT. 
TO ENGORGE, ćn-górdż', v. a. 
pochłonąć, pozrzeć. 
TO ENGRAIN, ćn-grAn', v. a. 
farbować na ciemno. 
TO ENGRAPLE, ćn-grAp'-pl, v. 
n.porwać się za barki, zewrzeć się. 
TO ENGRASP , ćn-grAsp', v. a. 
schwycić, uchwycić. 
TO ENGRAVE, ćn-grAw', v. a. 
ryć, rytować, wyryć; 2) pogrzebać, 
zakopać. 
ENGRAVEN, ćn-grA'-wn, adj. 
. pogrzebany, pochowany. 
ENGRAVER, ćn-grA'-wur, s. ry- 
townik, sztycharz. 
ENGRAVING, ćn-grA'-w!ng, s. 
rytowanie, sztychowanie; rycina, 
sztych. 
TO ENGROSS, ćn-grós', v. a. 
powiększyć grubość; zakupić, sku- 
pić , ' przed innemi żeby drożćj 
przedać; zająć^ zajmować (uwagę); 
przepisać na czysto. To ■- all 
trade, podgarnąć pod siebie cały 
handel, przywłaszczyć sobie mono- 
pol. To - all the talk to one's 
self, prowadzić rozmowę z wyłą- 
czeniem innych. 
ENGROSSER, ćn-grós'-sur,s. za- 
kupnik, przekupnik. 
ENGROSSEMENT (-ing), ćn- 
grds'-mćnt, s. zakupywanie, zaku- 
pienie (przed innymi). 
TO ENHANCE, ćn-hAns', v.a. 
podwyższyć cenę, podrożyć; po- 
dnieść, podwyższyć, uświetnić. 
ENHANCEMENT, ćn-hżns'-mćnt, 
s. podniesienie ceny, podrożenie; 
podwyższenie, uświetnienie. 
ENR 
ENIGMA, J-nlg'-mA, 5. zagadka. 
ENIGMATICAL, (-tic), Sn-Ig- 
mAt'-fe-kAl, adj. zagadkowy, trudny 
do odgadnienia. -LY, adv. zagad- 
kowo. 
ENIGMATIST, ć-nlg'-mA-tIst, s. 
lubiący zagadki. 
TO ENJOIN, ćn-dźóln', v. a. 
przykazać, rozkazać, zalecić, po- 
EN JOINER, Ćn-dź6!n'-ur, 5. 
rozkazujący, zalecający. 
ENJOINMENT, ćn-dż61n'-ment, 
S. rozkaz, zalecenie. 
TO ENJOY, ćn-dż6A', v. a. uży- 
wać (przyjemności, rozkoszy). To 
- one's self, bawić się, delektować 
się. To - a woman, obcować cie- 
leśnie z kobietą. 
ENJOYMENT, ćn-dżW-mćnt, s. 
używanie, rozkosz, przyjemność. 
TO ENKINDLE, ćn-kln-dl, v. a. 
zapalić. 
TO ENLARGE, ćn-l5rdź', v. 1) 
a. rozszerzyć, powiększyć; 2) n. 
(upon) szeroko rozprawiać, rozwo- 
dzić się nad czćm. 
ENLARGEMENT,ćn-13rdź'-mćnt, 
5. rozszerzenie, rozpostrzenienie, 
powiększenie; szerokie rozprawia- 
nie, rozwodzenie się. 
TO ENLIGHT,5n-llt',orTO ENLI- 
GHTEN, ćn-llt'-tn, v. a. oświecić 
(w znaczeniu wlaściwćm i przeno- 
śnym). 
ENLIGHTENER, ćn-li'-tn-6r, s. 
oświeciciel. 
TO ENLINK, ćn-l!nk', V. a. 
spoić ogniwem, przykuć. 
TO ENLIST, v.a.zob. TO LIST, 
TO INLIST. 
TO ENLIVEN , Sn-U'-wn, v. a. 
ożywić; rozweselić. 
TO ENLUMINE, ćn-lń'-m!n, v.a. 
°°TOCENMESH, ćn-m&z', v.a. 
złapać, wplątać w sidła. 
ENMITY, Sn'-mć-tć, s. nieprzy- 
jaźń. 
TO ENNOBLE, Ćn-n6'-bl, v. a. 
nobilitować, nadać szlachectwo; 
uszlachetnić, uzacnić. 
ENNOBLEMENT, en - nó'- bl- 
mćnt, s. nobilitacya; uszlachetnie- 
nie, uzacnienie. 
ENORMITY, ć-n6r'-mć-tó, s. 
zdroźność, szkaradny występek. 
ENORMOUS, A-nflr'-mus, adj. 
zdrożny, szkaradny, okropny; ogro- 
mny; -LY, adv. ogromnie; - 
NESS, s. szkaradność, okropność 
(zbrodni). 
ENOUGH,ć-nuf, or ENOW, f ć- 
nóu,l)$. dostateczność; 2) adv. 
dość, zadość, podostatek. - and 
to spare, więcćj jak potrzeba. 
TO ENRAGE, Ćn-ridź', v.a. 
rozzłościć, obruszyć, rozjątrzyć. En- 
raged al, oburzony przeciw czemu. 
TO ENRANGE, ćn-rAndz , or TO 
ENRANK, en-rAnk',v.a. uszykować. 
TO ENRAPT, ćn-rApt', or EN- 
RAPTURE, ćn-rAp'-czńr, or EN- 
RAVISH, ćn-rAw'-lsz, v. a. zachwy- 
cić. 
ENRAVISHMENT, ćn-rAw'-!sz- 
mónt, zachwycenie, uniesienie. 
ENT 
TO ENRICH, Sn-rlcz', v.a. zbo- 
gacić. 
ENRICHMENT, ćn- rlcz'-mln!, J. 
zbogacenie. 
TO ENRIDGE, ćn-r!dż', v.a. 
rznąć, wyrzynać w rowki. 
TO EŃRING,v.a. opasać, oto- 
czyć, okolić. 
TO ENRIPEN, ćn-ri'-pn, v. a. 
przyśpieszyć dojrzewanie. 
TO ENROBE, ćn-rób', v.a. oblec 
w suknię, przyodziać. 
TO ENROL, ćn-rdl', v. a.. zacią- 
gnąć do rejestru. To - one's self 
a soldier, zaciągnąć się do wojska. 
ENS, ćnz, s. istota, jestestwo. 
TO ENSEAM , ćn-sćm', w. a. za- 
szyć, obszyć. Enseamed (Shaksp. 
Haml.), brudny, plugawy. 
TO ENSHRINE, ćn-szrln', v. a. 
oprawić, chować jak relikwie jak 
co świętego. 
ENSIFORM, Ćn'-só-f6rm, ad], 
mieczowaty, w kształcie miecza. 
ENSIGN, ćn'-sln, s. chorągiew, 
sztandar; 2) podchorąży (w piecho- 
cie). - bearer, podchorąży. 
ENSIGNCY, ćn-sln-sć, 8. stopień 
podchorążego. 
TO ENSLAVE, ćn-slAw', u. a. 
uczynić niewolnikiem, wtłoczyć ja- 
rzmo niewoli. 
ENSLAVEMENT, ćn-slW-mćnt. 
s. niewola, ujarzmienie. 
ENSLAVER, ćn-sli-wur, s. uja- 
rzmiciel. 
TO ENSNARE, zob. TO EN- 
SNARE. 
TO ENSUE, ćn-sY, v.n. wynikać, 
pochodzić, iść za czćm, następo- 
wać. 
ENSUING, ćn-sńTng, adj. nastę- 
pujący, następny. 
ENSURANCE,! t. d. zob. INSU- 
RANCE, i t. d. 
ENTABLATURE, ćn-tabMA-czur- 
or ENTABLEMENT, ćn-tV-bl-mćnt, 
s. {arch.) gzyms; tabulatura ko- 
lumny. 
ENTAIL, ćn-tM'. s. w p. porzą- 
dek spadkobierstwa ustanowiony 
przez spadkodawcę. 
TO ENTAIL, v. a. w. p. wyzna- 
czyć linią spadkobierców (tak iż 
żaden z nich tym sposobem posia- 
danych dóbr alienować ani swoim 
sukcessorom przekazać nie może). 
TO ENTANGLE, ćn-tóng'-gl,v.a. 
plątać, wikłać, uplątać, zawikłać, 
powikłać, uwikłać. 
ENTANGLEMENT, ćn-t3ng'-gl- 
mćnt, 5. plątanina, zawikłanie, powi- 
kłanie, uwikłanie. 
ENTANGLER, ćn-tang'-glur, s. 
ten co plącze, wikła. 
TO ENTER, ćn*-tćr, v. a. i n. 
wejść, wniść; wciągnąć, zapisać (do 
księgi), wejść, wchodzić w co; za- 
cząć, rozpocząć. To - goods at 
the custom-house, deklarować 
towary na komorze celnćj. To - 
lists,wstąpić, wejść w szranki. To 
- the army, zaciągnąć się do 
wojska. To - an action against 
one, wytoczyć komu proces. To - 
a scholar, zapisać ucznia do ma- 
trykuły szkolnćj. To - one's own 
107 
FAce, bAr, All, bAt.pW, hćn.[]Flne,nn.|!Nó, prfive, ftr, g&t.[|Córe,c&r, fftll. ||CWn.||Hdase. ||CAuI.||B4A|[ Sdin. ENT 
name, zapisać się. To -into a 
league, wejść w przymierze. To - 
into orders, wstąpić do zakonu. To 
- into bond, dać na siebie oblig, 
zobowiązać się. To - into service, 
wejść w służbę, przystać do kogo za 
slużgcego. To - upon, zacząć, 
rozpocząć co. To-upon an estate, 
wejść w posiadanie majątku. 
ENTERING, ćn-tćr'-lng, s. wchód, 
wejście. 
TO ENTERLACE, or ENTER- 
LARD, zob. TO INTER... 
ENTEROCELE, ćn-l^-d-sćl, s. 
(chir.) rodzaj kiły. 
ENTEROLOGY, ćn-tć-rdl'-ó-dźJ, 
s. (anat.) nauka o wnętrznościach. 
ENTERPRISE, óa-tćr-prlz, s. 
przedsięwzięcie, zamiar. 
TO ENTERPRISE, v. a. przed- 
siębrać, przedsiewziąść. 
ENTERPRISER, Cn'-tSr-prl-zQr, 
s. człowiek przedsiębiorczy. 
TO ENTERTAIN,ćn-tćr-tW,v.a. 
rozmawiać; przyjmować w swoim 
domu, podejmować, częstować, 
traktować; bawić rozweselać; utrzy- 
mywać, powzięść (mniemanie, na- 
dzieję). To - ill thoughts, or an 
ill opinion of one, mieć o kim złe 
wyobrażenie. To - a suspicion 
of..., powzigść o kim lub o ćzćm 
podejrzenie. 
ENTERTAINER, ćn-tćr-ti'-nur, 
s. gospodarz przyjmujący gości 
w swoim domu; gospodarz, trzy- 
mający sługi. 
ENTERTAINING, ćn-tćr-d'-ning, 
i) S. podejmowanie, częstowanie; 
2) adj. przyjemny, zabawny, ucie- 
szny. 
ENTERTAINMENT, ćn-tór-tin'- 
mćnt, s. rozmowa zabawna; uczta, 
biesiada; traktament, gościnne 
przyjęcie (Shaksp. Cor.), żołd, 
służba. 
ENTERTISSUED, Sn-tćr-tisz'- 
Cid, adj. przeplatany, przerabiany, 
przetykany. 
TO ENTHRONE, ćn-thrón', v.a. 
posadzić na tronie. 
ENTHUSIASM, in-thiT- 
s. entuzyazm, zapał, uniesienie. 
ENTHUSIAST, ćn-£Aii'-źMst, s. 
zapaleniec, zagorzalec. 
ENTHUSIASTIC, (-al), in-thu- 
zć-śs'-tlk, adj. zapalony, zagorzały. 
ENTHYMEME, in'-tM-mim, S. 
(to loice) entymema, sylogizm. 
TO ENTICE, ćn-tls', v. a. przy- 
łudzić, przywabić, zwabić, przynę- 
cić, na złe namówić. 
ENTICEMENT, ćn-tls'-mćnt, s. 
przyłuda, ponęta (do złego). 
ENTICER, 5n-ti'-siir, s. nęciciel, 
zwodziciel. 
ENTICINGLY, «n-U^lng4d, adv. 
ponętnie, zwodniczo, powabnie. 
ENT1ERTY, ćn-tlr'tó, s. całość, 
zupełność. 
ENTIRE, ćn-tlr',adj. cały, całko- 
wity, zupełny; -LY, adv. całkiem, 
całkowicie, zupełnie; -NESS, s. 
całkowitość, zupełność. 
TO ENTITLE, ćn-tl'-tl, v. a. 
tytułować, dać tytuł; nadać prawo 
do czego, upoważnić. 
108 
ENV 
ENTITY, ćn'-tl-tó, 8. istota, 
istność. 
TO ENTOIL, 5n-t6U', v. a. uwi- 
kłać w sieć. 
TO ENTOMB, «n-tó6m', v. a. 
złożyć w grobie. 
ENTOMOLOGY, ćn-td-mM'-i>- 
dźć, s. nauka o owadach. 
ENTRAILS, ćn'-trlis, s. pl. wnę- 
trznośći, jelita. 
ENTRANCE, ćn-trAns, S. wchód, 
wejście. 
TO ENTRANCE, ćn-trAns', v. a. 
wprawić w zachwycenie, unieść, 
unosić. 
TO ENTRAP, ćn-trAp', v. a. 
usidlić. 
TO ENTREAT, ćn-trćt', v. a. 
prosić, błagać, upraszać. 
ENTREATING, ćn-trć'tłng,part. 
s. proszenie, upraszanie. There is 
no - of him, on jest nieużyty, nie- 
uproszony. A little - serves her 
turn, łatwo ją można uprosić. 
ENTREATMENT, ćn-trćt'-mćnt, 
s. (Shaksp. Haml.) rozmowa. 
ENTREATY, ćn-trć'-tÓ,S. prośba. 
ENTRY, ćn'-trć, s. wchód, wej- 
ście (do domu); wejście, wjazd; 
zaciągnienie, zapisanie (do księgi). 
- upon an estate, wejście w po- 
siadanie dóbr. Duties of -, clo 
wchodowe. Bill of -, spis wcho- 
dzących towarów. Double -, bu- 
chalterya na dwie ręce. Single -, 
na jedną rękę. 
TO ENTWIKĘ, v.a. zob. TO 
INTWINE. 
TO ENTWIST, ćn-tukt', v. a. 
oplątać, okręcić, opleść. 
TO ENUMERATE, ć-nu'mć-rAt, 
v. a. wyliczać, opowiadać. 
ENUMERATION, ć-nń-mć-rA'- 
szun, s. wyliczanie. 
TO ENUNCIATE, ć-nńn'-szć-At, 
V. a. wyrazić, wysłowić. 
ENUNCIATION, ć-nfin'-szć-i'- 
szńn, s. wyrażenie, wysłowienie. 
ENUNCIATIVE, ć-nutf-szć-A-tlw, 
adj. wyrażający;-LY, adv. wy- 
raźnie. 
TO ENURE, v. a. zob.TO INURE. 
TO ENVELOP, Sn-wAF-ńp, v. a. 
zawinąć, obwinąć, obwijać. 
ENVELOP, C>n-wć-ldp',s. obwijka, 
pochwa; koperta listu. 
TO ENVENOM, ćn-wćn'flm, v.a. 
zatruć, napuścić jadem, zatruć go- 
ryczą. 
. ENVIABLE, ćn-wć-A-bl, adj. go- 
dny zazdrości. 
ENVIER, ćn'-wć-ur,s. zazdrośnik. 
ENVIOUS, Sn'-wć-&s, adj. za- 
zdrosny, nienawistny. -LY, adv. 
zazdrośnie, nienawistnie. 
TO ENVIRON, ćn-wi-r&n, v. a. 
otoczyć, opasać. 
ENVIRONS, ćn-wl'-runz, or ón- 
wć-rónz', s. pl. okolice. 
ENVOY, ćn'-wóć, s. poseł, po- 
słaniec. 
TO ENVY, ćn'-wć, v. 1) a. za- 
zdrościć czego, zajrzeć; 2) n. być 
zazdrosnym, nienawistnym. 
ENVY, s. zazdrość, zawiść. In 
- o/(to), przez zazdrość, z za- 
zdrości. , 
EPI 
, TO EN WHEEL, Ai-uhAM', v. a, 
(Shaksp. Oth.), otoczyć, opasać. 
. TO ENWRAP , v. a. zob. TO 
INWRAP. 
, EPACT, ć'-pAkt, s. (ast.), epa- 
kta (prze wyżka dni roku słoneczne- 
- go nad rok księżycowy). 
EPAULETS, ćp-pAu-lćts', s. epo- 
- lety, szlify. 
EPAULMENT, ć-pAuł'-mćnt, 8. 
, (fort.), szaniec z faszyn, ziemi, iL p. 
EPHEMERA, ć-fćm'-ć-rA, ł. 1) 
, (med.), febra jednodniowa; 2) owad 
, jednodniowy. 
EPHEMERAL (-ric) , ć-fćm'ć- 
, rM,acfj.jednodniowy,jednodzienny. 
EPHEMERIS, ć-fćnf-ć-rls, s. 
, (EPHEMERIDES, pl.), dziennik 
utrzymywany na morzu; 2) (ast.), 
, tablice dzienne astronomiczne wy- 
; kazujące dzień po dzień położenie 
- planety w zodyaku. 
• EPHOD, ćf'-ód, or ć'-fód,s. efod, 
przepaska (kapłanów ludu Izraela). 
, EPIC, ćp'-ik, adj. właściwy epo- 
pei , bohaterski. 
EPICURE, ćp'-ć-kńr, s. epikur, 
• rozpustnik, rozkosznik. 
; EPICUREAN, ćp-ć-kft-rć'-an, 1) 
. adj. epikurejski; 2)s. epikurejczyk, 
• zwolennik zasad Epikura. 
> EPICURISM, ćp'-ć-kń-rlzm, «. 
• epikuryzm, zasady filozofii Epikura. 
EPICYCLE, ćp'-ć-sl-kl, s. (ast.) 
, mniejsze kolo którego środek jest 
na obwodzie większego. 
I EPICYCLOID, ćp-ć-sl'-klMd, s. 
(mat.), epicykloida (linia krzywa 
, powstająca z obrotu punktu obwo- 
du jednego kola po powierzchni 
. wklesłćj lub wypukłćj innego koła), 
EPIDEMIC (-al), ćp-ć-dćmMk, 
• adj. epidemiczny, zaraźliwy. 
EPIDERMIS, Ćp-ć-dćr'-mls, s. 
, (anat.), skórka zwierzchnia ciała. 
EPIGRAM, ćp'-ć-grAm, s. epi- 
• gramat, poezya ucinkowa. 
EPIGRAMMATIC (-al), ćp-ć- 
gram-mat'-lk, adj. epigramatyczny, 
■ ucinkowy, uszczypliwy. 
EPIGRAMMATIST, ćp-ć-grW- 
mA-tlst, s. autor epigramatów. 
EPIGRAPH, ćp'-A-grif, s. napis, 
dewiza, godło. 
EPILEPSY, Jp'-MSp-sM. (med.) 
choroba Ś. Walentego, kaduk. 
EPILEPTIC, ćp-ć-l£p'-llk, adj. 
cierpiący chorobę Ś. Walentego. 
EPILOGUE, ćp'-ć-lóg, s. epilog, 
końcowe wiersze dodane do sztuki 
teatralnćj. 
EPIPHANY, ć-plP-fA-nć, s. zja- 
wienie Pańskie (Ś. Trzech Królów). 
EPISCOPACY, ć-pis-kd-pa-sć, 
s. władza biskupia, zarząd kościoła 
przez biskupów. 
EPISCOPAL, ć-pls-kd-pM, adj. 
biskupi. 
EPISCOPALIANS, ć-pls-kó-pi- 
lć-2nz, s. pl. uznający władzę bi- 
skupią , anglikanin. 
EPISCOPATE, ć-pk'-kó-p4t, s. 
biskupstw'0. 
EPISODE, ćp'-ć-sdd, 8. ustęp, 
epizod. 
EPISODIC (-al), ćp-ć-sbdMk, 
, adj.ustępowy, epizodyczny. 
FAce, bAr, Ml, bSt.HMd, h?n.|JFlne, fMNó, prSve, fór, góL []Ciire,c&r, fail.||Cftln.||Hćuse.flCAuI.flBSS.|| SMn. EQU 
EPISTLE, e-pls'-si, s. iist; epi- 
stoła , list apostolski. 
EP1STLER, ć-płsMŁr, s. pisarz 
listów. 
EPISTOLARY , d-pls'-td-lA-rd, 
adj. listowy, w kształcie listu. - 
style, styl listowy. 
EPITAPH, ćp'-ć-tM, s. nagrob- 
kowy napis. 
EPITHALAMIUM, ćp-M/ia-14- 
mć-um, s. epitalamium , wiersz na 
czyje wesele. 
EPITHET, ćp'-ć-£/i5t, s. przy- 
miotnik , imię przymlotne; przydo- 
mek, przezwisko dane komu. 
EPITOME, ć-plt-ó-mć, s. skró- 
cenie, krótki zbiór. 
TO EPITOMISE, ó-p!t'-ó-miz, 
v.a. skrócić, zebrać w krótkości. 
EPITOMISER, ó-plt'-ó-ml-zur, 
or EPITOMIST, ć-plt'-ó-mlst, s. 
autor krótkiego zbioru. 
EPOCH, óp'-ók, or EPOCHA, 
Sp'-d-kA, s. epoka, przeciąg czasu, 
ważny wypadek od którego się czas 
liczy. 
EPOPEE, ćp-ó-pć*, s. epopeja, 
poemat bohatyrski. 
EQUABILITY, ć-ku5-bll'-MM. 
równoksztaltność, równość. 
EQUABLE, ć-knó-bł, adj. ró- 
wnokształtnyjednoksztaltny.-LY, 
adv. jednoksztaltnie. 
EQUAL, ó'-kuM, 1) adj. równy, 
mogący sprostać, wy dolać, zdatny, 
zdolny. Are you - to it ? czy mo- 
żesz temu wydołać? 2) s. równy. 
TO EQUAL, v.a. porównać, 
wyrównać komu, zrównać się z kim. 
TO EQUALISE, ć'-kual-lz, v.a. 
porównać, zrównać; zrównać się. 
EQUALITY, ć-kuM'-ć-tć, adv. 
s. równość. 
EQUALLY, ć'-kuM-lć, adv. ró- 
wnie, zarówno. 
EQUANGULAR , ó-ku&ng'-gó- 
Iźr, adj. równokątny. 
EQUANIMITY, ć-kui-nim'-ć-tć, 
S. równość umysłu. 
EQUANIMOUS, ć-kuMf-ć-mus, 
adj. równomyślny. 
EQUATION, d-kui'-sz&n, s. 
(alg.), zrównanie. 
EQUATOR, ć-kui'-tur, s. ró- 
* EQUATORIAL, ó-kui-tó'-rć-al, 
adj. równikowy. 
EQUERRY, ćk'-kućr-ć, s. ko- 
niuszy. 
EQUESTRIAN, ć-kućs'-trMn, 
adj. konny, na koniu. - statue, 
statua wyobrażająca osobę na ko- 
niu; 2) rycerski. -order, stan 
rycerski. 
EQUIDISTANT, S-kud-dls'-tSnt, 
adj. równo oddalony. -LY, adv. 
w tćj samej odległości 
EQUIFORMITY, ć-kuć-fór'-mś- 
tó,$. jednokształtność, jednostaj- 
EOŚĆ. 
EQUILATERAL, ż-kuS-Ut'-ćr- 
ił. adj. równoboczny. 
TO EQUILIBRATE, ć-kuć-lT- 
brit, v. a. równoważyć, zrówno- 
ważyć. 
EQUILIBRATION, ó-kuMl-br^'- 
ssua, a, równoważenie, równowaga. 
ERE 
EQUILIBRIUM , ć-kuMf-rć- 
um, s. równowaga. 
EQUINOCTIAL, ć-kuó-nók -szM, 
i) adj. równonocny, równodzienny, 
równikowy; 2) s. równik. 
EQUINOX, ć'-kuć-nóks, s. po- 
równanie dnia dnia z nocą. 
TO EQUIP, ć-ku?p', v. a. uzbroić 
(okręt, żołnierza); ubrać, oporzą- 
dzić, wystroić. 
EQUIPAGE, 5k'-kuĄ-pAdź, s. 
rynsztunek wojenny, sprzęty wo 
jenne; 2) ekwipaź, powóz paradny 
z cugiem ; 3) suknie, ubranie , 
ubiór. 
EQUIPMENT, ć-kulp'-mćnt, s. 
uzbrojenie (floty), rynsztunek. 
EQUIPOISE, ć'-kuć-pólz, s. ró- 
wnowaga. 
EQUIPOLLENCE (-cy), ć-kuć- 
póf-lćns, s. równosilność. 
EQUIPOLLENT, ć-ku^pól'-lćnt, 
adj. równosilny. 
EQUIPONDERANCE (-cy) , ć- 
kuć-pón'-dćr-iins , s. równowa- 
źność. 
EQUIPONDERANT, ć-kuć-pón'- 
dćMnt, or EQUIPONDEROUS, 
ć-kuć-pón'-dćr-us, adj. równo- 
ważny. 
TO EQUIPONDERATE, ć-kuć- 
pón'-dćr-At, v. a. równoważyć. 
EQUITABLE,ćk'-kuć-tó-bl, adj. 
sprawiedliwy, słuszny. -LY, adv. 
sprawiedliwie, słusznie. 
EQUITY, ćk'-kuć-tć, s. sprawie- 
dliwość, słuszność. Court of -, 
trybunał pod prezydencyą lorda 
kanclerza, w tćm różny od innych 
że się nie trzyma ściśle prawa pisa- 
nego, ale sądzi według ogólnych za- 
sad sprawiedliwości. 
EQUIVALENCE (-cy), ć-kulw'- 
wtl-lćns, s. równowartość. 
EQUIVALENT, ć-ku!w'-wA-lćnt, 
1) adj. równćj wartości, tyleż war- 
tujący ; 2) s. rzecz równćj wartości. 
EQUIVOCAL , ć-ku!w'-wó-kM, 
adj. dwuznaczny, uległy dwojakie- 
mu rozumieniu , wątpliwy. -LY, 
adv. dwuznacznie. -NESS, s. 
dwuznaczność. 
TO EQUIVOCATE, ć-ku!w'-wó- 
kit, v. n. dwuznacznie się wyrażać. 
EQUIVOCATION, ć-kuiw-wó- 
ki'-szun, s. dwuznaczność. 
EQUIVOCATOR, ć-kulw'-wó- 
koi-tur, s. człowiek dwuznaczny. 
ERA, ć'-rS, s. era, punkt czasu 
od którego się liczą łata. 
ERADIATION, ć-r4-dM-szun, 
s. promienistośc. 
TO ERADICATE, ć-rAd'-ć-kit, 
v. a. wykorzenić, wyplenić. 
ERADICATION, ć-rśd-ć-ki'-szón, 
S. wykorzenienie, wytępienie. 
ERADICATIVE, ć-rM'-ć-kUlw, 
adj. leczący radykalnie. 
TO ERASE, ó-ris', v. a. wyskro- 
bać, wygładzić, wygłozować, za- 
trzeć. 
ERASEMENT, ć-rłs'-mćnt, s. 
wygładzenie, wygłozówanie, za- 
tarcie. 
ERE, Sr, adv. nim, wprzód nim. 
- long (ere it be long), wkrótce, 
niebawnie. - now/ niedawno, 
ESC 
przed chwilą.- while (- wAi/ejj, 
tylko co , przed chwilą.' 
TO ERECT, ć-rćkt', v.a. wznieść, 
wystawić, wybudować. 
ERECT, adj. prosty, stojąey 
prosto. 
ERECTION, ć-rók'-szón , s. 
wzniesienie, wystawienie, wybu- 
dowanie. 
ERECTNESS, ć-rókf-nćs, s. 
prosta postawa. 
EREMITE, ćr-ć-mlt, s. pu- 
stelnik. 
EREMITICAL, ćr-ć-mlf-ć-kśl, 
adj. pustelniczy. 
EREPTION, ć-rćp'-szun, s. por- 
wanie pochwycenie. 
ERIN, ć'-rln, s. (w poezyi), Ir-, 
landya. 
ERMELIN, ćr'-mWln, or ER- 
MINE, ćr-'młn, s. gronostaj. 
ERMINED, ćr'-mlnd, adj. odzia- 
ny w gronostaje. 
TO ERR, ćr, v.n. błąkać się; 
błądzić, pobłądzić. 
ERRAND,dr'-r&nd,fam. s. posel- 
stwo , zlecenie, komis. To run er- 
rands, biegać za komissami. Togo 
on or upon (to do) an-, iść za 
czćrn, być posłanym za jakim ko- 
misem.-boy, chłopak biegający za 
komisami. 
ERRANT, ćr'-rSnt, adj. błąka- 
jący się, błędny; 2) ladaco, do ni- 
czego , arcy zły, zob. ARRANT.- 
knight, błędny rycerz. 
ERRANTRY, ćr'-rńnt-re, s. błą- 
kanie się, błądzenie, knight-, ży- 
cie błędnych rycerzów. 
ERRATIC, (-al), ćr-rM'-!k, adj. 
błąkający się, koczujący, nieporzą- 
dny. -ALLY, adv. nieporządnie: 
ERRONEOUS, ćr-ró'-nó-us, adj. 
błędny, mylny, omylny.-LY, adv. 
błędnie, mylnie. -NESS, s. omyl- 
ność. 
ERROR, ERROUR, ćr'-rur, 
błąd, myłka, omyłka. 
ERST, ćrst, adv. f wprzód, pier- 
wćj, dawnićj. -or-while, przed- 
tem. 
TO ERUCT, ć-rńkt', or ERUC- 
TATE, fc-ruk'-tit, v.a. rzygać, od- 
rzygać. 
ERUCTATION, ć-ruk-ta'-szun, s. 
odrzyganie, odbijanie się. 
ERUDITE, ćr-ń-dlt, adj. ertt- 
dyt, uczony. 
ERUDITION, ćr-ń-dłszMm, 5. 
erudycya, uczoność, głęboka nauka. 
ERUGINOUS, ć-rii'-dźć-nus, adj. 
miedzisty. 
ERUPTION, e-rfip'-sztin, 5. wy- 
buch, wybuchnienie; 2) (med.) wy- 
rzuty, wysypka, krosta. 
ERUPTIVE, e-rńp'-tlw, adj. wy- 
buchający, wyrzucający z siebie. 
ERYNGO, ć-rlng'-gó, s. (rośli- 
na) boży dar, mikołajek, piodzień 
swojski. 
ERYSYPELAS, ćr-ć-slp'-ź-14s, 
s. (med.) róża. 
ESCALADE, ćs-kS-łM', S. wdar- 
cie się na mur po drabinie. 
TO ESCAPE, ć-skip', v. a. i n. 
ujść, umknąć, zemknąć, wymknąć 
się; uniknąć. To-notice, ujść uwagi. 
109 
F&e, bSr, &B, bUgllć, b&j.gFlBe)fMN&, prSve, »r5 MCtaA f&U.g(»MKtóse.gCiul.|jBćMSMn- 110 
Esr 
ESCAPE, 5. ujście, ucieczka; 
błąd, wybieg. To make one's-, um- 
knąć, zemkngć, drapnąć. To commit 
a great-, popełnić wielki błąd. 
To make an-, (vulg.) piardnąć. 
ESCHALOT, sza-lót', &> szalo- 
tka, szczypiorek, gatunek czosnku. 
ESCHAR, ćs'-kJr, s. (med.) sko- 
rupka z przyschłćj rany. 
ESCHAROTIC, ćs-ki-rótMk, adj. 
(med.) palący, wypalający. 
ESCHEAT, ćs-czćf, s. w. p. do- 
bra kadukowe. 
TO ESCHEAT, v. n. w. p. spaść 
kadukiem. 
ESCHEATOR, ćs-czi'-t&r, s. 
urzędnik donoszący rzędowi o do- 
brach przypadających na skarb pra- 
wem kaduka. 
TO ESCHEW, Ćs-cz6d',v. n. uni- 
kać, wystrzegać się. 
ESCORT, ćs'-kórt, eskorta; kon- 
wój. 
TO ESCORT, ćs-kórt', v. a. es- 
kortować, konwojować. 
ESCRITOIR, ćs-kru-tór', s. piór- 
nik z kałamarzem. 
ESCULENT, ós'-kó-lćnt, adj. 
jadalnv, dający się jeść. 
ESCUTCHEON, ćs-kucz'-!n, s. 
tarcza, herb. 
ESPALIER, ćs-pal'-yćr,s. szpaler. 
ESPECIAL, ć-spćsz'-Al, adj. 
szczególny, osobliwy. -LY, adv. 
szczególnie, zwłaszcza. 
ESPIAL, ó-spF-Al, s. wyszpie- 
gowamie, odkrycie. 
ESPIONAGE, ć-spF-ó-nidź, s. 
szpiegowanie, szpiegostwo. 
ESPLANADE, ćs-plA-nid', plac 
wolny między fortyfikacyami, a pier- 
wszemi domami, po za fortecą. 
ESPOUSAL, ć-spóu'-zil, 1) adj. 
ślubny, weselny, do zaręczyn nale- 
żący ; 2) s. przyłączenie się do czy- 
jćj strony. ESPOUSALS,pl. zarę- 
czyny, zaślubiny. 
TO ESPOUSE, ć-spóuz', v. a, 
zaręczyć się, zaślubić się; poślubić, 
zaślubić, ożenić się; fig. trzymać 
za kim, za czćm, wziąść czyję stru- 
nę, przyłączyć się do jakićj partyi. 
TO ESPY, ć-spl', v. a, wyszpie- 
gować; odkryć, postrzedz. 
ESQUIRE, ć-skulr', s. (dawnićj) 
giermek, pachołek, towarzysz ry- 
cerza (knight), (dziś) tytuł używa- 
ny przez każdego, kto nie należy 
do klassy kupieckiej lub rzemieślni- 
czćj, i kładziony na listach w skró- 
ceniu ESQ. 
TO ESSAY, ćs-si', v. a. próbo- 
wać, doświadczać; próbować metale. 
ESSAY, ćs'-sś, s. próba, doświad- 
czenie; probierstwo, próbowanie 
metalów, krótki rys. 
ESSAYER, ós-sj'-ur, s. probierca 
tnennśczny. 
ESSAYIST, ćs-siMst, s. autor 
krótkiego rysu. 
ESSENCE, ćs'-sćns, s. istota, 
rzecz sama, essencya. 
ESSENTIAL, ćs-sćn'-szM, adj. 
istotny, należący do istoty, rzeczy, 
ważny.-LY, adv. istotnie. 
TO ESTABLISH, ć-stab'-llsz, v. a. 
stanowić, postanowić, ustanowić; 
ETH 
założyć (osadę, szkółkę, i t. d.). 
To-one's self, osiąść gdzie, za- 
mi eszkać. 
ESTABLISHMENT, i-stAb'-l!sz- 
mćnt, s. postanowienie, ustanowie- 
nie^ ustalenie; zakład, zaprowa- 
dzenie (osady,i t.d.), osiadłość. 
ESTATE, ć-stat', 3. majętność, 
dobra, włość. Man's-, lata dojrza- 
łe, pełnoletność. 
TO ESTEEM, ć-stóćm, v. a. ce- 
nić, szacować, poważać; sądzić, 
mniemać, poczytywać. 
ESTEEM, szacunek, poważanie. 
ESTEEMER, ć-stćóm'ur, s. sza- 
cownik, wyznaczony do oszacowa- 
nia. 
ESTIMABLE, ćs'-te-ma-bl, adj. 
szacowny , godzien szacunku; - 
NESS, s. szacowność. 
TO ESTIMATE, ós'-tó-mit, v. a. 
szacować, oszacować, taxować. 
ESTIMATE, s. oszacowanie, cena 
położona przez szacującego. 
ESTIMATION, &-tć-m4'-szfin, s. 
oszacowanie; wzgląd, szacunek, 
poważanie. 
ESTIMATIVE , ćs'-tć-m3-tlw , 
adj. szacujący, ceniący. - faculty, 
władza sądzenia. 
ESTIMATOR, ćs'-tć-mi-tur, s. 
szacownik, taxator. 
ESTIVAL, ós'-te-wM , adj. letni. 
TO ESTRANGE, 6-strAndż', v.a. 
zrazić, odrazić, odstrychnąć, od- 
stręczyć. 
ESTRANGEMENT, ć-strindż'- 
mćnt, zrażenie, odstręczenie, odda- 
lenie. 
ESTREPEMENT, ć-strMp'-mćnt, 
s. w. p. szkody poczynione w ma- 
jątku przez dzierżawcę. 
ESTUARY, ćs'-czu-A-rć, s. ujście 
rzeki do morza. 
TO ESTUATE, ćs'-tu-it, v. n. 
wzdymać się, wrzeć, kipióć. 
ESTUATION, ćs-czń-i'-sziin, s. 
wrzenie, kipienie, wzdymanie się i 
opadanie. 
ESURIENT, ó-zu'-ró-ónt, adj. 
zgłodniały, żarłoczny. 
ESURINE, śż'-ń-rin, adj. gry- 
zący, wygryzający. 
ETC, ćt-sćt'-ó-rA, eteaetera, i tam 
dalej. 
TO ETCH, ócz, u. o. ryć, rytować 
na miedzi (napuszczając ją serwase- 
rem). 
ETCHING, ćcz'-lng, s. rytowanie, 
sztychowanie. 
ETERNAL, ó-tćr-nM, adj. wie- 
czny ; -LY, adv. wiecznie, odwie- 
cznie. 
ETERNALIST, ć-tćr'-nM'-llst, s. 
filozof utrzymujący odwieczny byt 
świata. 
TO ETERNALIZE, ć-tćr'-nil-llz, 
or TO ETERNIZE, ć-tćr'-nlz, v. a. 
uwiecznić. 
ETERNITY, ć-tćr'-nMć, s. wie- 
czność, odwieczność. 
ETHER, b'-thtr, s. płyn powie- 
trzny; eter, wyskok. 
ETHEREAL, ć-lW-rć-M, or 
ETHEREOUS, e-t/ić'-rć-us, adj. 
eteryczny, lekki, subtelny; niebiań- 
ski, niebieski. 
EVA 
ETHICAL, adj. mo- 
ralny, obvczajowy. 
ETHICS, CJA'-lks, s. pl. etyka, 
nauka moralna. 
ETHIOPIA, MAM'-pM, s. 
Etyopia. 
ETHNIC, Sih' n!k, 1) adj. pogań- 
ski ; 2) ETHNICS, s. pl. poganie. 
ETIQUETTE, et-ó-kćt', s. ety- 
kieta , ceremonie. 
ETYMOLOGICAL,St-ć-mModź'- 
ć-kAl, adj. etymologiczny, źrodlo- 
slowowy-LY, adv. etymologicz- 
nie. 
ETYMOLOGIST, ćt-ć-mór-ó- 
dźłst, s. etymolog, dochodzący 
pochodzenia wyrazów. 
ETYMOLOGY, ćt-ć-mM'-ó-dżć, 
8. etymologia, źrodłoslow. 
EUCHARIST, yu'-ki-rlst,s. Ciało 
i Krew pańska, eucharystva. 
EUCHARISTICAL, yi-kS-rfs'-tt'- 
kM, eucharystyjny. 
ELOGIUM , yu-ló'-dźć-um , or 
EULOGY, yu'-ló-dżć, s. pochwała. 
TO EULOGIZE, yu'-lu-dżlz, v.a. 
chwalić, wychwalać. 
EUNUCH, yń'-nuk, s. eunuch, 
r7P7Anipc« 
EUPHONICAL, yń-fdn'-S-kM, 
adj. eufoniczny, przyjemnie 
brzmiący. 
EUPHONY, yu'-fó-nó, s. przyje- 
mne brzmienie. 
EUPHORB1UM, yM&f-bż-fim, 
(roślina) opatek. 
EUPHRASY, yu'-frł-sć, s. (ro- 
ślina), świetlik. 
EUROPE, yiY-róp, s. Europa. 
EUROPEAN, yu-ró^py-Jn, 1) ad]. 
europejski; 1) europejczyk. 
EURUS, yu'-rus, s. wiatr wscho- 
dni. 
EUTHANASIA, yi4AAn-i'-żó A, 
or EUTHANASY, yu4Mn'-i-sć, s. 
łagodna śmierć. 
EVACUANT, ć-wSk'-ń-Ant, od], 
(med.) sprawujący wypróżnienie, 
wypróżniający. 
TO EVACUATE,6-wAk'-u-M. v 
a. wypróżnić, wyprzątnąć; wyjść, 
opuścić miejsce, ustąpić. 
EVACUATION, ó-wAk-W-szun, 
3. wypróżnienie, odchód; wyjście, 
opuszczenie miejsca, ustąpienie. 
TO EVADE, ć-wAd', v. a. i n. 
ujść, wymknąć się, wykręcić się 
z czego; zręcznie wyminąć, oszu- 
knć« 
EVAGATION, Sw-S-gi'-szun, 3. 
błąkanie się, wałęsanie się. 
EVAN, 4w'-An, 3. (yulg.) Jan. 
EVANESCENCE, «w-A-nćs'-sćns, 
s. niknienie, zniknienie, znikomość. 
EVANESCENT, dw-Ws'-sc'nt, 
adj. niknący, znikomy. 
EVANGELIC (-al), Ćw4n-dtól'- 
łk, adj. ewanieliczny. 
EVANGELISM, ć-wan^dżWizm, 
3. ogłoszenie ewanielii. 
EVANGELIST, ć-w5n'-dżMst, 
ewanielista, apostoł. 
TO EVANGELIZE, ć-w5n'-d«- 
Iłz, v. a. opowiadać ewanieliją. 
EVANID, ć-wJn'-ld, adj. wędy, 
mdły, znikomy. 
TO EVAPORATE, ć-wip'-d-rit, 
Face, błr, all, bM.||Mć, hĆn.UFlne, nn.||Ni>,próve, fór, g6t.yCi\re,car,fftll.|iCóln. JHÓńs^^ EVE 
wy waporewać 4 rozpędzić; 
2) n. ulotnić się, wyparować. 
EVAPORATION, ćwJp-ó-d'- 
szfiu, parowanie, wyparowanie 
ulotnienie. 
EVASION, ć-w£'-żun, s. wybieg, 
wykręt. 
EVASIVE, S-wi'-s'w, adj. wybie- 
gły, wykrętny, wykrętarski. 
EVE, św, s. 1) Ewa; 2) wieczór; 
wi'da, wigilia; fig. on the -, na 
chwilę przed, (mówiąc o czćm co 
ma mebawnie nastąpić, na co się 
zanosi). 
EVEN, ś'-wn, s. wieczór. - tide, 
pora wieczorna. 
EVEN, adj. równy, gładki, pła- 
ski ; skwitowany, pokwitowany. 
Now we are-, teraz kwita z nami, 
nic sobie nie winniśmy. To be (or 
come)-with one,oddać wet za wet, 
skwitować się. To make - with 
one's creditors, zaspokoić swych 
wierzycieli. To part - hands, iść 
do równego działu; (o dwóch woj- 
skach), rozejść się po bitwie nie 
otrzymawszy stanowczego zwycię- 
stwa. To make - at the year's 
end, nic nie oszczędzić przy końcu 
roku. On - terms, w dobrem 
porozumieniu, poufale. To lay - 
With the ground, zrównać z ziemią. 
«- handed, słuszny, sprawiedliwy, 
bezstronny. 
EVEN, adv. nawet, a nawet. - 
as, jak gdyby. - on, wprost na- 
przód. - down, wprost na dół. 
Not-, ani nawet. -now, teraz 
właśnie. - so , tak właśnie. - 
though, chociażby nawet. 
TÓ EVEN, v.a. równać, zrównać, 
wyrównać. 
EVENING, ć'-wn-łng, s. wieczór. 
EVENLY, ś'-wn-lć, adv. równo, 
gładko. 
EVENNESS, ć'-wn-nfc, s. ró- 
wność, gładkość. - of temper, 
równość, spokojność umysłu, 
EVENT, ć-wćnt', s. wypadek, 
zdarzenie. At all events, w każdym 
razie, na wszelki przypadek. 
EVENTFUL, ć-wćnt'-fui, adj. 
pełen zdarzeń, przygód. 
EVENTUAL, ś-wón'-czii-śl, adj. 
trafunkowy, przypadkowy; -LY, 
adv. na wszelki przypadek. 
EVER, ćw'-ńr, adv. zawsze; 
kiedy. If- I chance to speak to 
him, jeżeli mi kiedy zdarzy się 
z nim mówić. Let him be - so 
rich, jakkolwiek jest bogaty. For 
-, na zawsze. Scarcely {hardly) 
-, zaledwie kiedy, prawie nigdy. 
- and anon, kiedy niekiedy, od 
czasu do czasu. - burning, nie- 
wygasły. - green, zawsze zielony. 
EVERLASTING, ćw-ur-lśs'-tlng( 
adj. ciągle trwający , wieczysty , 
wiekuisty; -LY, adv. wieczyście, 
wiekuiście;-NESS, s. wieczystość, 
wiekuistość. 
EVERLIVING, «w-ur-llw'-ing, 
adj. nieśmiertelny. 
EVERMORE, Św-Or-mdf, adv. 
zawsze, ciągle, nieustannie. 
EVERSION, ć-wćr'-szlln, 5. wy- 
wrócenie, obalenie, zburzenie. 
EXA 
TO EVERT, ć-wćrt', v.a. wy- 
wrócić, obalić, zburzyć. 
EVERY, ćw'ur-ć, adj. każdy, 
wszystek, wszelaki. - day, codzień. 
- one (- body), każdy. - other 
day, co drugi dzień. - where, 
TO EVICT, ć-wlkt', v. a. w. p. 
ewinkować, wyrzucić, wyrugować 
z posiadania. 
EVICTION, ć-wlk'-szfm, s. w. p. 
ewikcya, wyrugowanie z posiadania. 
EVIDENCE, ćw'-ć-dćns, s. ja- 
wność, oczywistość; świadectwo, 
zeznanie sądowe; świadek. To bear 
-, świadczyć. 
TO EVIDENCE, v.a. dowieść, 
dowodzić, okazać. 
EVIDENT, ćw'-ś-dćnt, adj. 
jawny, widoczny, oczywisty; - LY, 
adv. jawnie, oczywiście. 
EVIL, e'-wl, ad], i adv. zly, 
złośliwy, szkodliwy; źle, szkodliwie. 
- affected, nieprzychylny.- doer, 
złoczyńca. - eye, zazdrość, zawiść. 
- favoured, szpetny, brzydki. - 
minded, źle myślący. - got - 
spent,(prov.)ile nabyte źle użyte.- 
speaking, obmowny, oszczerczy. - 
wishing, źle życzący, nieżyczliwy. 
EVIL, S. zk, występek, grzech, 
przekroczenie; klęska, nieszczęście; 
słabość, choroba. The spirit of -, 
czart, szatan. The king^ -, skro- 
fuły. 
EVILNESS, r-wl-n&, s. złość, 
złośliwość, ladacość. 
TO EVINCE, ć-wlns', v. a. do- 
wieść, okazać. 
EVINCIBLE, ć-włn'-sć-bl, adj. 
dający się dowieść, okazać; -LY, 
adv. dowodnie. 
TO EVISCERATE, ó-wls'-sć-rJt, 
v.a. wypuścić wnętrzności, wywnę- 
trzyć; wypatroszyć. 
EVITALBE, Ów'-ć-t3-bl, adj. 
uchronny, dający się uniknąć. 
EVOCATION, ćw-ó-kY-szun, s. 
wywołanie, przywołanie. 
EVOLATION, ćw-ó-l^-sziin, s. 
odlecenie. 
EVOLUTION, ćw-ó-lń'-szun, s. 
rozwinięcie, rozwijanie się; obroty 
wojenne. - of power (aryt.), wy- 
ciąganie pierwiastków. 
TO EVOLVE, ć-wólw', v. 1) a. 
rozwinąć; 2) n. rozwinąć się. 
EWE, yu,s. owca. To ewe, v.n. 
kocić się, okocić się (o owcach). 
EWER, yu'-flr, s. dzbanek do 
miednicy. 
TO EXACERBATE, ćgz-As'-i'r- 
bśt, v. a. jątrzyć, rozjątrzyć. 
EXACERBATION, ćgz-śs-ór-bi'- 
szun, s. rozjątrzenie. 
EXACT, ćgz-śkt',ad/. dokładny, 
akuratny, punktualny; -LY, adv. 
dokładnie, punktualnie; właśnie; 
-NESS, s. dokładność, ścisłość. 
TO EXACT, u. a. i n. {from.), 
wymagać, wyciągać od kogo. To 
- upon, zdzierać, żądać więcćj 
niżeli się należy. 
EXACTOR, ćgz-5k'-tńr, s. zdzier- 
ca , drapieżca, odrzyskóra. 
EXACTION, ćgz-żk'-6zun, s. 
zdzierstwo. 
EXC 
, TC EXAGGERATE, £gr-W-5- 
rM, v.a. przesadzać, powiększać. 
EXAGGERATION, ćgz-śdż-ć-ra'- 
sz'm, s. przesada. 
TO EXALT, ćgz-*l(.', v.a. wy- 
nieść , wynosić, chwalić, wychwa- 
lać , wywyższać. 
EXALTATION, igz-SLU'-szun, 
$. wywyższenie, wyniesienie na 
wysoką godność. 
EXAMEN , dgz-i'-mSn, s. exa- 
min. 
EXAMINATE , dgz-am'A-nit, 
s. osoba zdająca examin. 
EXAMINATION, egz-5mA-nA'- 
szun, s. rozbiór, roztrząsanie, 
exarninowanie. 
EXAMINATOR, ćgz-Jm-ć-ni'- 
tur, or EXAMINER, ćgz-żnf-ó-nir, 
s. exarninator, słuchajjcy examinu. 
TO EXAMINE, ćgz-5m'-ln, v. a. 
rozbierać, roztrząsać, słuchać exa- 
minu. 
EXAMPLE, 5gz-&m'-pl, s. przy- 
kład; wzór, forszryft. To set an-, 
dać przykład. For -, naprzykład. 
EXANIMATE , ^gz-Mi-ć-mM, 
ad}, bezducha, nieżywy. 
EXANIMATION, ćgz-Sn-ć-mi'- 
szun, s. pozbawienie życia. 
EXANTHEMATA, ćgz-an-t.Wm'- 
Mó, s. (med.), wysypka, wyrzuty. 
TO EXASPERATE, ćgz-as'-pć- 
rit, v. a. rozjątrzyć, rozdrażnić, 
oburzyć. 
EXASPERATION, ćgz-as-pó-rA- 
szón, s, rozjątrzenie, oburzenie. 
TO EXCAVATE, ćks-kA'-wat, 
v.a. wvdrgźvć. 
EXCAVATION, Sks-ki-wi'-szin, 
5. wydrgźenie. 
TO EXCEED, ćk-sóód', vda. i 
n. przechodzić, przejść, przestą- 
pić, przenosić, przewyższać. He 
exceeded his stay by a sennight, 
tydzień dłużdj zabawił. Tully has 
exceeded all the orators of his 
time, Cycero przewyższył wszy- 
stkich mówców swojego wieku. 
EXCEEDING, ćk-sóó'-dlag, adj. 
niezmierny, nadzwyczajny. -ŁY, 
adv. niezmiernie, bardzo. -rich, 
niezmiernie bogaty. He writes - 
well, pisze bardzo dobrze, dosko- 
nale. 
TO EXCEL, ók-sćE, v.a. i n. 
przewyższać, celować nad innych. 
He excels in every thing, we 
wszystkim jest celującym. 
EXCELLENCE (-Cy) , ćk'-sćl- 
lóns, s. celność, zaleta , wyższość; 
2) tytuł dawany generałom, po- 
słom , rzgdeom prowincyj, równie 
jak prezydentowi Zjednoczonych 
Stanów Ameryki póinocnćj. 
EXCELLENT, W-sćMćnt, adj. 
celny, wyborny, wyśmienity. -LY, 
adv. wybornie, wyśmienicie. 
TO EXCEPT, dk-sćpf, v. 1) a. 
wyjgć, wyłgezyć, wyjmować; 2) n. 
against), zarzucić przeciw cze- 
mu. To - against a jurisdiction, 
nieuznawać jakićj juryzdykcyi. To 
- against the witnesses, wyłg- 
czyć świadków 
EXCEPT, prep. wyjgwszy, prócz, 
oprócz; 2) conj. chyba że. 
111 
Fiet, Mr. AU, Mt|i Md, h3n.HFlne.nn.fi Nd, prdve, fdr, gdt.fi Ci^cdr, f&lL H C6In. || Hduse.fi Ciul.fi BW.fi SUn. 112 
EXC 
EXCEPTING, ók-sćpMIng, prep. 
wyjąwszy, z tym wyjątkiem że. 
EXCEPTION, ('k-sSp'-szun, s. 
wyjątek; zarzut, odrzucenie, śro- 
dek sądowy wstrzymujący dalszą 
procedurę. To lake - at (to, a- 
gainst), wziąść co za złe, urazić 
się czćm. To make an - against 
a thing, powiedzieć co przeciw 
czemu, mieć co do zarzucenia, 
ganić. 
EXCEPTIONABLE,ćk-sćp'-szfln- 
fi-bl, adj. przeciwko czemu jest co 
do zarzucenia, naganny. 
EXCEPTIOUS , ćk-sćp'-szus , 
adj. zarzucający, ganiący, wybry- 
dny. 
EXCEPTIVE, ćk-sćp'-tlw, adj. 
wyjątkowy. 
EXCESS, ćk-sćs', s. zbytek, nad- 
miar;.gwałt, przekroczenie. To-, 
do zbytku, nad miarę. To carry 
to-, posunąć, posuwać do zby- 
tku , do ostateczności. To run out 
into -, popełniać zbytki; wpadać 
w ostateczność. 
EXCESSIVE, ćk-s?s'-slw, adj. 
zbyteczny, niezmierny. -LY, adv. 
nad miarę. 
TO EXCHANGE, ćks-czindż', 
V. a. wymieniać , zamieniać. 
EXCHANGE, s. zamiana, handel 
zamienny; bursa, giełda kupiecka. 
In -, w zamian. - of letters, li- 
stowa korespondencya. Bill of-, 
wexel. Course of-, kurs wexlowy. 
EXCHANGER, ćks-czin'-dżiir, 
s. wexlarz, bankier. 
EXCHEQUER, Ćks-cz5k'-fir, s. 
jzba skarbowa, skarb. 
EXCISE, ćk-slz', s. akcyza, opla- 
ta od trunków i pewnych towarów. 
- man, poborca akcyzy. 
TO EXCISE, v. a. nałożyć ak- 
cyzę , pobierać akcyzę. 
EXCISION, ćk-slż'-un, s. wy- 
topienie , zagłada. 
EXCITATION, ćk-sć-tY-szCm, 
s. podniecanie, pobudzanie, poru- 
scenie* 
TO EXCITE, ćk-slt', v. a. pod- 
niecać, pobudzać, wzniecić, wzbu- 
dzić. 
EXCITEMENT, ćk-slf-mćnt, s. 
wzruszenie, nicspokojność. 
EXCITER, ók-si'-tflr, s. pod- 
niecacz, podżegacz. 
TO EXCLAIM, ćks-klim', v. a. 
zawołać, wykrzyknąć. 
EXCLAMATION, ćks-kla-mJ'- 
szun, s. wykrzyknienic, wykrzy- 
kiwanie , okrzyk; 2) (gram.), wy- 
krzyknik* 
. EXCLAMATORY, ćks-klam'-^- 
tur-ć, adj. wykrzykujący; zawie- 
rający wykrzyknicnia. 
TO EXCLUDE, ćks-klud', v. a. 
wyłączyć, wykluczyć, odsunąć od 
czego. 
EXCLUSION, ćks-klu'-żun , s. 
wyłączenie, wykluczenie. 
EXCLUSIVE, ćks-klń'-s!w, adj. 
(of), wyłączający, wyłączny. -LY, 
adv. wyłącznie. 
TO EXCOGITATE, ćks-kddź- 
ć-tit, v. wymyśleć. 
TO EXCOMMUNICATE, ćks- 
EXE 
kdm-mu'-nć-kM, v. a. wykląć (od 
kościoła). 
EXCOMMUNICATION, ćks-kóm- 
inu-nć-ki'-szun, s. wyklęcie, klą- 
twa. 
TO EXCORIATE, ćks-kd'-rć-At, 
V. a. zedrzeć skórę, obłupić. 
EXCORT1CATION, ćks-kór-tć- 
kA'-szun, s. odarcie z kory. 
EXCREMENT, ćks'-krć-mćnt, s. 
ekskrement, łajno, gówno. 
EXCREMENTAL, ćks-krć-m.!n'- 
tM, or EXCREMENTITIOUS, ćks- 
krć-mćn-tlsz'-us, adj. ekskremen- 
towy, łajnowy. 
EXCRESCENCE (- cy) , ćks- 
krćs'-sćns, s. wyrost, narośl. 
EXCRESCENT, ćks-krćs'-sćnt, 
adj. wyrastający, wyrosły, narosły. 
EXCRETION, ćks-krć'-szun , s. 
odchód, wydzielanie z ciała części 
przyswoić się nie dających. 
EXCRETIVE, ćks'-krć-tlw, or 
EXCRETORY, ćks'-rć-tur-ć, adj. 
odchodowy, służący do wydzielenia, 
wyrzucenia z ciała. 
TO EXCRUTlATE,ćks-krdd'-szć- 
At, u. a. dręczyć, męczyć, katować. 
TO EXCULPATE, ćks-kul'-pAt, 
v. a. uniewinniać, uniewinnić. * 
EXCURSION, «ks-kćr'-szun, s. 
wycieczka, zagony nieprzyjacielskie; 
2) ustęp, wyjście za obręb zakre- 
ślony. 
EXCURSIVE, ćks-k&r'-slw, adj. 
błądzący, błędny. 
EXCUSABLE, ćks-ku'-zA-bl,ad/. 
dający się usprawiedliwić, wytłu- 
maczyć; do wytłumaczenia , do 
przebaczenia. - NESS, 5. co mo- 
żna usprawiedliwić. 
EXCUSATION, óks-ku-zA'-szun, 
s. usprawiedliwienie sądowe. 
EXCUSATORY, ćks-ku'-zA-tAr-ć, 
adj. służący do usprawiedliwienia. 
TO EXCUSE, ćks-kuz', v. a. 
wymówić kogo przed kim, uspra- 
wiedliwić, uniewinnić; przebaczyć, 
darować. To - one's self from , 
wymówić się z czego. I desire to 
be excused, proszę mi darować. 
EXCUSE, ćks-kus', s. wymówka, 
exkuza. -LESS, adj. niedodaro- 
wania, niedowytłumaczenia. 
EXCUSER, ćks-ku'-zur, 5. u- 
sprawiedliwiający, tłumaczący, bro- 
niący kogo. 
EXECRABLE, ^'-sć-krA-bl, adj. 
obrzydły, obmierzły, przemierzly, 
szkaradny, przeklęty. -LY, adv. 
szkaradnie, obmierzle, przeklęcie. 
TO EXECRATE, ćk'-sć-krM,u. 
a. przeklinać, złorzeczyć. 
EXECRATION, ćk-só-krA'-szun, 
s, przeklęstwo, złorzeczenie. 
TO EXECUTE, ćk'-sć-kńt, v. a. 
wykonać, uskutecznić; stracić wi- 
nowajcę. 
EXECUTION, ćk-só-ku'-szun , s. 
wykonanie, uskutecznienie; stra- 
cenie winowajcy; fig. zniszczenie, 
spustoszenie, uszkodzenie. 
EXECUTIONER, ćk-sć-ktT-szńn- 
ur, s. kat, oprawca. 
EXECUTIVE, ćgz-ćk'-ń-tlw, adj. 
wykonawczy. - power, władza 
wykonawcza. 
EXF 
EXECUTOR, ćgz-ćk'-ń-tur, 5. 
exekutor testamentu. 
EXECUTORSHIP, ćgz-£k'-u-tur- 
szlp, s. zatrudnienie i obowiązki 
exekutora testamentu. 
EXECUTORY, ćgz-ćk-ń-tńr-ć, 
adj. wykonywający, pełniący publi- 
czne obowiązki. 
EXECUTRIX (-tress) , ćgz-ćk - 
u-trlks, s. cxekutorka testamentu. 
EXEGESIS, ćks-ć-dźć'-sis, 8. 
exegcza , wykład Pisma Śgo. 
EXEGETICAL, ćks-ć-dżćf-ź-kM, 
adj. exegetyczny. 
EXEMPLAR, ćgz-ćm'-plir, s. 
wzór, model. 
EXEMPLARILY, ćgz'-ćm-plAr-ć- 
1S, adv. wzorowo, przykładnie. 
EXEMPLARINESS, ćgz^m-płJr- 
ć-nćs, 5. wzorowość, przykladność. 
EXEMPLARY, Ćgz'-dm-pl4r-ó, 
adj. wzorowy, przykładny. 
EXEMPLIFICATION, ćgz-ćm- 
plć-fć-kiszun, 5. okazanie, udo- 
wodnienie na przykładzie. 
TO EXEMPLIFY, ćgz-ćm'-piA-fl. 
v. a. udowodnić, okazać na przy- 
kładzie. 
TO EXEMPT, ćgz-ćmt', v. a. 
(from), wyjęć, uwolnić od czego. 
EXEMPT, adj. wyjęty, uwolnio- 
; ny, wolny, wolcn. 
EXEMPTION, ć-gz-ćm'-szun, s, 
wyjęcie od czego, uwolnienie. 
EXEMPTITIOUS, ćgz-ćm-tlsz'- 
us, adj. dający się wyjęć, odłą- 
czyć. 
TO EXENTRATE, <5gz-ćn'-trit, 
v. a. cxentrować, wyjęć wnętrzno- 
ści. 
EXENTRATION, ćgz-ćn-tri'- 
szun, s. exentrowanie. 
EXEQUIAL, ćgz-ć'-kuć-M, adj. 
pogrzebowy. 
EXEQUIES, Óks'-ć-ku1z, s. pL 
exckwie, nabożeństwo pogrzebowe. 
EXERCISE, ćks'-ćr-sis, s. ruch, 
agitacya, ćwiczenie ciała; wykony- 
wanie , pełnienie obowięzków; ćwi- 
czenia wojskowe, musztra; ćwi- 
czenie szkolne, okupacya; wszel- 
kie ćwiczenie się w celu nabycia 
wprawy. 
TO EXERCISE, ćks'-ćr-slz, v.a. 
i n. ćwiczyć, wprawiać; ćwiczyć 
Się, wprawiać się. 
EXERCISER, ćks'-ćr-sl zur, s. 
ćwiczęcy, wprawiajęcy. 
EXERCITATION, ćgz-ćr-sć-ti'- 
sz&n, s. ćwiczenie, wprawa. 
EXERGUE, ćks-ćr'-gó, s, exerga, 
odcinek u spodu monety na napis 
daty. 
TO EXERT, ćgz-ćrl', v. a. wy- 
wrzeć całę siłę, wysilać się. To - 
one's self, starać się, usiłować za- 
biegać. 
EXERTION, ćgz-ćr'-szun, S. wy- 
warcie siły, usiłowanie, usilnośc, 
zabiegi. 
TO EXFOLIATE, ćks-fd'-łć-M. 
v. n. (chir.) łupać się, opadać (o 
kościach). 
EXFOLIATION, ćks-fó-lć-a- 
szun, s. (chir.) łupanie się, odsta- 
wanie cząstek martwych kości 
zdrowych. 
Tice, b5r, bAt.QMA, Ma „Fine, fin.„Nd, prdvc, for, gdt |Crire,cfir, fulMJCdfn J| H5ise. flCAuR fl BĆĆ. fl Sd&u EXO 
EXHALATION, ćks-hMY-szun, 
\ wyziew, parowanie, para. 
' TÓ EXHALE, ćgz-hM', u. a. wy- 
siewać. 
EXHALEMENT, ćgz-hM'-mćnt, 
j. wyziew, para. 
TO EXHAUST, Ćgz-hJust', v. a. 
wyczerpać, wycieńczyć silv. 
EXHAUSTION, figz-hius'-czun, 
s. wyczerpanie, wysuszenie, wy- 
EXHAUSTLESS, ćgz-hAust'-les, 
adj. niewyczerpany. 
TO EXHIBIT, ćgz-hlbTt, v. a. 
okazać, pokazać, wy stawić na widok. 
EXH1BITER, egz-h!b'-lt-flr, s. 
EXHIBITION, ćgz-h!b-1sz'-un, s. 
okazanie, pokazanie, wystawa. 
TO EXHILARATE, ćgz-hU'-A- 
rAt, v. a. rozweselić. 
EXHILARATION, figz-hll-A-rA'- 
szun, s. rozweselenie. 
TO EXHORT, ćgz-hfirt', v. a. 
upominać, napominać. 
EXHORTATION, ćgz-hfir-tA'- 
szun, s. upomnienie, napomnienie, 
napominanie. 
EXHORTATIVE, ćgz-hóf-ti- 
llw, adj. upominalny, or EXHOR- 
TATORY, figz-hfir'tA tur-ó , adj. 
upominalny. 
EXHORTER, figz-hfir'-tur, s. 
upominacz. 
EXIGENCE (-cy) ćk'-sć-dźfins, 
$. nagła potrzeba, konieczność. 
EXIGUITY, ćkż-ć-guM-tć, 3. 
małość, drobność, szczupłość. 
EXIGUOUS, ćgz-lg'-ń-us, adj. 
drobniuchny, maluczki, szczu- 
plutki. 
EXILE, ćg'-zll, ćks'-ll, s. wygna- 
nie, banicva; 2) wygnaniec, banit. 
TO EXILE, , ćg-zlF, v. a. 
(from.), wygnać z kraju. 
EXILE, ćg-zir, adj. cieniuchny, 
drobniuchny, drobiazgowy. 
EXILEMENT, ćg-zll-mfint, s. 
wygnanie. 
TO EXIST, figzlsf, v. a. być, 
istnieć, mieć życie, istnienie, trwać. 
EXISTENCE (-cy), ćg-z1s'-tćns, 
s. byt, istnienie, trwanie. 
EXISTENT (-ting), ćg-zis'-tćnt, 
adj. będący, istniejący. 
EXIT, fiks'-lt, 8. (w sztukach 
teatralnych), odchodzi; odejście, 
ustąpienie. To make one's -, od- 
stąpić, odejść; fig. zejść z tego 
EXODUS, fiks'-ó-dus, or EXODY, 
ćks'-ó-dć, s. Exodus, druga księga 
mojżeszowa. 
TO EXONERATE, figz-fin'-fir-M. 
v.a. zdjąć ciężar, ulżyć. 
EXONERATION, ógz-fin Ćr-A'- 
szun, s. zdięcie ciężaru, ulżenie. 
EXORABLE, ćks'-ó-rA-bl, adj. 
dający sie ubłagać. 
EXORBITANCE (-cy), figz-fir'- 
bć-t3ns, s. ogrom, zbytek; zbyteczne, 
żądanie; zdroźność, przekroczenie. 
'EXORBITANT, ćgz-6r'-bć-tAnt, 
adj. ogromny, zbyteczny, niezmier- 
ny; -LY, adv. nad miarę, nie- 
zmiernie, nazbyt. 
TO EXORCISE, ćks'-ór-slz, v.a. 
EXP 
exorcyzmowafi , zaklinać. czarta ; 
wypędzać złych duchów. 
EXORCISER, ćks'-fir-sl-zur, or 
EXORCIST, fiks'-fir-slst, 5. exor- 
cysta. 
EXORCISM, fiks'-fir-sizm, s. 
exorcyza, wypędzanie duchów 
z opętanego. 
EXORDIUM, ćgz-Sr'-dć-um, 3. 
wstęp do mowy, przemówienie. 
EXOSSEOUS, ćgz-6sz'-szć-us, 
adj. bezkostny. 
EXOSTOSIS , fiks-fis-tó'-sls, s. 
(chir.) narośl na kości, martwa 
kostka. 
EXOTIC (-al), 5gz-fit'-lk, adj. 
zagraniczny, cudzoziemski. 
TO EXPAND , ćk-spfind', v. a. 
rozciągnąć, roztoczyć, rozpostrzeć. 
EXPANSE 4 ćk-spans', s. obszar, 
przestrzeń, rozlog. - of heaven, 
sklepienie niebieskie, firmament. 
EXPANSIBILITY, ćk-spin-sć- 
bir-ć-tć, s. rozciągłość, własność 
rozciągania się. 
EXPANSIBLE, ćk-span'-sć-bl, 
or EXPANSIVE, fiks-pAn'-sIw, adj. 
dający się rozciągnąć. 
EXPANSION, fiks-pAn'-szun, s. 
rosciągłość, rozległość, obszerność. 
TO EXPATIATE, ćk-sp4'-szć-At, 
v.n. (on, upon) rozciągać się, roz- 
wodzić się, rozwlekle opowiadać. 
TO EXPECT, fik-spćkt', v. a. 
czekać, oczekiwać, spodziewać się. 
I have expected you these two 
hours, czekałem na ciebie przez 
dwie godziny. I expected you 
would write to me, spodziewałem 
sie że do mnie napiszesz. 
EXPECTANCE (-cv), fik-spfik'- 
tAns, s. zob. EXPECTATION. 
EXPECTANT, fik-spfik'-tAnt, 1) 
adj. czekający, oczekujący; 2) s. 
kandydat do posady. 
EXPECTATION, fik-spćk-tA'- 
sz&n, s. oczekiwanie, spodziewanie 
się, wyglądanie czego, nadzieja. 
EXPECTER, ćk-spfik'-tur, 3. 
czekający, oczekujący. 
TO EXPECTORATE, ćks-pćk'- 
tó-rAt, v.a. (med.) wyrzucić z piersi, 
wvpluć, wykrztusić. 
EXPECTORATION, ćks-pćk-tó- 
ri'-sz&qs, 5. (med.) wyrzucenie 
z piersi, wyplucie, wykrztuszenie. 
EXPECTORATIVE, ćks-pók'-tó- 
ra-tlw,ad/, sprawujący wypróżnienie 
piersiowe. 
EXPEDIENCE (-cy), ćks-pfi'-dć- 
ćns, s. przyzwoitość, stosowność, 
dogodność, użyteczność, użytek; 
(Shaksp.), wykonanie, przedsię- 
wzięcie, pośpiech. 
EXPEDIENT, ćks-pó'-dfi-ćnt, 1) 
adj. przyzwoity, stosowny, do- 
godny, użyteczny; (Shaksp.), skory, 
prędki, pospieszny ; 2) s. sposób, 
fortel, środek, wybieg; (Shaksp.), 
awantura, przygoda. 
TO EXPEDITE, ćks'-pć-dlt, v.a. 
przyspieszyć, ułatwić; prędko uwi- 
nąć'się z czćm; wysiać, wyprawić; 
wyexpedyować interes. 
EXPEDITE, adj. spory, skory, 
lekki; zręczny, wprawny; -LY, 
adv. sporo, skoro, szybko. 
EXP 
EXPEDITION, iks-pS-d&'-szin{ 
s. pośpiech, szybkość; wykrawa. 
EXPEDITIOUS, Sks-p^dJsz'-us, 
adj. skory, pospieszny, szybki. 
TO EXPEL, £ks-p&', v.a. (from.) 
wygnać, wyrugować, wypędzić. 
EXPELLEE, ćks-pćl-lir, s. wy- 
ganiający, wypędzający. 
TO EXPEND, dks-pćnd', v. a. 
wydać wyłożyć, wydatkować. 
EXPENSE (-ce), ćks-pćns', s. 
wydatek, koszta, nakład. At the - 
of, kosztem czego. At a smali -, 
za ladaco, tanio; -LESS, adv. bez 
kosztów; -FUL, adj. kosztowny, 
drogi. 
EXPENSIVE, ćks-pćn'-slw, adj. 
kosztowny, drogi; -LY, adv. ko- 
sztownie, drogo; -NESS, S. koszto- 
wność, drogość.- 
EXPERIENCE, ćks-pć'-rWns, s. 
doświadczenie. 
TO EXPERIENCE, v. a. do- 
świadczać, doświadczyć, zażyć, do- 
znać. Experienced in, doświadczo- 
ny, biegły. 
EXPERIMENT, ćks-pćr'-ć mćnt, 
s. doświadczenie, próbą. 
EXPERIMENTAL, ćks-pćr-ć- 
mćn-tM,adj. doświadczalny, oparty 
na doświadczeniu, znany z doświad- 
czenia ; -LY, adv. drogą doświad- 
czenia. 
EXPERIMENTER, ćks-pćr'-ć- 
mćn-tfir, s. robiący doświadczenia. 
EXPERT, ćks-pćrt', adj. (at, in) 
biegły;-LY, adv. biegle;-KESS, 
s. biegłość. 
EXPIABLE, ćks^pć-S-bl , adj. 
dający się odpokutować. 
TO EXPIATE, ćks'-pMt, v. a. 
odpokutować. 
EXPIATION, ćks-pM'-szun; od- 
pokutowanie. 
EXPIATORY, ćks'-pM-tur-Ć, 
adj. służący do zmazania winy. 
EXPIRATION, ćks-pć-rJ'-szńn, 
S. wypchnięcie wciągnionego po- 
wietrza; wyzionienie ducha, śmierć; 
upłynienie terminu. 
TO EXPIRE, ćks-plr', v. 1) a. 
zionąć, wyziewać; 2) n. wyzionąć 
ducha, skonać; skończyć się, wyjść, 
upłynąć. 
TO EXPLAIN, ćks-plJn', v. a. 
wykładać, wyjaśnić, objaśnić, wy- 
tłumaczyć. To - away , usunąć 
wszelką wątpliwość (podejrzenie), 
przez wytłumaczenie. 
EXPLAINABLE, Sks-plin'-S-bl, 
adj. dający się wyjaśnić, wytłuma- 
czyć. 
EXPLAINER, ćks-plAn'-ur, 5. 
wykladacz, wyjaśniacz. 
EXPLANATION, ćks-pla-nń'- 
szun, s. wyjaśnienie, wytłumaczenie. 
To come to an porozumieć 
się. 
EXPLANATORY, Sks-plAn'-S-t&r- 
ć, adj. służący do objaśnienia, 
zawierający objaśnienie. 
EXPLETIVE, ćks'-plć-tlw, adj. 
wypełniający miejsce, dodatkowy. 
EXPLICABLE, ćks'-plć-ka-bł t 
adj. dający się wytłumaczyć. 
TO EXPLICATE, ćks'-pić-k&, 
rozwinąć, wytłumaczyć. 
113 
b£r, fill, hŁMFine, nn.gNd, pi five, R>r, g5t.gCure,cfir, f&L.l|C6MH6&sMC^!.||BfiMsMB- EXP 
EXPLICATION,ćks-płć-!d'-szun, 
4. rozwinięcie; wytłumaczenie. 
EXPLICATIVE, ćks-plć'-ki-tlw. 
cc/;, tłumaczący, objaśniający. 
EXPLICATOR, ćks-plć-ki'-tur, 
6. wykładacz, objaśniacz. 
EXPLICIT, ćks-p!ć'-slt, adj. ja- 
sny, wyraźny; -LY, adv. wyraźnie. 
TO EXPLODE, ćks-plód', v. a. 
wyśmiać, wygwizdać; wysadzić. 
EXPLODER, ćks-pló'-dur, s. 
wvśmiew3iacy, wygwizdajęcy. 
EXPLOIT, ćks-plólt\ 8. czyn 
rvcerski, świetne dzido. 
TO EXPLORATE, ćks-plć'-rśt, 
v. a. zob. TO EXPLORE. 
EXPLORATION, ćks-pld-ri'- 
szto, s. zwiedzanie w celu odkrycia, 
śledzenie, dociekanie. 
EXPLORATOR, ćks-płó-ra-tur, 
śledzicie!, dostrzegacz, badacz. 
EXPLORATORY, ćks-plórM- 
tńr-ć, adj. śledzący, dociekajgcy. 
TO EXPLORE, ćks-plór', v. a. 
śledzić, dociekać, badać. 
EXPLOREMENT, ćks-pldr'- 
mfint, s. śledzenie, badanie. 
EXPLOSION, ćks-pló-źun, s. 
wybuch, wybuchnienie, huk, wy- 
strzał. 
EXPLOSIVE, Sks-pló'-slw, adj. 
wybuchający, pękający z łoskotem. 
EXPONENT, ćks-pd-nSnt, s. 
(alg. aryt.) wykładnik. 
TO EXPORT, óks-pórt', v. a. 
wywozić, wyprowadzać towary. 
EXPORT, ćks'-pórt, or EXPOR- 
TATION, eks-pur-Ut'-szun, s. wy- 
woź towarów. Exports, pl. towary 
wyprowadzone. 
TO EXPOSE, ćks-póz', v. a. 
wystawić, przedstawić, wystawić na 
widok; narazić, wystawić na nie- 
bezpieczeństwo; wystawić na po- 
śmiewisko, zawstydzić. To -• one's 
life, narazić swe życie na niebez- 
pieczeństwo. To-a child, podrzu- 
cić dziecko, opuścić. 
EXPOSITION, Sks-pd-ztsz'-Iin, 
s. wystawienie (na słońce lub po- 
wietrze; wykład, objaśnienie. 
EXPOSITOR, ćks-póz'-ć-tur, s. 
wvkladacz, objaśniacz (Pisma Sgo.). 
TO EXPOSTULATE, ćks-pós- 
czń-lit, v.n. przekładać (przed 
oczy), przedstawiać, wymawiać co 
komu, skarżyć się, narzekać. - 
withr- upon, na co, przed kim. 
EXPOSTULATION, ćks-pós-czu- 
IŁ'-szun, s. przekładanie, przedsta- 
wienie, skarga,wyrzuty, narzekanie. 
EXPOSTULATORY, ćks-pós'- 
czń-14-tSr-ć, adj. zawierający skar- 
gę, wymówkę, narzekanie. 
EXPOSURE, ćks-pó'-zńr, s. wy- 
stawienie ; narażenie na niebezpie- 
czeństwo; położenie (na wschód, 
północ, i t.d.). 
TO EXPOUND, ćks-póund', v.a. 
wykładać, objaśniać, tłumaczyć. 
EXPOUNDER, ćks-póun'-dur, s. 
wykładacz, objaśniacz. 
TO EXPRESS, ćks-prćs', v.a. 
wytłoczyć, wycisngć (sok i t.d.)fig. 
wyrazić, wyrażać, wynurzyć. 
EXPRESS, i) adj. wyraźny; 2) 
f. umyślny posłaniec. 
114 
EXT 
EXPRESSIBLE, tlks-pr^s'-sf-bl, 
adj. daiący się wyrazić. 
EXPRESSION, ćks-pr&zMin, s. 
wytłoczenie, wyciśnienie; fig. wy- 
rażenie, wynurzenie. 
EXPRESSIVE, ćks-prćs'-slw,ad;. 
wyrazisty, dokładnie wyrażający. 
-LY, adv. wyraziście. -NEŚS, s. 
wyrazistość. 
EXPRESSLY, ćks-prćs'-lć, adv. 
wyraźnie, jasno. 
TO EXPUGN, ćks-pun', v.a. 
zdobyć (szturmem). 
EXPUGNATION, ćks-pug-ni- 
szun, s. zdobycie (szturmem). 
TO EXPULSE, ćks-puls', v.a. 
wygnać, wypędzić. 
EXPULSION, ćks-p&f-szun, s. 
wygnanie, wypędzenie. 
EXPULSIVE, ćks-p&l'-slw, adj. 
(med.) wypierający, wypędzający. 
TO EXPUNGE, ćks-pundż', v.a. 
wykreślić, wymazać; wygluzować; 
fig. znieść, zniweczyć. 
EXQUISITE, ćks'-kuć-zlt, adj. 
wyborny, przewyborny,wyśmienity. 
-LY, adv. wybornie, wyśmienicie. 
-NESS, s. wyborność, wyśmieni- 
tość. 
EXSICCANT, ćk-slk'-k$nt, or 
EXSIGCATIVE, adj. wysuszający. 
TO EXSICCATE, ćk-slk'-kit, v. 
a. wysuszyć, osuszyć. 
EXSICCATION, dk-slk-ki'-szun, 
5. wysuszenie, osuszenie. 
EXSUCTION, ćk-suk'-szun, s. 
wyssanie. 
EXSUDATION, ćk-sń-di'-szGn, 
s. zob. EXUDATION. 
EXSUFFLICATE, Sk-suf-te-kSt, 
adj. (Shaksp. Oth.) obmierzły, 
obrzydliwy, wzgardy godny. 
EXTANCY, ćk'-stAn-sć,s. wydat- 
ność, stercząca część. 
EXTANT, ćk'-stant, adj. istnie- 
jący, będący. 
EXT AC Y, s. EXTATICAL, adj. 
ZOb. ECST... 
EXTEMPORAL, ćks-tćm'-pd-rM, 
adj.-LY, adv. bez przygotowania, 
z kopyta, wręcz. 
EXTEMPORANEOUS, ćks-4ćm- 
pó-ri'-nś-us, or EXTEMPORARY, 
dks-tćm'-pó-r3r-ż, adj. zob. EX- 
TEMPORAL. 
EXTEMPORE, ćks-tćm'-pd-rć, 
adv. bez przygotowania, z kopyta. 
EXTEMPORINESS, ćks-tćm'-pó- 
rć-nćs, s. łatwość mówienia bez 
przygotowania. 
TO EXTEMPORIZE, ćks-tćm'- 
pó-rlz. v. a. improwizować, mówić 
wręcz, bez przygotowania. 
TO EXTEND, ćks-tćnd', v. 1) a. 
rozciągnąć, rozszerzyć, rozprze- 
strzenić, rozpościerać; 2)n. rozcią- 
gać się, rozprzestrzeniać się. 
EXTENDIBLE, ćks-tćn'-dM)l, adj. 
dający się rozciągnąć, rozszerzyć. 
EXTENSIBILITY, ćks tćn-sć-bll'- 
ó-tć, or EXTENSIBLENESS, ćks- 
tćn'-sć-bl-nćs, s. rozszerzalność. 
EXTENSIBLE, Ćks-t5n'-sź-bl, adj. 
zob. EXTINDIBLE. 
EXTENSION, ćkstćii-szun, s. 
rozciąganie; rozciągłość, rozległość, 
przestrzeń. 
EXT 
EXTENSIVE, ćks-tćn-shr, «d;. 
rozległy, obszerny, rozciągły.-LY, 
adv. obszernie, rozciągłe. -NłSS, 
S. rozciągłość. 
EXTENSOR, ćks-t5n'-sór, s. 
(anat.) muszkul służący do rozcią- 
gania członków. 
EXTENT, ćks-tćnt', s. rozcią- 
głość , rozległość, przestrzeń. 
TO EXTENUATE, ćks-tćn'-G-at, 
v.a. wycieńczyć, wychudzić; ftg. 
zmniejszać, łagodzić, złagodzić. 
EXTENUATION, ćks -lća-u-i- 
szun, s. wycieńczenie, wychudze- 
nie; fig. zmniejszenie, złagodzenie. 
EXTERIOR, ćks-tć'-rć-ur, adj. 
zewnętrzny.-LY,adv.zewnętrznie. 
TO EXTERMINATE, ćks tćr'-mć- 
n&t, or EXTERMINE, ćks tćr'-mln, 
v. a. wytępić, wyplenić, zagładzić. 
EXTERMINATION, ćks-tćr-mć- 
nA'-szun, s. wytępienie, wyplenie- 
nie, zagłada. 
EXTERMINATOR, ćks-ter-mć- 
ni-tfir, s. wytępicie), wygubicie!. 
EXTERMINATORY, ćks-tćr-mć. 
nż-tiir-ć, adj. wytępczy, niszczący. 
EXTERN, ćks-tćrn', or EX- 
TERNAL, adj. zewnętrzny.-ALLY, 
adv. zewnętrznie. 
EXTINCT, ćk-stlngkt', adj. zga- 
sły, wvgasly. 
EXTINCTION, Gk-stlngk'-szun, 
s. zgaszenie, ugaszenie; zgaśuicnie, 
ugaśnienie; fig. wygaśnienic, wy- 
marcie. 
TO EXTINGUISH, ćk-stłng'- 
gulsz,v.a. gasić, zagasić, ugasić. 
EXTINGUISH ABLE, ćk-stlng - 
gulsz-A-bl, adj. dający się ugasić. 
EXTINGUISHER,ćk-st'ng'-gu'sz- 
ur, s. gasidło. 
EXTINGUISHMENT, ćks-t!ng'- 
guisz-mćnt, 5. zgaszenie, ugasze- 
nie. 
TO EXTIRPATE, ćk-stćr'pit, 
v. a. wykorzenić, wyplenić, wygu- 
bić, wytępić. 
EXTIRPATION, ćkstćrpś'-szun, 
s. wykorzenienie, wyplenienie, wy- 
tępienie. 
EXTIRPATOR, Ćk-stćr pi-tur, 
s. wytępicie!. 
TO EXTOL, ćk-stól', wychwalać, 
wynosić pod niebiosa, wywyższać. 
EXTOLLER,ćks-tM'-lur,$.chwa!- 
ca, wychwalacz. 
EXTORSIVE, ćks-łór'-slw, ad]. 
wydzierczy; wydarty. -LY, adv. 
zdzierczo. 
TO EXTORT, ćks-tórt', v. a. i 
n. (from.), wydrzeć, zedrzeć, 
zdzierać. 
EXTORTER, ćks-tór'-tur, or 
EXTORTIONER, ćks-tdf-szun-Gr, 
s. zdzierca, drapieżca, odrzyskóra. 
EXTORTION, ćks-tóc'-szun, s. 
zdzierstwo. 
TO EXTRACT, ćks-trśkC, v. a. 
(from.), wyciągnąć, wydobyć, wy- 
jąć , zrobić wyciąg. 
EXTRACT, ćks'-trakt, s. extrakt, 
płyn wydobyty z czego; wyciąg, wy- 
jątek, wyimek. 
EXTRACTION, ćks-tr5k'szGn, s. 
wy ciągnienie, wydobycie; fig. po- 
chodzenie , ród, urodzenie. 
F&ce, Mr, Si', Mn.gFifie, fMNd, prive, ^r, gMCire,eSrt fill. HGdln. [j Hiise.fiCiul. EXU 
EXTRANEOUS , Sks-trYnMs,' 
adj. obcy, zagraniczny. 
EXTRAORDINARILY, ćks-trór'- 
dć-nśr-ć-ie, adv. nadzwyczajnie, 
niezwvkle. bardzo. 
EXTRAORDINARINESS, óks- 
trdr'-dć-nAr-nćs, s. nadzwyczaj- 
ność, dziwaczność. 
EXTRAORDINARY, óks-trór'- 
dó-nśr-ś, adj. nadzwyczajny, nie- 
zwykły. 
EXTRAVAGANCE f-er) ćks- 
trAw'-S-gAns, s. niedorzeczność, głu- 
pstwo , biednie; dziwaczność, sza- 
leństwo. 
EXTRAVAGANT, óks-trAw'-A- 
gAnt, adj. niedorzeczny, szalony, 
dziwaczny --LY, adv. niedorze- j 
cznie, dziwacznie. 
EXTRAVAGANTS, s. pl. ^to- 
ki papieża Jana XXII i jego następ- 
ców, niewcielone do Corpus Juris 
Graliani. 
TOEXTRAVAGATE, óks-trAw'- 
A-gat, v. n. gadać od rzeczy, pleść, 
bredzić. 
EXTREME, óks-trćm', 1) adj. 
najodleglejszy, najdalszy, posunięty 
do najwyższego stopnia, ostatni, 
ostateczny; 2) s. ostateczność. 
EXTREMELY, óks-trćm'-ló, adv. 
nadzwyczajnie, bardzo, niezmiernie. 
EXTREMITY, óks-tróm'-ć-te, s. 
koniec, kończyna, kraniec; osta- 
tnia chwila życia, konanie, zgon; 
ostateczność; ostatnia nędza, nie- 
dola. To be reduced to extremi- 
ties , być przywiedzionym do osta- 
teczności. 
TO EXTRICATE. ćks*-trć-kAt, 
V. a. odwikłać, wywikłać, odpła- 
tać , rozplątać, rozwikłać. 
EXTRICATION,ćks-trć-^A'-sz?m, 
s. wywikłanie, rozplatanie, odwi- 
klapie, rozwikłanie. 
EXTRINSICAL®-sic), ćks-trln' 
sś-kALadj. zewnętrzny. -LY, adv. 
zewnętrznie. 
TO EXTRUDE, ćks-tróód', v.a. 
wypchnąć, wytknąć. 
EXTRUSION, dks-tróó'-źun, s. 
wypchnięcie, wyparcie, wyrugo- 
wanie. 
EXUBERANCE (-cy) , ćgz-iY- 
bć-rAns, s. bujność, wybujałość, 
obfitość. 
EXUBERANT , ćgz-iY-te-rant, 
adj. bujny, wybujały, obfity. -LY, 
adv. obficie. 
TO EXUBERATE, ćgz-u'-bś-rit, 
v. n. opływać, obfitować. 
EXUDATION, ćk-su-di'-szun, s. 
wypocenie się, syczenie się potu. 
TO EXUDATE, ćksu'-d4t, or 
TO EXUDE, ćk-sid', v. n. pocić 
się, sączyć się. 
TO EXULCERATE, ókz-fil'-sć- 
, p. a. rozranić, rozjątrzyć. 
EXULCERATION, ógz-ul-sć-rA'- 
sz9n, s. rozranienie, rozjątrzenie. 
EXULCERATORY, ćgz-óP-sć-rA- 
tur-ó, adj. służący do rozranienia. 
TO EXULT, ógz-ńlt, v. n. (in, 
at), cieszyć się, weselić się. 
EXULTANCE (-cy) , ógz-ul- 
tAns, or EXULTATION, Cgs-ul-ti'- 
sziin, 3. radość, wesele. 
FAC 
EYAS, P-as, s. sokolę. 
EYE, i, s. oko. A cast of the-, J 
rzut oka. To have an-for beauty, 
znać się na piękności. To have an 
- upon, mieć na co oko, pilno- 
wać , strzedz. With an - to, koń- 
cem , w celu. 7'o look with an evil 
-, zlćm okiem pogadać. - ball, 
źrenica. - bright, (roślina), świe- 
tlik. - brows, brwi. - drop, 
Iza. - flap, klapa skórzana ha 
oczy konia. -glance, rzut oka, 
wzrok. - glasses, okulary. - 
hole, dziura na oko. - lash, rzęsa. 
■- lid, powieka. - less, bezoki. - 
salve, maść na oczy (cołlyrium).- 
servant, sługa pracujący tylko pod 
okiem. - shot, dosięglość wzroku. 
To be out of - shot, być po 
za granicą czyjego wzroku. - sight, 
widok , wzrok. If my - sight 
fails me not, jeżeli mnie mój 
wzrok nie myli. - sore, ból o- 
czu; (fig. sól w oku). - string, 
nerw oczny.-tube, luneta, tele- 
skop. - wink, skinienie oka. - 
witness, świadek naoczny. 
70 EYE, v. a. patrzeć, poglądać. 
EYED, l'-d, adj. Black-, czar- 
nooki. Elear-, kaprawy. Pink-, 
z malutkiemi oczkami. 
EYELET, i'-lót, s. oczko, 
dziurka. 
EYRE, ar, s. s^d przenoszący 
się z miejsca na miejsce. 
EYRY, T-rć, s. gniazdo drapież- 
nego ptaka. 
F 
FABACEOUS, fA-bY-szć-us, adj. 
bobiasty, bobowaty. 
FABLE, fi'-bi,s. bajka. 
TO FABLE, v. a in. bajać, 
pleść bajki. 
FABRIC, fab'-rlk, fi'-brlk, s. 
budowa, gmach. 
TO FABRICATE, fśb'-ró-kit, v. 
a,budować; fig. fabrykować, fal- 
szo^vaó« 
FABRICATION, fśb-rś-kA'-szun, 
s. budowanie; fig. fabrykowanie, 
fałszowanie. 
FABULIST, fśb'-u-llst, s. baj- 
kopis. 
FABULOSITY, fśb-u-lós'-ć-tć, s. 
bajeczność. 
FABULOUS , fśb'-u-lńs , adj. 
bajeczny. -LY, adv. bajecznie. 
FACE, fAs, s. twarz, oblicze; 
powierzchnia, płaszczyzna; postać, 
stan (rzeczy, sprawy, interesów); 
śmiałość, zuchwałość. - to -, 
twarz w twarz, w obec, naocznie 
z kim. To one's -, w czyje oczy. 
In the - of the public, w obliczu 
publiczności. In - of the enemy, 
w oczach nieprzyjaciela, pod o- 
gniem nieprzyjacielskim. To fly 
in one's -, rzucić się obces na 
kogo. He dares • not show his -, 
nie śmie oczu między ludzi pokazać. 
I will never see your - more, 
niepokazuj mi się więcej na oczy. 
how can you have the -, jak 
możesz być tak bezczelnym? To 
FAD 
set (put} a good - on a bad ga- 
me, nadrabiać minę. To make 
faces, zżymać się, wykrzywiać 
twarz, wry faces, grymasy. To 
carry two "faces under one hood, 
na obu ramionach, płaszcz nosić. 
Right about -! na prawo zwrot1 
-painter, portrecista.-painting, 
malowanie portretów. 
TO FACE, v. a. i n. patrzyć 
w oczy, wpatrywać się; stać na prze- 
ciwko ; obrócić, obrócić się; stawić 
się zuchwale. To -- about, obrócić 
się, zwrócić się, odwrócić się; obszyć 
do kota, ugarnirować. To - a pair 
of sleeves, dać wyłogi (obszlagi), 
do rękawków. To - a card, prze- 
wrócić kartę. To - the enemy, 
stawić czoło nieprzyjacielowi. The 
window faces the street, okno 
wychodzi na ulicę. To - one out 
(down}, utrzymywać co bezczel- 
nie w żywe oczy. To - out a he, 
utrzymywać kłamstwo bezczelnie, 
łgać bezczelnie. 
FACED, fis'd, adj. Bold - 
(brazed-), bezczelny. Plump-. 
pucołowaty. Ugly -, brzydki, 
szpetny. 
FACELESS, fis'-lćs, adj. bez- 
twarzy; fig. bezczelny. 
FACETIOUS, fi-sć'-szus, adj. 
żartobliwy, ucieszny, krotofilny. - 
LY, adv. żartobliwie. -NESS, s. 
źartobliwość. 
FACILE, fis'-sll, adj. łatwy. 
TO FACILITATE, fi-sH'-Ć-tM, 
v. a. ułatwić. 
FACILITY, fi-sll'-i-ti, s. łatwość, 
snadność. 
FACING, fi'-slng, 3. wyloga, 
obszlegi. 
FACINOROUS, n-sln'-ó-rus,adj. 
zdrożny, występny. 
FACT, fżkt, s. fakt, czyn; rze- 
czywistość. In -, wrzeczy samćj, 
istotnie. 
FACTION, fik'-szfin , s. fakcya, 
stronnictwo. 
FACTIONARY, fik'-szun-ir-ć. 
ad], należgcy do jakićj fakcyi. 
FACTIOUS, adj. fik'-3zus, adj. 
buntowniczy. -LY, adv. bunto- 
wnie. -NESS, duch buntowniczy. 
FACTITIOUS, fik-tlsz'-us, adj. 
sztuczny, udany, dorobiony. 
FACTOR, fAk'-tUr, s. ajent han- 
dlowy ; komisarz, ekonom. 
FACTORY, fak*-tur-6, s. fakto- 
rya, dom handlowy (w Indyach, 
Chinach, etc.). 
FACTOTUM, fAk-td'-tum, s. to- 
tumfacki. 
FACULTY, ftk'-ul-te, s. zdol- 
ność, sposobność; władza umysło- 
wa; wolność, przywilej, władza; 
fakultet w uniwersytecie. 
TO FADDLE, fAd'-dl, v.a. ca- 
ckać, pieścić, karesować. 
FADDLE, zob. FIDDLE-FAD- 
DLE. 
TO FADE, fid, v. n. więdnąć, 
płowieć. To - away, zwiędnęć. 
Her beauty fades away, jej pię- 
kność więdnieje. A faded flower, 
zwiędły kwiat, A faded colour, wy- 
płowiały kólor. 
115 
Hce, Hr, 511, bAtpić, hćn.||Flne, lin.|jNd, pr&re, fór, g£>t.flCńre,cur, fulł.[|C6(n.|{Hd&se.j|C5uI.j|Bćć.2SdA«. FAI 
FADELESS, IAd'-lfs, adj. nie- 
zwiędły. 
TO FADGE, fAdź, v. n. (vu/gf.), 
zgadzać się, stosować się, przysta- 
wać, żyć zgodnie. He cannot - 
willi his wife, nie może się zgo- 
dzić ze swój? żoną. 
FAECES, fć'-sćz, s. pi. fusy, 
osad; łajna. 
TOFAG, f5g, v. 1) n. znużyć 
się, zmęczyć się; 2) a. {vulg.), 
wylomotać kogo,wygarbować, wy- 
waJkować skórę. 
FAG, s. popychadlo , student 
nad którym starsi przewodzę. - 
end, krajka u sukna; pośledniej- 
sza część czegokolwiek. 
FAGOT, fóg'-6t, s. wiązka (chró- 
stu, drzewa). To smell of the -, 
tracić kacerstwem. 
TO FAGOT, v. a. związać chróst 
w wiązkę. To - one, (vulg.'), zwią- 
zać komu ręce i nogi. 
TO FAIL, fil, v. n. i a. braknąć, 
zabraknąć, niestawać; błądzić, chy- 
bić , uchybić; omieszkać; słabnąć, 
upadać, ustawać; skończyć się, 
wygasnąć; zbankrutować. To - of 
one's word, niedotrzymać słowa. 
To - in one's duty, uchybić swćj 
Kowinności. To - ones hopes, 
yć zawiedzionym w swych nadzie- 
jach. To - through ignorance, 
błądzić przez niewiadomość. My 
heart fails me, nie staje mi serca. 
My strength fails me, nie staje 
im sił. * 
FAIL, s. brak, niedostatek; 
chyb. Without -, niechybnie; nie- 
pochybnie. 
FAILING, f4'-ling, s. wada, 
przywara, ułomność. 
FAILURE, fil'-yftr, s. błąd, 
usterk; zawód, uchybienie, niedo- 
pełnienie ; niepomyślność; ban- 
kructwo, zbankrutowanie. Upon - 
of wich, wazie niedopełnienia 
czego. 
FAIN, lin, 1) adj. zmuszony, 
znaglony. He has ill neighbours 
that is- to praise himself, prov. 
biada temu kto musi sam siebie 
chwalić; rad, chętny; T)adv. rad, 
chętnie. I would - travel, chciał- 
bvm chętnie wojażować. 
'TO FAINT, fint, u. n. mdleć, 
omdlewać. To - away, zemdleć. 
FAINT, adj. mdły , bezsilny , 
slaby, wątły. - hearted, słabego 
serca, trwożliwy, bojaźliwy. - 
heartedly, bojażliwie. - hearte- 
dness, trwoźłiwość, bojażliwość. 
FAINTING, fżnt'-Ing, part. s. i 
adj. mdlenie, omdlewanie; omdle- 
wający. - fit, mdłość,-zemdlenie, 
FAINTISHNESS, fłnf-Isz-nćs, s. 
słabość, osłabienie. 
FAINTLING, fżnf-Hng, 1) adj. 
bojaźliwy, lękliwy, tchórzliwy; 2) 5. 
tchórz. 
FAINTLY, fint'-lć, adv. mdło, 
słabo, bezsilnie. 
FAINTNESS, fint'-nSs, s. mdłość, 
niemoc, słabość, bezsilność, wą- 
tiość. 
FAINTY, fint, slaby, adj. (w za- 
ebc-dnićj Anglii) zob. FAINT. 
116 
FAL 
FAIR, fir, adj. piękny,nadobny, 
śliczny; jasnowłosy, blędyn; jasny, 
pogodny; fig. sprzyjajęcy, pomyśl- 
ny; szczęty, otwarty, zacny, prawy, 
słuszny, godziwy, uczciwy, rzetelny; 
dobry, słodki, łagodny. - dealing, 
uczciwe postępowanie, rzetelność. 
- faced, piękny na twarzy, przy- 
stojny. - hair, jasne włosy. - 
spoken, slodkomowny , pochle- 
bny. - weather, piękna pogoda. 
- wind,pomyślny wiatr.- words, 
słodkie słowa, to give one a - 
warning, ostrzedz kogo przed 
czasem. To play - play, niesza- 
chrowaćw grze. To use - means, 
łagodnie z kim postępować. A 
- face is half a portion, prov. 
piękność stoi za połowę posagu. 
FAIR, adv. To write a thing-, 
przepisać co na czysto. To keep - 
with one, mieć względ na kogo, 
szanować go, skarbić jego łaskę. 
To play -, nieszachrować w grze. 
To stand - for, mieć nadzieję 
osięgnienia, dostępienia czego, to 
bid -, zob. TO BID. - and 
softly goes far, prov. powoli da- 
Ićj zajdziesz. 
FAIR, s. prawość, uczciwość, 
rzetelność; 2) piękność (piękna ko- 
bieta) ; 3) jarmark. To come a day 
after the -, prov. przyjść po 
czasie. 
FAIRLY, f&r'-lć, adv. pięknie, 
nadobnie, ślicznie; szczerze, otwar- 
cie , słusznie, godziwie, rzetelnie; 
słodko, łagodnie; całkiem, zupeł- 
nie. 
FAIRNESS, fór-nSs, S. piękność, 
nadobność; prawość, szczerość, 
otwartość, uczciwość, zacność, rze- 
telność. 
FAIRY, s. czarnoksiężni- 
ca, czarownica. - Land, urojona 
kraina duchów'. 
FAITH, IM,h,s. wiara, religia; 
wierność. - or upon my -, dali- 
bóg że.. To have (put) in..., wie- 
rzyć czemu, ufać w co. He has 
no - in, miracles, nie wierzy 
w cuda. 
FAITHFUL, fAW-f&l, ad;, wierny; 
-LY, adv. wiernie; -NESS, s. 
wierność* 
FAITHLESS, ftfA'-lSs, adj. nie- 
wierny , wiarołomny; -NESS, s. 
niewierność; wiarołomstwo. 
FALCATED, fśf-ki-tćd, ad;. za- 
krzywiony nakształt kosy. 
FALCHION, fal'-szun, s. pałasz, 
c Z cl C i 3 
" FALCON, fM'-kn, flu'-kn, sokol 
(ułożony do polowania). 
FALCONER, fSu'-kn-fir, s. so- 
kolnik. 
FALCONET, fSF-kó-nćt, s. mała 
armatka. 
FALCONRY, fAu'-kn-rć, s. sokol- 
nictwo. 
TO FALL, fSl!, v. ir. n. paść, 
upaść; opaść, opadać, runęć, zwalić 
się; wpaść w co (w nieszczęście, cho- 
robę); spaść, przypadać na kogo; 
zaczęć, wzięść się do czego; przy- 
padać, zdarzać się, wypaść. To - 
away, odpaść; spadać z ciała, chu- i 
FAL 
dnęć. To - away from one's reli- 
gion, odszczepić się od swój religii. 
To - back, odstępić, cofnęć się, 
nie dotrzymać słowa. To - a 
crying, zaczęć płakać. To - a 
doing of something, zaczęć co 
robić, jęć się czego. To - a figh- 
ting, zaczęć się bić. To -down, 
spaść. 7'o - down a river, spuścić 
się rzekę. To - foul upon one, rzu- 
cić się obces na kogo. To - from, 
odpaść, odstępie. To - in, wpaść, 
zapaść (o policzkach). To - in 
with the enemy, zetrzeć się z nie- 
przyjacielem. to - in love with, 
zakochać się w kim. It falls in his 
gifts, rozdanie czego, rozporzę- 
dzenie czćm zależy od niego. To - 
in with one, napotkać, nadybać ko 
go; być z kim jednego zdania. To - 
in hand with a thing, się czego, 
przedsięwzięść co. To - into one's 
hands, wpaść w czyje ręce. To - 
into a sweat, spotnieć. To - into 
a sleep, zasnęć. To - into a pas- 
sion, rozgniewać się. To - off, 
odpaść, odstępić, odłęczyć się; wy- 
mrzeć. To - off from a discourse, 
odmienić dyskurs. To - on, napaść 
na co. To - out, wypaść z czego; 
wypaść, zdarzyć się, przytrafić się. 
To -out with one, poróżnić się 
z kim. To - short, niesprostać, 
niepodolać, niewyrównać; niedo- 
stawać, niewystarczać, zabraknęć. 
We fell short of provisions, za- 
brakło nam żywności. To - a sa- 
crifice, paść ofiarę. To - sick, 
zachorować. To - asleep, zasnęć. 
To - to, przypadać na kogo; 
przypaść do czego, jęć, zaczęć. To 
- to one's business, fet się roboty. 
To-to pieces, rozpaść się na kawał- 
ki. To - together by the ears, pobić 
się, poczubić się.. To - under, 
upaść pod co; podpadać, popaść. 
This falls under our considera- 
tion, to podpada pod naszę rozwagę. 
To - under one's displeasure, 
popaść w czyjęniełaskę. To - upon, 
napaść na co, upaść na co, wpaść 
na co. To - upon the rear, napaść 
na tylnę straż. To - upon an 
expedient, paść na sposób, na for- 
tel. To - upon one's knees, upaść 
na kolana, 
FALL, s. upadek (w znaczeniu 
wlaściwćm i przenośnym); spadek 
wody; spadek głosu. To give a -, 
obalić. A - of rain, ulewa. In the 
- of the year, w późnćj jesieni. 
FALLACIOUS, fżł-li-szus, ad]. 
mylny, omylny, kłamliwy, fałszywy, 
zwodniczy; -LY, adv. omyłnie; 
-NESS, s. omylność. 
FALLACY, fil'-U-sd, s. fałsz, 
sofizmat. 
FALLEN, f&l'-ln, part. (zob. TO 
FALL). The - angel, czart. - 
cheeks, zapadłe lice. 
FALLIBILITY, ftl-ld-Nl'-l^, S. 
omylność. 
FALLIBLE, fM'-lć-bl ,adj. omylny. 
FALLING, fill'-lng, part adj. i 
s. padajęcy, upadajęcy; padanie, 
upadanie. - away, odpadnienio. 
- down, spadanie, podupadacie. 
, b3r, «, bit. gKS, h^n.gFlne, f?n.gNd, próye, fór, g&t gCire,c^r, full. HCÓIn. gHóise. g C3ul. 0B&. g SWe. FAN 
- out, poróżnienie. - sickness, 
choroba ś. Walentego,czvll kaduk. 
FALLOW, fM'-ló, adj. płowy, 
buławy, żółtawv. - deer, jelenie, 
daniele, sarny. 
FALLOW, 1) adj. leżący odło- 
giem, zapuszczony, zaniedbany; 2) 
s. -, (-lahd), odtog, ugór, para- 
nina, popar. 
TO FALLOW, v. a. orać para- 
li i nę. 
FALSE, fals, adj. fałszywy, zmy- 
ślony, nieszczery, obłudny, zdra- 
dziecki. - conception, płód nie- 
kształtny , zaśniad. - dealer, 
obłudnik, oszukaniec. - hearted, 
obłudny, zdradziecki. 
FALSEHOOD, fMs'-hud, FALSE- 
NESS, fMs'-n^s, s. fałsz, kłamstwo, 
Tałszywość, wiarołomstwo. 
FALSELY, fMs'-lć, adv. fałszy- 
wie, kłamliwie. 
FALSEFIABLE, fif-se-fi-Abi, 
adj. dający się sfałszować. 
FALSIFICATION, fśl-sMć-kś'- 
szćn, s. fałszowanie, sfałszowanie. 
FALSIFIER, fir-sć-fl-ur, S. fał- 
szerz. 
TO FALSIFY, fiF-sć-fl, v. a. 
fałszować, sfałszować. 
FALSITY, fM'-sć-tó, s. fałsz, 
fałszerstwo. 
TO FALTER, fAF-tur, v.n. jąkać 
się, zająkiwać się; potknąć się, 
potykać się; fig. chwiać się, wą- 
chać się. 
FALTERINGLY, fSF-tftr-lng-lć, 
adv. jąkając się, z trudnością. 
FAME, fśtn, s. sława, dobre imię; 
sława, wieść. 
FAMED, fłm'-d, adj. sławny. 
FAMELESS, fim'-l&, adj. nie- 
sławny. 
FAMILIAR, fi ndl'-yir, adj. do-' 
mowy, poufały, zażyty; znany, 
znajomy komu; oswojony, obe- 
znany z czćm. 
FAMILIARITY, fś-mB-yMr^-tó, 
s. poufałość, zażyłość; oswojenie, 
obznajomienie, znajomość. 
TO FAMILIARISE, fś-mlF-yśr- 
Iz, v. a. przypuścić do poufałości; 
oswoić, obeznać. 
FAMILIARLY, fA-mll'-yir-te, 
adv. poufale, w zażyłości. 
FAMILY, fśm'-ć-lć, s. familia, 
rodzina , ród. In the - way, 
w ciąży. - medicines, lekarstwa 
domowe. 
FAMINE, fim'-ln, s. głód. 
TO FAMISH, fśnf-lsz, v. 1) a. 
©głodzić; 2) n. ogłodnieć, doznawać 
głodu. 
FAMISHMENT, fśm'-Isz-mćnt,s. 
©głodnienie, zglodnialość. 
FAMOSITY, fś-mós'-ć-tć, s. sła- 
wność. 
FAMOUS, ff-mus, adj. sławny, 
wsławiony, słynący; -LY, adv. 
sławnie. 
FAN, fan, s. wachlarz; łopata do 
wiania zboża, opałka; poddymka 
(skrzydło) do rozniecana ognia. 
TO FAN, v. a.wachlować; wiać 
feboźe); niecić ogień; fig. rozniecać, 
podniecać do czego. 
FANATIC (-al), fż-nżtMk; 1) 
FAR 
adj. fanatyczny; 2) 5. FANATIC, 
fanatyk, -ally, adv. fanatycznie. 
FANATICISM, fi-nśC-ć-slzm, s. 
fanatyzm. 
FANCIFUL, fin'-sMuI, adj. dzi- 
waczny, dziwny, urojony; -LY, 
adv. dziwnie, dziwacznie; -NESS, 
s. rojenie co sobie po głowie. 
FANCY, fin'só, s. wyobraźnia, 
imaginacya; urojenie, przywidzenie, 
widzimi się; 3) polubienie czego, 
upodobanie, skłonność. I had a - 
to go thither, miałem chętkę, 
ochotę, pójść lam. To take a - to 
a thing, polubić co, mieć w czćm 
upodobanie.- articles (-goods'), 
modne materye , stroje. - free 
(Shaksp. M. N. D.) wolny od miło- 
ści. - monger, człowiek mający 
przywidzenia , urojenia. - sick, 
chory przez imaginacyą. 
TO FANCY, v.a. i n. wyobrażać 
sobie, uroić sobie; sądzić, mnie- 
mać, myśleć. 
FANE, fin, s. (w poezyi) kościoł, 
świątynia. 
TO FANG, fang, v. a. ujęć, 
schwycić, zacapić. 
FANG, s. kieł (dzika); 2) szpony, 
pazury. 
FANGED, fangd, adj. mający 
kły, fig. uzbrojony. 
FANGLE, fang'-gl, s. sing, zamki 
na lodzie; 2) neto (angles, nowe 
wymysły, wznowienia. 
FANGLED, fing'-gld, adj. New 
-, nowo wynaleziony, wymyślony. 
FANGLESS, fśng'-l&, adj, bez 
kłów, bezzęby. 
FANNER, fin'-nur, s. wiejacz 
(źboża). 
FANNY, fśn'-nć, s. Franciszka. 
FANTASM, fan'-tizm, s, widmo, 
upiór, mara. 
FANTASTIC (-al), fAn-tis'-tlk, 
adj. fantastyczny, cudacki, dziwa- 
czny , urojony; -ALLY, adv. fan- 
tastycznie, dziwacznie; -ALNESS, 
s. cudactwo, dziwactwo, urojenie. 
FANTASY, fśn'-lś-sć, s,fantazya, 
imaginacya, wyobraźnia. 
FAP, fśp, adj. f pijany. 
FAR, fir, adj. i adv. daleki; da- 
leko. - off, opodal, daleko. From 
-, zdaleka. By -, daleko więcćj, 
bez porównania. As - as, aż do 
(tego miejsca); o ile. As - as I 
know, o ile wiem. As - as I can, 
o ile będę mógł. I o,m so - from 
being in love with her, that I 
almost hate her, nie tylko że jćj 
nie kocham, lecz ją prawie niena- 
widzę. - be it from me, uchowaj 
Boże. The day was - spent, było 
już późno w dzień. To carry too 
-, zadaleko posunąć. - and near, 
- and wide, wszędzie. - other- 
wise , wcale inaczćj. This will go 
- with him, to uczyni na nim wra- 
żenie , to go skłoni, przekona. - 
(etched (- sought), wyszukany, 
naciągany. - in years, podeszły 
w wieku, podstarzały. 
TO FARCE, firs, v. a. nadziać, 
napychać. 
FARCE, s. komedya gminna 
pełna rubasznych żartów. 
FAS 
FARCICAL, fAr'-se-kAl, adj. 
śmieszny, pocieszny. 
FARCIN, fAr'-sln, or FARCY, 
fAr'-sA, s. parchy u konia. 
FARDEL, fSr'-dtH, s. pęk, wigzka, 
zawiniątko; (Shaksp.), ciężar. 
TO FARE, fAr, v. n. mieć się (ile 
lub dobrze), powodzić się; żywić się, 
karmić się, jeść. How - you? Jak 
się masz? jak ci się powodzi? - 
you well, bywaj zdrów. 
FARE, s. jadło, pokarm, strawa. 
Bill of-, karta potraw w traktyer- 
niach. 
FAREWELL, s. adv. interj. adj. 
i) 8. (bez poprzedzającego przy- 
miotnika), fAr'-ućl, pożegnanie; 2) 
interj. adv. fAr-ućl', będż zdrów; 
3) adj. fAr'-ućl. A - letter, list 
z pożegnaniem; 4) s. (z poprzedza- 
jącym przymiotnikiem), fAr-ućl'. A 
long - to love I gave, na długo 
pożegnałem się z miłościę. 
FARINACEOUS, fAr-A-ni'-szQs, 
adj. mączysty. 
FARM,firm, 8. dzierżawa, aręda; 
folwark. 
TO FARM, v. a. dzierżawić, 
arędować, wzięść w dzierżawę. To 
- out, wydzierżawić, puścić w a- 
rędę. 
FARMER, fAr'-mflr, s. dzierża- 
wca, arędarz; rolnik. 
FARMOST, fAr'-móst, adj. naj- 
dalszy, najodleglejszy. 
FARNESS, fAr'-nós, 8. .dalekość, 
FARRAGINOUS, fAr-rAdż -ć-nós, 
adj. zmieszany, złożony z różnoro- 
dnych części. 
FARRAGO, fAr-rA'-gó, s. miesza- 
nina 
FARRIER, fAr'-rt-flr, 8. kowal, 
konowal. 
FARRIERY, fAr'-rć-fir-6, s. ko- 
walstwo; konowalstwo. 
FARROW, fAr'-ró, 8. prosię. To 
-, v. n. prosić się, oprosić się. 
FART, fArt, s. piard, pierdziel. 
To -, v. n. pierdzieć, piardnęć. 
FARTHER, fAr'-THdr, adv. i adj. 
dalćj; dalszy; zob. FURTHER. - 
more, nadto. 
TO FARTHER, v. a. dalćj posu- 
nęć, popchnęć, przesłać; poprzeć, 
wesprzeć, ułatwić, dopomódz; zob. 
TO FURTHER. 
FARTHERANCE, f5r'-THĆr-Ans, 
8. poparcie, wsparcie, dopomożenie; 
zob. FURTHERANCE. 
FARTHEST, fAr'-THt'st, adv. i 
adj. najdalćj; najdalszy, najodle- 
glejszy. 
FARTHING, far'THhig, 8. szeięg 
(1/4 penny). -'s worth, za szelęg. 
FARTHINGALE, far'-THlng-gal, 
8. robron. 
FASCES, fAs'-sćz, 8. pl. pęk ró- 
zeg z toporem (oznaka godności 
konsulów rzymskich). 
TO FASCINATE, fAs'-sć-nAt,v.a. 
czarować, oczarować, zaczarować. 
FASCINATION, fAs-sć-nA-szGn, 
s. oczarowanie, czary, urok. 
FASCINES, fAs-sććnz', s. pl. 
(fort.) gać, faszyny. 
FASHION, fasz'-&n, s, forma. 
117 
Face, bir, 5H, bśt.gMć, hćn.||Flne,nn.|(Nd, próre, fór, gót.gCńre.cór, fiMl.([Có!n.yHóuse.[!Ciul.0B6ŁBSMo. FAT 
kształt; moda; tryb, sposób, zwy- 
czaj. It is quite out of -, to wyszło 
zupełnie z mody. Fashions, pl. 
parchy końskie, zob. FARCIN, 
FARCY. 
TO FASHION, v.a. nadać kształt, 
ukształcić; sporządzić podług mody. 
FASHIONABLE, fśisz'-&n-A-bl, 
adj. modny, stosujący się do mody, 
światowy. -LY, adv. modnie. - 
NESS, s. modna elegancya. 
FASHIONIST, fW-ńn-lst, s. 
modniś. 
TO FAST, fAst, v. n. pościć. 
FAST,s. post.To break one's -, 
śniadać. 
FAST, adj. i adv. prędki; przy- 
mocowany, tęgi, mocny; prędko. 
- by, - beside, tuż przy. To 
make - , przymocować, przy- 
mknąć. - handed, skąpy. A - 
sleep, tęgi (twardy) sen. To be - 
asleep, twardo spać. To stand -, 
dostać placu, stać jak wryty. To 
stick -, mocno przylgnąć. Do not 
write so -, nie pisz tak prędko. 
I ran away as - as I could, ude- 
kiem jak najspicsznićj. 
TO FASTEN, fis'-sn, v. 1) a. 
przytwierdzić, przymocować, przy- 
wiązać; 2) n. przylgnąć, przysta- 
wać , przyczepić się. To - at one's 
ihroat, ścisnąć kogo za gardło. To 
- upon a thing, schwycić, po- 
chwycić co. To - a crime upon 
one, zwalić na kogo zbrodnię. To 
- an obligation upon one, wy- 
świadczyć komu przysługę. 
FASTENER, fżs'-sn-ur, s. utwier- 
dziciel. 
FASTER, fSst'-ńr, s. ustawicznie 
poszczący. 
FAST1DIOSITY, fAs-tld-Ć-&s'-ć- 
tć, s. pogarda, duma. 
FASTIDIOUS, fAs-tld'-S-As, ad]. 
pogardzający, pogardliwy; ckliwy, 
wybrydny, wymyślny. -LY, adv. 
wybrydnie; nudnie, do znudzenia. 
FASTING , fAst*-Ing, s. poszcze- 
nie. - day, dzień postny. FAST- 
ING , adv. na czczo. 
FASTNESS , fast'-nćs, s. moc, 
tęgość, twardość; twierdza, wa- 
rownia, 
FASTUOUS, fżs'-czu-us, adj. 
okazały, pyszny, dumny. 
FAT, fżt, adj. tłusty, tuczny. 
To make -, karmić, tuczyć. - 
fed, (- kindneyed), tłusty, tu- 
czny, karmny. -gust, (yulg.), 
brzuchacz. - willed, głupi. 
FAT, s. tłustóść. All the - will 
be in the fire, (prov.), to narobi 
wiele hałasu ; 2) kadź. zob. VAT. 
TO FAT, u. 1) a. tuczyć, kar- 
mić; 2) n. stłuścieć, utyć. 
FATAL, fi'-tM, adj. zgubny, 
nieszczęsny, fatalny; nieodzowny, 
nieuchronny. The - sisters, Par- 
ki (przędące pasmo przeznaczeń 
ludzkich). - stroke, śmiertelny 
cios. 
FATALISM , fi'-tM-lzm, s. fata- 
lizm (wiara w nieuchronne prze- 
znaczenie). 
FATALIST, fA'-tAL-llst, 5. wie- 
rzący w przeznaczenie. 
118 
FAU 
FATALITY, fA-tAl'-ć-t&, or FA- 
TALNESS, fi'-tAl-nćs, s. zrządze- 
nie , nieodzowność losu. 
FATALLY, ft'-tM-lS, ado. z wy- 
roków przeznaczenia, nieodzownie, 
zgubnie, śmiertelnie. 
FATE, fit, s. los, przeznacze- 
nie , zrządzenie. 
FATED, fi'-łćd, adj. przezna- 
czony losem. 
FATHER, f5'-THór, s. ojciec, 
rodzicie). - in - law, teść. - 
like, ojcowski, po ojcowsku. 
TO FATHER,v.a.uznaćza własne 
dziecko, przysposobić. To - upon, 
narzucać, przypisywać co komu. 
She fathers her child upon ano- 
ther man, ona utrzymuje że kto 
inny jest ojcem jćj dziecka. 
FATHERHOOD, 15 -THĆr-hud, 
s. ojcowstwo. 
FATHERLAND, fA'-THEćr-15nd, 
s. (LordByron andSir W. Scott.), 
ojczyzna. 
FATHERLESS, fY-THEćr-lćs, 
adj. bez ojca. niemający ojca. 
FATHERLINESS, fi-THEćr-lć- 
nćs, s. miłość ojcowska. 
FATHERLY, fA'-THÓr-lć, adj. i 
adv. ojcowski; po ojcowsku. 
FATHOM. fłTH'-um, s. sążeń 
(6 stop). 
TO FATHOM, v. a. gruntować, 
mierzyć głębokość; fig. zgłębiać. 
To - one's design, zgłębić, prze- 
niknąć czyj zamiar. 
FATHOMLESS, WTH'-um-lds, 
adj. niezgłębiony, bezdenny. 
FATIDICAL , fi-tld'- ć-kAl, adj. 
przepowiedni,wieszczący, wróżący, 
FATIGUE, fUććg', s. trud, 
strudzenie, znój, znużenie. 
TO FATIGUE, v. a. trudzić, 
męczyć, mordować, zmęczyć, stru- 
dzić , znużyć. 
FATLING, fif-llng, s. bydlak 
ukarmiony na rzeź. 
FATLY, fAt'-lć, adv. tłusto. 
FATNESS , fAt-nćs , tłustość, 
tuczność, tusza. 
TO FATTEN, fM'-tn, v. 1) a. 
karmić, tuczyć; gnoić pole; 2) n. 
tłuścieć, tyć, utyć. 
FATTISH, fat'-tlsz, adj. tłustawy. 
FATTY, fM'-tć, adj. tłusty, 
mastki. 
FATUITY, f3-tu'-ć-tć, s. głu- 
pstwo , niedorzeczność. 
FATUOUS, fi-'tń-ńs, adj. głupi, 
niedorzeczny. 
FAUCET, f5u'-sSt, s. czopek, 
smoczek (u beczki). 
FAUGH, f5u, interj. pfel pfuj! 
FAULT, fill, s. błąd, wina, 
przewinienie, uchybienie. To find 
- with, ganić, przyganiać, mieć 
co do zarzucenia. It is not my -, 
to nie moja wina. - finder, gani- 
ciel, wybrydnik. The dogs are at 
- (at a loss), psy straciły trop 
zwiedza, zbiły się z tropu. 
FAULTILY, fM'-tó-lć, adv. myl- 
nie, błędnie, zdrożnie. 
FAULT1NESS, fM'-tć-n&, S. 
zdrożność, zbiór wad. 
FAULTLESS, fMf-lćs, ad], wol- 
ny od wad, błędów. 
FEA 
FAULTY, fM'-ti, adj. pełen blę 
dów, omyłek, winny, zdrożny, na- 
ganny. 
FAUN, fatn, s. Faun, bożek 
leśny. 
FAVOUR (-on), ft-wur', s. la- 
ska; laski, względy, wsparcie, 
opieka, protekcya; 2) (Shaksp.), 
mina, postawa, fizyonomia; 2) dar, 
upominek; kokarda. To be in one s 
-, być w lasce u kogo. Out o[ -, 
w niełasce. To curry -with one , 
starać się o czyję laskę. To declare 
in one's - , oświadczyć się za kkn. 
IVtth. (under) -, za pozwoleniem; 
uczciwszy uszy. Under - of, pod 
zasłoną czego , korzystając z czego, 
za pomocą. By the - of, za czyja 
laską, pomocą, Give me the - of 
your name, proszę mi powiedzieć 
swoje nazwisko. 
TO FAVOUR (-or) , v. a. być 
łaskawym na kogo, okazywać wzglę- 
dy ; wspierać, opiekować się. - us 
with a song, bądź łaskaw zaśpie- 
wać. 
FAVOURABLE , fi'-wur-5-bl , 
adj. przychylny, życzliwy; pomyśl- 
ny, sprzyjający. -LY, adv. łaska- 
wie, przychylnie. -NESS,.s. przy- 
chylność, życzliwość. 
FAVOURED, fi'-wurd, adj. do- 
znający laski, względów. Weil - , 
przystojny , urodziwy. Ili -, 
szpetny, brzydki. 
FAVOUREDLY, fi'-wurd-lć, adv. 
(zawsze z Ul lub well). Ul-, 
brzydko, szpetnie, well -, pię- 
knie, przyjemnie. 
FAVOURER, fi'-w&r-fir, s. la- 
skawca, opiekun. 
FAVOURITE, fi'-wur-lt, 1) 5. 
faworyt, ulubieniec. To be a - 
with one, być czyim faworytem , 
mieć u kogo łaskę; 2) adj. ulubio- 
ny. - dish, ulubiona potrawa. 
FAWN, fiun, s. jelonek. -co- 
lour , płowy kolor. - skins, jelon- 
kowe skórki. 
TO FAWN, v. n. cielić się (o la- 
ni); 2) to - upon one, łasić się, 
podlizywać się komu, nadskakiwać, 
przypochlebiać się, płaszczyć się. 
FAWNER, fau'-nur, s. podły 
pochlebca. 
FAWNINGLY, f5u'-n!ngdć, adv. 
podle, nikczemnie. 
TOFEAGUE, fććg, v.a. chło- 
stać, wychłostać, osmagać. 
FE AL, fćl, adj. t wierny. 
FEALTY, fó'M-tć, s. hold wier- 
ności, hołdownictwo. 
FEAR, fćr, s. bojaźń, obawa. 
for - of, (zbojaźni), aby nie. 
There is -, lękać się należy. To 
stand in - of, lękać się, obawiać 
się czego lub kogo. 
TO FEAR, v. a. i n. bać się, 
obawiać się; wątpić. I don't- but 
that he will come, nie wątpię aby 
nie przyszedł. 
FEARFUL, fćr'-ful, adj. boja- 
źliwy, lękliwy; 2) straszny, okro- 
pny, przerażający. -LY, adv. bo- 
jaźliwie, lękliwie; 2) strasznie , 
okropnie. -NESS, s. bojażliwość, 
lękliwość; strach, przestrach. 
Pice, Mr, all, bit. || Mć, Mu. [| Fine, fia.||Nd,prdve, fór, g^Cin^cur, fńM.|]Cftln.JH6&se.gCiuL 8BM4SM*. FED 
FEARLESS, L'r'-lćs, adj. nie- 
ustraszony, niezatrweżony. -LY, 
adv. bez bojaźni, odważnie. - 
NESS, 8. odwaga, męstwo. 
FEASIBILITY, fi-zi-bir-ć-ti, s. 
możność wykonania. 
FEASIBLE, fi'-zi-bi, adj. dają- 
cy się zrobić, wykonać, podobny 
do wykonania. -LY, adv. w spo- 
'sób podobny do wykonania. 
FEAST, fććst, 3. gody, biesia- 
da , uczta; święto. 
TO FEAST, v. n. i a. godować, 
biesiadować, sprawić ucztę; tra- 
ktować , częstować, podejmować. 
FEASTER, fićst'-ur, s. sprawu- 
jący ucztę; biesiadnik, lubiący 
smacznie zjeść i wypić. 
FEASTFUL, fćest'-ful, adj. bie- 
siadny, hulacki. 
FEAT,fćt,s. czyn, dzieło sła- 
wne ; 2) figiel, sztuczka. FEAT , 
adj. (Shaksp.), zgrabny, zręczny, 
zwinny. 
TO FEAT, v. a. kształcić, ozdo- 
bić ; (Shaksp. Cymb.), służyć za 
wzór, za przykład, przyświecać. 
FEATHER, fćTH'-ur, s. pióro. 
To laugh at a -, śmiać się z lada 
czego. Plume of feathers, pióra 
strusie używane w strojach, kita 
u wojskowych. - bed, pierzyna , 
piernat.-driver, czyszczący pióra, 
handlujący piórami. - edge, de- 
ska mająca jedną krawędź cieńszą. 
- less, bezpióry, nagi. 
TO FEATHER. v.a. okryć pió- 
rami. To - one's nest, porość 
w pierze, dorobić się majątku, spa- 
noszyć się. 
FEATHERED, fćTH'-ńrd, adj. 
okryty pierzem. He is well -, 
(vulg.), porosi w pierze, spano- 
szyl się. 
FEATHERY, fćtTH'-ur-S, adj. 
pierzysty; lekki jak pióro. 
FEATLY, fćt'-ld , adv. zręcznie, 
zgrabnie, zwinnie; ładnie, ślicznie. 
FEATNESS, fćt'-nćs, s. zrę- 
czność, zgrabność; ładność, śli- 
czność. 
FEATURE, fć'-czńr, s. (używ: 
w liczbie mnogićj), rys (twarzy), 
skład twarzy. 
TO FEAZE, fćz, v. a. strzępić, 
wystrzępić ; 2) wysmagać, wy- 
cłilostać. 
FEBRIFUGE, fćb'-rć-fńdż, adj. 
służący do zgubienia febry, dobry 
od febry. 
FEBRILE, fób'-rll, adj. febrowy. 
FEB R U AR Y,fćb'-róó-a-rć,s. lu ty. 
FECES,fć'-sćz,s. pl. fecesy,fusy, 
osad; łajno, plugastwo. 
FECULENCE, (-cy), fćk'-ń- 
Ićns, s. osad, fusy, drożdże. 
FECULENT, fćk'-ń-15nt, adj. 
osiadający na spodzie, nieczysty, 
plugawy. 
FECUND, fćk'-und, adj. płodny, 
łyżny. 
FECUNDATION,fćk-fm-di'-szńn, 
3. zapłodnienie. 
FECUNDITY, fć-kun'-dć-tó, s. 
płodność, źyżność. 
FED, (id, pręt. i part. (zob. TO 
FEED). 
FEL 
FEDARY, fćd'-S-rć, s. (Shaksp.) 
sprzymierzeniec, spólnik. 
FEDERAL, fód'-ćr-il, adj. fede- 
ralny, należący do związku. 
FEDERARY, «d'-Sr-4r-rd, 3. 
sprzymierzeniec. 
FEDERATE, fćd'-ćr-4t,adj.sprzy- 
mierzony, związkowy. 
FEDERATION, fćd-ćr-i'-szńn, 3. 
federacya, związek, zjednoczenie. 
FEE,fW,l) s.lenność,grunt lenny; 
2) lionoraryum, wynagrodzenie (ad- 
wokata, lekarza); opłaty sądowe. - 
farm, lenność posiadana za opłatą 
wieczystego czynszu. 
TO FEE, u. a. wynagrodzić, za- 
płacić, przekupić. 
FEEBLE, fćć'-bl, adj. słaby, 
słabowity; -LY, adv. słabo. - 
minded, słabego umysłu; -NESS, 
3. słabość, osłabienie. 
TO FEED, fććd, v. ir. 1) a. iy- 
wić, paść, karmić; 2) n. To - 
upon, żywić się, paść się, karmić 
się, żyć. To - upon herbs and 
roots, żywić się ziołami i korzon- 
kami. To - high, porządnie lubić 
zjeść. 
FEED, 3. karm, pasza, strawa. 
FEEDER, fććd'-ur, s. karmiciel, 
żywiciel; lubiący smacznie zjeść. 
TO FEEL, fćói, v. ir. a. i n. 
macać, dotykać; czuć, uczuć. 
FEEL, s. dotykanie, czucie. 
FEELER, fWl'-ur, 1) 3. czujący; 
2) macka (u owadów). 
FEELING, fćól'-lng, 1) part. adj. 
'czujący, czuty, tkliwy; 2) part. s. 
czucie, uczucie. 
FEELINGLY, fWl'-!ng-lć, adv. 
czule, dotkliwie, tkliwie. 
TO FEIGN, fin, v. a. i n. uda- 
wać, zmyślać. 
FEIGNEDLY, fónMd-lć, adv. 
udanym sposobem, fałszywie, obłu- 
dnie. 
FEIGNER, fin'-ur, 3. udawacz, 
zmyślacz. 
FEINT, fint, 3. udanie, zmyśle- 
nie ; udany attak. 
TO FELICITATE, fć-lls'-ć-tit, 
winszować, powinszować. 
FELICITATION, fć-lls-ó-ti'-szun, 
3. powinszowanie. 
FELICITOUS, fć-lls'-Mus, adj. 
szczęsny, szczęśliwy. 
FELICITY, fć-Hs'-ć-tć, 3. szczę- 
śliwość. 
FELINE, fć-Un, adj. koci, z ro- 
dzaju kotów. 
FELIX, te'-Hks, 3. Felix. 
FELL, fćl, i) pręt. (zob. TO 
FALL); 2) adj. dziki, okrutny, 
barbarzyński; 3) 3. skóra (z wło- 
sem). - monger, kuśnierz. - 
wort (roślina), goryczka. 
TO FELL, v. a. ściąć (drzewo); 
zwalić, obalić, powalić. 
FELLER, f51'-Kir, s. drwal. 
FELLNESS , fćl'-nćs , s. zob. 
FELNESS. 
FELLOE, fćl'-ló, 3. dzwono, ob- 
wód (u kola). 
FELLOW, s. towarzysz, kamrat, 
kolega; człek, człowiek (w dobrćm, 
ztćm znaczeniu); rzecz stanowiąca 
z drugą parę (jak bóty, rękawiczki). 
FEN 
- of a college, stypendysta w uni- 
wersytecie. He has not his -, nie 
ma sobie równego. A good -, 
dobry człowiek. To play the good 
fellow, hulać, szumieć. - citizen, 
spólobywatel. - commoner, ka- 
mrat, towarzysz; spółstypendysta 
(w Cambridge). - countryman 
spóiziomek. - creature, bliźni. - 
feeling, spółczucie, sympatya. - 
heir, spółdziedzic. - helper, po- 
mocnik. - labourer, spółpraco- 
wnik. - passenger, towarzysz 
podróży. - prisoner, spólwięzień. 
-scholar or {school-),spóluczeń. 
- servant, spóisiuga. - soldier, 
spótźolnierz. - student, spółuczeń. 
- subject, spolpoddany, rodak.- 
sufferer, spólcierpigcy. - travel- 
ler, towarzysz podróży. 
TO FELLOW, v. a. dobrać do 
pary. 
FELLOWLIKE, Kl'-ld-Uk, or 
FELLOWLY, teP-ló-te. adj. towa- 
rzyski, koleżeński. 
FELLOWSHIP, fSr-ló-szlp, t. 
towarzystwo, społeczeństwo. 
FELLY, teF-lć, adv. dziko, sro- 
dze, okrutnie. 
FELNESS, tel'-nćs, s. dzikość, 
srogość, okrucieństwo. 
FELO-DE-SE, ftMÓ-dć-sć, s. w. 
p. samobójca. 
FELON, tel'-un, 1) s. w. P. zbro- 
dniarz, złoczyńca; zdrajca kraju"; 
2) adj. okrutny, zbrodniczy, zdra- 
QzicckL 
FELONIOUS, te-ló-nÓ-ńs, adj. 
wiarołomny, zdradziecki, zbrodni- 
czy ; -LY, adv. wiarołomnie, 
zdradziecko. 
FELONY, fćr-un-ć. s. w. p, bunt 
wasala przeciw swemu panu; wia- 
rołomstwo, zdrada kraju; zbrodnia 
pociggajgca karę śmierci. 
FELT, telt, 1) pręt, i part. (zob. 
TO FEEL); 2) s, pilśń, pilśniowy 
kapelusz. 
FEMALE, te'-mM,S.l) samica; 2) 
adj. samiczy; żeński, bialoglowski. 
- child, dziewczyna. - friend, 
przyjaciółka. The - sex, płeć żeń- 
FEMINALITY , Wm-ć-niF-ć-tć, 
s. żeńskość, natura niewieścia. 
FEMININE, tenf-ć-nln, adj. żeń- 
ski , niewieści, kobiecy. - gender 
{gram.} rodzaj żeński. 
FEMORAL, tem'-d-rM, adj. 
udowy, biodrowy. 
FEN, fćn, s. bagno, bagnisko. 
błoto. 
FENCE, tens, s. 1) płot, zagroda, 
ogrodzenie; zasłona, przedmurze, 
obrona; 2) fechtowanie, fechtunek-, 
szermierstwo. 
TO FENCE, v. 1 a. grodzić, 
ogrodzić , zagrodzić; umocnić, 
utwierdzić, obwarować; 2) n. fech- 
tować, szermować. 
FENCELESS, tens'-tes, adj. 
otwarty, nieobronny. 
FENCER, ten'-sur, s. fechmlstrz, 
szermierz. 
FENC1BLE, ten'- sć - bl, adj. 
obronny. 
FENCING, ten'-slng,s.l)ogrodze- 
119 
Pice, bir, W, bit.[] Mi, Wu.fl Hne,f!n.|| Nd, próve, fór, gót. [| Cńre,cur, fCill.[| Cóln. [; EóAse.|j Ciul. || Bćó. (| SMn. FER 
nie; 2) fechtowanie. - master, 
nauczyciel fechtunków. - school, 
szkoła fechtunków. 
TO FEND, fćnd , v. a. (off.} za- 
stawić się, odeprzeć, odbić (cios). 
FENDER, fćn'-d&r, s. krata żela- 
zna przed kominem. 
FENNEL, fćn'-nćl, s. kopr, koper. 
FENNY, fćn'-nć, adj. bagnisty, 
błotnisty; (Shaksp. Macb.) mie- 
szkający w bagnach. 
FENUGRECK, fSn'-u-grWk, s. 
(roślina) boża trawka, krzyźyczki, 
koziorożek. 
FEOD, fńd, fććd, s. lenność. 
FEODAL, fh'-dM, adj. lenny, 
feudalny. 
FEODALITY, fu-dśl'-ć-tć, 8. 
leudalność, prawo lenne. 
FEODARY, fu'-di-rć, 8. lennik, 
TO FEOFF, fćf, v. a. zob. TO 
ENFEOFF. 
FEOFEE, fćf'-fćć,s. lennik,wasal. 
FEOFFER, fćf-fńr, s. lenno- 
dswcHł 
FEOFFMENT, fćf'-mćnt, s. na- 
danie lenności. 
FERACITY, fó-ra'-sć-tć, 8. ży- 
zność, urodzajność. 
FERAL, fó'-rM, adj. żałobny, 
posępny, pogrzebowy. 
FERIATION, fć-rć-i-szftn, s. 
obchod święta. 
FERINE, fć'-rln, adj. dziki, 
zwierzęcy. 
FERIŃENESS, fć-rln'-nćs, or 
FERITY, fćr'-ć-tć, 8. dzikość, nie- 
ludzkość, okrucieństwo. 
FERKIN, s. zob. FIRKIN. 
TO FERMENT, fćr-mćnt', v. 1) 
a. sprawić fermentacyą; 2) n. fer- 
mentować, burzyć się, wzburzać się. 
FERMENT, s', środek sprawujący 
fermentacyą, rozczyn, kwas; wzbu- 
rzenie. 
FERMENTATION, fćr-mćn-tś'- 
szun , s. fermentacya; burzenie; 
wzburzenie. 
FERMENTATIVE, fór-mćn'-ta- 
tlw , adj. sprawujący fermentacyą. 
FERN, fern, s. paproć. 
FERNY, fćrn'-ć, adj. zarosły 
paprocią. 
FEROCIOUS, fć-ró'-szus, adj. 
dziki, okrutny. 
FEROCITY, fi rós'-ć-tó, s. dzi- 
kość, okrucieństwo. 
FERREOUS, «r'-rć-us, adj. 
żelazny. 
FERRET, fćr'-r!t, s. łasica. 
TO FERRET, v. a. polować 
z łasicą na króliki; fig. szperać, 
myszkować ; dokuczać, naprzy- 
krzać się. 
FERRETER, Kr'-rit-ir, 8. szpe- 
racz, natręt 
FERRIAGE, Kr'-rMdz, 8. prze- 
wóz; zaplata za przewóz, przewo- 
zowe. 
FERRUGINOUS, Kr-rh'-dMn-fis, 
adj. żelazny, zawierający części 
żelazne. 
FERRULE, fćr'-rH, 8. skówka, 
obrączka. 
FERRY, fćr'-rć, 8. przewóz, 
miejsce przewozu. - boat, prom, 
120 
FEV 
pram. - man , przewoźnik. To 
ferry ^ver, przewieźć promem. 
FERTILE, fćf-tll, adj. żyżny, 
urodzajny, płodny, plenny. 
FERTILENESS, fćr'-tl!-n«s, or 
FERTILITY, fćr-tll'-ć-tó,s. żyzność, 
urodzajność, plenność. 
TO FERTILIZE, fćr'-tli-lz, v. a. 
użyźnić. 
FERTILY, fdr'-t'W, adv. źyżnie, 
obficie. 
FERULA, fćr'-u-iś, s. rózga. 
FERVENCY, fćr'-wćn-sć, s. żar- 
liwość, gorliwość. 
FERVENT, fór'-wćnt, adj. żar- 
liwy, gorliwy; -LY, adv. żarliwie, 
gorliwie. 
FERVID, fdr'-wld, adj. gorący, 
wrzący, pałający; gorliwy, żarliwy. 
FERVIDITY, fćr-wid-ć-tć, or 
FERVIDNESS, fćr'-wld-nćs, s. zob. 
FERVENCY. 
FERVOUR, fdr'-wtir, s. żarliwość, 
gorliwość. 
FESCUE, fćs'-ku, s. skazówka 
(jakićj używają uczący czytać). 
FESTAL, fćs-tM, adj. świąte- 
czny. 
TO FESTER, fćs'-tur, v. n. ją- 
trzyć się, topić się. 
FESTIVAL, fós'-tć-wśl, 1) adj. 
świąteczny; 2) s. święto. 
FESTIVE , fćs'-tlw, adj. świąte- 
czny ; radosny, wesoły. 
FESTIVITY, f&-t!w'-ć-tć, s. 
święto, uroczystość. 
FESTOON, fSs-tóón', s. feston, 
girlanda, ozdoba architektoniczna 
w girlandy. 
TO FETCH, fćcz, v. a. pójść i 
przynieść; podać. - me my hal, 
przynieś mi mój kapelusz. To - 
one's breath, oddychać, odetch- 
nąć. To - a bioto, uderzyć, za- 
■ dać raz. To - a leap, skoczyć. To 
- a compass (circuit), okrążać, 
obchodzić do kota. To - and 
carry, podawać (o psach). To - a 
price, wartować, zostać sprzeda- 
nym za pewną cenę. 
FETCH, s. fortel, sztuka. 
FETID, fćt'-!d, adj. cuchnący, 
śmierdzący. -NESS, s. smród. 
FETLOĆK, fćt'-lók, $. pęcina. 
TO FETTER, fćt-tńr, v. a. pę- 
tać , więzić, zakuć w okowy. 
FETTERS, fóf-tńrz, s. pl. pęta, 
więzy, okowy. 
TO FETTLE, fdt'-tl, v. n. krzą- 
tać się koło czego. 
FETUS,.fć'-tus, s. płód (we 
wnętrznościach). 
FEUD,fdd,s. zajście, kłótnia, 
spór, niesnaska. 
FEUDAL, fu'-dil, 1) adj. feudal- 
ny, lenny; 2) s. lenność. 
FEUDATORY, fń'-dś-tur-ć, s. 
lennik. 
FEVER, fć'-wur, s. febra, go- 
rączka. 
FEVERFEW, fó'-wńr-fu, s. (ro- 
ślina) , tarczyca chelmik, centurya 
mniejsza. 
FEVERISH, fó'-wur-lsz, or FE- 
VEROUS, fó'-wur-ós, adj. gorą- 
czkowy, febrowy, chory na febrę. 
FEVERISHNESS, s. lekka febra. 
FIF 
FEW, fó, pron. adj. mato,nie- 
wiele , niewielu. A -, kilka. 
FEWEL, f&Ml, s. wszystko co 
służy na opał. 
FEWNESS, fń'-nSs, s. małość, 
niewielka liczba; zwięzłość, kró- 
tkość. 
FIB,flb, s. kłamstwo, plotka, 
bajka. To tell one a-, olgać kogo. 
TO FIB, v. n. kłaniać, zmyślać." 
FIBER, fib'-bir, s. kłamca. 
FIBRE, fi'-bńr, s. fibra, włókno, 
żyłka. 
' FIBRIL, fl'-br!l, s. włókienko. 
FIBROUS, fl'-bius, adj. włó- 
kniasty, niciasty. 
FIBULA, flb'-u-lS, s. goleń, 
piszczel. 
FICKLE, flk'-kl, adj. zmienny, 
niestały, lekki, płochy. -LY, adv. 
zmiennie, niestałe. -NESS, t. 
zmienność, niestałość,plochość. 
FIGO, flk'-kó, s. figa. To give 
one the -, figę komu pokazać. 
FICTILE, flk'-tll, adj. garncar* 
skiej roboty. 
FICTION, fik'-sz'in, s. zmyśle- 
nie, baśń, fikeya, utwór wyobraźni. 
FICTITIOUS, (FICTIOUS), flk- 
tlsz'-ńs, adj. zmyślony, udany. - 
LY, adv. fałszywie. 
FIDDLE, fld'-dl, s. skrzypce. - 
bridge, podstawek u skrzypców. 
- case, pokrowiec na skrzypce. 
- [addle, (vulg.), fatałaszki, te- 
rebzdere.-pegs, kolki do nakrę- 
cania strun u skrzypców. - stick, 
smyczek. - sticks! interj. głu- 
pstwa, banialuki. - string, stru- 
na do skrzypców. 
TO FIDDLE, v. n. grać na 
FIDDLER, fld'-dl-ur, s. skrzypak. 
FIDELITY, fć-dćl'-ś-tś, s. wier- 
ność. 
TO FIDGET,ndż'4t,v.n. (vulg.) 
(- about), kręcić się, wiercić się, 
być niespokojnym, nie posiedzieć 
spokojnie. 
FIDGETY, fld'-żćt-ś, adj. (yulg.) 
krętalski, niespokojny. 
FIDUCIAL, fć-diY-szJl, adj. pe- 
wny, niezawodny, niewątpliwy. 
FIDUCIARY, fó-dń'-szU-ró, S. 
zob. TRUSTEE. 
FIE, fi, interj. fe, pfe, pfuj.- 
[or shame! pfe 1 wstydź się. 
FIEF, fśćf, s. lenność. 
FIELD, fććld, s. pole (właściwie 
i przenośnie). To take the -, wy- 
ruszyć w pole, rozpocząć kampa- 
nię. - of battle, pole bitwy. - 
marshal, feldmarszałek. - piece, 
działo połowę. - fare, kwiczoł.- 
officer, sztabsoficer. 
FIEND, fśćnd, s. nieprzyjaciel, 
czart, szatan. 
FIERCE, fćśrs, adj. dziki, sro- 
gi , okrutny. -LY, adv. dziko, 
srodze, okrutnie. -NESS, s. dzi- 
kość, srogość, okrucieństwo. 
FIERINESS, fl-ćr-ć-nćs, s. o- 
gnistość. 
FIERY, fl'-ćr-ć, adj. ognisty, 
pałający ogniem. 
FIFE, fif, s. dudka, fujarka, 
piszczałka. 
nee, bir, 411, b4L||Mć, hto.URne, fin.UNÓ, prive, f&r, gdugCire^r, f&U.gC&In.y HóOse.LGiul.y B&MSóóo. FIL 
FIFTEEN, flf'-tćśn, adj. piętna- 
FIFTEENTH, flf-t&nt/j, adj. 
piętnasty. 
FIFTH, HftA, 1) adj. piąty, 2) 
s. (muz.), kwinta. 
FIFTHLY, flftA'-W, adv. popiąte. 
FIFTIETH, W'-tUth, adj. pię- 
dziesiąty. 
FIFTY, f!ftś, adj. plędziesiąt. 
FIG, fig, s. figa, not a -, (vulg.) 
ani kszty, ani odrobiny. I don't 
care- a - for him, (vulg.) nie stoje 
© niego, nie dbam, kpię z niego. 
A-for him, (vulg.) ja nie pytam o 
niego. - pecker, figojadka (ptak). 
- wort, (roślina), trędownik. 
TO FIG, v. a. pokazać figę ko- 
mu. zob. FICO. 
TO FIGHT, fit, v. ir. a. i n. bić 
się, walczyć. To - a battle, sto- 
czyć bitwę. To - a duel, odbyć 
pojedynek. To - the enemy, bić 
się z nieprzyjacielem. To - one's 
way, przebić się, Iść na przebój. 
To - out, wywalczyć. 
FIGHT, s. bitwa,bój, walka. 
FIGHTER, fi'-t&r, s. bojownik, 
lubiący bić się. 
FIGHTING, fl'-tlng, i) adj. 
bitny, zdatny do boju; 2) part, 
s. bicie się, walczenie, wojowa- 
nie. 
FIGMENT, flg'-mSnt, 3. fikcya, 
zmyślenie. 
FIGULATE,flg'-ń-Ut, adj. garn- 
carskićj roboty, gliniany. 
FIGURABLE, Hg'-u-ri-bl, adj. 
mogący przybrać pewien kształt. 
FIGUR AL, flg'-ń-rM, or FIGU- 
RATE, fig'-u-rót, adj. przedsta- 
wiony pod pewnym kształtem, u- 
kształcony. 
FIGURATION, Hg-u-rY-szun, s. 
nadanie kształtu. 
FIGURATIVE, flg'-u-ri-tlw, adj. 
pod postacią, pod figurą, przeno- 
śny. -ŁY, adv. przenośnie. 
FIGURE, flg'-ur, s. figura, 
kształt, postać; cyfra; przenośnia. 
To make some - in the world, 
figurować w świecie, mieć pewne 
znaczenie. To cut a -, figurować, 
pięknie się wydawać. 
TO FIGURE, v. a. kształcić, 
ukształcić; przedstawić pod pewną 
postacią. To - to one's self, wyo- 
brazić sobie. 
FILACEOUS, fć-14'-szus, adj. 
włóknisty, niciasty. 
FILAMENT, nr-fi-mćnt, 3. włó- 
kno. 
FILAMENTOUS, fll-fi-mfin'-tfis, 
adj. włóknisty. 
FILBERT, fil'-burt, 3. orzech 
Jaśkowy. 
TO FILCH, flisz, v. a. zręcznie 
porwać, grypsnąć, skraść, smy- 
knąć. 
FILCHER, fllsz'-ur,s. złodzićj. 
FILE, fil, 3. sznurek na którym 
są zniżane papiery; plik, pęk (papie- 
rów); 2) szereg, rota żołnierzy; 3) 
pilnik. - cutter, pilnikarz. -dust, 
opiłki, otrociny. 
TO FILE, v. 1) a. nizać, nani- 
zać; piłować. To-off, odpiłować; 
FIN 
2) n. defilować, postępować jeden 
za drugim. The troops begin to - 
off, wojsko zaczyna defilować. 
FILEMOT fir-ć-mót, adj. cie- 
mnożółty. 
FILIAL, fll'-y&l, adj. synowski. 
FILIATION, fl-ć-i-szńn, s. sy- 
nostwo, charakter syna. 
FILIGRANE (-gr.ee), 
grin, s. filigran, Ciligranowa ro- 
bota złotnicza. 
FILINGS, fl'-llngz, 3. pl. opiłki, 
otrociny. 
TO FILL, fil, v. a. in. pełnić, 
napełnić; nalać; napełnić się. To 
- a tobacco pipe, nałożyć lul- 
kę tytuniem. To - up, nalać peł- 
no; wypełnić, dopełnić. To - up 
a place, zajmować miejsce (posa- 
dg(. To - with, napełnić czćm. 
FILL, s. do syta, do woli, do syto- 
ści. She has taken her -, (vulg.) 
najadła się do sytości, co wlazło. 
To talk one's-, nagadać się do 
woli. 
FILLET, fll'-llt, s. binda, opa- 
ska , zawicie na głowę; 2) zraz cie- 
lęciny; 3) listewka u góry kolumnv. 
FILLIBEG, fll -lć-bóg, s. spódni- 
ca góralów Szkockich (używana za- 
miast portek). 
FILLIP, fil'-IIp, 3. prztyczek, 
szczutek. 
TO FILLIP, v. a. dać przty- 
czka , szczutka. 
FILLY, fU'-lć, s. źrebica. 
FILM, film, s. pliwa, plćwka, 
błona, błonka. 
TO FILM , v. a. pokryć plćwką. 
FILMY, ni'-mś, adj. plćwczany, 
blonkowaty. 
TO FILTER, fli'-tur, v. a. fil- 
trować , cedzić, przecedzić. 
FILTER, 3. filtr, cedzidło, dur- 
szlak. 
FILTH, flilii, s. brud, śmiecie, 
plugastwo, paskudztwo. 
FILTHILY, flUA'-ć-ló, adv. bru- 
dno, plugawo. 
FILTHINESS, flWA'-ć-nćs, s. 
brudność, plugawość. 
FILTRY, flH/i'-ć, adj. brudny, 
plugawy. 
TO FILTRATE, fll'-trAt, v. a. 
zob. TO FILTER. 
FILTRATION, fll-tri'-szim, 3. 
cedzenie, przecedzenie. 
FIMBLE-HEMP, fim'-bl-hćmp, 
s. ploskoń, płoskonka. 
FIN, fin, s. płetwa (u ryb), 
skrzele. - footed, (- toed), ple- 
twonogi. 
FINABLE, fI'-nS-bl, adj. pod- 
padający karze pienięźnćj. 
FINAL, fl'-nM, adj. końcowy, 
ostatni, ostateczny. -LY, adv. 
w końcu, na końcu, naostatek. 
FINANCES, fć-nin'-sćz, s. pl. 
finanse., skarb i dochody krajowe. 
FINCH, flnsz, s. (nazwisko wspól- 
ne kilku ptaszkom jednćj familii). 
Gold-, szczygieł. Green-dzwo- 
niec. Chaff'- pointer), zięba. 
bull -, gil. 
TO FIND, find , v.ir.a. znaleść, 
znachodzić, znajdować; napotkać, 
zastać; widzieć, sądzić, poczyty- 
FiN 
wać, miarkować. To - fauli 
(amiss), ganić, mieć co do zarzu- 
cenia, wybrydzać. To - guilty, 
skazać, potępić. To- a bill, przyjąć 
oskarżenie (uznając je za słuszne). 
To - in one's heart, mieć ochotę, 
zdobyć się na co. I cant-in my 
heart, nie mogę zdobyć się na to. 
I could - in my heart, miatem 
prawie ochotę, chciało mi się. 
How do you - yourself? jak sig 
masz? To- out, wynaleść, od- 
kryć, wyszukać. 
FIND-FAULT, s. ganiciel, kry- 
tyk, wybrydnik. 
FINDER, flnd'-ir, s. znalazca, 
wynalazca, 
FINE, fin, adj. czysty, oczysz- 
czony, wylutrowany; cienki, subtel- 
ny, drobny, miałki, delikatny, 
ulotny; piękny, nadobny, śliczny, 
ładny; strojny, wystrojony, wy- 
kwintny ; chytry, przebiegły. - 
doings, (iron.), piękne sprawki! 
piękna konduita! 7o fine draiu, 
zręcznie zszyć, zesztukować (tak źc 
nic widać źe było rozdarte). - 
drawer, umiejący lub umiejąca 
zręcznie zszyć. - fingered, sztu- 
czny, misterny.-issues (Shaksp.) 
wielkie następstwa, walne wypadki. 
- shaped, kształtny. -spoken, 
pięknie się wystawujęcy, gładkomo- 
wny. - spun, cienko uprzedzony, 
sztucznie utkany; dobrze wycho- 
wany, światowy. 
FINE, s. kara pieniężna, grzywny; 
2) pewna opłata przy braniu grun- 
tów, domów w dzierżawę; 3) koniec, 
zakończenie. In -, nakoniec, sło- 
wem. 
TO FINE, v. 1) a. i n. nałożyć 
karę pieniężna; opłacić karę pie- 
niężny; 2) a. czyścić, rafinować, 
lutrować. 
FINELY, adv. pięknie, 
ślicznie, ładnie; chytrze przebiegle; 
drobno, miałko; (iron.) źłe, ladaco. 
FINESS, fln'-nćs, s. piękność, 
wytworność, eleganeya. 
FINER, fTnur, s. szmclcerz. 
FINERY, fi'-nur-ś, s. strojność, 
wykwintność, fanaberye; strój wy- 
kwintny. 
FINESSE, fć-nćs', s. przebiegłość, 
chvtrość, wybieg. 
FINEWED, Hn'-ńd, adj. zbu- 
twiały, zapieśniały. 
FINGER, flng'-gur, s. palec. To 
have a thing at one's -s' ends; 
fig. umieć co na palcach. To have 
a - in the pye, prov. należeć 
czego. His -s arc lime-twigs, 
prov. wszstko mu lgnie do paK'*w, 
kradnie. - post, słup z rękę wsk>. 
zujycy drogę. - stall, paluch. 
TO FINGER, v. a. pałuszkować, 
przebierać palcami. Light-fingered, 
lubiycy smyknyć, grypsnyć. 
FINGLEFANGLE, Hng'-gl-fJng'- 
gl, fatalaszki, fraszki. 
FINICAL, fln'-e-kal, adj. wy- 
muskany, wystrojony; -LY, adv. 
modnie, strojnie; -ŃESS, s. stroj- 
ność, wytworność, 
TO FINISH, fln'-Isz, v. a. skoń- 
czyć, ukończyć, wykończyć. 
121 
Fice, bżr, all, bit.[j M4, hćn.[jFlne, nn.jjNÓ,privc, fór, g't |{Ciire,cur, fuli. [|CMn. jHóuse.IjCiul. [|B£Ł$Sóóti FIR 
FINISHER, fln'lsz-flr, s. koń- 
czący, wykończajgcy. - of the 
law, kat. 
FINISHING, flnMsz-Ing, s. koń- 
czenie, dokończenie. To put the - 
stroke to..., wykończyć co, osta- 
tecznie poprawić. 
FINITE, fl'-nlt, adj. skończony, 
mający koniec, ograniczony;-LY, 
adv.w pewnych granicach; -NESS, 
8. skończoność. 
FINITELESS, fT-nlt-lćs, adj. nie- 
skończony, nieograniczony. 
FINLESS,fIn'-l&,ad/. bezskrzeli, 
bezpletwowy. 
FINNED, find, adj. mający 
©krzele. 
FINNY, fln-nć. adj. mający 
skrzeie. - breed, (race} w poezyi, 
ryby. 
FIR, or FIR-TREE, fćr, s. jodła, 
sosna. 
FIRE,flr, s. ogień,pożar; fig. 
ogień, zapal. St. Anthony's -, 
róża (choroba). To set on - (to 
set - to), zapalić, podpalić. - 
arms, broń palna. - bali, brant- 
kula, granat. - brand, zapalona 
głownia, podżegacz (do buntu), 
podpalacz. - breathing, ziejący 
ogniem. - cross, zob. CROSS. - 
engine, sikawka do gaszenia ognia. 
- fan, ekran, zasłona od ognia. - 
lock, karabin, flinta. - man, jeden 
ze straży ogniowćj. -neto, nowiu- 
teńki. - Office, bióro assekuracyi 
przeciw ogniowi. - pan, fajerka; 
panewka u strzelby. - ship, okręt 
z materyałami palnemi do palenia 
statków nieprzyjacielskich. - sho- 
vel, łopatka żelazna do kładzenia 
węgli na komin. - side, ognisko, 
komin. - stick, zapalone łuczywo. 
- longs, szczypce do ognia. - 
wood, drzewo na opal. - work, 
ognie stuczne, fajerwerk. 
TO FIRE, v.a. i n. palić, zapalić; 
palić się, gorzeć; dać ognia, wypalić, 
wystrzelić. To - a gun, wypalić 
z działa, dać ognia. To- at (upon) 
strzelić do kogo lub do czego. 
FIRKIN, fćr'-kln, s. baryłka, 
FIRM, fćrm, 1) adj. twardy, 
stały, tęgi; fig. stały, niezachwiany, 
niewzruszony; 2) s. firma, spółka 
handlowa. 
FIRMAMENT, fćr'-mi-mćnt, 5. 
firmament, niebokręg. 
FIRMAMENT AL, fćr-mi-mćn'- 
tM, adj. niebieski. 
FIRMAN, fćf-mAn, s. firman, 
rozkaz panującego na wschodzie. 
FIRMLY, fćrm'-ló, adv. stale, 
niezachwianie. 
FIRMNESS, fćrm'-nćs,s. stałość, 
tęgość, stateczność. 
FIRST,furst, adj.\adv. pierwszy, 
najpierwszy; naprzód; prędzćj , 
raczćj. At-, naprzód. - or last, 
prędzćj czy póznićj. From the - 
time, od samego początku, od pier- 
wszego razu. In the - place , na- 
przód. - of all, przedewszystkićm. 
- come - served, prov. kto 
pierwszy do młyna, pierwszy zmielc. 
- begot (- begotten), pierworo- 
122 
FIT 
dny. - fruits, pierwsze owoce, 
nowalia. - rate, pierwszego rzędu, 
celny, główny. 
FIRSTLING, furst'-llng, s. pier- 
worodny ; pierwiastek. 
FIRSTLY, fńrstMĆ, adv. naprzód, 
popierwsze. 
FISC, tlsk, or FISCAL, Hs'-kil, 
s. skarb publiczny; FISCAL, adj. 
skarbowy. 
FISH, fisz, s. ryba. - bone, ość. 
- day, dzień rybny, postny. - 
hook, haczyk u wędki. - kettle, 
podługowaty kociołek do gotowania 
ryby. - market, targ rybny. - 
meal, potrawy rybne. - monger, 
przekupień ryb. - oil, tran. - 
pond, staw rybny. - woman, 
przekupka ryb. 1 have 'other - to 
fry, prov. ja mam co innego w gło- 
wie. An odd -, (vulg.) szczególny 
człowiek. Odds - 1 (interj.) daj go 
katu! do kata! 
TO FISH, v. a. i n. łowić ryby, 
trudnić się rybołóstwem. To - out, 
wybadać co z kogo. 
FISHER, flsz'-ur, s. rybak. The 
king's -, zimorodek (ptak). - 
boat, statek rybacki. - man, ry- 
bak. 
FISHERY, flsz'-ur-i, s. rybo- 
łóstwo. 
FISHFUL, flsz'-ful, adj. rybny. 
FISHING, flsz'-lng, s. łowienie 
ryb. - line, sznurek od wędki. - 
rod, wędka. 
FISHY, flsz'-d, adj. rybny; po- 
dobny do ryby. 
FISSILE, fls'-sll, adj. łupki. 
FISSILITY, fls-slT-lć-tć, s. lup- 
kość. 
FISSURE, fisz'-szur, s. rysa, 
szpara, rozpadlina, szczelina. 
FIST, fist, s. pięść. To grease 
one's -, {vulg.) posmarować komu 
łapę. Close fisted, skąpy, sknero- 
waty. 
FISTICUFFS, fls'-tó-kufs, s. pl. 
szturchańce pięści?, kułaczki. 
FISTULA, fis'-czu-ló, s. fistula. 
FISTULAR, f!s'-czu-lar, adj. 
rurkowaty, piszczałkowaty. 
FISTULOUS, fls'-czu-lus, adj. 
fistulowy. 
FIT, fit, s. napad choroby, pa- 
roksyzm, spazmy; 2) kaprys, przy- 
widzenie, ubzdranie. A - of anger, 
uniesienie gniewu. A - of love, 
zapał, uniesienie miłości. A drunken 
-, hulanka, pijatyka. A scolding 
-, humor zrzędny, gdyracki. A - 
of madness, moment waryacyi. - 
of the face (Shaksp.), wykrzywienie 
twarzy, grymas. The fits of season 
(Shaksp.), nagłe zmiany powietrza. 
By fits, dorywczo, dopadkiem. 
FIT, adj. zdolny, zdatny, sposo- 
bny ; przydatny, odpowiedni, nale- 
żyty, stosowny. To be -, przydać 
się na co, służyć do czego. To think 
- , sądzić, poczytywać za rzecz 
przyzwoitą. More than is -, więcćj 
niż wypadało, niż należy. That was 
not - to be said, nicnalcźalo tego 
mówić. - for an employment, 
zdolny, zdatny do jakiego miejsca, 
urzędu, posady. - for service, 
FLA 
zdatny do służby, do jakiej roboty. 
TO FIT, v. a. 1 n. przyrządzić , 
przyszykować, wyporządzić, przy- 
sposobić? 2) uzdatnić, uzdolnić, 
usposobić; przystawać, dobrze leżeć 
(o sukniach, o obuwiu). To- 
with, opatrzeć w co, nastręczyć co 
komu. I can - you with it, mogę 
ci tćm usłużyć. To - out (a ship, 
or a fleet), uzbroić (okręt, flottę). 
To - up a house, wyporządzić 
dom, umeblować. This suit fits 
you very well, ten ubiór dobrze na 
tobie leży. 
FITCH AT, flcz'-It, or FITCHEW, 
fit'-czdd, s. tchórz (zwierzę). 
FITFUL, flt'-ful, adj. paroksy- 
zmowy, przemienny, przerywany. 
FITLY, flt'-li, adv. przyzwoicie, 
stosownie, należycie, 
FITNESS,flt'-nćs,s. przyzwoitość, 
stosowność. 
FITTER, flt'-tur, s. przyrządzi- 
cie! , urządziciel. 
FIVE, flw, adj. pięć. - fold, 
pięciokrotny, pięcioraki. - leaved 
grass, pięciornik, plęćlistnik. 
FIVES, flwz, s. zołza (choroba 
VaA c k 
TO FIX, Hks, v. a. i n, przy- 
twierdzić, utwierdzić, przymoco- 
wać, ustalić; utkwić, naznaczyć, 
wyznaczyć; zdecydować się, posta- 
nowić. To - one's self, usadowić 
się, osiąść gdzie, zamieszkać. To - 
a day,wyznaczyć dzień. To - upon 
a resolution, ostatecznie postano- 
wić co. To - an Ul report upon 
one, podać kogo w niesławę; 
(chem) przywieść do stanu stałego, 
zgościć. 
FIXATION, f!k-si'-szun, s. przy- 
wicdzenie do stanu stałego, usta- 
lenie. 
FIXED, fik'-sód, adj. stały, 
ustalony ; niewzruszony , nieza- 
chwiany. - upon, wybrany; -LY, 
adv. stale, niewzruszenie; z wle- 
pionemi w co oczyma; -NESS, s. 
stałość, tęgość; nieodmienne posta- 
nowienie. 
FIXIDITY, Rk-sld'-S-tl, or FIXI- 
TY, s. (chim.) stałość, nieulatnianie 
się. 
FIZZ, or FIZZLE, fk, flz'-zl, s. 
bzda, bzdzina. 
TO FIZZLE, V. n. bzdzieć, 
bzdnąć; FIZZLER, s. bzdzioch. 
FLABINESS, flób'-bó-nćs, s. 
miękkość, obwisłość. 
FLABBY, flib'-bć, adj. miękki, 
obwisły. 
FLABILE, flśb'-Il, adj. leciuchny, 
leciuteńki. 
FLACCID, flak'-sld, adj. Hako- 
waty, rozlazły. 
FLACCIDITY , flśk-s!d'-ć-tć, s. 
flakowatość, miękkość. 
TO FLAG, flag, V. 1) n. flakowa- 
cieć, obwisnąć; fig. upadać na si- 
łach, osłabnąć; 2) a. osłabić; wy- 
kładać (kamieniem, marmurem). 
FLAG, s. flaga, pawilon, bande- 
ra; 2) tafla kamienna na posadzkę; 
3) (roślina), kosaciec lękowy, żółta 
lilia. Sweet-scented - , tatarskie 
ziele. To set up the-, wywiesić ban- 
Fite, bir, Ml, bM. ||M£, h3-n.||FJne,fln.|'Nd, prflve,f6r, gót.|!Cure,cńr, fM!.||CÓln.yHóuse.||C5ul.||Bćć.gSófin. FLA 
derę. -of truce, biały pawilon wy- 
wieszany na znak traktowania z nie- 
przyjacielem.- officer, szlabsofficer 
marynarki. -SHIP, okręt z bande- 
rą admiralską. -stone/kamień na 
posadzkę. 
FLAGELET, flAdż'-ć-lćt, s. pisz- 
czałka, flecik. 
FLAGELLATION, CMż-ól-li'- 
szun, s. biczowanie. 
FLAGGINESS, flAg'-gć-nćs, s. 
miękkość, obwisłość. 
FLAGGY, flag'-gć, adj. miękki, 
obwisły. 
FLAGITIOUS, flA-dżlsz'-Qs, adj. 
zdrożny, występny, zbrodniczy, 
szkaradny.-NESS,s. zdroźność, 
zbrodniczość. 
FLAGON, CSg'-un, s. flaszka, 
FLAGRANCY, flA'-grAn-sA, s. go- 
rącość, skwarność, spieklość; fig. 
bezczelność; otwarte, szkaradne 
przekroczenie. 
FLAGRANT, AY-grAnt, adj. go- 
rący, skwarny, spiekły; fig. ogro- 
mny, szkaradny, okropny. 
FLAGRATION, lla-gra'-szun, s. 
pożar, ogień. 
FLAIL, flil,s. cep. 
FLAKE, fl Ak, kosmyk (wełny); 2) 
-of snow, płatek śniegu. -of ice, 
kawałek lodu; 3) szychta, warstwa. 
FLAKY, iW-kć, adj. płatkowaty, 
nietrzymający się kupy; w war- 
stwach. 
FLAM, flim, s. kłamstwo, fałsz, 
majaki. 
TO FLAM, v. a. (vulg.) ołgać, 
omajaczyć, otumanić. 
FLAME, flAm, s. płomień; fig. 
namiętność, miłość. -coloured, 
jasnoczerwony, podźary. 
TO FLAME, v. n. pałać, palić się 
płomieniem. 
FLAMEN, CA'-mSn, s. flamen, 
kapłan u Rzymian. 
FLAMMATION, flAm-mi'-S2Qn, 
5. zapalenie, podpalenie. 
FLAMY, flA'-mĆ, or FLAMING, 
adj. pałający. 
FLANDERS, llan'-durz, s. Flan- 
drya. 
FLANK, flink, s. bok, słaba 
strona. In the-, z boku. To take 
the enemy in the-, uderzyć z boku 
na nieprzyjaciela. 
TO FLANK, v.a. i n. osłonić, 
zabezpieczyć po bokach; napaść 
z boku; stać po bokach, przytykać. 
FLANKER, flang'-kur, s. (fort.) 
szaniec zasłaniający boki wojska 
idącego do szturmu. 
FLANNEL, flAn'-n?l, s. flanela. 
FLAP, flap, s. klapa, cypel, ję- 
zyczek ; 2) klaps, uderzenie ręką. 
A fty-»placka, klepaczka do bicia 
much.-eared, uszaty, z obwisłemi 
uszami. -mouthed, wargaty, z ob- 
wisłemi wargami, -jack, (Shaksp) 
naleśnik. 
TO FLAP, v.i) a. klapać, kla- 
pnąć, uderzyć czćm plaskiem; 2) 
trzepotać skrzydłami; obwisnąć. 
TO FLARE, flAr, v.n. płonąć, 
goreć, rzucać jaskrawe światło. To 
-in one's eyes, zalśnić komu oczy. 
FLA 
A flaring fop, wymuskany strojniś. 
FLASH , flósz, s. błysk, łysk, po- 
łysk , blask. -of fire, nagłe wybu- 
chnienie płomieni.-of lightning, 
błysnicnie. -of the eye, rzut oka. 
A-of wit, błyskotny wyskok do- 
wcipu. But a mere-, same błysko- 
tki , aie nic gruntownego. 
TO FLASH, v.n. błyskać, bły- 
snąć , zabłysnąć. 
FLASHY, ilasz'-A, adj. blysko- 
tny; ulotny, znikomy; czczy, nu- 
dny, ckliwy. 
FLASK, Risk, s. flaszka; rożek 
na proch. 
FLASKET, flask'-lt, s. kosz; pół- 
misek. 
FLAT, flit, adj. plaski, równy, 
płytki; fig. płaski, płytki, pospo- 
lity, niesmaczny; bez dowcipu, bez 
wyrazu, bez życia. A-nose, plaski 
nos. A- country, kraj płaski.-bot- 
tomed, z płytkiem dnem.-chested, 
z płaskiemi piersiami. -iron, że- 
lazko do prasowania.-nosed, pla- 
skonosy.-wise, (-long), na płask, 
na brzuchu. To give one a-denial, 
wręcz co komu odmówić. To lay-, 
zrównać z ziemią; (Shaksp. Cor.) 
zburzyć. 
FLAT, S. płaszczyzna, równina, 
nizina; 2) płytkie miejsce, mielizna, 
odmial; 3) (w Szkocyi) piętro domu. 
TO FLAT, v. a. i n. płaszczyć, 
spłaszczyć, klepać, rozpłaszczyć; 
spłaszczyć się. 
FLATLY, UAtMd, adv. płasko, 
płytko; wręcz, bez ogródki. 
FLATNESS, fl&f-nós, 5. płasz- 
czyzna, równina; fig. ptaskość, 
płytkość, czczość; zwietrzalość; 
(Shaksp), bieda, nędza. 
TO FLATTEN, fiat'-tn, v. a. i n. 
zob. TO FLAT. 
FLATTER, flAt'-tur, s. klepadło. 
TO FLATTER, v. a. pochlebiać. 
FLATTERER, flAt'-tGr-Gr, s. po- 
FLATTERY, QAt'-tGr-A, s. po- 
chlebstwo. 
FLATTISH, flAt'-tlsz, adj. pla- 
skaty, troche spłaszczony. 
FLATULENCY, fl4cz'-ń-lćn-sć, 
s. wzdętość, nadętość, parcie, wia- 
try; fiy> nadętość, napuszystość 
(stylu). 
FLATULENT, flAcz'-MSnt, adj. 
wzdęty, nadęty, sprawujący wiatry; 
fig. czczy, nadęty, napuszysty. 
FLATUOSITY, fl$cz-ń-ds'-ś-tć, 
s. wiatry, parcie (w ciele). 
FLATUOUS, flAcz'-u-us , adj. 
cierpiący parcie, wzdęty wiatrami. 
FLATUS, fla'-t&s, s. wiatry, par- 
cie (w ciele). 
TO FLAUNT, flint, v.n. wj- 
dąć się, nadąć się; fig. pysznić się. 
pysznie stąpać, paradować; sza- 
stać się, fertaćsię. FLAUNTING, 
part. adj. wymuskany, wystrojo- 
ny, pyszny, fertyczny. 
FLAVOUR, fii'-wur, s. zapach 
który wydają trunki lub mięsiwa. 
FLAVOUROUS, flA'-wur-fis, adj. 
smaczny, pachnący. 
FLAW, flau, s. rysa, szpara; 
skaza (w drogim kamieniu); fig. 
FLE 
błęd, wada, przywara. - in a 
deed, nieważność aktu. .4 - of 
wind, wicher. 
TO FLAW, v. a. rozłupać.. 
FLAWLESS, flW-lćs, adj. bez 
skazy. 
FLAWY, fUu'-ć, ad., porysowa- 
ny, popadany, peien skaz. 
FLAX, fliks, s. len. - break, 
(- brake), cierlica. - comb, 
szczotka do czesania Jnu. - finch, 
konopka, makolggwa. - seed, na- 
sienie lniane. 
FLAXEN, flak'-sn, adj. lniany. 
- hair, jasne włosy. 
TO FLAY, 11 A, v. a. łupić, zdzie- 
rać skórę. 
FLAYER, UY-fir, s. łupiskóra. 
Every fox must pay his own skin 
to the -, (prov.), tak długo wilk 
nosi, aż go też samego kiedyś po- 
niosę. 
FLEA, flć, s. pchła. He went 
away with a-in his ear, {prov.) 
odszedł z nosem, zmyto mu głowę. 
- bane (- wort), oman pchlany, 
lantawa. - bite, (- biting), uko- 
szenie pchły; zadrażnienie, lekka 
choroba. - bit, pstry, nakrapia- 
ny. - bitten', skęsany od pcheł, 
zapchlony. 
TO FLEA, v. a. bić pchły, wy- 
pchlić. 
FLEAM, flćm, s. puszczadio * 
lancet do puszczania krwi koniom. 
TO FLECK, flók, or FLECKER. 
flSk'-ur, v. a. nakrapiać, centko- 
wać. Flecked, nakrapiany, centko- 
waty. 
FLED, flćd, pręt, i part. zob. 
TO FLEE. 
FLEDGE, flódź, adj. w pierzu, 
okryty pierzem. 
TO FLEDGE, v. a. przyprawić 
pióra. 
TO FLEE, 90S, v. ir. n. ucie- 
kać, uciec. 
FLEECE, flóśs, s. runo, wełna. 
TO FLEECE, u. a. strzydz owce, 
{vulg.), zdzierać z kogo skórę, ob- 
dzierać. 
FLEECED, Cćóst, adj. strzyżo- 
ny, ostrzyżony. 
FLEECY, flćć'-sć, adj. wełnisty. 
TO FLEER, Cććr, v.n. kpić, 
drwić, szydzić. 
FLEER, s. drwinki, szyderstwo. 
FLEERER. flććf-fir, s. drwin- 
karz, szyderca. 
FLEET, llćśt, s. flotta. - pri- 
son, więzienie tak nazwane w Lon- 
dynie. 
FLEET, adj. szybki, chybki, 
ręczy, chyży. 
TO FLEET, u. 1) n. przelecieć, 
mignęćsię; 2) a. zebrać śmietanę; 
źvć szumnie. 
' FLEETLY, 1W-1Ć, adv. szybko, 
chybko, chyżo. 
FLEETNESS, 5. lotność, szyb- 
kość, chyźość, ręczość. 
FLEMINGS, flćm'-!ngz, s. pi. 
Flamandowie. 
FLEMISH, aćmMsz, adj. Fla- 
mandzki. 
FLESH, flósz, s. ciało (w od- 
różnieniu od duszy); mięso; zwie- 
123 
Hce, bśr, 21, Mt.yMŚ, h^n.yFine, fin.[]Nd, prSve, fór, gót.yCdre,ciJr, fill. jJCdln.J]HWse.t|Cciid.|| Bet ISMn. FLU 
n. pluskać, plusnąć, chlustać, chlu- 
snąć ; szusnąć; 2) obszyć falbaną. 
FLOUNCE, s. falbana. 
FLOUNDER, flóun'-dur, 8. tlą- 
dra, płaszczka (ryba). 
TO FLOUNDER , v.n. wspinać 
się , rzucać się , dźwigać się (jak 
koń kiedy zagrzęźnic). 
FLOUR , flóiir , s. mąka. 
TO FLOURISH, flur'-rlsz, v. n. 
i a. kwitnąć, być w stanie kwitną- 
cym, słynąć; 2) przegrawać, pró- 
bować głosu, instrumentu; 3) wy- 
rabiać floresy wpisaniu; i) wywi- 
jać, wymachiwać. To - a sword, 
wymachiwać pałaszem. To - a 
trumpet, zatrąbić. 
FLOURISH, s. kwiaty, ubarwie- 
nie; 2) preludium (w muzyce). A 
trumpet's -, odgłos trąb; 3) flo- 
resy (w piśmie); 4) - with a 
sword, wywijanie pałaszem. 
FLOURISHER , flur'-rlsz-ur, s. 
będący w kwitnącym stanie. 
TO FLOUT, flóut, v, a. i n. (at), 
żartować, drwić, najgrawać się, 
szydzić. 
FLOUT, 8 drwinki, szyderstwo. 
FLOUTER, fiOu'-lur, ś. drwin- 
karz, szyderca. 
TO FLOW, fló, V. n. i a. płynąć; 
wypływać, wynikać; spływać (jak 
włosy, suknia); płynąć (jak wymo- 
wa z ust). 
FLOW,s. wylew morza, przylew; 
płonność, wymowa. 
FLOWER, OófT-ftr, 8. kwiat; 
FLOWERS, pl. (med.) czyszczenia 
miesięczne kobiet The - of age, 
kwiat wieku. The - of youth, kwiat 
młodości. Flower-de-luce (herb 
Burbonów), kosaciec, lilia. - pot, 
wazon z kwiatami. 
TO FLOWER, v. 1) n. kwitnąć; 
2) a. ozdobić kwiatami. 
FLOWERET, flbu'-ur-St, 8. kwia- 
tek, kwiatuszek. 
FLOWERINESS, flM'-ur-ć-nós, 
s. kwiecistość. 
FLOWERY, flW-ftr-d, adj. 
kwiecisty. 
FLOWING, flóMng,!) part. ad]. 
płynący; 2) s. płynienie. Ebbing 
and, -, odlew i przylew morza; 
-LY, adv. płynnie. 
FLOWN, fldn, 2) part (zob. TO 
FLY); adj. nadęty, odęty, napu- 
szony. 
FLUCTUANT, fl(ik'-czń-int, ad]. 
wahający się, niepewny, niestały. 
TO FLUCTUATE, fluk'-czu-it, 
t>. a. chełbać się, bujać po wodzie; 
fig. wachać się, chwiać się, zostawać 
w niepewności. 
FLUCTUATION , flńk-czu-Y- 
szim, s. chełbanie się; fig. wahanie 
się, chwianie się, niepewność. 
FLUE, flii, s. rurka; komin; 2) 
pierze, szerść. 
FLUENCY, flu'-ćn-si, s. płyn- 
ność, łatwość wysłowienia. 
FLUENT, flń-ćnt, adj. płynny; 
-LY, adv. płynnie. 
FLUID, fli'-!d, s. płyn, ciecz. 
FLUIDITY, flń-ld'-ć-tć, or FLU- 
IDNESS, flii'-Id-nćs, s. płynność, 
ciekłość. 
FLI 
rzęca natura, cielesne żądze. To 
take - (w Biblii), stać się czło- 
wiekiem. To smart in the -, cier- 
pieć na ciele. To gather-, tyć, 
utyć. To go the way of -, zejść 
i tego świata. - colour, cielisty 
kolor. - day, dzień mięsny. - 
diet, potrawy mięsny. - fly , mię- 
śniczek (mucha). -meal, obiad 
mięsny. -meat, potrawa mięsna, 
mięsiwo. 
TO FLESH, v.a. karmić; za- 
chęcać. To - hounds, dać psom 
odprawę. 
FLESHINESS, flćsz'-6-nós, or 
FLESHLINESS, flćsz'-lć-nćs, s. mię- 
sność. Fleshiness, cielesność. 
FLESHY, flfisz'-lfe, adj, mięsny; 
cielesny, zmysłowy. 
FLESHY, Rćsz'-ć, adj. mięsisty, 
cielisty, pulchny. 
FLEW, flu, 1) pręt. (zob. TO 
FLY), 2) pysk, obwisła morda 
(psów). 
FLEWED, find, adj. z obwisła 
mordą. 
FLEXIBILITY, fl^ks-ć-blM-tć, 
or FLEXIBLENESS, flćks'-ć-bl- 
nćs, s. giętkość. 
FLEXIBLE,flćks'-ć-bł,or FLEXI- 
LE , flćksMł, adj. giętki, gibki. 
FLEXION, flćk'-szun, s. gięcie, 
uginanie, naginanie, zginanie. 
FLEXOR, flćks'-ór, (anat.), 
muszkul ściągający. 
FLEXUOUS, flćk'-szu-&s, adj. 
zaginany, zakrętny, kręty. 
FLEXURE, flćk-szńr, S. zgięcie, 
ugięcie, zagięcie. 
FLIBBERTIGIBBET, fllb'-bftr- 
lć-dżlb'-bćt, s. (Shaksp. K. L.), 
zły duch, czart, diabełek. 
TO FLICKER, 1llk'-ur , v. n. i 
a. zob. TO FLUTTER. 
FLIER, fll'-fir, s. latawiec; zbieg. 
FLIGHT, flk, s. lot, odlot; u- 
cleczka. A - of pigeons, stado 
gołębi. A - of wasps, roj os. A 
- of steps, oddział schodów. -s 
of fancy, wyskoki imaginacyi. - 
of arrows, grad strzał. To put to 
-, przymusić do ucieczki. To take 
lo -, zemknąć, umknąć, drapnąć. 
FLIGHTY, fli'-tó , adj. szybki, 
chyży, lotny; lekki, płochy, roz- 
trzepany. 
FLIMFLAM,fllm'-flJm, s. (vulg.) 
bzdurstwo, błazeństwo, fraszka. 
FLIMSY, fllm'-zi , adj. słaby, 
wątły. 
TO FLINCH, fllnsz, v. n. cofnąć 
się, zachwiać się, wzdrygać się ; 
kręcić, używać wykrętów, wykrę- 
cać się. Never -! stój jak wryty! 
'Without flinching, bez zachwia- 
nia , bez wzdrygnienia. 
TO FLING, fling, v. ir. a. i n. 
ciskać, cisnąć, rzucić, miotać; 
wierzgać (o koniach). To - away, 
odrzucić. To - away one's life, 
narażać swe życie na niebezpieczeń- 
stwo. To-down, zrzucić. To - 
open, otworzyć (drzwi) na rozcież. 
To - out, wyrzucić, wierzgać. To 
- up, cisnąć w górę. 
FLING, s. rzut, przytyk, przy- 
mówka, uszczypliwy żart. 
124 
FLO 
FLINGER, fllng'-ur, s. ciskają- 
cy, rzucający. 
' FLINT, flint, s. krzemień. Skin 
-, (vulg.), skąpiec, kutwa, 
sknera. -glass, kryształ, -heart, 
(- hearted), kamiennego serca , 
nieużyty. 
FLINTY, flln'-tć, adj. krzemien- 
ny, krzemienisty; twardy, nieubła- 
gany. 
FLIP, flip, s. napój z ptwa, 
gorzałki i cukru. 
FLIPPANCY, fllp'-p3n-sć, świe- 
gotliwość, szczebiolliwość. 
FLIPPANT, fllp'-pJnt, adj. świe- 
gotliwy, szczebiotliwy. - LY, adv. 
świegotliwie, szczebiotliwie. 
TO FLIRT, flurt, v. a. i n. ci- 
snąć , rzucić; 2) drwić, żartować; 
3) trzplotać się, Iprzymilać się, u- 
mizgać się do męszczyzn. 
FLIRT, s. żarty, drwinki; 2) 
zalotnica, umizgalska, kokietka. 
FLIRTATION, fl&r-ti'-szQn, s. 
zalecanki, umizgi. 
TO FLIT, flit, v. n. szybko 
przelecieć, mignąć się. 
FLITCH, fllcz , s. połeć słoniny. 
FLITTERMOUSE, fllt'-tfir-mó&s, 
s. nietoperz. 
FLIX, fllks, 8. puch, mech, de- 
likatna szerść; turzyca (zająca). 
TO FLOAT, flót, v. 1) n. pły- 
wać , unosić się na wodzie ; powie- 
wać ; 2) a. zalać wodą. 
FLOAT, 8. pław (u niewoda lub 
wędki); tratwa; spław drzewa wo- 
dą. To be a -, być spuszczonym 
na wodę (o okręcie). 
FLOATY, fló'-tó, ad], unoszący 
się, bujający po wodzie. 
FLOCK , Oók, s. trzóda (owiec), 
stado (ptakówk gromada (ludzi); 
2) kosmyk (wełny, włosów). 
TO FLOCK, v. n. gromadzić się, 
cisnąć się, tłoczyć się. 
TO FLOG, flóg, v. a. smagać, 
ćwiczyć, chłostać. FLOGGING, s. 
chłosta, cięgi. plagi. 
FLOOD, flud, s. potop; po- 
wódź, wylew. A- of tears, po- 
tok łez. - gate, śluza. 
FLOOR, flór , s. posadzka; pię- 
tro. Ground -, dolne piętro. 
TO FLOOR, v. a. dać podłogę. 
FLOORING, 8. podłoga, posadzka. 
TO FLOP, flóp, V. a. trzepotać 
skrzydłami. 
FLORAL, fld'-rM, adj. kwiato- 
wy, do kwiatu należący. 
FLORID, flór'-ld, adj. kwieci- 
sty; ubarwiony, A - style, styl 
kwiprięt V- 
FLORIDITY, fló-r1d'-ć-tć, or 
FLORIDNESS, flór'-Id-i)ćs, s. kwie- 
cistość ; ubarwienie. 
FLORIFEROUS, fló-rir ft-rus, 
adj. kwiatorodny. 
FLORIN, flór'-ln , s. zloty (mo- 
neta). 
FLORIST, fld'-rlst, S. miłośnik 
kwiatów, 
FLORULENT, flór'-u-lćnt, adj. 
k wi tnący. 
FLOSCULOUS, flós'-kit-Ifls, adj. 
złożony z kwiatów. 
TO FLOUNCE, flóuns, v. a. i 
f 4ce, Mr, 411, b&UH Md, hćn. i] Fine,fin.|| Nd, prdve, fór, git. || Cure,cór, full. || Cdln. [j Hftuse^ |j GJul. [| BĆĆ. S66n. FLY 
FLUMMERY, flum'-fir-ć, s. le- 
mieszka owsiana. 
FLUNG, fifing, pręt, i part. (zob. 
TO FLING). 
FLUOR, fli'-dr, s. chem. i med. 
FLURRY, Mr'-rć, s. wicher; 2) 
nagłość, pośpiech. 
TO FLUSH, flusz, v. 1) a. farbo- 
wać, krasić, czerwienić; nadąć; 2) 
n. zapłonić się, zaczerwienieć się. 
Flushed with ambition, nadęty 
dumą. 
FLUSH, s. przypływ, napływ, 
uderzenie krwi do głowy; zapłonie- 
nie , zaczerwienienie, rumieniec; 
gwałtowne uniesienie (żalu, rado- 
ści) ; 2) karty jednćj maści (u grają- 
cego w ręce). 
FLUSH, adj. czerstwy, rzezki; 
bogaty, obfity, opływający w do- 
statki. -in the fob (pocket), mający 
huk pieniędzy w kieszeni. 
TO FLUSTER, flus'-tur, v. a. 
rozegrzać trunkiem. Flustered (in 
drink), podchmielony, podpiły. 
FLUTE, flfit, s. flet, flotrawers; 
2) rowek, żłobek (w kolumnie). 
TO FLUTE, v. a. rznąć, wyrzy- 
nać w rowki. 
TO FLUTTER, flfit'-tfir, v. 1) n. 
rzepotać skrzydłami; kręcić się, 
wiercić się, mignąć się; 2) a. roz- 
pędzić, rozploszyć; pomieszać, nie- 
pokoić, 
FLUTTER, s. trzepotanie skrzy- 
deł; pośpiech, rozruch, zamieszanie, 
pomieszanie, niespokojność umysłu. 
FLUX, flfiks, s. przypływ morza; 
2) biegunka; 3) - of women, mie- 
sięczne czyszczenie kobiet. 
TO FLUX, v. a. sprawić saliwa- 
cyą; roztopić. 
FLUXILITY, flfiks-ir-ć-tć, S. to- 
pnistość, łatwość topienia się. 
FLUXION, flflk'-szfln, s. piynle- 
nie, topienie się; 2) (mat.) nauka o 
nieskończenie małych ilościach, ra- 
chunek różniczkowy. 
TO FLY, fil, v. ir. n. i a. lecieć, 
latać; pęknąć rozpaść się, rozlecić 
się w drobne kawałki; uciec, ucie- 
kać; unikać, wystrzegać się; polo- 
wać z sokołem. To - a kite, pu- 
szczać latawca (orła) w powietrze. 
To let-, strzelić, wystrzelić. To - 
about, oblecić, oblatywać do koła; 
rozgłosić się. To - abroad, roz- 
głosić się, rozejść się (o wieści). To 
- at (on), rzucić się, cisnąć się na 
kogo, napaść, uderzyć. To - back, 
odskoczyć, odbić się. To - in (into 
or to) pieces, rozpaść się, roztłuc 
się na drobne kawałki. To - in 
(into) one's face, przyskoczyć 
komu do twarzy; urazić, znieważyć. 
His conscience shall - in his face 
for it one day, kiedyś go gryść 
będzie za to sumienie. To - into a 
passion, rozgniewać się, obruszyć 
się, unieść się gniewem. To - off, 
odlecieć. To - open, otworzyć się 
na rozcieź (o drzwiach). To - out 
into expences, czynić zbyteczne 
wydatki , trwonić , marnotrawić 
majątek. 
FLY, s. mucha. - blow, łajno 
FOL 
musze, jaja musze złożone w mięsie. 
To - blow, popstrzyć, złożyć jaja 
w mięsie (o muchach), zalądz ro- 
bactwo. - boat, rodzaj lekkiego 
statku. - catcher, muchojadka, 
muchołówka (ptak). - wort, mu- 
chołówka (roślina). 
FLYING, fll'-lng, part. s. i adj. 
lot, lecenie; lecący; uciekający.- 
bridge, wiszący most. - camp, 
oddział jazdy do szybkich ruchów. 
A - report, rozchodzącą się wieść. 
With - colours, z rozwinięta cho- 
rągwi? ; fig. z honorem, ze staw?, 
zaszczytnie. 
FOAL, fól, s. źrebię. Mare with 
-, klacz źrebna. The - of an ass. 
oślątko, oślę. 
TO FOAL, v. a. źrebić się, oźre- 
bić sić. 
FOAM, fdm, s. piana. 
TO FOAM, v. n. pienić się. 
FOAMY, fd'-mć, adj. pienisty, 
pieniący się. 
FOB, fób, kieszonka (u kamizel- 
ki, u spodni). - doodle, głupiec 
gamoń. 
TO FOB, v. a. kpić, drwić, żar- 
tować ; okpić, odrwić, oszukać. To 
- off, zrzucić z karku, pozbyć się. 
FOGAL, fó'-kM, adj. ogniskowy. 
FOCUS, fó'-kńs, 8. ognisko, 
punkt w którym się skupiaj? pro- 
mienie światła. 
FODDER, fód'-dńr, s. sucha pa- 
sza, obrok. 
TO FODDER, u. a. karmić (by- 
dło) such? pasz?. 
FOE, fó, s. wróg, nieprzyjaciel. 
- man, nieprzyjaciel (w wojnie). 
FOG, fóg, s. mgła. 
FOGGILY, fóg'-gMć, adv. mgli- 
sto. 
FOGGINESS, fóg'-gć-nćs, mgli- 
stość, omglenie, zamglenie. 
FOGGY, fóg'-gć, adj. mglisty. 
FOR (FOGH), fóh, interj. pfe! fe! 
FOIBLE, fW-bl, s. słaba strona, 
slbbość, ułomność. 
TO FOIL, toll, v. a. obalić, po- 
konać; wniwecz obrócić, zniwe- 
czyć. 
FOIL, s. obalenie, pokonanie; 
zniweczenie; zawód, wymówka; 2) 
floret, szpada z gaik? do fechtowa- 
nia; 3) blaszka podłożona pod ka- 
myk, lub oprawa dyamentów w co 
ciemnego dla powiększenia ich bla- 
sku ; fig. ozdoba, upięknienie, 
ubarwienie. To give a -, odmówić 
grzecznie, pozbyć się kogo. To take 
the -, odejść z kwitkiem. 
TO FOIN, fóln, v. n.' i a. pchnąć 
floretem. 
TO FOIST, fólst, v. a. (iif, into) 
podrobić, sfałszować, wtrącić, pod- 
sunąć co fałszywego; 2)vu/g.bzdzieć. 
FOLD, fóld, 1) s. fałda; hurty 
(na owce), owczarnia; trzoda owiec; 
2) adj. dwójnasób, drugie tyle. Two 
-, podwójny, dwukrotny. 
TO FOLD.,v.a. złożyć we dwoje, 
fałdować, objąć, okrążyć, obwinąć; 
2) zamknąć owce w hurtach. To - 
down a leaf, założyć kartę (w ksią- 
żce). To - a letter, złożyć list- To 
- in one's arms, ściskać, obejmo- 
FOO 
wać. Folding door, powójne drzwi. 
FOLIACEOUS, fddM'-szfis, adj. 
złożony z liści lub cienkich blaszek. 
FOLIAGE, fó'-lć-idż, s. liść, li- 
ście. 
TO FOLIATE, fd'-lć-At, v. a. 
rozklepać na cienkie listki, blaszki; 
podlewać zwierciadła. 
FOLIO, fó'-lć-d, s. foliał, folio. 
FOLK, fók, s. pl. ludzie, osoby. 
Gentle -, osoby wyższego stanu, 
§213Ch t3. 
FOLLICLE, fór-lć-kl, s. skórka, 
pęcherz, torebka. 
TO FOLLOW, fdl'-ld, v. a. i n. 
iść (za kim, za czćm); przykładać się 
do czego; zajmować się czćm; słu- 
żyć,słuchać, być czyim stronnikiem. 
To - the law, uczyć się prawa. To 
- one's pleasure, oddawać się 
rozkoszom. To - one's business , 
zajmować się swemi interesami. It 
folloios, wynika, wypływa; idzie 
za tćm. 
FOLLOWER, fór-ló-iir, s. stron- 
nik, zwolennik.. 
FOLLY, fór-16, s. głupstwo, nie- 
rozsądek, nierozum; szaleństwo; 
marność, znikomość. 
TO FOMENT, v. a. parzyć, na- 
parzać , ogrzewać, wygrzewać; fig. 
podniecać, podżegać. 
FOMENTATION, fó -mćn - tA'- 
szfln, s. parzenie, naparzanie; fig. 
podżeganie, poduszczanie. 
FOMENTER, fó-mćn'-tfir, s. 
podżegacz, podszczuwacz. 
FOND, fónd, adj. lubiący, ko- 
chający; czuły, tkliwy; pobłażający; 
głupi, nierozsądny, niedorzeczny. 
To be - of, lubić co. - of his, 
wife and children, zakochany 
w żonie i dzieciach. A - conceit, 
głupie urojenie. - pursuits, ulu- 
bione zatrudnienia. 
TO FONDLE, fón'-dl, v. a. pieś- 
cić, cackać, cacać. 
FONDLER, fón'-dl-flr, s. piesz- 
czący, cackający. 
FONDLING, fón' dl-lng, 5. piesz- 
czoch, pieścidlo, pieszczotka. 
FONDLY, fónd'-ló, adv. czule, 
tkliwie, z całego serca; głupio, 
nierosądnie. I - believed it, byłem 
tyle nierozsądny żem temu wierzył. 
FONDNESS, fónd'-nćs,s. czułość, 
tkliwość, miłość, przywiązanie; 
głupstwo, nierozsądek. 
FONT, fdnt, s. chrzcielnica. 
FONT ANEL,fdn'-tA-nćI ,s. (chir.). 
apertura. 
FOOD, fóód, s. pokarm, poży- 
wienie, strawa, żywność. 
FOOL, fddl, s. głupiec, kiep, 
dureń,błazen; szalony,lekkomyślny, 
nierozważny. - with a witness, 
wierutny dureń. To play the-, 
robić głupstwa, błaznować. To 
make a - of one, kpić z kogo, 
błaznować, drwić z kogo. No - he, 
(vulg.), nie w ciemię bity. Every 
man has a-in his sleeve (prov.), 
każdy dudek ma swój czubek. Fools 
will ever be meddling, głupi do 
wszystkiego się wtrąci. Fools have 
fortune, głupim się szczęści. A -'s 
bolt is soon shot (prov.), głupi 
125 
Flee, bir, 111, bAt.j|Md,Mn.HFIne, nn.flNd, prSve. fdr, gMGire, cńr,f&ll.[!Cóln.|| Hótee.[]CAuL^^ FOP 
prędko [się wygada. - begged 
(Shaksp. Com. of E.), w najwyż- 
szym stopniu niedorzeczny. -'s 
cap, czapeczka z dzwonkami jaka 
nosili blaznowie na dworach kró- 
lewskich; rodzaj papieru. -hardy, 
śmiały do szaleństwa, śmiałek. - 
hardiness, śmiałkostwo. 
TO FOOL, v. 1) a. kpić, drwić, 
żartować; durzyć, bałamucić; okpić, 
wydrwić. To - one out of his mo- 
ney, wydrwić od kogo pieniądze, 
ocyganić go; 2) n. błaznować, ba- 
raszkować. 
FOOLERY, fd61'-ar-6, s. głup- 
stwo, błazeństwo; fraszka, bzdura. 
FOOLISH, fdólMsz, adj. głupi, 
głupawy, nierozsądny, nieroztro- 
pny, szalony; (w Biblii) grzeszny, 
niegodziwy; -LY, adv. głupio, po 
głupiemu, nierozsądnie; -NESS, 
8. głupstwo, błazeństwo. 
FOOT, f&t, s. stopa, noga; noga 
(sprzętu), postument; stopa (12 ca- 
lów); stopa (w wierszu miarowym); 
piechota. On-, pieszo, piechotą. 
To set on -, wprowadzić w ruch, 
w czynność, założyć, wystawić. At 
-,w dole, u dołu (listu, rachunku). 
- by -, noga za nogą, powoli. 1 
have the length of his- to a hair, 
fig. znam go na wylot. Take - in 
hand, załóż nogi za pas. - ball, 
balon popędzany nogami. - board, 
stopień u powozu. - bridge, kła- 
dka. - cloth, dywanik pod nogi. 
- fali, potknienie. - licker, lizun, 
pochlebca.-man,lokaj, (w kuchni 
ang., kratka żelazna przy kominie, 
na którćj co się stawia żeby nie za- 
stygło). - man (- soldier), żoł- 
nierz pieszy, piechotnik. - man- 
ship, wprawa w chodzenie piechoto. 
- pace, krok powolny, stępia. - 
pad, pieszy rozbójnik (po drogach). 
- path, ścieszka. - post, posła- 
niec pieszy. - race, wyścigi', go- 
nitwy piesze. - stalk, ogonek szy- 
pułka (owocu).-stall, strzemię 
n siodła damskiego. - stool, sto- 
łeczek pod nogi. - step, krok, 
ślad, stopa. 
TO FOOT, v. 1) n. iść piechoto; 
stąpać; 2) a. To - stockings, pod- 
zelować pończochy, dorobić nowe 
stopy. To - a pair of boots, pod- 
szyć bóty. 
FOOTED, f&t'-tSd, adj. mający 
nogi. Cloven -, z rosochatą nogą, 
z racicą. Fiat -, płaskonogi. Four 
-, czworonożny. 
FOOTING, fut'-tlng, s. chodzenie 
piechoto; żelowanie pończoch; pod- 
szywanie bótów; umieszczenie się, 
stała posada; stopa, stosunki towa- 
rzyskie , komitywa. To get a -, 
stanąć na czćm nogą; usadowić się. 
-osiąść. To lose -, pośliznąć się, 
powinąć nogę. On the same -, na 
tćj samćj stopie, w dobrćj komity- 
wie, w zażyłości. Upon what - is 
he at court ? na jakićj on jest stopie 
(jak jest położony) u dworu ? 
FOP, fńp, s. kiep, błazen; mo- 
dniś, strojniś, wiercipięta. 
FOPPERY, fóp'-ńr-ć, s. bła- 
zeństwo; strojność, wymuskanie, 
126 
FOR 
wykwintna elegancya, fanfaronada. 
FOPPISH, fóp'-płsz, ad], blazeń- 
ski; strojny, wymuskany, wykwin- 
tny ; -LY , adv. po blazeńsku; - 
NESS,s. próżność, wykwintność 
w stroju. 
FOPPLING, fóp'-llng, s. kiepek, 
btazenek. 
FOR, fór, 1) prep. dla; z (z po- 
wodu) ; do; o (co); pomimo; przez 
(pewien przeciąg czasu); za, po (za 
tyle); po (kogo, co); 2) eon]. gdyż, 
bo, albowiem. - God-a-mercy, za 
Panie Boże zapłać. - God's sake, 
dla Boga. - fear, z bojaźni. - 
want of, dla braku czego. To 
leave - London, wyjechać (od- 
płynąć) do Londynu. To strive - 
mastery, ubiegać się o pierwszeń- 
stwo. The physician was sent -, 
posłano po doktora. To stay for, 
czekać na -. Were it not - you, 
gdyby nie ty. / hear - certain, 
dowiaduję się za rzecz pewną. You 
may - me, ja ci nie bronię. (As) - 
me, co do mnie. 'Tis not - me, to 
nie dla mnie, to się mnie nie tyczy, 
nie moja w tćm rzecz. - a while, 
na chwilę. - a week's time, przez 
tydzień. - ever, nazawsze. - the 
time to come (- the future), na 
przyszłość. - once, tą rażą. What 
-? dla czego? po co? What are 
you -? za czćm jesteś? co lubisz? 
- grief, dla żalu, z żalu. - all 
that, mimo to jednak. He will do 
it - all you, on to uczyni pomimo 
ciebie (pomimo twego uporu). - 
aught I know, o ile wiem.- noth- 
ing . za nic. good - nothing, nic 
potym, ladaco. - instance, na- 
przyklad. You are a fool - belie- 
ving him, głupiś źe mu wierzysz. 
Let her go - an ungrateful wo- 
man! co za niewdzięcznica! Get 
you gone - a simpleton! pójdź 
precz głupcze! - shame! pfe, 
wstydź się! O-... ! o gdyby...! o 
oby...! O - a friend! o gdybym 
miał przyjaciela! 
FORAGE, fór'-idź, s. pasza dla 
bydła i koni (w czasie wojny); źy- 
wność. 
TO FORAGE, v. a. i n. furaźo- 
wać; plądrować, splądrować, rabo- 
wać, hajdamaczyć. 
FORAGER, fór'-idź-ur, s. fura- 
źujący, picownik. 
FORBADE, fór-bód', pręt. (zob. 
TO FORBID). 
TO FORBEAR, fór-bór', v. ir. n. 
i a. poprzestać, wstrzymać się od 
czego, powściągać się ód czego; 
unikać, wystrzegać się; mieć wzgląd, 
być powolnym, pobłażać, folgować. 
- such expressions, zaprzestań 
(używać) takich wyrażeń. I could 
not - laughing, nie mogłem 
wstrzymać się od śmiechu. - such 
a man's company, unikaj towa- 
rzystwa z takim człowiekiem. Pray, 
- him a little, proszę cię, bądź 
dla niego powolniejszym, wyrozu- 
mialszym. 
FORBEARANCE, fór-bór'-óns, s. 
cierpliwość, powolność, wyrozu- 
miałość, pobłażanie, folgowanie. - 
FOR 
is not acquittance , prov. co się 
przewlekło to nie uciekło. 
TO FORBID, fór-bld', v. a. za- 
kazać, wzbronić, zabronić. God -f 
uchowaj Boże! 
FORBIDDANCE, fdr-bld'-dins, 
S. zakaz, zabronienie. 
FORBIDDEN, fbr-bld'-dn. part, 
(zob. TO FORBID) zakazany; - 
LY, adv. pomimo zakazu, bez po 
zwolenia. 
FORBIDDER, fór-bkF-dńr, s. 
zakazujący, zabraniający. 
FORBIDDING , fór-błd'-dTng, 1) 
part. adj. zakazujący, zabraniający; 
odstręczający, nieprzyjemny, od- 
rażający. A - face (air or look), 
twarz odrażająca; 2) parł, i s. zaka- 
kazanie, zabronienie. 
FORBORE, fór-bór', pręt. (zob. 
TO FORBEAR). 
FORBORN,fórbórn',part.(3oó. 
TO FORBEAR). 
FORCE, fórs, s. siła,moc; gwałt, 
przemoc ; przymus. FORCES , pl. 
wojsko. By main -, z caićj sity. 
By open -, przemocą, gwałtem 
A law still in -, prawo dotąd obo- 
wiązujące. 
TO FORCE, v. a. przymuszać (- 
into), znaglać; zgwałcić kobićtę. 
To-back, odeprzeć, zmusićdo od- 
wrotu. To-in, weprzeć, wytłoczyć, 
wydrzeć. To-upon, narzucać,wkła- 
dać gwałtem. 
FORCEDLY, fór'-sćd-ló, adv. 
gwałtem, z przymusu. 
FORCEFUL, fórs'-ful, adj. silny, 
mocny.-LY, adv. silnie, mocno. 
FORCELESS, fórs'-lćs, adj. bez- 
silny. 
FORCEPS, fór'-sćps, s. (chir.) 
obcęgi, kleszcze. 
FORCIBLE, fór'-sć-bl, adj. sil- 
ny, mocny, jędrny, dosadny, dobi- 
tny.-NESS, s. siła, moc, jędrność, 
dobitność.-LY,adv.si!nie,jędrnie, 
dobitnie. 
FORD, fórd, s. bród. 
TO FORD, v.a. brodzić, brnąć, 
przebrnąć. 
FORDABLE, fórd'-ó-bl, adj. da- 
jący się przebrnąć. 
FORE, fór, 1) adj. przedni, na 
przedzie położony; 2) adv. naprzód, 
wprzód, uprzednio. -and aft, 
z przodu i z tylu okrętu, wzdłuż. 
TO FOREARM, fór-órm', v.a. 
uzbroić się na przypadek napadu. 
TO FOREBODE, fór-bód', v. a. 
(naprzód) przepowiadać, wróżyć, 
rokować 
FOREBODER, fór-bód'-ur, s. 
wróżbiarz, wieszczek. 
FOREBODINGS, fór-bód'-!ngz, s. 
pl. przepowiednia, wróżba. 
TO FORECAST, fór -kóst',v. ir. 
i n. naprzód obmyślić; przewidzieć. 
FORECAST, fór'-kist, s. obmyśł- 
ność, przezorność. 
FORECASTER, fór-kóstur, s. 
obmyślacz, układacz projektów. 
FORECASTLE, fdr'-kis-sl, s. 
kastel, wzniosłość na przodzie 
okrętu. 
FOREC HOSEN, fór-czd-zn, adj. 
naprzód wybrany. 
Fice.bAr, iii, bót[|Mć, hćn.||Flne, OmgNó, próve,fór, góL|]Cńre, cór, ffill.||CÓIn.|)Hóńse.||CiuL|| BĆMSóón. FOH 
FOREC1TED, fór-si'-t!d, adj. 
powyżć; przywiedziony. 
TO FORECLOSE, fór-klóz', v.a. 
W. p. wyłączyć, wykluczyć. To-a 
mortgage, uznać zastaw za prze- 
padly. 
FORDECK, fdr'-dćk, s. zob. 
FORCASTLE. 
TO FOREDOOM,fór-ddóm',v.a. 
naprzód potępić, naprzód przezna- 
czyć. 
FOREFATHERS, fdr-fś'-THurz, 
•J. pi. przodkowie, ojcowie. 
TO FOREFEND, fór-fćnd', v. a. 
bronić, zachować, uchować. God- 
it! uchowaj to Boże! 
FOREFINGER, fdr'-Hng-gur, s. 
przedni palec, skazujący. 
FOREFOOT, fór-fht, s. prze- 
dnia noga. 
TO FOREGO, fór-gd', v. ir. a. 
omieszkać, zaniechać, ustąpić, od- 
stąpić, zrzec się; poprzedzać. 
FOREGOER, fór-gó'-ur, s. po- 
przednik, przodek. 
FOREGROUND, fór'-grflund, s. 
przedni plan w obrazie. 
FOREHAND, fbr'hSnd, 1) S. 
przód konia; 2) adj. uprzedni, 
wcześniejszy. 
FOREHEAD, fór'-hćd, s. czoło. 
FOREHOLDINGS,fdr-hdld'-lngz, 
j. pl wróżba, przeczucie. 
FOREIGN f6r'-In, adj. cudzo- 
ziemski , zagraniczny, obcy. 
FOREIGNER, fdr'-rln-ur, s. cu- 
dzoziemiec. 
FOREIGNESS, fór'-rln-nćs, s. 
obcość, odrębność. 
TO FOREKNOW, fór-nd', v. a. 
wiedzieć naprzód, przewidzieć. 
FOREKNOWLEDGE, fór-nól'- 
ćdź, s. przewidzenie. 
FORELAND, fór'-lśnd, s. przylą- 
dek , przygórek, cypel. 
TO FORELAY, fór-14*, v. a. za- 
sadzić się, zastąpić komu drogę. 
FOREMAN, fór'-m;ln, s. najstar- 
szy kupczyk w sklepie. -of the 
Jury, najstarszy z pomiędzy przy- 
sięgłych (który zbiera głosy i ogła- 
sza wyrok.) 
FOREMAST, fór'-m3st, maszt 
przedni. 
FOREMENTIONED, fór-m&f- 
szńnd, adj. wyźćj pomieniony. 
FOREMOST, fór'-móst, adj. 
przedni, na przedzie będący. 
FORENAMED, fór-nimd', adj. 
wyźćj pomieniony. 
FORENOON, fór'-nódn, s. przed- 
południe. 
FORENSIC, fó-rón'-slk, adj. są- 
dowy. 
TO FOREORDAIN, fór-dr-din', 
v. a. naprzód przeznaczyć. 
FOREPART, fór'-pórt, s. przednia 
część. 
FÓREPOSSESSED, fdr-póz-zćst', 
adj. naprzód zajęty, uprzedzony. 
FORERANK, forć'-rśngk, 8. 
przedni szereg, pierwszeństwo. 
FOREROOM, fór'-rdóm,s. przed- 
pokój. 
TO FORERUN, fór-run*, v. ir. a. 
biedź naprzód, poprzedzać, wyprze- 
dzać. 
FOR 
FORERUNNER, fór-rńn-nur, s. 
goniec; zwiastujący przyjście czyje; 
przepowiednia, wróżba. 
TO FORESAY, fór-si', v.ir.a. 
przepowiedzieć. 
TO FORESEE, fór-sW, u. Ir. a. 
przewidzieć. 
TO FORESHOW, fór-szó', u. ir. 
a. naprzód pokazać; wróżyć, prze- 
powiadać, zapowiadać. 
FORESIGHT, fór'-slt, s. przewi- 
dywanie,przewidzenie,przezorność. 
FORESIGHTFUL,fór-slMM,adj. 
przezorny. 
FORESKIN, fdr'-skln, s. naple- 
tek, obrzezek. 
FORESKIRT, fdr'-skćrt, s. prze- 
dnia część poły. 
TO FORESPEAK, fór-spćk', v. 
ir. a. przepowiedzieć. 
FORESPENT, fór-spćnt*, adj. 
znużony, zmęczony; zużyty. 
FORESPURRER, fór-spir'-ur, s. 
foryś. 
FOREST, fór'-rćst, s. las, bór. 
TO FORESTALL, fór-stiui^u.a. 
podkupić, uprzedzić w kupnie, za- 
kupić naprzód (żeby drożćj przę- 
dąc); uprzedzić, wyprzedzić. 
FORESTALLER, fdr-slAul'-ur, S. 
podkupnik, zakupnik. 
FORESTER, fór'-r&-tur, S. le- 
śniczy. 
FORETASTE, fdr'-tAst,s. przed- 
smak , próbka smaku. 
TO FORETASTE, fór-tśst', v.a. 
naprzód kosztować, spróbować 
smaku. 
TO FORETELL, fór-tćl', v. ir. 
a. przepowiadać, wróżyć. 
FORETELLER, fór-tćl'-lur, s. 
przepowiadacz, wróźbiarz. 
TO FORETHINK, fdr-tMngk', 
v. ir. a. i n. naprzód rozmyśleć, 
przewidzieć. 
FORETHOUGHT,fdr-tA5ut',par. 
i pręt. (zob. TOFORETHINK); 2) 
s. fór'-tnJut, rozmyślenie, obmy- 
ślenie naprzód, namysł; przewi- 
dywanie, przezorność, 
TO FORETOKEN, fór-tó'-kn, 
v. a. naprzód oznaczać, zapowia- 
dać, wróżyć, rokować, zwiastować. 
FORETOKEN,.s. znak uprzedni, 
wróżba, przepowiednia. 
FORETOLD , fór-tóld', pręt, i 
part. (zob. TO FORTELL). 
FORETOOTH, (ÓF-ibbth, s. 
przedni ząb. 
FORETOP, fór'-t6p, s. loki na 
czole, czupryna. -mast, maszt 
bocianiego gniazda. Foretop-gal- 
lant-mast, wyższy maszt bocianie- 
go gniazda. Fore-top-sail, żagiel 
bocianiego gniazda. Fore-top-yard, 
drąg masztowy czyli reja. 
TO FOREWARN, fór-uSm', v.a. 
ostrzedz, przestrzedz (naprzód). 
To - one of his house, zakazać 
komu wstępu do swego domu. 
FOREWHEEL , fór-huććl , S. 
przednie koło. 
FOREWORN, fdr-uórn', adj. 
zużyty, wyszarzany, znoszony. 
FORFEIT, fór'-flt, 1) s.w.r. wia- 
rołomstwo względem pana lennego, 
i w skutek tego postradanie lenno- 
FOR 
ści, przepad, strata, konfiskata; 
2) FORFEIT, zamiast FORFEITED, 
part. adj. stracony, postradany. 
- to death , podległy śmierci, ska- 
zany na śmierć. 
TO FORFEIT, v. a. stracić, po- 
stradać (niedopełniwszy warunków 
lub powinności), odpaść od czego. 
To - one's word, złamać słowo. 
To-one's postradać życie przez 
dopuszczenie się jakiego czynu. 
FORFEITABLE, fdr-Ut-a-bi, ad]. 
mogący być postradanym, uległy 
konfiskacie. 
FORFEITURE, fórMIt-yńr, s. 
przepad, postradanie, odpadnienie 
od czego, konfiskata. 
TO FORFEND, zo&. TO FORE- 
FEND. 
FORGAVE, fdr-giw', pręt. (zob. 
TO FORGIVE). 
FORGE, fórdź, s. kuźnia; huta 
żelazna, hamernia. 
TO FORGE, v. a. kuć; fig. sfał- 
szować , podrobić. 
FORGER, fór'-dżir, s. kujący; 
fig. fałszerz. 
FORGERY, fdr*-dżur-ć, s. kucie, 
kowanie, robota kowalska; fig. 
sfałszowanie, fabrykacya. 
TO FORGET, fór-gćt', v. ir. a. 
zapomnieć. 
FORGETFUL, fdr-gćf-ful, adj. 
zapominający, niepamiętny. - 
NESS,s. niepamięć, zapomnienie. 
TO FORGIVE, fór-glw', v. ir. a. 
przebaczyć? darować (winę), wy- 
baczyć. 
FORGIVEN, fdr-glw'-wn, part, 
(zob. TO FORGIVE). Not to be 
-, niedoprzebaczenia, niedoda- 
rowania. V 
FORGIVENESS, fdr-glw'-nSs, s. 
przebaczenie, darowanie (winy, 
urazy). 
FORGOT, fór-gftt', pręt, i part, 
(zob. TO FORGET). 
FORGOTTEN, fdr-gdt'-tn, part, 
(zob. TO FORGET). Never to be 
-, pamiętny po wszystkie czasy. 
FORK, fórk, 3. widły; widelce, 
grabki. 
TO FORK, v. n. dzielić się na 
gałęzie w kształcie wideł; puszczać 
porostki, wykalczać się (o zbożu) , 
Here the roads -, tu się rozstają 
drogi. 
FORKED, fóf-kćd, adj. widła- 
sty, rosochaty. - road (- way), 
rozstajna droga. -LY, adv. widła- 
sto, rosochato. -NESS, 3. widła- 
tość, rcsochatość. 
FORKY, fór'-kć, adj. widłowaty. 
FORLORN, fór-15rn', adj. opu- 
szczony , nędzny, nieszczęśliwy. 
The - hope of an army, forpo- 
czta postawiona na zgubne imię. - 
NESS, s. stan opuszczenia, nędza, 
niedola. 
FORM, fdrm, s. forma, kształt; 
formalność, formularz, arynga ; 
rota; 2) klassa (w szkołach); 3) 
kotlina czyli kotowina (miejsce 
gdzie zając spoczywa); 4) forma, 
pismo złożone do druku. A set --, 
formuła, przepis, A- of govern- 
ment, kształt rządu. A-of prayer, 
127 
Pice,bar, ail, bit.|[M4, h3n.|]Flne, Hn.yNÓ, prive, f&r, gót.HC*re,car, f&ll.yCMn.yRMse.l]C3ul.[|BW.gSMn. 128 
FOR 
formula modlitwy. A - of oath, 
rota przysięgi. In due-, podlug 
wszelkich formalności. 
TO FORM, v.a. kształcić, kształ- 
tować, formować, tworzyć; uksztal- 
cić, wykształcić, utworzyć, ufor- 
mować. 
FORMAL, fór'-mAl, adj. forem- 
ny, regularny, odmierzonyjakby cyr- 
klem, wymuszony, ceremonialny. 
FORMALIST, fór'-mM-łst, 8. 
surowy przestrzegacz form, cere- 
moniant. 
FORMALITY, f6r-mM'-Mó, s. 
formalność, forma; ceremonia. 
FORMALLY, fdr'-mM-ló, adv. 
formalnie, podług wszelkich for- 
malności ; z wymuszeniem, z przy- 
sadą, ceremonialnie. 
FORMATION, fór-mi'-szun, s. 
kształt, ukształcenie, utworzenie. 
FORMATIVE, fór'-mAtlw, adj. 
kształcący, plastyczny. 
FORMER, fór'-mir, ad], da- 
wniejszy, uprzedni; tamten. -LY, 
adv. dawnićj, przedtćm. 
FOMIDABLE, fór'-mć-da-bl,adj. 
straszny, groźny. -NESS, S. stra- 
szność, okropność. -LY, adv. 
strasznie, groźnie. 
FORMLESS, fórm'-lćs, adj. nie- 
kształtny, nieforemny. 
FORMULA, fór'-mń-U, s. for- 
ma , arynga, rota. 
FORMULARY, fór'-mu-lłir-ć, s. 
formularz, zbiór formuł, prze- 
pisów. 
TO FORNICATE, fór'-nć-kM, v. 
a.spólkować z kobićtą niezamężny. 
FORNICATION, fór-nć-ki-szftn, 
s. nierząd, sprosność, wszeteczeń- 
stwo; (w biblii) bałwochwalstwo. 
FORNICATOR, fór-nó-ki-tór, s. 
sprośnik. wszetecznik. 
FORRAY, fór'-ri, s. ł najazd , 
napad, rabunek, hajdamactwo. 
TO FORSAKE, fór-sók', u. ir. 
a. opuścić, odbiedz. To - one's 
colours, zbiedz, dezerterować. 
FORSAKEN, fór-si'-kn, part, 
(zob. TO FORSAKE). 
FORSOOK, fór-sóók', pręt, 
(zob. TO FORSAKE). 
FORSOOTH, fdrsooth',adv. za- 
iste , prawdziwie, w istocie. 
TO FORSWEAR, fór-suir', u. 
ir. a. i n. odprzysiądz się, wyprzy- 
siądz się. To - one's religion, od- 
przysiądz się wiary. To - one's 
self, popełnić krzywoprzysięstwo, 
fałszywie przysiądz. 
FORSWEARER, fór-suYrur, s. 
krzywoprzysięźca. 
FORSWORE, fór-suór', pręt. 
(zob. TO FORSWEAR). , 
FORSWORN, fór-suórn, 1) 
part. (zob. TO FORSWEAR); 2) 
s. sing.ipl. (the-), krzywoprzy- 
siężca. 
FORT,fórt, s. zamek, twier- 
dza. 
FORTH, tbrth, adv. i prep. 
naprzód, z wewnętrza na zewnątrz, 
(często się tłumaczy na polskie 
przez dodanie przyrostka wy). 
And so -, i tam dalćj. From this 
lime - , odtćj chwili nadal. To 
FOR 
come (gó) - , wyjść. - coming, 
jawiący się, pojawiający się; sta- 
wienie się osobiste w sądzie. To 
set - a book, wydać dzieło, To 
set - on a journey, wyjechać 
w podróż. 
FORTHWITH, firl/t-ullA', adv. 
natychmiast. 
FORTIETH, fbr'-^-ilh, adj. 
czterdziesty. 
FORTIFIABLE, fór'-tś-fl-i-bl, 
ad], dający się obwarować. 
FORTIFICATION, fór-tó-fó-ki'- 
szfin, s. sztuka fortyfikacyjna; for- 
tyfikacya , robota fortyfikacyjna, 
szańce, okopy. 
FORTIFIER , fór'-tć-f i-ur, s. za- 
kładający warownie, fortyfikator. 
TO FORTIFY, fór'-tć- U , v. a. 
wzmocnić, utwierdzić, pokrzepić; 
obwarować, ufortyfikować. 
FORTIN, fdrt'-ln, s. zamek, 
FORTITUDE, fdr'-ti-tud, S. 
hart duszy, męstwo, odwaga. 
FORTNIGHT, fdrt'-nlt, S. 14 
dni, dwa tygodnie. This day - 
(a - hence or to come), od dziś 
za dwa tygodnie. A - ago), temu 
dwa tygodnie, przed dwoma tygo- 
dniami. 
FORTRESS, fór-trćs, s. forte- 
ca , twierdza. 
FORTUITOS, fór-tu-ć-tus, adj. 
przypadkowy. -LY. adv. przy- 
padkowo, przypadkiem, trafem. 
- NESS, s. przypadkowość, tra- 
funek. 
FORTUNATE, f6r'-czó-nit, adj. 
szczęśliwy. -LY, adv. szczęśliwie. 
-NESS, s. szczęśliwość. 
FORTUNE, fóf-czńn , s. fortu- 
na , bóstwo u starożytnych); los, 
dola; los szczęścia, traf, przypa- 
dek, powodzenie; majątek, boga- 
ctwa, dostatki, good -, los po- 
myślny, szczęście. Ili-, los nie- 
pomyślny, przeciwności, nieszczę- 
ście. By -, przypadkiem. Wheel 
of-, koło fortuny. She is a -, 
ona ma znaczny posag. To marry 
a (great or rich) -, ożenić się 
bogato. To make one's -, dorobić 
się się majątku. - hunter, kawa- 
ler szukający bogatćj żony. - tel- 
ler, wróźbiarz, wróżka. 
FORTY, fór'-tć,adj. czterdzieści. 
FORUM, fó'-rfim, 5. plac na 
którym się lud zgromadzał w Rzy- 
mie , rynek;sąd. 
FORWARD, fór'-uśrd, 1) adv. 
naprzód, dalćj. From this time -, 
od tćj chwili, nadal. From that time 
-, od owego czasu; 2) adj. wcze- 
sny, zawczesny, przedwczesny (o 
owocach, o porze roku); gotów, 
chętny, ochoczy, pochopny; pil- 
ny , gorliwy; prędki, pospieszny; 
śmiały. 
TO FORWARD, v. a. przyspie- 
szyć , popierać, poprzeć, posunąć 
naprzód; przesłać. 
FORWARDLY, fóf-uJrd-łć, adv. 
spiesznie, skoro, chętnie, ochoczo. 
FORWARDNESS, fdr'-uJrd-m's, 
s. wczesność, zawczesność; goto- 
wość, ochoczość, pochopność, pil- 
FOU 
ność, gorliwość; skorość, pośpiech; 
śmiałość. A thing which is in good 
-, rzecz sporo postępująca ku 
końcowi, prawie skończona. 
FORWARDS, fór'-u4rdz, adv. 
zob. FORWARD. 
FOSSE , fos, s. rów, fosa. - 
way, jedna ze czterech dawniej- 
szych dróg Rzymskich w Anglii, 
tak nazwanych od rowów po obu 
stronach. 
FOSSIL, fós'-s!l, 1) adj. kopale 
ny ; 2) s. rzecz kopalna , minerat. 
TO FOSTER, fds'-tur, v. a. pia- 
stować (dziecko), karmić, żywik, 
hodować, ogrzewać, pielęgnować. 
- brother, brat mleczny. - child, 
wychowaniec. - father wychowy- 
wacz (cudzego dziecka). -mother, 
matka piastunka. -sister, siostra 
mleczna. - son, wychowaniec. 
FOSTERAGE, fós'-tur-ldż, s. 
piastowanie, pielęgnowanie , wy- 
chowanie. 
FOSTERER, fós'-tur-ur, s. pia- 
stun, wychowywacz. 
FOUGHT, fóut, pręt, i part, 
(zob. TO FIGHT). 
FOUL, fóul, adj. plugawy, bru- 
dny, paskudny, brzydki; bezecny, 
ohydny; niegodziwy, haniebny. To 
fali - upon one, rzucić się obces 
na kogo. - tn the cradle, and 
fair tn the saddle, (prov.) z brzyd- 
kich dzieci piękni bywają łuckie. 
It is good fishing in - water, 
(prov?), w mętnój wodzie ryby ło- 
wić. - coast, brzeg morza niebez- 
pieczny. - dealing, haniebne nie- 
uczciwe postępowanie. - disease, 
weneryczna choroba. - faced, 
szpetny z twarzy. - language, 
obelżywe wyrazy. - linen, brudna 
bielizna. - means, surowe lub 
niegodziwe środki. - mouthed, 
pyskaty, plugawomowny. -play, 
szachrajska gra. -spoken, oszczer- 
czy. - weather, slota, niepogo- 
da ; burza na morzu. -wind, prze- 
ciwny wiatr. 
TO FOUL, u. a. splugawić, spa- 
skudzić. 
FOULLY, f66r-lć, adv. plugawo; 
bezecnie, haniebnie. 
FOULNESS, fóńr-nSs, s. pluga- 
wość, brudność; bezecność, ohyda, 
haniebność, nieuczciwość. 
FOUND, fóund, pręt, i part, 
(zob. TO FIND), znaleziony. 
TO FOUND, v. a. zakładać (na 
gruncie), założyć (miasto, osadę); 
oprzeć na zasadzie, ugruntować; 2) 
lać (dzwony, i t. d.). 
FOUNDATION, fftun-dA'-szun, 
s. założenie, fundowanie; podstawa, 
grunt, fundament. 
FOUNDER, f6ftn'-d&r, s. ludwi- 
sarz; 2) założyciel, fundator; 3) 
ochwat, ochwacenie konia. Every 
one is the - of his own fortune, 
prov. każdy na siebie pracować 
musi. 
TO FOUNDER, v. 1) a. ochwacić 
(konia); 2) n. tonąć , zatonąć (o 
okręcie). 
FOUNDERY, f6ńn'-drć, s. ludwi- 
sarnia. 
Flee, Mn.||Fine, nn.||Nd,prSve, fbr, gM.||Córe, cur, fMl.||C6In.|| H6&se.|jC4ul.||BiM SMn. FRA 
FOUNDLING, fóCind-llng, s. 
podrzutek. - hospital, dom pod- 
rzutków. 
FOUNT, fó&nt, s. (w poezyi) 
źródło. 
FOUNTAIN, fótin'-tln, s. fontan- 
na, źródło. - head, główne źródło. 
FOUR, fdr, adj. cztery, - fold, 
czworaki, poczwórny. -■ footed, 
czworonożny. - score, osmdzie- 
siąt. - square, kwadrat, czworo- 
kąt. - wheeled, o czterech kolach. 
FOURTEEN, fór-tććn', adj. czter- 
Kuście. 
FOURTEENTH, fbr-t^nth\adj. 
czternasty. 
FOURTH, fórth,adj. czwarty; 
-LY, adv. poczwarte. 
FOWL, fó&l, s. ptastwo, ptak. 
TO FOWL, v. n. łowić ptaki, 
polować na ptaki. 
FOWLER, f6ul'-fir, s. ptasznik. 
FOWLING, fóiil'-llng, S. łowie- 
nie ptaków, polowanie na ptaki. To 
go -, iść na łowienie ptaków, na 
polowanie na ptaki. - bag, torba 
myśliwska. - piece, ptaszynka, 
strzelba na ptaki. - shot, śrót naj- 
drobniejszy, dunszt. 
FOX, fóks, s. lis; fig. lisem pod- 
szyty człowiek, chytry. (Shaksp.) 
pałasz. To set the - to keep one's 
geese (prov), wilka do owczarni 
wpuścić. - case, lisia skóra. - 
chase, polowanie na lisy. - gloves 
(roślina), naparstnica. - hunter, 
polujący na lisy. - like, lisowaty, 
chytry jak lis. - tail (roślina), wy- 
czyniec, lisi ogon. - trap (- gin), 
żelazko do łapania lisów, zapadnia. 
FOXSHIP, fdks'-szlp, s. chy- 
trość, przebiegłość. 
TO FRACT, frAkt, v.a. (Shaksp. 
Timon.) złamać, zgwałcić, naru- 
szyć. 
FRACTION, frAk'-szun, s. (aryt.) 
ułamek, ułomek. 
FRACTIONAL, frAk'-szun - Al, 
adj. ułomkowy. 
FRACTURE, frAk'-czńr, s. zła- 
manie (kości), wyłamanie. 
TO FRACTURE, v. a. złamać, 
wyłamać (kość). 
FRAGIL, frAdż'-!l, adj. uległy 
złamaniu, stłuczeniu, kruchy; fig. 
slaby, ułomny. 
FRAGILITY, frA-dźil'-ć-tć, s. 
kruchość; fig. słabość, ułomność. 
FRAGMENT, trAg'-mćnt,s. odła- 
mek, ułomek, kawał, urywek. 
FRAGMENTARY, frAg'-mćn-tA- 
rć, adj. urywkowy. 
FRAGOR, frA'-gór, s. łomot,, 
łoskot, trzask. 
FRAGRANCE (-cy) , frA'-grAns, 
s. zapach, wonią, wonność. 
FRAGRANT, frA'-grAnt, adj. pa- 
chniący, wonny, woniejący; -LY, 
adv. wonno. 
FRAIL, frAl, 1) s. koszałka; 2) 
adj. slaby, ułomny. 
FRAILNESS,frAl-nós,or FRAIL- 
TY, frAl'-tć, s. słabość, ułomność. 
TO FRAME, trAm, v.a. kształcić, 
tworzyć, uksztalcić, utworzyć; wy- 
stawić, wybudować, wykoncypo- 
wać, wymyśleć; oprawić, osadzić. 
FRE 
chy, cudacki. -LY, adv kapry- 
śnie, chimerycznie, -NESS, 3. 
zob. FREAK. 
FRECKLES, frdk' kk, s. pl. 
piegi, rude plamy na skórze. 
FRECKLED, frik'-kld, or FREC- 
KLY, frók'-ló, adj. Freckle faced, 
piegowaty. 
FREE, frćó, adj. wolny .swobodny, 
niezależny; nic niekosztujący; wol- 
ny , uwolniony, wyjęty ; szczery, 
otwarty, hojny; naturalny, niewy- 
muszony. - from care , wolen 
troski. You are -, możesz , wolno 
ci. To make - with one, pozwalać 
sobie wiele poulaiości, traktować 
kogo jakby od niechenia. To make 
- with one's constitution, nie- 
szanować swego zdrowia. To be too 
-, za wiele sobie pozwalać. - 
booter, rozbójnik morski. - born, 
wolno urodzony. - cost, bez ko- 
sztów. - footed, idący posuwistym 
krokiem. - hold, grunt wolny od 
wszelkich ciężarów lennych. - hol- 
der, właściciel gruntowy.-mason, 
wolny mularz, farmason. - ma- 
sonry, wolne mularstwo. - min- 
ded, wolen troski, spokojnego umy- 
słu. - spoken, wolny w mówieniu. 
- stone, ciosowy kamień. - thin- 
ker, człowiek wolno myślący, wyższy 
nad panujące przesądy, niedowia- 
rek. - will, wolna wola, dobro- 
wolność. - 
TO FREE, v, a, uwolnić, wy- 
zwolić. 
FREED, frććd, part. adj. uwol- 
niony, wyzwolony. - man, wyzwo- 
leniec. 
FREEDOM, frćć'-dum, s. wol- 
ność, swoboda, przywilćj; wolność, 
niepodległość; pozwalanie sobie , 
poulaiość. 
FREELY, frćć'-lć, adv. wolno, 
swobodnie; szczerze, otwarcie, bez 
ogródki; dobrowolnie; hojnie. To 
drink -, wytrząsać, wysuszać 
kieliszki To tell one's mind-,po- 
wiedzieć otwarcie co się myśli. 
FREENESS, trW-nćs, s. szcze- 
rość, otwartość; hojność. 
TO FREEZE, fr&z, v. ir. 1) n. 
marznąć, zamarznąć, zmarznąć; 2) 
a. mrozić, zamrozić, zmrozić. 
TO FREIGHT, frit, v. a. łado- 
wać (okręt, statek). 
FREIGHT, s. fracht, ładunek. 
FRENCH , frćncz, adj. adv. i s. 
francuzki, po francuzku ; Francuz. 
The -, pi. Francuzi. To take a-> 
leave, wyjść bez pożegnania. - 
bean, fasola. - horn, waltornla. 
- man, Francuz. - pox, franca. 
- wheat, proso. - woman, Fran- 
cuzka. 
TO FRENCHIFY, Mnsz'-i-fl, v. 
a. (fam.) zarazić francuszczyzną. 
FRENETIC, fró-nćt'-lk, or FREN- 
TIC, fr5n'-tlk, adj. szalony, wa- 
ry acki, wściekły. 
FRENZY, frćn'-zć, s. szal, mania, 
szaleństwo, wściekłość. 
FREQUENCE (-cy), frć'-kućns, 
s. częstość, częste powtarzanie, po- 
nawianie; 2) tłum, zgromadzenie, 
mnogość ludu. 
129 
To - a law, ustanowić prawo. To 
- a story, zmyśleć, wymyśleć ba- 
jeczkę. To - news , zmyślać no- 
winy. To - one's thoughts into 
words, wyrazić swe myśli sło- 
wami. 
FRAME , s. budowa; kształt, 
skład; rama, osada, oprawa; kro- 
sna, krosienka. - of ordnance, 
łoże działa. - of mind, stan umy- 
słu, usposobienie umysłu, 
FRAMER, IrAm'-ur, s. twórca, 
ustanowiciel. 
FRANCE, frAns, s. Francia. 
FRANCES, frAn'-sćz, s. Frań- 
Ciszka. 
FRANCHISE, frAn'-cz!z, s. swo- 
body, przywileje. 
TO FRANCHISE, v. a. oswobo- 
dzić, wyzwolić. 
FRANCIS, frAn'-slz, s. Franci- 
szek. 
FRANCISCANS, frAn-sls'-kAnz, 
s. pl. Franciszkanie. 
FRANGIBLE, fran'-dżć-bl, adj. 
łatwo łamiący się, kruchy. 
FRANK, frAngk, 1) s. 1 frank 
(moneta francuzka); 2) list franko- 
wany; 3) karmnik (na wieprze); 2) 
adj. wolny; wolny od opłaty; 
szczery, otwarty, prawy; hojny. - 
intense, kadzidło; 3) Franks, pl. 
Frankowie; nazwisko mieszkańców 
Europy zachodniej na wschodzie. 
TO FRANK, v. a. zafrankować 
list; 2) zasadzić wieprze do kar- 
mnika. 
FRANKLIN, frAngk'-lln, s. mały 
od nikogo niezależny właściciel 
gruntowy. 
FRANKLY, frAngk-lć, adv. 
szczerze, otwarcie. 
FRANKNESS, frAngk'-nćs, s. 
szczerość, otwartość. 
FRANTIC, irAn'-tlk, adj. sza- 
lony, zapamiętały; -LY, adv. po 
szalonemu. 
FRATERNAL, frA-tćr'-nAl, adj. 
bratni, braterski; -LY, adv. po 
KmtprcVii 
FRATERNITY, frA-t5r'-nć-tć, s. 
braterstwo; bractwo, cech. 
FRATRICIDE, frM'-rć-sld, s. 
bratobójstwo; bratobójca. 
FRAUD, frAud, s. oszukaństwo, 
podstęp. 
FRAUDFUL, frAud'-ful, adj. 
podstępny, zdradny; -LY, adv. 
podstępnie, zdradnie. 
FRAUDULENCE (-cy), frAu'- 
dń-lćns,s. podstęp, oszukaństwo, 
szalbierswo. 
FRAUDULENT, frAu'-dń-lćnt, 
adj. podstępny, oszustowski, szal- 
bierski; -LY, adv. podstępnie, 
chytrze. 
FRAUGHT, frAut, part. adj. na- 
ładowany, obładowany. - with..., 
pełen czego... 
FRAY, frA, s. bójkaĄ burda, ha- 
laburda, ubijatyka. 
FREAK, frćk, s. kaprys, widzi- 
mi się, chimera, fochy. 
TO FREAK, v. a. (Milton i 
Thompson), nakrapiać, upstrzyć. 
FREAKISH, frć'-klsz, adj. ka- 
pryśny, chimeryczny, strojący fo- 
Fke.bAr, 411, bAt.^M^, h^n.QFlne, fln.|N6, pióve,Wr, gótjjCńre, cór, f&L.||Cdln.||H6&se.gC4ul.|| BM.flSfidn. 130 
FRI 
FREQUENT, frć-kudnt, adj. 
częsty. 
TO FREQUENT, frć-kućnt',v.a. 
uczęszczać, często gdzie bywać. 
FREQUENTATION, frć-kućn-tł'- 
szun,s. uczęszczanie. 
FREQUENTATIVE, frć-kućn'- 
ti-tlw, adj. (gram.) częstotliwy. 
FREQUENTLY, frć-kućnt-ló , 
adv. często. 
FRESCO, frćs'-kd,5. malowanie 
na murze, freska. 
FRESH, frćsz, adj. świeży, chło- 
dny; świeży, nieczerstwy, lub nie- 
solony; świeży, nowiuteńki. - gale, 
chłodny wiatr. - water, rzeczna 
lub kryniczna woda. 
TO FRESHEN, frćsz'-szn, v. 1) 
a. wymoczyć co solonego; 2) n. 
chłodno powiewać (o wietrze). 
FRESHET, frćsz'-ćt, s. staw, sta- 
FRESHLY, fr5sz'-lć, adv. świeżo, 
chłodno; niedawno. 
FRESHNESS, frćsz'-nćs, s. świę- 
tość, chłód; świeżość, nowość. 
FRET,frćt,s. odnoga morska; 
2) wrzenie, burzenie się, termenta- 
cya ; gniew, oburzenie, obruszenie; 
3) robota wypukła, rzeźba; 4) kla- 
wisz (gryi gitary, i t. d.).To put one 
in a-, rozgniewać, obruszyć kogo, 
- work, wypukła, wyrzynana ro- 
bota. 
TO FRET,v. 1) a. zetrzeć skórę, 
ocisnęć, namulać, omulać; 2) n. 
burzyć się, oburzać się, ciskać się ze 
złości; pękać, padaćjsig (o mate- 
ryach jedwabnych). 
FRETFUL, IrSt'-fM, adj. dra- 
żliwy, obraźliwy, złośliwy, zrzędny, 
fukliwy; -LY, adv. złośliwie, fu- 
kliwie ; -NESS, s. złośliwość, 
zrzędność, fukliwość, oburzenie, 
obruszenie. 
FRETTING, frćt'-tlng, s. starcie 
skóry, i t. d.; zob. TO FRET. - 
commodity (Shaksp. Tam. of the 
Sh.), zależały towar. 
FRIABILITY, frl-S-NM-tć, S. 
kruchość, miałkość, sypkość. 
FRIABLE, trl'-A-bl, adj. kruchy, 
miałki, sypki. 
FRIAR, frl'-flr, s. mnich, zakon- 
nik. 
FRIARLIKE, frl'-fir-llk, or FRI- 
ARLY, fri-ńr-ló, adj. i adv. mni- 
chowski, zakonniczy; po mnicho- 
wsku. 
FRIARY, frl'-ur-rć, zakon, kla- 
sztor. 
TO FRIBBLE, frlb'-bl, v.n. ba- 
raszkować, bałamucić; stroić kpin- 
klFRIBBLER, frlb'-bl-ur, s. bała- 
mut, kpinkarz, drwinkarz. 
FRICASSEE, frik-i-sóe', s. po- 
trawk3. 
FRICATION, frl-kJ-szAn, or 
FRICTION, s. (med.) nacieranie. 
FRIDAY, frl'-di,s. piętek. Good 
-, wielki piętek. 
FRIEND, frćnd, s. przyjaciel, 
przyjaciółka. Friends may meet, 
mountains never greet, (prov.) 
góra z górę się nie zejdzie, ale 
człowiek z człowiekiem się zejdzie. 
FRi 
To make friends with one, poje- 
dnać się, pogodzić się z kim. To 
drink friends, zapić sprawę, zakoń- 
czyć kłótnię przy kieliszku. 
FRIENDLESS, frćnd'-lćs, adj. 
niemajęcy przyjaciół. 
FRIENDLINESS, frćnd'-lć-nćs, 
5. przyjazność, ludzkość. 
FRIENDLY, Mnd'-lć, adj. przy- 
jacielski, ludzki, przychylny, ży- 
czliwy. 
FRIENDSHIP, frćnd-szlp, s. 
przyjaźń. 
FRIEZE, frććz, s. rodzaj bai 
strzępionej; 2) {arch.) fryza, ozdo- 
ba na gzymsie kolumny. 
FRIGATE, frlg'-ót,s. fregata. 
FRIGEFACTION, frld-żć-fżk'- 
sziin, s. oziębienie, ochłodzenie. 
FRIGHT, frit, s. strach, prze- 
strach, przelęknienie. To take-, 
przestraszyć się, przelęknąć się. To 
put in a -, przestraszyć, napędzić 
komu strachu. 
TO FRIGHT, TO FRIGHTEN, 
frl'-tn, v. a. straszyć, przestraszyć, 
nastraszyć. To - away, odstraszyć. 
To-one out ot his wits, okropnie 
kogo przestraszyć. 
FRIGHTFUL, frlt'-ful, adj. stra- 
szny, okropny. -LY, adv. stra- 
sznie okropnie.-NESS, s. straszli- 
wość, okropność. 
FRIGID, frld'-źld, adj. zimny, 
mroźny, zmarzły; zimny, oziębły, 
bez duszy, bez serca.-LY, adv. zi- 
mno, ozięble. -NESS, s. zob. FRI- 
GIDITY. 
FRIGIDITY, frć'-dźld'-ż-tć, s. 
zimność, oziębłość. 
ERIGORIFIC, frl-gd-rir-lk, adj. 
sprawujący oziębienie. 
TO FRILL, frll, v.n. drżeć od 
zimna (tylko o sokole). 
FRILL, s. rodzaj żabotów i man- 
kietów, bryźe. 
FRINGE, frlndż, s. fręzla. 
TO FRINGE, v.a. obszyć frę- 
Z,9FRIPPER, frlp'-pfir, or FRIPPE- 
RER, frlp'-pŁr-&r, s. tandetnik, 
tandeciarz. 
FRIPPERY, frłp'-pur-ć, 1) s. 
tandeta, tandet; 2) adj. tandetny; 
lichy, ladaco, podły. 
TO FRISK, frisk, v.n. skakać, 
igrać, wyskakiwać, brykać. 
FRISK, s. sus, wybryk, wyskok. 
To dance the Paddington-{vulg.), 
być powieszonym. 
FRISKINESS, frlsk'-ć-nćs, s. 
brykliwość, wesołość, rzeźkość, 
żwawość. 
FRISKY, frlsk'-ć, adj. brykliwy, 
ruchawy, żwawy, wesoły, pusty, 
swawolny. 
FRITH, Mth, s. odnoga morska, 
cieśnina. 
FRITILLARY, frć tlF-lł-rć, s. 
(roślina), korona cesarska. 
FRITTER, frlt'-tur, s. rodzaj pą- 
czków; kawałek (mięsa, i t.d.). 
TO FRITTER, v.a. posiekać, 
podrobić. 
FRIVOLITY, frć-wór-ó-tć, s. 
błahość, znikomość, fraszki. 
FRIVOLOUS, frlw'-Mfls, adj. 
FRO 
błahy, bagatelny, znikomy. -LY, 
adv. bagateinie. -NESS, 8. mato- 
waźność, fraszki. 
TO FRIZZLE, frlz'-zl, v.a. fry- 
zować, kędzierzawić. 
FRIZZLER, fr!z'-zl-ur, 3. fry- 
zyer. 
FRO, fró, adv. wtył, wstecz, na- 
zad, napowrot. To and-, tam i 
nazad, tam i sam. 
FROCK, frók, s. kitel, kapota 
długa płócienna; suknia dziecinna, 
puderman (kobiet). 
FROG, fróg, żaba; 2) strzałka 
(pod kopytem końskiem).-bil (ro- 
ślina), żabi ściek. -fish, źaboryb. 
-lettuce, dzika sałata. 
FROLIC, frM'-lk, 1) adj. swa- 
wolny, figlarny, wesoły; 2) s. pu- 
stota, figle, żarty. 
TO FROLIC, v.n. swawolić, 
figlować. 
FROLICSOME, frM'-lk-sum, adj. 
pusty, swawolny, figlarny. -LY, 
adv. swawolnie, figlarnie. -NESS, 
s. figlarność. 
FROM, from, prep. z; od; dla 
(z powodu); od (od czasu jak). - 
France, z Francyi. -my heart, 
z całego serca. -that time, od 
owego czasu. -above, z góry. To 
hide one-, skryć, ukryć przed kim. 
-among, z pomiędzy.-before me, 
z przedemnie.-below (-beneath), 
z pod.-behind, z tylu.-beyond, 
z tamtćj strony.-a child, od dzie- 
ciństwa. -home, niemasz w domu. 
-under, z pod. -within, z we- 
wnątrz. He kept me-coming, nie 
dał mi przyjść. He hindered me- 
writing, przeszkodził mi pisać.- 
sickness, dia słabości, z powodu 
choroby. 
FRONT, friint, s. czoło, front 
(budynku, wojska, i L d.). -box, 
loża naprzeciwko sceny. 
TO FRONT, v. a. i n. stać na 
przeciwko; stawić czoło. 
FRONTAL, frOn'-tai, J. bandaż 
na czoło; lekarstwo przykładane 
do czoła. 
FRONTIER, frdnt'-yććr, 1) s. 
granica; 2) adj. pograniczny, nad- 
graniczny. 
FRONTISPIECE, frón'-tls-pMs, 
s. fasada (budynku); rycina na 
czele książki. 
FRONTLESS, frfinf-lćs, adj. 
bezczelny, bezwstydny. 
FRONTLET, frónt'-lćt, s.czólko. 
FROST, fróst, s. mróz. Glazed 
-, gololedź. W/iite-, biały mróz. 
-bitten, zwarzony mrozem, zmro- 
żony. -nailed, okuty na lód (o ko- 
niach). -work, kwiaty lub figury 
na zmarzłych szybach. 
FROSTILY, frós-tS-ld, adv. 
mroźno. 
FROSTINESS, fr6s'-tć-nćs, s. 
mroźność, mróz. 
FROSTY, frós'-tć, adj. mroźny. 
FROTH, hbth, s. s. szumowiny, 
piana; pianka; fig. szumna ale czcza 
wymowa. 
TO FROTH, v.a. pienić się, 
mncnwar 
FROTHY, fr bth'-b, adj. pienisty 
Fice,Mr,Ml, bM.||MĆ, hćn.|]Fłne, Hn.||NÓ, prflye, fbr, g&t.I]Cńre, cftr, fMl. yCólnJj nójse.jlCSuyBśś. RSÓÓ. FRU 
pieniący się, musujący; fig, szum- 
ny, czczy. 
TO FROUNCE, fróóns, v.a. zob. 
TO FRIZZLE. 
FROUZINESS, fróti'-zć-nćs, s. 
stgchlina, stgchłość. 
FROUZY, fróu'-zć, adj. stgchly, 
śmierdzący. 
FROWARD, frd'-uJrd, adj. zrzę- 
dzny, tetryczny; krnąbrny, niesfor- 
ny , nieposłuszny, uparty. -LY, 
adv. zrzędnie, tetrycznie; krnąbr- 
nie, niesfornie-NESS, s. zrzęd- 
ność , tetryczność ; krnąbrość , 
upartość. 
TO FROWN, fróiin, v. n. i a. 
marszczyć (czoło, brwi), zmar- 
szczyć się, krzywić się, kwaśno po- 
glądać.To - upon (at) one, krzy- 
wym okiem na kogo patrzeć; fig. 
mieć przeciw komu zawziętość, 
niesprzyjać mu. 
FROWN, s. zmarszczone czoło 
(brwi); kwasy, nieukontentowanie, 
krzywy wzrok. Frowns of fortune, 
prześladowanie fortuny, los niepo- 
myślny, przeciwność. 
FROZE, fróz, pręt. FROZEN, 
frd'-zn, part. (zoo. TO FREEZE). 
Frozen sea, morze lodowate. - 
over (- up), zamarzły. 
FROZENESS , fró'-zn-nćs , s. 
FRUCTIFEROUS,frflk-tlf'-Kr-us, 
adj. owocorodny. 
FRUCTIFICATION, frók-tó-fć- 
ki'-szun, s. zapłodnienie, wydawa- 
nie owoców. 
TO FRUCTIFY, frÓk'-tć-f 1, v. 1) 
n. wydawać owoce; przynosić owoc 
(korzyść, plon); 2) a. zapłodnić , 
użyźnić, 
FRUGAL, fróó'-gSl, adj. skro- 
mnie źyjący, oszczędny. -LY, adv. 
skromnie, oszczędnie. 
FRUGALITY, frdd-gM'-MS, s. 
skromne życie, oszczędność. 
, FRUGIFEROUS , fród-dzlf-fćr- 
us, adj. owocorodny. 
FRUIT, fróót, s. owoc, frukt, 
płód, owoce; dziecko, płód; owoc, 
zysk, plon, korzyść. - bearer 
(- tree), drzewo owocowe. - 
bearing, wydający owoce. 
FRUITAGE,fróót'-ldż,s. owoce, 
frukta. 
FRUITERER, frWl'-ćr-ór, s. 
przekupień, przekupka owoców. 
FRUITERY, fróót'-ćr-ć, s. skład 
Owoców. 
FRUITFUL, fróóf-ful, adj. plen- 
ny, źyźny, urodzajny ; płodny. - 
LY, adv. źyźnie, obficie. -NESS, 
s. plenność, źyżność, urodzajność; 
płodność. 
FRUITION, fróó-lsz'-un, s. uży- 
wanie , użytkowanie. 
FRUITLESS. fróót'-15s, adj. nie- 
urodzajny, jałowy; niepłodny; płon- 
ny, daremny, próżny, bezskute- 
czny. -LY, adv. daremnie, na- 
próźno, bezskutecznie. 
FRUMENTACIOUS , fróó-mćn- 
U -szus, adj. zbożowy, ze zboża. 
TO FRUMP, frump, v. a. i n. 
drwić, żartować, stroić drwinki, 
żarciki. j 
FUL 
FRUMP, s. drwinki, żarciki. 
FRUMPER, s. lubiący szydzić, 
przedrwiwać. 
TO FRUSH, frusz, v. a. zdru- 
zgotać, zgruchotać. 
FRUSTRANEOUS, frus-tri'-nó- 
ós, adj. daremny, próżny, bezsku- 
teczny. 
TO FRUSTRATE, frós'-trAt, v. 
a. zawieść, zrobić zawód, omylić, 
udaremnić. To-one of his hopes, 
zawieść, omylić czyje nadzieje. To 
- one's designs, udaremnić, zni- 
weczyć czyje zamiary. 
FRUSTRATE (-ed, part. adj. 
zawiedziony, omylony, udare- 
mniony. 
FRUSTRATION, frfis-tri'-szfln, 
s. zawód, udaremnienie, zniwe- 
czenie. 
FRUSTRATIVE , frus'-trA-tlw , 
adj. udaremniający, niweczący. 
FRUSTRATORY, frus'-tró-tur-ó, 
adj. czyniący proces nieważnym. 
FRY, frl, s. drobne rybki tylko 
co z ikry; 2) (iron.), stek, groma- 
da , grono, kompania. 
TO FRY, v. 1) a. smażyć, skwa- 
rzyć; 2) n. smażyć się. 
FRYING, frl'-lng, s. smażenie, 
skwarzenie. -pan, patelnia. To 
fall out of the - pan into the fire, 
(prov.), z deszczu pod rynę. 
FUB, ffib, s. pucołowate chłop- 
czysko. 
TO FUDDLE , fud'-dl, v. 1) a. 
spoić kogo, upoić; 2) n. upić sig, 
łykać, zapijać sig. 
FUDDLE, FUDDLED , adj. pi- 
jany. FUDDLE-CAP , FUDDLER, 
lykacz, łykajio, dusikufel, moczy- 
wąs. 
FUDGE, fódż, interj. brednie, 
tcrefere (wyraz pogardy dla samo- 
chwalców). 
FUEL, fii'-ll, s. drzewo lub inne 
materyały na opał. 
FUGACIOUS, fu-gó'szus, adj. 
lekki, ulotny, lotny, znikomy. 
FUGACIOUSNESS, fu-gó'-szós- 
nćs, or FUGACITY, fii-gas'-ć-tć, 
s. lekkość, ulotność. 
FUGITIVE, fu'-dżć-tlw, 1) adj. 
ubiegający, ulatujący, ulotny; zbie- 
gły, ratujący się ucieczką; 2) s. 
zbieg, szukający schronienia, wy- 
gnaniec. - pieces, ulotne pisma. 
- NESS , s. ulotność, niestałość. 
FUGUE, fug. s. (w muzyce), 
fuga. 
FULCIMENT. ful'-só-mónt, s. 
podpora. 
TO FULFIL, fól-fH', v.a. do- 
pełnić, wypełnić , spełnić, wyko- 
nać, dokonać. 
FULFILMENT, ful-fir-mćnt, s. 
dopełnienie, wypełnienie, wyko- 
nanie. 
FULGENCY , ful'-dżćn-sć, or 
FULGIDITY, ful-dź!d'-ć-tć, or 
FULGOUR , .Cil'-giir , s. blask, po- 
łysk. 
FULGENT, fóF-dźónt, or FUL- 
GID , ful -dżld , adj. błyszczący, 
lśniący, połyskujący. 
FULGURATION, ful-gu-rS'-szón, 
8. błyskanie, blyśnienie. 
FUM 
FULIGINOUS, fu-l!d'-żln-us,adj. 
sadzisty, sadzowaty (jak sadza). 
FULL, ful, adj. i adv. pełny, 
napełniony, pełen czego; cały, zu- 
pełny, kompletny; syt; pełno, zu- 
pełnie; wprost, obces; bardzo. To 
have the belly - of..., (vulg.), ob- 
mierzić sobie, sprzykrzyć sobie co. 
He ts - of himself, on jest zaro- 
zumiały. To look - tn one's face, 
wlepić w kogo oczy, wpatrywać się. 
- of, pełen czego. Of - age, peł- 
noletni.- blown, rozkwitły, roz- 
winięty. - cry, (o psach gończych 
kiedy się wszystkie razem odezwę). 
- dress, kompletny ubiór. - 
eared, ziarnisty (o kłosach). - 
eyed, wielkooki. -faced, puco- 
łowaty. - fed, tłusty, otyły. - 
gallop, czwał. - grown, wyrosły, 
dorosły. -handed, z pełnemi rę- 
kami. - length, naturalny wzrost. 
- many a, niejeden, niejedna, 
niejedno, wielu. - moon, pełnia. 
- mouthed, z doniosłym głosem. 
- nigh, prawie, omal, niemal. - 
power, pełnomocnictwo, plenipo- 
tencya. - speed, czwał, galop. -- 
stop, (gram.), punkt. - stuffed, 
napchany , opakowany. - well, 
bardzo dobrze. - of words, wie- 
lomówny. 
FULL, s. pełność, zupełność; 
sytość. The-of the moon, pełnia. 
The moon is in the -, księżyc 
jest w pełni. To receip tn - (of 
all accounts, or of all demands) 
pokwitować. 
TO FULL, v. a. folować. 
FULLAGE, ful'-lidż, s. zapłata 
za folowanie. 
FULLER, ful'-lur, s. fołarz, fo- 
lusznik. -'s earth, folarska zie- 
mia, glinka. 
FULLERY, f&Mur-ó, s. (FUL- 
LING-MILL) , folusz, młyn folu- 
szowy. 
FULLY, fuP-16, adv. całkiem, 
zupełnie. 
FULMINANT, fiH'-mć-n3nt, adj. 
piorunujący, miotający pioruny. 
TO FULMINATE, ful'-mć-nit, 
v.n. piorunować, miotać pioruny, 
gromić; (chem.), pękać z trza- 
skiem. To - excomunication , 
rzucić klątwę kościelną, fulmina- 
ting gold (- stiver), piorunujące 
złoto (piorunujące srebro), 
FULMINATION, ful-mć-ni'-szun, 
s. piorunowanie, grzmienie, po- 
grom. 
FULMINATORY, fór-mć-ni-tur- 
ć, adj. piorunujący, grzmiący, po- 
gromczy. 
FULNESS, ful'-nćs, s. pełność, 
zupełność. 
FULSOME, fuF-s^m, adj. spra- 
wujący ckliwość, ckliwy, nudny, 
obrzydliwy, odrażający; (Shaksp.), 
sprośny, wszeteczny. -LY, adv. 
ckliwie, nudnie. -NESS, s. ckli- 
wość, nudność, odraza. 
FUMAGE, fu -m^dż, s. podymne. 
FUMATORY, zob. FUMITORY 
TO FUMBLE, fum'-bl, u»» 
dłubać, gmerać, macać, wymacaj; 
miąć, pomiąć. To - about (- 
131 
Mm,bJr.All, bAt. flMć, Mn.|)Flne, fln.jjNd, próve, fór, UCurc.cdr, fuli. yCMn. yilóuse.[| Caul.||BM.|l Sóón. 132 
FUR 
along), iść , szukać po omacku. 
To - up, niezgrabnie ztoźyć. 
FUMBLER, fńm'-bl-ńr, s. nie- 
zgrabnik. 
FUMBLINGLY , ffim'-bl!ng-ló , 
adv. niezgrabnie. 
FUME, fńm, s. dym, para; 2) 
gniew, złość. To be in a -, gnie- 
wać się, złościć się. 
TO FUME, v. 1) n. dymić, wy- 
ziewać dym (parę); fig. gniewać 
się; 2) a. dymić, wędzić (mię- 
FUMETTE, fó-mćf, s. zapach 
jaki wydają mięsiwa. 
FUMID, fń'-mld, adj. dymnisty, 
dynyiy. 
FUMIDITY, fń-mld'-ć-tć, s. dy- 
mność. 
TO FUMIGATE, W-mć-git, v. 
a. in. kurzyć, kadzić, okurzyć, 
wy kadzić; kadzić się, nakadzać 
się. 
r FUMIGATION, fó-mć-gA'-szin, 
s. fumigacya, nakurzanie, naka- 
dzanie, wykadzenie. 
FUMINGLY, fń'-mlnglć, adv. 
i gniewem, ze złością. 
FUMITORY, fń'-mć-tńr ć, s. (ro- 
ślina), dymnica, kokorycz. 
FUMOUS, fń'-mńs, or FUMY, 
fń-mć, adj. dymnisty; bijący do 
głowy; fig. gniewliwy. 
FUN, fun,s. (vulg.), błazeństwo, 
śmiech, uciecha, zabawa. 
FUNCTION, ffingk'-szfln, s. fun- 
kcya, czynność, działanie; funkcya, 
urząd, posada. 
FUND, fflnd, s. dno, grunt; 2) 
kapitał, fundusz. Public funds, 
długi krajowe. 
FUNDAMENT, ffln'dA-mćnt, s. 
stolec, otwór odchodowy. 
FUNDAMENTAL, fun-dA-mćn', 
tAl, adj. iundamentalny, grunto- 
wny, zasadniczy, służący za pod- 
stawę. - laws o/ the empire, kar- 
dynalne prawa państwa. -Lit, adv. 
fundamentalnie, na gruntownćj za- 
sadzie. -NESS , s. lundamental- 
ność, gruntowność. 
FUNERAL, fiF-nćr-Al, 1) s. po- 
grzeb; 2) adj. pogrzebowy.-pile, 
stos na którym palono ciała umar- 
łych. - sermon, kazanie pogrze- 
bowe. 
FUNEREAL, fń-nć'-rć-Al, adj. 
pogrzebny, grobowy, smętny, po- 
sępny. 
FUNGOSITY, fńn-gós^-tś, s. 
narośl grzybiasta, gąbczasta. 
FUNGOUS, fung'-gus, adj. grzy- 
biasty, gąbczasty, gąbkowaty. 
FUNGUS, fńn'-gus, s. grzyb; 
gąbka; narośl im podobna. 
FUNICLE, fti'-nć-kl,s. sznurek, 
włókno. 
FUNICULAR, fń-nlk'-ń-lAr, adj. 
włóknisty. 
FUNK, fńngk, s. smród, fetor. 
FUNNEL, fun'-n!l, s. lejek, lej- 
ka. - shaped, lejkowaty. The - 
of a chimney, rura kominowa, 
komin. 
FUNNY, fJn'-nó, adj. ucieszny, 
pocieszny, śmieszny, zabawny. 
FUR, fńr, s. futro. - cap. 
FUR 
czapka futrzana. - cloak, płaszcz 
podszyty futrem, szuba.-wrought, 
futrzany. 
TO FUR, v. a. podszyć futrem. 
To - a ship, obić statek po 
wierzchu tarcicami. 
FURACIOUS, fi-ri'-szis, adj. 
złodziejski, mający żyłkę zło- 
dziejską. 
FURACITY, fń-rAs'-ć-tć, s. żyłka 
złodziejska, pociąg do kradzieży. 
FURBELOW, fór'-bć-ló, s. wy- 
łogi z futra u dołu sukni; falbana. 
TO FURBELOW, v. a. dać wy- 
łogi z futra ; obszyć ialbaną. 
TO FURBISH, filr'-blsz, v. a. 
chędoźyć , polerować (stał , żela- 
zo, i t. d.). 
FURBISHER, fur'-blsz-ftr, s. ten 
co poleruje (stal żelazo, i t. d.). 
FURCATION, fur-kA'-szun , s. 
rosochatość, widłatość. 
FURFUR, fńr'-fńr,s. krosty otrę- 
biaste na ciele, łuska. 
FURFURACEOUS, fur-fń-ri'- 
sz&s, adj. tuskaty, łuskowaty, lu- 
skawy. 
FURIOUS, fń'-rJ-fls, adj. sza- 
lony, wściekły, zażarty; rozhukany, 
gwałtowny; straszny, okropny; - 
LY, adv. szalenie, wściekle; - 
NESS, s. szaloność, wściekłość. 
TO FURL, fórl, V. a. zwinąć (ża- 
gle). 
FURLONG, fir'-lóng, s. staje, 
(1/8 mili ang. czyli 220 yardów). 
FOURLOUGH, fur'-ló,s. urlop. 
FURNACE, fir'-nls, s. piec do 
topienia kruszców. 
TO FURNISH, fur'-nlsz, v. a. 
(with) dostarczyć, zaopatrzyć, opa- 
trzyć. To - a house, umeblować 
dom. A room ready furnished, 
stancya z meblami. 
FURNISHER, fir-nisz-fir, s. 
dostarczyciel. 
FURNITURE, fif-nć-czur, S. 
sprzęty domowe, meble; ubiór, 
strój. 
FURRIER, fir'-rć-ur, s. kuśnierz. 
FURROW, fir'-rd, 8. brózda; 
rowek do ścieku; marszczka. 
TO FURROW, v. a. krajać 
w brózdy, pruć ziemię. 
FURRY, fir'-rć, adj. futrzany; 
okryty .utrem. 
FURTHER, fir'-THflr, adj. i 
adv. dalszy; dalój; leżący dalćj, 
odleglejszy; oprócz tego, nadto. 
No -, nic więcćj. What -, co 
jeszcze. The - end, kończyny, 
krańce. On the - side of, po dru- 
gićj stronie. TUI - order, aż do 
dalszego rozkazu. - more, oprócz 
tego, nadto. - most, najdalćj. 
TO FURTHER, v. a. posunąć 
naprzód, popchnąć, promowować, 
poprzeć, ułatwić. 
FURTHERANCE, fir'-THir-ins, 
s. poparcie, ułatwienie, posunięcie 
naprzód, pomoc, wsparcie. 
FURTHERER, fir'-THir-ftr, s. 
patron, opiekun. 
FURTHEST, ffir'-TH&t, adj. i 
adv. najdalszy; najdalćj. 
FURTIVE, fftr'-tlw, adj. wzięty 
ukradkiem, skradziony. 
GAB 
FURUNCLE, fu'-rfingk-kl, #. czy- 
rak, wrzód, bolączka. 
FURY, fó'-rć, 3. wściekłość, 
gniew niepohamowany, szaleństwo, 
szalony gniew; 2) furya, jędza, pie- 
kielnica. 
FURZE, furz, s. (roślina) jano- 
wiec. 
FURZY, fiir'-zd, adj. zarosły ja- 
nowcem. 
TO FUSE, fóz, v. 1) a. topić, 
roztapiać, rozpuszczać; 2) n. to- 
pnieć, tajać (jak śnieg). 
FUSEE, fu-zść', s. wałek w ze- 
garku na którym się okręca łańcu- 
szek; 2) (art.) zapalnik, zapalni- 
czek, przepalniczek, brantka; 3) 
(mijśl.) ślad kozła lub jelenia. 
FUSIBILITY, fu-sć-bll-ć-lć, 8. 
topnistość. 
FUSIBLE, fu'-sć-bl, adj. topny, 
topnisty. 
FUSIL, fń-zll, 1) adj. zob. FU- 
SIBLE ; 2) s. luzya, flinta. 
FUSILIER, fń-zll-lććr', s. fizylier. 
FUSION, fń'-żfin, 8. topienie się, 
stopienie. 
FUSS, f&s, ». vulg. hałas, wrza- 
wa, krzyk. 
FUST, fist, s. slup kolumny; 2) 
pleśń, zbutwialość, stęchlość; odor 
jaki wydajg rzeczy zapleśniate. 
FUSTIAN, fis'-czAn, 1) s. rodzaj 
barakanu; szumność, napuszystość 
(stylu); 2) ad], barakanowy; szu- 
mny, napuszysty. 
FUSTILARIAN, fts-tMi'-rMn, 
ś. (Shaksp.) śmierdzióch, pluga- 
wiec. 
FUSTINESS, fis'-tć-nćs, 5. za- 
pleśnialość, stęchlość. 
FUSTY, ffis'-tć, adj, zapleśnialy, 
stęchły. 
FUTILE,fń-tll, adj. gadatliwy; 
błahy, czczy. 
FUTILITY, fi-tll'ć-tó, z. bla- 
hość, czczość. 
FUTTOCKS, fif-tóks, s. pl. 
żebra okrętu. 
FUTURE, fu*-czur, 1), adj. przy- 
szły. - tense (gram.), czas przy- 
szły ; 2) s. przyszłość. In (jor the) 
-, na przyszłość. 
FUTURELY, fu'-czur-lć, adv. 
w przyszłym czasie. 
FUTURITY, fu-tu'-rć-tć,s, przy- 
szłość. 
TO FUZZ, fiz, v. n. strzępić się, 
wystrzępiać się. 
FUZZBALL, fiz'-bJll, s.purcha- 
wka. 
FY, fl, interj. fe! pfe! 
G 
GABARDINE, gib-ir-dWn', 8. 
kitel, opończa. 
TO GABBLE, gib'-bl, v. n. beł- 
kotać, trzepać, szwargotać, świego- 
tać, paplać. 
GABBLE, s. bełkotanie, świego- 
tarstwo, paplanie. 
GABBLER, gib'-bl-flr, s. bełkot, 
belkotacz, paplacz. 
GABEL, gi'-bćl, s. podatek od 
soli (dawnićj we Francyi). 
Hee, Mr, 511, bit.||Md,h3n.|lF!ne, Hn.||Nó,próve, fir, gfit.||Córe, cfir, ffill.||C6In.|jH6use.||Ciul.UBW.|jSddn. GAI 
GABION, gi'-bMn, 5. (fort.) 
Aosz szańcowy. 
GABLE, gi'-bl, 8. dach spiczasty, 
przyczółek domu. 
GAD, gid, s. spikulec, rylec. - 
breeze, - fly, giez, gzik, bąk 
(owad). 
TO GAD, v. n. gzikać się, gzić 
się (jak bydło kiedy je giez zatnie); 
szastać się, uwijać się. 
GADDER, gid'-dńr, s. biegas; 
latawiec. - abroad, włóczęga. 
GAELIC, (GALIC), gM'-llk, 1) s. 
dialekt galicki celtyckiego języka; 
2) adj. galicki. 
GAFF, or GAFFER, gif, gif'-ffir, 
8. hak (używany do połowu ryb). 
GAFFLES, gif'-flz, s. pl. ostrogi 
przypinane kogutom do bitwy; 2) 
klucz do napięcia kuszy. 
GAG, gig, s. knebel. - tooth, 
ząb wyrastający na drugim. 
TO GAG, o. a. kneblować, za- 
kneblować,kneblem zatknąć pysk. 
GAGE, gidż, s. laska służąca do 
mierzenia objętości beczek; 2) za- 
staw, zakład, rękojmja. The wea- 
ther-, wiatr z tyłu, wiatr po- 
myślny. 
TO GAGE, v. a. wymierzyć obję- 
tość beczki; 2) zastawić, położyć 
sastaw. 
TO GAGGLE, gig'-gl, v. n. gę- 
gać (jak gęsie). 
GAIETY, gi'-i-ti, s. wesołość; 
światowość, światowe życie; wy- 
kwintność stroju, stosowanie się do 
mody. 
GAILY, gi'-li, adv. wesoło; 
światowo, wykwintnie, okazale. 
GAIN, gin, s. zysk, korzyść, wy- 
grana. 
TO GAIN, v. a. i n. zyskać, sko- 
rzystać, wygrać; dopiąć, osiągnąć, 
dostąpić, zyskać, zjednać. To - 
one's end, osiągnąć swój cel. To - 
ground, rozpościerać się, pod siebie 
podgarnąć. To - one's love, zy- 
skać czyję miłość. To - the day, 
wygrać bitwę, odnieść zwycięztwo. 
To - on (upon), dościgać, dopa- 
dać; mieć górę, wyższość. To - 
over, przeciągnąć na swoją stronę, 
przekabacić. 
GAINER, gi'-nftr, s. zyskujący, 
wygrywający. 
GAINFUL, gin'-ful, adj. zysko- 
wny, korzystny; -LY, adv. zysko- 
wnie, korzystnie;-NESS, s. zy 
" GAINGIVING, gin'-glw-lng, S. 
zob. MISGIVING. 
GAINLESS, gin'-lćs, adj. niezy- 
skowny, niekorzystny; -NESS, s. 
bezzyskowność. 
GAINLY, gin'-li, adv. zwinnie, 
skrzętnie, zgrabnie. 
TO GAINSAY, gin-si', v. ir. a. 
zaprzeczać, sprzeciwiać się, utrzy- 
mywać zdanie przeciwne. 
GAINSAYER, gin-si'-ur, s. prze- 
ciwnik, zaprzeczający, sprzeciwia- 
jący się czemu. 
GAINST, gćnst, prep. (wpoezyi) 
zob. AGAINST. 
GAIRISH, or GAIRISHNESS, 
zob. GARISH, GARISHNESS. 
GAŁ 
GAIT, git, s. droga; chód, po- 
stawa w chodzie. 
GAITERS, gi*-turz, s. pl. ka- 
masze. 
GALA, gi'-li, 3. gala, bal. 
GALAXY, gil'-lik-si, s. droga 
mleczna na niebie. 
GALBANUM, gil'-bi-nfim, 8. gal- 
ban, rodzaj gumy. 
GALE, gil, s. chłodny wiatr. 
GALEASSE, gil'-yis, s. statek 
większy od galery (na morzu śród- 
ziemnym). 
GALEATED, gi'-lć-i-tćd, adj. 
(bot.) mający kwiat naksztalt hełmu. 
GALL, giul, s. żółć; gorycź; 2) 
starcie, przetarcie skóry. - or - 
nut, galas, galasówka, dębnik. - 
bladder, pęcherz żółciowy. 
TO GALL, v. a. i n. zetrzeć, 
przetrzeć skórę; 2) doskwierać, za- 
piekać, dokuczać, naprzykrzać się; 
mordować, niepokoić (nieprzyja- 
ciela). A galled horse, koń odse- 
dniony. To touch a galled horse 
upon the back,prov. trafić komu 
w sedno, urazić w bolące miejsce. 
To gall at... (Shaksp. Hen. V.), 
przedrwiwać, uszczypliwie żarto- 
wać, dworować. 
GALLANT, gM'-lint, adj. dziel- 
ny, mężny, waleczny, odważny; - 
LY, adv. mężnie, walecznie. 
GALLANT, gil-iint',l)&galant; 
gach, zalotnik; 2) adj. grzeczny, 
uprzejmy, zalotny, nadskakujący 
damom ; -LY, adv. grzecznie, 
uprzejmie, zalotnie. 
TO GALLANT, gil-lint', or TO 
GALLANTISE, gM -lśn-tiz, v. a. i 
n. zalecać się do kobiet, stroić ko- 
perczaki, smalić cholewki. 
GALLANTRY, gil'-lin-tri, s. 
dzielność, męstwo , waleczność, 
grzeczność, uprzejmość, zalotność, 
zaloty. 
GALLEON, gM'-lć-dn, s. galion, 
okręt hiszpański. 
GALLERY, gM'-iur--£, s. galerya, 
korytarz; galerya, zbiór obrazów; 
galerya w teatrze. 
GALLEY, gal'-lć, s. galera, sta- 
tek. - slave, galernik, aresztant 
pracujący na galerach. 
GALLIARD, gil'-yird, s. 
(Shaksp.) galarda, rodzaj skocz- 
nego tańca. 
GALLIARDISE, gil'-y3r-dls, s. 
wesołość, rubaszność. 
GALLICISM , gM'-ló-slzm, s. ga- 
licyzm, sposób mówienia właściwy 
językowi trancuzkiemu. 
GALLIGASKINS,gil-li-gis'-klnz, 
s. pl. szarawary. 
GALLIMATIA, gil-lć-mi'-szi, s. 
gmatwanina wyrazów, galimatyas. 
GALLIMAUFRY, gil-li-miu'-lri, 
8. rodzaj bigosu; fig. (Shaksp. M. 
W. W.) mieszanina, plątanina. 
GALLINACEOUS, gil-lć-ni'-szus, 
adj. z rodzaju kur. 
GALLIOT, gSl'-y5t, s. lekki dwu- 
masztowy statek. 
GALLIPOT, gM'-lć-pdt, 8. fajan- 
sowy słój aptekarski. 
GALLON, gil'-lun, s. miara za- 
wierająca cztery kwart ang. 
GAN 
GALOON, g&M66n'; s. galon. 
TO GALLOP, g$l'-!up, v. n. ga- 
lopować, czwalować. 
GALLOP, s. galop, czwał. 
TO GALLOW, gAl'-ld, v. a. 
(Shaksp.) przestraszyć, przerazić, 
napłoszyć. 
GALLOWAY, gAP-ld-uA, s. pro- 
wincya tego nazwiska w Szkocyi; 
2) mały konik, podjezdek z tćj pro- 
wincyi. 
GALLOWGLASSES, gM'-lA-gia> 
slz. s. pl. f piechota irlandzka. 
GALLOWS, gAl'-lus, s. pl, szu- 
bienica. - bird, vulg. szubienicz- 
nik, wisielec. 
GALVANIC, gM-wi'-nlk, adj. 
galwaniczny. 
GALVANISM, gAP-wAn-lzm, s. 
galwanizm. 
GAMBADES, gAm-bAdz*, or 
GAMBADOES, gAm-bA'-ddz, pl* 
kamacrp 
TO GAMBLE, gAm'-bl, v.n. grać 
w karty, szulerować. Gambling 
house, szulernia. 
GAMBLER, gAm'-bl-Ar, s. szuler; 
kdrcisrz* 
GAMBOGE, gAm-bófidż', s. gu- 
miguta. 
TO GAMBOL, gAm'-bM, v.n. 
wyskakiwać, wybrykiwać, dawać 
susy. 
GAMBOL, 5. wyskok, wybryk, 
sus. 
GAMBREL (-ril), gAm'-brll, s. 
tylna noga u konia. 
GAME, gAm, s. gra, igraszka, za- 
bawa ; gra hazardowna: 2) zwie- 
rzyna, dziczyzna. Games, pl. za- 
bawy, igrzyska. To make (a) - of, 
czynić sobie igraszkę, żartować. - 
•ock, kogut chowany do bitew. - 
keeper, leśniczy pilnujący zwie- 
rzyny. 
TO GAME, v.n. grać w jakg grę; 
igrać, swawolić. 
GAMESOME, gAm'-sum, adj. 
wesoły, swawolny, figlarny, krota- 
chwilny; -LY, adv. wesoło; - 
NESS, s. wesołość, swawolność. 
GAMESTER, gAm'-stńr, s. gracz, 
szuler, karciarz; (Shaksp.) nierzą- 
dnica. 
GAMING, gAm'-lng, s. granie, 
gra. - debt, dług karciany. - 
house, szulernia. - table, stół od 
gry- 
GAMMON, gAm'-mtin, s. (- of 
bacon), szynka. 
GAMUT, gAm'-fit, z. (mus.) 
gamma (siedm głównych tonów). 
GANDER, gAn'-d&r, s. gęsior. - 
month, czas folgi dla męża od po- 
winności małżeńskich, kiedy żona 
w połogu. 
GANG, gAng, s. banda, zgraja , 
stek. - board (mar.), kładka do 
przejścia z okrętu na Igd. - wag 
(mar.), schody do dolnćj części 
okrętu, drabina z boku okrętu, 
wszelkie ciasne przejście z iednćj 
strony do drugićj. 
TO GANG, v. n. f iść, chodzić*, 
odejść, drapngć. 
GANGLION, gAng'-glA-fin , 3. 
(anat.) gruczoł, gruczołek. 
133 
Fice.bir, 311, bit.|[Mć, hćn.|]Fine, Hn.|jNd, prfive, fór, gdt.||Cure,cur, fMI.|]Cóln.|]Hóuse.[|Ciul.|iBĆĆ.|Sód&> GAR 
GANGREL, gJng'-gr&l, s. vulg. 
dyląg, długosz, drybias. 
GANGRENE, gSng'-grdn, s. gan- 
grena. 
TO GANGRENE, v. n. zgangre- 
nować się. 
GANGRENOUS, g3ng'-gró-nus, 
adj. zgangrenowany. 
GANTLET, gAnt'-lSl. s. rękawica 
rycerska. - or GANTELOPE, ró- 
zgi (kara wojskowa). To run the 
gantlet, biegać przez rózgi. 
GAOL,dż31,s. więzienie, zo&. 
JAIL. - bird, (ludic.), więzień. - 
delivery, wypuszczenie z więzienia, 
bądź na wolność, bądź na stracenie. 
- keeper, dozorca więzienia. 
GAOLER, dżil'-&r, s. dozorca 
więzienia; zob, JAILER. 
GAP , gAp, s. szczerba, szpara , 
otwór, wylorn. To stand in the -, 
stać przed wyłomem, bronić się do 
ostatniego. To stop a-, zatknąć 
dziurę, zapłacić dług poźyczone- 
mi pieniędzmi. - toothed, szczer- 
baty. 
TO GAPE, gśp or g3p, v. n. ro- 
zdziawić gębę, gapić się; stać otwo- 
rem, rozdziawiać się, chcieć pochło- 
nąć. To - at, gawronić się na co. 
To - for (- after), czyhać na co, 
poźąaać. 
GAPER, gi'-pAr or gó'pńr', s. 
gap, gawron. 
GARB, gArb, s. odzienie, odziez, 
ubiór, stroj. 
GARBAGE, gS^-bidż, s. bebe- 
chy, patrochy {myśl.}, odprawa 
dawana psom w nagrodę kiedy 
zwierza złowią. 
TO GARBLE, gJr'-bl, v. a. czyś- 
cić (korzenne towary), przesiewać, 
wybierać, brakować. 
GABBLER, s. czyszczący, prze- 
siewaćz; 2) urzędnik wizytujący 
sklepy korzenne. 
GARBLES, g3r'-blz, s. pl. prze- 
siewki, wybierki. 
GARBOIL, g3r'-bó!l, S. zamiesz- 
ka, poburzenie, zaburzenie. 
GARDEN, gŚr'-dn, s. ogród. - 
ware, ogrodowina,warzywo. 
GARDENER, g&r'-dn-ur, s. ogro- 
dnik. 
GARDENING, gSr'-dn-lng, s. 
ogrodnictwo. 
GARGARISM, gJr'-gArlzm, s. 
gargaryzm, płókanie gardła. 
TO GARGARIZE, gSr'-gA-rlz, v. 
a. plókać gardło. 
TO GARGLE, g3r'-gl, v.n.; zob. 
TO GARGARIZE; 2) (w poezyi) 
mruczeć, szemrzeć. A gargling 
brook, mruczący strumień. 
GARGLE, a, gargaryzm, płuka- 
nie gardła. 
GARISH, gi'-rlsz, adj. wykwin- 
tny w stroju; wesoły, płochy, swa- 
wolny; -NESS , wykwintność , 
strojność; wesołość, płochość. 
GARLAND, gir'-land, s. girlanda, 
wieniec. 
GARLIC, g3r'-llk, s. czosnek. - 
eater, szarapata, biedak. 
GARMENT, g3r'-mónt, s. suknia, 
szata, odzienie. 
GARNER, g3r'-nftr, s. spichlerz. . 
134 
GAT 
TO GARNER, v. a. zsypać do 
śpicblerza. 
GARNET, gAr'-nAt, s. granat, 
granatek (drogi kamień). 
TO GARNISH, gAr'-nlsz, v. a. 
przystroić, ustroić, wystroić; ob- 
łożyć czćm brzegi półmiska, garni- 
ro w3Ć» 
GARNISH, s. strój, ozdoba, 
wystrojenie, przyozdobienie; gar- 
nirowanie na około półmiska. 
GARNISHMENT, gAr'-nlsz-mćnt, 
s. wystrojenie, przyozdobienie, u- 
barwienie. 
GARNITURE, gAr'-nć-czur, s. 
ozdoba, garnitur. 
GARRET, gAr'-rćt, s. strych, 
izdebka na strychu. 
GARRETTEER, gAr-nk-tćr', s. 
mieszkający na strychu. 
GARRISON, gar'-rć-sn, s. gar- 
nizon , załoga. 
TO GARRISON, v.a. osadzić 
załogę, wprowadzić garnizon , za- 
jąć wojskiem (twierdzę, miasto). 
GARRULITY, gAr-ró'-ló-tó, s. 
gadatliwość, szczebiotliwość, szcze- 
biotanie, świegotanie. 
GARRULOUS, gAf-rń-lils, adj. 
gadatliwy, szczebiotliwy, świego- 
tliwy. 
GARTER, gAr'-tflr, s. podwiąz- 
ka. The noble order of the -, or- 
der blękitnćj podwiązki; 2) pier- 
wszy herold angielski. 
TÓ GARTER , v. a. obwiązać 
podwiązką; udzielić order pod- 
wiązki. 
GARTH, girth, s. objętość cia- 
ła około lędźwi; 2) pastewnik, 
ogródek. 
GAS , gAs, s. gaz. - light, 
oświecenie gazem. 
GASCOIGN, gAs-kóln', s. gasko- 
nia. 
GASCONADE , gAs-kó-nAd', s. 
fanfaronada, chełpliwość, gasko- 
nada. 
TO GASH , gAsz, v. a. ciąć, rą- 
bnąć, rozplatać. 
GASH, s. cięcie, blizna , kresa , 
szrama. 
GASKINS, gAs'-klnz, s. pl. sza- 
rawary. zob. GALLIGASKINS. 
GASOMETER , gAs-sóm'-ć-tur, 
gazometr. 
TO GASP, gAsp, v. n. dyszeć, 
ziać. To - away the last breath, 
wyzionąć ducha. To >- for life, 
konać. To - after liberty, wzdy- 
chać do wolności. 
GASP, s. dech, dyszenie, dy- 
chanie. To the last -, do ostatnie- 
go tchu. To be at the last -, do- 
gorywać, konać. 
TO GAST, gist, v. a. przerazić, 
przestraszyć. 
GASTRIC, gAs'trlk, adj. żołąd- 
kowy. 
GASTRILOQUIST, gAs-trll'-d- 
kulst, s. brzuchomówca. 
GASTROTOMY, gAs-tróf-d-mć, 
J. (chir.), rozcięcie brzucha. 
GATE, gAt, s. brama. 
TO GATHER, gATH'-fir, v.a. 
i n. zebrać, zbierać, zgromadzać; 
rwać; zrywać; marszczyć, fałdować; 
GAZ 
nabierać, naciągać (o wrzodach); 
wnioskować, wnosić. To - dusi, 
zakurzyć się, zapylić się. To - 
flesh, tyć, utyć. To- information, 
nagromadzić, zaslągnąć wiadomo- 
ści. To - strength, nabrać sil. To 
- to matter, nabierać, narywać, 
ropić się, To - to a head, nacią- 
gnąć i być blizkim pęknienia; fig. 
dojrzeć. The mob gathers, tłum 
się zbiera. 
GATHER, s. fałd, marszczka. 
calfs gathers or pluck, wnętrzno- 
ści cielęce. 
GATHERER, gATH'-fir-ór, s. 
zbieracz, zgromadzacz; żniwiarz, 
kosarz, winobraniec, i L d. - of 
taxes, poborca podatków. 
GAUD,gAud, s. wykwintność, 
wystawa. 
TO GAUD, v. n. f cieszyć się, 
weselić się. 
GAUDERY, gAu'-dćr-ó, s. wy- 
kwintny strój, wykwintność, wy- 
stawność, fanaberye. 
GAUDILY, gSu-dMd, adv. wy- 
kwintnie, wystawnie, pysznie. 
GAUDINESS, gW-dć-nćs , s. 
zob. GAUDERY. 
GAUDY, gW-dć, adj. wykwin- 
tny, wystawny, pyszny, błyskotny, 
wystrojony bez smaku. 
TO GAUGE, gAdź, v. a. mierzyć 
(beczki, statki), zob. TO GAGE. 
GAUGE, s. mierzenie objętości 
beczek, laska do takiego mierzenia. 
GAUGER, ga'-dżńr, s. mierzą- 
cy objętość beczek. 
GAUNT, gAnt, adj. chudy, su- 
chorlawy. -LY, adv. chudo, su- 
chorlawo. 
GAUNT, s. dawniejsze nazwisko 
miasta Gandawy we Flandryi, dziś 
Ghent. John of -, Jan z Ganda- 
wy, trzeci syn Edwarda III; tam 
urodzony 1340. 
GAUNTLET, gśntMćt, s. zob. 
GANTLET, rękawica. 
GAUNTREE, gAn'-trćó, s. legar 
(na którym leżą beczki w piwnicy). 
GAUZE, gAuz, s. gaza. 
GAVE, gAw, pręt. (zob. TO 
GIVE). 
GAWK, gAuk, s. dudek, gamoń. 
GAY, gA, adj. wesoły; modny, 
światowy; jasny (o kolorach). - 
LY,adv. wesoło; modnie, świa- 
towo. 
GAYETY, gA'-ć-tó , s. wesołość; 
postępek młodzieńczego wieku ; 
modność, eleganeya, światowość, 
światowe życie. 
TO GAZE, gAz, v. n. (at, upon), 
wlepiać w co oczy, wpatrywać się; 
patrzeć, poglądać. 
GAZE,s. pilny wzrok, wpatry- 
wanie się; podziwianie, podziw. - 
hound, chart 
GAZEFUL, gAz'-fól, adj. przy- 
patrujący się, podziwiający, 
GAZER, gi'-zur, s. wpatrujący 
się, obserwujący. 
GAZET (-te) , gAz-zćl', s. gaze- 
ta , dziennik. 
GAZETTEER; gAz-ćt-tWr', z. 
gazeciarz, nowiniarz, redaktor ga- 
zety. 
Fice, Mr,&Htb3t||MĆ, Mn.||Flne, f!n.||Nd,prOve, fór, gót.||Cńre, cór, fńll.JJCdln.|| Hóuse.||Ciul.||BM.f SA&u GEN 
GAZING, gi'-zlng, s. wpatrywa- 
nie się, przyglądanie się, poglą- 
danie. - stock, osoba na którą 
wszyscy poglądają z podziwieniem 
lub wzgardą. 
GAZON, gAz-fifin', 8. darń (uży- 
wany w forlyfikacyach). 
GEAR, gććr, s. materya, to- 
war; 2) strój, ubiór, ubranie; 
A woman's head-, kornet, stroik. 
A horse's gears, ubiór na konia 
zaprzęgowego. 
GECK, gćk, 8. f gap, gamoń, 
cap, kiep. 
GEESE, gWs, 8. pl. gęsi. zob. 
GOOSE. 
GELABLE, dź51'-i-bl, adj. dają- 
cy się zamrozić. 
GELATINE, dźćM-tln, or GEL- 
ATINOUS, dżć-lAt'-5-niis, adj. ga- 
laretowaty. 
TO GELD, gćld, v. r. i ir. a. 
pokładać, waiaszyć, wyrżnąć, ka- 
strować , kleszczyć. 
GELDER, góld'-ńr, 8. ten co po- 
kłada (konie, byki). -rose, ka- 
lina zwyczajna. 
GELDING, gćTdlng, s. wałach, 
koń waiaszony. 
GELID, dźćl'-ld, adj. zmarzły, 
zimny jak lód, mroźny. 
GELIDITY, dżć-lld'-ó-tć, or GE- 
LIDNESS, dźćl'-Id-nćs, s. mroźność, 
zimność. 
GELLY, dżćl'-lć,8. galareta, zob. 
JELLY. 
GELT, gSlt, pręt, i part. (zob. 
TO GELD). 
GEM, dżćm, s. klejnot, drogi 
kamień; 2) {bot.), pączek. 
TO GEM, v. 1) n. kameryzować, 
wysadzać drogiemi kamieniami; 2) 
n. puszczać pączki. 
GEMELLIPAROUS, dż^m-mćl- 
Hp'-pA-rfis, adj. bliźniętorodny. 
TO GEMINATE, dżćm'-mć-nit, 
V. a. podwoić; powtórzyć. 
GEMINATION, dżćm-mć-nś- 
szfln, 8. podwojenie, powtórzenie. 
GEMINI, dżćin-ć-nl, 1) s. pt. 
bliźnięta (w zodyaku); 2) interj. 
(vulg.), patrzcie go się! 
GEMINOUS, dzćm'-mć-ńus, adj. 
podwójny. 
GEMMARY, dżćm'-mA-rć, or 
GEMMEOUS, dżćm'-mó-0s, adj. 
dyamentowy, podobny do dya- 
mentu. 
GENDER, dźćn'-dur, s. (gram.) 
rodzaj. 
TO GENDER, v. 1) a. zrodzić, 
porodzić, spłodzić; 2) n. parzyć 
się, zaspakajać popęd płciowy. 
GENEALOGICAL, dżć-nó-A-lódż'- 
ć-k<łl, adj. genealogiczny. - tree, 
rodowód. 
GENEALOGIST , dźć-nMl'-ó- 
dzlst, s. układający genealogie, 
rodopis. 
GENEALOGY, dżć-nś-M'-ó-dźć, 
8. genealogia, rodopisarstwo. 
GENERAL, dźćn'-ćr-M, 1) adj. 
powszechny, ogólny, ogółowy, ge- 
neralny; (Shaksp. Macb.), publi- 
czny; (Shaksp. Cor.), zwyczajny; 
(Shaksp. Tim.), krótki; 2) 8. ogół, 
powszechność; generał, jenerał; 
GEN 
ksiądz generał, naczelnik całego za- 
konu. In -, w ogólności, powsze- 
chnie , zazwyczaj. 
GENERALISSIMO , dżćn-ćr-M- 
!s'-sć-mó, s. naczelny wódz. 
GENERALITY, dżćn-ćr-M'4-tć, 
s. ogólność, ogól. The-of the 
people, lud w ogólności. The - of 
men, wiele osób, prawie wszyscy. 
TO GENERALIZE, dż<?n'-ćr-M- 
łz, v. a. uogólnić, uogólniać. 
GENERALLY, dżćn-ćr-Al-ló, adv. 
w ogólności, w powszechności, ogól- 
nie, po największej części, za- 
zwyczaj. 
GENERALNESS, dżSn^r-M-nćs, 
8. powszechność, ogólność. 
GENERALSHIP, dżćn-ćr-Al-szlp, 
s. jeneralstwo, ranga jenerała. 
GENERALTY, zob, GENERA- 
LITY. 
GENERANT, dzćn*-ćr-Ant, or 
GENERATOR, dźćn^r-A-tur, s. 
plodziciel, rodziciel. 
TO GENERATE, dź5n'-ćr-it, v. 
a. płodzić, rodzić, zrodzić; spra- 
wić, wydać. 
GENERATION, dżćn-5r-i'-szun, 
s. płodzenie, rodzenie; plemie, 
pokolenie, ród. 
GENERATIVE, dżćn'-5ri-tlw, 
adj. plodzgcy, rodzący. -faculty, 
sila płodzenia. * 
GENERIC (-al), dzó-nćr'-rlk, 
adj. rodzajowy, właściwy całemu 
rodzajowi. 
GENEROSITY, dzen-ćr-ós'-ć-tć, 
8. wspaniałomyślność, wspaniałość, 
szlachetność; hojność, szczodrobli- 
wość; (Shaksp. Cor.), rodowitość, 
wysokie urodzenie. 
GENEROUS, dż5n'-ćr-us, adj. 
wspaniałomyślny, wspaniały, szła 
chętny ; hojny , szczodrobliwy ; 
(Shaksp. Oth.), szlachetnie urodzo- 
ny. -LY, adv. wspaniaiomyśnie, 
wspaniale , szlachetnie ; hojnie, 
szczodrobliwi?. 
GENESIS, dżćn'-ć-s!s, s. Genesis, 
księga rodzaju; pierwsza księga 
Mojżeszowa. 
GENET, dźćnnlt, s. koń hi- 
szpański, dżanet. 
GENETHLIACAL, dźćn-śiń-lM- 
kśl, adj. należący do horoskopu 
nowo narodzonego dziecięcia. 
GENETHLIATIC, dźć-nćł/i-lMt' 
lk, 1) 8. siny, astrolog układający 
horoskop nowo narodzonego dzie 
cięcia; 2) -S, 8. pl. sztuka ukła- 
dania horoskopów. 
GENEVA, dżć-nś'-wA, s. miasto 
Genewa; 2) jałowiec; 3) wódka ja- 
łowcowa. zob. GIN. 
GENIAL,dżó-nMl, adj. służą- 
cy do płodzenia; ożywczy, oźywny, 
ożywiający; wrodzony, naturalny, 
żywotny. - bed, łoże małżeńskie. 
- heal, ciepło żywotne, natural- 
ne. - power, siła płodzenia. - 
spirits, duchy żywotne. 
GENIALLY, dźó'-nM!-te, adv. 
naturalnie; rześko, wesoło. 
GENICULATED, dżó-nlk'-W^- 
tćd, adj. kolankowaty, sekowaty. 
GENICULATiON, dżć-nlk-ii-li- 
sz&n, s. {boi.}, kolankowatość. 
GEN 
GENII, dźć'-nM, a. pL duchy 
opiekuńcze, geniusze. 
GENITAL, dźSnM-ti!, 1) adj, 
służący do płodzenia, rodzajny; 2) 
GENITALS, s. pl. części płodne , 
rodzajne, 
GENITIVE , dź3n'-Mlw, S. 
(gram.}, drugi przypadek. 
GENIUS, dżć'-nć-us, s. geniusz, 
duch opiekuńczy (pl. zob. GENU)-; 
2) geniusz, człowiek wyższy, geni- 
alny (pl. GENIUSES); władza umy- 
słowa, talent, zdolność; natura, 
własność, His-does not run that 
way. on do tego nie ma zdol- 
ności. 
GENNET, dźćn'-nlt, s. stępak, 
szlapak hiszpański. 
GENTEEL, dżćn-tććl', adj. ła- 
dny, piękny, śliczny, miły; uprzej- 
my, układny, ukształcony, dobrze 
wychowany, obyczajny. -LY, adv. 
ładnie, pięknie, ślicznie; mile, 
uprzejmie. 
' GENTEELNESS, difin'-tMl'-nfe, 
5. układność, przyjemna postawa, 
piękne ukształcenie. 
GENTIAN , dźćn^szSn, s. (ro- 
ślina) goryczka, tyrlicz. 
GENTILE, dźćn'-tll, or dźćn'-tłl, 
s. poganin, bałwochwalca. 
GENTILISM, dźćn'-tll-lzm, s. 
pogaństwo, bałwochwalstwo. 
GENTILITIOUS, dżćn-tll-Hsz'- 
ńs, adj. narodowy; dziedziczny, 
odziedziczony. 
GENTILITY, dżćn-tir-ć-tć, S. 
szlachectwo, ród szlachecki, zac- 
ność rodu. 
GENTLE, dżćn-tl, adj. słodki, 
łagodny, umiarkowany; łaskawy, 
uprzejmy; oswojony, obłaskawiony 
(o zwierzętach); spokojny, cichy, 
powolny. -folk (-s), osoby wyż- 
szego stanu.-horse, koń powolny, 
- reader, łaskawy czytelnik.- 
river, rzeka cicho płynąca. 
GENTLEMAN, dźćn'-tl-mAh, y. 
człowiek wyższego urodzenia (cho- 
ciaż nie szlachcic); każdy powyźćj 
gminu przez stan, urząd, majątek 
lub naukę, którego nazwać można 
po polsku : pan, jegomość; 2) - 
(-usher}, kamerdyner. -of the 
bedchamber, kamerjunker. To be 
born a-, pochodzić z dobrćj fa- 
milii , być dobrze urodzonym. -li- 
ke (-LY), jak przystoi na człowie- 
ka dobrze urodzonego, dobrze wy- 
chowanego, przystojnie, przyzwo- 
icie. -pensioner, jeden z przybo- 
cznej gwardyi królewskiej. -of the 
łonu.robe, (-of the gown), pra- 
wnik, jurysta. GENTLEMEN, pl. 
(zwracając mowę do wielu), Mości 
Panowie. -of the livery, liberya, 
słuźalstwo.-of the jacket, majtko- 
WG*ENTLENESS, dż5n'-tl-nćs, s. 
słodkość, łagodność, uprzejmość. 
GENTLEWOMAN, dźćn-ti-uftm- 
un, s. dama, pani, jejmość; 2) gar- 
derobianna, pokojówka. 
GENTLY,dżćn'-tló, adv. słodko, 
łagodnie, uprzejmie; cicho, spokoj- 
nie. 
GENTRY, dżćn'-trć, s. kłassa 
135 
Hee, b3r, 51!, bit. jjMĆ, hćn. j|Flne, fin. ||Nd, próve. f6r, gdL flCire, cdr, f&ll. flGóln. || Hfthse.[iCiul, y B&.g SAfla. 136 
GER 
pośrednia między gminem a szlachty; 
niższa szlachta. Nobility and-, 
wyższa i niższa szlachta. 
GENUFLECTION, dżć-nń-flćk'- 
szńn,s. zgięcie kolana, przyklęknię- 
cie. 
GENUINE, diM-iidn,adj. p-- 
wdziwy, niesfalszowany,istny, szcze- 
ry, czysty.-NESS, s. prawdziwość, 
naturalność, czystość. 
GENUS, dżć'-nus, s. {gram.) ro- 
dzaj. {Zool.) rząd, gromada. 
GEOCENTRIC, dżć-ó-sćn'-trłk, 
adj. {ast.) należący do planety wi- 
dzianego z ziemi. 
GEODAESIA, GEODESIA, dż^- 
d-dć'-żć-S, s. miernictwo, jcome- 
trya praktyczna. 
GEODAET1CAL, GEODETICAL, 
dżó-ó-dót'-ć-kJI, adj. należące do 
miernictwa. 
GEOGRAPHER , dźć-óg'-gra-fur, 
3. jeograf, ziemiopis. 
GEOGRAPHICAL, dźó-ó-graf'- 
ć-kAł, adj. jeograficzny.-LY, adv. 
jeogra licznie. 
GEOGRAPHY, dżć-dg-gri-fć, S. 
jeogralia, ziemiopismo. 
GEOLOGY, dżó-óP-ó-dżó, S. geo- 
logia, nauka o naturze i pokładach 
ziemf. 
GEOMANCY, dżć'-ó-man-sć, s. 
sztuka wróżenia z pewnych pun- 
któw lub figur kreślonych na ziemi. 
GEOMETER, dźć-óm'-ć-tur, s. 
jeometra. 
GEOMETRAL, dźć-dm'-ó-trM, 
or GEOMETRIC, (-al), dżć-ó- 
mćl'-trlk, adj. jeometryczny. - 
CALLY, adv. jeometrycznie. 
GEOMETRICIAN, dżć-óm-ć- 
trlsz'-śn, s. jeometra. 
TO GEOMETRIZE, dżMm'4- 
trlz,v.n. postępować jeometrycznie, 
mierzyć. 
GEOMETRY, dźć-óm'-mć-tró, s. 
jeometrya. 
GEORGE, (zdrob. GEORGY), 
dżórdź, s. Jerzy; Ś. Jerzy na koniu, 
godło kawalerów Podwiązki. Brown 
-, chleb razowy, suchary żołnier- 
skie. 
GEORGIC, dżór'-dżlk, 1) adj. 
ściągający się do rolnictwa, zie- 
miański; 2) GEORGICS, s. pl. zie- 
miaństwo,poematWirgiliusza o go- 
spodarstwie rolniczćm. 
GEOT1C, dźć-óf-lk, adj. nale- 
żący do ziemi, ziemski. 
GERENT, dźó'-rćnt, adj. niosą- 
cy, prowadzący. 
GERFALCON, dźćr-fAu-kn, s. 
bialozor, rodzaj sokoła. 
GERM, dżćrm, s. zarodek, płód, 
zawiązek; kieł (w roślinie). ( 
GERMAN ,dżćr'-man, s. niemiec; 
2) adj. niemiecki; krewny (ciote- 
czny, wujeczny lub stryjeczny). 
GERMANDER, dżćr-mśn-dur, s. 
(roślina) czosnak. Water-, ozan- 
ka czosnkowa. Wild-, przełącznik 
łukowy. 
GERMANY, dż^-mśn-ć, 8. 
Niemcy. 
TO GERMINATE, dźćr'-md-nit, 
un. puszczać kły (o ziarnie), scho- 
dzić (o nasieniu). 
GET 
GERMINATION, dżćr mć-nA- 
szńn, s. puszczenie kłów, wykal- 
czanie się, schodzenie nasienia, 
rośnienle. 
GERTRUDE, dżćr'-trd6d, s. Ger- 
truda. 
GERUND, dżćrMnd, s. (gram.) 
gerundium, imiesłów bezwzględny. 
GESSESS, dźćs'-sćz, s. pl. (myśl.) 
tasiemki któremi obwijano nogi so- 
kola. 
GEST, dźćst, s. czyn, dzieło. 
GESTATION, dżćs-lA-szun, s. 
noszenie płodu, brzemienność, cię- 
żą, ciężarność. 
TO GESTICULATE, dżćs-tlk-ń- 
lAt, v. n. wyrabiać giesta, wywijać 
rękami. 
GESTICULATION, dżćs-tlk-u-lA'- 
szfin, s. giesta, ruchy ciała, wywi- 
janie rękami. 
GESTURE, dźćs'-czńr, s. glcst, 
ruch, poruszenie rąk, ciała. 
TO GET, gćt, v.ir.a. i n. dostać, 
nabyć, osiągnąć, otrzymać, wysta- 
rać się; mieć, posiadać, zyskać, 
zarobić, zasłużyć; płodzić, rodzić, 
spłodzić; uczyć się, nauczyć; kazać 
zrobić, skłonić, spowodować; przy- 
być, dostać się dokęd, stanąć gdzie, 
wejść, wleźć, wyleźć. To - bread, 
zarabiać na chleb. To-childern, 
płodzić dzieci. To-an ill habit, 
zaciągnąć zły nałóg. To-elear, od- 
czepić się, wywinąć się, wykręcić 
się, pozbyć się czego. To-a cold, 
zakatarzyć się. Tn-a fali, upaść. 
To-by heart auczyć się na pa- 
mięć. To-drunk, upić się. To- 
the belter, wziąść górę, przezwy- 
ciężyć, pokonać, przewyższyć. To- 
a name, zrobić sobie imię, zjednać 
wziętosć. To-the praise of all the 
world, zasłużyć na pochwałę całego 
świata. To-information, zasię- 
gnąć wiadomości, wypytać się, do- 
wiedzić się. To-a stornach, dostać 
apetytu. To-a place, or employ- 
ment, dostać miejsce, posadę. To 
-a thing done, kazać co zrobić. 
To-a thing ready, przygotować 
co. To-friends, zaprzyjaźnić się. 
To-well again, wyzdrowieć, 
przyjść znowu do zdrowia. To- 
home, przyjśćdo domu.To-a wife, 
ożenić się, pojąć żonę. To-with 
child, zrobić brzucha kobiecie. 
I cannot-him to do it, nie mogę 
go skłonić do tego. I could not- 
to see him, nie mogłem go zoba- 
czyć. What have you got by it: 
cóżeś ńa tćm zyskał? cóż ci z tego 
przyszło? He has got a great ma- 
ny children, on ma wiele dzieci. 
Socrates got a shrew for his wife, 
Sokrates miał złośnicę za żonę. Get 
you gone! pójdź sobie precz! To- 
abroad, wyprowadzić, wynieść; 
rozgłosić; rozejść się (o wieści). To 
-away, sprzątnąć, zabrać; zem- 
knąć, drapnąć, odejść. To-before, 
uprzedzić. To-down, znieść na dół, 
zejść na dół. To-from, wyrwać, 
odłączyć, oderwać; wyrwać się, 
wywinąć się, wykręcić się. To-in, 
sprzątnąć, schować, zebrać, wnieść, 
wprowadzić, wejść. To-in one's 
GIA 
debts, poodbierać co się naieźy. To 
-the harvest in, zebrać zboże 
z pola. To-in with one, wkręcić 
się w czyję laskę, przyjaźń. To- ir»- 
to, wejść, wsiąść, wkroczyć. To- 
into a coach, wsiąść do pojazdu. 
To-into one's favour, wkręcić się 
w czyję laskę. To-off, zdjąć, zrzu- 
cić, wydobyć, wydźwignąć, uwolnić; 
pozbyć się, uwolnić się; uciec, zem- 
knąć, drapnąć. To-off from the 
horse, zsiąść z konia. To-on, wło- 
żyć, wdziać (suknię); dalćj iść, po- 
stępować. To-on one's feet, staną* 
na nogach. To-out, wycijgngć, wy- 
dobyć, wyrwać; wyjść, oddalić się. 
To-over, przeciągnąć na druga 
stronę, przekabacić; pokonać, prze- 
zwyciężyć ; przejść na druga stronę, 
przebyć. To-over a prejudice, 
pozbyć się przesądu. To-rid (quit), 
pozbyć się, odkaraskać się, odcze- 
pić się, uwolnić się. To-to shore, 
wyładować, wysiąść na lad. To-to 
a place, dojść, przybyć, dojechać 
dokąd. To-together, zebrać, zgro- 
madzić; zebrać się, zgromadzić się. 
To-through, przecisnąć się przez 
co, przejść, przebyć. To-up, pod- 
nieść, podnieść się, wstać, isć w gó- 
rę (o cenie) wyleść na górę, wstąpić 
na co. To-up a ladder, ieść po 
drabinie. To-upon a ladder, wy- 
leść na drabinę. To-up again, zno- 
wu wstać, znowu się podnieść, zno- 
wu przyjść do siebie. 
GETTER, g5t'-tur, s. płodzicie!, 
rodzic, ojciec; nabywca. 
GETTING, gdt'-tlng, s. płodze- 
nie; nabywanie, etc. zob. TO GET. 
This child is not of his-, on nie 
jest ojcem tego dziecka. The prices 
are-low, ceny spadaja; are - up, 
ceny podskakują, podnoszą się. 
GEWGAW, gu'-gAu, 1) s. cacko, 
świecidełko, błyskotka, fraszka; 2) 
adj. błyskotny, bzdurny. 
GHASTFUL, gAsf-f&l, adj. stra- 
szny, okropny. 
GHASTLINESS, gAst'-lć-nćs, s. 
straszność, okropność; bladość 
śmiertelna. 
GHASTLY, gAst'-lć,adj. straszny, 
okropny; blady jak trup. 
GHASTNESS, gAsf-nćs, s. 
(Shaksp. Oth.) okropność, upio- 
rowe spojrzenie. 
GHERKIN, gćr'-kln, s. ogórek 
drobny marynowany. 
GHOST, góst, s. duch, dusza 
(umarłego); strach, upiór. The ho- 
ly-, duch święty. To give up the 
-, wyzionąć ducha. 
GHOSTLINESS, gósf-lć-nćs,! s. 
duchowość, natura duchowa. 
GHOSTLY, góst'-lć, adj. ducho- 
wy; duchowny. -father, ojciec 
duchowny, spowiednik. 
GIANT, dźl'-Ant, s. olbrzym, 
wielkolud. 
GIANTESS, dżF-An-tćs, s. ol- 
brzymka. 
GIANTLIKE, dżl'-Ant-llk, or GI- 
ANTLY. dźl'-Ant-lć, adj. olbrzy- 
mowaty, olbrzymi. 
GIANTSHIP, dźl -Ant-szIp, s. ol- 
brzymstwo. 
Fice, bAr, All, bAt.pić, hćn.||Flne, Hn.yNd, pr&ve, fdr, gbLUChre, cór, ffill.[]Cóln.|]Hduse.|lCAuI. |] Bćć.ilSMik GIL 
GIB, GIBBE, glb, s. wyga, zuży- 
ta szkapa.-cat, stare- kocisko. 
TO GIBBER, glb'-bfir,v.n.szwar- 
gotać, mówić niezrozumiałym języ- 
kiem. 
GIBBERISH, glb'-bur-lsz, 5. 
szwargot, język niezrozumiały (któ- 
rym złodzieje rozmawiają). 
GIBBET, dźlb'-blt, s. szubienica. 
TO GIBBET, v. n. powiesić na 
szubienicy. 
GIBBOSITY, glb-bds'-MS, or 
GIBBOUSNESS, glb'-bus-nćs, s. 
s. garbacizna, garbatość, wypuk- 
łość. 
GIBBOUS, glb'-biis, adj. garbaty, 
wypukły, wypuczony. 
TO GIBE, dżlb, v.a. i n. kpić, 
drwić, żartować, szydzić. 
GIBE, s. kpinki, drwinki, szy- 
derstwo. 
GIBELLINES, dźlb'-bl-llnz, s. pl. 
Gibellinowie (tak nazwani od cesa- 
rza KonradaWcibellingen), cesarska 
partya we Włoszech przeciw papie- 
żowi, którego widoki popierali 
Guelfowie w XII, XIII i XIV wieku. 
GIBER, dżl'-bur, s. drwinkarz, 
szyderca. 
GIBINGLY, dźlb'-blng-ló, adv. 
z drwinkami, przedrwiwając, szy- 
derczo. 
GIBLETS, dźlb'-lćts, s. pl. po- 
droby gęsie (skrzydełka, główki, 
szyjki)* 
GIDDILY, gld'-dć-ló, adv. z odu- 
rzeniem, z zawrotem głowy; płocho, 
lekkomyślnie. 
GIDDINESS, gld'-dć-nćs, S. odu- 
rzenie, zawrót głowy, szał, oszo- 
łomienie ; płochość, lekkomyślność. 
GIDDY, gld'-dó, adj. cierpiący 
zawrót głowy, oszołomiony; szała- 
putowaty, szaławilowaty, trzpioto- 
waty, płochy, lekkomyślny.-brai- 
ned, (-headed), płochy, roztrze- 
pany.-head, (-pate), pusta gło- 
wa , szaleniec, wartogłów. 
GIFT, gift, s. dar, podarunek, 
upominek; dar, talent; prawo roz- 
dania, rozdawnictwo. Deed of-, akt 
darowizny. New-year's-, kolęda. 
One that has a living in his-, 
kollator, od którego zależy nomina- 
cya na probostwo. People must not 
look a-horse in the mouth, prov. 
darowanemu koniowi w zęby nie 
zaglądają. 
GIFTED, glf'-tćd,ad/.obdarzony, 
udarowany, uposażony, utalento- 
wany. 
GIG, gig, s. bąk, fryga, wartolka; 
2) wózek, taradajka, kariolka; 3) 
swawolna dziewczyna, gżiocha, chy- 
chotka, 
GIGANTIC, dźl-g5n'-t!k, adj. 
olbrzymi. 
TO GIGGLE, gfg'-gl, v.n. cliy- 
chotać się, parskać ze śmiechu. 
GIGGLER, glg'-gl-ur,s.chychot, 
śmieszek. 
G1GLOT, (-et), gTg*-gl-ut, s. 
gziocha, chychotka, swawolnlca. 
GIGOT, dzlg'-i'it, s. udo baranie. 
GIL . gil, s. (skróć : GILBERT), 
GILBER. 
TO GILD, gild, v. r. i ir. a. zło- 
GIR 
cić, pozłocić, wyzłocić. To-with 
blood, (Shaksp. Mac.) pomazać 
krwią, zbroczyć. 
GILDER, gil'-dir, s. złociciel, 
pozłacający; 2) moneta, (wartująca 
około 2 szelingów). 
GILDING, gll'-dlng, s. pozłaca- 
nie , pozłota. 
GILL, dżll, s. miara zawierająca 
czwartg część kwarty angielskićj; 2) 
bluszcz poziemny, bluszczyk; 3) 
piwo do którego wchodzi to ziele; 
h) kobieta, dziewczyna (z pogardg). 
GILLS, gilz, s. pl. dychawki (u 
ryb); dzwonki (u ptaków); sierchy 
(u świń); podgarle. 
GILLYFLOWER, dźll'-lć-flóur, 
s. (kwiat) gwoździk, goździk. Stock 
-, lewkonia. 
GILT, gilt, 1) pręt, i part. zob. 
TO GILD; 2) s. pozłota. 
GIM, dżlm, adj. łładny, śliczny. 
GIMCRACK, dżlnY-krSk, s. sztu- 
czka mechaniczna; 2) sztukmistrz; 
3) wystrojona dziewka. 
GIMLET, glm'-lćt, s. świderek. 
GIMMAL, glm'-mSl,or GIMMER, 
glm'-mur, s. mechanizm,sprężyna, 
obrączka. 
GIMP, gimp, 1) adj, ładny, śli- 
czny, schludny; 2) s. jedwabne ko- 
ronki. 
GIN, dżin, s. sidło, pastka,.po- 
łapka; 2) baba czyli baran do bicia 
palów; 3) jalowcowka. 
GINGER, dźin'-dżńr, s. imbier. 
-bread, piernik. 
GINGERLY, dż!n'-dźur-lć, adv. 
powoli, cicho, ostrożnie. 
GINGERNESS, dźln'-dźur-nćs, 
s. ostróźność; delikatność, czułość. 
GINGIVAL, dżln'-dźć-wśl, adj. 
dzigsłowy. 
TO GINGLE,dźlng'-gl, v.n. i a. 
dzwonić, szczękać, brzęczeć. To-in 
ivords, używać pięknie brzmiących 
wyrazów. 
GINGLE, s. dźwięk, brzęk. 
GINGLIMUS, glng'-glć-mus, s. 
s. (anat.) stawy kości, sóstawy. 
GINNET, dżln'-nŚt, s. muł, 
osieł, szkapa. 
GIPSY, dźlp'-sć, 1) s. cygan, cy- 
ganka; 2) adj. cygański. 
GIRASOL, dżl-rś-sól, s. (kwiat) 
słonecznik; 2) gatunek opalu. 
TO GIRD, gćrd, v. r. i ir. a. i n. 
opasać, podpasać; opasać, otoczyć, 
okrążyć; 2) dawać komu przytyki, 
przymawiać, uszczypnąć. 
GIRD, s. przytyk, przymówki, 
uszczypliwy żart. By [its and girds, 
kilku nawrotami, kilka razy. By 
girds and snatches, ukradkiem, 
pokryjomu, cichaczem. 
GIRDER, ger'-dur, s. belka; 2) 
drwinkarz, szyderca. 
GIRDLE,gćr'-dl, s. pas, opaska, 
przepaska. To have one's head 
under one's -, mieć kogo za pa- 
zuchą. -belt, pas. 
TO GIRDLE, v. a, opasać, prze- 
pasać ; otoczyć, opasać. 
GIRDLER, gćr'-dl-ńr, s. fabry- 
kant pasów. 
GIRL, gćrl, s. dziewczyna. 
GIRLISH, gSrl'-Usz, ad], dzie- 
G1V 
wczęcy.-LY, adv. po dziewczęca, 
jak młoda dziewczyna. 
GIRT, gSrt, pret. ipart. zob. 
TO GIRD. 
GIRTH, girth, s. gurt, popręga. 
TO GIRTH,v.a. podpiąć popręgę. 
TO GIVE, glv, v. ir. a. i n. dać, 
dawać, oddać, udzielić; 2) siebie 
wydawać; sprawić, uczynić; pisnąć, 
przemówić; odelżeć, puszczać (o 
mrozie); potnieć, przeć, zaprzeć (o 
zbożu, o sianie). To - an, anecdo- 
te, opowiadać anekdotę. To - a 
song,zaśpiewać. To - a (the) hea- 
ring, dać posłuchanie', posłuchać. 
To- one a cali, zawołać na kogo'; 
zajść, wstąpić do kogo, oddać kró- 
tką wizytę. To - a visit, odwiedzić. 
To - one a fali, obalić kogo. To 
- a person his own, wylajać, wy- 
buzować. To - a sentence, wyro- 
kować. To - a look, spojrzeć. To 
- battle, wydać bitwę. To-chase, 
ścigać, gonić. To- content, za- 
spokoić. To -credit, dać wiarę. 
To -to know, dać wiedzieć. To - 
notice, uwiadomić. To - offence, 
urazić, obrazić. To- one the oath, 
odebrać od kogo przysięgę. To - 
one's loves (respects}, kłaniać się, 
załączyć ukłon. To - jog, winszo- 
wać. To - suck, karmić piersią. 
To - thanks, złożyć dzięki, po- 
dziękować. To-warning,ostrzedz, 
przestrzedz. To - leave, dać po- 
zwolenie. To - the lie, zadać kłam- 
stwo. To - way (ground), cofnąć 
się, ustąpić, usunąć się. To - a 
(the) slip to one, wymknąć się od 
kogo. To-one trouble (pleasure), 
nabawić kogo kłopotu, sprawić ko- 
mu przyjemność. To - prayers, 
odmówić głośno modlitwę przed 
stołem. He gave not a word, nie 
pisnął ani słowa. Hag is apt to - 
in the cock, siano może się zaprzeć 
w sienniku. The weather gives, 
mróz puszcza, odwilż, ciepleje. To 
- awag, rozdać, rozszafować. To 
- away for lost, mieć kogo (lub 
co) za straconego. To - back, od- 
dać, zwrócić. To - in ones name, 
wpisać swoje nazwisko. To - in 
one's accounts, zdać rachunki. To 
- in charge, polecić, poruczyć. 
To - in command, rozkazać. To 
- out, wydać; rozgłosić, udawać 
się za kogo. To - out a plag, 
ogłosić sztukę teatralną. He gave 
himself out to be a caplain,on się 
udawał za kapitana. To - over, 
zaniechać, zaprzestać; przekazać, 
odstąpić; mieć za stracone. To - 
over one's right, odstąpić swego 
prawa, zrzec się. The physicians 
have given him over, doktorowie 
go odstąpili. To -one's self oyer 
to all manner of vices, wylać się 
na wszystkie niegodziwości. To - 
up, oddać. To - up the ghost, od- 
dać, ducha. To - up one's commis- 
sion, podać się do dymissyi. To - 
up all hope, stracić całą nadzieję. 
To - Up one's right, zrzec się 
swego prawa. To-up the question, 
na wszystko przystać, zezwolić. 
GIVEN, glw'-wn, part. (zob. TO 
137 
•ice,Mr,ill, hćn.[|Flnc,nn.|lN6, prfive, fór, gbt.HCńre, cOr, fM.yC6MH6use.l]C4ul.||B0MSddn. 138 
GLA. 
GIVE), dany, oddany. - to drink- 
ing, gambling, etc., oddany pijań- 
stwu , grze, i t. d. I am - to un- 
derstand, dano mi do zrozumienia; 
słyszę, dowiaduję się. A - sum 
(time, etc.), pewna dana summa, 
pewien dany czas. 
GIVER, glw'-ńr, s. dawca. 
GIZZARD, glz'-z3rd, s. żołądek 
(u ptaków) pospolicie pępuszkiem 
zwany. 
GLACIAL, gli'-szMl, adj. lodo- 
waty. 
TO GLACIATE, gli'-szć-Jt, v. n. 
zlodowacieć. 
GLACIATION, gli-szć-i'-szun,$. 
zlodowacenie, lód. 
GLACIERS, gli'-szWrz, s. pl. 
góry lodem pokryte (w Szwajcaryi). 
GLACIS, gld'-sls or glć-sćz', s. po- 
chyłość szańca, walu. 
GLAD, glćd, adj. rad, kontent. 
I am - of it, kontent jestem z te- 
go ; wesoły, radosny. - tidings, 
wesołe nowiny. 
TO GLAD (TO GLADDEN), v.a. 
rozweselić, uradować. 
GLADDER, glad'-dur, s. rozwe- 
selający. 
GLADE, glAd, s. las przerzedzo- 
ny, łąka w lesie. 
GLADFULNESS , glAd'-ful-nćs, 
s. radość, uweselenie, wesołość. 
GLADIATOR, g!Ad-dć-i'-tur, S. 
gladiator, szermierz, zapaśnik (u 
starożytnych). 
GLADLY; gl5d'-ló, adv. radośnie, 
wesoło; chętnie, z ochotą. 
GLADNESS, glid'-nćs, s. radość, 
wesołość. 
GLADSOME, g!Ad'-sum, adj. ra- 
dośny, wesoły; -LY, adv. rado- 
śnie, wesoło; -NESS, s. radość, 
wesołość. 
GLAIRE, glAr, s. białek jaja. 
TO GLAIRE, v. a. powlec, po- 
smarować białkiem (u introligato- 
rów). 
GLANCE, g!Ans,s. błysk, połysk; 
rzut oka, spojrzenie. At the first 
-, na pierwszy rzut oka. 
TO GLANCE, v. n. i a. błyskać, 
błysnąć, zabłysnąć; mignąć się, 
przelecieć; rzucić okiem, spojrzeć; 
2) drasnąć, zadrasnąć, lekko dot- 
knąć; odbić się; 3) przymawiać, 
krytykować. To - over, przeglą- 
dać , przezierać. To - upon, nad- 
mienić, wzmiankować. The bullet 
did but - upon the sliin, kula tyl- 
ko zadrasnęła skórę. 
GLANCINGLY, gl5n'-s!ng-lć , 
adv. z lekka, powierzchownie, mi- 
mojazdem. 
GLAND, glSnd, s. gruczoł. 
GLANDERS, gl An'-durz, s. pl. 
nosacizna (u koni). 
GLANDIFEROUS, glAn-dlP-fć- 
r&s, adj. źołędziorodny. 
GLANDULE, glżn' diii, s. gru- 
czołek. 
GLANDULOSITY, glAn-dit-lós'-ć- 
tć, s. gruczołowatość. 
GLANDULOUS, glAn'-du-lus, 
adj. gruczołowaty. 
TO GLARE, g!ir,».n. i a. rzucać 
Jaskrawe światło; iskrzyć cię; pa- 
GLI 
trzeć jaskraweml oczyma; błyszczeć. 
GLARE, s. jaskrawe światło, ja- 
skrawość, jaskrawy wzrok. 
GLARING, gli'-rlng, adj. ja- 
skrawy, rażący (wzrok); fig. okro- 
pny, szkaradny, niesłychany. - 
crime, szkaradna zbrodnia. - fal- 
sehood, żywe, wierutne kłamstwo. 
GLASS, gUs, 1) s. szklanka, kie- 
liszek; luneta, teleskop; barometr; 
zwierciadło; klapsydra; 2) adj. 
szklanny. - gazing, przyglądający 
się w zwierciedle. - grinder, szli- 
fierz szkła. - house, huta szklanna. 
- man, przedający szkło.-'metal, 
szkło roztopione. - work, szklar- 
nia , huta; naczynia szklarnie. - 
wort (roślina), solanka. 
GLASSY, glas'-só, ad), szklanny; 
Iskniący się jak szkło, szklisty. 
GLAUCOMA, gl4u-kó'-ma, s. 
(med.) bielmo. 
TO GLAZE, glżz, v.a. dać szyby 
szklanne; wygładzić, wypolerować 
(jak szkło), glansować; pobielać, 
polewać (garnki). 
GLAZIER, glś'-źur, s. szklarz. 
GLEAM, glćm, s. promień, blask, 
błysk. 
TO GLEAM, v. n. błyskać, bły- 
snąć, błyszczeć. 
GLEAMY, glć'-mft, adj. błysko- 
tny, błyszczący. 
TO GLEAN, glin, v. a. zbierać 
kłosy po żniwie. 
GLEANER, glft'-nilr, s. zbieracz 
kłosów, zbieraczka kłosów. 
GLEBE, glćb, s. skiba; darń, rola. 
- or glebe-land, grunta należące 
do probostwa. 
GLEBOUS, gló'-bus or GLEBY, 
glft'-bft, adj. darnisty. 
GLEE, glćć, s. radość, wesołość; 
piosnka, śpiewka. 
GLEEFUL, glftć'-ful, adj. rado- 
śny, wesoły. 
GLEEK , glftftk, s. muzyka, mu- 
zykant; 2) tryszak (gra w karty); 
3) żart, drwinki. To - (Shaksp.), 
żartować, przedrwiwać; dokuczać, 
zapiekać. 
GLEET, glftftt, s. ropa, materya; 
try per. 
TO GLEET, v.n. sączyć się, ciec, 
ropić się. 
GLEETY, glW-tft, adj. ropisty. 
GLEN, glćn, s. dolina. 
GLEW, zob. GLUE. 
GLIB, glib, adj. gładki, śliski; 
wartki. His tongue runs very - 
(język mu biega), jak na kołowro- 
tku; -LY, adv. gładko, ślisko; 
-NESS, s. gładkość, śliskość. - of 
the tongue, płynność, łatwość mó- 
wienia. 
TO GLIB, v. a. wyrżnąć, wąła- 
szyć, kastrować. 
TO GLIDE, gild, v. n. płynąć 
(cicho, spokojnie); upływać; 2) mi- 
gnąć się, przemknąć się. 
GLIKE, gllk, s. śmiech szyderski, 
szyderstwo. 
TO GLIMMER, gllm'-mur, v. n. 
błyszczeć; tleć;świtać, dnieć. 
GLIMMER, s. światełko; pło- 
myk. 
GLIMPSE, gllmps, s. błysk, łysk, 
GLO 
połysk, światło; 2) ulotny widok, 
momentalne zachwycenie wzro- 
kiem ; krótka rozkosz; słabe podo- 
bieństwo. 
TO GLISTEN, glls'-sn, or GLIS- 
TER, glls'-tur, v.n. jaśnieć, świecić 
się, Isknić się, lśnić się. 
TO GLITTER, gl!t'-tCtr, v. n. 
błyszczeć, Isknić się, połyskiwać. 
GLITTER, s. blask, połysk. 
GLITTERINGLY, gllt'-tur-lng-lć, 
adv. blyskotnie, z połyskiem. 
TO GLOAR, glór, v. n. patrzeć 
zyzem, z ukosa. 
TO GLOAT, glftt, v.a. spoglądać 
miłośnie, spoglądać ukradkiem. 
GLOBATED, gló'-bi-tćd, ad). 
kulisty, sferyczny. 
GLOBE, glób,s.,kula, kula ziem- 
ska , ziemiokrąg; globus wystawu- 
jący kulę ziemską; globus wystawu- 
jący konstellacye niebieskie. 
GLOBOSE, gló-bós', or GLO- 
BOUS, gló'-bus, or GLOBULOUS, 
glbb'-u-lus, adj. kulisty, sferyczny. 
GLOBOSENESS, gló-bós'-nćs, or 
GLOBOSITY, gló-bós-ć-tć, S. ku- 
listość, sferyczność. 
GLOBULAR, glftb-ń-Ur, adj. 
zob. GLOBOSE. 
GLOBULE, gldb*-ul, s. kulka. 
TO GLOMERATE, gldm'-0r-it, 
v. a. zwić, zwinąć w kłąb. 
GLOMEROUS, gióm'-ćr-us, adj. 
zwinięty w kłęb. 
GLOOM, glófim, s. ciemność, 
mrok, zachmurzenie; fig. posę- 
pność, ponurość. 
GLOOMILY, gldóm'-Mć, adv. 
ciemno, mrocznie,pochmurno; fig. 
posępnie, ponuro. 
GLOOMINESS, glódm'-ć-n&, s. 
ciemność, mroczność, pochmur- 
ność; fig. zasępienie, ponurość. 
GLOÓMY, glW-mć, ad), cie- 
mny, mroczny, pochmurny, posę- 
pny, ponury. 
GLORIFICATION, gld-ró-fć-ki'- 
sziin, s. uwielbienie. 
TO GLORIFY, gló'-rć-fł, v. a. 
chwalić, wielbić (Boga); chwalić, 
uwielbiać; wynieść do chwały wie- 
cznćj. 
GLORIOUS, gld'-rć-us, ad). 
świetny , znamienity, dostojny; 
zaszczytny; sławny; -LY, adv. 
świetnie; chlubnie; sławnie. 
GLORY, gló'-rć, s. chwała, sła- 
wa, cześć, chluba; chwała wieczna 
w niebie; chwalenie (Boga), cześć 
oddawana Bóstwu; miesiączek lub 
promienie około głowy świętych 
(w obrazach). 
TO GLORY, v. n. (in) szczycić 
się czćm; chlubić się, chełpić się. 
TO GLOSĘ, v. n. zob. TO 
GLOZE. 
GLOSS, gifts, s. glossa, objaśnie- 
nie wyrazu innym używańszym, 
komentarz; 2) glans, lustr. To set 
a fine - upon a thing, nadać cze- 
mu piękną barwę. 
TO GLOSS, v. a. i n. pisać glos- 
sy, wykładać, objaśniać; komento- 
wać , czynić uwagi nad czćm. 
GLOSSARY, glfts-si-rft, s. ko- 
mentarz alfabetyczny. 
FAce, bar, 411, b&t. U Mć, bćn. H Fine, fin. U Nó, prflve, fftr, gftt. [| Córę, cftr, ffill. CMn. JJHfiase. [| CSul. |f BftŁ g SMp. GNA 
GLOSSATOR , glós'-si-tńr, or 
GLOSSER, glós'-sńr, s. autor glos- 
sów, wykładacz, objaśniacz; 2) 
GLOSSER, politurnik, lakiernik. 
GLOSSY, glÓs'-sć, adj. glanso- 
wny, łśknięcy. 
GLOTTIS, glót'-tls, s. głośnia 
otwór krtani (Anat.). 
TO GLOUT, glóut, v. n. kwaśno 
ponuro poględać, nadęć się, nasę- 
pić się. 
GLOVE, glńw, s. rękawiczka. 
To give one a pair of gloves, 
(vulg.), dać komu porękawiczne , 
przekupić kogo, posmarować łapę. 
To be hand and glove, zostawać 
z kim w ścisłćj przyjaźni. 
GLOVER, gluw'-ńr, s. rękawi- 
cznik. 
TO GLOW, gid, v. 1) n. żarzyć 
się, rozżarzyć się, pałać; 2) a. ża- 
rzyć, rozżarzyć, rozpalić. To - 
with indignation, pałać gniewem. 
GLOW, s. żar, ogień, rozpale- 
nie j fig. zapał, gwałtowna namię- 
tność. - bird, - bug, - worm, 
święto-jański robaczek. 
TO GLOZE, glóz, v. a. pieścić, 
cackać się, pochlebiać; (Shaksp. 
Hen. V), zamiast, TO GLOSS. 
GLUE,giń, s. klćj, klajster. - 
made of fish skins, klćj rybi, 
karuk. 
TO GLUE, v. a. kleić, przy- 
kleić. To - together, skleić. 
GLUINESS,glń'-ć-nćs,s.klejkość. 
GLUISH, glu'-lsz, adj. klejki, 
kleisty. 
GLUM, glum, adj. (vulg.), po- 
sępny, ponury. 
TO GLUT, glńt, v. a. nasycić, 
przesycić, przeładować, napchać; 
obeżrzeć się; chłonęć. To - one's 
eyes, paść czćm oczy. To - one's 
revenge, pastwić się nad czćm, 
nasycić swę zemstę. 
GLUT, s. sytość, przesycenie. 
GLUTINOUS, glń'-tć-nńs, adj. 
klejki, lepki. -NESS, s. kleistość, 
lipkość. 
GLUTTON, glńt'-tn, s. żarłok, 
obżartuch. 
TO GLUTTONISE, glńl'-tun-lz, 
v. n. zrzeć, żarłocznie zajadać. 
GLUTTONOUS , gliit'-tun-us , 
adj. obżarty, żarłoczny. -LY, adv. 
GLUTTONY, glńf-tńn-d, s. ob- 
żarstwo. 
GLUY, glń'-ć, adj. klejowaty, 
kleisty, klejki. 
GLYN,glłn, s. rozdoł, dolina 
między dwiema górami. 
GLYSTER , s. zob. CLYSTER. 
GNAR, nir, s. sęk. 
TO GNARL, nirl, v. n. warczeć, 
warknęć. 
GNARLED , ndr'-lćd, adj. sęko- 
waty. 
TO GNASH, nisz, v. a. i n. 
zgrzytać zębami. 
GNAT, nit, s. komar. - snap- 
per , (ptak) muchołówka. 
TO GNAW, niu, v. a. i n. gryść, 
przegryść, rozgryść, ogryzać. 
GNAWER, niu'-ńr, s. gryzęcy, 
ogryzający. 
GO 
GNOMON, nd'-món, s. index, 
skazówka na kompasie. 
GNOMONICS, nó-món'-lks, s. 
pl. sztuka robienia kompasów. 
GNOSTIC, nós'-tlk, s. znawca 
tajemnic, gnostyk (kacerz w pier- 
wszych wiekach kościoła). 
TO GO, gó, v. ir. n. iść, pójść, 
ujść, chodzić. To - ashore, wy- 
siąść na lęd, wylądować. To - 
halves, iść do równego działu. To 
- mad, oszaleć, zwaryować. To 
- wrong, mylić się, błędzić. You 
- the wrong way to work, źle 
się bierzesz do tćj roboty. To-un- 
punished , ujść bezkarnie. To - a 
great way, wielki mieć wpływ. 
How - you concerns? jak ci się 
powodzi? This coin won't -here, 
ta moneta nie chodzi tu (nie ma 
tu kursu). The bell goes, dzwonię. 
A report goes, chodzi wieść, mó- 
wię, powiadaję. Let-, puść. To 
let - , puścić, pozwolić odejść. 
Things {matters) -very ill with 
him, źle się koło niego dzieje. To 
- about, obchodzić, obejść; przed- 
siębrać co, zamyślać. -about your 
business, pilnuj swego. To-about 
the bush, robić wiele korowodów, 
guzdrać się, marudzić. To - a- 
broad, wyjść; rozejść się (wieści). 
To - against, sprzeciwiać się. To 
- along, dalćj postępować. To - 
- along with one, iść z kim: fig. 
być jego zdania. As 1 (you, we) - 
along, w drodze. To - aside, 
odejść na bok, zejść z drogi; fig. 
oblękaćsię. To-astray, zbłędzić, 
obłękać. To - asunder, rozejść 
się. To-away, odejść. To-back, 
powrócić. To - back from one's 
word, niedotrzymać słowa. To - 
before, iść naprzód, poprzedzać; 
mieć pierwszeństwo. To - behind, 
iść z tyłu. To - between, iść po- 
środku ; fig. wtręcić się, wdawać 
się w co. To - by, przejść mimo, 
minęć, mijać. To - by the loss, 
znieść cierpliwie stratę. She goes 
by the name of..., nosi takie a ta- 
kie imię. To - down, zejść na doł, 
zajść (o słońcu); podupadać. To - 
down into the country, wyjechać 
na wieś. Any thing will - down 
with him, on na wszystko przy- 
stanie , zezwoli. Such things won't 
- with him, to mu się wcale 
niepodoba, on temu nie uwierzy, 
11 d. To - for, iść po co; stać za 
co; uchodzić za co. To - for a 
wit, uchodzić za dowcipnego. To 
- forth, wyjść, okazać się. To 
- from the matter in hand, zbo- 
czyć od przedmiotu. To - from 
one's word, cofnęć słowo. To - 
in, wejść; chodzić w czćm. She 
goes in black, ona chodzi w czar- 
nćm. To - into, wejść. To - off, 
odejść; wystrzelić (o strzelbie); u- 
mrzeć. To - on, iść dalćj, postę- 
pować. To - on an embassy, iść 
w poselstwie. To - on horseback, 
jechać konno. To - on a pilgri- 
mage, iść na pielgrzymkę. To - 
over, przejść z jednćj strony na 
drugę, przebyć, przejść z jednćj 
GOD 
partyi do drugiej. To - out, wyjść, 
skończyć się; zostać. To - (out) 
doctor, wyjść na doktora. To - 
out of the way, zejść z drogi. To- 
through, przejść przez; odbyć co, 
dokonać; przeczytać. To - to ser- 
vice, wejść w służbę. To - to taw, 
zapozwać, prawować się. 1 won't 
- to the price of it, nie mogę ty- 
le postąpić, nie mogę dać takićj 
ceny. To - together, zebrać się, 
zgromadzić się. To - together by 
the ears, pobić się, poczubić się. 
To - upon the highway, rozbijać 
po drogach. To - upon the town, 
skurwić się. To - upon tick, brać 
na kredyt. To - with child, być 
w ciąży. To - with young (w pol- 
skim języku mówi się rozmaicie o 
różnych zwierzętach : suka szczen- 
na; kotka lub owca kotna, klacz 
źrzebna, krowa cielna). Lord - 
with you, niech cię Bóg prowadzi. 
To - without a thing, obchodzić 
się bez czego. 
GO, s. chód. This horse has a 
good - with him, ten koń ma do- 
bry chód. -between, swat; faktor, 
rajfur lub rajfurka. -by, podstęp, 
oszukaństwo. To give one the - 
by, wyprzedzić, prześcignąć kogo. 
- cart, wózek w którym dzieci 
uczą się chodzić. -down, łyk, 
haust. 
GOAD, gód, s. bodziec. 
TO GOAD, v. a, bóść, ubość, 
dodać bodźca. 
GOAL, gól, s. slup graniczny, 
meta; fig. cel, przedmiot, za- 
miar. 
GOAR, gór, s. ćwikieł, klin 
(w koszuli, w sukni). 
GOAT, gót, 5. kozioł, koza. - 
herd, koziarz.-milker (- sucker), 
ślepowron. -'s beard (-'smar- 
]oram) , kozibrod (roślina), -'s 
rue, rutewka (roślina). 
GOATISH, gót'-lsz, adj. kozło- 
waty, kozi, parkotny; jurny, lu- 
bieżny. 
TO GOBBLE, gdb'b!, v. a. po- 
chłonąć, połknąć. 
GOBBLER, gób'-bl-fir, s. żarłok. 
GOBLET, gób'-lćt, s. kubek, 
GOBLIN, gób-Hn, zły duch , 
diabełek. 
GOD, gód, s. Bóg, Najwyższa 
Istota; bożek, bożyszcze. - a- 
mercy, Bóg zapiać, Boże zlituj się. 
For - a-mercy, za Panie Boże za- 
płać, darmo. -daughter, córka 
chrzestna. -father, ojciec chrze- 
stny. - mother, matka chrzestna. 
- son, syn chrzestny. To stand 
-father, trzymać do chrztu. - 
save the king! Boże zachowaj kró- 
la ! (pieśń narodowa ułożona przez 
Ben Jonson, z okoliczności odkry- 
tego spisku prochowego, za Jakó- 
ba I. 1607 r.), - willing, da Bóg, 
jeżeli Bóg pozwoli. Would to -, 
dałby to Bóg; oby. 
GODDESS, gód'-dćs, s. bogini. 
GODFREY, gód'-fró,s. Godfryd. 
GODHEAD, gód'-hćd, 8. bóstwo, 
boska natura. 
139 
Pice,Mr,all,Mt.|| Md, hćn.||Flne, fln.||NÓ,próve, fór, gót.||Cńre, Mr, fńll.[|Cóln.|Hóńse.|]C4ul. ||Bśó.flSdón. 140 
GON 
GODLESS, gód'-lćs, adj. bezbo- 
żny. -NESS, s. bezbożność. 
GODLIKE , gdd'-lłk, adj. boski, 
boży ; bogobojny, zatopiony w Bo- 
gu , nabożny. 
GODLINESS , gód'-lć-nćs, s. bo- 
gomyślność, bogobojność , pobo- 
źność. 
GODUNG , gód'-llng , s. bożek. 
GODLY, gód-lć, ad], bogomyśl- 
ny, bogobojny, pobożny. 
GODSHIP, god -szlp, s. bóstwo, 
boska natura. 
GOER , gó'-ur, s. idący; piecho- 
tnik, piechur; biegus (okoniu). 
GOG , góg, S. chętka, żądza. 
Gog and Magog, dwa olbrzymie 
obrazy w Guild-hall w Londynie. 
To be a gog for a thing, mieć chęt- 
kę do czego, palić się do czego, 
pożądać. To set a gog , wzbu- 
dzić żądzę, zawrócić koniu czćtn 
głowę. 
TO GOGGLE, góg'-gl, v. n. pa- 
trzeć zyzem, z ukosa. 
GOGGLE, s. (vulg.), oko, ślepie; 
2) GOGGLES (GOGGLERS), s. pl. 
klapy do zaslonienia oczu koniom; 
okulary od prochu. - eyed, koso- 
oki , zyzowaty. 
GOING, gd'-lng, 1) part. adj. 
idący, chodzący. lam -, idę. To 
be - to do a thing, zabierać się 
do czego: (podobne wyrażenia tłu- 
maczą się na polskie przez słowo : 
mieć). 1 was-to tell you, mia- 
mialem ci powiedzieć. I was just 
- to give it you, tylko co miałem 
ci to dać. Let us be -, chodźmy. 
lam - to die, umieram,'konam. 
What is - forward, co się dzie- 
je; 2) part. S. iście, chodzenie. 
The - down of the sun, zachód 
słońca. A woman's -, czas ciężar- 
ności kobićty. goings out, pl. wy- 
datki. 
GOLD, góld, (vulq. gdóld). s. 
złoto. All is not - that glitters, 
(prov.), nie wszystko złoto co się 
świeci. - beaten, pozłacany. - 
bound ( - mounted), oprawny 
w złoto. - finch, szczygieł. - 
finder , czyszczący prewcty. - 
fish, złotek (ryba), karpik chiń- 
ski. -foil (- leaf), listek złota.- 
headed, złotogłowy. -mine, ko- 
palnia złota. - smith, złotnik.- 
spangles, płatki, listki złota.- 
wire, drót zloty. 
GOLDEN, gól'-dn, adj. zloty. 
- number, złota liczba. - rod 
(roślina), prosiana wloć.The-rule, 
reguła złota, reguła trzech.-sa- 
xifrage (roślina), żółty zlomika- 
micń. 
GOME, góm, s. maź (do sma- 
rowania wozów), dziegieć. 
GONDOLA, gón'-dó-15, s. bacik, 
bat, statek wenecki, gondola. 
GONDOLIER, gón-dó-lććr', s. 
wioślarz kierujący gondolą. 
GONE, gón, part. (zob. TO 
GO), który poszedł; przeszły, upły- 
niony; stracony, zepsuty, wypo- 
trzebowany, zużyty; zmarły. Let 
us be -, chodźmy. Be -! or get j 
you-, pójdź precz ! To give for-, | 
GOO 
mieć za stracone. He is - (a gone 
man), już po nim, kona, umiera. 
- is -, co się stało odstać się nie 
może. Things are-beyond reme- 
dy, nie można już temu zaradzić. 
- with child, w cigży.-in drink, 
pijany. Far-in years, podeszłego 
wieku. - off, odeszły, sprzedany. 
GONFALON, gón'-fi-lun, or 
GONFANON, gón'-fś-nim, s. czwo- 
rokątna chorągiewka.. 
GONORRHEA, gón-ór-rć'-3, s. 
{med.) gonorea, try per. 
GOOD, gód, adj. dobry; spra- 
wiedliwy, cnotliwy, rzetelny; sku- 
teczny, pomocny, użyteczny, przy- 
datny ; dobry, grzeczny, życzliwy, 
łaskawy; zupełny, całkowity, li- 
czny, mnogi; znaczny, długi, da- 
leki. To be as - as one's word, 
dotrzymać słowa. - bye , bywaj 
zdrów. - [or nothing, nic potym, 
ladaco, zły. - in law, prawomo- 
cny. To hold - ,mieć swoję wagę ; 
sprawdzać się, potwierdzać się. 
What is it - for? do czego to 
służy ? na co się to przyda ? In - 
earnest, serio, doprawdy. In - 
time, w swoim czasie, w sam czas. 
AUm - time, wszystko w swoim 
czasie. To come in - time, przyjść 
w sam czas. A - while, dosyć 
długo. A - while ago, dosyć da- 
wno. It is a - way thither, dosyć 
daleko, kawał drogi do tego miej- 
sca. A - deal, wiele, siła. A - 
many, bardzo wielu. He is - at it, 
on jest do tego sprawny, zdatny. 
From - authority, z dobrego źró- 
dła. To make -, naprawić, wyna- 
grodzić; dowieść, okazać, uspra- 
wiedliwić; ręczyć, odpowiadać. You 
make - the proverb, na tobie 
sprawdza się przysłowie. To make 
- a loss, wynagrodzić stratę. To 
make-one's word, dotrzymać sło- 
wa. - conditioned, dobrze sporzą- 
dzony, w dobrym stanie. - den 
{Shaksp.), dobry wieczór. - fri- 
day, wielki piętek. - humoured, 
w dobrym humorze, wesoły. - 
luck, szczęście. - man, gospodarz. 
- nature, dobre serce, dobrodu- 
szność. - natured, dobroduszny, 
uprzejmy. - offices (- turn), 
usługa, przysługa.-will, życzli- 
wość, sprzyjanie. - woman, go- 
spodyni domu. 
GOOD, 1) s. sing, dobro, dobry 
byt, pomyślność. I did it for your 
- uczyniłem to dla twego dobra. I 
found much - by it, dobrze mi 
z tćm było, to mi pomogło, uczy- 
niło ulgę. Much - may it do you! 
oby ci to wyszło na dobre (na zdro- 
wie/)! pożywaj zdrów! What - 
ivill it do you ? co ci to pomoże ? 
do czego posłuży? 2) goods, s. pl. 
dobra, majętek, towary, sprzęty, 
rzeczy. - and chattels, majętek, 
miano. 
GOODLINESS, gud-lć-nćs, s. 
piękność, powabność. 
GOODLY, gud'-ló, adj. piękny, 
powabny, przyjemny; dobrćj tuszy, 
otyły; szczęśliwy, wesoły. 
GOODNESS, gud'-nćs, s. dobroć, 
GOV 
dobrotliwość; grzeczność, łaska- 
wość, uprzejmość; 2) sok pożywny 
(roślin, mięsiwa). 
GOODY, giid-dć, s. (mówięc do 
starych chłopek) gosposia. 
GOOSE, gfiós, s. gęś; 2) (u kra- 
wców) żelazko do prasowania. - 
berry (gddz'-bćr-rć), agrest.- foot, 
stopa gęsia, mączyniec(a plant). 
He is a-, vulg. to kiep, to dureń. 
GORBELLIED, gór'-bćl-lld, ad], 
brzuchaty. 
GORBELLY, g&f-bćl-lć, s. ogro- 
mny brzuch, wańtuch, okara. 
GORE, gór, s. posoka, zsiadła 
krew. 
TO GORE, v. a. pchnąć, prze- 
szyć ; bóść rogami. 
GORGE, górdź , s. gardło, gar- 
dziel ; pochloniony pokarm. 
TO GORGE, v. a. i n. napchać, 
opaść, obładować; chłonąć, poł- 
knąć, pochłonąć. 
GORGEOUS, gór'-dż&s, adj. 
wspaniały, przepyszny; -LY, adv. 
wspaniale przepysznie; -NESS, s. 
świetność, wspaniałość, przepych. 
GORGET, gór'-dżćt. s. ryngraf. 
GORGON, gór'-gun, s. Gorgona 
(potwór mytologiczny z wężami na 
głowie). 
TO GORMANDIZE, gór'-młn- 
dlz, v. n. zrzeć, żarłocznie zajadać. 
GORMANDIZER, gór-món-dl- 
zćr, s. żarłok, obżartuch. 
GORSE, góra, s. zob. FURZE. 
GORY, gó'-rć, ad], sposoczony, 
zbroczony krwig. 
GOSHAWK, gds'-hiuk, s. ja- 
strząb. 
GOSLING, góz'-llng, s. gęsię, gg- 
siętko, ggska; 2) kocianki (na lesz- 
czynie). 
GOSPEL, gós'-pćl, s. ewanielja. 
GOSPELLER, gós'-pćł-lfir, s. tak 
byli nazwani stronnicy WiklefTa. 
GOSSAMER, gds'-sa-mur, s. włó- 
kna latające po powietrzu w jesieni; 
2) babie lato; 3) puch, mech (na 
niektórych roślinach). 
GOSSIP,gós'-slp,s. kmotr, kum, 
kuma; butelkowy przyjaciel; plo- 
tka; plotki. - story, plotki, kome- 
raże. 
TO GOSSIP, v. n. bawić się plo- 
tkami, roznosić plotki, pleść; 
{Shaksp. All's W.) trzymać do 
chrztu. 
GOT, gót, pręt, i part. {zob. TO 
GET). To have -, mieć. I {have) 
- it, mam to. She has - an ague, 
ona ma febrę. 
GOTTEN, gdt'-tn, part. {zob. 
TO GET). 
GOUGE, góódż, 5. dłóto stolar- 
skie. 
GOURD, górd, góórd, s. bania, 
dynia, arbuz. 
GOUT, góut, s. podagra. - in 
the hips, bóle w kulszach. - weed 
(roślina), gierz, snitka. 
GOUTY, góu'-tć, adj. podagry- 
czny. 
TO GOVERN, guw'-flm, u. a. i 
n. rządzić, zarządzać, kierować, 
władać; trzymać w ryzie, w klubach; 
kierować statkiem, stćrować. 
Ficc,bSr,MI, h3n.|[Flne,fln.|;Nd, privs, ftr, g&t.[|Córc, cfir, fu!LflCÓMHóuse.|!CiuI.|]BSd.]jS&an. GRA 
GOVERNABLE, guw'-ńr-nA-bl, 
adj. dający sobą rządzić, uległy, 
powolny. 
GOVERNANCE, g&w'-Qr-nAns, s. 
rząd, zarząd, kierunek. 
GOVERN4NT, gó-wńr-nAnt', or 
GOVERNESS, gów'-&r-nós, s. och- 
mistrzyni , guwernantka. Gover- 
ness , rządczyna, gubernatorowa. 
GOVERNEMENT, gńw'-firn- 
mćnt, s. rząd kraju; kształt rządu; 
administracya, ministeryum. - of 
one's self, panowanie nad sobą sa- 
mym; (Shaksp. M. N. D.) In-, 
przynależny, należyty, stosowny, 
odpowiedni. 
GOVERNOUR (-OR), giw'-flr- 
nór, s. rządca, panujący, władca; 
gubernator, namiestnik, wielko- 
rządca; nauczyciel domowy, guwer- 
ner ; sternik. 
GOWN, góńn, s. suknia kobićca; 
suknia stanu duchownego; tunika 
(jaką przywdziewają sędziowie i 
adwokaci). 
TO GRABBLE, grAbl'-bl, v. n. i 
a. gmerać, dłubać, babrać; grabać 
Się po ziemi, leżeć jak długi. 
GRACE, grAs, s. łaska (Boga); 
łaska, dobrodziejstwo; 2) wdzięk, 
powab, pociąg; 3) modlitwa przed 
stołem i po stole. Your -, jaśnie 
oświecony (tytuł książąt i arcybisku- 
pów). To say -, odmówić modli- 
twę przed stołem. - to boot 
(Shaksp. W. T.), dopomóż mi Boże! 
GRACES, grA'-slz, pl. Gracye, 
boginie wdzięków. 
TO GRACE, v. a. ozdobić, przy- 
ozdobić, upięknić; zaszczycić. 
GRACEFUL, grAs'-f&l, adj. pię- 
kny, miły, powabny; -LY, adv. 
pięknie, mile, powabnie; -NESS, 
S. wdzięk, powab. 
GRACELESS, grAs'-Ws, adj. brzy- 
dki, szpetny; niegodziwy, występny, 
bezbożny; bezwstydny. 
GRACILE, grAs'-sll, adj. cienki, 
wysmukły. 
GRACILENT, grAs'-ć-15nt, adj. 
chudy. 
GRACILITY, grA-sir-ć-lćs^. chu- 
dość, chuderlawość; cienkość głosu. 
GRACIOUS, gri'-szfls, adj. ła- 
skawy, miłościwy; dobry, cnotliwy; 
piękny, miły, uprzejmy; -LY, adv. 
łaskawie, miłościwie; -NESS, S. 
łaskawość, milościwość. 
GRADATION, grA-dA'-szfin, s. 
stopniowanie, stopniowy postęp. 
GRADE, grid, s. stopień, ranga. 
GRADUAL, grAd'-u-Al, adj. sto- 
pniowy; -LY, adv. stopniami, po- 
woli, 
GRADUATE, grAd'-d-it, s. po- 
siadający stopień uniwersytecki. 
TO GRADUATE, v. a. udzielić 
stopień uniwersytecki; podzielić na 
stopnie; (chem.) oczyszczać kru- 
szce. 
GRADUATION, grAd-ń-A'-szun, 
s. stopniowy postęp; nadanie sto- 
pnia uniwersyteckiego. 
GRAFF, grAf, s. 1) rów; 2) zob. 
GRAFT. 
TO GRAFF or GRAFT , c. a. 
szczepić, zaszczepić. 
GRA 
GRAFT, grift, s. zraz, szczep, 
szczepek. 
GRAFTER, grAP-tflr, s. ogro- 
dnik szczepigcy drzewa; zaszcze- 
pca, zaszczepiciel. 
GRAIN, grin, s. ziarno, nasie- 
nie, ziarno (piasku, i t. d.); 2) gran; 
3) słój, flader (w drzewie, w kamie- 
niach); 4) kutner, włos, barwa; 5) 
farba szkarłatna; fig. skłonność, 
chęć, wola. Cloth, (dyed) in grain, 
sukno farbowane w wełnie. A kna- 
ve in -, wierutny łotr. Against 
the -, pod włos, pod strych; po- 
mimo woli, niechętnie, rad nie rad. 
A - of allowance, pofolgowanie, 
pobłażanie. 
GRAINY, gri'-ni, adj. ziarnisty. 
GRAMERCY, grA-mór'-só, s. 
dzięki, dziękuję uniżenie. 
GRAMINEOUS, grA-mln'-Ms, 
adj. trawisty, trawny. 
GRAMINIVOROUS, grim-ć-n!w'- 
ó-rfis, adj. trawożerny. 
GRAMMAR, grAm'-mAr, s. gram- 
matyka. - school, szkoła w którćj 
się uczę początków łaciny. 
GRAMMARIAN, gróm-mł'-rć- 
źn, s. grammatyk. 
GRAMMATICAL, grAm-mM'-ć- 
kM, ad], grammatyczny; -LY, 
adv. grammatycznie. 
GRAMPUS, grAm'-pus, s. gatu- 
nek wieloryba. 
GRANAM, grAn'-um, s. zob. 
GRANDAM. i 
GRANARY, gr5n'-A-rć, s. spi- 
chlerz. 
GRANAT, grćin'-5t, s. zob. 
GRANITE. 
GRAND, grAnd, adj. fig. wielki, 
wspaniały, dostojny, znamienity; 
- child, wnuk lub wnuczka.- 
daughter, wnuczka. - duke, wiel- 
ki książę. - dutchess, wielka księ- 
żna. - father, dziad. - jury, sąd 
przysięgłych z 24 złożony. - mas- 
ter, wielki mistrz. - mother, ba- 
bka. - sire, dziad; (w poezyi) 
przodek. - son, wnuk. 
GRANDAM, grAn'-dAm,s. babka; 
matrona. 
GRANDEE, grAn-dW, s. ma- 
gnat, 
GRANDEUR, grin'-źur, grAn'- 
dńr, s. wielkość, wspaniałość, do- 
stojność, wspaniałomyślność, wznio- 
słość (umysłu, stylu). 
GRANGE, grAndż, s. folwark 
GRANITE. grAn'-lt, s. granit. 
GRANIVOROUS , grA-nlw'-wd 
rós, adj. ziarnoźerny. 
GRANNAM (-ny), gr3n'-niim, 
s. babka, babunia. Teach granny 
to give suck (or to suck eggs) 
prov. jaja chcą być mędrsze niż 
kury. 
TO GRANT, grAnt, v. a. zezwa- 
lać, przyznać, przyznawać; nadać, 
użyczyć,udzielić; wyświadczyć. God 
-, daj Boże. - (granting) it be 
so, przypuściwszy że tak jest. To 
take it for granted, brać co za 
rzecz jasną, oczywistą, którćj nikt 
nie zaprzecza. 
GRANT, s. zezwolenie, przyzna- 
nie ; nadanie, przywilćj. 
GRA 
GRANTABLE, grAnt'4W, adj. 
mogący być nadanym. 
. GRANTEE, grAn-tW, s. nadany 
przywilejem, mający pozwolenie. 
GRANTOR, grAnf-tór, 8. nada- 
wca przywileju. 
GR ANULARY, grAn-ń-Ur-ć, adj. 
ziarnkowaty. 
TO GRANULATE, grAn'-MAt, v. 
a. i n. ziarnować, szrótować; for- 
mować się w ziarnka. 
GRANULATION, grAn-u-la'-szin, 
s. ziarnowanie (kruszców). 
GRANULE, grAn'iil, s. ziarnko, 
GRANULOUS, grW-Mós, adj. 
ziarnisty. 
GRAPE, grAp, s. winogron. - 
shot, kartacze. 
GRAPHICAL, grAf-ć-kAJ, adj. 
graficzny, dobrze skreślony, dobrze 
opisany, malowniczy;-LY, adv. 
malowniczo. 
GRAPNEL, grAp'-nćl, s. mała 
kotwica, hak do zahaczania okrę- 
tów. 
GRAPPLE, grAp'-pl, s. hak czyli 
bosak do zahaczania okrętów; 2) 
schwycenie się z kim za barki, sza- 
motanie się, bójka, utarczka. 
TO GRAPPLE, v. a. i n. zaha- 
czyć okręt hakiem; 2) chwycić się 
z kim za barki, zewrzeć się z kim, 
szamotać się. To - with, próbować 
sił, walczyć, pokonywać trudności; 
GRAPPLING IRON,ZOb. GRAP- 
PLE. 
TO GRASP, grAsp, v. a. i n. 
chwycić, uchwycić, schwycić, cap- 
nąć, chapnąć, zacapić, sięgnąć ręką 
do czego. AU - all lose,prov. kto 
po wszystko sięga, niczego nie do- 
sięga. 
GRASP, s. jęcie, ujęcie dłonią, 
pochwycenie, schwytanie; garść 
w której się co trzyma; przygarść. 
To have a large - of a thing, 
mieć całą przygarść czego. 
GRASPER, grAsp'-ur, s. chwy- 
tacz, łapacz. 
GRASS, grAs, s. trawa. To tum 
(put) to -, wypędzić na trawę. - 
hopper (owad), konik. - plot, tra- 
wnik, murawa. 
GRASSINESS, grAs'-só-nĆs, 3. 
bujna trawa, obfitość w trawę. 
GRASSY, grAs'-sć, adj. trawisty, 
trawny. 
GRATE, grAt, s. krata. 
TO GRATE, v. a. i n. trzeć, ze- 
trzeć, utrzeć; skrobać, drapać; 
chrobotać, skrzypać, chrzęstać; 
skrzypieć. To - to dust, zetrzeć 
na proch. To - the teeth, zgrzytać 
zębami. It grates the ear, to dra- 
pie po uchu, obraża ucho. To-up, 
zakratować. 
GRATEFUL , grAt'-ffd, adj. 
wdzięczny, zawdzięczający; miły, 
przyjemny, rozkoszny; -LY, adv. 
wdzięcznie, ze wdzięcznością; przy- 
jemnie; -NESS, S. wdzięczność. 
GRATER, grAt'-fir, s. tarka. 
GRATIFICATION, grAt-MMd'- 
sz&n, s. przyjemność, zadowoinie- 
nie, rozkosz , radość, ukontento- 
wanie. 
141 
Hee,bAr,5U, Mt.yMA.MMFIne, fin.fjNd, pibre.fbr, gat^Cure, cOr, fai.flCMn |[H«tee gCAul.0BĆMS^ 142 
GRA 
TO GRATIFY, grAt'-ć-fl, v. a. 
zaspokoić, zadowolnić , uczynić 
przyjemność, wyświadczyć przy- 
sługę. 
GRATILLITY, grA-tll'-lAtć, s. 
(Shaksp. T. N.j gratifikacya, poda- 
runek. 
GRATING, grAl'-!ng,l) s. tar- 
cie, skrobanie, chrobotanie; krata; 
2) adj. chrobotujący, skrzypiący, 
drapiący po uszach; -LY, adv. 
z chrzęstem, skrzypliwie. 
GRATIS, gri'-tis, adv. darmo. 
GRATITUDE, grit'-4-tńd, S. 
wdzięczność. 
GRATUITOUS, grA-tń'-A-tiis, adj. 
dobrowolny, niezasłużony; niepo- 
party żadnym dowodem, bezza- 
sadny, dowolny; -LY, adv. nie- 
zasłużonym sposobem; bezdowo- 
dnie. 
GRATUITY, grAt-tu*-A-tć, $. (do- 
browolny) dar, podarek, podaru- 
nck« 
TO GRATULATE, grAcz'-WAt, 
grAt'-ń-lAt, v.a. winszować, powin- 
szować, źvczyć pomyślności. 
GRATULATION, grAcz-u-lA- 
szńn, s. powinszowanie. 
GRATULATORY, grAcz'-d-lA- 
tfir-ć, adj. zawierający powinszo- 
wanie. - letter, list z powinszo- 
waniem. 
GRAVE, grAw, s. grób. - stone, 
grobowiec, nagrobek. Graves, pl. 
skwarki z łoju. 
TO GRAVE, v. r. i ir. a. i n. 
ryć, rytować. To - a ship, dychto- 
wać okręt. 
GRAVE , adj. poważny , uro- 
czysty. 
GRAVEL, grAw'-ćl,s. żwir; 2) 
(med.) kamień w pęcherzu. - pit, 
dół gdzie się żwir kopie. -walk, 
ulica wysypana piaskiem. 
TO GRAVEL, v.a. wysypać żwi- 
rem, piaskiem; fig. nabawić kło- 
potu, zakłopotać. 
GRAVELESS, grAw'-lćs, adj. bez 
grobu, niepochowany, niepogrze- 
bany. 
GRAVELLY , grAw'-ćl-lć, adj. 
żwirowaty. 
GRAVELY, grAw'-lć, adv. powa- 
żnie, uroczyście. 
GRAVEN, grA'-wn, part. (zob. 
TO GRAVE).- image, bałwan, 
7C 7 P- 
GRAVENESS, grAw-nćs, s. zob. 
GRAVITY. 
GRAVER, grA'-w&r, s, rytownik, 
sztycharz, rzeźbiarz. 
GRAVIDITY, gra-wld'-ć-tć, s. 
ciężarność, brzemienność. 
TO GRAVITATE, grAw'-ć-tAt, 
v. n. ciężyć do środka; do środka 
ripz knAH 
GRAVITATION, grAw-MA'-szun, 
8. ciężenie do środka. 
GRAVITY, grAw'-ć-tć, s. cięż- 
kość, ciężar; fig. powaga, uroczys- 
tość. Centre of-, środek ciężkości. 
- of a fact, wielkość występku. 
GRAVY, grA'-wć, s. sok mięsiwa, 
sos. - spoon, łyżka do sosu. 
GRAY, grA, i) adj. siwy, szary; 
2) s. siwość, szarość; szara godzi- 
GRE 
na; borsuk. - beard, siwobroda. 
- brock, borsuk. - eyed, siwo- 
oki. - haired, siwowłosy. - hea- 
ded, siwogiowy. - horse, siwy koń, 
szpak. - hound, zob. GREY- 
HOUND. - malkin(Shaksp. Mac.) 
imię czarownicy. - skin, skóra 
borsukowa. 
GRAYISH, grA'-lsz, adj. siwawy, 
siwowaty, szarawy. 
GRAYNESS, gri'-nćs, s. siwość, 
siwizna. 
TO GRAZE, griz, v. 1) n. paść 
się (na trawie), żerować; 2) a. paść 
(trzodę na trawie), paść, karmić, 
ukannić; drasnąć, zadrasnąć. 
GRAZIER, grć'-źur, s. karmiący 
bydło na rzeź. 
GREASE, grćs, s. tłustość; sma- 
rowidło. 
TO GREASE, gróz, v. a. potluś- 
cić, posmarować tlustością. To - a 
man in the fist,{vulg.) posmarować 
komu łapę, przekupić. 
GREASINESS, grć'-zć-nćs, s. 
tłustawość, tłustość. 
GREASY, grć'-zć, adj. tłusty, 
zatłuszczony. 
GREAT, grit, adj. wielki; wa- 
żny; znaczny, znamienity; wielki, 
sławny, wspaniałomyślny. A - deal, 
bardzo wiele. A - many, wielu, 
bardzo wielka liczba, in a - mea- 
sure , bardzo , znacznie, wielce. A 
- way, daleka droga. To go a - 
way with one, mieć znaczenie u 
kogo, być zdolnym go skłonić, prze- 
konać. A - while, bardzo dawno. 
- age, podeszły wiek, starość. - 
grand father, pradziad. -grand- 
son, prawnuk. 
GREAT , s. całość, ogół, hurt. 
The -, pl. wielcy, możni (pano- 
wie). 
GREATLY, grit'-lć, adv. wielce, 
znacznie, bardzo. 
GREATNESS, grit'-nćs, s. wiel- 
kość; siła, potęga; wielkość umy- 
słu, wzniosłość, wspaniałość, duma. 
GREAVES, grćws, s. pl. nako- 
lanki(zbroja na kolana);2)skwarki. 
GRECIAN, grć -szun, 1) s. Grek; 
2) adj. grecki. - fire, ogień gre- 
cki (który się na wodzie palił, 
w siódmym wieku w Konstantyno- 
polu wynaleziony). 
GRECISM, grć'-słzm, s. gre- 
cyzm, sposób mówienia właściwy 
językowi greckiemu. 
GREECE, grććs, s. Grecya. 
GREEDILY, grćć'-dć-lć, adv. 
chciwie, łakomie; żarłocznie. 
GREEDINESS, grćć'-dó-nćs, s. 
chciwość, łakomstwo; żarłoczność. 
GREEDY, grćć'-dć, adj. chciwy, 
łakomy,żarłoczny, - guts, vulg. 
chciwiec; żarłok. - of honour, 
chciwy honorów. - of money, 
chciwy na pieniądze. 
GREEK, gróćk, 1) s. Grek, Gre- 
czyn; greczyzna, grecki język. That 
is all - tome, to po grecku dła 
mnie; ja tego nie rozumiem; 2) 
adj. grecki. 
GREEN, grććn, adj. zielony; 
niedojrzały; fig. młody, niedo- 
świadczony. In so-an age, w tak 
GR1 
młodym wieku. - old age, cier- 
stwa starość. - broom (roślina), 
janowiec. - cloth, sąd marszał- 
kowski na dworze królewskim. - 
finch, czyż. -gage, gatunek śli- 
wek. - hide, surowa skóra. - 
house, inspekt, oranźerya. - plot, 
trawnik^ murawa. -room, pokój 
w którym się zgromadzaj? aktoro- 
wie w między aktach. - sickness, 
choroba (panien) tak nazwana od 
bladozielonego koloru twarzy. - 
sleeves, ballada za czasów Shaks- 
peara. - stall, stragan w którym 
przedaj? owoce i warzywa.-sward 
(-sword), trawnik, murawa, darń. 
- wood, surowe drzewo. A - 
wound, świeża rana. 
GREEN, s. zieloność, zielony ko- 
lor; liście; łąka, pastewnik. To send 
a horse to Doctor Green, puścić 
konia na paszę. Gretna-Green, 
wioska na pograniczu Anglii i Szko- 
cyi w dumfrieshire, dokąd się udaj? 
wykradające się od rodziców panny 
ze swymi kochankami, dla wzięcia 
ślubu; 2) greens, pl. ogrodowiny, 
warzywo. 
TO GREEN, v- a. zielenić, po- 
zielenić. 
GREENISH, grćśnMsz, adj. zie- 
lonawy. 
GREENLAND, gr&n'-land, 1) s. 
Grenlandia; 2) adj. grenlandski. 
GREENLANDER, grććn'-lin-dur, 
s. Grenlandczyk. 
GREENLY, grććn'-ló, adv. zie- 
lono; (Shaksp. Ham.) nierozsą- 
dnie, nieumiejętnie. 
GREENNESS, grWn'-nćs, s. zielo- 
ność; fig. czerstwość, siła, rzeźwość; 
niedojrzałość, niedoświadczenie. 
GREENWICH, grln-Icz, s. mia- 
steczko nad Tamizą, gdzie są ko- 
szary dla wysłużonych majtków, i 
obserwatoryum. 
TO GREET, grććt, v. a. witać, 
powitać. 
GREETING, grććt'-Ing, s. powi- 
tanie. 
GREEZE, grWz,s. (u Shaksp. 
grise, grize), schody. 
GREGAL, gre'-gil, adj. na!eż?cy 
do trzody. 
GREGARIOUS, gró-gi'-rć-us, 
adj. żyjący w trzodach, gromadny. 
GREGORIAN , grć-gó-rć-in , 
adj. gregoriański. -style, kalen- 
darz gregoriański (wprowadzony 
przez papieża Grzegorza XIII , 
1582 r ) 
GREGORY, grćg'-ó-ró, s. Grze- 
gorz. 
GREMIAL, grć'-mć-al, adj. nale- 
żący do łona. 
GRENADE, gró-nid', or GRE- 
NADO, grć-ni'-dó, s. granat, mala 
bomba. 
GRENADIER, grćn-i-dWr', J. 
grenadyer. 
GREW, grdó, pręt. (zob. TO 
GROW). 
GREY,gri, adj. zob. GRAY. 
- hound, chart. 
GRIDIRON, grld'-l-urn, s. kra- 
ta (do przypiekania, przygrzewa- 
nia). 
Fitter, ill, bAt-HMS, hćn.JlFlne, fMNb, prdve, fór, gdt.yCure, cur, fill. Hduse.gCAuk J3W. gSWa. GRI 
GRIEF, grććf, s. boleść, żal, 
smutek,strapienie. - shot (Shaks. 
Cor.), przeszyty boleścią. 
GRIEVANCE , grW-wśns , 8. 
krzywda, skrzywdzenie, pokrzy- 
wdzenie. 
TO GRIEVE, grććw, o. 1) a. 
smucić , zasmucić, zmartwić, ura- 
zić ; 2) n* boleć , ubolewać , smu- 
cić się, martwić się, trapić się. To 
- for one's death, ubolewać nad 
czyją śmiercią. It grieves me to 
the (very) heart, to mi przeszywa 
serce boleścią. / am grieved, bo- 
leję nad, ubolewam, przykro mi. 
GRIEVINGLY, grWw -Ing-lć , 
adv. boleśnie, z boleścią, z ża- 
lem. 
GRIEVOUS, grććw'-us, adj. bo- 
leśny, dotkliwy, dolegliwy, uciążli- 
wy; ciężki, straszny, ogromny, 
okropny. A - complaint, dolegli- 
wa choroba. - complaints, cięż- 
kie (gorzkie) skargi. - truth, bo- 
leśna prawda. Under-penalties, 
pod cięźkiemi (surowemi) karami. 
A - crime, ogromna zbrodnia. 
-LY, adv. boleśnie, ciężko. - 
sick (- wounded), ciężko chory, 
ciężko (śmiertelnie) ranny. -NESS, 
s. boleść, żal; szkaradność,okro- 
pność. The-of a crime, szkara- 
dność zbrodni. 
GRIFFIN, grlf-fln, s. (bajeczny 
ptak), gryf. 
GRIG, grig, s. mały węgorz; 2) 
zuch, szałaput. 
TO GRILL, grll, v. a. przypie- 
kać na kracie. 
GRILLADE, grll-lid', s. mięso 
przypiekane na kracie. 
GRIM, grlm, ad), straszny, dzi- 
Ki, okropny, ponury. - faced (- 
visaged), kwaśny, ponury. 
GRIMACE, grć-mis', grymas, 
zżymanie twarzy. To - or to make 
grimaces, zżymać się, dąsać się. 
GRIMALKIN , grlm-mil'-kln , s. 
stare kocisko. 
GRIME, grim , s. brud, pluga- 
stwo , paskudztwo. 
TO GRIME, v. a. zabrudzić, za- 
smolić, splugawić, zapaskudzić. 
GRIMLY, grlm'-ló, adv. stra- 
sznie , okropnie. 
GRIMNESS, gr1m'-nćs, s. stra- 
szność, okropność; ponure, prze- 
rażające spojrzenie. 
TO GRIN, grin, v. n. wyszcze- 
rzyć zęby, śmiać się z wyszczerzo- 
nemi zębami, wykrzywiać twarz , 
zżymać się. 
GRIN, s. wyszczerzenie zębów, 
zżymanie się. 
TO GRIND, grind, v. ir. a. 
mleć (zboże), rozcierać (farby); 2) 
toczyć, wecować, szlifować; /ig.stra- 
ować, uciemiężyć, zgnieść. To be 
grinded with pain, cierpieć ogro- 
mne bole. To - the teeth, zgrzy- 
tać zębami. 
GRINDER, grlnd'-&r, s. szlifierz; 
rozcieracz (farb); 2) GRINDERS, 
s. pl. zęby trzonowe, zob. MOLAR- 
TEETH. 
GRINDING, grin'-dlng, s. meł- 
cie, mielenie, rozcieranie, i L d. 
GRO 
sob. TO GRIND. - (grind) stone,' 
toczydło; kamień młyński. 
GR1NNNER, grln'-nur, s. ten 
co się zżyma, wyszczerza zęby. 
G RIN NI NG L Y ,grtn'-nlng-lć,ad v. 
śmiejąc się z wyszczerzonemi zę- 
bami. 
TO GRIPE, grip, v. 1) a. cap- 
nąć, schwycić, chwytać, zacapić; 
2) n. rznąć po kiszkach (jak kolka). 
GRIPE, s. schwycenie, pochwy- 
cenie, zacapienie. A - penny, ła- 
pigrosz; 2) GRIPES, S. pl. rznię- 
cie w żołądku, kolka.-of sorrow, 
zgryzota. 
GRIP1NGLY, gd-plng-ló, adv. 
ze rznięciem w żołądku. 
GRISKIN, gris'-kln, s. schab 
wieprzowy. 
GRISLY, gr!z'-lć, adj. straszny, 
okropny, szkaradny. 
GRIST, grist, s. mlćwo, zboże 
do zmielenia, mąka. It will hinder 
no-to your mill, (prov.), to ci nie 
przyniesie źadnćj szkody. 
GRISTLE, grls'-sl, s. chrząstka. 
GRISTLY, grls'-slć, adj. chrzą- 
stkowaty. 
GRIT, grit, s. otręby; 2) żwir, 
gruby piasek; 3) opiłki. -stone, 
kamień piaskowy. GRITS, pl. ka- 
sza , krupy (owsiane). 
GRITTY, grlt'-tć, adj. żwiro- 
waty. 
GRIZZLE, gr!z'-zl, 1) s. siwość, 
siwizna; 2) ad], siwy, szpakowaty. 
GRIZZLED ,grlz'-zld, adj. si- 
wowaty, zaczynający siwieć. 
GRIZZLY, gr!z'-zló, adv. siwo- 
wato. 
TO GROAN, grón , v. n. jęczeć, 
stękać, wzdychać. To - for, wzdy- 
chać do czego. The gallozos - for 
him, szubienica go czeka. 
GROAN , s. jęk , stęk, stękanie. 
To fetch a deep -, ciężko stęknąć. 
GROAT, grant, s^ moneta (war- 
tująca 4 pence). 
GROATS, gróts,or grśuts,s.pl. 
krupy owsiane, zob. GRITS. 
GROCER, gró'-sńr, s. korzen- 
nik. -'s shop, sklep korzenny. 
GROCERY, gró'-sór-ć, s. korze- 
nie ; handel korzenny. 
GROG , gróg, s. grog (rum 
z wodą). 
GROGERAM.GROGRAM, gróg'- 
rum, 5. rodzaj kamlotu. 
GROIN , gróln , s. pachwina, 
dymię. Swelling in the -, dymie- 
nica, bonbon. 
GROOM, grftdm, s. chłopak, 
pachołek , lokaj, fagas. - (of the 
stables), stajenny pachołek. -of 
the chamber, kamerdyner. -of 
the stole, dozorca garderoby kró- 
lewskićj. 
GROOVE,'gródw, s. rowek, wy- 
drążenie , wyżłobienie, żłobek. 
TO GROOVE, v. a. wydrążyć, 
wyżłobić. 
TO GROPE, gróp, v. a. i n. 
macać, iść po omacku. To - a 
hen, macać kurę czy z jajem. To 
go groping along, iść po omacku. 
GROSS, grós, adj. gruby, tłu- 
sty, otyły ; głupi, niepojętny; gbu- 
GRO 
rowaty, nieokrzesany; grubijauski, 
nieprzyzwoity; gęsty, nieoczyszczo 
ny; ogromny, szkaradny. -air, 
gęste (ciężkie) powietrze. - beak 
(ptak), grubodziob. - error {mis- 
take), gruby błąd. - headed, gru- 
boglowy; głupi, zakuty. - lan- 
guage, grubiańskie wyrazy. To 
give one - language, zbesztać 
kogo, zmieszać z biotem. A - He, 
wierutne kłamstwo. -sum, ogól. 
GROSS, S. całość , hurt, ogół. A 
dealer in -, kupiec hurtowy. In 
the-, hurtem. The-of the people, 
masa ludu. A-of buttons, 12 tu- 
zinów guzików. 
GROSSLY, grós'-lć, adv. grubo, 
po głupiemu; po grubijańsku; cał- 
kiem, zupełnie. You -mistake 
my meaning, całkiem mnie nie 
pojmujesz. 
GROSSNESS , grós'-nćs, s. gru- 
bość; głupstwo; grubijaństwo. 
GROT, grót, or GROTTO, gról'- 
tó, s. grota. 
GROTESQUE, gró-tćsk', adj. 
dziwny, cudacki, dziwaczny, dzi- 
wolągowaty, potworny. 
GROUND, gróund, s. grunt, 
dno ; ziemia, płaszczyzna , po- 
wierzchnia ; 2) grunt, zasada, przy- 
czyna; 3) grunt, tło, pierwsza 
farba która się co powieka; h) 
GROUNDS,pl. grunta,obszary, po- 
la ; pierwsze początki jakiej nauki; 
osad , fusy. To bite the -, zaorać 
nosem o ziemię. To break -, spró- 
bować czy się uda, starać się wyba- 
dać kogo, otworzyć swą myśl; 2) 
kopać szańce. To dispute the -, 
bić się o otrzymanie pola. To get 
{gain)-,rozpościerać się,ustalić się. 
To give, lose or quit one's -, u- 
stąpić z pola, podać tył, niedotrzy- 
mać placu; cofnąć się. To lay in 
the - , pogrzebać, pochować. To 
run a -, wpaść na mieliznę, zob. 
AG ROUND. To stand or keep one's 
- , bronić swój pozycyi, stawić 
czoło. - floor, dolne piętro. - 
ivy, bluszcz poziemny. - oak, 
dębczak. - plot, grunt, funda- 
ment budowy. - rent, czynsz 
gruntowy. - room, pokój nadol- 
nćm piętrze. - sil (- sel), pod- 
walina ; próg. - work, fundament, 
podstawa, zasada. 
TO GROUND, v.a. oprzeć, u - 
gruntować, zagruntować; ugrunto- 
wać w pierwszych początkach jakićj 
nauki. To - the arms, złożyć 
broń w kozły. To - a ship. wy- 
ciągnąć okręt na brzeg (dla repa- 
racyi). 
GROUND, pręt i part. {zob. 
TO GRIND). 
GROUNDEDLY, gróund'-ćd-lć, 
adv. gruntownie. 
GROUNDLESS, gró&nd'-l&, ad]. 
bezzasadny, płonny. -LY, adv. 
bezzasadnie, płonnie. -NESS, s. 
bezzasadność, plonność. 
GROUNDLING, gróund'-l!ng, s. 
frybka), kielb; 2) groundlings 
{Shaksp.), widzowie na parterze. 
GROUNDLY', gróund'44, adv, 
gruntownie. 
143 
Fice, bSr, ill, bit.yMd, Wn.||Ffne, Un.||N£,prdve, fór, gót.|jCńre, cur, full.UCdln.j|Hóiise.||CJul.||BĆŁ2SMa, 144 
GRO 
GROUP, gróóp, s. grupa, kup- 
ka , grono. 
TO GROUP, v. a. grupować, 
ustawić w kupki, grupę figur uło- 
żyć, rozstawić. 
GROUSE, grfius, s. gatunek cie- 
trzewia. 
GROUT, gr66t, s. męka razowa. 
GROVE, grów, s. gaj, gaik, alea 
w ogrodzie. 
TO GROVEL, grów-wl, v. n. 
czołgać się, pełzać; podlić się, pła- 
szczyć się. 
GROVELLER, grów'-wl-fir, s. 
podły człowiek. 
GROVELLING, grbw-wl-lng, 
part. i adj. czołgający się, pełzają- 
cy ; podły, nikczemny. 
TO GROW, gró, v. ir. n. rość, 
rosnąć ; stać się , stawać się, 
zostać (przechodzić z jednego sta- 
nu w drugi). To - belter, pole- 
pszać się. To - big, zgrubieć. To 
- childish, zdziecinnieć. To - 
dear, podrożeć. To-fat, utyć. 
To - handsome, wypięknieć. To 
- heavy, ociężeć. To - humble, 
upokorzyć się. To - in flesh, na- 
brać ciała, utyć. To - in years, 
zestarzeć się. To - into fashion, 
wejść w modę. To - into a habit, 
zamienić się w nałóg. To - into 
a proverb, wejść w przysłowie. 
To-lale, zmierzchać się. To - 
lean, chudnęć. To - less, zmniej 
szać się. To - light, dnieć, świtać. 
It grows near harvest, żniwa nad- 
chodzę. To-obsolete, wyjść z uży- 
cia. To - old, zestarzeć się. The 
night grows on apace, noc się 
zbliża, zapada. To-out, wyróść, 
wyrosnęć. To- out of fashion, 
wyjść z mody. To - out ot use , 
wyjść z użycia. To-out of favour 
with one, wypaść z czyjćj łaski. To 
- out of kind, wyrodzić się, odro- 
dzić się. To - poor, zubożeć. To 
- rich, zbogacić się, spanoszyć 
się. To - thick, zgęstnieć. To - 
thin, ścieńczeć, zeszczupleć. To 
- together, zrosnęć się. To - 
towards an end, zbliżać się ku 
końcowi, kończyć się. It grows 
towards morning, zabiera się na 
dzień. To - ugly, zbrzydnęć. To 
- up , wyróść, dorość. To - up 
into one's acquaintance, zabrać 
z kim znajomość. To - weary, 
znużyć się, zmęczyć się, strudzić 
się. to-weary of a thing, sprzy- 
krzyć sobie co, obmierzić sobie co, 
znudzić się czćm. To-well, przyjść 
do siebie , wyzdrowieć. To - 
worse, pogorszyć się. To -young, 
odmłodnieć. 
GROWER, grd'-ur, s. rosnęcy. 
.A slow-, drzewo powoli rosnęce. 
A - of cotton, hodujęcy drzewa 
bawełniane. 
TO GROWL, gróuł, v. n. war- 
tzyć; markotać. 
GROWL, s. wark, warczenie. 
GROWN, grón, part. (zob. TO 
GROW), wyrosły, dorosły. A fuli 
- man, dorosły człowiek. A - 
sea, wzdęte morze. - over, ob- 
rosły, zarosły. 
GUA 
GROWTH, grdtń, s. wzrost, 
rośnienie, powiększanie się, przy- 
bytek ; płód. This is o[ our own 
-, to się rodzi u nas, to nasza zie- 
mia wydaje. Native growths oj 
the soil, płody ziemskie. He is not 
come to his lull-, on jeszcze zu- 
pełnie nie wyrósł, jeszcze rośnie. 
This will hinder his -, to mu 
przeszkodzi do wzrostu. 
TO GRUB, grib,v.a. karczować, 
trzebić. To-up, wykarczować, wy- 
trzebić. 
GRUB, s. robak, czerw; 2) kur- 
dupel, karzeł; 3) ubrdanie, przy- 
widzenie, chimera, kaprys. To hav>e 
one's head full of grubs, ubrdać 
sobie co dziwnego w głowie.- 
Street, nazwisko ulicy w Londynie, 
dawnićj zamieszkałej przez autorów 
pieśni ulicznych i innych podobnych 
drobnostek, skąd wszelkie liche pło- 
dy literackie tćm nazwiskiem cecho- 
wane bywają. A-Street writer, 
lichy pismak. 
TO GRUBBLE, grub'-bl, v.n. 
macać, iść po omacku. 
TO GRUDGE, grfidź, v.a. i n. 
żałować sobie lub komu, zazdrościć, 
pozazdrościć. I do not-him his 
happiness, niezazdroszczę mu jego 
szczęścia. To-no pains, nieżalo- 
wać pracy, starania. 
GRUDGE, s. chrap, chrapka; 
zawiść, zazdrość; skryta nienawiść, 
zawziętość. To bear one a-, mieć 
skrytą nienawiść do kogo, mieć 
chrapkę na niego. 
GRUDGINGLY, grOd-żlng-lć, 
adv. niechętnie, pomimowolnie, ze 
wstrętem. 
GRUEL, gróó'-ll, s. klejek. 
GRUFF,gruf, adj. cierpki, kwa- 
śny, ponury, mrukliwy.-LY, adv. 
cierpko, kwaśno, ponuro.'-NESS, 
s. cierpkość, ponurość. 
TO GRUMBLE, gróm'-bl, v. n. 
markotać, mruczeć; burczeć, gdć- 
rać, sarkać, narzekać, (-at, na co). 
GRUMBLER, grflm'-bl-iir, or 
GRUMBLETONIAN, grńm-bl tó- 
nMn, s. zrzęda, mruk, ze wszy- 
stkiego nieukontentowany. 
GRUME, gróóm, s. gruzołka 
w zsiadłym płynie. 
GRUMMEL, grum-mSl, 5. na- 
wrót , wróble proso. 
GRUMOUS, gróó'-mus, adj. gru- 
zoikowaty, zsiadły, gęsty. -NESS, 
zsiadlość, gęszcza. 
GRUNSEL, grun'-sll, s. podwa- 
lina, próg. 
TO GRUNT, grunt, or GRUN- 
TLE, grńn-tl, v. n. krząkać (jak 
Świnia). 
GRUNT, krząk (szczególniej 
świń). 
GRUNTER, grun'-tur, s. krzą- 
kacz; (vulg.) Świnia. 
GRUNTLING, grfint'-llng, s. 
wieprzak, prosię, warchlak. 
TO GRUTCH, v.n. zob. TO 
GRUDGE. 
GUAIAGUM, guł'-y3-kum, s. 
gwajak (drzewo do lekarstw uży- 
wane). 
GUARANTEE, gir-rśn-tć', s. 
GUI 
gwarant, mocarstwo gwarantuj? 
wykonanie traktatu. 
TO GUARANTY, gir'-rAn^, 
v. a. gwarantować, ręczyć za wyko- 
nanie traktatu. 
TO GUARD,g3rd,v.l)c.strzcdr, 
bronić, zasłaniać, zabezpieczyć; 2; 
n.(-againsf), strzedz się, wystrze- 
gać się. 
GUARD, s. straż, warta; straż 
przyboczna, gwardya; obrona, za- 
słona ; opieka; ostróżność. To stand 
upon one's-, mieć się na ostróżno- 
ści. -house, kurdygarda, odwach. 
To be upon the-, stać na warcie. 
To mount the-, zaciągnąć wartę. 
To relieve the-, zluzować warte. 
GUARDIAN, gir-dć-żu, l)'s. 
opiekun (małoletnich); 2) adj. opie- 
kuńczy. - angel, anioł opiekuńczy. 
GUARDIANSHIP, gir-dć-in- 
szlp,s. opieka (nad małoletnimi), 
władza opiekuna. 
GUARDLESS, g3rd'-l&, adj. bez- 
obronny. 
GUDGEON, gód-źin, s. (rybka) 
kiełb; 2) kiep, dudek; 3) obelga , 
zniewaga. To swallow a-, znieść 
obelgę. 
GUELFS, gćlfs, s. pL Gwelfowie, 
zob. GIBELLINES. 
GUERDON, gćr -d&n,s. (Shaksp. 
i Ld. B.) nagroda. In-of...,(W.S.) 
w nagrodę czego. 
TO GUESS, gćs, v. a. 1 n. zgady- 
wać, zgadnąć, odgadnąć; domyślać 
się, dorozumiewać się, miarkować. 
GUESS, s. domysł. 
GUESSER, gAs'-s&r, s. zgadują- 
cy, domyślający się. 
GUESS1NGLY, g&'-slng-U, adv. 
na domysł. 
GUEST, gćst, gość. -chamber, 
izba gościnna. 
TO GUGGLE, giig-gl, v.n. bel- 
gotać, bulkotać (jak kiedy się co 
wylewa z butelki). 
GUIDAGE, gl'-didź, s. nagroda 
dana przewodnikowi. 
GUIDANCE, gl'-d3ns, s. przewo- 
dnictwo, kierunek. 
TO GUIDE, gid, u a. prowadzić, 
przewodniczyć, kierować. 
GUIDE, s. przewodnik. -post, 
slup z rączką, na rozstajnej dro- 
dze. 
GUIDELESS, gld'-lćs, adj. bez 
przewodnika. 
GUILD, gild, s. giełda, cech, 
korporacya. -hall, ratusz w Lon- 
dynie. 
GUILDER, gll'-dlir, s. zloty ho- 
Ipndpręk i 
GUILE, gil, s. chytrość, pod- 
stęp, zdrada, omamienie, mamidlo, 
oszukanie. 
GUILEFUL, gił'-fuI, adj. chytry, 
podstępny, zdradny; mamiący, zwo- 
dniczy. -LY, adv. podstępnie, 
zdradnie, zwodniczo. -NESS, s. 
chytrość, podstępność, zdradziec- 
two. 
GUILELESS, gił'-l&, adj. szcze- 
ry, otwarty. 
GUILLOTINE, gll-lót-ććn', or 
gir-lót-óćn, s. gilotyna. 
GUILT, gift, s. wina, wykroczę- 
Ffce,bir,ail, bat.RMĆ, h£n. [(Fine, tta.||Nd, prdve, fór, gót. (ICńre, cfir, full.|jCótn.||Hóise.y CauL||BW.fl Sd&L * GUN 
nie, przestępstwo. -struck, po- 
czuwający się do winy. 
GUILTILY, gll'-tć-Ić, adv. wy- 
slepwie, przestępnie. 
GUILTINESS, gll'-tć-nćs,s. wina, 
zasługiwanie na karę. 
GUILTLESS, gllt'-lćs, adj. nie- 
winny. Guiltless of... (Dryd. Milt. 
Pope) nieoswojony, nieóbeznany 
z czćm, obcy. -LY, adv. niewin- 
nie.-NESS, s. niewinność. 
GUILTY, gTF-tó, adv. winny, 
zasługujący na ukaranie. To find 
one-, skazać, potępić kogo. To 
plead-, wyznać winę, przyznać 
się do winy. 
GUINEA, gln'-nć, s. Gwinea (kraj 
w Afryce); 2) gwinea (21 szelingów). 
-hen, (-fowl), perlica; (Shaksp. 
Olh.) nierządnica, kurwa. -piy, 
morska świnka; 2) kadet na okręcie 
żeglującym do Indyi Wschodnich. 
GUISE, glz, 8. sposób, tryb, 
kształt; zwyczaj, obyczaj; strój, 
ubiór. 
GUITAR, glt-Ar', s. gitara. 
GULES, gulz, adj. (her.) czer- 
wony. 
GULF, gólf, s. odnoga morska; 
2) przepaść, otchłań, topiel; 
(Shaksp. Mac.) paszcza (żarłoczne- 
go zwierzęcia). 
GULFY, gul'-fć, adj. pełen zało- 
mów morskich; pełen wirów, prze- 
paści. 
TO GULL, gil, v.a. okpić, ocy- 
ganić, oszwabić. 
GULL, s. mewa, rybitwa (ptak 
morski); 2) oszukaństwo, oszusto- 
stwo; 3) okpiony, oszukany, wy- 
strychnięty na dudka. -catcher, 
oszust, oszukaniec, cygan. 
GULLER, gul'-lQr, s. oszust, 
oszukaniec, cygan, lichwiarz. 
GULLERY, gul'-lńr-ó, s. oszusto- 
stwo, oszukaństwo. 
GULLET, gOl'-Ht, s. gardziel, 
gardło; wole. 
TO GULLY, g&l*-ld, v.n. ciec, 
ciurczcć* 
GULLY-GUT, gM'-lć-gut, s. 
(vulg.) żarłok, obżartuch. 
GULLYHOLE , gul'-lć-hdl, S. 
otwor do rynsztoku pod brukiem. 
GULOSITY, gu-lós'-ć-tć, s. żarło- 
czność, obżarstwo. 
TO GULP, gulp, v.a. żlopać, 
chłonąć, tykać. To-down, pochło- 
nąć, przełknąć, połknąć. 
GULP, s. łyk, haust. 
GUM, gum, s. guma; 2) dziąsła. 
TO GUM, v. a. gumować. 
GUMMINESS, gum'-mć-nćs, or 
GUMMOSITY, gum-mós'-ć-tó, s. 
gumowatość. 
GUMMOUS, gum-mńs, adj. gu- 
mowaty. 
GUMMY, gum'-mć , adj. gumo- 
wy ; wydający gumę; nagumowany. 
GUN, gun, s. broń palna, działo, 
strzelba, fuzya. -powder, proch; 
-powder tea, herbata perłowa. 
-powder-treason, (-plot), spi- 
sek mający na celu wysadzenie pro- 
chem parlamentu z królem za Ja- 
kóba I. -shot, strzał; doniosłość 
strzału. -shot wound, postrzał.- 
GYM 
sting, pas przy strzelbie. -smith, 
puszkarz, rusznikarz. -stick, stę- 
pek-stock, loie, osada strzelby. 
-stone, kula kamienna (dawnićj 
używana). 
GUNNER, gun'-nór, artylerzysta, 
kanonier. 
GUNNERY, gun'-nur-ś, s. sztuka 
strzelania z dział. 
GURGE, gflrdź, s. przepaść, ot- 
chłań , wir. 
TO GURGLE, gCir'-g!, v.n. zob. 
TO GUGGLE. 
TO GUSH, gusz, v.n. lać się, 
ciurczeć, tryskać, lunąć. To-out, 
wytryskać. To-out tn tears, zalać 
się łzami. 
GUSH, s. wytrysk, raptowne lu- 
menie; wybuch. 
GUSSET, gus'-s!t, s. ćwikieł, 
klin (u sukni, u koszuli). 
GUST, gust,s. smak; 2) wicher. 
A-o/ anger (passion), wybuchnie- 
nie gniewu. 
GUSTABLE, gus'-ti-bl, orGUST- 
FUL, gńsf-ful, ad], smaczny. 
GUSTATION, gfis-ti'-sziln, s. 
smakowanie. 
GUSTO, gfis*-td, 3. smak. 
GUSTY, gńs'-iś, adj. wichrowa- 
ty, burzliwy. 
GUT, gfit, 1) 8. sing, kiszka; fig. 
żarłoczność, obżarstwo. Gready-, 
żarłok, obżartuch. -foundered, 
(vulg.) głodny. -scraper, (vulg.) 
rzempoła (co gra na skrzypcach jak 
ból po kiszkach). -string, struna 
z kiszki. -tide, (vulg.) tłusty wto- 
rek ; 2) guts, s.pl. trzewa, wnętrz- 
ności, jelita, bebechy. Twisting 
of the guts, ból kiszkowy. Griping 
in the-, kolka. To mind nothing 
but one's,-, prov. tylko dogadzać 
brzuchowi. More-than brains, 
(vulg.) cały jego rozum w brzu- 
chu. 
TO GUT, v.a. wyjęć wnętrzności, 
patroszyć, sprawiać. 
GUTTER, gót'-tfir, s. ryna. 
TO GUTTER, v. 1) a. wydrążyć, 
wyżłobić; 2) n. płynąć, ciec. 
TO GUTTLE, gfit'-tl, v.a. i n. 
(vulg.) chłonąć, pochłonąć, połykać. 
GUTTLER, g&t'-tl-Gr, s. (vulg.) 
żarłok, obżartuch. 
GUTTURAL, gfit'-tfir-il, or gQt'- 
czu-ról, ad], gardłowy, gardlany. 
- letters, litery gardłowe; -NESS, 
s. wymawianie przez gardło. 
GUY, gi, s. Gwido. 
TO GUZZLE. góz'-zl, v. a. i n. 
vulg. źlopać, łykać; chłonąć, zrzeć, 
pochłaniać. 
TO GYBE, dźlb,v.n. zob. TO 
GIBE. 
GYMNASIUM, dź!m-ni'-zMm, 
s. gimnazyum. 
GYMNASTIC (-al), dźim-nAs'- 
tlk, adj. gimnastyczny, należący do 
ćwiczenia ciała; -ALLY, adv. gim- 
nastycznie. GIMNASTICS, 5. pl. 
gimnastyka, sztuki gimnastyczne. 
GYMNIC, dżlm'-nlk, adj. gim- 
nastyczny. 
GYMNOSOPHIST, dźlm-nós'-só- 
flst, s. gimnosofista, indyjski filozof. 
GYMNOSPERMOUS, dżlm-nó- 
HAC 
spSr'-mfis, adj. (bot.) x odkryteml 
nasionami. 
GYNARCHY, dźłnMk-kć, or GY- 
NEOCRACY, dźln-4-ók'-r4-sć, s. 
rzęd kobiet. 
GYPSE, dźlps , or GYPSUM, 
dżlp'-sfim, s. gips. 
GYPSY, zob. GIPSY. ' 
GYRATION, dżl-ri'-szun, s. 
obracanie się w kółko. 
GYRE, dźlr, s. kręg, okr^g, kolo. 
GYROMANCY, dźlr'-d-m4n-só, s. 
wróżenie z kręcenia się w kółko. 
TO GYVE, dżlw, v. a. okuć, za- 
kuć w kajdany. 
GYVES, dżlwz, s. pl. okowy, 
kajdany, pęta. 
H 
HABEAS-CORPUS, ki'-bMs- 
kftr'-pils, s. w. p. prawo na mocy 
którego każdy uwięziony może wy- 
wołać swę sprawę przed s^d wyższy, 
{king's bench). 
HABERDASHER, h4b'-fir-d4sz- 
ir, s. kramarz. 
HABERDINE, hśb-ar-d&n', s. 
suszony stokfisz. 
HABERGEON, h4b-bćr'-dżć-ón, 
s, napierśnik, część dawnćj zbroi. 
HABILIMENT, h4-b!l'-ć-mćnt, s. 
ubiór, ubranie, odzienie, suknia. 
TO HABILITATE, h4-bll'-6-tAt, 
v. a. w. p. nadać moc, upoważnić. 
HABILITATION , h4-blł-ć-t4'- 
sz&n, s. umocowanie, upoważnie- 
nie. 
HABILITY, hi-blK-ó-tć, s. zob. 
ABILITY. 
HABIT, h4b'-lt, s. zwyczaj, na- 
łóg ; wprawa; 2) suknia, odzież. To 
get a -, przyzwyczaić się, nabrać 
nałogu. To get into the - of drin- 
king., nabrać nałogu pijaństwa. 
TO HABIT, v. a. odziać, przyo- 
dziać. 
HABITABLE, hib'-MA-bl, adj. 
mieszkalny. 
HABITABLENESS, h4b'-M4-bl- 
nćs, s. przydatność do mieszkania. 
HABITANCE, h4b'-ć-t3ns, or 
HABITATION, hśb-ć-ti'-szón , S. 
mieszkanie, pomieszkanie. 
HABITANT, h4b'-ó-t4nt, or 
HABITATOR, hSb'-d-ti-tur, s. 
mieszkaniec. 
HABITUAL, h4-blcz'-i-M, adj. 
zwyczajny, zwykły; -LY, adv. 
zwyczajnie, zwykle. 
HABITUDE, Mb'-Mńd, s. zwy- 
czaj, przyzwyczajenie, nałóg. 
HABNAB, h4b'-n4b, adv. na los 
szczęścia, na chybił trafił. 
TO HACK, h4k, v. 1) n. skurwić 
się; 2) a. siekać, rozcinać, motyką 
wzruszać. (- a language) jękać 
się, zajgkiwać się. 
HACK, 1) s. drabina (w stajni), 
motyka; koń najęty, szkapa; kur- 
wa, nierządnica; 2) adj. zużyty, 
oklepany, spowszedniały. 
TO HACKLE, h4k'-kl, u. a. cze- 
sać (len), zob. To hatchel; 2) sie- 
kać, posiekać, pocigć na drobne 
kawałki. 
145 
Fice.Mr, Ml, bM.flMd, hćn.HFlne, fln^NÓ, próre, fór, gÓLlICire.cfir, f&ll.!|Cółn.OHÓŁse.BCaul.[IBĆĆ.||Sófin. HAI 
HACKLE, s. szczotka (do czesa- 
nia lnu), zob. HATCHEL; 2) suro- 
wy jedwab; włókno nieprzędzone. 
HACKNEY, hAk'-nd, 1) s. koń 
najęty, szkapa, wywloką, fiakr; 
kurwa, nierządnica; 2) adj. zużyty, 
oklepany, wyszarzany, spowsze- 
dniały. - coach, fiakr, dróżka. - 
coach-man, fiakr, dróżkarz. - 
horse, najęta szkapa. - writer, 
vulg. najęty pismak. 
TO HACKNEY, v. a. przyuczyć, 
wdrożyć, przyzwyczaić. 
HACKNEYED, adj. zużyty, wy- 
szarzany, oklepany, spowszedniały. 
HAD, hAd, pręt, i part. (zob. 
TO HAVE), miałem; miany. To be 
-, co można dostać. It must be-, 
trzeba to mieć. J - (zamiast 
would) rather, wołałbym. - we 
not better..., czybyśmy nie lepićj 
zrobili... She - like to have died, 
mato nieumarla. He - like to have 
been lost, omal nie zginął. 
HADDOCK, hAd'-duk, s. gatunek 
sztokfisza. 
HADES, hA'-dćz, s. królestwo 
podziemne, piekło. 
HAFT, hAft, rączka, rękojeść, 
anlaba. The - of a knife, trzonek 
noża. 
TO HAFT, v. a. przyprawić rą- 
czkę, antabę; oprawić w trzonek. 
HAG, hAg, s. czarownica, stare 
babsko, jędza. 
TO HAG, v. a. dręczyć, męczyć. 
HAGGARD, hAg'-gArd, adj. dzi- 
ki, niedający się oswoić; wychudły, 
wynędzniały ; okropny szkaradny; 
-EYES, dzikie, oblekane oczy; 
- LY, adv. dziko. 
HAGGARD, s. sokoł dzikowiec. 
HAGGISH, liAk'-glsz, adj. zakra- 
wający na czarownicę, straszny, 
okropny. 
TO HAGGLE, bAg'-gl, v. n. tar- 
gować się do ostatniego. 
HAGGLER, hag'-gl-ur, s. lubiący 
się wiele targować. 
HAGUE, hAg, s. Haga (miasto 
w Holandyi). 
HAH ! hA, interj. ha! 
HAIL , hAl , adj. czerstwy , 
zdrów, jędrny. 
HAIL, s. grad. - shot, drobny 
szrót, dunst.-stone, ziarno gradu. 
TO HAIL, c. l) n. padać (o gra- 
dzie); 2) a. witać, powitać; 3) roz- 
mawiać się z okrętem na morzu za 
pomocą trąby glosowćj. 
HAIL! interj. (w poezyi), witaj! 
witajcie! wiwat! niech źyje! 
HAILY, hA'-lć, adj. gradowaty, 
gradowy. - shower, deszcz z gra- 
dem. 
HAIR, hAr, s. włos; (Shaksp. 
Hen. IV), własność, natura, cha- 
rakter. A fine head of-, piękne 
włosy. To a -, co do joty, dokła- 
dnie. Against the -, pod włos; 
pomimo woli. zob. GRAIN. - bell 
(kwiat), hyacynt. -brained, zob. 
HARE-BRAINED, pod HARE. - 's 
breadth, szerokość włosa. Within 
« -'s breadth, o włos, omal, nie- 
mal. - cap, ber myca. - cloth 
(- shirt), Włosienica. - dresser. 
146 
HAL 
fryzyer, perukarz. - fillet (- 
lace), tasiemka do podwiązywania 
włosów, - pin, drót do włosów. 
- trunk, kufer obity skórą z wło- 
sami. 
HAIRINESS, hi'-ri-nfis, s. wlo- 
sistość, wlochatość, kosmatość. 
HAIRLESS, hir'-lćs, adj. bez- 
włosy. 
HAIRY, hi'-ri, adj. wlosisty, 
włochaty, kosmaty, kudłaty. 
HAL, hil, s. (skroc: z HENRY), 
Henryk. 
HALBERD, hil'-biird, s. hala- 
barda. 
HALBERDIER, hil-b&r-dććr', 8. 
halabardnik. 
HALCYON, hil'-szć-un, 1) s. zi- 
morodek (ptak); (w poezyi), godło 
ciszy, spokojność; 2) adj. cichy, 
spokojny. 
HALE, hil , adj. czerstwy, 
zdrowy. 
TO HALE, v. a. rozmawiać z o- 
krętem na morzu przez trąbę, zob. 
TO HAIL; 2) (hiul, zob. TO 
HAUL). 
HALF, hif, s. adj. i adv. pólo- 
wa; półowiczny; pól, na pół, po 
pólowie. - a dozen, pól tuzina.- 
an hour, pół godziny; (położenie 
artykułu przed łub po HALF, od- 
mienia znaczenie, np.), a-pound, 
pól funta (waga).-apound,pó\ 
funta (czcgobądź). A pound and 
a -, półtora funta. - past seven, 
pM do ósmćj. At (by) -, o poło- 
wę. To get - in -, zyskać sto za 
sto. The better -, większa połowa; 
żonka, małżonka. -awake, na 
pól obudzony. -b lood, przyro- 
dni , nie z jednego ojca lub matki. 
- blooded, odrodzony, ladaco. - 
bred, mieszany, mieszaniec; fig. źle 
wychowany. - brother, brat przy- 
rodni. - cap, (Shaksp. T. of A), 
tył czapki; nieznaczny ukłon, ukłon 
od niechcenia,-dead, na pól umar- 
ły. - fuddled, na pól pijany.- 
heard, na pół usłyszany. - lear- 
ned , na pół uczony, niedouczony. 
- moon, półksiężyca. -pay, pół 
pensyi (wysłużonych wojskowych). 
- penny (hi'-pn-nć), pól pensa 
fezy li sou fran:) - pint, pól pinty 
(polska kwaterka). - read, po- 
wierzchownie oczytany. / am - 
seas over to death (Dryd.), stoję 
jedną nogą nad grobem, (teraz tyl- 
ko o pijanych), -seas over, na 
pól pijany. - sphere, półkula. - 
starved, na pól zamoczony głodem. 
-strained, niedoskonały. -way, 
na pół drogi. - wit, półgłówek. 
HALIDOM, hAlMĆ-dńm, s. świę- 
tość. By my-, na wszystko co 
jest świętćm. 
HALIMAS, hil'-li-mis, s. dzień 
zaduszny. 
HALITUOUS, hi-lłcz'-ń-us, adj. 
wyziewający gęstą parę; bijący do 
głowy (o trunkach), 
HALL, hM, i) s. izba, sala, izba 
sądowa; sala posiedzeń; dom wła- 
ściciela gruntowego; 2) interj. A 
hall! a halli rozstąpcie się! roz- 
suńcie się! proszę o miejsce! (tak. 
HAM 
dawnićj wołali do zgromadzonego 
ludu, ci co się zabierali bić na ku- 
łaki ; teraz a ring! a ring!). 
HALLELUIAH, hiMWM'-yA, s. 
alleluja. 
HALLOO, liAl-ldd*, inlerj. hala, 
horlala! huzia! hyżha! (odgłos 
w szczwaniu psami). 
TO HALLOO, v. a. i n. szczmt. 
psami, hukać, nawoływać psy. 
TO HALLOW, liMMó, v. a. po- 
święcić, uświęcić; czcić; wielbić. 
hallowed be thyname, święć się 
imię twoje. 
HALLUCINATION, hil-lu-s^nA'- 
szńn, s. błąd,omyłka. 
IIALM, hSum, s. źdźbło , ździc- 
blo słomy. 
HALO,hi'-ló, s. (ast.), obrą- 
czka na około słońca lub księżyca. 
HALSER, hJu'-sfir, s. (mar.), 
cuma, lina (do holowania lub przy- 
wiązywania statków). 
TO HALT, hilt, v.n. stanąć, 
zatrzymać się; wahać się; chratnać, 
kuleć. 
HALT , 1) adj. chromy, kulawy; 
2) inlerj. stój!; 2) s. zastanowie- 
nie się, zatrzymanie się; chromo- 
ta, kulawość. To make-, stanąć, 
zatrzymać się. The - , pl. (St.- 
Luke. XIV. 21), chromi, kulawi. 
HALTER, hil'-tur, s. chromy, 
kulawy; 2) stryczek, postronek; 
kantar (na konia), arkan. 
TO HALTER, v. a. związać po- 
stronkiem. 
TO HALVE, h3w, v, a. podzie- 
lić na dwie połowy. 
HALVES, h3wz, s. pl. potowy. 
To qo -, dzielić się na połowę. To 
doby -, przez pólowę co zrobić, 
niedokłaknie zrobić. 
HAM, him, s. udo, goleń; szyn- 
ka wieprzowa ; 2) wioska, miaste- 
czko (skąd nazwisko wielu miast 
w Anglii : Nottingham, Buking- 
ham, i t. d.) - string, ścięgno u- 
dowe. TO - STRING, v. ir. a. 
(pręt i part. - strung), podcięć 
komu ścięgno udowe (łytkę) i przez 
to okulawić. 
HAMADRYADES, hAm-mA-drł'- 
i-ddz, s. pl. hamadryady, nimfy 
leśne. 
HAMLET, ham'-lćt, s. wioska. 
HAMMER, him-mór, s. miot; 
2) dekiel u strzelby. - cloth, na- 
krycie kozia (u powozów). - hard, 
ubity młotem. To go to the-, być 
sprzedanym na licytacyi. 
TO HAMMER, v.a. i n. bić mło- 
tem, kuć, kować, klepać; fig. knuć, 
knować. To - in one's speech, ją- 
kać się. To - treachery, knuć 
zdradę. To - a thing tn one's 
head, przewracać, obracać co 
w głowie. To - a thing into one's 
head, wbić co komu w głowę. To 
- cut, wykuć, wymyślić. To - 
out one's own fortune, dorobić 
się majątku. To - upon a thing, 
zastanawiać się nad czćm, namyślać 
się, wahać się. 
HAMMOCK, bim'-raik, s. wi- 
szące łóżko. 
HAMPER , bim'-pfir , 5. duży 
Fite, Mr,5H,Mt.OMA, hfin-BFlne, fłn.||Nd,pr§ve, fór, gbt.||Cńre, cńr, HAN 
kosz do pakunku; 2) pęto (na ko- 
nie). 
TO HAMPER, v. a. spętać, uplą- 
tać, uwikłać, zawikłać. 
HANAPER, h4n'-4-pfir, 8. skarb, 
izba skarbowa. 
HAND, h4nd, s. ręka; ręka, pi- 
smo własnoręczne, podpis; strona; 
piędź (li cale, miara koni); index, 
skazowka (na zegarku); karty trzy- 
mane w ręku, gra; należenie do 
czego, spóluczestnictwo. 1 o clap 
hands, klaskać w ręce, dawać okla- 
ski; podać sobie ręce (na znak przy- 
jaźni',. To shake -, ścisnąć kogo 
za rękę, ('-nth). <)n uli hands, ze 
wszech stron; jednomyślnie. On the 
one -,... on the other hand, z je- 
dnćj strony ... z drugićj strony. At 
my hands, z mojćj strony. Al your 
hands. z twojćj strony. The fa- 
vours I have received al your 
hands, dobrodziejstwa jakićm od 
ciebie odebrał. It is believed at 
every -, wszyscy temu wierzą, i 
have it ft am very good hands, 
wiem to z bardzo dobrego źródła. 
To buy things at the best (at the 
first)-, kupować co zpierwszćj 
ręki (najtanićj). It lies on my 
hands, to mi cięży na karku, jest 
mi ciężarem. To keep a strict - 
upon one, trzymać kogo krótko, 
trzymać w ryzie, w klubach posłu- 
szeństwa. To have a good-, mieć 
dobrą kartę. To have a - in a 
thing, należeć do czego. He had a 
- in the plot, należał do spisku. 
To have a - at a thing, być 
■wprawnym do czego. In the turn 
of a-, w mgnieniu oka. Upper.-, 
wyższe (starsze) miejsce. Under-, 
skrycie, pokryjomu. Under-deal- 
ing, pokątne knowania. A man 
of his - (of quick hands), czło- 
wiek czynny, obrotny. At -, near 
al -, pod ręką, napodręczu. The 
matter in -, przedmiot obecnie 
zajmujący uwagę To take in-, 
przedsięwziąśc. To take the law 
into one's own-, samemu sobie 
wymierzyć sprawiedliwość. To lay 
- upon , schwycić, uchwycić. To 
lay vio^.nt hands on one's self, 
odebrać Sobie życie. To receive in 
-, odebrać golowką. To pay cash 
(money) in -, płacić gotówką; dać 
zadatek. To live from-to mouth, 
żyć z dnia na dzień. To drink from 
- to fist, wypić jednym haustem, 
wyłknąć, wychylić. To bear in -, 
mieć wswojćj mocy; obiecywać, kar- 
mić nadzieją, zwodzić. Bear a -, 
rusz się, pomoż! To lend a-, dopo- 
módz. To come to hands, dostać 
się do rąk, dojść do rąk. When 
this comes to -, gdy cię to doj- 
dzie (o liście, przesyłce). To lake 
what next comes to -, wziąść co 
się nawinie do ręki. To write what 
next comes to-, pisać co przyj- 
dzie do głowy. To put the last - 
to a thing, wykończyć co ostate- 
cznie. Even hands, kwita. To part 
even hands, rozejść się niejeden 
drugiemu nie będąc winien; (nie o- 
trzymawsz- źaanć korzyści). Out 
HAN 
of-, jak najspieszniej, wlot, na- 
tychmiast. Be sure to do it out of 
-, pamiętaj to zrobić przedewszy- 
stkićm innćm. To be on the mend- 
ing -, przychodzić do zdrowia. To 
hr' under the physicians' hands, 
być w rękach doktora. To hold - 
loilh, (Shaksp.), nieustępować ni- 
komu , me być niższym od nikogo. 
To lower the -, popuścić trochę 
cuglów. - in -, jednozgodnie, je- 
dnomyślnie. To go - in - in a 
business, jednozgodnie z kim dzia- 
łać. - to -, wręcz. To fight - to 
-, bić się wręcz. - over head, na 
ieb na szyję, bez zastanowienia. 
Heart and -, szczerze, z całego 
serca. - and glove, po bratersku, 
po przyjacielsku. They are - and 
glove one with another, są to 
nieodstępni przyjaciele; znaj? się 
jak łyse konie. To call for more 
hands, więcćj przywołać ludzi (maj- 
tków) do pomocy. Come up all 
hands! all hands upon deck! 
(komenda na statkach żeby się 
wszyscy stawili). Hands off! (trzy- 
maj) ręce przy sobie! To wash 
(clear) one's hands of a thing, 
umywać od czego ręce. Under - 
and seal, z podpisem i z pieczęci?. 
1 have a note under his-, mam 
rewers z jego własnoręcznym pod- 
pisem. - barrow, nosze. - bas- 
ket , koszyk. - bell, dzwonek. - 
bill, kartki rozdawane po ulicach 
przechodzącym, z rozmaitemi ob- 
wieszczeniami. - breadth, piędź. 
- cuffs, pl. mankietki, kajdanki 
na ręce. To - cuff, nałożyć kaj- 
danki na ręce. - fast, uwięzienie, 
trzymanie pod strażą; ze związane- 
mi rękami; zaręczony. - fetters, 
pl. kajdanki na ręce. - fuli, garść, 
przygarść; garstka. - gallop, ka- 
regalop. - grenade, granat rzu- 
cany z ręki. - gun, broń ręczna, 
flinta. - maid, służebnica, sługa. 
- mili, żarna. - saw, piłka. - 
writing, własnoręczne pismo, cha- 
rakter. 
TO HAND, v. a. wręczyć, po- 
dać; prowadzić za rękę. To - 
'aóout, dać w około, rozdać wielu 
osobom. To - down, przekazać 
(potomności). To - a lady into a 
coach, podać damie rękę do powo- 
zu. Left handed, mańkut. A two 
handed fellow, ogromny, silne 
chlopisko. A two handed sword, 
miecz oburęcznj 
HANDICRAF hW-dć-krAft, S. 
robota ręczna , rękodzielnictwo, 
rzemiosło; 2) - or handicrafts- 
man , rękodzielnik, rzemieślnik. 
HANDILY, h4n'-dć-ić, adv. zrę- 
cznie. 
HANDINESS hW-dć-nćs, s. 
zręczne'.. 
HANDIWORK, hin-dć-uurk, s. 
zob. HANDICRAFT. 
HANDKERCHIEF, h4ng'-kćr- 
czlf, s. chustka do nosa. Ńeck -, 
na szyję. 
TO HANDLE, hSn'-dl, v.a. obra- 
cać w ręku, trzymać w ręku; trak- 
tować o czćm, pisać, rozprawiać 
HAN 
o czim. - arms! (kom.) za broń! 
HANDLE, s. rączka, rękojeść, 
antaba, ucho , gifes, korba, trzo- 
nek. To lake by the right-,wziąść 
się do czego z dobrćj strony. You 
take it by the wrong -, tle się 
bierzesz do tego. 
HANDLESS, hindMćs, adj. bez 
ręki. 
HANDSEL, h3n'-s51, s. co się 
utarguje na początek, początek 
(między kramarzami); 2) użycie 
poraź pierwszy jakiej rzeczy. To 
take -, utargować na początek. 
TO HANDSEL, v. a. zrobić po- 
czątek , dać utargować na po- 
czątek ; 2) użyć po raz pierwszy. 
No one has handselled me yet, 
nikt mi jeszcze nie zrobił początku 
(nie dal dziś utargować). 
HANDSOME, hśn'-sftm, adj. pię- 
kny, śliczny; piękny, znaczny; pię- 
kny, szlachetny, A-action,piękny 
czyn. A - fortune, piękny majątek. 
A - reward, piękna nagroda. - 
is that - does, prov. ten jest pię- 
kny, kto się pięknie prowadzi; - 
LY, adv, pięknie, ślicznie;-NESS, 
s. piękność, śliczność. 
HANDY, han'-dć, adj. ręczny, 
zrobiony od ręki; 2) zręczny, 
sprawny, szykowny. - blows (- 
strokes), uderzenia ręką.-dandy, 
rodzaj gry dziecinnćj. 
TO HANG, hśng, v.ir. 1) a. po- 
wiesić, zawiesić, obwiesić; czepiać, 
uczepić; 2) n. wisieć, zawiesić się; 
czepiać się, uczepić się, zaczepić 
się; fig. zostawać w zawieszeniu, 
w niepewności; zależeć od kogo. 
To - one's self, powiesić się. Go 
- yourself! idź do kala! - him! 
precz z nim! -it! niech to kaci 
wezmą! To - a room, wybić po- 
kój (obiciem). To - back, ociągać 
się, opierać się. To - down, zwie- 
sić ; obwisnąć. To - fire (o strzel- 
bie) , zatrzymywać (ogień). To - 
loose, obwisnąć. To - out (up), 
wywiesić. To - out a flag, wywie- 
sić chorągiew. To - over, wisieć 
nad czćm. To - together, trzymać 
się kupy, zostawać w ścisłym zwią- 
zku. To - upon, powiesić na czćm, 
wisieć na czćm; uczepić się, ciężyć 
na czćm, być ciężarem. To - upon 
the rear of the enemy, cisnąć, na- 
ciskać, (nacierać) na tylną straż nie- 
przyjaciela. Life hangs upon me, 
życie mi jest ciężarem. - by, vulg. 
przyczepa, pieczeniarz. - dog, szu- 
bienicznik, wisielec. -man, kat. 
HANGER, hśng'-fir,s. wieszadło, 
hak, kołek (do wieszania); 2) kor- 
delas. Hangers of a sword, pen- 
dent. Hanger-on, przyczepa, pie- 
czeniarz. 
HANGING, hAng'-lng, 1) part, 
adj. i s. wiszący, zawieszony; wie- 
szanie. - business (- matter), 
sprawa gardłowa (gdzie idzie o gar- 
dło). - face (- look), wzrok zło- 
dziejski ; 2) hangings, s. pl. obicie. 
HANK, hSngk, s. kłębek (nici); 
2) vulg. skłonność, popęd, chęć. 1 
have him at a-, vulg. wiem z ja- 
kićj strony go zażyć, znam jego 
147 
Fiw, Hr, 411, b4t.BMĆ,h£MFinc.nn.||Nd,pr&ve. ftr,gMCńre, cur,O.[[C6MH&use.HC4uL§l^^ 148 
u ar 
słabą stronę. To have (hold) a great 
- upon (over) one, vulg. przewo- 
dzić nad kim, tnieć go po swćj woli. 
TO HANKER, hAngk'-ur, v. n. 
(after) wzdychać, tęsknić do czego, 
pragnąć, pożądać; mieć pociąg do 
czego. To have a hankering after 
one's country, tęsknić do ojczyzny. 
HANOVER, hAn'-d-wur, s. Hano- 
wer (kraj i miasto). 
HANOVERIAN, hAn-nó-wó'-rć- 
Sn i) adj. hanowerski; 2) 5. Hano- 
werczyk. 
HAN'T, hA'-nt, skróć, zam. Have 
not, has not. 
HAP, hAp, s. traf, trafunek, los, 
przypadek. By good -, szczęściem, 
By Ul-, nieszszęściem.- hazard, 
łos szczęścia, chybi! trafił. At-ha- 
zard, na los szczęścia, na chybił 
trafił. 
TO HAP, v. n. trafić się, przy- 
trafić się, zdarzyć się. If he should 
- to come, jeżeliby przypadkiem 
przyszedł. 
HAPLESS, hAp'-l&, adj. nieszczę- 
śliwy. > 
HAPLY, hAp'-lA, adv. trafunko- 
WO, f4zypadkicn; może. 
TO HAPPEN, hAp'-pn, v. n. tra- 
fić się, zdarzyć się, wydarzyć się. 
HAPPILY, hAp'-pć-ló, adv. szczę- 
śliwie , szczęściem; (Shaksp.) przy- 
padkiem. 
HAPPINESS, hAp'-pć-n&, s. 
szczęście, szczęśliwość. 
HAPPY, hAp'-pć, adj. szczęśliwy. 
1 am - to learn, z przyjemności? 
dowiaduję się, milo mi jest słyszeć. 
To lead a - life, prowadzić szczę- 
śliwe życie. To be - in a wife, 
natrafić na dobrą żonę. 
HARANGUE, hA-rAng*, s. mowa, 
przemowa. 
TO HARANGUE,v.n.miećmowę. 
HARANGUER, hA-rAng'-fir, s. 
mówca (z niejaką pogardą). 
TO HARASS, hAr'-As, v. a. zmę- 
czyć, znużyć, znękać, zmordować. 
HARBINGER, hAr'-Mn-dżAr, s. 
goniec (zwiastujący nowinę). 
HARBOUR, hAr-bfir, s. przystań, 
port; przytułek, schronienie. 
TO HARBOUR, v. a. dać schro- 
nienie, schronić, chować, przecho- 
wywać. To - a thought, mieć myśl. 
HARBOURED , hAr'-bfir-fir , s. 
dający schronienie. 
HARBOURLESS, h5r'-bór-lćs, 
adj. bez portu; bez przytułku. 
HARD, hArd, adj. i adv. twardy 
(fizycznie i moralnie); trudny; cię- 
żki; zly, kiepski; niegrzeczny, 
grubijański; przykry, nieprzyje- 
mny; cierpki, ostry; tęgi, srogi, 
ostry. - by, tuż przy. - of belief, 
niewierny, niedowierzający. - of 
digestion, trudny do strawienia, 
niestrawny. - of hearing, tępego 
słuchu. - to be understood, tru- 
dny do zrozumienia. - to come at, 
trudny do nabycia; nieprzystępny. 
- to deal with, z którym trudno 
przyjść do końca. - to please (to 
be pleased), wybrydny. To bear - 
upon, gnieść, ciężyć, przygnieść. 
'lis a - case, to trudna sprawa, 
HAR 
trudne (nieprzyjemne) położenie. 
Don't think - of me, nie myśl źle 
o mnie; nie bierz mi za złe. He has 
had-measures, źle bardzo z nim 
postąpiono, 1 was too - for him, 
zanadto byłem dla niego silny. It 
will go - bul TU have it, muszę 
to mieć, i sam diabeł nie przeszko- 
dzi. To be - al work, pilnie pra- 
cować, przysiedzicć fałdów. - 
beam, grab. - beset, zewsząd oto- 
czony , obsaczony. - bound, za- 
twardzony, cierpiący zatwardzenie. 
- drinking, tęgie picie. - ear- 
ned, ciężko zapracowany, zarobio- 
ny. - favoured, brzydki, szpetny. 
- fisted, skąpy.- got (-gotten), 
ciężko zarobiony, ciężko nabyty.- 
handed, mający twardą skórę na 
rękach. - head, uderzenie łbami 
(łeb o łeb). - hearted, twardego 
serca, nieużyty, zakamieniaty. - 
heartedness, nieczułość, zakamie- 
niaiość, zatwardziałość serca. - 
labour, ciężka praca; ciężki poród. 
-mouthed, twardy w pysku, twar- 
dogęby. - nibbed (o piórach do 
pisania), z twardym nosem. - re- 
sin, kalafonia. - set, z blizka ści- 
gany. - skinned, twardoskóry. - 
student, pilny uczeń. - task, tru- 
dne zadanie.- limes, ciężkie czasy. 
- ware, żelaztwo. - ware-man, 
żelaznik. - winter, sroga zima. - 
willed, mający twardą czaszkę, ka- 
puścianą głowę. - words, niegrze- 
czne słowa. 
TO HARDEN, hir'-dn, v. 11 a. 
hartować, zatwardzić, stężyć; 2) n. 
stwardnieć, stężeć. 
HARDENER, h3r'-dn-flr, s. za- 
twardzający, stężający. 
HARDIHEAD, h3r'-dó-hM, or 
HARDIHOOD, h3r'-dć-hud, or 
HARDIMENT, h3r'-dó mćnt, s. ł 
śmiałość, nieustraszona odwaga, 
waleczność, dzielność. 
HARDINESS, hśr -dć-nćs, S. tę- 
gość, twardość; śmiałość, odwaga; 
trud, znój, znużenie. 
HARDLY, h3rd'-lć, adv. twardo, 
surowo, trudno; ledwie, zaledwie. 
- ever, prawie nigdy. Things - 
attained are long retained, lepiej 
pamiętamy czegośmy się z ciężką 
pracą nauczyli. 
HARDNESS, h3rd'-nćs, s. za- 
twardzenie, zatwardziałość; suro- 
wość (obyczajów); sztywność (w ma- 
larstwie) ; trudność, ciężkość, nie- 
dostatek ; zatwardziałość serca, 
nieczułość. 
H ARDOCK,h3r'-dók,s. (Shaksp.) 
zob. BARDOCK. 
HARDS, h3rdz, s. pi. kłaki, pa- 
kuły, zgrzeble, zob. HURDS. 
HARDSHIP, h3rd'-szlp, s. znój, 
trudy, niewczasy; mozol. 
HARDY, h3r-dó, adj. twardy, 
tęgi; silny, dzielny; odważny, śmia- 
ły, zuchwały, zapamiętały. 
HARE, hir, s. zaiąc. - brai- 
ned, płochy, trzpiotowaty, szalawi- 
łowaty. -'s ear (róślina), uszko 
zajęcze. - lip, szczerbata warga. 
- lipped, szczerbaty. 
HARIER, har'-rć-ór<z. chart. 
BAR 
TO HARK or TO HARKEN, 
h3rk, v. n. zob. TO HEARKEN. 
HARK! HARKEE! inter], słu- 
chaj ! stysz! 
HARL, h3rl, s. włókno lniane. 
HARLEQUIN, hSr'-li-kln, s. ar- 
lekin, błazen, śmieszek. 
HARLOT, hSr'-lut, a. kurwa, 
nierządnica ; (Shaksp.). oszust, 
oszukaniec. 
HARLOTRY, h3r'-lót-rć, 1) J. 
nierząd, wszelcczeństwo, kurew- 
stwo; 2) ad). (Shaksp.) podły, pos- 
polity, nikczemny. 
HARM, h3rm, s. złe; szkoda, 
uszkodzenie; niesłuszność, krzy- 
wda. To do -, zaszkodzić. He 
means no -, nie ma złych zamia- 
rów (nie dice urazić). To keep out 
of -'s way, unikać niebezpieczeń- 
stwa, nienaraźać się na szwank. 
There is no-in it, nie masz w tćm 
nic złego.-watch,-catch, prov. 
kto pod kim dołki kopie, sam w nie 
wpada. 
TO HARM, u. a. wyrządzić złe ; 
zaszkodzić , uszkodzić ; obrazić, 
skrzywdzić. 
HARMFUL, h3rm'-fól , adj. zły, 
szkodliwy; -LY, adv. szkodliwie; 
-NESS, s. szkodliwość. 
HARMLESS, h3rm'-lćs, adj. nie- 
szkodliwy; niewinny; t nieuszko- 
dzony, nietknięty; -LY, adv. nie- 
winnie ; bez szwanku; -NESS, s. 
nieszkodliwość; niewinność. 
HARMONIC (-al), h3r-món'-lk, 
ad), harmonijny, slodkobrzmiący, 
dźwięczny. 
HARMONIOUS, b3r-mó'-nć-fis, 
ad), harmonijny, jednozgodny, 
dźwięczny; -LY , adv. harmonij- 
nie; -NESS, s. jednozgodność, 
jednodzwięczność. 
TO HARMONIZE, h3r'-md-niz, 
V. a. zgodzić, pogodzić. 
HARMONY, h3r'-mó-nć, s. har- 
monia, jednozgodność. 
HARNESS, h3r'-nćs, s. zbroja, 
uzbrojenie; 2) szory, chomąty. 
TO HARNESS, v. a. przywdziać 
zbroję; 2) włożyć szory na konie, 
ubrać w chomąty. 
HARP, h3rp, s. arfa. 
TO HARP, v. a. i n. grać na ar- 
fie. To - at, zmierzać do czego. 
What do you-at? do czego zmie- 
rzasz? do kogo pijesz? To - al- 
ways on the same string, prov. 
ciągłe jedną śpiewać piosneczkę, 
(ciągle to samo powtarzać). 
HARPER, h3r'-pór, s. harfista, 
arii sta. 
HARPING, h3r'-plng, s. granie 
na arfie; 2) hak okrętowy. - iron 
(harpoon), hak z liną, używany 
w połowie wielorybów. 
HARPSICHORD, h3rp'-sć-kórd, 
s. klawikord. 
HARPY, har'-pć, s. harpia (po- 
twór urojony przez mytologów gre- 
ckich , z twarzą kobiecą i ze szpo- 
nami ptaka drapieżnego); fig. żar- 
łok , chciwiec. 
HARQUEBUS, h3r'-kuć-bus, t. 
HAQUEBUSIER, h3r-kuM>ós- 
sMr', zob. ARQUEBUSE, i t. d. 
Hce,bir, Ml, bSu|jMd, b5n.|JFine, fIn.gNd, próve,fórt góLgCure, cfir,fMl.|jCdhi.gHMse.||G3ul.{] BiMSÓ&u HAS 
HARRIDAN, hir'rt-dAn, s. sta- 
re kobylsko; 2) stare kurwisko. 
HARRIOT (-bt), Mr-iA-lit, s. 
(skróć: z HENRIETTA), Henry- 
czka. 
HARROW, hAr'-ró, s. brona. 
TO HARROW, v.a. bronować; 
2) łupić, rabować, pustoszyć; 3) 
drzeć, rozdzierać, męczyć, dręczyć; 
h) (Shaksp. i Milt.), podbić, po- 
konać. 
HARROWER, hAr'-rÓ-6r, s. bro- 
nownik. 
HARRY, hAr'-rć, s. (skróceń: 
z HENRY), Henryk, Henryczek. 
TO HARRY, v. a. zmęczyć, 
zmordować, znużyć, znękać, (zob. 
TO HARASS); 2) łupić, rabować, 
plondrować. A 
HARSH, hArsz, adj. cierpki, 
ostry, kwaśny; chrapliwy, przera- 
źliwy; chropowaty, nierówny; ostry, 
surowy; przykry, nieprzyjemny. 
-LY, adv. cierpko, chrapliwie; 
chropowato; ostro, nieprzyjemnie. 
-NESS, s. cierpkość; ostrość; su- 
rowość; nieprzyjemność. 
HART, hArt, s. jeleń, rogacz 
szostak (majęcy sześć lat). - shorn, 
spirytus wycięgnięty z rogu jelenie- 
go; (roślina), babka, wronia stopa. 
HARVEST, hAr'-wćst, s. żniwo; 
plon, korzyść. To make -, żęć, 
zbierać zboże z pola. Such seed he 
sows, such-shall he find (Dryd.), 
jak sobie kto pościele, tak się wy- 
śpi. - home, obżynki; pieśń ob- 
tynkowa. - man, żniwiarz, żeniec. 
- time, żniwo. -woman, żni- 
w iarkd 
TO HARVEST, v. a. żęć, zbie- 
rać zboże z pola. 
HARVESTER, hJF-wĆs-tfir , s. 
żniwiarz, żeniec? 
TO HASH, hAsz, v. a. siekać (- 
up), posiekać. 
HASH, s. siekanka, siekanina. 
HASLET, hi'-slćt, 5. serce, wę- 
troba i gardziel z zakłótego wie- 
prza. 
HASP, hAsp, s. skobel u drzwi); 
2) motowidło. 
TO HASP, v. a. zamknęć na 
skobel. 
HASSOCK, hAs'-suk, s. mata do 
klęczenia w kościele. 
HASTE, hist, s. pośpiech, prę- 
dkość, szybkość. In-, pospie- 
sznie, prędko. To make -, spie- 
szyć się, pospieszać. The more -, 
the worse speed, (prov.), co na- 
gle to po diable. ■ 
TO HASTE, hist, or TO HA- 
STEN , hi'-sn, t?. 1) a. pędzić, na- 
legać, przyspieszać; 2) n. spieszyć 
się, pospieszać. 
HASTILY, his'-tć-lć, adv. spie- 
sznie, prędko, szybko; popędliwie, 
z gniewem, porywczo. 
HASTINESS, hAs'-tć-nćs, 8. po- 
pędliwość; porywczość. 
HASTINGS, his'-tlngz, 3. pl. 
wczesne owoce, wczesne warzywa 
(groch). 
HASTLET, hAsf-lćt, s. zob. 
HASLET. 
HASTY bAs'-tć, adj. szybki, 
HAU 
skory, spieszny; popędliwy, po- 
chopny do gniewu, porywczy; wcze- 
sny, ranny (o owocach). - pud- 
ding, gatunek na prędce zrobić 
się mogącego budeniu, z mleka i 
męki. 
HAT, hit, s. kapelusz. Hat off! 
kapelusze do ręki! Hat-band (- 
string), tasiemka od kapelusza. - 
case (- box), futerał na kapelusz. 
- maker, zob. HATTER, kape- 
lusznik. 
TO HATCH, hAcz, v. 1) a. sie- 
dzieć na jajach , wysiadywać pisklę- 
ta ; 2^ n. lędz się, lęgnęć się, kłuć 
się, wykluć się; fig. wymyślić, wy- 
koncypować, knuć, uknuć; wylędz 
się, wykluć się; (Shaksp.), ryć , 
sztychować, rysować figury na sre- 
brze, zlocie. To count the chickens 
before they are hatched, (prov.), 
przed niewodem ryby łapać. 
HATCH, s. lężenie się pisklęt, 
wylęgnienie; pisklęta wylęgłe, gnia- 
zdo pisklęt; 2) drzwi przedzielone 
na pólowę (w domach chłopskich); 
3) (mar.), luka ćzyli otwór w po- 
kładzie okrętowym. - way, przej- 
ście (przez lukę) z jednego pokładu 
na drugi. To be under hatches, 
być w wielkiej tarapacie, znajdo- 
wać się w złój toni. 
TO HATCHEL, hAk'-kl, or hAcz'- 
Ć1, v. a. czochrać, czesać (len, ko- 
nopie). 
HATCHEL, s. szczotka (do cze- 
sania lnu, konopi). 
HATCHELLER, hak'-kl-ur, s. 
czeszęcy (len, konopie). 
HATCHET, hicz-lt, s. siekier- 
ka, toporek. -face, szpetna twarz. 
- faced, szpetny na twarzy. - 
shaped, (bot.), siekierkowaty. 
HATCHMENT, hAcz-mćnt. s. 
herb zmarłego wystawiony na kata- 
falku. 
TO HATE, hit, v. a. nienawi- 
dzieć, niecierpieć, brzydzić się. To 
be hated, godzien nienawiści. 
HATE, s. nienawiść. 
HATEFUL, hit'-ful, adj. niena- 
wisny; godzien nienawiści, obrzy- 
dły, obmierzły. -LY, adv. niena- 
wistnie; obmierzle. -NESS, s. 
nienawistność, obrzydłość. 
HATER, hi'-tfir, s. nienawiśnik. 
HATH, Mth, (trzecia osoba sło- 
wa : TO HAVE, używana teraz tyl- 
ko w Piśmie Świętćm i w stylu uro- 
czystym). 
HATRED, hA*-trćd, s. nienawiść. 
HATTER, hAt'-tŁr, 8. kapelu- 
sznik. 
TO HATTER, v.a. zob. TO 
HARASS. 
HATTOCK, hAt'-t&k, 8. mendel 
zboża (12 snopów). 
HAUBERK, hAu'-bćrk, s. pan- 
cerz, kirys. 
HAUGHTILY, hAu'-tMĆ, adv. 
hardo, dutnnie, wyniośle. 
HAUGHTINESS, hAu'-tó-nćs, a. 
hardość, duma, pvcha, wyniosłość. 
HAUGHTY, hau'-tć, adj. hardy, 
dumny, wyniosły. 
TO HAUL, hAul, ©. a. (mar.), 
cięgnęć, wlec, windować; 
HAW 
wać. To - about, (vu^.)t targać, 
szamotać, szarpać. 
HAUL, (HAULING), «. (mar.), 
ciągnienie, wleczenie, windowanie. 
HAUNCH, h Jnsz, s. biodro, 
udo, goleń; fig. tylna część. 
TO HAUNT, bint, v. a. i n. by- 
wać gdzie często, przebywać, od- 
wiedzać , zwiedzać; naprzykrzać 
się, być natrętnym; straszyć ( o 
strachach, upiorach). This house 
is haunted, w tym domu są stra- 
chy, zle duchy; w tym domu stra- 
szy. 
HAUNT, s. uczęszczanie, prze- 
bywanie , odwiedzanie. 
HAUNTER, hant'-fir, s. uczę- 
szczający, przebywający. 
HAUTBOY, hó' bńć, s. oboj. 
HAUT-GOUT, hó'-gdó, S. mo- 
cny smak, mocny zapach (potraw). 
TO HAVE, haw. v. ir. a. mieć, 
posiadać. To - gol, mieć, dostać. 
/ - got a cold, dostałem kataru. 
To let -, naraić, nastręczyć, dać. 
To - at heart, mieć na sercu, 
troszczyć się o co. To - by heart, 
umieć na pamięć. To - a care of, 
baczyć na co, mieć baczenie, sta- 
ranie. - a care! strzeż się! To - 
a mind for (to), mieć do czego o- 
chotę, chcieć się. - at you, do 
ciebie mówię, ciebie się to tyczy. 
- with you, idę z tobą, -after 
him! dalćj za nim! - her away! 
precz z nią! - done with it. prze- 
stań , daj pokój. - me excused, 
proszę mi przebaczyć. You - it 
right, zgadłeś, trafiłeś. As ill luck 
would - it, jak na nieszczęście. 
What would you-? czego chcesz? 
I would - you know, chciałbym 
abyś wiedział , mąsz wiedzieć, 
wiedz. I would not - wu write, 
nie radziłbym ci'pisać. Would you 
- me...? chciatlebyś abym...? 
miałżebym ? I shall - my likeness 
drawn (taken), każę się odmalo- 
wać. Do well and- well, (prov.), 
jak sobie kto pościele tak się wyśpi. 
HAVEN, hi'-wn, s. przystań, 
port. 
HAVING. hiwMng, 8. miano, 
posiadłość, dobra/ 
HAVOCK, hiw'-wftk, 1) 8. spu- 
stoszenie , łupież,- rabunek; mord, 
rzeź. To make - of, grasować, 
łupić, pustoszyć, To make-of an 
estate, strwonić, zmarnotrawić ma- 
jątek , 2) inter j. blj I morduj 1 za- 
bijaj 1 
TO HAVOCK, v. a. niszczyć, 
łupić, pustoszyć; sprawić net, 
wyciąć. 
HAW, hłu, 8. motyka, graca, 
sob. HOE; 2) głóg (krzak 1 jagoda); 
3) pastewnik, ogródek; 4) jęczmień 
na oku; 5) jąkanie się, zacinanie 
się w mowie. - thorn, głóg. 
TO HA W, u. n. jąkać się, zaci- 
nać się. 
HAWK,b&uk, 8. jastrząb, so- 
kol; 2) charkanie, krztuszenie dę. 
- 8 nose, noz om. - weed, (sio- 
le) , jastrzębiec. 
TO HAWK, «.n. la. polewać 
z jastrzębiem; 3) charkać, krzto- 
149 
Fice, bir, Ml, błt.yMĆ, h5n.[|Fłne,fIn.gNd, prdve, fór, gót.gCure, cór, f&U. yCdln.y H6&se.||C4ul.yBM.8SWn. 150 
HEA 
słć się, (-up), wy charkać; 3) 
ogłaszać przedaż towarów, obwo- 
ływać na ulicach towary. 
HAWKED, hiu'-kćd, adj. za- 
gięty nakształt dzioba jastrzębiego. 
HAWKER, hJu'-kur, a. jastrzę- 
bnik,sokolniczy,myśli wiec polujący 
z jastrzębiem; 2) obwołujący towary 
(dzienniki) po ulicach. 
HAWSES, hiu'-slz (HAWSE- 
HOLES) , s. pl. dwa otwory pod 
dziobem okrętu, do przewleczenia 
lin kotwicznych (kiersztaków). 
HAY, hi, 8. siano; 2) rodzaj 
tańca; 3) siatka do łapania króli- 
ków. Rowing -, otawa. Make - 
while the sun shines, (prov.), gdy 
się łyka drzeć dają, wtenczas je 
drzeć. - cock, stożek siana. - 
harvest (- lime), sianokos, koso- 
wica. - loft (- mow), strych na 
siano. -maker, kosarz.-market, 
targ na siano. - rick (- stack), 
stóg siana. 
HAZARD, hiz'-fird, s. traf,tra- 
funek, przypadek, los niepewny, 
niebezpieczeństwo. To run a -, 
narażać się na niebezpieczeństwo. 
Toruń the - of a battle, odwa- 
żyć się stoczyć bitwę (nie będąc pe- 
wnym wygranćj). To stand all ha- 
zards , odważyć wszystko. 
TO HAZARD , v. a. i n. odwa- 
żyć, odważyć się, narazić się na 
niepewne, próbować szczęścia. 
HAZARDABLE, hiz'-flr-di-bl, 
adj. niepewny, ślizki, uległy wszel- 
kim losu kolejom. 
HAZARDER , hSz'-ur-dur, s. 
człowiek śmiały, odważny. 
HAZARDOUS, hAz'-flr-dus, adj. 
niepewny, ślizki, niebezpieczny. - 
LY, adv. niepewnie, niebezpie- 
cznie. " ' 
HAZE, h5z, s. (gęsta) mgła. 
HAZEL, hY-zl, 1) s. leszczyna; 
orzech laskowy; 2) adj. koloru b- 
rzecha laskowego, jasnobrunatny. 
- hen, jazrząbek. - mold, mysz 
laskowa. - nut,orzechlaskowy. 
- tree, leszczyna.- wori(rośli- 
na), kopytnik. u i / ' 
HAZELLY, adjVkoloru 
orzecha laskowego, jasnobrunatny. 
HAZINESS, hi-zb-nćś,^ingli- 
stość, zamglenie. ' 
HAZY, bi^$ adj. mglisty. ' . 
HE, hó, pron. oh; 2) who, 
(- that), ten który (co). - whom 
I speak of, ten o którym mówię. 
If I Were -, gdybym był nim. I 
am -, jam jest (ten o którym mo- 
wa). No fool -, nie w ciemię bity. 
- is never poor that little has, 
but - that much desires, nie ten 
ubogi kto mato ma, lecz ten kto 
wiele pragnie; 3) służy do oznacze- 
nia samca pomiędzy temi zwierzę- 
tami , które nie mają w języku od- 
dzielnych nazwisk dla samców i sa- 
mic. - bear, niedźwiedź. - cat, 
koL -goat, kozioł; h) kładzie się 
czasem dla podobnego odróżnienia 
płci, przed imionami ludzi. - cou- 
sin, kuzyn. - neighbour, sąsiad. 
- servant. sługa (męszczyzna). 
HEAD,hćd,s. głowa; główna 
HEA 
część; głowa , naczelnik; figura na 
przodzie okrętu; punkt, artykuł, 
kategorya; czapka alembikowa; 
sztuka bydła; głowa, człowiek, oso- 
ba ; olćj w głowie, rozum; czoło, 
opós. - of a cabbage, nail, pin, 
głowa kapusty, gwożdia, główka u 
szpilki. Head of poppies, makowa 
główka. - of an arrow, ostrze 
strzały. The two heads of a cask, 
dwa dna beczki. - of a river, źró- 
dło rzeki. - of an army, szpica, 
przednia straż wojska; 2) wódz do- 
wódzca. - of a family, ojciec fa- 
milii. At the -, na czele. To be at 
the - of, być na czele czego. A -, 
na przedzie, naprzód, przed. Tal- 
ler by the -, wyższy o głowę. A 
buck of the first - pięcioletni je- 
leń. (a) Hundred - of cattle, slo 
sztuk bydła. So much a -, tyle od 
głowy (od osoby). - and shoul- 
der, gwałtem, przemocą. To drag 
in by the - and shoulders, na- 
kręcać, naciągać (porównanie). Over 
- and ears, po uszy (w długach, 
zakochany). To put a thing into 
one's, - włożyć co komu w głowę. 
He has a - of hts own, niezmier- 
nie uparty. To take into one's -, 
wziąść do głowy (przyjść do głowy). 
To make -, stawić czoło, opierać 
się. To give a horse the -, po- 
puścić cugle koniowi. To take the 
-, wyprzedzić, wyścignąć (w goni- 
twach). To brina to a -, sprawić 
ropienie (wrzodu). To bnng a bu- 
siness to a -, załatwić jaki inte- 
res. To draw to a -, nabierać, 
naciągać (o wrzodzie); zebrać się, 
krótko powtóryć. To lay the heads 
together, wspólnie się naradzić. To 
do a thing of one's own -, zrobić 
co po swojemu. To lose one's -, 
stracić głowę (właściwie i przeno- 
śnie). To hit the nail on the-, 
trafić, zgadnąć. / can't make - 
nor tail of it, to mi jak o żela- 
znym wilku (nie mogę tego zrozu- 
mieć). From - to foot, od stóp do 
głów. A fool's - never grows 
grey,prov. głupi nie posiwieje. - 
ache, ból głowy. - band, czółko. 
- borough, naczelnik gminy, wójt. 
cleric, pierwszy komissant 
(w sklepie), starszy kancelista. - 
dress (-4 gear), korneL stroik. - 
land, przygórek, przylądek; - 
less, bez głowy; fig. bez głowy, 
bezdowódzcy; nieroztropny, nie- 
rozważny. - long, na łeb z góry, 
jak długi; fig. nagły, popędliwy, 
zapamiętały.- sman, kaL -most, 
będący na samym przodzie, naj- 
pierwszy. - pan, mózgownica, 
czaszka. - piece, szyszak, hełm. 
To have a good - piece, tęgą mieć 
głowę. - quarters, główna kwa- 
tera. - stall, ta część uździenicy 
która się nakłada na głowę koniowi. 
- stone, kamień węgielny.-stro- 
ng, uparty, zacięty. - workman, 
starszy czeladnik. 
TO HEAD, v. a. stać na czele, 
dowodzić; 2) śćiąć głowę; 3) na- 
sadzić główkę (skówkę, i t. d.), na 
co; 4) wprawić dno w beczkę. 
HEA 
HEADED, adj. z głową, mający 
głowę. - with iron, obity po wie- 
rzchu żelazem. coo/ - , z zimną 
krwią, nieunoszący się. Giddy -, 
trzpiotowaty, płochy, szalawiło- 
waty. Hot -, goręczka, gorący, 
zagorzały, zapaleniec. 
HEADER, hM'-d&r, s. ten co 
dorabia główki do gwożdziów, szpi- 
lek, i t. d.; 2) pierwsza cegła w wę- 
gle. 
HEADINESS, hćd'-dć-nćs, 8. 
pośpiech; popędliwość; upór, za- 
ciętość. 
HEADY, h&T-dć, adj. popędliwy, 
zapamiętały; uparty, zacięty; bi- 
jący do głowy (o trunkach). 
TO HEAL, hól, v. a. i n. goić, 
leczyć się. To - up, zagoić (ranę); 
fig. uśmierzyć, ukoić, uspokoić 
(niesnaski). 
HEALING, hćl'-lng, part. adj. i 
8. leczący uzdrawiający; fig. łago- 
dzący, kojący, uśmierzający; le- 
czenie. Art of -, sztuka lekarska. 
- words, łagodne słowa. 
HEALTH, hćUA, 8. zdrowie; po- 
myślność; czystość serca, prawość; 
dobro duchowne, zbawienie. To 
drink a -, pić czyje zdrowie. To 
recover one's-, odzyskać zdrowie. 
A decayed -, nadwerężone zdro- 
wie. Good - dobre zdrowie, bad 
or tli - zły stan zdrowia. 
HEALTHFUL, hćM'-fiil, adj. 
zdrów, zdrowy; zbawienny; -LY, 
adv. zdrowo; zbawiennie; -NESS. 
S. zdrowość; zbawicnność. 
HEALTHILY , MUh'-Mb , adv. 
zdrowo, w dobrćm zdrowiu, 
HEALTHINESS, hćltA^-nćs, 8, 
zdrowość. 
HEALTHLESS, hfiltAMĆs, adj. 
niezdrowy; słabowity, chorowity. 
HEALTHY, hćllA'-ć, adj. zdrów, 
zdrowy. 
HEAP, hip, 8. kupa, stos. To 
put in {lay on) a -, zwalić na ku- 
pę, zgromadzić, ułożyć w stos. By 
heaps, kupami. He was struck alt 
on a -, stanę! (jak wryty), odszedł 
od siebie z zadziwienia. 
TO HEAP, v.a. nawalić na kupę, 
nakupić, nagromadzić. To - en , 
przyczynić, przyłożyć do kupy. To 
- up, ułożyć w stos. 
HEAPER, hć'-pur, s. składający 
na kupę, w stosy, kupiący. 
HEAPY, hó'-pi, adj. nakupiony, 
naskładany, nagromadzony. 
TO HEAR, hir, v.ir. n. i a. sły- 
szeć ; słuchać, wysłuchać; słyszeć, 
dowiedzieć się (- of, from, o kim, 
o czćm). To - a cause, roztrząsać 
sprawę sądownie. To - mass, słu- 
chać mszy. Let me - from you 
again, daj mi o sobie wiadomość, 
donieś mi o sobie. -say, posłuch, 
wieść, pogłoska. By - say, z wie- 
ści, ze słuchu. To- out, wysłuchać 
do końca. 
HEARD, hSrd, pręt. 1 part, 
{zob. TO HEAR). Never- of, ni- 
gdy niesłyszany. 
HEARER, hir'-fir, 8. słuchacz. 
HEARING, hir'-Ing, S. słyszenie; 
słuchanie; posłuchanie. In my -, 
Fice.bSr, &11, biL|| Mi, hćn.fl Flne,fln.|| Nd,prdve, fór, góL | CAre, cur, f&U.[|CóMHMse.fl CluMBić-B 3M*- HEA 
na moje uszy, w mojćj obecności. 
Hard (dull) of-, tępego słuchu, 
niedosłyszący. To be within -, 
znajdować się w takićj odległości że 
taożna słyszeć. To give one the (a) 
-, wysłuchać kogo, przypuścić do 
posłuchania. 
TO HEARKEN, hSr'-kn, o. n. i 
a. słuchać; skłonić ucho. To - to 
an accommodation, skłonić się do 
zgody. 
HEARKENER, har-kn-fir, s. 
słuchajęcy. 
HEARSE, hćrs, s. mary, kara- 
wan, katafalk. 
HEART, h3rt, s. serce, miłość, 
przywięzanie; serce, męztwo, od- 
waga ; środek, jędro, wybór, esen- 
cya; czerwień (w kartach). Sweet 
-, (vulg.) kochanek, kochanka. In 
my -'s core, wgłębi mego serca. 
Against the -, niechętnie. With 
all my -, z całego serca. By -, 
na pamięć. To take -, nabrać ser- 
ca. To take to -, wzięść do serca. 
To have at-, mieć na sercu, mar- 
twić się. To have a good -, nie- 
tracić odwagi. To set the - upon 
one, pokochać kogo. Set your-at 
rest (ease), uspokój się; His - is 
ready to leap into his mouth, le- 
dwie mu serce nie wyskoczy z ra- 
dości. A piece of ground out of-, 
wycieńczone pole. In the - of, 
w środku. King of hearts, król 
czerwienny. To have one's - in 
one's mouth, być wielomównym, 
wszystko wygadać. What the - 
thinketh, the mouth speaketh, 
(prov.) co na sercu to na języku.- 
ache, boleść, ucisk serca,strapienie. 
- break, rozdarta (zakrwawione) 
serce , strapienie, żałość. - brea- 
ker, (vulg.) loki kobiety. - brea- 
king, rozdzierajęcy serce; strapie- 
nie, żal, żałość. - broken, zob. 
pod BROKEN. - burn, (- bur- 
ning), zgaga; zawziętość, niena- 
wiść, - burnt (- burned), cier- 
pięcy zgagę; zapalony milościę lub 
gniewem. - consuming (- corro- 
ding, - eating), gryzęcy, pożera- 
jęcy serce. - aear, serdecznie ko- 
chany. - ease (-'s ease), spokoj- 
ność, pokój; 2) (kwiatek) brat 
z siostrę. - easing, uspakajajęcy, 
przynoszęcy pokój sercu. - felt, 
serdeczny. - hardened, zatwar- 
działego serca.- purse (anat.), 
osierdzie. -rending, rozdzierajęcy 
serce. - shaped, serduszkowaty. 
- sick, słaby i.a serce, cierpięcy 
boleść serca. - sore, wrzód na 
sercu; boleść, rany serca. - 
strings, pl.włókna serca.-struck, 
uderzony, raniony w serce, do ży- 
wego przejęty. - swelling, rozję- 
łrzouy; nienawiść, gniew, rozjęlrze- 
nie. -- whole, nieznajęcy co to jest 
miłość; caiy, nietknięty, nienaru- 
szony. - wounded, ze zranionćm 
sercem (cd żalu lub miłości). 
HEARTED, h3rf-<?d, adj. (tylko 
w wyrazach składanych). Broken-, 
hard-, i t.d.; zob. pod BROKEN, 
HARD, i t. d.; - NESS, s. (także 
tytko w składanych). Faint -, 
HEA 
hard -, 11 d.; zob. pod FAINT, 
HARD, i L d. 
TO HEARTEN, hJr'-tn, v. a. do- 
dać serca, wlać odwagę, zachęcić; 
2) wygnoić pole. 
HEARTH, hArłft or hćrth, s. 
Ognisko. - money, podymne. 
HEARTILY, h3r'-tć-IÓ, adv. z ca- 
łego serca , serdecznie, szczerze ; 
gorliwie,bardzo. To eat-, sma- 
czno zajadać. 
HEARTINESS, hJf-tć-nćs, s. 
serdeczność, szczerość, otwartość. 
HEARTLESS, h5rt'-lćs, adj. bez 
serca; bez odwagi, tchórzliwy, lę- 
kliwy; -LY, adv. bez serca, tchó- 
rzliwie, lękliwie; -NESS, s. boja- 
źliwość, lękliwość. 
HEARTY, hSr'-td, 1) adj. ser- 
deczny szczery, otwarty; zdrów, 
czerstwy; żywy, rześki, wesoły, 
żwawy. To eat a - meal, smacz- 
nie zajadać. To drink a - glass, 
wychylić ze smakiem kieliszek; 2) 
my hearties, s. pl. vulg. moi ko- 
chani przyjaciele, moje kochane 
dzieci. 
HEAT, hćt, s. goręco, goręcość, 
upał, spieka; zapał, ogień, uniesie- 
nie, popędliwość; 2) pryszcze, wy- 
sypka na twarzy; 3) dobieżenie do 
mety (w gonitwach końskich), je- 
den kurs. A race-horse, that has 
runa -, koń który odbył jeden 
kurs. One - another - expels, 
prov. klin klina wybija. 
TO HEAT, o. 1) a. grzać, ogrzać, 
rozgrzać; rozpalić, zapalić. To - 
again, odegrzać. To - the oven, 
zapalić w piecu; 2) n. ogrzać się, 
rozgrzać się; rozpalić się, zapalić 
się. 
HEATER, hć'-tfir, s. dusza w że- 
lazku do prasowania. 
HEATH, hćt/i, s. wrzos; pole 
zarosłe wrzosem. - cock, gatunek 
cietrzewia. - rose, dzika róża. 
HEATHEN, hó'-THn, 1) s. po- 
ganin ; 2) adj. s. pogański. 
HEATHENISH, hć'-THn-Isz, adj. 
pogański; -LY, adv. po pogań- 
sku. 
HEATHENISM, hć'-THn-Izm, s. 
pogaństwo. 
HEATHY, hW-h, adj, zarosty 
wrzosem. 
TO HEAVE, hćw, v. r. i ir. 1) 
a. wznieść, podnieść, dźwignęć, po- 
dźwignęć; podważyć; wzdęć, na- 
dęć; 2) n. dyszeć, ciężko oddychać 
(w poezyi); wzdymać się (o mo- 
rzu, o piersiach); rosnęć (o rozczy- 
nionćm ciaście); zbierać się na wo- 
mily. To - a sigh, ciężko wzdychać. 
To-over board, wyrzucić z okrętu 
w morze. 
HEAVE, s podniesienie, dzwi- 
gnienie , p dwaźenie ; wzdymanie 
się, wzdęcie (piersi), robienie pier- 
siami, dyszenie; zbieranie się na 
womity. 
HEAVEN, hćw'-wn, s. niebo. - 
begot (- born, - bred), pocho- 
dzęcy od bogów. - directed, zwró- 
cony ku niebu. - kissing (- salu- 
ting), niebotyczny. - ward, ku 
niebu. 
HED 
HEAVENLY, hfiw'-wn-W, 1) adj. 
niebiański, niebieski, boski, 2) 
adv. przez wpływ nieba, bosko. 
HEAVILY, hćw'-ć-lć, adv. cięż- 
ko; ociężale; smutnie, tęskno. To 
go off - (o towarach), nie mieć 
szybkiego odbytu. 
HEAVINESS, hćw*-ć-nćs, s. cięż- 
kość , waga, ciężar; ociężałość, po- 
wolność ; nudota, tęsknota. 
HEAVY, hćw'-wó, 1) adj. ciężki; 
ociężały, powolny; smutny, nudny. 
It Ites -upon me, to mi jest cię- 
żarem. I shall fall - upon him, 
napadnę na niego, przycisnę go. - 
with sleep , rozmarzony snem. A 
- do, hałas, tartas. - roads, 
złe drogi, bezdroża. A - sale, po- 
wolny odbyt towarów. A - sea, 
wzburzone morze; 2) adv. (tylko 
w składanych). - laden, ciężko 
obładowany. 
HEBDOMAD, h£b'-dd-mid, s. 
tydzień. 
HEBDOMADAL , h£b-dóm'-4- 
dAl, or HEBDOMADARY , hćb- 
ddm'-ż-dar-ć, adj, tygodniowy. 
HEBENON, hćb'-ć-nftn, s. 
(Shaks. Ham.), zob. HENBANE. 
TO HEBETATE, hćb'-ć-tit, u. 
a. tępić, stępić, przytępić. 
HEBETATION, hćb-Mi'-szfinf 
S. stępienie, przytępienie. 
HEBETUDE, hdAĆ-lńd, s. tę- 
pość, głupota. 
HEBRAISM, Mb'-ri-lzm, s. he- 
braizm, hebrajszczyzna. 
HEBRAIST, hćb'-rA-lst, s. bie- 
gły w języku hebrajskim. 
HEBREW, hć'-brófi, 1) s. he- 
brajczyk; 2) adj. hebrajski. 
HEBRIDES, hó'-brć dez, s. pl. 
Hebrydy (wyspy przy zachodnim 
brzegu Szkocyi). 
HECATOMB, hćk'-i-tMm, s. 
hekatumba (ofiara ze 100 wołów). 
HECTIC (-al), hćk'-tlk, 1) adi. 
hektyczny, goryczkowy; 2) HEC- 
TIC, s. hektyka, goryczka; gory- 
czkowy rumieniec twarzy. 
HECTOR, h^k'-t&r, s. Hektor; 
2) junak, samochwał, zuch, zawa- 
dyaka. 
TO HECTOR , v.a. i n. grozić, 
odgrażać się, przechwalać się, ju- 
naczyć. To - to , zmusić do czego 
przez pogróżki. To - out of, do- 
stać co przez pogróżki. 
HEDERACEOUS, hćd-ćr-i'-szfls, 
adj. wydajycy bluszcz, podobny do 
bluszczu. 
HEDGE, hćdż, l)s. płót (samo- 
rodny). To be on the wrong side 
of the -, nietrafić, pomylić się, 
2) (w składanych służy często do 
wyrażenia czegoś podłego, pospo- 
litego). - ale-house, szynk. - 
born, urodzony pod płotem (po- 
dłego urodzenia). - fumitory, ko- 
korycz lekarski. - hog, jeż. - 
mustard, gorczycznik. - note, 
licha poezya.. -pig, miody jeż. 
- row, szpaler. - sparrow, le- 
śny wróbel. 
TO HEDGE, v. a. I n. zaszcze- 
pić płót samorodny; ogrodzić, za- 
grodzić ; zwiesić głowę, chować się 
151 
Fiw,b^,41J,biL||MĆ, hćn.yFine,nn.8NA, prive, f4r, góL[|Cńre, «ir, fŁn.QC4MHÓÓse.||CauI.||BM.l|S55n. HE! 
(żeny nie być poznanym). To - in 
a debt, odebrać dług czćm można 
^towarami, sprzętami i t. d.). To - 
in on both sides, sadzić drzewa 
po obu stronach drogi; fig. założyć 
się za i przeciw. 
HEDGER, hćdż'-flr, s. zasadza- 
jący płot samorodny. 
TO HEED, h&d , v. a. i n. zwa- 
żać, baczyć, dbać, uważać. 
HEED, s. baczenie, baczność, 
dbałość, uwaga; ostrożność. To 
give -, baczyć, zważać. To take 
-, strzedz się, mieć się na ostro- 
źności. 
HEEDFUL, hWd'-ful, adj. ba- 
czny, dbały, uważny; ostrożny. - 
LY, adv. bacznie; ostrożnie. - 
NESS, s. baczność, dbałość, uwa- 
żność; ostrożność. 
HEEDILY, hććd'-ć-lć, adv. ba- 
cznie; ostrożnie. 
HEED1NESS, hMd'^-n£s, s. ba- 
czność, czujność; ostrożność. 
HEEDLESS, hóćd'-lćs, adj. nie- 
baczny, niedbały, nieuważny; nie- 
ostrożny; o nic się nie troszczący. 
-LY, adv. niebacznie, o nic nie 
dbając. -NESS, ł. niebaczność, 
niedbalość, nieuwaźność; nieostro- 
żność. 
HEEL, hććl, s. pięta; obcas (u 
bóta lub trzewika); zapiętek (u 
pończoch). To kick up one's heels, 
wierzgać (o koniu); vulg. zadrzeć 
nogi, umrzeć. To trip up one's 
heels, podbić komu nogę. To be 
at the heels, iść za kim w tropy. 
To betake one's self to one's heels, 
(to show or set up a pair of 
heels), uderzyć w nogi, drapnąć, 
zemknąć. To be out at -, świecić 
piętami. To grow out at heels 
(Shaksp.), zużyć się, zostać wysza- 
rzanym. - piece, zapiętek. To - 
piece, dać zapiętki. 
TO HEEL, v.n. przechylić się 
na bok (o okręcie); 2) (Shaksp.), 
tańcować. 
HEFT, hSft, s. trzon, trzonek, 
rączka; 2) waga, ciężar; 3) (Shaks. 
IV. T.), natężenie się, nagięcie, si- 
lenie się (żeby co złamać). Hefted, 
(Shaksp. K. L. zamiast HEAVED). 
HEDGIRA, hć-dżł'-rA, s. hedźyra 
(era mahometanów, od ucieczki 
Mahometa z Mekki do Medyny 16 
Lipca, 622 r.). 
HEIFER, hSf-ffir, s. cielica, ja- 
łowica, krówka. 
HEIGH! hi, tó, interj. hdj, ho- 
la ho! - ho ! ach ! niestety! 
HEIGHT, hit, s. wysokość,wy- 
niosłość; fig. wysoki stopień, 
szczyt. 
TO HEIGHTEN, hl'-tn, v. a. 
podwyższyć, wywyższyć , powię- 
kszyć , podnieść do wysokiego sto- 
pnia , rozweselić, wbić w dumę. 
HEINOUS, hi'-nOs, adj. niego- 
dziwy, szkaradny, okropny (o zbro- 
dni). -LY, adv. niegodziwie, szka- 
radnie. -NESS, 5. niegodziwość, 
szkarada. 
HEIR, Sr, s. dziedzic. -ap- 
parent, dziedzic mający niezaprze- 
czone prawo do następstwa. - 
152 
HEL 
presumptive, domniemany, naj- 
bliższy dziedzic. - loom, rucho- 
mości spadające na dziedzica wraz 
z dobrami nieruchomemu 
HEIRLESS, Ar'-lćs, adj. niezo- 
stawiający po sobie dziedzica. 
HEIRSHIP, Ar'-szlp, s. dziedzi- 
ctwo , prawo dziedziczenia. 
HELD, hćld, pręt, i part. (zob. 
TO HOLD). 
HELENA, h^l'-6-na, or HELEN, 
hćr-lón, s. Helena. 
HELIACAL, hć-lF-i-kM, adj. 
(ast,') wschodzący i zachodzący ze 
słońcem; wypływający z promieni 
słońca lub w nich niknący. 
HELICAL, hćl-ć-kM, adj. szru- 
bowaty, spiralny, w ślimak. 
HELICON, hćlMć-kÓn, s. Heli- 
kon, mieszkanie Muz. 
HELIOCENTRIC, hć-lM-sćn'- 
trłk, adj. (ast.) mający słońce za 
punkt środkowy. - place of a pla- 
net, położenie planety gdyby był 
uważany ze słońca. 
HELIOSCOPE, hćMA-ó-skóp, s. 
helioskop, teleskop słoneczny. 
HELIOTROPE, hć'-lć-ó-tróp, S. 
(kwiat) słonecznik. 
HELIX, hć'-llks, s. linia spi- 
ralna. 
HE'LL bfe'l {skróć. z HE WILL), 
HELL, Ml, S. piekło; 2) za- 
komurek w którym krawcy skra- 
dzione obrzynki sukna chowają; 3) 
helis, pl. domy szulerskie w Lon- 
dynie. 
HELLEBORE, hAMĆ-bór, 8. cie- 
mierzyca. 
HELLENISM, hćlMA-nlzm, s. 
hellenizm, wyrażenie właściwe ję- 
zykowi greckiemu. 
HELLENIST, MlM4-n!st, s. bie- 
gły w języku greckim; żyd piszący 
po grecku. 
HELLESPONT, hćl'-tó-spbnt, s. 
Hellespont 
HELLISH, Ml'-llsz, adj. pie- 
kielny; -LY, adv. piekielnie; 
-NESS, s. piekielność, niegodzi- 
wość. 
HELM, hćlm, s. hełm, przyłbica, 
szyszak; 2) hełm (górna część 
herbu); 3) czapka alembikowa, ka- 
ptur; 4) ster, rudel; {Shaksp.), 
sternik. 
TO HELM, v. a. sterować, kie- 
rować. 
HELMED, hćlmd, or HELME- 
TED, Ml'-mlt-ćd, adj. z hełmem 
na głowie. 
HELMET, hćr-mlt, S. hełm, 
przyłbica, szyszak. 
HELOT, MM&t, s. helot, niewol- 
nik (u Spartan). 
TO HELP, hćlp, v. r. i ir. a. i 
n. pomagać, dopomagać, pomódz, 
dopomódz, ratować; zapobiedz, 
poradzić. - yourself (przy stole), 
służ sobie, bierz sam i jedz. I can't 
-it, nie mogę temu zapobiedz (po- 
radzić). He could not- laughing, 
nie mógł się wstrzymać od śmiechu. 
I cannot-remarking, nie mogę nie 
zrobić uwagi (muszę ją uczynić). To 
- one at a dead lift, wyrwać kogo 
z ostatnićj toni, postawić go na no- 
HEM 
gl, usłużyć mu w przygodzie. So - 
me God! tak mi Panie Boże dopo- 
móż ! To - forward, przyłożyć się 
do posunięcia naprzód, do ułatwie- 
nia, przyspieszenia. To - in, do- 
pomódz do wejścia. To - a lady 
into a coach, wsadzić damę do po- 
jazdu. To - out, dopomódz do wy- 
dostania się zkąd. To - to, nastrę- 
czyć , naraić, dopomódz do wyna- 
lezienia, wygodzić czćm; (przy 
stole) podać, przysunąć, ukroić, 
nalać. To - tip, wydźwignąć, po- 
dźwignąć, podać rękę. 
HELP, s. pomoc, dopomożenie, 
ratunek; środek zaradczy. By the 
- of, za pomocą, pośrednictwem. 
There is no - for it, nie masz na 
to ratunku, środka; nie można temu 
zapobiedz. - mate, pomocnik, 
pomocniczka (żona). To call for 
- wołać na ratunek. Helpl help! 
ratujcie! ratujcie! 
HELPER, hdl'-pfir, s. pomocnik; 
2) sługa luźny, nadpotrzebny. 
HELPFUL, hólp'-ful, adj. po- 
mocny, pomocniczy; skuteczny, 
zbawienny. 
HELPESS, hćlp'-15s, adj. niema- 
jący zniskąd pomocy, od wszystkich 
opuszczony, biedny, nędzny, nie- 
szczęśliwy ; -LY, adv. bez pomo- 
cy;-NESS, s. bieda, nędza. 
HELTER-SKELTER, hSF-tar- 
skćr-tńr, adv. łap cap, na łeb na 
szyję, co żywo. 
HELVE, hćlw, s. rękojeść (u sie- 
kiery) , toporzysko. To throw the 
- after the hatchet, prov. cisnąć 
wszystko, opuścić ręce, zdespero- 
wać. 
HELVETIA, h51-wć'-szM, s. 
Heiwecya. 
HELVETIC, hćl-wćf-lk, adj. heł- 
wecki. 
HEM, łićm, s. krząkanie, odkrzą- 
knienie; 2) obrąbek. 
TO HEM, v, 1) n. krząkać, od- 
krząknąć; 2) a. obrąbić. To - in, 
okrążyć, opasać, osaczyć. 
HEMIPLEDGY, hW-ć-plćd li, 
s. sparaliżowanie połowy ciała. 
HEMISPHERE, hćm'-ć-sfćr, s. 
hemisfera, półkula. 
HEMISPHERIC (-al), hćm-ć- 
sfćrMk, adj. półkulisty. 
HEMISTIG, hćm'-ó-sllk, s. póf 
wiersza. 
HEMLOCK, hćm-łók, s. cykuta, 
Świnia wesz. 
HEMOPTOSIS, hć-mdp-tó'-słs, 
or HEMOPTYSIS, hć-móp'-tć-sls, 
s. (med.) plucie krwią. 
HEMORRHAGE, lićnf-d-rAdż, or 
HEMORRHAGY, hćm'-ó-r4-dźó, S. 
{med.) krwotok. 
HEMORRHOIDAL, hćm-ór-róld' 
Al, adj. hemoroidalnv. 
HEMORRHOIDS, hćm'-ór-r61dz, 
s. pl. kiszka, krwawnica, hemo- 
roidy. 
HEMP, hćmp, s. konopie. •- 
agrimony, konopnica, sadziec, 
upatrek. - close (- plot,-yard), 
konopisko. - seed, siemie kono- 
pne. - sheaves, paździerze kono- 
pne. - stalk, łodyga konopna. - 
Face,bir,all,bMMć, hćn.[|Flne, nn.||NÓ,prdve, fór, gM.HGCire, cńr, full.||Cóln.||HMse.||CAul. ||BW.|] SMiu HER 
tow, kłaki, pakuły, zgrzebie ko- 
nopne. 
HEMPEN, hćm-pn, adj. kono- 
pny. - rogue, wisielec, szubieni- 
cznlk. - widow, wdowa po powie- 
szonym na szubienicy. 
HEN, hćn, s. kura, kokosz; 2) 
(używa się do oznaczenia samicy 
niektórych ptaków) - pigeon, go- 
łębica. - sparrow, wróblica. Tur- 
key -, indyczka. - bane, lulek, 
blekot, bieluń. - coop, kojec na 
kury. - hearted, lękliwy, tchó- 
rzliwy. - house, kurnik. To - 
peck, v. a. (o złych żonach) prze- 
wodzić nad mężem, wodzić za nos 
męża. - pecked, wodzony za nos 
przez żonę. - roost, grządka 
w kurniku, na którćj kury nocują. 
HENCE, hćns, 1) adv. stąd, 
z tego miejsca; odtąd, od tego cza- 
su ; stąd, z tćj przyczyny, z tego 
źródła. A year -, za rok. Not 
many days -, za kilka dni. - 
may be deduced, stąd można 
wnieść. - it is, stądto pochodzi; 
2) interj. precz! fora! 
HENCEFORTH, hSns'-fdrfA, or 
HENCEFORWARD , hćns-fdr'- 
uśrd, adv. odtąd na przyszłość, 
nadal. 
HENCHMAN, Mnsz'-min, s. 
giermek, pachołek. 
HENDECAGON, hćn-dćk'-3-gdn, 
$. jedenastokąt. 
HENRY, hćn'-rć, s. Henryk. 
TO HENT, hćnt, v. a. (Shaksp. 
Ham.), schwycić, uchwycić, ująć, 
porwać. 
HEPATIC (-al), hć-pAt-lk, adj. 
wątrobiany. 
HEPTAGON, hćp-ta-gón, S. 
siedmiokąt. 
HEPTAGONAL, hćp-tśg-d-nM, 
adj. siedmiokątny. 
HEPTARCHY, h^-tSr-kó, s. 
heptarchia, rząd z siedmiu, (po- 
dział dawnćj Anglii na siedm ma- 
łych królestw). 
HER, hflr, pron. 1) przypadek 
3ci i My (podmiotowy), zaimka oso- 
bistego rodzaju żeńskiego , she: 
jćj, ją, nią. I told-, powiedzia- 
łem jćj. I love-, kocham ją. With 
-, z nią; 2) zaimek dzierżawczy 
rodzaju żeńskiego : jćj, swój, swo- 
ja, swoje. She loves - child, ko- 
cha swoje dziecko. -mother, jćj 
matka (używa się przed wyrazami 
oznaczającemi części ciała).-head 
akes, głowa ją boli. She has lost 
- wits, straciła rozum, zwaryo- 
HERALD, hćr'-Md, s. herold. 
TO HERALD, v.a. uroczyście 
wprowadzić, 
HERALDIC, hćr-aT-dlk, adj. 
heraldyczny, herbowy. 
HERALDRY, hćr'-M-dri, s. he- 
raldyka , znajomość herbów, 
HERB, ćrb, s. ziele. 
HERBACEOUS, hćr-bi'-szus, 
adj. zielny, podobny do ziela. 
HERBAGE, ćr'-bldź, s. zioła; 
trawa, pasza; prawo wypasu; 
spaśne. 
HERBAL, hdr'-bM, 1) s. zielnik, 1 
HER 
książka o ziołach; 2) adj. zielny. 
HERBALIST (- rist), hćr'-bś- 
llst, s. znający się na ziołach. 
HERBELET, hćr'-bć-lćt,$.ziołko. 
HERBESCENT , hćr-bćs-sćnt , 
adj. rosnący nakształt ziela. 
HERBID, hćr-bld, or HER- 
BOUS, hór'-bńs, adj. obfitujący 
w zioła, trawisty. 
HERBY, ćr'-bć, adj. zielisty. 
HERCULEAN , hćr -ku Mć-in , 
adj. herkulesowy. 
HERCULES, hćr'-ku-Ićs,s. Her- 
kules. 
HERD,hćrd, s. trzoda, stado 
(wyjąwszy owiec); fig. zgraja ludzi. 
- man (- 's man), pastuch, by- 
dlarz. 
TO HERD, v.n. zbierać się, 
gromadzić się w trzody. 
HERE, hir, adv. tu, tutaj. - 
and there, tu i tam. Neither - 
nor there, ani tu ani tam. -he 
comes, oto i on nadchodzi.Here's 
to you, fam. (pijąc czyje zdrowie). 
- about, (- abouts), gdzieś tu 
blisko. - after, w przyszlćm ży- 
ciu. - by, przez to. -- in, w tym. 
- of, stąd. -on (-upon), po 
czćm, za czćm. - out, stąd. - to 
(- unto), dotąd, do tego, na to. 
- fore, dawnićj, przedtćm. - 
with, z tym zatym. 
HEREDITABLE, hć-rćd'-ć-ti-bl, 
adj. dziedziczny. 
HEREDITAMENT , hćr-ć-dłtM- 
mćnt,s. w.p. dziedzictwo, majątek 
dziedziczny. 
HEREDITARILY, hć-rćd'-ć-ti- 
rć-lć, adv. dziedzicznie, prawćm 
dziedzicznym. 
HEREDITARY, hć-rćd'-ć-ti-rć , 
adj. dziedziczny. 
HEREMITE, hćr-ó-mlt, s. pu- 
stelnik. 
HEREMITICAL, hćr-ć-mlt'-ć-kai, 
adj. pustelniczy. 
HERES1ARCH, hć-ró'-źć-3rk, s. 
kacerz, głowa sekty kacerskićj. 
HERESY, hćr'-ć-sć, s. herezya, 
kacerstwo. 
HERETIC, hćr'-ć-tłk, 1) s. he- 
retyk, kacerz; 2) adj. heretycki, 
kacerski. 
HERETICAL, hć-rćt'-ć-kM, adj. 
heretycki, kacerski. -LY, adv. 
po heretycku, po kacersku. 
HERIOT, hćr'-ć-ót, w. p. najle- 
psza cząstka spuścizny wasala, któ- 
rą po jego śmierci pan lenny mógł 
dla siebie zabrać. 
HERITABLE, hćr'-ć-tń-bl, adj. 
mający być odziedziczonym. 
HERITAGE, hćr'-ć-tidż, s. dzie- 
dzictwo, spadek. 
HERMAPHRODITE, hćr-mM'- 
fró-dlt, s. hermafrodyt, mający 
dwie pici. 
HERMAPHRODITICAL , hćr- 
mAr-fró-diC-ć-kM, adj. dwuplciowy. 
HERMETIC (-al), hćr-mćt'-lk, 
adj. hermetyczny, chemiczny; 
szczelnie zamknięty. -ALLY, adv. 
hermetycznie, szczelnie. 
HERMIT, hćr'-młt, s. pustelnik; 
2) (Shaksp.), obowiązany odma- 
wiać pacierze za innych. 
HEW 
HERMITAGE, hćf-mlt-idż, 3, 
mieszkanie pustelnika. 
HERMITESS, hćf-mlt-ćs, s. pu- 
ctpl niryk a 
HERMITICAL , Wr-mIt'-i kJl, 
adj. pustelniczy. 
HERNIA, hćr'-nM, s. kila, 
ruptura. 
HERO, hó'-rd, s. boliatvr. 
HEROIC, hć-ró'-lkrl) s. boha- 
tyrski wiersz, epopea; adj. bolia- 
tyrski. 
HEROICAL, hó-rd'-ś.kM, adj. 
bohatyrski, mężny, dzielny, wale- 
czny. -LY, adv. po bohatersku, 
mężnie, walecznie. 
HEROINE, Wr'-d-In, s. boha- 
tyrka. 
HEROISM, hćr'-ó-izm, s. boha- 
tyrstwo, dzielność, męstwo, wa- 
leczność. 
HERON, h3r'-fin, s. czapla.- 
shaw, gniazdo czaple. 
HERONRY, hćr'-un-rć, s. miej- 
sce gdzie się czaple wywodzę, lub 
gdzie uczęszczaj?. 
HERPES, hćr-plz, s. (chir.)t 
zapalenie skóry. 
HERRING, hćr*-rlng, 8. śledź. 
HERS, hńrz, pron. (zaimek 
dzierżawczy rodzaju żeńskiego uży- 
wany bez rzeczownika); jćj. This 
book is-, to jćj księźka. This 
is a beau of-, to jeden z jćj wiel- 
bicieli. I must punish this trea- 
chery of -, muszę ukarać tg Jćj 
zdradę. 
HERSELF, h&r-sćlf', pron. (zai- 
mek osobisty rodzaju żeńskiego): 
ona sama, jćj (nićj) samćj, sobie 
samćj, ję (ni?) sarnę; (używany tak- 
że ze słowami zaimkowemi) : sig. 
'lis she-, to ona sama. She is by 
-, ona jest sama jedna. She killed 
-, zabiła się. 
HESITANCY, hdz'-i-tin-si, s. 
wahanie się, niepewność. 
TO HESITATE, hćz'-ć-tit, v. a. 
wahać się, zostawać w niepewności. 
HESITATION , hćz-ć-tA'-szan, 
s. wahanie się, niepewność. 
HEST, hćst, s. (Shaksp.), roz- 
HETEROCLITE, hćMr-ó-kllt, 
$. (gram.), wyraz nieforemny, od- 
stępuj?cy od prawidła. 
HETEROCLITICAL, hĆt-Sr-rd- 
kllt'-ć-kśl, ad], (gram.), nieforem- 
ny, nieregularny. 
HETERODOX , hćf-Sr-ó-dóks, 
adj. różnowierny, odstępujęcy od 
przyjętćj formy, wiary. 
HETERODOXY, hćt'-ćr-ó-d6k- 
sć, s. różnowierstwo. 
HETEROGENEAL, hćt-ćr-6-dżć'- 
nMI,or HETEROGENEOUS, hćt- 
ćr-ó-dżó'-nó-us, adj. różnorodny. 
HETEROGENEITY, hJt-ór-ó- 
dźć-nó'-tć, s. różnorodność. 
TO HEW, hń, v. r. i ir. a. cięć, 
rębać; ciesać, ociesywać. To - 
down, ścięć, zr?bać. To - off, od- 
cięć, odrębać. To - out, wycięć, 
wyrębać; wyciesać. To- to pieces, 
porębać, rozsiekać. To rough-, 
okrzesać, ociesać (z grubych czę- 
ści). 
153 
Facejbir, 511, h£n.HHne. na.|[Nd,prjve,fir, g6t.'JCurc, cur, full.(iCó!n.UHdńs€.jlCAu!.2BW.||SWn« 154 
HIE 
HEWER, hń'-Or, s. rąbacz. - of 
atones, kamieniarz. 
HEWN, part. (zob. TO HEW). 
HEXAEDRON, hćk-si^-drbn, 
*. sześciogran, sześcian. 
HEXAGON, hćks-3-gón , or 
HEXAGONY , Mgz-Ag'-gd-nd , s. 
sześciokąt, 
HEXAGONAL, hćgz-3g'-ó-n31, 
adj. sześciokątny, sześcioboczny. 
HEXAMETER, h^z-śin-Mór, 
s. hekzametr (wiersz sześciomia- 
rowy). 
HEXANGULAR, hćgz-3n'-gW3r, 
adj. sześciokątny. 
HEY, hi, interj. (wykrzyknie- 
nie oznaczające radość, zadziwie- 
nie); bój ! hćjże! - day, 1) interj. 
patrzcie go! czy to być może! 2) s. 
wesołość,uciecha; pustota, swawola. 
HIATUS, hl-i'-tus, s. otwór, lu- 
ka ; 2) (gram.), zbieg dwóch samo- 
HIBERNAL, hi-Mr'-nM, adj. 
zimowy. 
HIBERNIA , hi-Wr'-nM , 8. 
(w poezyi), Irlandya. 
HIBERNIAN, 1) adj. Irlandzki; 
3) s. Irlandczyk. 
HICCOUGH, hlk'-kOp, (czasem 
hlk'-kóf), czkawka. 
TO HICCOUGH, v. n. mieć 
czkawkę. 
HID, hid, pręt, 1 part, or HID- 
DEN, hld'-dn, part. (zob. TO 
HIDE). 
TO HIDE, bld, v. ir. a. I n. 
kryć, skryć, ukryć, schować; kryć 
dę, ukryć się, skryć się , schować 
się. Hide and seek, cbowanka (gra 
dziecinna). 
HIDE, s. skóra (skóra nlewypra- 
wna), skóra zwierząt; (z pogardą) 
skóra człowieka; 2) włóka ziemi.. 
i shall warm your - for you, (or 
give your-a warming), vulg. 
wygarbuję ja ci skórę. - bound, ze 
skórą przyrosłą do kości, z korą 
przyrosłą do drzewa (o bydle, ko- 
niach 1 drzewach); fig. skąpy, skne- 
rowaty; sztywny, nieużyty. 
HIDEOUS, hld-'-Ms, or hld'- 
iMs, adj. bezecny, szkaradny , 
okropny. -LY, adv. szkaradnie, 
okropnie. -NESS, s, szkaradność, 
okropność. 
H1DER, hi'-dbr, s. kryjący.prze- 
chowywacz. 
HIDING, hl'-dlng, s. krycie, u- 
krywanie , przechowywanie. - 
place, kryjówka. To give one a 
good -, (vulg.), tęgo komu wyla- 
tać skórę, (bykowcem). 
TO HIE, hi, v. n. pospieszać. 
HIERARCH, hl'-ć-r3rk, s. gło- 
wa hierarchii kościelnej. 
HIERARCHAL, hl-ó-rif-kił , or 
HIERARCHICAL, hl-ó-rSP-kć-kil, 
adj. hierarchiczny, pod rządem du- 
chowieństwa. 
HIERARCHY, hl'-ć-r3r-kć, 8. 
hierarchia kościelna, rządy ducho- 
wne ; zastępy aniołów. 
HIEROGLYPH, hi-ó-r^gllP, s. 
hieroglif, znak piśmienny dawnych 
Egipcyan, wyrażający pewne wy- 
obrażenie. 
HIG 
HIEROGLYPHIC (-ics.pL), 
hl-ć-ró-glir-lk, 1) s. hieroglif, pi- 
smo postaciowe dawnych Egipcyan; 
2) adj. hieroglificzny. 
HIEROGLYPHICAL , hl-ć-ró- 
gllf-ć-kśl, adj. hieroglificzny. - 
LY, ad. hieroglificznie. 
HIEROPHANT, hl-ćr'-ó-fśnt, s. 
hierofant, kapłan (u Greków). 
TO HIGGLE, hlg-gl, v. n. dużo 
się targować; 2) przedawać drobne 
rzeczy po domach, przekupować. 
HIGGLEDY-PIGGLEDY, hlg'- 
gl-dć-plg-gl-dć, adv. vulg. wszys- 
tko razem, groch z kapustą. 
HIGGLER, hłg'-gl-ńr, s przeku- 
pnik, przekupka. 
HIGH, hl, adj. i adv. wysoki 
(właściwie i przenośnie); wzniosły, 
dumny; napuszony, nadęty; mocny; 
drogi (wysokićj ceny); wysoko. On 
-, na górze, w górę, do góry. The 
most -, najwyższy (Bóg). The 
wind blows very -, wiatr mocno 
dmie. The pulse beats -, puls 
mocno bije. To play -, grać wy- 
soko. To feed -, żyć dobrze, lu- 
bić zjeść dobrze. To spend -, 
szafować pieniędzmi. To drink -, 
tęgo pić. In a - strain, wysokim 
tonem; nadętym stylem, 'lis - ti- 
me , czas i bardzo czas. - altar, 
wielki ołtarz. - blest, wysoce szczę- 
śliwy. - blood, szlachetna krew. 
- blown, nadęty, napuszony. - 
bom, wysoce urodzony. - church, 
kościół anglikański. - colour, ży- 
wy, jasny kolor. - coloured, ja- 
snego koloru, - designing, mający 
wysokie zamiary. - flier, zagorza- 
lec, - flown, nadęty, napuszony, 
pyszny. - flytng, wysoko latający; 
zagorzały. - hand, ciężka ręka 
(uciążliwa, uciskająca władza).- 
neaped, ułożony, usypany w wy- 
soki stos. -hearted, wspaniało- 
myślny. - life, wielki świat, życie 
na wielkim święcie, - mass, msza 
śpiewana, summa. - mettled, ogni- 
sty, żywy. - minded, górnomyśl- 
ny, pyszny, dumny (na zlą i dobrą 
stronę). - most, najwyższy. - 
reared, wysoki (o budowach). - 
red, jasnoczerwony. - road, zob. 
- way. -sea, wzburzone morze. 
- seasoned, mocno zaprawiony 
korzeniami. -souled thoughts (w. 
s.), wzniosie myśli. - spirited, 
szlachetnie dumny; mężny, odwa- 
żny. - stomached, uparty; py- 
szny. - swelling, wzdęty (o bał- 
wanach morskich). - swoln, na- 
dęty, napuszysty. - taper (roślina), 
dziewanna. - taslea, szczypiący 
w Język (o potrawach). - tide, 
przylew morza. - treason, zbro- 
dnia obrażonego majestatu; zdrada 
kraju. -viced, mający wielkie wa- 
dy.- water, największe wezbranie 
morza. -way, trakt, gościniec. - 
wayman, rozbójnik po drogach.- 
way robbery, rozbój po drogach. 
- wind, silny wiatr. 
HIGHLAND, hl'-l4nd, «. kraj 
górzysty; północna część Szkocyi. 
HIGHLANDER, hł-lśnd&r, S. 
mieszkaniec gór, góral. 
HIM 
HIGHLY, WMe, adv. wysoko, 
wysoce; pysznie, dnmnic; z sza* 
cunkiem, z uwielbieniem, z po- 
chwal?; arcy. 
HiGHNESS, hl'-nćs,z. wysokość, 
wzniesienie; wzniosłość, wysoki sto- 
pień; (dawnićj tytuł królów) his 
royal -, jego królewska mość. 
HIGHT, hit, adj. (Shaksp.) na- 
zwany, nazywający się. 
HILARITY. hlhlir'-MM- weso- 
łość, rozweselenie. 
HILDING, hll'-d1ng,s. podły 
człowiek, podła kobieta. 
HILL, hll, s. pagórek, wzgórek. 
Up -, pod górę. Down -, zgóry. 
HILLOCK, hU'-Idk, s. pagóra 
czek, wzgóreczek. 
HILLY, hU'-lć, adj. pagórzysty, 
wzgórkowaty. 
HILT, hllt, rękojeść (w szczegól- 
ności) gifes, rękojeść u szpady. 
HIM, him, pron. (przypadek 
podmiotowy zaimku osobistego he) 
jemu, jego, go; nim. Give it -, daj 
to mu. / saw-, widziałem go. 
1 walked before, szedłem przed 
nim. 
HIMSELF, hlm-sćlF, prov. (Dla 
dobitności używa się po zaimku oso- 
bistym he). He -, on sam. God -, 
sam Bóg.By -, sam jeden. (W trze- 
cićj osobie liczby pojedynczej słów 
zaimkowych) się. He killed -, za- 
bił się. (Czasem się tłomaczy na 
polskie przez) siebie,sobie. He read 
out to -, przeczytał głośno dla sie- 
bie. He did tt of-,on to sam uczy- 
nił (z własnego popędu, namysłu). 
He makes much of -, on siebie 
wielce ceni. He ts beside -, od- 
szedł od zmysłów, stracił przyto- 
mność. 
HIND, hind, adj. tylny, zaćm. 
- claw, tylny pazur. - legs, tyl- 
ne nogi. - most, będący na samym 
ostatku, najdalćj w tyle. - wheel, 
tylne kolo. 
HIND, s. chłop, wieśniak ; 2) la- 
nia (wtrzecim roku). 
HINDER, hłn'-dur, adj. zob. 
IHND. 
TO HINDER, hln'-dtir, v. a. 
przeszkadzać, przeszkodzić, zawa- 
dzać. 
HINDERANCE, hln'-dór4ns, s. 
przeszkoda, zawada. 
HINDERER, hln-d&r-Clr, s. prze- 
szkadzający. 
HINDERLING, hln'-dór-«ng, s. 
chmyza; ladaco, hultaj. 
HINDOO, hln'-dóó, s. Hindus, 
mieszkaniec Indyi wschodnich. 
HINDOSTAN, hln'-dus-tin, s. 
Hindostan. 
HINGE, htndź, s. biegun, zawiasy 
(u drzwi). To be off the hinges, być 
w kwaśnym humorze. 
TO HINGE, a. 1) a. zawiesić na 
biegunach ; 2) n. To - upon, fig. 
obracać się jak na biegunach , za- 
wisnąć od czego. 
TO HINT, hint, v. a. (at) na- 
pomknąć, namlenić, dotknąć z lek-, 
ka jakiego przedmiotu, dać do zro- 
zumienia. 
HINT, s. napomknienie, nadmie- 
Ace, Mr, iU, bM.pW,hćn.BFlne, fln.BNó, próte. fór,góuBCóre, car,f6H.[lCóln.jlH&use.[| C2ul.yBM.|SÓA» HIT 
sienie, wzmianka. To give a -, 
napomknąć, dać do zrozumienia. 
To take the -, korzystać z na- 
pomknienia. 
HIP, hlp, s. choroba śledziono- 
wa ; 2) hips, s. pl. lędźwie, biodra, 
kulsze; jagody głogowe. Hip- 
gout, łamanie w kulszach. Hip-shot, 
spieczony, wypieczony (o koniach, 
i L d.). To have one on the hip, 
vulg. mieć nad kim stanowczą prze- 
wyżkę. Hip and thigh (w Piśmie Ś.), 
pobicie na głowę wojska nieprzyja- 
cielskiego. 
TO HIP, v. 1) a. wywichnąć kul- 
sze, przełamać biodro; 2) n. To - 
orlo - hop, skakać, wyskakiwać. 
- hop, aaj. skaczący, wyskaku- 
jący. 
HIPPISH, hlp'-plsz, adj. hypo- 
chondryczny, tetryczny. 
HIPPOCENTAUR, hlp-pó-sćn'- 
tAur,s. Hipocentaur, utwór mytolo- 
giczny (pół konia pół człowieka). 
HIPPOGRIFF, hlp'-pd-grlf, s. 
Hipogryf, koń skrzydlaty. 
HIPPOPOTAMUS, hlp-pó-pńf-ż- 
mńs, s. Hipopotam, zwierzę żyjące 
w Nilu. 
TO HIRĘ, hlr, v. a. nająć (dom, 
służącego, i L d.); przekupić. To 
- out, wynająć. To - out one's 
self, nająć się. 
HIRE, a. najem, oplata za na- 
jęcie, kwaterne. 
HIRELING, Jjir'-ling, 1) s. na- 
jemnik; jurgieltnik; 2) adj. najem- 
niczy. 
HIRER, hlr'-flr, s. najmujący. 
HIRSUTE, hćr-sńt*, adj. najeżo- 
ny, kosmaty, kudłaty. 
HIS, hlz, pron. (zaimek dzier- 
żawczy rodzaju męzkiego) jego; 
swój, swoja, swoje. - friend, jego 
przyjaciel. A friend of -, jeden 
z jego przyjaciół. This child is -, to 
jego dziecko. He came with - wi- 
fe, przyszedł ze swoją żoną; (używa 
się przed wyrazami znaczącemi czę- 
ści ciała) : He has broken - leg, 
złamał sobie nogę. - head akes, 
głowa go bołi. 
TO HISS, his, v. a i n. syczeć; 
gwizdać, świstać. To - off the 
Stage, wygwizdać aktora. 
HISS, or HISSING , s, syczenie, 
gwizdanie, wygwizdanie; syk, pisk. 
HIST, hist, ihterj. cyt! 
HISTORIAN, hls-tó'-rć-in, s. 
historyk, dziejopis. 
HISTORIC (-al) , hls-tór'-ik, 
adj. historyczny; -ALLY, adv. 
historycznie. 
TO HISTORIFY, hls-tdr'-i-fl, v. 
a. opisać historycznie. 
HISTORIOGRAPHER, hls-tó-rć- 
dg-rż-ffir, s. historiograf. 
HISTORY, hls'-tńr-ć, s. hlstorya, 
dzieje. - piece, obraz historyczny. 
HISTRION, hls'-trć-ón, s. aktor. 
HISTRIONIC (-al), hls-trć-dn- 
!k, adj. aktorski, teatralny. 
TO HIT, hit, v. ir. a. i n. trafić, 
ugodzić; trafić, nie chybić; trafić, 
zgadnąć; udać się, poszczęścić się. 
To - the mark, trafić do celu. To 
- one a box ontheear, zamalować 
HOC 
kogo w pysk. To - tn the teeth,vu1g. 
wymiatać co komu na oczy, wykalać 
oczy. You - it right, trafiłeś, zga- 
dłeś. / cannot - upon his name, 
nie mogę trafić na jego nazwisko. To 
- one home, fig. trafić kogo w naj- 
czulsze miejsce, przyciąć komu, 
ugryść go, dotknąć do żywego. - 
or miss, chybił tiafił. To-against, 
uderzyć o co. To - off. odkryć, 
rozgłosić. To - on (upon), trafić 
na co. To - together, natrafić je- 
den na drugiego, zejść się. 
HIT, 1) pręt i part. (sob. TO 
HIT); 2. s. cios, raz, pchnięcie, 
uderzenie; traf, przypadek, wyda- 
rzenie. A lucky -, szczęśliwy traf. 
TO HITCH, hlcz, v. n. i a. wić 
się, kręcić się; 2) ścigać się (o ko- 
niu); utykać na nogę, kuleć. 
HITHE, hlTH, s. przystań dla ma- 
łych statków. 
HITHER, hlTH*-fir, 1) adv. tu, 
do tego miejsca; 2) ad], bliżej po- 
łożony, z tćj strony. On the-side, 
na tćj tu stronie. - most, najbliż- 
szy. - to, adv. dotąd, do tego 
czasu. - ward (- wards), ku tćj 
tu stronie. 
HIVE, hlw, s. ul. 
TO HlVE,v.l)a. osadzić pszczo- 
ły w ulu; 2) n. zbierać się, groma- 
dzić się. 
HIVER, hlw'-&r, s. pszczelnik. 
HO! hó, interj. ho! stój! 
HOAR, bór, l)s. biały mróz, 
szron; 1) adj. biały od mrozu, 
okryty szronem; fig. siwy, osiwia- 
ły. - frost, biały mróz, szron. 
HOARD, hórd, a. zbiory, zapasy, 
skarby. 
TO HOARD, v.n. 1 a. (up) zbie- 
rać, zgromadzać skarby. 
HOARDER, hórd'-firt s. zbiera- 
jący skarby. 
HOARIŃESS, hó'-rć-nćs, s. siwi- 
zna, osiwiałość, sędzi wość. 
HOARSE, hórs, adj. ochrypły, 
chrypliwy;-LY, adv. chrypliwie; 
-N ESS, s. chrypliwość. 
HOARY, hó'-re,adj. okryły szro- 
nem , biały od szronu; fig. siwy, 
osiwiały, sędziwy. 
TO HOAX, hóks, v. a. zakpić 
z kogo, zwieść, oszukać, wyprowa- 
dzić w pole. 
HOAX, s. zakpienie, zwiedzenie, 
oszukanie. 
TO HOBBLE, hób'-bl, v.n. chra- 
mać, kulać. 
HOBBLE, s. chramanie, kulanie, 
utykanie na jedh? nogę. He hasa- 
tn his gatt, utyka trochę na nogę. 
HOBBLINGLY, hi)b'-bllng-ló, 
adv. chromo, kulejąc. 
HOBBY , hób'-b£, s. gatunek ja- 
strzębia; 2) konik; konik drewnia- 
ny (na którym dzieci jeżdżą). - 
horse, konik drewniany; ulubione 
zatrudnienie. 
HOBGOBLIN, hdb-gdb'-lln, s. 
zly duch, diabełek. 
HOBNAIL, hdb'-nil, s. hufnal, 
ćwiek. Hobnailed, podkuty ćwie- 
kami. 
HOCK, hók, s. podkolanek (u 
konia); wino reńskie (Hochheimcr). 
HOL 
A - of bacon, mala szynka. - 
herb, ślaz. 
TO HOCK or TO HOCKLE, v. 
a. poderżnąć ścięgna pod kolanem, 
okulawić. 
HOCUS-POCUS, h6'-kils-pd'-kas, 
s. kuglarstwo, matactwo; kuglarz, 
matacz. 
HOD, hdd, s. kopań, niecka (na 
wapno rozrobione z piaskiem). 
HODGE-PODGE, łiódź'-pddż, s, 
mieszanina, bigos hultajski. 
HODIERNAL, bó-dó-ćr'-nil, 
adj. dzisiejszy. 
HOE, hó, s. graca, motyka. To-, 
V. a. gracować, kopać motykę. 
HOG, hóg, s. wieprz. A-in hunt 
(W.S. Wav.), pieczone prosię z pie- 
truszkę w pysku. To drive one's 
hogs, vulg. sapać, chrapać./ brought 
my hogs to a fine market, vulg. 
(ironicznie), piękniem się spisał, tęgo 
mi się udało.-s beans, łubin.-'s 
bread, wieprzowy chleb, gdula.- 
cot,(-sty), świniniec. -'s fennel, 
gorysz, wieprzeniec.-'s flesh, wie- 
przowina. -'s grease, smalec wie- 
przowy. -herd, pastuch świń, śwb 
niarz. -wash, pomyje. 
HOGGEREL, hóg'-grll, s. dwu- 
letnia owca. 
HOGGISH, h6g'-glsz, adj. świń- 
ski, plugawy. -LY, adv. po świń- 
sku. -NESS, s. świństwo. 
HOGSHEAD, hógz'-bćd, s. oxeft 
(beczka wina zawierająca 63 galio- 
nów). 
HOIDEN, h6ć'-dn, s. dziewczy- 
sko, klępa. 
TOHOISE, hWs, or HOIST, 
hólst, v. a. (up) {mant.) cięgnęć 
w górę, windować, wywindować. 
To-the anchors,podnieść kotwicę. 
HOITY-TOITY, hói'- te - tó! - tć, 
adj. i adv. (vulg.) pusty, swawol- 
ny, płochy, szałaput, szaławiła. 
TO HOLD, hóld, v.ir. a. i n. 
trzymać, ujęć rękę, dzierżeć; za- 
mykać w sobie, zawierać, powstrzy- 
mać, zatrzymać; obstawać przy 
czćm; mniemać, sędzić, utrzymy- 
wać; obchodzić (święto, uroczy- 
stość); zależeć od kogo; trzymać 
się kupy, zostawać w zwięzku; 
trwać; mieć wagę, być ważnym, 
(mocnym, niezbitym); sprawdzać 
się, potwierdzać się. To-one's 
breath, zatrzymać duch. To - a 
council, złożyć radę, radzić, nara- 
dzać się. To-one's laughing, po- 
wstrzymać się od śmiechu. To- 
one's tongue, trzymać język za zę- 
bami , milczeć. To-one's peace, 
zachować się spokojnie. To-one's 
opinion, obstawać przy swojćm 
zdaniu. To-one in hand, bawić 
kogo plopnemi obietnicami. To- 
one a fool, mieć kogo za głupca. 
To-a place, sprawować (piasto- 
wać) urzęd, zajmować miejsce. To 
-a discourse, mieć mowę. To-a 
wager, założyć się. To-at nought, 
mieć za nic, lekceważyć. To-the 
course towards..., sterować, pły- 
nęć. zmierzać ku... To-good, mieć 
swoję wagę, znaczenie, być mocnym, 
155 
Face. Mr,ill,bit.||Md, hćn.|jFlne, fln.[]NÓ,prdve, fdr, gdt.[|Cure, cir, fńli.^CÓIu.^ Kóise.UCiul.gBćć.| Sóćta. HOL 
niezbitym; sprawdzać się, potwier- 
dzać się. It holds good through 
life, to się potwierdza w calćm ży- 
ciu. To-back, powstrzymać, za- 
trzymać, zatamować. To-forth, 
okazać, przedstawić; przemawiać 
z ambony, mieć kazanie. To-in, 
trzymać krótko, w karbach, w ryzie. 
To-in bondage, trzymać w nie- 
woli. To-in suspense, utrzymywać 
w zawieszeniu. To-of one, zależeć 
od kogo (jak wasal od pana lennego). 
To-on, dalćj co czynić, trwać 
w swym zamiarze. To-out, wysta- 
wiać, przedstawiać, okazywać; wy- 
trzymać, wytrwać do końca; wy- 
starczać. To-out a long siege, wy- 
trzymać długie oblężenie. That pla- 
ce cannot-out, ta twierdza nie jest 
w stanie wytrzymać oblężenia. To 
make the war-out, przedłużać 
wojnę. To-together, trzymać się 
kupy. To-up, podnieść w górę; 
wystawić; wspierać, wspomagać, 
dopomagać; bawić, zabawiać (płon- 
nemi nadziejami); trzymać krok, 
zdgżyć. To-up to contempt, wy- 
stawić na wzgardę. To-with one, 
trzymać z kim, byc jednego z nim 
zdania. Hold! hold! stój! zatrzy- 
maj się! daj pokój! dosyć! 
HOLD, S. ujęcie (miejsce za któ- 
re się co trzyma); schwycenie, 
uchwycenie; dosing, dosięgnienie; 
dzierżenie, posiadanie; więzienie; 
twierdza; dno okrętu. To lag (to 
catch, get, seize, take)-of, ujgć 
ręką, chwycić, pochwycić, uchwy- 
cić, schwycić; korzystać. He thinks 
no law can lay-of him, sgdzi że 
![O żadne prawo nie dosięgnic. To 
ay-of a favourable opportunity, 
korzystać z pomyślnćj zręczności. 
To have-upon, mieć władzę,módz, 
przemagać. To miss one's-, pop- 
sngć się (chcgc się za co uchwycić). 
To let go (or quit) one's-, puścić 
co.-fast, żelazna klamra, krępu- 
lec; fig. sknera, kutwa. Strong- 
hold, twierdza, forteca. 
HOLDER, hór-dtir, s. trzyma- 
jący, dzierżący; dzierżawca, posses- 
sor, arędarz. A-of stock, akeyona- 
ryusz, kapitalista. -forth, mówca, 
kaznodzieja. 
< HOLDING, hóldMng, s. trzyma- 
nie, dzierżenie; dzierżawa, posses- 
sya, aręda; (zob. TO HOLD). 
HOLE, hól, s. dziura. To pick a 
- in one's coat, przypigć komu 
łatkę, na śmiech go wystawić. To 
have a-to creep out at, mieć za- 
wsze jakiś wybieg na pogotowiu. 
HOLIDAM, hór-ć-dśm, s. Naj- 
świętsza Panna. 
HOL1LY, hd'-lć-lć, adv. święcie, 
iwiętobliwie. 
HOLINESS, hd-lć-nćs,s. świę- 
tość, świętobliwość. His-, jego 
świętobliwość (tytuł papieża). 
HOLLA! HOLLO! h6116', interj. 
hola! 
HOLLAND, h61'-lAnd,s. Holan- 
dya; 2) płótno holenderskie. 
HOLLOW, hól'-16,1) adj. zapa- 
dły; próżny we środku; fig. głuchy 
(o głosie); nieszczery, obłudny. - 
156 
HOM 
-root, piżmowe ziele; 2) kokor- 
nak. -square, karabatalion; 2) 8. 
dół, jama, rozdół. 
TO HOLLOW, v.a. wydrężyć, 
wydłubać. 
HOLLOWLY, hdr-ló-lć, adv. 
wklęsłe, zapadłe; fig. nieszczerze, 
obłudnie. 
HOLLOWNESS, hM-ló-nćs, 8. 
wydrążenie, dolkowatość,wklęslość, 
zapadłość; óo.nieszczerość, obłuda. 
HOLLY (HOLLY-TREE), hól'-lć, 
S. ostrokrzew. 
HOLM, hólm, 8. ostrów, kępa; 
2) - (- oak), wlęzożołd, koro- 
dęb (Bot.). 
HOLOCAUST, h61'-ló-k5ust, 8. 
całopalenie. 
HOLP, hólp, pręt, i part, ł; or 
HOLPEN, hdl'-pn, part, t słowa 
TO HELP. 
HOLSTER, hól'-stur, 8. olstro. 
HOLY, hó'-lć, adj. święty.-day, 
(hól-lć-di), święto; rekracya (dla 
uczniów. - days, pl. ferie, waka- 
cye. Set - days, święta nierucho- 
me. - day-clothes, suknie świą- 
teczne. - rood-day, podwyższenie 
krzyża Świętego. - rood-house, 
mieszkanie dawnych królów szko- 
ckich w Edynburgu. - thursday, 
Wniebowstąpienie Pańskie. •-wa- 
ter, święcona woda. To love one as 
the devil likes- water, prov. 
kochać kogo jak diabeł święconę 
wodę.-waler-pol(-water-stock), 
kropielnica. - waler sprinkle (- 
water-stick), kropidło. - week, 
wielki tydzień. - writ, Pismo 
św ięte 
HOMAGE, hóm'-5dż, s. hołd jaki 
oddawali wasale panom lennym; 
hołd, uszanowanie. To do - złożyć 
hold. 
HOME, hóm, 1) s. dom, miesz- 
kanie; kraj, ojczyzna; 2) adj. i 
adv. domowy ; w domu, do domu; 
fig. silnie, dobitnie dosadnie, do- 
tkliwie. Al -, w domu. From -, 
nie w domu, nie masz w domu. To 
drive a business-,żwawo się krzg- 
tać kolo czego. That comes - to you, 
to się ciebie tyczy. It will come - 
to him, to na niego spadnie, on za 
to odpowie. To hanker after-, tę- 
sknić do domu (do ojczyzny). I 
wish you - safe, życzę abyś 
szczęśliwie do domu (do kraju) po- 
wrócił. To hit (strike one) -, 
przycięć komu. - is -, let it be 
never so homely, prov. wszędzie 
dobrze a wdomu najlcpićj. - born, 
urodzony w kraju, krajowy. - 
bound, w drodze na powrot do do- 
mu (do kraju). - bred, w domu 
wychowany, domatorski, parafiań- 
ski. - brewed, warzony w domu 
(w kraju). - commodities, towary 
krajowe. - departement, ministe- 
ryum spraw wewnętrznych. - ex- 
pression, dobitne wyrażenie. •- 
jest, żart uszczypliwy, przytyk. - 
made, domowćj roboty, krajowy. 
- news, wiadomości krajowe. - 
proof, silny dowód. -spuir, uprzę- 
dzony w domu; fig. prosty, ordy- 
naryjny, pospolity. - stall (- 
RON 
stead), miejsce na którćin dom sto! 
- thrust, cios bolesny , dotkliwy. 
- ward (- wards), ku domowi. 
-ward bound, wracajgcy do kraju 
(o okrętach). 
HOMELILY, h6m'-U-ló, adv, 
po prostu, bez okrzesania. 
HOMELINESS, hdm-lć-nfis, s. 
prostactwo, nieokrzesanie, parafiań- 
stwo; brzydkość, szpetność. 
HOMELY , hóm'-ló, adj. doma- 
torski, prostacki, parafiański; brzy- 
dki, szpetny. 
HOMICIDAL, hóm-ć-sł-dśl, adj, 
zabójczy, morderczy. 
HOMICIDE, hóm-ć-sld, s. za- 
bójstwo, morderstwo. 
HOMILY, kóm'-ć-lć,«. homilia, 
kazanie. 
HOMOGENEAL, hd-m{>-dż6'-n4- 
51, or HOMOGENEOUS, hó-mó- 
dże'-nó-fis, adj. jednorodny. 
HOMOGENEALNESS , or HO- 
MOGENEITY, or HOMOGENE- 
OUSNESS, s. jednorodność. 
HOMONYMOUS , hd-m&n-ć- 
mfis, adj. jednego nazwiska, dwu- 
znaczny. 
HONE, hón, s. osia, osełka, mar- 
murek do wecowania. 
HONEST, ón'-nćst, adj. zacny, 
uczciwy, rzetelny; poczciwy, cno- 
tliwy, czysty, niepokalany; -LY, 
adv. zacnie, uczciwie, i t. d. 
HONESTY, 6n'-nós-tć, s. za- 
cność, uczciwość, rzetelność; cnota, 
czystość; poczciwość. 
HONEY, hón' nć, a. miód; sło- 
dycz, przyjemność. My -, moja 
rybko, moja duszko. - bag, to- 
rebka w którćj pszczoły miód do 
ula przynoszą. - comb, plaster 
miodu. - flower, miodosok. - 
moon, pierwszy miesięc po ślubie. 
- sucker, miodojad (rodzaj koli- 
bru), - suckle, wiciokrzew, powój 
wonny. 
HONIED, hun'-JM, adj. miodo- 
wy, słodki. 
HONORARY, ón'-nflr-5-rć, adj. 
honorowy. - member, członek ho- 
norowy. - title, tytuł honorowy. 
HONOUR, ón'-nór, s. honor, 
cześć, zaszczyt; sława, dobre imię; 
reputacya cnotliwćj kobićty; hono- 
rata ; figura w kartach. Honours, 
pl. godności, dostojeństwa; odda- 
nie czci, uczczenie. I our honour 
(tytuł dawany osobom wyższego 
stanu). (May it) please your 
-, zob. pod PLEASE. A man of 
-, człowiek honorowy. Affair of 
-, sprawa honorowa. Point of 
-, punkt honoru. Upon my-, 
na honor, daję słowo honoru. In 
-, na cześć, ku czci. To do-, 
uczynić zaszczyt. To do (to pay) 
-to a draft (or bill of exchange), 
przyjęć wexel I zapłacić. Four 
by honours, cztery honory (w kar- 
tach). 
TO HONOUR, v.a. czcić, uczcić, 
wyrzędzić cześć, szanować, uszano- 
wać, zaszczycić. 
HONOURABLE, 6n'-nt'r4-bl, 
adj. zacny, cny, czcigodny, szano- 
wny, zaszczytny; prawy, uczciwy 
Ficc.bir, 511, bit.hMó, h&n.UFhłe. fln.llNd. prdve, fór, gót.|iCiire,cur, fuli.[ICóIn.UHóósc.||Ciul.||BW.[[SMiu w HOP 
(tytuł baronów i knights, lak jak 
right honourable lordów), 
HONOURABLNESS, ón'-nur-A- 
M-nós,zacność, czcigodność, sza- 
nowność. 
HONOURABLY, ón'-nfir-i-blć, 
adv. zacnie, zaszczytnie, chlubnie. 
HOOD, hud.s, 1) końcowa zgło- 
ska rzeczowników wyrażająca wła- 
sność, stan osoby lub rzeczy, jak : 
childhood, knightńood, priest/iood; 
przy innych zbiorowość, jak : bro- 
tber/'ood,sister/iood,etc.;2) kornet: 
kaptur; kaptur albo czapka rze- 
mienna na głowę ptaka drapieżne- 
go używanego do łowów. A monk's 
-, kaptur mnichowski. - man's 
blind, ciuciubabka, zob. BLIND- 
MAN'S BUFF. All hoods make not 
monks, (Shaksp, K. H.V1H), kaptur 
nie stanowi mnicha. 
TO HOOD, v.a. okapturzyć,za- 
kapturzyć. 
TO HOODWINK, hfid'-ulnk, v. 
a. zawiązać oczy; omamić, otuma- 
nić. 
HOOF, hóóf, s. kopyto, racica. 
HOOK, hóók, s. hak, kruk, ka- 
czek u wędki; sierp, zagięta sie- 
kiera (do obcinania gałęzi). By - 
or by crook, tym lub innym sposo- 
bem, koniecznie. To fish with a 
golden-,prov. czynić wiele na- 
kładów, a mało mieć korzyści. 
TO HOOK, v. a. zahaczyć, za- 
czepić , przyciągnąć hakiem. To - 
out, wymacać, wybadać. 
HOOKED, hóók'-ćd, adj. haczy- 
kowaty, zagięty, zakrzywiony. - 
■nose, nos orli; -NESS, s. zagięcie, 
zakrzywienie. 
HOOP, hóóp, s. obręcz. -or - 
petticoat, rogówka. 
TO HOOP, u. 1) a. ścisnąć obrę- 
czami, nabić obręcze; 2) n. krzy- 
czeć, hukać, wołać. 
HOOPER, hóóp'-pflr, s. bednarz. 
HOOPING-COUGH, h(W-plng- 
kóf, s. koklusz, 
HOOPOO, hÓÓ'-p&d, s. (ptak) 
dudek. 
TO HOOT,hódt,t?. 1) n. huczeć, 
hukać Hak puszczyk); krzyczeć, ha- 
łasować. To - at (after), pędzić za 
kim z krzykiem, gwizdać na kogo 
2) To - out. v. a. wykrzyczeć 
skąd, wypędzić hucząc, gwizdając. 
HOOT, HOOTING, s. huk, hu- 
czenie, krzyk, hałasowanie. 
TO HOP, hóp, v. 1) n. skakać, 
podskakiwać, wyskakiwać; chra- 
mać, utykać na nogę; 2) a. chmie- 
lić , zaprawić chmielem. 
HOP, s. skok, wyskok; miejsce 
po wsiach na tańce. - o'-my 
thumb, wiercipięta. 2) - or hops, 
pl. chmiel. - bind (- stalk), 
chmielina, chmielinka. - garden 
(- ground, - yard), chmielnik, 
chmielisko, ogród chmielowy. - 
pole, tyczka chmielowa. 
HOPE, hóp, s. nadzieja (najczę- 
ściej w liczbie mnogićj). To be out 
of-, nie mieć źadnśj nadziei, 'lis 
past (there is no) -, nie masz już 
źadnćj nadziei. To have good (to 
be in great) hopes, mieć dobrą na- 
HOR 
d/.eję. Forlorn hope, placówka po- 
stawiona na zgubne imię. 
TO HOPE, v. a. i n. mleć na- 
dzieję, spodziewać się, wyglądać, 
oczekiwać. To - in God, mieć na- 
dzieję w Bogu. To - for, spodzie- 
wać się; oczekiwać czego. Hoped- 
for, spodziewany. 
HOPEFUL, hdp'-ful, adj. pełen 
nadziei, wzbudzający nadzieję, wie- 
le obiecujący; -LY, adv. z wielką 
nadzieją ; -NESS, s. wielkie na- 
dzieje. 
HOPELESS, hópMćs, adj. bez 
nadziei. 
HOPINGLY, hó'-plng-lć, adv. 
z nadzieją. 
HOPPER, hdp'-pAr, $. skoczek; 
2) kosz młyński; 3) siewnia czyli 
kobiałka siewacza. 
HORAL, hó'-ral, or HORARY, 
hó'-rć-rć, adj. godzinowy, go- 
dzinny. 
HORD, hdrd, s. horda. 
HORIZON, hd-ri'-zdn, s. hory- 
zont, poziom. 
HORIZONTAL, hór-ć-zdn'-tM, 
adj. horyzontalny, poziomy;-LY, 
adv. horyzontalnie poziomo. 
HORN, hórn, s. róg; horns, pl. 
rogi; macki (owadów); fig. rogi 
księżyca; rogi przyprawione mę- 
żowi. Post-boy's horn, trąbka 
pocztarska. Huntsman's -, trąbka 
myśliwska. -of plenty, róg obfi- 
tości. To wind (or t'o?o) the -, 
trąbić. To draw (pull) in one's 
horns, schować rogi, upokorzyć 
się. - beak (- back, - fish), 
ciernioróg (ryba). - beam, grab, 
grabina. - beetle, jelonek, (owad). 
- book, elementarz.-foot, rogo- 
nogi. - pipe, kobza; rodzaj tańca 
chłopskiego. - stone, rogowiec 
(kamień). - work (fort.), rogal. 
- wort, rogatek (roślina). 
HORNED, hór'nód, adj. rogaty. 
- cattle, bydło rogate. - snake, 
wąż rogaty, wąż królik. 
HORNER, h6r'-nfir, s. rogownik, 
tokarz rogowy. 
HORNET, h6r'-nfit, s. sierszeń. 
HORNY, h&r'-nć, adj. rogowy, 
z rogu; rogowaty; nakształt rogu. 
- coat, tkanka rogowa (w oku). 
HORLOGE, hór'-d-lódź, s. zegar. 
HOROSCOPE, hór'-ró-skóp, s. 
horoskop jaki składali astrologowie 
wróżąc o losach nowo narodzonego 
dziecięcia z położenia planet w cza- 
sie jego urodzenia. 
HORRIBLE, ht>r'-rS-bl,ad/. stra- 
szny, okropny, bezecny, szkaradny; 
-NESS, s. straszność, okropność, 
szkaradzieństwo; -LY, adv. stra- 
sznie, okropnie, bezecnie, szka- 
radnie. 
HORRID, hór-rid, adj. -NESS, 
S. zob. HORRIBLE, -NESS. 
HORRIFIC v hór-rlf-fik, adj. 
przerażający. 
HORROUR, hdr'-rflr, s. strach, 
zgroza, okropność; wstręt, dreszcz. 
HORSE, hórs, s. koń; (collect.) 
jazda, kawalerya; legary, kętnary 
(w piwnicy). Gentleman (master) 
of the -, mastaierz, koniuszy. To 
HOS 
take -, wsiąść na konia. To -l 
na koń! To sound to -, trąbić na 
koń. 'tis a good - that never 
stumbles, prov. koń ma cztery no- 
gi a czasem się potknie. On -back.,. 
wierzchem, konno. To get up on 
- back, wsiąść na konia. To ride 
on - back, jechać konno. - boy, 
chłopiec stajenny. - breaker » 
brejter, ujeżdżacz koni. - ches- 
nut, kasztan dziki. -cloth, derha, 
dera. - collar, chomąt. - comb, 
zgrzebło. - dealer, handlujący 
końmi. - doctor, konowai. - 
dung, gnój koński.- emmet, mró- 
wka końska. - face, duża twarz. 
-flesh, konina.-fly, bąk.-foot, 
kaczyniec, podbiał. - guards, 
gwardya konna. - hair, włosień, 
szerść końska. - laugh, śmiech na 
całe gardło. - leech, pijawka koń- 
ska ; 2 konował. - litter, posłanie 
pod konia. - manship, sztuka je- 
żdżenia na koniu. - meat, obrok, 
siano.-physic, lekarstwo dla koni. 
- race, gonitwy konne, wyścigi 
konne. - radish, chrzan. - shoe, 
podkowa końska. -tail, koński 
ogon, chwoszczanka, skrzyp. - 
trappings, rząd koński. - twit- 
chers, dudki na konia. - whip, 
batog. To - whip, wybatożyć. 
TO HORSE, v. a. i n. odstano- 
wić klacz (o ogierze); wsiąść na ko- 
nia ; wziąść kogo na barana. Weil 
horsed, na dobrym koniu. 
HORTATION, hdr-ti'-szfln, or 
HORTATIVE, hfir'-tJ-ilw, 5. na- 
pomnienie, upomnienie; 2) HOR- 
TATIVE , adj. napominający. 
HORTATORY, hór^-tur-ć, adj. 
napominający, upominający. 
HORTICULTURE, hór-tć-kai- 
czftr, s. s. ogrodnictwo. 
HORTULAN, hór'-czń-I5n, adj. 
ogrodniczy. 
HOSANNA, hó-z5n'-nś, s. (u ży- 
dów zgreczałych, zasyłając modły 
do BOGA : cześć i uwielbienie), 
hozanna. 
HOZE.hóz,#. pludry, portki; 
pończochy. 
HOSIER, hó*-2&r, s. pończo- 
sznik (przedajączy pończochy). 
HOSPITABLE , hds-pMS-bl , 
adj. gościnny. -LY, adv. gościn- 
nie. 
HOSPITAL, 6s'-pS-t41,3. szpital. 
HOSPITALITY, hós-pć-UIM-tć, 
s. gościnność. 
HOST, hóst, s. Hostya (u kato- 
lików) ; 2) gospodarz (karczmy, 
hotelu); 3) wojsko, zastępy; zgra- 
ja, gromada. The lord of hosts, 
Pan Zastępów. A - of flies, gnats, 
zgraja much, roje komarów. 
HOSTAGE , h6s'-tidź, s. zakła- 
dnik. 
HOSTELRY, hd'-tćl-rd, s. auste- 
rya, gospoda. 
HOSTESS, hdst'^s,«. gospody- 
ni , karczmarka, The fairer the -, 
the fouler the reckoning, (prov.), 
im piękniejsza gospodyni, tym clę 
lepiej zedrze. 
HOSTILE, hfts'-tR, adj. nieprzy- 
jacielski , nieprzyjazny. 
157 
FAce, Mr, Ml, Mt.j]M4,hSn.|IFIne, Hn.;'Nd,pr6ve, fór, gdt.||Cćre, efir, fMl.flCdIn.p6fise.JlCSuJ.||B$MSMo- 158 
HOU 
HOSTILITY, h6s-tn'-i-tA, s. kro- 
ki nieprzyjacielskie, wojna (zazwy- 
czaj w liczbie mnogićj). 
HOSTLER , ós'-lur, s. pachołek 
Stajenny (po domach zajezdnych). 
HOT , adj. goręcy; ognisty, go- 
rzcy, zapalony; zagrzany (o sianie, 
zbożu); grzejęcy się, ciekajgcy się, 
biegający się (o różnych zwierzę- 
tach). - bed, inspekt. - brained, 
(- headed), zapalony, zagorzały. 
<-house, łaźnia; 2) inspekt; 3) 
dom kurewski. - mouthed, zacię- 
ty, uparty. A -place, drogie miej- 
sce (gdzie wielka drożyzna). - ser- 
vice, niebezpieczna służba.-spur, 
zagorzalec. - spurred, zagorzały, 
zapalony, gwałtowny, popędliwy. 
HOTCH-POTCH, zob. HODGE- 
PODGE. 
HOTLY, h6t*-IÓ, adv. gorąco; 
* zapałem; jurnie , lubieżnie. 
. HOTNESS, h6t'-nds, s. gorgcość, 
zapał, ognistość; popędliwość. 
HOUGH, hdk, s. podkolanck; 
2) graca, motyka, zob. HOE. 
TO HOUGH , v. a. podciąć ścię- 
gna pod kolanem; 2) gracować, 
kopać motykg. 
HOUND, hó&nd, s. pies gończy, 
«gar. -'s tongue, języki psie, 
ostrzeń. 
TO HOUND, v. a. puścić psy 
(za jeleniem!, szczuć psami. 
HOUR, óur, s. godzina. To keep 
good {regular, early) hours, za- 
wczasu do domu przychodzić. To 
keep bad {late) hours, późno do 
domu przychodzić. - glass, klap- 
sydra. - hand, index, skazówka. 
- plate, cyferblat. 
HOURI, hM'-rd, s. hury (wie- 
cznie młoda towarzyszka w raju 
Mahometa). 
HOURLY, 6&r'-lć, adj. i adv. 
godzinny, cogodzina, cogodzinnie. 
HOUSE, hdńs, s. dom, pomie- 
szkanie ; fig. ród, familia , dom; 
gospodarstwo; {astr.) położenie 
planety. The - of Austria, dom 
austryacki. - of parliament, par- 
lament. - of lords, izba lordów. 
- of commons {the lower-), izba 
■iższa. The lord's -, dom modli- 
twy, kościoł. - of office {con- 
venient-), prewet. To keep-, 
gospodarować, mieć swój dom, To 
keep the-, siedzieć ,w domu.- 
breaker, złodzićj który się dostał 
do domu przez wyłom.-breaking, 
kradzież z wyłomem. - dog, pies 
domowy. - keeper, pospodarz, 
gospodyni, - keeping, gospodar- 
stwo. - leek (roślina), skoczek, 
rojnik. -less, bez domu. -maid, 
służęca. - rent, najem domu, ko- 
morne. - warming, uczta wypra- 
wiona po przeniesieniu się do no- 
wego dongi, przenosiny, inkróto- 
winy. 
TO HOUSE, h6&z, v. a. i n. 
przyjąć do domu, pomieścić w do- 
mu ; sprzątngć do stodoły ; zapro- 
wadzić do stajni, do obory; mie- 
szkać ; zajmować astrologiczne sta- 
nowisko na niebie (o planetach). 
HOUSEHOLD, Wta'-hWd , s. 
HUD 
. gospodarstwo domowe; dom, fa- 
j milia; słudzy , dwór. The king's 
-, dwór królewski. - affairs (- 
avocations), interesa domowe. - 
bread, chlćb czeladny. -coat, 
herb familijny. -gods, bogi do- 
mowe.- sluff, sprzęty domowe. 
HOUSEHOLDER, hfius'-hdl-dfir, 
S. gospodarz. 
HOUSEL, hóu'-zćl, f wieczerza 
Pańska, Kommunia. 
HOUSEWIFE, huz'-zlf, s. go- 
spodyni , gosposia. -LY, adj. 
skrzętna , dobra do gospodarstwa ; 
2) adv. jak przystoi na dobrę go- 
spodynię. -RY, s. gospodarstwo 
domowe, oszczędność. 
HOUSING, hóii'-zlng,s. czaprak. 
HOVE, hów, pręt, i part. HO- 
VEN, hó'-wn, part, ł zob. TO 
HEAVE. 
HOVEL, hów'-ll, s. chata, le- 
pianka. 
TO HOVER, huw'-&r, v. n. krę- 
źyć po powietrzu, unosić się, lawi- 
rować; zbliżać się, skradać się, dy- 
bać około jakiego miejsca; nachy- 
lić się. 
HOW, h6&, adv. jak, dla czego; 
jakim sposobem.-is it that...? jak 
się to dzieje że.,. ? - many? ilu ? 
ile ? - many soever, jakkolwiek 
wielu, wiele. - often soever, jak- 
kolwiek często. - now ? cóż tam ? 
co tam słychać? co to ma znaczyć? 
dla czego to ? - often? jak często? 
- soon? jak rychło? By-much..., 
the more.,., im więcćj..., tćm wię- 
cćj.... - lovely she was! jak ona 
była milę, kochanę ? She knew 
not - much I loved her, niewie- 
dziala ile ję kochałem. He knows 
- to read, on umie czytać. 
HOWBEIT , hóu-bć'-lt, adv. 
jakkolwiek będż, mimo to jednak. 
HOWEVER, hfiMw'-w&r, adv. 
i conj. jakkolwiek, jednak , atoli; 
jakimkolwiek sposobem. -it be, 
jakkolwiek będż. -desirous I am, 
jakkolwiek mocno pragnę. 
HOWITZER, hóu'-lt-zńr, s. gra- 
natnik. 
TO HOWL, hOM t v.n. wyć. 
HOWL, s. wycie. 
HOWSOEVER, h6b-sMw'-w&r, 
adv. i conj. zob. HOWEVER. 
TO HOX, hdks, v. (Shaksp.), 
zob. TO HOUGH. 
HOY, hóć, s. gatunek płytkiego 
statku. 
HUBBUB, hńb'-bub, s. zgiełk, 
hałas, rozruch, wrzawa. 
HUCKABACK, hik'-kA-bAk, s 
obrusy, serwety w desenie. 
HUCKLE, hńk'-kł, s. biodro, 
kulsze. - backed, garbaty. - bo- 
ne , kość kulszowa. 
HUCKSTER , huks'-tilr , or 
HUCKSTERER, huks'-tur-ur, S. 
przekupnik, przekupień; szachraj. 
HUDDLE, hftd'-dl, s. nieład, 
nieporzędek, zamieszanie. 
TO HUDDLE, v. a. zwalić lub 
zbić na kupę; pogmatwać, zagma- 
twać ; To - up, prędko się z czćm 
uwinęć, sklecić, zrobić po partacku. 
To - on, prędko na siebie narzu- 
HUM 
clć (suknie). To speak in a hudi 
dling manner, prędko bełkotać. 
HUE, hó,s. barwa, farba, ko-* 
lor; 2) - and ery, w. p. pogoń za 
złoczyńcę. To make (raise k. 
send) - and cry after one , wy- 
stać pogoń za kim, żeby go poj- 
mać ; fig. krzyczeć na kogo jak na 
raroga. 
HUFF, huf, s. raptowne uniesie- 
nie gniewu; chełpliwość, samo 
chwalstwo, fanfaronada , junakie- 
rya ; chełpliwiec, samochwał. Cap- 
tain-Junak. To be in a -, gnie- 
wać się , rzucać się ze złości. To be 
upon the - about a thing, ohet- 
pić się z czego. 
TO HUFF, v. a. i n. dmuchać 
chuchać, dęć, sapać; nadęć się, 
napuszyć się; przechwalać się, od- 
grażać się , junaczyć; burczeć, fu- 
kać. To - and puff, zasapać się. 
To-a man at draughts, chu- 
chnęć warcaba. 
HUFFISH, hńr-nsz, adj. nadę- 
ty; junacki; fukliwy, zuchwały. - 
NESS, s. nadętość; junakierya, 
fukliwość, zuchwałość. 
HUG. hug, s. uściśnienie, przy- 
tulenie do tona. 
TO HUG , v. a. obejmować , ści- 
skać , tulić do łona , uczepić się za 
szyję; pieścić, karesować. To - 
one's self, pieścić się, kochać się 
w sobie. To -brown bess, (vulg), 
służyć jak prosty żołnierz. 
HUGE, hudż, adj. wielki, ogro- 
mny. -LY, adv. ogromnie, nie- 
zmiernie. -NESS, s. ogrom. 
HUGGER-MUDGER, hug'-gur- 
miig'-gur, s zakęt, kryjówka, ukry- 
cie ; 2) adj. i adv. pokętny, skryty; 
pokętnie, w ukryciu. 
HUGH, hu , s. Hugon. 
HUGUENOT, h>V-gć-n6t, s. hu- 
genot, francuzki protestant. 
HULK, hulk, s. zręb okrętowy 
(okręt bez masztów, źaglów i t. d.). 
TO HULK, v.a. patroszyć (za- 
jęca). 
HULL, hull, s. łuska, łupina; 
2) zręb okrętowy (zob. HULK). 
TO HULL, v. 1) a. łuskać, obie- 
rać z łupiny; 2) n. plynęć bez źa- 
glów i rudla. To - a ship, strzelać 
nie do masztów lecz w sam okręt. 
HULLY, hut'-lć, adj. łupiniasty. 
TO HUM, hflm, v. n. i a. bę- 
czeć, brzęczeć, bzikać (jak pszczo- 
ła) ; gwarzyć; nucić pod nosem. To 
-andhaw, krzękać, odkrzękiwać, 
zacinać się w mowie. 
JłUM, 1) s. bęk, brzęk , bzik 
(nszczół); gwar, szmer; krzękanie, 
zacinanie się; 2) interj. hem! - 
bug, blichtry, majaki, farbowane 
lisy, otumanienie, oszukaństwo. 
To - bug, puścić blichtry, pmaja- 
czyć, otumanić, oszukać. - drum, 
ospały, ślamazarny, rozlazły. A - 
drum fellow, ospalec, mazgai. 
HUMAN, hu'-mAn, adj. człowie- 
czy. The -face divine, obraz i 
podobieństwa boskie. 
HUMANE, hń-mAn', ad}, ludzki, 
człowiekolubny, dobrotliwy, uczyn- 
ny. -LY, adv. ludzko. 
Fice, bir, Ul, bit. DM4 Mn. ||FIne, !n. ||Nd, prdre, fdr, gót. ||Córę, eflr, fOil. ||C6!n. ||Hdftse. || CAul. ||BW. y SóJn. HUM 
HUMANIST, hh'-mi-nlst, s. bie- 
gły w języku greckim i łacińskim 
filolog. 
HUMANITY, hń-mSn^-tć, s. 
człowieczeństwo , rodzaj ludzki; 
ludzkość, czlowiekolubność, do- 
brotliwość , uczynność; filologia, 
Język (grecki i łaciński). 
TO HUMANIZE, hń'-m3n-lz,v.a. 
wyprowadzić ze stanu dzikości i 
barbarzyństwa, złagodzić obycza- 
je , wlać ducha ludzkości. 
HUMANKIND, hó-m3n-klnd', s. 
człowieczeństwo , rodzaj ludzki, 
ludzkość. 
HUMANLY, hóm'-m3n-lć, adv. 
po ludzku, w sposób właściwy czło- 
wiekowi, według ludzkich wyobra- 
żeń. 
HUMBLE, um'-b), adj. pokorny, 
uniżony. -bee, truteń, trzmiel.- 
plant, czulek, żywopłon, żywoziół. 
TO HUMBLE, v.a. upokorzyć. 
To-one's self, upokorzyć się. 
HUMBLENESS, &m'-bl-nćs, 8. 
pokora. 
HUMBLES, fim'-blz,s.pl. (myśl.) 
wnętrzności jelenia; zob. UMBLES. 
HUMBLY, ćm'-bló, adv. pokor- 
nie, uniżenie. 
HUMBUG, HUMDRUM, zob. 
HUM. 
TO HUMECT, hu-mćkt', v.a. od- 
wilżyć, zwilżyć. 
HUMECTATION, hó-mók-tń'- 
sz6n, s. odwilżenie, zwilżenie. 
HUMERAL, hu'-mó-rM, adj. 
barkowy. 
HUMID, hń'-mld, adj. wilgotny, 
mokry. 
HUMIDITY, hń-mld'-ć-tć, s. 
wilgoć. 
HUMILIATION, hń-mlR-i'- 
szńn, s. upokorzenie. 
HUMILITY, hń-mir-ć-tć', s. po- 
kora , uniźoność. 
HUMMING, h&m'-mlng, s. brzę- 
czenie (pszczół); gwarzenie.-bird, 
kolibr. 
HUMORAL, yń'-mó-rfil, adj. 
imed.) pochodzący z humorów ciała. 
HUMORIST, yu'-mfir-lst, s. dzi- 
wab cudak 
HUMOROUS, yft'-mfir-fis, adj. 
dziwaczny, cudacki, cudaczny; 
żartobliwy, satyryczno-dowcipny; 
(ShakspJ wilgotny.-LY, adv. dzi- 
wacznie; żartobliwie. -NESS, s. 
dziwaczność, cudactwo; żartobliwy 
humor. 
HUMOURSOME, yń'-mur-sum, 
adj.-LY, adv. zob. HUMOROUS. 
HUMOUR, yh'-mur, s. wilgoć, 
ciecz. HUMOURS, pl. humory 
w ciele; temperament, usposobie- 
nie umysłu, humor (dobry lub zly, 
wesoły lub smutny); skłonność, 
ochota; wesołość, źartobliwość; 
dowcip. To be in a drinking- 
mieć ochotę podpić sobie. To be 
out of-, być w złym humorze. To 
please one's own-, dogadzać swe- 
mu humorowi. What is the-of 
this? co to ma znaczyć? The-of 
lying (Shaksp), nałóg kłamstwa. 
TO HUMOUR, v. a. trafiać komu 
w humor, śpiewać czyją piosnkę, 
HUR 
dogadzać, potaklwa ćbasować; prze- 
jąć się swoja rolą i dobrze ja odegrać 
(o aktorach). 
HUMP, hńmp, $. garb. -back, 
garb; garbaty. - backed, garbaty. 
TO HUNCH, hunsz, v. a. sztur- 
chnąć (kułakiem, łokciem); 2) zgar- 
bić. 
HUNCH, s. szturchaniec, kuks; 
2) -backed, garbaty. 
HUNDRED, hńn-drćd, adj. is. 
sto; setka, setnia. By hundreds, 
stand. -fold, stokrotny. -weight 
(skróć, cwt) cetnar. 
HUNDREDTH, hun'-drćdlń, adj. 
setny. 
HUNG, h&ng, pręt, i part. zob. 
TO HANG. 
HUNGARIAN, hńng-g4'-rć-3n,l) 
adj. węgierski; 2) s. Węgier. 
HUNGARY, hńng'-g3-rć, s. Wę- 
gry- 
HUNGER, hfing'-gór, s. głód.- 
bit (-bitten), zgłodniały, -star- 
ved, umierający z głodu. 
TO HUNGER, v. n. cierpieć głód, 
łaknąć. 
HUNGERLY, hflng-gftr-te, adj. 
i adv. głodny; głodno. 
HUNGERED, hńng'-gurd, adj. 
zgłodniały. 
HUNGRILY, hCng'-grć-lś, adv. 
zgłodniałe; chciwie. 
HUNGRY, h&ng'-gró, adj. gło- 
dny , łaknący; suchy, chudy; jało- 
wy, nieurodzajny. A-man, an an- 
gry man or a-belly has no ears, 
kto głodny to się gniewa. 
HUNKS, h&ngks, s. (vulg.) skne- 
ra, kutwa. 
TO HUNT, hint, v. a. i n. polo- 
wać, szczWać; ścigać, gonić ;/ig. 
(To-after), ubiegać się za szćm. 
To-counter (o psach), gonić pod 
trop. To-out, wygonić, wytropić. 
To - up and down, szukać wszę- 
dzie. 
HUNT, s. polowanie, szczwanie 
chartami. -with toils, polowanie 
z sieciami. 
HUNTER, hun'-tfir, s. łowca, 
myśliwiec; koń do polowania. 
HUNTING, hftn'-tlng, s. polowa- 
nie , szczwanie; ściganie, gonienie. 
-horn, trąbka myśliwska.-horse, 
koń od polownia. -match (-par- 
ty) polowanie, kompania myśliwych. 
HUNTRESS, hftn'-trćs, s. kobieta 
lubiąca polowanie. 
HUNTSMAN, hfints'-mAn, 8. 
iowca, myśliwiec; łowczy.-ship, 
myślistwo. 
HURDEN, h&r'-dn, s. płótno 
7$yr7phnp 
^HURDLE, hftr-dl, s. łasa , plo- 
tek. 
HURDS, hfir'-dz, s. pl. klaki, 
pakuły, zgrzebie. 
TO HURL, hórl, v.a. cisnąć, 
ciskać, miotać. To-down, strącić. 
HURL, s. cisk, miot, 2) zgiełk, 
tumult. 
HURLBAT, hurl'-bit, s. buzdy- 
gan, czekan. 
HURLY, or HURLY-BURLY, 
hfir'-lć-bńr'-lć, s. zgiełk, zbiegowi- 
sko Judu; wrzawa, tartas, harmider. 
HUS 
HURRICANE, hur'-r£ kSn, or 
HURR1CAN0, hur-H-ki'-nd, o', 
burza, nawahiość morska, szaruga. 
TO HURRY, hńr -M, v. i)a. na- 
pędzać, nalegać, naglić, nastawać, 
2) n. pędzić, lecieć, spieszyć, po- 
spieszyć. 7o-away, porwać, upro 
wadzić moc?; odbiedz, odlecieć. 
To-on, napędzić, nalegać, przy- 
naglić. 
HURRY, s. pospiech, nagłość. 
2) ścisk , natłok; rozruch, Zgiełk.' 
In a-, pospiesznie, nagle. In Ute 
-of business, w natłoku zatru- 
dnień.- skurry, łap cap, na łeb na 
szyję, co żywo. 
TO HQRT, hurt, v. ir. a. zranić, 
skaleczyć; urazić, obrazić; szko- 
dzić, zaszkodzić. 
HURT, s. rana , skaleczenie, złe; 
szkoda, zaszkodzenie, uszkodze- 
nie, szwank. 
HURTFUL, hfirt-r&l, adj. szko- 
dliwy ; -LY, adv. szkodliwie; - 
NESS, s. szkodliwość. 
TO HURTLE, hftr'-U, v. a. i o. 
uderzyć jedno o drugie, stuknąć; 
hercować, wyjechać na herce, wpę- 
dzić się na co. - berry, zob. 
WHORTLEBERRY. 
HURTLESS, hurlMćs, adj. nie- 
szkodliwy ; -LY, adv. nieszkodli- 
wie; -NESS, s. nieszkodliwość. 
HUSBAND, huz'-biind, s. mąż, 
małżonek; gospodarz. Ready (fit,) 
for a -, na wydaniu (o pannach). 
TO HUSBAND, v. a. gospodaro- 
wać, oszczędzać. To - the lime, 
oszczędzać czas. To - a woman's 
bed(Shaksp.), wyspaćsięz kobiet? 
jak m?ź z żonę. 
HUSBANDLESS, hńz'-bfind-l«3, 
adj. niezamężna. 
HUSBANDLY, hfiz'-bfind-k, adj. 
i adv. oszczędny; oszczędnie. 
HUSBANDMAN, hfiz'-bund-m4n, 
s. rolnik, gospodarz. 
HUSBANDRY, huz'-bun-drć, s. 
rolnictwo; gospodarność, oszczę- 
dność. 
HUSH, husz , 1) interj. cytl 2) 
adj. cichy, spokojny. 
TO HUSH, v. 1) a. uciszyć, uspo- 
koić. To - up, załagodzić, zatrzeć 
(jak? zl? sprawę); 2) n. ucichnąć. 
Hush-money, datek, żeby komu 
gębę zawiązać. 
HUSK, husk, s. łupina, łuska. 
TO HUSK, v. a. łuskać, obrad 
z łupiny. 
HUSKY, hńs'-kć, adj. lupiniasty. 
HUSSAR, huz-z3r', s. huzar. 
HUSSITES, hus'-slts, 5. hussyci 
(zwolennicy Jana Hussa, spalonego 
1415 r.). 
HUSSY, huz'-zó, s. dziewczysko, 
szkapa, tłuk, szurgot. 
HUSTINGS, huz'-tlngz, a ph 
(court of -, jeden z sądów miej- 
skich w Londynie; 2) zgromadzenie 
wyborców dla wybrania deputowa- 
nego do parlamentu; rusztowanie 
z którego mówcy przemawiaj? do 
zgromadzonego ludu. 
TO HUSTLE, hus'-sl, v. a. i n. 
szturchać, popychać (w tłoku); po- 
mieszać (trzęsąc). 
159 
Mr, ill, b4t.|[Mć, hSn.yFlne, fin.gNd, prfive, fór, gdt.|iCire,cfir, f&il.[]C6m.gHóuse.||Gaul.HBśŁ|lSdda. 160 
HYE 
HUSWIFE, hfiz'-zlf, s. gospody- 
ni, gosposia. 
TO HUSWIFE, v. n. gospodaro- 
wać , prowadzić gospodarstwo do- 
mowe; krzątać się. 
HUSWIFERY, hfiz'-zlf-rt, s. go- 
spodarstwo domowe. 
HUT, h&t, s. chata, lepianka. 
HUTĆH, hficz, s. skrzynia na 
zboże. 
TO HUZZ, hfiz, v. a. szemrać, 
gwarzyć, szeptać. 
HUZZA, hiiz-zi', inter}, (okrzyk 
nąrodowy radości), wiwat! niech 
żyje! 
TO HUZZA , v. n. i a. wydawać 
okrzyki : wiwat! niech źyje! przyj- 
mować z okrzykami radości. 
HYACINTH , hi'-^nlh, s. hya- 
cynt (kwiat); 2) hyacynt (kamień 
drogi). 
HYACINTHINE, hl-a-sln'-1/iln, 
adj- hyacyntowy. 
HYADES, hf-A-dćz, or HYADS, 
hi'-Adz, s. (ast.) (pięć gwiazd na 
głowie byka tworzące V), gwiazdy 
dżdżyste. 
HYALINE, hl'-A-lIn, adj. kry- 
ształowy, szklisty. 
HYBRIDOUS, hlb'-brMus, adj. 
(o zwierzętach i roślinach) mie- 
szany. 
HYDATIDES, hl-dJf-ć-dćz, 3. 
pi. (med.) pęcherzyki wodniste na 
dele ludzkićm. 
HYDRA, hi'-drA, s. Hydra (po- 
twór mytologiczny o wielu głowach); 
wąż wodny (gwiazda południowa). 
HYDRAGOGUES, hl'-dri-gbgz, 
t. pl. lekarstwa wyprowadzające 
1 ciała humory. 
HYDRAULIC (-al) , hl-drAu'- 
l)k, i) adj. bidrauliczny; 2) HY- 
DRAULICS, s. pł'. hidraulika (nau- 
ka o sile wody i jćj prowadzeniu ru- 
rami). 
HYDROCEPHALUS, hl-dró-sćf'- 
fl-lńs, s. puchlina wodna w głowic. 
HYDROGEN, hl'-dró-dźćn, s. 
[them.) wodoród. 
HYDROGRAPHER, hl-dróg'-grA- 
fftr, s. hydrograf, sporządzający 
karty morskie. 
HYDROGRAPHY, hl-drdg'-gri- 
ft, ą. hydrografia (opisanie zalanych 
Wodą części kuli ziemskićj). 
HYDROMANCY , hl'-drd-mJn- 
9i, s. wróżenie z wody. 
HYDROMEL, hi-dró-mćl, s. 
miód (napój). 
HYDROMETER, hl-dróm'-mć- 
t&r, 3. narzędzie do mierzenia 
wody. 
HYDROPHOBIA, hl-drd-fd'-bć- 
I, s. wodowstręt, wścieklizna. 
HYDROPIC (-al), hl-drdp'-plk, 
udj. mający wodną puchlinę. 
HYDROSTATICAL, hl-dró-stAr- 
$-k41 , adj. hydrostatyczny;-LY, 
Odv. hydrostatycznie. 
HY DROSTATICS, hl-dró-stA t'- 
3. pL hydrostatyka (nauka o 
równoważeniu wody). 
HY8MAL, hl-ó'-mM, adj. zimo- 
wy. - solstice, przesilenie dnia 
* nocą zimowe. 
HYENA, nl-ć'-ni, s. byena. 
HYS 
HYGROMETER , hl grim'-mJ- 
lur, 3. wilgociomierz. 
HYM, s. (Shaksp. K. L.} zamiast 
LYM, co zob. 
HYMEN, hP-mćn, s. Hymen, bo- 
żek małżeństwa; fig. małżeństwo, 
stan małżeński; (anat.) plewka pa- 
nieńska, czyli zamek panieństwa. 
HYMENEAL, hl-mć-nć'-M, or 
HYMENEAN, hl-mć-nó'An, adj. 
weselny, ślubny, małżeński. 
HYMN, him, 3. hymn. 
TO HYMN, v.n. śpiewać hymny. 
HYMNIC, hlnT-nlk, adj. hy- 
mnowy. 
HYPERBOLA, hI-pćr'-bd-lA, 3. 
(mat.} jedno z przecięć ostrokręgo- 
wych, linia powstająca z takowego 
przecięcia. 
HYPERBOLE, hl-pćr'-bó-lć, s. 
hiperbola (figura retoryczna), prze- 
sadzenie, powiększenie. 
HYPERBOLIC (-al), hl-pćr- 
ból'-lk, adj. hiperboliczny, przesa- 
dzony ; 2) należący do linii hyper- 
bolicznćj. - ALLY, adv. hyperbo- 
licznie (w jednćm i drugićm zna- 
czeniu). 
HYPERBOL1FORM, hl-pćr.ból - 
ló-fórm , adj. mający kształt hyper- 
boliczny, podobny do hyperboli. 
HYPERBOREAN, hl-pćr-bó-rć- 
An, adj. północny. 
HYPHEN, hi'-Wn, s. (gram.}, 
łącznik. 
HYPNOTIC , hip-ndt'-lk, s. 
(med.), wszelkie lekarstwo sprowa- 
dzające sen. 
HYPOCHONDRES, hlp-ó-kón'- 
durz , s. pl. (med.}, części brzucha 
zawierające wątrobę i śledziona. 
HYPOCHONDRIA , hlp-ó-kón'- 
drć-A, s. hypokondrya. 
HYPOCHONDRIAC , hłp-pó- 
kón'-drć-Ak, s. hypokondryk, te- 
tryk. 
HYPOCHONDRIACAL, hlp-pó- 
kón-dri'-A-kM, adj. hipokondry- 
czny, tetryczny. 
HYPOCRISY, hć-p6k'-krć-sć, s. 
hypokryzya, obłuda. 
HYPOCRITE, hlp'-pd-kr't, s. 
hypokryt, obłudnik, świętoszek. 
HYPOCRITIC (-al), hlp-pó- 
krlt'-tlk, adj. obłudny, pełen hy- 
pokryzyi. -ALLY, adv. obłudnie. 
HYPOGASTRIC, hlp-d-gAs'-trlk, 
adj. podbrzuszy. 
HYPOSTASIS, hl-pbs'-ti-sls, 3. 
(teol.), oddzielna istota. 
HYPOSTATICAL , tiljpA-stM'-i- 
kAl, adj. oddzielny, istotny. - 
union, połączenie ludzkićj i boskićj 
natury w Chrystusie. 
HYPOTENUSE, hLpł>t'-ć-nuz, 3. 
(mat.}, linia przeciwprostokątna. 
HYPOTHESIS, hlp-pó/A'-ó-sls, 
or hl-pdlA'-ć-sIs, s. hypoteza, przy- 
puszczenie, domniemanie. 
HYPOTHETIC (-al), hl-pó- 
tAćt'-t!k, adj. hypotetyczny, opar- 
ty na przypuszczeniu, domniema- 
ny. -ALLY, adv. przez przypu- 
szczenie. 
HYSOP, h1z'-iup, or hi'-sip , s. 
hyzop. 
HYSTERIC (-al), hls-tir'-rlk, 
IDI 
adj. (med,'}, pochodzący z kurczu) 
macicy), cierpiąca kurcz macicy * 
spazmowy. 
HYSTERICS, s.pl. kurcz ma- 
cicy; spazmy. 
I 
1,1, pron. ja, (na polskie rząd-* 
ko się tłumaczy). 
IAMBIC , l-Am'-blk, 1) adj. iam- 
bowy; 2) 5. iamb, wiersz lambowy. 
IB, lb,s. (skróć: z ISABEL) 
T 7Ahp! k A 
IBERIA, Lb4'-rM, s. (w poe- 
zyi), Iberya, Hiszpania. 
IBIS, l'-b!s, s. ibis, czapla lubi 
bocian egipski. 
ICE, is, s. lód; lody (cukry). 
To break the -, rąbać lód; fig. 
napocząć interes, spróbować czy 
się uda. Loose floating -, kra. 
- house, lodownia. 
TO ICE, v. a. pokryć lodem , 
zamrozić; powlec rozpuszczonym 
cukrem. 
ICELAND, łs'-lAnd, 3. Islandya. 
ICHNEUMON , lk-nu' mdn , 5. 
ichneumon, wydra egipska. 
ICHNOGRAPHY , lk-nóg'-grA-fć, 
3. pian budowy, fortecy. 
ICHOR, I'-ktir, s. (med.}, limfa, 
wodniste płyny w ciele ludzkićm. 
ICHOROUS, l'-k6r-us, adj lim- 
fatyczny, wodnisty, serwatczany. 
ICHTHYOLOGY, !k-ZAWi'-5 
dżć , 5. nauka o rybach. 
ICHTHYOPHAGIST, ik-fA^-óf'- 
A-dżIst, 3. żywiący się rybami. 
ICICLE, i-slk-kl, s. sopel lo- 
dowy. 
ICINESS. l'-sć-nćs, s. lodo- 
wa tość. 
ICON,l'-k6n, s. obraz, malo- 
widło. 
ICONOCLAST , l-kón'-ó-klAst , 
3. obrazoborca. 
ICONOLOGY, l-kó-nór-ó-dżć, 
3. nauka o obrazach. 
ICTERIC (-al), lk-tćr'-rtk, adj. 
chory na żółtaczkę; dobry na żół- 
taczkę. 
ICY, l'-sć, adj. lodowy; fig. zim- 
ny, nieczuły. 
ID, Id, (skróć: z I WOULD), 
chciałbym. 
IDEA, ł dć'-A , s. myśl, pomysł, 
idea, wyobrażenie. To form an - . 
wyobrazić sobie. 
IDEAL, l-dć'-M, adj. Idealny. 
-LY, adv. idealnie. 
IDENTIC (-al), l-dćn'-tlk, adj. 
ten sam, toż samy, jednaki, jedna- 
kowy. -ALLY, adv. zupełnie tak 
samo. 
TO IDENTIFY, l-dćn'-tć-fl, v.a. 
dowieść tożsamości osoby lub rze- 
czv. 
IDENTITY, i-dćn'-lć-tć, s. toż- 
samość , jednakość. 
IDES, l'-dćz, or Idz, 3. pi. idu* 
(w kalendarzu starożytnych Rzy- 
mian, 13ty każdego miesiąca, wy- 
jąwszy marzec, maj, lipiec i paź- 
dziernik w których przypadał 15go). 
1DIOCRACY, ld-ć-dk'-krA-sć, s. 
Flee, bAr, AU, Mn.|}Whe, Hn;|[Nd, prflve, fbr, gdt.jjCftre, cfir, fftłl. JCATn.JHMse.|CMil.|]BW. ||SMn. IGN 
własność Jakiego ciała, odrębna od 
Innych Jego natura. 
IDIOCRATICAL, !d-ć-d-krM'-tó- 
kM, adj. właściwy jakiemu ciału. 
IDIOCY, ld'-ć-ó4ć, s. głupota 
(z urodzenia), ogłupienie. 
IDIOM, Id'-ć-6m, s. wyrażenie 
właściwe jakiemu Językowi. 
IDIOMATIC (-al), Id-ć-ó-mśt'- 
Ik, adj. właściwy językowi, idio- 
matyczny. 
IDIOSYNCRASY, !d-ć-d-s!n'-kr5- 
sć, 8. (med.), własność ciała lub u- 
mysłu, naturalny pociąg łub wstręt 
do czego, np. niecierpienie kotów, 
wdzryganie się na widok żaby, i t.d. 
IDIOT, ld'-ó-ut, s. głupi z uro- 
dzenia, niedołęga. 
ID1OTISM, łd'-Wlt-Izm, s. głu- 
pota ; 2) duch języka, własność ję- 
zyka, sposób mówienia językowi 
pewnemu właściwy. 
IDLE,i'-dl, adj. próżniak, le- 
niwy, niedbały; niezajęty, niezatru- 
dniony; próżny, daremny, bezsku- 
teczny; na nic nieprzydatny; bzdur- 
ny, błahy. An - boy, chłopak pró- 
żniak. - fellow, zbijający bruki. 
- head, pusta głowa. - headed, 
głupi, szalony. An - story, baśń. 
- talk, próżna gadanina, bala- 
muctwo. - words, czcze słowa. 
TO IDLE, v. 1) n. próżnować; 
2) a. trwonić, zmitręźyć (np. czas). 
IDLENESS, i'-dl-nfe, s. próżno- 
wanie , lenistwo, niedbalość. 
IDLER,F-dl-flr, s. próżniak. 
IDLY, i'-dl-ó, adv. próżnując, 
bez zatrudnienia; niedbale; napró- 
źno, nadaremnie; głupio. bez sen- 
su. To live -, przepędzać życie na 
próżnowaniu. To talk -, gadać 
ni w pięć ni w dziewięć, bredzić, 
pleść banialuki. 
IDOL, i'-d&l, s. bożek, boży- 
szcze , bałwan. 
IDOLATER, Idól-lA-tGr, s. bał- 
wochwalca. 
TO IDOLATRIZE, MMM4-trlz, 
V. a. czcić bałwany. 
IDOLATROUS, l-ddl'-lA-trós, adj. 
bałwochalczy. -LY, adv. po bał- 
wochalsku. 
IDOLATRY, l-dór-ia-tró, s. bał- 
wochwalstwo. 
IDOLIST, i'-dCil-Ist, s. bałwo- 
di 
TO IDOLIZE, i'-dd-llz, v. a. 
czcić, wielbić, uwielbiać, ubó- 
stwiać. 
IDYL, l'-dłl, s. sielanka. 
IF, Tf, conj. jeśli, jeżeli, gdyby, 
jeżeliby , chociażby. As -, jak 
gdyby. 
IGNEOUS, !g'-nć-us, adj. ogni- 
sty, palący się, żarzący się. 
IGN1POTENT, lg-nlp'-pó-tćnt, 
adj. ogniowładny. 
IGNIS-FATUUS, Ig-nls-fżf-ń- 
Łs, s. ognie błędne. 
TO IGNITE, lg-nit', v. a. (chem.) 
rozognić, zapalić 
IGNITION , Ig-nlsz'-fin, s. roz- 
palenie, palenie się. 
IGNIVOMOUS, Ig-n!w'-wó-mfis, 
adj. buchający ogniem, miotający 
ogień. 
ILL 
IGNOBLE, Ig-nó'-bl, adj. nie- 
szlachetnego urodzenia ; niecny , 
niegodny, bezczesny. -LY, adv. 
niecnie, niegodnie. 
IGNOMINIOUS, Ignó-m!n'-yfis, 
adj. haniebny, sromotny. -LY, 
adv. haniebnie, sromotnie. - 
NESS, s. haniebność, sromotność. 
IGNOMINY, Ig'-nd-mW, s. 
hańba, sromota. 
IGNORAMUS,Ig-nd-rA'-mus,s.w. 
p.uwolnienie oskarżonego przez sąd 
przysięgłych, z powodu niedostate- 
cznych dowodów; (vulg.), nieuk. 
IGNORANCE, Ig'-nó-rńns,s. nie- 
wiadomość, ciemnota; niewiado- 
mość, błąd pochodzący z niewia- 
domości. 
IGNORANT, Ig'-nd-rśnt, adj. 
nieświadom, ciemny; niewidzący, 
nleznający. To be - of, niewie- 
dzieć o czćm. / am not -, wiem 
dobrze. - of the world, nieznają- 
cy świata. 
IGNORANTLY, !g'-nó-rśnt-lć, 
adv. przez niewiadomość. 
TO IGNORE, lg-nór', v. a. nie- 
wiedzieć 
1GNOSCIBLE, Ig-nós'-sć-bl, adj. 
dający się przebaczyć. 
ILEX, i'-Jćks, s. więżożołd, kor- 
kodąb. 
ILIAC (-AL),!ł'-Mk, adj. (med.), 
kiszkowy. - passion , ból kiszko- 
wy, kolka. 
ILIAD, ll'-Md,s. Iliada. 
I'LL, (zamiast I WILL), chcę , 
będę. 
ILL, 11, adj. i adv. ziy (fizycznie 
i moralnie); źle, niedobrze ; chory, 
słaby. - at ease, niespokojny, 
w złym stanie. - of..., chory na... 
To fali-, zachorować. To take 
-, wziąść za złe. To bear -, nie 
módz znieść. To return-for good, 
oddać złe za dobre. - affected 
(- minded), źle myślący, nieży- 
czliwy. - blood, złość, gniew, - 
boding, złowieszczy. - bred, 
źle wychowany. - conditioned, 
w złym stanie, uszkodzony. -con- 
trived, źle wymyślony; dziwaczny, 
cudacki. - [ated , nieszczęsny. - 
favoured, brzydki, szpetny. - 
?iotten, źle nabyły (o majątku). - 
ooked, mizerny, niepoczesny. - 
looked to, niedopilnowany, zanie- 
dbany przez brak dozoru. - look 
ing, źle wyglądający ; z wejrzenia 
wzbudzający podejrzenie. - luck, 
zly los, nieszczęście. - nature, 
złość, niepoczciwość. -natured, 
zly, niepoczciwy, złośliwy. -plea- 
sed, nieukonlentowany. -prin- 
cipled, nieprawy, nieuczciwy. An 
- return, wypłacenie się niewdzię- 
cznością. - shaped, niekształtny. 
- spoken of, o którym źle mówią. 
- timed , niewczesny, nie w swo- 
im czasie zdziałany, wydarzony. - 
usage, złe obejście się z kim. - 
will, niechęć, nieżyczliwość. To 
bear one - will, niesprzyjać ko- 
mu , mieć do kogo urazę, zawzię- 
tość. 
ILL, s. złe; złość, niepoczciwość; 
nieszczęście, niedola. 
ILL 
ILLEGAL, ll-li'-g5I, adj. nie- 
prawny, przeciwny prawu. -LY. 
adv. nieprawnie. 
ILLEGALITY, Il-lS-gM'-MA, z. 
nieprawność. 
ILLEGIBLE, H-lćd'-źć-bI, adj. 
nieczytelny. 
ILLEGITIMACY, !l-IMźIt'-«-m5- 
sć, s. bękarctwo, stan bękarci. 
ILLEGITIMATE , !l-lć-dż!t'-tć- 
mJt, adj. nieślubny, nieprawny, 
z nieprawego łoża. -LY, adv. nie- 
prawie. 
ILLIBERAL, I!-llb'-bćr-M, adj. 
nieszlachetny , pospolity; skąpy. 
-LY, adv. skąpo. 
ILLIBERALITY, 11-IIb-bfir-rM U- 
tó, s. skąpstwo. 
ILLICIT, Il-Hs'-slt, adj. zakaza- 
ny, zabroniony. 
ILLIMITABLE, ll-llm'-md-ta-bl, 
adj. niedający się ograniczyć, bez 
granic. -LY, adv. nieogranicze- 
nie. 
ILLIMITED, Il-lim'-mlt ćd, adj. 
nieograniczony. -NESS, S. nieo- 
graniczoność. 
ILLITERACY, Il-Ht'-tSr-A s$, S. 
zob. ILLITERATENESS. 
ILLITERATE, Il-llC-tćr-it, adj. 
nieuczony, nieoświecony, niepi- 
śmienny;-MESS, s. brak nauki, 
nieoświecenie. 
ILLNESS, H'-nćs, s. choroba, 
słsbość* 
ILLOGICAL, !HMMĆ-kM, adj. 
nieloiczny; -LY, adv. nieloicznie. 
TO 1LLUDE, Il-lud', v.a. złudzić, 
omamić. 
TO ILLUME, ll-IAm', v. a. 
(w poezyi) oświecić, rozjaśnić; okra- 
sić, przyozdobić. 
TO ILLUMINATE, Il-lim'-mS- 
nJt,v. a. oświecić; illuminować, 
powlec kolorami. 
ILLUMINATION , li-ló-me-ni'- 
szun , s. oświecenie, illuminacya; 
jasność, blask; oświecenie umysłu. 
ILLUMINATIVE, Il-lń'-mć-n4- 
tlw, adj. oświecający, objaśniający. 
ILLUMINATOR, 11 Id-mć-n^-l&r, 
5. oświeciciel; illuminator, powle- 
kający rysunki żywemi kolorami. 
TO ILLUMINE, Il-lu'-młn, v. a. 
zob. TO ILLUME. 
ILLUSION, ll-lu'-źŁn, 9. złudze- 
nie, omamienie. 
ILLUSIVE, H-lft'-sIw, adj. łudzą- 
cy, mamiący, omylny, zwodniczy; 
-LY, adv. omylny. 
ILLUSORY,ll-hY-sfir-ć, adj. zob. 
ILLUSIVE. 
TO ILLUSTRATE, ll-lus'-trit, 
v. a. wyjaśnić, objaśnić, wytłuma- 
czyć. 
ILLUSTRATION, ll-lfts-td'-szta, 
s. wyjaśnienie, objaśnienie, wytłu- 
maczenie. 
ILLUSTRATIVE , ll-lus'-tri-tlw, 
adj. wyjaśniający , objaśniający, 
służący do objaśnienia; -LY, adv. 
z objaśnieniem. 
ILLUSTRIOUS, II-lfis'-trMs, 
adj. świetny, prześwietny, dostoj- 
ny, znamienity; -LY, adv. świe- 
tnie, znamienicie;-NESS, a. śwjfr 
tność, dostojność, znamienitość. 
161 
Fice,bJr,4D, Ml||M4, hfin.||Flne,nn.||NÓ, prdre, fór, góLjCóre, cór, ftll.|JCó1n.|HWse.flC4ul. jB^.IISÓÓa. 162 
IMB 
I'M, im (skróć, z I am), jestem. 
IMAGE, lm'-mldź, s. obraz, wi- 
zerunek, wyobrażenie, podobień- 
stwo. 
TO IMAGE, v.a. wyobrazić, wy- 
stawić, pomyśleć. 
IMAGERY, Im'-m!d-źćr-ć, s. 
obraz, wyobrażenie, postać; pi- 
śmiennie nakreślony obraz. 
IMAGINABLE , ć-mśd'-źln-S-bl, 
adj, dający się pomyślić, wyobrazić. 
IMAGINARY , ć-mżd'-źln-ar-ć , 
adj. urojony, przywidziany. 
IMAGINATION, ć-mid-zln-i'- 
szfin, s. imaginacya, wyobraźnia; 
wymysł, urojenie. 
IMAGINATIVE, ć-mAd'-źln-Ż-tlw, 
adj. należący do wyobraźni; rojący 
sobie, marzący. 
TO IMAGINE, ć-mid'-żln, v. a. 
wyobrazić sobie, pomyśleć; wy my- 
śleć; sądzić, mniemać. 
IMAN, i'-mAm, s. imam, ducho- 
wny turecki. 
TO IMBARE, Im-bar', v. a. 
(Shaksp.) odkryć, obnażyć. 
IMBECILE, lm-b5s'-s!l, or Im-bć- 
sóćl', adj. głupi, niedołężny na 
umyśle. 
IMBECILITY, Im-bć-sll' ć t^, s. 
głupota, niedolęźność umysłu. 
TO IMBIBE, Im-blb', u. n. wcią- 
gnąć w siebie, wessać; napoić się, 
wyssać. 
IMBIBITION, Im-bć-blsz'-un , s. 
wciąganie w siebie, wessanie. 
TO IMBITTER, Im-blf-tur, v. a. 
zaprawić goryczą (właściwie i prze- 
nośnie). 
TO IMBODY, łm-bbd'-dć, v. 1) 
a. wcielić, przyoblec ciałem, przed- 
stawić wyobrażenie umysłowe w spo- 
sób podpadający pod zmysły; 2) n. 
(chem.) zgęścieć, zgęstnąć, zsiąść 
się. 
TO IMBOLDEN, lm-ból'-dn, v.a. 
ośmielić. 
TO IMBOSOM, Im-bdy-zCm, v. 
a. schować w zanadrze, przytulić 
do łona, nosić w sercu; otoczyć, 
otulić. 
TO IMBOUND, lm-b6und', v. a. 
zamknąć, ograniczyć. 
TO IMBOWER, zob. TO EM- 
BOWER. 
IMBOWMENT, !m-bd'-mćnt, s. 
arkada, sklepienie. 
TO IMBRANGLE, Im-brJng'-gl, 
v. a. (vulg.) uplątać, wplątać. 
IMBRICATED, lm'-brć-kł-tćd, 
adj. wcięty, wyżłobiony; (bot.) łu- 
szczkowy. 
IMBRICATION, Im-brć-kćT-sziin, 
S. wcięcie, wyżłobienie. 
TO IMBROWN, Im-br6im', v.a. 
brunatnić, zaciemnić. / 
TO IMBRUE, lni-brd&',t>.a. umo- 
czyć ; zbroczyć. 
TO IMBRUTE, !m-brddt', v. a. 
ibestwić. 
TO IMBUE, lm-bu , v. a. zmo- 
czyć, przesiąknąć; fig. napoić, 
wpoić, wrazić, przejąć. To be im- 
bued with good principles, być 
napojonym dobremi zasadami. Im- 
bued with this notion, przejęty tą 
myślą. 
IMM 
TO IMBURSE, Im-b&rs', a. v. 
schować (pieniądze) do kieski; 
opatrzyć w pieniądze. 
IMITABLE, lm'4 tJ-bl, adj. go- 
dzien naśladowania; dający się na- 
śladować. 
TO IMITATE, lm'-i-tit, v. a. 
naśladować. Not to be imitated, 
niedonaśladowania. 
IMITATION , Im-mć-ti'-szfln, s. 
naśladowanie. 
IMITATIVE, ImM-ti-tlw, adj. 
naśladowniczy, skłonny do naślado- 
wania. 
IMITATOR, lm'-M3-tur,s. na- 
śladowca; -SHIP, naśladownictwo. 
IMMACULATE, lm-mik'-ku-13t, 
adj. niepokalany. 
IMMANENT, Im'-mS-nSnt, adj. 
tkwiący, wrodzony, spólistniejący. 
IMMANITY, Im-mY-nć-tć, s. dzi- 
kość, srogość, okrucieństwo. 
IMMARCESSIBLE, Im-m3r-sćs'- 
sć-bl, adj. niezwiędły, nieskazi- 
telny. 
TO IMMASK, lm-m3sk', v. a. 
okryć maską. 
IMMATERIAL, lin m3-tć'-rć-al, 
adj. bezcielesny , niemateryalny, 
(vulg.) maloznaczący, mniejwaźny, 
nieistotny;-LY, adv. niezależnie 
od materyi. 
IMMATERIALITY, lm-m3-tć-ró- 
M'-lć-tć, s. bezcielesność, niemate- 
ryalność. 
IMMATERIATE, lm-mi-tć'-rć-M, 
adj. niemateryalny. 
IMMATURE, Im-mS-tur', adj. 
niedojrzały; przedwczesny; -LY; 
adv. niedojrzale; przedwcześnie. 
IMMATURITY, lm-ma tu'-rć-tć, 
s. niedojrzałość; przedwczesność. 
IMMEABILITY,Im-mć-a-bU'-ć-tć, 
S. nieprzenikliwość, niemożność 
przesięknienia. 
IMMEASURABLE, Im-mćż' u-ra- 
bl, adj. niezmierzony, bez granic; 
-LY, adv. bez miary, bez granic. 
IMMECHANICAL, Im-mć-kin'- 
nś-kM, adj. przeciwny prawom 
mechaniki. 
IMMEDIACY, lm-mć'-dM-sć, s. 
(Shaksp.) ścisły związek; zastąpie- 
nie miejsca. 
IMMEDIATE, lm-mć'-dó-3t, adj. 
bezpośredni; nieodwloczny; -LY, 
adv. natychmiast; -NESŚ, s. bez- 
pośredniość. 
IMMEDICABLE, lm-med'-dó-ka- 
bl, adj. nieuleczony, niedoulecze- 
nia. 
1MMEMORABLE, lm-mćm'-mó- 
r3-bl, adj. niegodzien pamięci. 
IMMEMORIAL. lm-mć-mó'-rć-al, 
adj. niepamiętny, niezapamiętany. 
Since limes -, od niepamiętnych 
czasów. 
IMMENSE, lm-mćns', adj. ogro- 
mny, niezmienny;-LY, ogromnie, 
niezmiernie. 
IMMENSITY, Im-mW-sć-tć, s. 
ogrom, niezmierność. 
IMMENSURABIL1TY, tm-mćn- 
szń-ra-bli'-ć-tć, s. niezmierność. 
IMMENSURABLE, lm-mćn'-szń- 
rł-bl, adj. niezmierzony, bez gra- 
nic. 
IMM 
TO IMMERGE, !m-mćrdź*, v.a. 
nurzać, zanurzyć, fin, pogrążyć, 
zob. TO IMMERSE. 
IMMERIT, Im-m£r'-h, s. brak za- 
sługi, niegodność. IMMERITEDj 
niezasłużony. 
TO IMMERSE, !m-mćrs', v. a. 
zanurzyć; fig. pogrążyć. 
IMMERSE , IMMERSED , Im-> 
mćrs', adj. pogrążony, zagłębiony. 
immersed in the wood, głęboko 
w lesie. - in grief, pogrążony 
w smutku. 
'IMMERSION, !m-mćr'-szun, $. 
zanurzenie; {ast.) zanurzenie pla- 
nety w cieniu innego planety; fig. 
pogrożenie. 
IMMETHODICAL, Im-mć Mód- 
ć-kM, adj. niemetodyczny; -LY, 
niemetodycznie. 
IMMINENCE , infmć-nŚns, s. 
grożące niebezpieczeństwo. 
IMMINENT, !m'-mć-nćnt, adj. 
wiszący nad karkiem, grożący. 
TO IMMINGLE, im-mlng-gł, u. 
a. wmieszać, zmieszać. 
IMM1SCIBILITY, Im mls-sć-bll'. 
ć-tć, s. niemożność zmieszania. 
IMMISCIBLE, Im-m!s'-sć-bl, adj. 
niedający się zmieszać. 
IMMISSION, !m-misz'-un, s. 
wtryśnienie; wpuszczenie. 
TO IMMIT, lm-mlt', v. a. wtry- 
snąć, natryskać; wpuścić, napu- 
ścić. 
TO IMMIX, lm-mlks'tv. a. wmie- 
szać, zmieszać. 
IMMIXABLE, hn-mlks'-3-bI, adj. 
niedający się zmieszać. 
IMMOBILITY , im-md-blł-ć-tć, 
S. nieruchomość. 
IMMODERATE, lm-mdd'-dćr-4t, 
adj. nieumiarkowany; -LY, adv. 
nad miarę. 
IMMODERATION, tawnM-ddr- 
A'-szun, s. nieumiarkowanie. 
IMMODEST, lm-mód'-ćst, adj. 
nieskromny; -LY, adv. nieskro- 
mnie. 
IMMODESTY, Im-mdd'-dćs-tć, s. 
nieskromność. 
TO IMMOLATE , Im'-md-lit, v. 
a. poświęcić na ofiarę. 
IMMOLATION, Im-md-lY-szun, 
S. poświęcenie na ofiarę. 
IMMOMENT, lm-mó'-mćnt, adj. 
(Shaksp. A. cl C.) mało znaczący, 
małćj wagi. 
IMMORAL, Im-mór'-rai, adj. 
niemoralny. * 
IMMORALITY, Im-md-rMMt#, 
5. niemoralność. 
IMMORTAL, łm-mdr'-lal, adj. 
nieśmiertelny; -LY, adv. nie- 
śmiertelnie. 
IMMORTALITY, Im-mdr-tiM- 
tć,s. nieśmiertelność. 
IMMORTAL, Im-indr'-tM, adj. 
nieśmiertelny; -LY, adv. nie- 
śmiertelnie. 
IMMORTALITY, Im-m6r-tM'-ć- 
tć, nieśmiertelność. 
TO IMMORTALIZE, im-mór'-ti- 
llz, v. a. unieśmiertelnić. 
IMMOVABLE, łm-mó6w'-a-bl, 
adj. nieporuszony, niedający się ru- 
szyć z miejsca; fig. nieporuszony, 
Filce, bir, Ml, b3U|| Mć,hćn.||Flne,nn.|[ Nd, prdve, fdr, gdLfl Cure, cur, full.||CMn.||Hdiitsę,|{ CSul.HBdM Sójn. IMP 
niezachwiany; -LY. adv. nleporu- 
szenie. 
k IMMOVABLES, !m-móiw' i-blz, 
s. pl. dobra nieruchome. 
IMMUNITY, lm-mu'-nć-tć,s. wol- 
nośći, swobody, przywileje. 
TO IMMURE, lm-mur', v. a. za- 
murować. 
IMMUSICAL, !m-mu'-zć-kil, adj. 
niemuzveznv. , 
IMMUTABILITY, Im-mń-ti-bll- 
ć-tó, s. niezmienność. 
IMMUTABLE, Im-mi'-tS-bl, adj. 
niezmienny; -LY, adv. niezmien- 
nie. 
IMP, Imp, s. {Shaksp.} potom- 
stwo, potomek; 2) djabelek. 
TO IMP, v. a. wszczepić, we- 
tknąć, wsadzić. To - the feathers 
of time with recreations, rozrywać 
się, bawić się. To - one's fame, 
osławić kogo. 
TO IMPAIR, !m-pir',v. a. nad- 
werężyć, uszczerbić, uszkodzić, 
zwątlić. To - one's estate, nadwe- 
rężyć majątek. To - one's health, 
nadwerężyć zdrowie. 
1MPAIREMENT, (- ing), 1m- 
pir'-ment, s. nadwerężenie, uszczer- 
bek, zwątlenie. 
IMPALPABLE, Im-pal'-pa-bl, 
adj. niedomacalny, drobniutki, 
miałki. 
TO IMPARADISE, lm-pśr'-ś-dlz, 
v. a. umieścić w raju, uszczęśliwić, 
zachwycić. 
IMPARITY, lm-pir'-ć-tć, t. nie- 
równość. 
TO IMPARK, Im-park', v. a. 
przyłączyć do parku , otoczyć par- 
kanem. 
TO IMPART, im-pirt', v. a. 
udzielić, użyczyć. 
IMPARTIAL, Im-p3r'-szM, adj. 
bezstronny, nieparcyalny;{Shaksp.} 
parcyalny;-LY, adv. bezstronnie. 
IMPARTIALITY, lm-par-szć-al'- 
£-t&, s. bezstronność, nieparcyal- 
ność. 
IMPASSABLE, Im-p3s'-s3-bl,adj. 
nieprzebyty. 
IMPASSIBILITY, lm-p3s-sM>ir- 
lć-tó, s. nieczułość na cierpienie 
własne lub na urazę. 
IMPASSIBLE, lm-p3s'-sć-bl, adj. 
nieczuły, niedotkliwy. 
IMPASSIONED, lm-p3sz'-szund, 
adj. namiętnie przywiązany, na- 
miętnie czemu oddany, uniesiony 
namiętnością. 
IMPATIENCE , lm-pi'-s?£ns, s. 
niecierpliwość. 
IMPATIENT , Im-pi'-szSnt, adj. 
niecierpliwy. -LY, adv. niecier- 
pliwie. 
TO IMPAWN, !m-piim', v. a. 
zastawić fant, dać zastaw'. 
TO IMPEACH, Im-pWcz', v. a. 
w. r. oskarżyć; zarzucić, podać 
w wątpliwość. 
IMPEACHABLE, Im pWcz'-a-bl, 
adj. zasługujący na oskarżenie. 
IMPEACHER, lm-pććcz'-ur, s. 
w. p. oskarżyciel, instygaitor. 
IMPEACHMENT , Im-pWcz'- 
tnćnt, s. w. p. oskarżenie. - of 
waste, artykuł kontraktu w któ- 
IMP 
rym dzierżawca obowiązuje się 
wynagrodzić szkody poczynione 
w majątku. 
TO IMPEARL, !m'-pćrl', v. a. 
wysadzić perłami, przyozdobić per- 
łami. 
IMPECCABILITY, hn-pćk-k4- 
bir-ć-tć, s. wolność od grzechu , 
niemylność. 
IMPECCABLE, łm-pćk'-kś-bl, 
adj. wolny od grzechu, niemylnv. 
TO IMPEDE, lm-pćd', v." a. 
przeszkodzić. 
IMPEDIMENT, s. przeszkoda, 
zawada. 
TO IMPEL, łm-p^r, u. a. popy- 
chać, popędzać; znaglić, zmusić. 
IMPELLENT, s. 
siła pędząca na przód. 
TO IMPEND, łm-pćnd', v.n. 
wisieć nad czćm ; grozić, zagrażać. 
Impending danger, grożące nie- 
bezpieczeństwo. 
IMPENETRABILITY , Im-pćn- 
ćtró-bli'-ć-tć, s. nieprzenikliwość 
(właściwie i przenośnie). 
IMPENETRABLE, Im-pćn-ó-tra- 
bl, adj. nieprzenikliwy; fig. nie- 
przenikniony, niedościgły, niezba- 
dany, skryty. -LY, adv. w sposób 
niepodobny do przeniknienia. 
IMPENITENCE (-cy), lm-pćn'- 
ć-tćns, s. zatwardziałość w grze- 
chu, brak skruchy. 
IMPENITENT . lm-pen'-£-tćnt, 
adj. nioźalujący za grzechy, zatwar- 
działy w grzechu. 
IMPERATE, Inf-pć-rit, adj. 
zdziałany z własnego przekonania . 
z własnego popędu. 
IMPERATIVE , lm-pór'-ri-tlw , 
adj. rozkazujący.-mood, {gram.} 
tryb rozkazujący. 
IMPERCEPTIBLE , Im pft-sćp - 
tó-bl, adj. niedojrzany (dla maleń- 
kości lub szybkiego ruchu), niedo- 
strzeżony, nieznaczny. -LY, adv. 
w sposób niepodobny do dostrze- 
żenia, nieznacznie. -NESS, s. nie- 
znaczność. 
IMPERFECT, Im-póf-fćkt, adj. 
niedoskonały , niedokończony. - 
lense, {gram.}, czas niedokonany. 
-LY, adv. niedoskonale , niedo- 
kładnie, niedostatecznie. 
IMPERFECTION , Im-pórMk'- 
szun, s. niedoskonałość, niedokła- 
dność; wada, przywara. 
IMPERFORATE, tm-póf-fó-rit, 
adj. nieprzewiercony. 
IMPERIAL, lm-pć'-rć-ał, adj. 
cesarski, królewski, monarcbiczny. 
IMPERIALIST, lm-pć'-rć-M-lst, 
s. stronnik cesarski. 
IMPERIOUS, Im-pf-rć-us, adj. 
nakazujący, hardy, dumny. -LY, 
adv. hardzie, dumnie. -NESS, s. 
hardość, duma. 
IMPERISHABLE , !m-pćr'-rlsz- 
4-bI, adj. nientogący zaginąć, nie- 
zgasły, niezwiędly. 
IMPERSONAL, lm-pór'-sun-M, 
adj. nicosobisty. A verb-, {gram.} 
słowo nieosobiste. -LY, aav. nie-, 
osobiście. 
IMPERTINENCE (-er), Im-pćf- 
tć-nćns, s. nienależnie dorzeczy, 
IMP 
niedorzeczność; Impertyneneya , 
natrętność , zuchwałość , grubi- 
jaństwo. 
IMPERTINENT, łm-pćf-tć-nćnt, 
1) adj. nienależny do rzeczy, nie- 
dorzeczny ; natrętny , zuchwały , 
grubijański; 2) 8. impertynent, na- 
tręt, grubijanin. -LY, adv. bez 
żadnego związku z przedmiotem ; 
natrętnie, po grubijańsku. 
IMPERVIOUS , lm-pćr'-wć-us, 
adj. niepodobny do przesięknienia, 
niepodobny do przebycia, nieprze- 
byty, nieprzenikliwy. - to the air 
wzbraniający przystępu powietrza. 
- to the view, nieprzezroczysty. 
TO IMPETRATE, lm'-pć-trżt, 
v. a. ubłagać, uprosić. 
IMPETRATION, Im-pć-tr4'-sz6n, 
s. ubłaganie, uproszenie. 
IMPETUOSITY, łm-pćt-ń-&s'-ć- 
tć, s. popędliwość, natarczywość. 
IMPETUOUS, Im-pćf-ń-fis, ad]. 
popędliwy, natarczywy. -LY, adv. 
popędłiwie, natarczywie. -NESS, 
s. zob. IMPETUOSITY. 
IMPETUS, Im'-pć-tós, 8. pęd, 
popęd, zapęd , impet. 
IMPIETY, lm-pi'-ć-tć , 8. bezbo- 
żność, niereligijność. 
IMPIOUS, im'-pMs, adj. bez- 
bożny, niereligijny. -LY, adv. bez- 
bożnie. 
IMPLACABILITY , Im-ptó-ki- 
bll'-ć-tć, s. nieubłagalność. 
IMPLACABLE, Im-pli'-kJ-bl, 
adj. nieubłagany, nicprzeblagany. 
-LY, adv. nieubłaganie. 
TO IMPLANT , lm-plśnt', v. a. 
zaszczepić, wrazić, wpoić. To- 
in the mind, wpoić w umysł. 
IMPLANTION, lm-plAn-tA'-szńn, 
s. zaszczepienie; wrażenie, wpo- 
jenie. 
IMPLEMENTS, łm'-plć-mćnts, s., 
(najczęścićj p/.), sprzęty , narzę- 
dzia , naczynia. 
IMPLETION, lm-plć'-szun, s. 
napełnienie. 
TO IMPLICATE, lm'-plć-kit, 
v. a. wplatać, uplętać, uwikłać. 
IMPLICATION, lm-plć-ki'-szu«, 
s. wplętanie , uwikłanie; niejawny 
ale dajęcy się wycięgnęć wniosek. 
IMPLICIT, lm-plls'-lt, adj. upla- 
tany, uwikłany; objęty w czćm, da- 
jący się z czego wyprowadzić, ukry- 
ty , niejawny ; bezwarunkowy, zu- 
pełny. - faith, zupełna wiara. - 
obedience, bezwarunkowe posłu- 
szeństwo. -LY, niejawnie, sposo- 
bem domniemanym ; bezwarunko- 
wo , zupełnie. 
TO IMPLORE, Im-pldr', v. a. 
błagać, pokornie prosić. 
IMPLORER, łm-pló'-rflr, bia- 
gacz. 
TO IMPLY, Im-plT, v. a. objąć, 
zawierać, obejmować w sobie ; 
wnioskować , dorozumiewać się. 
IMPOLITE, łm-pó-llt', adj. nie- 
okrzesany, nieogładzony, niegrze- 
czny, nleobyczajny. -NESS, s. 
niegrzeczność. ' 
IMPOLITIC, lni-pM'-ć-tlk, er 
IMPOLITICAL,lm-pA-llt'-ć-kM,(wO. 
niepolityczny, nierozsądny, ile wy- 
163 
FAee,bir,all,bat.||M^ hćn. [|F|ne, fin. |[Nó, prtve, fdr, gót.flCeire, f6MCdln.3HMse.||Cłul. ||BM.B Sdłik. IMP 
rachowany. -LY, niepolitycznie, 
nierozsądnie. 
IMPONDEROUS , lm-pdn'-d<?r. 
fis, adj. niewiele waźgcy, lekki. 
IMPOROUS, !m-pó'-rus, adj. 
bez porów, niedziurkowaty. 
TO IMPORT, lm-pórt', v. a. 
wprowadzić (do kraju), sprowadzić 
3 zagranicy; zawierać w sobie, zna- 
czyć; być ważnym, mieć znaczenie; 
wiele na czćm zależeć. 
IMPORT, lm*-pórt,s. przywóz, 
wprowadzone towary; 1) ważność, 
waga , znaczenie ; treść, brzmienie. 
IMPORTANCE (-cy), łm-p6r'- 
Uns,«. ważność, znaczenie; (Shaks. 
T. N. i K. J.), naleganie, nasta- 
wanle, natrętność. 
IMPORTANT, Im-p6r'-tint, adj. 
ważny, znaczący; (Shaksp. C. oj 
E. A. W.), nalegający, natrętny. 
IMPORTATION , hn-pór-ti'- 
szfin, 8. przywóz, dowoź (towarów 
3 zagranicy), wprowadzenie. 
IMPORTER, Im-pdr'-tfir, 8. 
wprowadzający zagraniczne towary. 
IMPORTUNATE, łm-pór'-tfi-nil, 
adj. naprzykrzony, natrętny.-LY, 
aav. z naprzykrzeniem, natrętnie. 
-NESS, s. zob. IMPORTUNITY. 
TO IMPORTUNE, Im-pfir-tón', 
v. a. naprzykrzać się, dokuczać, 
być natrętnym; (Shaksp. M. F. M.), 
wymagać. 
IMPORTUNE, adj. naprzykrzo- 
ny, dokuczliwy, natrętny. -LY, 
aav. dokuczliwie, natrętnie. 
IMPORTUNITY, lm-pdr-tń'-nć- 
tć, 8. naprzykrzenie, natrętność. 
TO IMPÓSE, lm-pdz', v. a. na- 
łożyć (ciężar, karę); nakazać; oszu- 
kać. To - a fine, nałożyć karę 
pieniężnj. To -laws, przepisy- 
wać prawa. To -upon (on), oszu- 
kać, podejść, ołgać. To-upon 
one's self, siebie samego oszu- 
IMPOSE, 8, (Shaksp. Two 
Gent.), rozkaz. 
1MPOSER, łm-p6'-zflr, s. nakła- 
dający (ciężar, karę). 
IMPOSITION, lm-pó-z!sz'-fin, s. 
nakładanie, nałożenie; nakaz, prze- 
pis; ciężar; oszukanie, podejście. 
IMPOSSIBILITY, Im-pós-sć-błM- 
tć , s. niepodobieństwo, niemo- 
źność. 
IMPOSSIBLE, !m-pfis'-sć-b), adj. 
niepodobny do uskutecznienia. 
IMPOST, lm'-pdst, 8. podatek 
(od towarów). 
TO IMPOSTHUMATE, Im-pós'- 
czu-mit, v. wrzodowacieć, nacią- 
gać (o wrzodzie), zamienić się we 
wrzód. 
IMPOSTHUMATION , Im-pds- 
czfi-mfi'-szfin, s. zewrzodowacenie, 
zamienienie się we wrzód. 
IMPOSTHUME, lm-p6s'-czum, 
8. wrzód. 
IMPOSTOR, łm-p6s'-tflr, 8. o- 
szust, oszukaniec. 
IMPOSTURE, lm-pós'-czfir, s. 
Oszukaństwo. 
IMPOTENCE (-CY),lm'-pó-tćns, 
•>. niemoc, bezwładność, słabość; 
siedołężność męszczyzny. 
164 
IMP 
IMPOTENT, łm'-pó-tćnt, adj. 
niemocny , bezwładny , bezsilny, 
slaby; niedołężny ; kaleka, niedo- 
łężny, niezdatny dia kobićty. -LY, 
adv. bezsilnie, niedołężnie. 
TO IMPOUND, Im-póund', v.a. 
zająć (bydło) ze szkody. 
IMPRACTICABLE, Im-prAk'-te- 
kś-bl, adj. niepraktykowany, nie- 
podobny do uskutecznienia. 
IMPRACTICABILITY, !m-prik- 
tć-ki-bir-ć-tć, or IMPHACTICA- 
BLENES, Im-prśk'tć-kA-bl-nćs, s. 
niepodobieństwo uskutecznienia. 
TO IMPRECATE , !m'-prć-kit, 
V. a. złorzeczyć, przeklinać. 
IMPRECATION, łm-prć-ki-szun, 
s. złorzeczenie, przeklęstwo. 
IMPRECATORY, Inf-prć-kA-tflr- 
i, adj. zawierający złorzeczeństwa. 
IMPREGNABLE, Im-pr^g'-nA-bl, 
adj. -LY, adv. nie do wzięcia, 
nie do zdobycia (o twierdzy). 
TO IMPREGNATE, Im-prĆg'- 
nśt, v. a. ciężarną zrobić, spłodzić 
dziecko, brzemienia nabawić, za- 
płodnić; 2) (chem.), nasycić, prze- 
sycić, przesięknąć. 
IMPREGNATION, Im-prćg-nA'- 
szun, s. zapłodnienie; 2) {chem.), 
nasycenie, przesiąknienie. 
IMPREPARATION , Im-prćp-i- 
rA'-szun, s. nieprzygotowanie. 
IMPRESCRIPTIBLE , hn-prć- 
skrip'-tó-bl, adj. nieprzedawniony. 
TO IMPRESS, Im-prćs', i>. a. 
wycisnąć , wyryć, napiętnować; 
fig. sprawić wrażenie, wrazić, wy- 
ryć (na umyśle); 2) schwycić kogo 
i gwałtem oddać do marynarki, 
zob. TO PRESS. 
IMPRESS, lm'-prćs, a. wycisk, 
piętno; znak, godło. 
IMPRESSIBLE, !m-prćs'-sć-bl, 
adj. dający na sobie wycisnąć, 
wyryć. 
IMPRESSION, lm-prćsz'-fin, s. 
S. wyciskanie, wyciśnienie; wycisk, 
znak wyciśniony; fig. wrażenie ; 
2) odbicie pewnćj liczby exempla- 
rzy dzieła, wydanie; 3) skutek ja- 
ki sprawił atak na nieprzyjacielu. 
IMPRESSURE, lm-prćsz'-ur, s. 
wycisk, piętno. 
TO IMPRINT, Im print', v.a. 
wycisnąć, wyryć znak; fig. wrazić, 
To - a thing in one's mind, 
wrazić co w umysł. 
TO IMPRISON, Im-priz'-zn, v.a. 
uwięzić. 
IMPRISONMENT, Im-priz'-zn- 
mónt, s. uwięzienie. 
IMPROBABILITY, !m-prób-A- 
bU'-ć-tć, s. niepodobieństwo do 
prawdy. 
IMPROBABLE , Im-prdb'-A-bl, 
adj. niepodobny do prawdy. -LY, 
adv. niedouwierzenia. 
TO IMPROBATE, Im-prd-bAt, 
V. a. zganić, skarcić, zgromić. 
IMPROBATION , Im'-prd-bi'- 
szfin, a. zganienie, zgromienie; 2) 
w. p. dowiedzenie komu fałszu i 
krzy wop rzysi ęstwa. 
IMPROBITY, lm-prób'-ć-tó, s. 
niecność, nieuczciwość. 
IMPROMPTU, lm-próm'-tń, s. 
IMP 
wiersz, lub co Innego, zrobiony na 
prędce. 
IMPROPER, Im-prftp'-ftr, adj. 
niewłaściwy, niestosowny (o wyra- 
żeniu) ; niezdatny, niezdolny; nie 
na swojćm miejscu, lub nie w swo- 
im czasie. -LY, adv. niewłaściwie. 
IMPROPRIETY, hnpró-prl'ó- 
tó, s. niewłaściwość, niestosowność. 
IMPROVABLE, Im-próó'-w4-bl, 
adj. dający się polepszyć, mogący 
się udoskonalić. 
TO IMPROVE , Im-prdfiw', v. 1) 
a. polepszyć, ulepszyć, udoskona- 
lić , wydoskonalić; obrócić na ko- 
rzyść, korzystać; 2) n. polepszyć 
się, udoskonalić się, uczynić w czćin 
znaczny postęp. To - one's estate, 
polepszyć swoje dobra. To - victo- 
ry, korzystać ze zwycięztwa. 
IMPROVEMENT , Im-próów'- 
mćnt, s. polepszenie, ulepszenie, 
wydoskonalenie, nabycie światła, 
rozszerzenie wiadomości, oświata; 
2) IMPROVEMENTS, pl. ulepsze- 
nia poczynione w majątku, przez 
karczunek lub zasadzenie lasów, 
rznięcie rowów, kopanie kanałów, 
postawienie budowli gospodar- 
skich, i t. d. 
IMPROVER, Im-próów-fir, S. 
ulepszający, wydoskonalający. 
IMPROVIDENCE, lm-prów'-Ć- 
dćns, s. nieprzezorność, nieostro- 
żność, nieopatrzność. 
IMPROVIDENT, Im-prftw'-*- 
dćnt, adj. nieprzezorny, nieopa- 
trzny; -LY, adv. nieprzezornie, 
nieopatrznie. 
IMPRUDENCE, lm-prM'-dćns,«. 
nieroztropność. 
IMPRUDENT , lm-próó'-dćnt, 
adj. nieroztropny; -LY, adv. nie- 
roztropnie. 
IMPUDENCE (-CY),Im'-pń-d£ns, 
s. bezwstyd, bezwstydność, bezczel- 
ność. 
IMPUDENT, !m'-pń-dćnt, adj. 
bezwstydny, bezczelny; -LY, adv. 
bezwstydnie, bezczelnie. 
TO IMPUGN, Im-pńn', v. a. zbi- 
jać, osłabiać (dowody). 
IMPUGNER, lm-pu'-nfir, s. zbi- 
jający (dowody, zarzuty). 
IMPULSE, Im'-puls, or IMPUL- 
SION, s. popęd; pochop, skłonność. 
IMPULSIVE , lm-pul'-slw, adj. 
popędzający, dający popęd, skła- 
niający. 
IMPUNITY, 1m-pó'-nć-tó,«. bez- 
karność. With -, bezkarnie. 
IMPURE, Im-pór', adj. nieczysty 
(właściwie i przenośnie); -LY, 
adv. nieczysto. 
IMPURITY, Im-piY-rMM- nie- 
czystość. 
IMPUTABLE, lm-pu'-tA-bl, adj. 
mogący być komu przypisany (jak 
błąd, występek). 
IMPUTATION,!m-pń-tA'-szfin, s. 
przypisanie, przyznanie; zarzut, 
nagana. 
IMPUTATIVE, 1m-pii'-ta-tlw, 
adj. zob. IMPUTABLE. 
TO IMPUTE, Im-put', v.a. przy- 
pisać, przypisywać, kłaść na czyj 
karb, na czyj rachunek. 
Fice,b3r,All, bAt.flMć, hćn.|JFlnc,nn.||Nd, prOve, fór, gót-HCire, cŁr, f&ll.||CóMm&se.CC5u].nBćMSS&u INA 
IMPUTER, Im-pA'-tBr, s. ten co 
drugiemu przypisuje, kładzie na je- 
go karb. 
IN, In, prep. i adv. w, we; po- 
dług, według; na; z; pod; po; we- 
wnątrz. - my chamber, w moim 
pokoju. - the country, na wsi. - 
town, w mieście. Commander 
-chief, naczelny wódz.- the com- 
mission, mający zleconą sobie wła- 
dzę, pełniący urząd. -the day- 
time, we dnie. - the night-time, 
w nocy. - the afternoon, po po- 
łudniu. - time, z czasem. - the 
mean time (while), tym czasem. 
- this manner, tym sposobem. - 
no way, żadnym sposobem. - the 
reign of..., pod panowaniem...- 
the year 1847, w roku 1847. - the 
name of God! dla Boga! przebógf 
As Goa is - being l jak Bóg na 
niebie 1 To inform - a whisper, 
szepnąć do ucha. Bound - duty, 
zobowiązany, mający sobie za obo- 
wiązek. To get -, wejść, wniść. - 
all likelihood, według wszelkiego 
podobieństwa do prawdy. - my 
mind (- my opinion), podług me- 
go zdania, mojćm zdaniem. - due 
course, w swoim czasie. Five - 
the hundred, pięciu ze stu. This 
stands me - six pounds, to mnie 
kosztuje sześć funtów. To set -, 
nastać, nastąpić, zacząć się (o po- 
rach roku, o mrozie, wietrze, upa- 
łach). - the press, pod prasą (o 
dziele). - arms, pod bronią. Com- 
¥ anion - arms, towarzysz broni. 
ather - law, teść. A doctor - 
divinity, doktór teologii. Lying -, 
połóg. - drink, pijany. - ear- 
nest, serio, bez żartów. -haste, 
pospiesznie. To be - hopes, mieć 
nadzieję. - love, zakochany. Sick 
- mind, slaby na umyśle. - obe- 
dience to..., przez posłuszeństwo 
dla... - praise, na pochwałę. - 
short, słowem, zgoła. - token 
of..., na znak... - unison, zgo- 
dnie. - writing, na piśmie. - 
years, podeszły w latach. To come 
-, go -, walk -, wejść, wniść. 
INABILITY, 1n-A-bll'-ć-tć, s. nie- 
sposobność, nieudolność, niezda- 
IN ABSTINENCE, In-Ab'-stA-nSns, 
8. niewstrzemięźliwość. 
INACCESSIBLE, ln-Ak-sós'-sA-bl, 
adj. nieprzystępny, niedostępny. 
INACCURACY, In-Ak'-ku-rś-sć. 
a. niedokładność. 
INACCURATE, In-Ak'-kii-rAt, adj. 
niedokładny; -LY, adv. niedo- 
Radnie. 
INACTION, !n-Ak*-sz&n, 8. nle- 
czynność, bezczynność. 
INACTIVE, In'Ak'-tlw, adj. nie- 
czynny, bezczynny; -LY, adv. 
nieczynnie, w bezczynności. 
INACTIVITY, bi-Ak-tlw'ć-tó, 8. 
bezczynność, próżnowanie. 
INADEQUACY, In-Ad'-ć-kuA-sA, 
3. niedorównanie, niższość, niedo- 
stateczność. 
INADEQUATE, adj. !n-Ad'-ć- 
kuAt, adj. niemogący wyrównać 
komu lub czemu, niższy; niedokła- 
INC 
dny, niedostateczny; -LY, adv. 
niedostatecznie; -NESS, s. zob. 
INADEQUACY. 
INADVERTENCE (-Cy) , !n-Ad- 
wSr'-l£ns,s. niebaczność, nieuwaga, 
prześlepienie, błąd pochodzący 
z nieuwagi. 
INADVERTENT, !n-Ad-wAr'-tćnt, 
adj. niebaczny, nieuważny; -LY, 
adv. przez niebaczność, przez nie- 
uwagę , niebacznie. 
INALIENABLE, In-Al'-yćn-A-bl, 
adj. niemogący być zbytym, (sprze- 
danym, odstąpionym). 
INANE, In-nAn', adj. czczy, pró- 
żny. 
INANIMATE (-d) , In-An'-A-mAt, 
adj. nieżywy, martwy. 
INANITION, In-A-nlsz'-fln, 8. 
czczość żołądka. 
INANITY, !n-An'-A-tl, 3. czczość; 
fig. próżność, pionność. 
INAPPLICABLE, In-Ap'plA-kA-bl, 
adj. nledający się zastosować. 
INAPPLICATION, !n-Ap-plć-kA'- 
sz&n, 8. niepilność, niedbałość, nie- 
dbalstwo. 
INAPTITUDE, ln-Ap'-ifr<ód, 3. 
niezdatność, niesposobność. 
INARTICULATE, In-Ar-tlk'-ft-lAt, 
adj. nieartykułowany (o glosie), 
niewyraźny; -LY, adv. niewyra- 
źnie ; -NESS, 8. niewyraźność 
mowy. 
INARTIFICIAL, In-Ar-tA-flsz'-Al, 
adj. niesztuczny, naturalny, -LY, 
niesztucznie, naturalnie. 
INATTENTION, tn-At-tan'-szftn, 
8. nieuwaga, niebaczność. 
INATTENTIVE , ln-4t-t€n-t!w , 
adj. nieuważny, niebaczny; -LY, 
adv. nieuważnie. 
INAUDIBLE, 1n4u*-dć-bl, adj. 
niedosłyszany, cichy. 
TO INAUGURATE, ln4u'-gó-rit, 
V. a. poświęcić, uroczyście wpro- 
INAUGURATION, In-Au-gó-rA'- 
szfln, 3. poświęcenie. 
INAUSPICIOUS, ln-Au-sp!sz'-fis, 
adj. złowieszczy, niepomyślny, nie- 
szczęsny. 
INBORN,In'-bArn, or INBREAD, 
ln'-brćd, adj. wrodzony. 
INCALCULABLE, lu-kM'-kft-U- 
b!, adj. nieobrachowany, nieobli- 
czony. 
INCANTATION, In-kAn-tA'-szOn, 
8. zaklęcie, oczarowanie. 
INCAPABILITY, ln-kA-pA-b!l'-ć- 
tć, or INCAPABLENESS, in-ki'- 
p3-bl-nćs,a. niezdatność, nieudol- 
ność. 
INCAPABLE, In-ki'-pA-bl, adj. 
niezdatny, niezdolny; niebędący 
w stanie, niemogący. 
INCAPACIOUS, In-kA-pA'-szfis, 
adj. nieobszerny, nieprzestronny. 
TO INCAPACITATE, In-kż-pós'- 
sĆ-tAt, v. a. uczynić niezdolnym. 
INCAPACITY, ln-kA-pAs'-sć-tó,A 
niezdatność, niezdolność. 
TO INCARCERATE, In-kSZ-sĄ- 
rAt, v. o. uwięzić. 
INCARCERATION, !n-kAr-sć-rA- 
szun, s. uwięzienie. 
TO INCARNADINE, In-kAr'-nA- 
INC 
din, v. a. (Shaksp. Mac.) poczer- 
wienić, pomalować czerwono. 
TO INCARNATE, In-klr'-nit, % 
a. przyoblec ciałem, wcielić. 
INCARNATE,adj. przyobleczony 
ciałem, wcielony; czerwony, kar- 
mazynowy. A devil -, diabeł 
wcielony. God -, Bóg wcielony. 
INCARNATION, hi-kar-ni'-szdn, 
3. wcielenie, stanie się człowiekiem. 
TO INCASE, łn-kis', u. a. obwi- 
nić, okryć, osłonić. 
INCAUTIOUS, łn-kW-szlls, adj. 
nieostrożny; -LY, adv. nieostro- 
żnie. 
INCENDIARY, !n-sćn'-dć-W, s. 
podpalacz; fig. podżegacz, pod- 
szczuwacz. 
TO INCENSE, !n*-s£ns, v. a. Ła- 
dzić, pałić kadzidło; 2) ln-sćns', 
v. a. rozzłościć, oburzyć, zapalić 
gniewem. 
INCENSMENT, In-sćns^-mSnt, s. 
zapal gniewu, uniesienie, oburze- 
nie. 
INCENSION, In-sćnMzfin, 5. za- 
palenie, podpalenie, palenie się. 
INCENSOR,!n-sćn'-sfir, 8. pobu- 
dzający do gniewu. 
INCENSORY, ln-sta'-sflr4, z. 
trybularz. 
INCENTIVE, !n-sćn'-dw, 1) s. 
podnieta, pobudka, zachęta; 2) adj. 
podniecający, pobudzający, zachę- 
cający. 
INCEPTION, ln-s5p'-szńn, 3. za- 
częcie, początek. 
INCEPTIVE, ln-s«p'-ilw, ad/. 
poczynający, zaczynający; ozna- 
czający początek. 
INCEPTOR,łn-Sćp'-ł&rts. uczeń, 
uczący się początków. 
INCERTITUDE, ln-sćr'-tó-tM, s. 
niepewność. 
INCESSANT, In-s&'-sAnt, adj. 
nieustający, ustawiczny; -ŁY, 
adv. nieustannie. 
INCEST, ln'-sćst, s. kazirodztwo. 
INCESTUOUS, !n-sćs'-cz«s, 
adj. kazirodny; -LY, adv. kazi- 
rodnie. 
INCH, Insz, s. cal - meal, ka- 
wałek długi na cal. 
TO INCHOATE, Ing'-kkit, v. a. 
zacząć, zaczynać. 
INCHOATIVE, !n-k6M-dw, adj. 
oznaczający początek (o słowach). 
TO INCIDE, łn-sld', v. a. (med.) 
rozpuścić, rozwolnić. 
INCIDENCE (-CY), 3n'-sMćns 
3. (mat.) przecięcie (jednćj linii 
przez drugą), punkt przecięcia; 3) 
przypadek, wypadek, zdarzenie. 
INCIDENT, łn'-sć-dćnt, 1) ad/. 
przypadkowy, niespodziewany; zwy- 
czajny, właściwy; uboczny; 2) s. 
wypadek (zdarzający się w ciągu 
czego). 
INCIDENTAL, !n-sMćn'-tAl, adj, 
przypadkowy; uboczny, nawiasowy; 
-LY, adv. przypadkowo; ubo- 
cznie, nawiasowo. 
TO INCINERATE, In-sin'-nir-it, 
w. a. (chem.) spalić na popioL 
INCIPIENT, In-słp'-pć-ćnt, adj. 
zaczynający, poczynający, począ- 
tkowy. 
165 
Flee. b5r, All, bit.(|MĆ, h5n.J|Flne, nn.[JNA,prAve,f6r,g&t.!iCdre, cAr,fhll.SCA?n.s|H0Ase.gCM.|BAA.g3&Sn. INC 
INCISION, In-s!ż'-fin,«. nacięcie; 
(cAtr.) nacięcie, incyzya; (med.) 
rozpuszczenie, rozwolnienie. God 
make - in thee, (Shaksp, A. Y.L. 
J.), oby cig Bóg oświecił (dal ro- 
z«m). 
INCISIVE, In sl'-slw, adj. (chir.) 
nacinający; {med.} rozpuszczający, 
rozwalniajgcy. 
INCISOR, In-sl'-sAr, s. :jb prze- 
dnL 
INCISORY, !n-sl'-s6r-4, adj. tn j- 
cy, nacinający, rozcinający. 
INCITATION, In-só-tY-szun, s. 
pobudzenie, podniecenie. 
TO INCITE, In-sit', v.a. podbu- 
rzyć, pobudzić, podniecić, wzbu- 
rzyć, podżegać. 
INCITEMENT, In-slf-mćnt, 5. 
pobudka, podnieta. 
INCIVIL, In-slw'-wll, adi. nie- 
grzeczny, nieobyczajnv, zoo. UN- 
CIVIL. 
INCIVILITY, In-sć-wll -tć, z. nie- 
grzeczność, nieobyczajność. 
INCLEMENCY, ln-klćm'-mćn-só, 
«. nielitościwość, dzikość, okrucień- 
stwo; ostrość (powietrza, por roku, 
klimatu). 
INCLEMENT , In-kl5m'-m?nl, 
adj. nielitościwy; ostry. 
INCLINABLE, In-kli'-ni-bl, adj. 
skłonny, dający się nakłonić. 
INCLINATION, In-kló-ni -szńn, 
a. nagięcie, nachylenie; zboczenie 
Sy magnesowej na wschód lub za- 
ód. - of the axis of the earth, 
pochyłość osi ziemskiej; (tg. skłon- 
ność, miłość, przywiązanie, pocięg; 
•hęć, ochota. 
INCLINATORY, Jnłlln-A-tar-ć, 
adj. nachylający się. 
TO INCLINE, ln-klln , v. 1) n. 
nachylić się; pochylić się; skłonić 
się, skłaniać się: 2) a. nachylić, 
pochylić; fig. skłonić, nakłonić, 
This sluff inclines to red, ta 
materya wpada w czerwone. The 
weather inclines to fair, zanosi się 
na pogodę. My heart inclines to.... 
serce moje skłania się do... Inclined 
plane, płaszczyzna pochyła. 
TO INCLIP. ln-klłp', u a. 
{Shaksp. A. et C.} opasać, obj^ć, 
•toczyć. 
TO INCLOSE, zob. TO EN- 
CLOSE. 
TO INCLUDE, lu-klód', y. a. 
zamknąć, połączyć; zawierać, za- 
nykać, obejmować. 
INCLUSIVE, In-klń'-s!w, adj. za- 
wierąjacy. obcjmujgcy. Justice is 
- of all other virtues, sprawiedli- 
wość obejmuje w sobie wszystkie 
lane cnoty. From Wednesday to 
Saturday -, od środy do soboty 
A>«ac I sobotę);-LY, adv. włj- 
•znie, 
INCOGNITO, !n-kóg'-nć-tó, adv. 
inkognito, pod obcym nazwiskiem. 
INCOHERENCE (-o), In-kó- 
W-rćns, s. brak xwlgzk u (fizycznie i 
bieżnie),brak spójności w częściach. 
INCOHERENT, ln-kó-hó'-rćnt, 
•eh. nlespojony , niezwięzany; - 
Li, adv. bez zwięzku, bez sensu. 
INCOMBUSTIBLE, In-kórn-bós'- 
166 
INC 
tć-bł, adj. nie palny, niedający się 
palić. 
INCOME, In'-kum, s. przychód, 
dochód. 
INCOMMENSURABILITY, In- 
kóm-mfin-szfi-rA-blF-fi-tć , s. nic- 
zmierność. 
INCOMMENSURABLE (-rate), 
In-kóm-mćn'-szu-rA-bl,adj. niezmie- 
rzony. 
TO INCOMMODATE, łn-kóm'- 
md-dit, or TO INCOMMODE Jn- 
kóm-mód', v. a. zrobić subjekcyą, 
naprzykrzyć się, zawadzać. 
INCOMMODIOUS, łn-kórn-mó- 
dfi-us, adj. niewygodny; naprzy- 
krzony; -LY, adv. niewygodnie; 
do uprzykrzenia; -NESS, s. zob. 
INCOMMODITY. 
INCOMMODITY, ht-kóm-mdd'- 
fi-tć,s. niewygoda, niedogodność. 
INCOMMUN1C ABILITY, ln-kbm- 
mfi-nfi-kA-blT-fi-ifi , s. niemożność 
udzielenia. 
INCOMMUNICABLE, łn-kóm- 
mu'-nć-kś-bl, adj. niedający się 
udzielić; nieudzielający się; nieda- 
jący się wyrazić; -LY, adv. w spo- 
sób nie dający się udzielić. 
INCOMPACT (-ed), In-kfim - 
pAkt*, adj. nie dobrze spojony, źle 
złączony. 
INCOMPARABLE, ln-k6m'-pA- 
rA-bl, adj. nieporównany, niedający 
się z niczćm porównać; wyborny, 
wyśmienity; -LY, adv. bez poró- 
wnania. 
INCOM P ASSIONATE , ln-kdm- 
pAsz'-ńn-At, adj. nielilościwy. 
INCOMPATIBILITY, ln-k6m- 
pAt-fi-bir-fi-tć,ł. niezgodność, prze- 
ci wność« 
INCOMPATIBLE, In-kfim-pM'-fi- 
bi, ad), niezgodny, przeciwny. 
INCOMPETENCY, In-kfim-pfi- 
(fin-sć,s. niewłaściwość, niedosta- 
teczność. 
INCOMPET I.NT, In-kfitn-pfi- 
tZnt, adj. w. e. niewłaściwy, niena- 
leżny. 
INCOMPLETE, łn-kóm-plfit', 
adj. niekompletny, niecały, niedo- 
kładny;-NESS,ś. niekompletność, 
niedokładność. 
INCOMPLIANCE, In-kfim-pli'- 
Ans, fl. niezgadzante się na co, nie- 
Ze INCOMPOS1TE. ln-kóm-póz'-!t, 
adj. nieskładany. - numbers, 
liczby niemogące powstać z roz- 
mnożenia. 
INCOMPREHENSIBILITY, !n- 
kóm-prfi-hfin-sfi-bH -fi-tć, s. niepoję- 
tość, niezrozumiałość. 
INCOMPREHENSIBLE, !n-kdm- 
prć-hfin'-só-bl, ad), niepojęty, nie- 
zrozumiały; -LY, adv. niedopoję- 
cla; -NESS, s. zob. INCOMPRE- 
HENSIBILITY. 
INCOMPRESSIBILITY, ln-kfim- 
prfis-sfi-bll'-fi-tfi, fl. nieścieśliwość. 
INCOMPRESSIBLE, !n-kóm- 
prfis'-sfi-bl, adj. niedający się ście- 
śnić. 
INCONCEIVABLE,In-kfin-sfi -wA- 
bl, adj.', -LY, adv. zob. INCOM- 
PREHENSIBLE, i L d. 
INC 
INCONCLUDEN F , tn-k6n-kl€i - 
dfint, adj. z którego nie mozna 
wyciągnąć wniosku. 
INCONCLUSIVE , ln-kón-klu - 
slw, adj. nic niedowodzący, nic- 
przekonywający; -LY , adv. nie 
niedowiodłszy; -NESS, fl. brak 
przekonywających dowodów. 
INCONCOCT (- io), Inkbn- 
kdkt', adj. nieprzetrawiony, niewy- 
trawny, niedojrzały, niedowarzony. 
INCONCOCTION , In- kdn kdk- 
szun, s. niewylrawność, surowość. 
INCONDITIONAL, in-kón-dłsz'- 
fin-Al, adj. bezwarunkowy, bez- 
względny. 
INCONFORMITY, In-kón-fór'- 
mit^s.zob. NON-CONFORMITY. 
INCONGRUENCE, In-kdng-grdO 
fins, or INCONGRUITY, In-kón- 
grdd'-6-tl, s. niedorzeczność , nic - 
przyzwoitość. 
INCONGRUOUS, In-kóng^óó- 
us, adj; niedorzeczny, nieprzy- 
zwoity. 
INCONSEQUENCE, to-kfio^-sć- 
kufins, s. niestosowność, sprzecz- 
ność z sobą samym. 
INCONSEQUENT, In-kdn'-sfi- 
kufint. od). niestosowny, sprzeczny. 
INCONSIDERABLE, In kón-sld - 
fir-Abl, ad], nicznaczący, małowa- 
źny; -NESS, s. maioważność. 
INCONSIDERATE, In kón-sld'- 
fir-At, adj. nierozmyślny, nierozwa- 
żny; -LY, adv. nierozmyślnie, 
nierozważnie; -NESS, s. nieroz- 
myślność. 
INCONSIDERATION, Tn-kón-sid- 
ćr-A'-szun,5. niezastanowienie Się, 
nieuwaga. 
INCONSISTENCE (-CY),ln-kón- 
s!s'-tfins,s. niezgodność, sprzecz- 
ność, przeciwność. 
INCONSISTENT,!n-kón-s!s'-tfint, 
ad), niezgodny, sprzeczny, nieda- 
jący się pogodzić. To be - with 
one's self, zostawać z sobą samym 
w sprzeczności; -LY ; adv. nie- 
zgodnie , sprzecznie, w sprzeczno- 
ści ; niewiedzieć po jakiemu. 
INCONSOLABLE, ln-kón'-sd-14- 
bl, adj. niedający się pocieszyć, 
nieutulony w żalu. 
INCONSONANCY, ln-kdn-«d- 
nAn-sć, s. niezgodność, sprzecz- 
ność, dyzharmoma. 
INCONSPICUOUS, !n-kón-splk'- 
ń-fis, adj. nieznaczny, niedostrze- 
źony. 
INCONSTANCY, ln-kón'-stAn-sfi, 
s. niestałość, niestateczność, zmien- 
ność. 
INCONSTANT, In-kdn'-stAnt, 
adj. niestały, niestateczny, zmien- 
ny; -LY, adv. niestale, niesta- 
tecznie. 
INCONSUMABLE, łn-kfin sfi'-mA- 
bl, or INCONSUMPT1BLE, tn-kón- 
sum'-tfi-bl, adj. niezużyty. 
INCONTESTABLE, Inkón-tfis- 
tA-bl, adj. niezaprzeczony; -LY, 
adv. nlezaprzeczenie, bez zaprze- 
czenia. 
INCONTIGUOUS, ln-k6n-t!g'-gu- 
fis, adj. niedotykający, nicprzyie- 
gly, odrębny. 
FAee, blr, 1U, blL||MA.hfin.lJFlne. nnJ|N6. prfive. I&r, gfiLDCfire, cŁr, f&ll. |lCA!n. fl H6fise.J|CAul,||Bfifi.||S6fin. INC 
INCONTINENCE (-ct), łn-kón- 
tć-nćns, s. niepowściągliwość, żą- 
dza, chuć. 
INCONTINENT, !n-kón'-tć-nćnt, 
adj. niepowściągliwy, oddany chu- 
ciom, wszeteczny; -LY, adv. nie- 
powściągiiwie, wszetecznic. 
INCONTROVERTIBLE, In-kón- 
tró-wćr'-tć-bl, adj. niemogęcy być 
przedmiotem sporu, niezaprzeczo- 
ny ; -LY, adv. bez zaprzeczenia. 
INCONVENIENCE (-cy), In- 
k6n-wó'-nć-ćns, s. niedogodność, 
niewygoda; subiekcya, nieprzyje- 
mność, niewczesność. 
INCONVENIENT, ln-kón-wó'-nć- 
int, adj. niedogodny, niewygodny; 
-LY, adv. niedogodnie, niewygo- 
dnie. 
INCONVERTIBLE, fn kón-wćr^ 
tć-bi, adj, niezamienny. 
INCORPOR AL, In-k6r'-pd-rM, 
adj. bezcielesny, niemateryalny, 
duchowny; -LY, adv. duchownie. 
INCORPORALITY, in-kór-pd- 
rśl'-ć-tó, s. bezcielesność, ducho- 
wność. 
TO INCORPORATE, In-kftr'-pd- 
rdt, v. 1) a. połączyć w jedno ciało, 
zawiązać cech, bractwo, korpora- 
eyę; 2) n. połączyć się w jedno ciało, 
utworzyć korporacyę. 
INCORPORATE, adj. połączony 
w jedno ciało, należący do korpora- 
cji. - body, korporacya, cech, 
stowarzyszenie, spółka. 
INCORPORATION , in-kór-pó- 
r^'-sz&n, s. wcielenie, połączenie 
w jedno ciało, założenie cechu, 
bractwa, i t. d.; (chem.) zmieszanie 
cząstek stałych lub płynnych w je- 
dnę massę. 
INCORPOREAL, łn-kór-pó'-rć- 
il, adj.;-LY, adv.; INCORPO- 
REITY, zob. INCORPORAL, i t.d. 
INCORRECT, in kór-rćkt', adj. 
niedokładny, mylny; -LY, adv. 
niedokładnie, mylnie;-NESS,s. 
niedokładność, mylność. -of style, 
niepoprawność w stylu. 
INCORRIGIBLE, in-kór'-rć-dźć- 
bl, adj. niepoprawny, zepsuty, 
skażony; -LY,adv. niepoprawnie, 
bez poprawy; -NESS, 3. niepo- 
prawność. 
INCORRUPTf-ED),łn-kór-rupt*, 
adj. nieskazitelny, wolny od ze- 
psucia, zgnilizny; nieskazitelny, 
prawy. 
INCORRUPTIBILITY, In-kór- 
r&p-tó-bir-ć-tć, s. nieskazitelność, 
nrawość. 
INCORRUPTIBLE, łn-kór-rflp- 
tć-bl, adj. nieskazitelny, wolny od 
zepsucia, zgnilizny; nieskazitelny, 
prawy. 
INCORRUPTNESS, !n-kór-r6pt'- 
nć»,5. zob. INCORRUPTIBILITY. 
TO INCRASSATE, In-krSs'sAt, 
V. i) a. zgęścić; 2) n. zgęstnieć. 
TO INCREASE, In-krćs', v. 1) a. 
powiększyć, pomnożyć; 2) n. po- 
włększyć się, pomnożyć się, przy- 
bywać. 
INCREASE, !n'-krćs, 8. powię- 
kszenie, pomnożenie, wzrost, przy- 
bytek. 
IND 
INCREASER, !n-kró'-s&r, po- 
większyciel, pomnożyciel. 
INCREATE (-ed), in-krć-if, 
adj. niestworzony. 
INCREDIBILITY, In-krćd-dć-bll'- 
ć-tó, s. niepodobieństwo do wiary. 
INCREDIBLE, In-krĆd'4-bl, ad/, 
niepodobny do uwierzenia; -LY, 
adv. w sposób niepodobny do uwie- 
rzenia; -NESS,s. zob. INCRE- 
DIBILITY. 
INCREDULITY, In krMu'-ló-tót 
3. niedowiarstwo, małowierność. 
INCREDULOUS, In-krćd-u-lfis, 
adj. niewierny, małowiemy, nie- 
dowiarek ; -NESS, s. zob. IN- 
CREDULITY. 
INCREMENT, łng'-krć-mćńt, 3. 
wzrost, przybywanie, powiększanie 
się. 
TO INCRUST (-ate), łn-krist', 
v.a.powlec (gipsem,wapnem; i Ld.); 
powiec (korg, skorupę). 
INCRUSTATION, Ing-krńs-tń'- 
szfin,s. powleczenie (gipsem, korę, 
skorupę). 
TO INCUBATE, Ing'-kń-bit, v. 
n. siedzieć na jajach wysiadywać. 
INCUBATION, Ing-kń-bA-szfin, 
s. siedzenie na jajach, wysiadywa- 
nie. 
INCUBUS, ing'-ka-bis, s. mara, 
nocnica, zmora. 
TO INCULCATE, In-kftl'-kit, V. 
a. wpoić, wrazić w umysł. 
INCULCATION, In-kfibkJ'-szfin, 
s, wpojenie, wrażenie w umysł. 
INCULPABLE, In-kM'pi-bl, adj. 
niewinny; -LY, adv. niewinnie. 
INCULT, ln-kulf, adj. nieupra- 
wny, leżący odtogiem.2($.proboszcz. 
INCUMBENCY, In-kfim'-Mn-sS, 
3. leżenie na czćm; fig. obowięzek, 
powinność; posiadanie duchownego 
beneficyum. 
INCUMBENT, In-kńm-Mnt, 1) 
adj. leżący na czćm; fig. (fin, upon) 
obowięzujęcy, stanowiący obowię- 
zek, powinność. It is (a duty) 
- on me, jestto moją powinno- 
ścią , długiem. 
TO INCUR, !n-W, v. a. ścią- 
gnąć na siebie (karę, naganę), za- 
sługiwać na karę. To - one's dis- 
pleasure, popaść w czyją niełaskę. 
To - a penalty, zasłużyć na karę. 
To - damnation, zasłużyć na po- 
tępienie. 
INCURABILITY, ta-kń-ri-bllM- 
tó. s. niepodobieństwo wyleczenia. 
INCURABLE, !n-kii'-rł-bl, adj, 
nieuieczony; -LY, adv. niedoule- 
czenia; -NESS, a. zob. INCURA- 
BILITY. 
INCURSION, fc-kfir'-szfln , 5. 
najazd, napad, wiargnienle. 
TO INCURVATE, in-kur'-w^t, 
V. a. zakrzywić, zgięć. 
INCURVATION , ?a-kCir-wi- 
szńn, 8. zakrzywienie, zagięcie. 
INCURVITY, Ln-kfir'-wd-U, s, 
krzywość, zagiętość, obłęk, 
TO INDAGATE, ln'-dS-gŁt, v. a. 
indagować, ciągnąć śledztwo. 
INDEBTED, la-d<5t'-tćd,adj. win- 
ny, obowiązany. To be - for a 
thing toone,bjt co komu winnym. 
IND 
poczuwać się do obowiązku wzglę> 
dem niego. 
INDECENCY, !n-dć'-&?n-$4, g. 
nieprzystojność, nieprzyzwoitoić, 
nieskromność. 
INDECENT, !n-dć'-sćnt, adj. 
nieprzystojny, nieprzyzwoity, nie- 
skromny; -LY, adv. nieprzystoj- 
nie, nieobyczajnie. 
INDECIDUOUS, !n-dó-sld'-4-fis, 
adj. (bot.) nieopadajęcy, zawsze 
zielony. 
INDECISION, !n-dć-slż'-in, s. 
brak decyzyi, wahanie się. 
INDECLINABLE, In-dó-kll'-n4- 
bl, adj. (gram.), nieodmienny. 
INDECOROUS , ln-dć-kó'-ris, 
or !n-dćk'-d-r&s, adj. nieprzystoj- 
ny, nieprzyzwoity, obrażający 
skromność. 
INDECORUM, ln-dó-kó'-róm. s. 
nieprzystojność, nieprzyzwoitość. 
INDEED, In-dććd, adj. w rze- 
czy samćj, w istocie, istotnie; 
(z zadziwieniem), czy tak? czy to 
być może?; (przed but, yet, lt.d.) 
wprawdzie. 
INDEFATIGABLE, Imdó-fat-tć- 
gA-bl, adj. niezmordowany, nie- 
znużony. -ŁY, adv. niezmordo- 
wanie. 
INDEFEISIBLE, Tn-dMĆ'-zć-bl, 
adj. nienaruszony, nietykalny. 
INDEFENSIBLE, ln-dć-fćn'-sż-bl, 
adj. nieobronny. 
INDEFINITE,!n-d«r-ć-n!t, adj. 
nieokreślony, nieoznaczony. -LY, 
adv. w sposób nieoznaczony. 
INDEFINITUDEJn-dć-flnM-tńd, 
s. ilość nieoznaczona; przestrzeń 
nieograniczona. 
INDELIBERATE (-d) , »n-dć- 
llb'-bćr-żt, adj. nierozmyślny, u- 
czyniony bez rozmysłu. 
INDELIBLE, In-dćl'-ć-bl, adj. 
nlesmazany, niezgladzony. 
INDELICACY, ln-dćl'4-ki-sć, s. 
niedelikatność. 
INDELICATE, JibdaM-ŁAt, adj. 
niedelikatny. 
INDEMNIFICATION , In-d&n- 
nć-fć-W-szfln, 8. wynagrodzenie 
straty. 
TO INDEMNIFY, In-dSm'-nMl, 
V. a. wynagrodzić stratę. 
INDEMNITY, In-dćm'-nMć, a. 
wynagrodzenie straty: odpuszcze- 
nie winy, zapomnienie, amnestya. 
TO INDENT, ln-dćnt\ v. a. i n. 
wycigć, powycinać w z^bki; 2) w. 
p. sporządzić kontrakt, spisać kon- 
trakt między stronami. To - a 
servant, ugodzić sługę. 
INDENTATION, In-d<?n-U'-3zńn, 
d. wycięcie w z^bki. 
INDENTURE, In-dSn'-czflr, «. 
w. p. kontrakt, umowa, ugoda. To 
make indentures, (vulg.), iść 
w zvgzag, zataczać się jak pijany. 
INDEPENDENCE (-cz), In-dć- 
pćn'-dćns, 8. niepodległość, nie> 
zależność. 
INDEPENDENT, Tn-dS^n'-d^nt, 
1) adj. niepodległy, niezależny. - 
on, upon, niezawisły od czego. - 
LY, adv. nienodlegle, niezależnie; 
oprócz; 2) INDEPENDENTS, e. 
167 
F5ce,bir, ill, biujlSW, hćn.[|Flne, fta.^Nd, prfive, fir, git!JCire,ciir, f&lLgGSLMHiCtse. j}CAul.]]B^.^SAAa» IND 
pl. independenci (dawniejsza sekta 
w Anglii , nieuznajęca iadnćj 
zwierzchności kościelnćj). 
INDESCRIBABLE, In-dć-skrl'- 
bi-bl, adj. nieopisany, niedoopi- 
sania. 
INDESCRIPT, in' dó-skrlpt, adj. 
jeszcze dot?d nieopisany. 
INDESTRUCTIBLE, ln-dć-struk- 
td-bl, adj. niepodobny do zburze- 
nia , nietykalny. 
INDETERMINABLE, In-dć-tćr'- 
mć-nśbl, adj. nicdajgcy się ozna- 
nkrpśli^ 
INDETERMINATE (INDETER- 
MINED), ln-dć-tćr'-me-nAt, adj. 
nieoznaczony, nieokreślony. -LY, 
adv. w sposób nieoznaczony. 
1NDETERMINAT1ON, In-dć-tćr- 
mć-ni'-szun, s. niedeterminacya, 
wahanie się, namyślanie się. 
INDEX, In'-dćks, 8. skazówka , 
Index, raczka na slupie skazująca 
drogę; rejestr, katalog, spis roz- 
działów ksigżki, poczet. 
INDEXTERITY, łn-dćks tfir'-ó- 
tć, 8. niezręczność , niezgrabność. 
INDIA, ln'-dó-A, s. Indya, Indye 
wschodnie. -drawing ink, tusz 
chiński. - man, okręt handlujący 
z Indyami wschodniem.. 
INDIAN, łn'-dó-śn, 1) adj. in- 
dyjski. - bark, kaskarylla. -corn, 
kukuruza. -rubber, gumalasty- 
ka; 2) s. Indyanin. 
INDICANT, In'-di-kAnt, adj. 
(med.}, wskazujący (o symptoma- 
cie), jakie przepisać lekarstwo. 
TO INDICATE, ln'-dć-kśt, v. a. 
wskazać, wykazać, okazać; (med.), 
wskazać metodę leczenia. 
INDICATION, In-dć-ki'-szCin, s. 
wskazanie, okazanie; znak, cecha; 
symptom. 
INDICATIVE, In-dlk'-kUlw, 1) 
adj. wskazujący, okazujący. - (- 
snood), s. (gram.), tryb oznajmu- 
j?cy. -LY, adv. sposobem wska- 
zującym. 
TO INDICT, Indlf, v. a. w.?, 
oskarżyć, pociągnąć do sadu. 
INDICTION, ln-dlk'-szun, s. in- 
dy kcya, poczet Rzymski, 15tu lat 
obrót. 
INDICTMENT, !n-dll'-mćnt, 8. 
v.?. oskarżenie, akt oskarżenia 
(przed sadem przysięgłych). 
INDIES, In'-dććz, s. p/. Indye. 
The East -, Indye wschodnie. 
The West-, Indye zachodnie. 
INDIFFERENCE (-cy), In dlf'- 
fćr-ćns, s. obojętność, nieczułość. 
INDIFFERENT, ln-dlf'-fćr ćnt, 
adj. obojętny, nieczuły; niedbajacy, 
mnićj zważający na co; ladajaki, 
mierny, jaki taki, od bićdy; 
(Shake.),bezstronny. An-beauty, 
mierna piękność. He has but an 
- character, nie ma bardzo dobrćj 
reputaeyi. He is - well, ma się 
jako tako. -LY, adv. obojętnie, 
ladajako, miernie,Jako tako, jako- 
kolwitk. 
INDIGENCE (-CY),!n'-dMlćns, 
4. ubóstwo, niedostatek, bićda. 
INDIGENOUS , In-dld -żć-n&s, 
adj. krajowy, urodzony w kraju. 
168 
IND 
INDIGENT, hfdć-dżćnt, adj. 
ubogi, biedny. 
INDIGEST (-e») , !n-dć-dżćst', 
adj. nieprzetrawiony, niestrawio- 
ny; fig. niewytrawny, źle wytra- 
wiony, niedojrzały. 
INDIGESTIBLE, In-dć-dźds'-^- 
bl, adj. niestrawny. 
INDIGESTION,tn-dć-dźk/czun, 
3. niestrawność. 
INDIGNANT, In-dlg'-nSnt, adj. 
rozgniewany, zagniewany, oburzo- 
ny. -LY, adv. z gniewem, z obu- 
rzeniem. 
INDIGNATION, In-dlg-ni'-sziin, 
s. gniew, oburzenie. 
INDIGNITY, ln-d!g'-nć-tć, s. 
zniewaga, obelga. 
INDIGO, In'-dó-gd, 3. indychto- 
we ziele, indygo. 
INDIRECT, In-dó-rĆkt', adj. po- 
średni ; krzywy, zbaczający z pro- 
stćj drogi. -LY, adv. nie wprost, 
pośrednio. -NESS, 3. krzywy kie- 
runek, ukośność, kołowanie, uży- 
wanie środków ubocznych, wy- 
biegi. 
INDIRECTION, ln-dć-rćk'-szun, 
3. zob. INDIRECTNESS. 
INDISCERNIBLE, In-d!s-sćr'-nć- 
bl, adj. nie dający się dostrzedz, 
niedostrzeżony, nieznaczny. -LY, 
adv. nie do dostrzeżenia. 
INDISCERPTIBILITY, ln-dls- 
sćrp-lć-bir-ó-tć, 3. nierozi^czność, 
nierozdzielncść. 
INDISCERPTIBLE, In-dls-sćrp'- 
tć-bl, adj. nierozerwany, nieroz- 
łączny. 
INDISCRET, 'n-dlskrWt', adj. 
nieroztropny, nierozsądny, nieuwa- 
żny ; nieumiejęcy dotrzymać sekre- 
tu. -LY. adv. nieroztropnie. 
INDISCRETION, In-dls-krĆsz- 
fin, s. nieroztropność, nierozsa- 
dek, nieuwaga; wygadanie się 
z czćm. 
INDISCRIMINATE, In-dls-krłin'- 
ć-nit, adj. nierozróżniony, nieod- 
różniony od innych. -LY, adv. 
bez różnicy. 
INDISPENSABLE , In-dls-pćn- 
sA-bl, adj. konieczny, niezbędny, 
nieodbicie potrzebny. -LY, adv. 
koniecznie, niezbędnie. -NESS , 
3. konieczność, niezbędność. 
TO INDISPOSE, In-dls-póz', v. 
a. zniechęcić, zrazić, odslręczyć 
(-to, od czego); wzruszyć, zepsuć, 
naruszyć (zdrowie). Indisposed 
towards, zagniewany na... 
INDISPOSEDNESS, In-dls-pó'- 
zćd-nćs, 3. wstręt, niechęć, za- 
gniewanie, uraza. 
IN DISPOSITION, ln-dls-pd-z!sz'- 
Cm, 3. słabość, choroba; 2) nie- 
chęć , zagniewanie, uraza. 
INDISPUTABLE, łn-dłs-pu'-ti-bl, 
adj. niezaprzeczony, niewątpliwy. 
-LY, adv. niezaprzeczenie. - 
NESS, 8. uiezaprzeczoność, nie- 
wątpliwość. 
INDISSOLUBILITY, ln-dls-3d-ló- 
b!l'-Mć, 3. nierozwięzalność, nle- 
rozdzielność, nierozłęczność. 
INDISSOLUBLE, ln-dls'-só-ló-bl, 
adj. nlerozwigzainy, na zawsze 
IND 
zwlęzany, nierozłączny , nieroz- 
dzielny,nierozerwany,ścisły. Bands 
(bonds) of - love and amity, wę- 
zły nierozdzielnćj przyjaźni i miło- 
ści. -LY, adv. nierozdzielnie, nie- 
rozerwanie. -NESS, s. zob. IN- 
DISSOLUBILITY. 
INDISSOLVABLE, ln-dlz-zól'-w4- 
bl, adj. nierozpuszczalny; nieroz- 
więzalny, nierozerwany. 
INDISTINCT, ln-d1s'tlngkt', adj. 
niewyraźny,nie jasny, ciemny.- LY, 
adv. niewyraźnie. -NESS, 8. nie- 
wyraźność, niejasność , ciemność. 
INDISTINCTION, ln-dls-tlngk- 
szun,s. nieodróżnienie, zob. IN- 
DISTINCTNESS. 
INDISTINGUISHABLE , In-dls- 
t1ng'-gulsz-ś-bł, adj. niedajęcy się 
od innych rozróżnić, rozpoznać. 
- cur (Shaksp. Tr. i Cr.), niepo- 
kaźna figurka. 
INDIVIDUAL , ln-d4-włd'-Wl, 
1) adj. szczególny, pojedynczy, oso- 
bny. -LY, adv. szczególnie, po- 
jedyńczo ; po jednemu ; 2) 3. osoba 
szczególna, istota pojedyncza, in- 
dywiduum , jednostka. 
INDIVIDUALITY, łn-dć-wld-i- 
M'-ć'tó, s. oddzielne istnienie, 
indywidualność, samobyt. 
TO INDIVIDUATE, ln-dć-wld'- 
ft-łt, v. a. przedstawić oddzielnie 
jako indywiduum; odróżnić jedno 
indywiduum od drugiego. 
INDIVIDUITY, !n-dó-wld-u-ć- 
tć, s. zob. INDIVIDUALITY. 
INDIVISIBILITY, !n-dć-wlz-ft- 
bU'-ć-tó, s. niepodzielność, nieroz- 
dziełność. 
INDIVISIBLE , In-dć-wtf-ó bl, 
adj. niepodzielny, nierozdzielny. 
-LY, adv. niepodzielnie, nieroz- 
dzielnie. -NESS, 3. zob. INDI- 
VISIBILITY. 
INDOCIBLE, In-dós'-ć-bl , or 
INDOCILE, ln-dds'-sll, adj. niepo- 
jętny, tępy. 
IN DOCILITY, In-dMIIMĆ-tó, 8. 
niepojętność, tępość. 
INDOLENCE (-cy). !n'-dó-lćns, 
3. niedbalstwo, gnuśność, opie- 
szałość. i 
INDOLENT, In-dó-lćnt, ad). 
niedbały, gnuśny, opieszały. -LY, 
adv. niedbale, opieszale. 
INDRAUGHT, In'drift, 3. ma- 
la zatoka morska. 
TO INDRENCH,!n-drćncz', v. o. 
zatopić, zanurzyć. 
INDUBITABLE, In-dfl'-bMi-bl. 
adj. niewątpliwy, pewny, niezawo- 
dny. -LY, adv. niewątpliwie, 
niezawodnie. 
TO INDUCE , ln-dós', v. a. na- 
prowadzić do czego, nawrócić, 
spowodować, skłonić, pobudzić. 
INDUCEMENT, ln-dós'-mćnt, i. 
powód, okazya, pobudka, pochop. 
INDUCER,In-dó'-sór, s. pobu- 
dzicie! , poduszczyclel, podmowea. 
TO INDUCT, ln-dókt', v.a. 
wprowadzić, Instalować. 
INDUCTION,Tn-dók'-wón, t. 
i ns talary a dygnitarza kościelnego; 
2) wywód wniosków, wnioskowanie. 
I INDUCTIVE, In-cMk'-llw, ad). 
Mee. Mr,Ml,biL|MĆ, Mn. fi Fine, nn.{|NÓ,próve, fłr, gM.|Cire, cńr, fŁlL||CNn.|| HdŁse.|C*ul.|BAM SMa. INE 
skłaniający, naprowadzający; pro- 
wadzący do wniosku; wyprowadzo- 
ny jako wniosek. 
TO INDUE, In-dń', v. a. przy- 
oblec, przyodziać; (Shaksp. Ham. 
zamiast to inure). 
TO INDULGE, In-dóldż', v. I) 
a. pobłażać, folgowa ć, pozwalać, 
dozwalać, być dla kogo powolnym. 
To - one's passions^ folgować 
swym namiętnościom. He indulged 
himself in drunkenness, oddawał 
się pijaństwu. She indulges her 
daughters with dogs, birds etc., 
pozwała swym córkom trzymać psy, 
ptaki 11. d.; 2) n. być powolnym, 
pobłażającym. 
INDULGENCE (-€?), In-dfil'- 
dżćns, s. pobłażanie, folgowanie, 
powolność; 2) (w rzymskim koście- 
le) , odpuszczenie grzechów. 
INDULGENT , ImduF-dżćnt, 
adj. pobłażający, folgujący, powol- 
ny. -LY, adv. z pobłażaniem. 
TO INDURATE, In-dń-rit, 
•. 1) a. twardym zrobić, zatwar- 
dzić; 2) n. stwardnieć. 
INDURATION, In-dCtrA'-szfin 
t. stwardzenic, zatwardziałość. 
INDUSTRIOUS, !n-dńs'-trć-&s, 
adj. pilny, pracowity, czynny. - 
LY, adv. pilnie, pracowicie. 
INDUSTRY, ln'-dós-trć, s. pil- 
ność, pracowitość; przemysł. 
TO INEBRIATE, In-ć'-brć-At, 
V. 1) a. upoić; 2) n. upić sie. 
INEBRIATION, ln-ć-brć-i'-sz&n, 
Z. pijaństwo, upicie się. 
INEBRIETY, ln-ó-brl'-ć-tć, S. 
ZOb. EBRIETY. 
INEFFABILITY, ln-ćf-fA-b!l'-tć, 
t. co nie może być opowiedzia- 
nćm. 
INEFFABLE, In-ĆP-fAbl, adj. 
niewypowiedziany, niewyslowiony, 
niewymowny. -LY, adv. niewy- 
mownie. 
INEFFECTIVE , In-ćf-fćk'-tlw, 
adj. bezskuteczny, nadaremny. 
INEFFECTUAL, !n-ćl-fćk'-czit- 
il, adj. bezskuteczny, daremny, 
próżny. -LY, adv. bezskutecznie. 
-NESS, s. bezskuteczność, dare- 
mność. 
INEFFICACIOUS, In-ćf-fó-kA- 
szós, adj. nieskuteczny, mocy nie 
mający, słaby, wątły. 
INEFFICACY, In-ĆT-fe-kS-sć, s. 
bezskuteczność, daremność. 
INEFFICIENT , ln-ćf-f!sz'-ćnt, 
adj. zob. INEFFECTIVE. 
INELEGANCE (-cy) , !n-ćl'-ć- 
gśns,s. nieozdobność, nieeleganeya, 
xiy gust. 
INELEGANT, In-Al'-A'gAnt, adj. 
nleozdobny, nieelegancki, niegu- 
etowny. 
INELOQUENT , !n-ćl'-6-kućnt, 
adj. niewymowny. 
INEPT, ln-ćpt', adj. głupi, dur- 
ny, błazeński. -LY, adv. po głu- 
piemu. 
INEQUALITY, In-ć-ku Al'-ć-tć, s. 
nierówność. 
INERRABILITY, !n-8r-rA-bll-ć- 
tb,g. niemyInoić, nieomylność. 
INERRABLE, ln-ćr'-rś-bl, adj. 
INF 
nlemylny, nie mogący się omylić. 
-LY, adv. nieomylnie. 
INERRINGLY,Wr'-rlng-lć,adv. 
nieomylnie. 
INERT, In-ćrl*, adj. martwy, 
ociężały, leniwy. -LY, adv. ocię- 
loniwiP 
INESTIMABLE, !n-ćs'-tć-mA-bl, 
adj. nieoszacowany, nieoceniony. 
INEVIDENT, ln-ćw'-ć-dćnt, adj. 
niewyraźny, niejasny, ciemny. 
INEVITABILITY, In-ćw-ć-lA bil - 
ć-tó, s. nieuchronność. 
INEVITABLE, In-Sw'-A-tA-bl, adj. 
nieuchronny, niechybny. -LY, 
adv. nieuchronnie, niechybnie. 
INEXACT, ln-ćgz-Akt', adj. nie- 
dokładny. 
INEXCUSABLE, łn-ćks-ki'-zA- 
bl, adj. nieprzebaczony, niedaro- 
wany. -LY, adv. nie do wybacze- 
nia. -NESS, s. błąd lub niedba- 
lość nie do darowania. 
IN EXECUTION , In-ćk-sć-kd'- 
szun, s. niedopełnienie, niewyko- 
nanie. 
INEXHAUSTIBLE, In-ćks-hAus'- 
tć-bl, adj. niewyczerpany, nie- 
przebrany. 
INEXISTENCE, !n-ćgz-!s'-tćns, 
$. nieistnienie, nieexystencya. 
INEX1STENT , ln-ćgz-ls'-tćnt, 
adj. nieistniejący, nieexystujący. 
INEXORABLE, ln-ćks'-ó-rA-bl, 
adj. nieubłagany, nieprzebłagany. 
INEXPEDIENCE (-cy) , In-ćks- 
pć'-dć-ćns, s. niestosowność, nie- 
właściwość. 
INEXPEDIENT } !n-ćks-pć'-dć- 
ćnt, adj. niestosowny, niewłaści- 
wy, niepożyteczny, nieskuteczny. 
INEXPERIENCE, ln-ćks-pć'-rć- 
ćns, s. niedoświadczenie. 
INEXPERIENCED, In-ćks-pć- 
rć-ćnst,ad/. niedoświadczony. 
INEXPERT, łn-ćks pćrt', adj. 
niewprawny, niebiegiy. 
INEXPIABLE, !n-ćks'-pM-bl, 
adj. nieodpokutowany. -LY, adv. 
nie do odpokutowania. 
INEXPLICABLE, ln-ćks'-plć-kA- 
bl, adj. niewytłumaczony, niewy- 
jaśniony. -LY, adv. nie do wy- 
tłumaczenia. 
INEXPRESSIBLE, In-ćks-prćs- 
sć-bł, adj. niewypowiedziany, nie- 
wysiowiony, niewymowny. -LY, 
adv. do niewyraźenia, niewynio- 
wnie. 
INEXPUGNABLE, In-ćks-pAg'- 
nA-bl, adi. niezdobyty, niepodobny 
do zdobycia. 
INEXTINGUISHABLE, !n-ćks- 
tlng-gulsz-A-bl, adj. niezgasły, nie- 
wygasły. 
INEXTRICABLE , !n-ćks'-trć- 
kA-bł, adj. niewywikłany. -LY, 
adv. niedoodwiklania. 
INFALLIBILITY , In-fM-te-bll'- 
ć-tć, s. nieomylność. 
INFALLIBLE, !n-fśM4-bl, adj. 
nieomylny, niemogący się omylić; 
niezawodny. -LY, adv. niezawo^ 
dnie.-NESS, S. zob. 1NFALLI- 
BILTY. 
INFAMOUS, In'-fA-mfts, adj. 
niecny, haniebny, sromotny. -LY, 
INF 
adv. niecnie, haniebnie. -NESS, 
8. zob. INFAMY. 
INFAMY, InMA-mć, 8. bezcześć, 
hańba, sromota. 
INFANCY, In'-fAn-si, 8. wiek 
dziecinny, dzieciństwo. 
INFANTICIDE, In-fAn'-tMd, 
8. dzieciobójstwo. 
INFANTINE, in'-fan-tln, ad]. 
dziecinny. 
IFANTRY, In'-fAn-tró, s. pie- 
chota. 
TO INFATUATE, ln-fAcz'-0-it, 
v. a. głupim uczynić, odurzyć, o 
mamić. 
INFATUATION , In-fAcz-ó-A- 
szun, s. odurzenie, omamienie. 
TO INFECT, In-fćkt', v. a. tz- 
razić, zapowietrzyć. 
INFECTION, In-ft'k'-szfin, 8. za- 
raza; jad zaraźliwy; smród, fetor. 
To catch the-, zarazić się. 
INFECTIOUS, In-fSk'-szus. adj. 
zaraźliwy.-LY, adv. zaraźliwie.- 
NESS, zaraźliwość. 
INFECTIVE, zob. INFECTIOUS. 
TO INFER, In-fdr', v. a. wypro- 
wadzać, wyciągać wnioski, wnosić, 
konkludować. 
INFERABLE (-Ible), In-fćr' A- 
bl, adi. dający się wnosić. 
INFERENCE, ln'-«r-ćns, 8. 
wniosek. 
INFERIORITY, In-fć-rć-ó^-tó, 
INFER1OUR, !n-fó'rćflr, adj. 
(to), niższy, pośledniejszy, he is - 
to none, on od nikogo nie jest niż- 
szy, nikomu nie ustępuje. 
INFERNAL, In-fćr -nAl, adj. 
piekielny, -słone, kamień piekiel- 
ny, saletran srebra. 
INFERTILE, tn-Mr'-tll, adj. nie- 
źyżny, niepłodny, nieurodzajny. 
INFERTILITY, In fćr-tll'-Mć, s. 
nieurodzajność. 
TO INFEST, In-fAst', v. a. na- 
pastować; dokuczać, naprzykrzać 
się, dręczyć, niepokoić; napadać, 
pustoszyć. 
INFEUDATION, Infu-dś-szón, 
5. nadanie lenności. 
INFIDEL, In-fó-dćl, 1)8. nie- 
wierny; niedowiarek; 2) adj. nie- 
wierny. 
INFIDELITY, !n-fć-dćl'-ć-tó, 8. 
niewiara, niewierność, przeniewie- 
rzenie się, wiarolomstwo; niedo- 
wiarstwo, niewiara. 
INFINITE, In'fć-nlt, adj. nie- 
skończony; ogromny, niezmierny. 
-LY, adv. nieskończenie.-NESŚ, 
8. nieskończoność. 
INFINITESIMAL, In-fó-nć-tćs'- 
sć-mAI. adj. (mat.), nieskończenie 
mały. 
INFINITIVE, In-nn'-ć tlw, adi. 
nieoznaczony. -mood, (gram.), 
tryb bczokoliczny. 
INFINITUDE, In-fln'-A-tud, 8, 
nieskończoność, ogromne mnó- 
stwo. 
INFINITY, Infinite, s. zob. 
INFINITUDE. - of goodness, nie- 
skończona dobroć; 2) sita, mnó- 
stwo. An - of pains, nieskończo- 
ne starania, zabiegi, kłopoty. 
169 
nce,Wr,W, blL[]Mć, tón.||Fhw,fMNńt pr&ve, fir, gftLflCire, cór, ftlL||CdMH^iCtel.0B4M8Ma» 170 
INF 
INFIRM, InMrm', adj. slaby, 
utomny; (Shaksp. Mac.), wahają- 
cy się, niedeterminowany. -NESS, 
3. zob. INFIRMITY. 
INFIRMARY, Infćf-mlrć, a. 
Infirmerya, szpital. 
INFIRMITY, InW-mć tM- sła- 
bość (ciała i umysłu) , ułomność, 
niedołęźność. 
TO INFIX, tn-flks', v.a. we- 
tknąć , wprawić. 
TO INFLAME, fn-flśm', v. 1) a. 
zapalić, rozpalić, rozognić; roz- 
jątrzyć; sprawić zapalenie (w ciele); 
fig. przesadzać, powiększać; 2) n. 
zapalić się, rozpalić się. Inflamed 
with love, rozpalony miłością. 
INFLAMER, lufli'-mdr, s. za- 
palający; przesadzający. 
INFLAMMABILITY, In-flim-mi- 
bU'ć-tó, ż. zapalność. 
INFLAMMABLE, In-Mm' mS-bl, 
adj. zapalny. -NESS, s. zob. IN- 
FLAMMABILITY. 
INFLAMMATION, In-flSm-mi'- 
szón,«. zapalenie. 
INFLAMMATORY, In-fl5m'-mi- 
l&r-ć, adj. zapalający. 
TO INFLAT, In-flAt', v. a. nadąć, 
dąć, napuszyć. 
INFLATION, In fli'-szfin, s. na- 
dętość, napuszystość. 
TO INFLECT, In-flćkt', v.a. 
giąć, nagiąć, naginać; (gram.), 
odmieniać przez przypadki, czaso- 
wać słowo. 
INFLECTION, In flćk'-szun, 8. 
zgięcie, nagięcie, ugięcie; urabia- 
nie głosu; łamanie się światła; 
(gram.), przypadkowanie, czaso- 
wanie. 
INFLECTIVE, !n-flćk'-tłw, adj. 
giętki, gibki. 
INFLEXIBILITY, In-flĆk-só-bli'- 
Ż-tć, s. niezgiętość, nieugiętość. 
INFLEXIBLE, łn-IW-sć-bl, adj. 
niezgięty, nieugięty, niezachwiany, 
Dieporuszony. -LY, adv. niezgię- 
cie, nieugięcie. -NESS, 3. zob. 
INFLEXIBILITY. 
TO INFLICT, In nikt', v. a. (on, 
upon), nałożyć karę, dotknąć czćm, 
zadać cios. 
INFLICTION, In Olk'-szOn, s. 
ukaranie, kara; dopuszczenie , do- 
tknięcie , zadanie ciosu. 
INFLICTIVE, in-Illk'-tlw, adj. 
dotykający (jak kara) , dopu- 
szczony. 
INFLUENCE, !n'-flń-ćns, s. 
wpływ. 
TO INFLUENCE, v.a. wpływać, 
wywierać wpływ, skłonić, nakłonić. 
INFLUENT, !n'-fló-ćnt, ad]. 
wpływający. 
INFLUENTIAL, In-IIWn'-szM, 
adj. mający wielki wpływ, wywie- 
rający wpływ. 
INFLUENZA, In-flń-Ćn'-zi, z. 
(fned.), febra katarowa. 
INFLUX, In'-fl&ks, s. wpływ. 
TO INFOLD, łn fóld', v.a. ob- 
wić, uwinąć, zawinąć. 
TO INFOLIATE, ln-fó'-!ć-At, v. 
a. okryć liściem. 
TO INFORM, ln-f6rm', v.a. i n. 
(of), donieść, uwiadomić, zawia- 
ING 
domić; nauczać, oświecać. To - 
against, donieść, udać, denuncy- 
ować, oskarżyć. 
INFORMANT, In-fflr'-mant, s. 
nauczyciel; donoszący jaką wiado- 
mość, uwiadomiciel; delator, oskar- 
życiel, donosiciel. 
INFORMATION, In-f&r-mi'-sz&n, 
s. nauka, oświecenie, oświata , za- 
pas wiadomości; doniesienie, uwia- 
domienie, zawiadomienie; denun- 
cyacya, delata, oskarżenie. 
INFORMER, tn-fdr-mńr, s. zob. 
INFORMANT. 
INFORMITY, !n-f&r'-mć tć , s. 
nieksztaltność. 
INFORMOUS, In-fW-mńs, adj. 
niekształtny, nieforemny. 
TO INFRACT, In-frAkt', v. a. 
zob. TO INFRINGE. 
INFRACTION, In-frik'-szin, s. 
złamanie, zerwanie, pogwałcenie, 
naruszenie. 
INFRANGIBLE, In-frAn-dżć-bl, 
adj. niezłomny. 
INFREQUENCY, In-frć' kućn-sć, 
s. rzadkość, rzadki przypadek. 
INFREQUENT , In-fró' kućnt, 
adj. rzadki, rzadko się zdarzający. 
TO INFRINGE, !n-frlnd£, v. a. 
złamać, zerwać, pogwałcić, naru- 
szyć. 
INFRINGEMENT , In-frlndż'- 
mćnt,s. złamanie, zerwanie, po- 
gwałcenie , naruszenie, przekro- 
czenie. 
INFRINGER, In-frlndź'-fir, s. 
naruszyciel, przestępca. 
INFURIATE, tn-fń'rMt, adj. 
rozjadly, rozjuszony, wściekły, sza- 
lony. 
TO INFUSE, In-fuz', v. a. nalać, 
namoczyć; fig. wlać, natchnąć, 
wpoić. 
INFUSIBLE, !n-fu'-zć-bl, adj. 
dający się wlać; 2) nietopny, nielo- 
piący się, 
INFUSION, Infó'-żńn, s. infu- 
zya, namoczenie, nalanie; fig. wla- 
nie w umysł, natchnienie, wpoje- 
nie ; (Shaksp. Ham.), tajne posze- 
pty, namowy. 
INFUSIVE, 1n-fń*-słw, adj. wle- 
wający, wpajający; wlany, wpojony. 
INGATHERING , In-giTH'-ftr- 
łng, s. zbieranie, sprzątanie zboża 
z pola. 
TO INGEMINATE, In-dżćm'-mć- 
nit, v. a. podwoić, powtorzyć. 
1NGEMINATION, In-dżćm-mć- 
nż'-szSn, s. podwojenie, powtó- 
rżenie 
INGENERATE (-D),ln dźćn'-ćr- 
it, adj. wrodzony. 
INGENIOUS, In dź^-nć-Jis, adj. 
dowcipny, pełen dowcipu; prze- 
myślny. -LY, adv. dowcipnie. - 
NESS, 5. zob. INGENUITY. 
INGENITE, ln'-dżćn-lt, or In- 
dźćn'-!t, adj, wrodzony. 
INGENUITY, In-dźć-nń^-tó, s. 
bystrość dowcipu, dowcip, geniusz. 
INGENUOUS , In-dżćn -nń-ńs, 
adj. szczery, otwarty, niewymuszo- 
ny. -LY, adv. szczerze, otwarcie. 
-NESS, s. szczerość, otwartość, 
prostota. 
INH 
INGESTION, In-dź^-czftn, t, 
polknienie, pochłonienie. 
INGLORIOUS, ln-gld'-ró-fis, adj. 
niesławny , niechwalebny. -LY, 
adv. niesławnie, haniebnie. 
INGOT, In'-gbt, złoto łub sre- 
bro w sztabkach. 
TO INGRAFF (TO INGRAFT), 
In-grśf', v. a szczepić, zaszczepić, 
fig. zaszczepić. To ■ - in, the mind, 
wpoić w umysł. 
INGRAFTMENT, In grafC-mćnt, 
s. zaszczepienie; zraz, latorośl do 
szczepienia. 
INGRATE, INGRATEFUL, zob. 
UNGRATEFUL. 
TO INGRATIATE, łn-gri'szć-it, 
v. a. (-one's self), przymilić się, 
pozyskać czyję przychylność. (- 
into one's favour), przymiiać się 
komu, dla zjednania sobie jego 
INGRATITUDE, ln-grit'-tó-tńd , 
S. niewdzięczność. 
INGREDIENT, ln-grć'-dMnt, j. 
ingredyencya. 
INGRESS, ln*-gr5s, or INGRES- 
SION, ln-grćsz'-ńn, s. wejście, wni- 
ście. 
TO INHABIT, In-hSb'-lt, v. a. i 
ir. zamieszkiwać, mieszkać. 
INHABITABLE, In-hib'-Mi-bl, 
ad], mieszkalny, do mieszkania 
zdatny. 
INHABITANCE, fn-hAb'-It4ns, s. 
zamieszkanie, pobyt. 
INHABITANT, In-hib'-It-Ant, s. 
mieszkaniec. 
INHABITATION, In-hżb-ć-ti'- 
szńn, s. mieszkanie, miejsce zamie- 
szkania ; stan ludności. 
1NHABITER, ln-hib'-lt-flr, s. 
zob. INHABITANT. 
TO INHALE, !n-h41', v. a. wcią- 
gnąć w siebie z powietrzem. 
TO INHERE, ln-hćr', u. n. przy- 
lgnąć, tkwić w czćm, być wrodzo- 
nym. 
INHERENT, !n-hć'-rćnt, adj. 
tkwiący w czćm, wrodzony. 
TO INHERIT, In-hćr'-rlt, v. a. 
odziedziczyć; (Shaksp. Two Gent. 
T. A.) posiadać. 
INHERITABLE, !n-bćr'-rlt-a-bl, 
adj. dziedziczny. 
INHERITANCE, ln-h5r'-rltans, 
s. dziedzictwo, spadek, dobra dzie- 
dziczne; (Shaksp. Cor.) posiada- 
nie. 
INHERITOR (-er) , In-hĆr'-rIt- 
ór. s. dziedzic, sukcessor. 
1N H E RIT RESS, ln-hćr'-rlt-rćs, or 
INHERITRIX, In-hćr'-rlttrlks, s. 
dziedziczka. 
TO INHIBIT, In-hlb'-It, v. a. 
powstrzymać; zakazać, zabronić. 
INHIBITION, In-hćblsz'-ńn, s. 
zakaz, zabronienie. 
INHOSPITABLE, InhW-pd-tJ- 
bl, adj. niegościnny;-LY, adv. 
niegościnnie; -NESS, 5. zob. IN- 
HOSPITALITY. 
IN HOSPITALITY, In-hbs-pć-tM'- 
ć-tć,s. niegościnność. 
INHUMAN, In-hń-m3n,adj. nie- 
ludzki , okrutny, srogi, barbarzyń- 
ski ; -LY, adv. nieludzko. 
Fice, bJr, ill, bit.|| Md, hćn. || Fine,fin. j| Nd, prdve, fdr, gót. [I Cure, cur, fMl.||Cd!n. jlHduse. fl CiuL |jBed. || Sddn. INHUMANITY, !n-hó-min-Mć, 
aieludikość, okrucieństwo. 
TO INHUMATE, ln-hń'-mit, or 
TO INHUME, !n-hńm', v. a. po- 
grzebać , pochować. 
INIMICAL, In-lmM-kM or !n-ć- 
■F-kAi, adj. nieprzyjacielski, nie- 
przyjazny, przeciwny, szkodliwy. 
INSTABILITY, In-lm-ć-tA-blł'- 
4-tć, 8. nienaśladowność, niepodo- 
bieństwo naśladowania. 
INIMITABLE, ln-lm -i tA bl, adj. 
>ienaśladowany,nlenaśledni;-LY, 
•dr. donienaśladowania. 
INIQUITOUS, ln-łk'-kuA-tus, adj. 
■iecny, niegodziwy. 
INIQUITY, ln-lk'-kuć-tM. nie- 
godzlwość, nieprawość. 
INITIAL, !n-n!sz'-Al, adj. począ- 
tkowy, będący na początku. 
TO INITIATE, ln-lsz'-ć-śt, v. a. 
przyjąć kogo do czego, uczyć go 
początków religii, przypuścić do 
wyższych tajemnic religijnych. 
INITIATION, !n-!sz-ć-A'-sz6n, s. 
przyjęcie do czego, przypuszczenie 
do tajemnic. 
TO INJECT, In-dźćkt', v. a. 
wrzucić; (med.) wsikać, napryskać, 
■asprycować. 
INJECTION, In-dżćk'-szfin, s. 
(med.) napryskanie, sprycowanie. 
INJUDICABLE, ln-dżu'-dó-kA-bl, 
adj. nieuległy sądownictwu, nie- 
■sogący być sądzonym w tym są- 
dzie. 
INJUDICIAL, !n-dżń-dlsz'-łl, adj. 
»ie według formy prawa. 
INJUDICIOUS, In-dżu-d!sz'-Ss, 
adj. nierozumny, nierozsądny; - 
LY, adv. nierozumnie, nierozsą- 
dnie. 
INJUNCTION, ln-dżóngk'-szfm , 
z. zlecenie, polecenie, rozkaz. To 
lay strong -s upon one, surowo 
co komu przykazać. 
TO INJURE, ln'-dżfir, v.a. uszko- 
dzić, zaszkodzić; obrazić, urazić , 
skrzywdzić, zelżyć. 
INJURER, ln'-dżór-fir, s. obrazi- 
cie!, krzywdziciel. 
INJURIOUS, ln-dżó'-rć-fis, adj. 
szkodliwy; zelźywy, obelżywy, hań- 
biący; -LY, adv. niesprawiedli- 
wie; zelżywie, obelżywie; -NESS, 
a. zelżywość, obelźywość. 
INJURY, ln'-dżd-rć, s. szkoda; 
krzywda,niesprawiedliwość; obraza. 
INJUSTICE, In dżós'-tls, s. nie- 
sprawiedliwość. 
INK, Ingk, s. atrament - horn, 
- stand, kałamarz. 
INKLE, lng -kl, s. tasiemka. 
INKLING, lngk'-llng, s. głucha 
wieść , pogłoska, napomknienia , 
wzmianka. To get an - of a busi- 
ness, zwietrzyć co, przewąchać, za- 
słyszeć o czćm. 
INKY,lngk'-ć,adj. atramentowy, 
czarny jak atrament. 
INLAID, In-lAd', pręt, i part, 
(zob. TO INLAY); 2) adj. wykła- 
dany. 
INLAND, In'-lAnd, 1) S. wnętrze 
kraju, głąb kraju; 2) ad), wewnę- 
trzny, środkowy, leżący w głębi 
kraju; (Shaksp.) ukształcony, cy- 
INO 
wllłzowany. - trade, handel we- 
wnętrzny. 
INLANDER, In-lAn-dór, s. śro- 
dkowy mieszkaniec kraju. 
TO INLAW, In-lAu1, v. a. w. p. 
odwołać wyrok banicyi, przypuścić 
na powrot do używania w oby- 
wat pick ich 
TO INLAY, In-1A', v.a. wykładać 
(drzewem, kością słoniową, 11. d.). 
INLAY, s. wykładana robota. 
INLET, ln'-15t, s. wpust, wchód. 
TO INLINK, ln-llngk', v. a. 
(Shaksp. H. V.) okuć w kajdany. 
TO INLIST, In-llst', v. a. zacią- 
gnąć do wojska, zawerbować. 
INLY, !n'-ló, adj. i adv. wewnę- 
trzny; wewnętrz. 
INMATE, In'-mAt, s. lokator, 
komornik, domownik. 
INMOST, ln'-móst, adj. najgłę- 
bszy, tajny, najskrytszy. 
INN,!n,s. dom gościnny, kar- 
czma, gospoda, austerya; 2) (da- 
wnićj) konwikt dla uczniów. Inns 
or inns of court, szkoła prawa. - 
holder (- keeper), karczmarz, 
oberżysta. 
TO INN, v. 1 n. stanąć gospodą, 
zajechać do gospody; 2) a. przyjąć 
do gospody; sprzątnąć zboże do 
stodoły. 
INNATE (-d), In-nAt', adj. wro- 
dzony, przyrodzony ; -NESS, s. 
wrodzony przymiot. 
INNAVIGABLE, ln-nów'-wć-gA- 
bl, adj. nieżeglowny, niespiawny. 
INNER, In'-nur, adj. wewnę- 
trzny. 
INNERMOST, In'-nur-mist, adj. 
20b. INMOST. 
INNING, In'-ntng, 1) s. sing. 
zbieranie, sprzątanie zboża z pola; 
2) pl. INNINGS, grunta zdobyte na 
morzu. 
INNOCENCE (-cy), ln'-nó-sćns, 
s. niewinność. 
INNOCENT, ln'-nó-sćnt, adj. nie- 
winny ; -LY, adv. niewinnie. 
INNOCUOUS, In-nó'-kii-{is, adj. 
nieszkodliwy; -LY, adv. nieszko- 
dliwie; -NESS, nieszkodliwość. 
TO INNOVATE, ln -nó-wit, v.a. 
i. n. wprowadzać nowości, nowo- 
tności wszczynać, wznawiać. 
INNOVATION, ln-nd-wi'-sziin, 
S. wznowienie, nowotność. 
INNOVATOR, ln'-nó-wA-tór, s. 
s. nowator, nowych rzeczy kno- 
wacz. 
INNOXIOUS, !n-nók'-sz&s , adj. 
-LY, adv. -NESS, s. zob. IN- 
NOCUOUS, i t. d. 
INNUENDO, ln-nó-ćn'-dó, s. 
wzmianka, napomknienie. 
INNUMERABLE,ln-nu'-mór-ś-bl, 
adj. niezliczony, nieprzeliczony; 
-LY, adv. bez liku. 
INNUMEROUS, ln-nu'-mCir-us, 
adj. zob. INNUMERABLE. 
TO INOCULATE, ln-ók'-ku-lAt, 
V. a. okulizować, szczepić. 
INOCULATION, łn-ók-kó-li'- 
szón , s. okulizacya , szczepienie 
(drzew lub ospy). 
INOCULATOR, !n bk-kWA'-tur, 
s. okulizator. 
INS 
INODOROUS, !n-ó'-d&r-ta, ad/, 
bezwonny, bez zapachu. 
INOFFENSIVE, ln-óf-«n'-s!w* 
ad], nieobraźający, nikomu nle- 
szkodzący, dobroduszny, niewinny; 
-LY, adv. nikomu-nieszkodzącj 
-NESS, s. nieszkodliwość, niewin- 
ność. 
INOFFICIOUS, ln-6f-flsz'-€is , 
ad], nieusłużny, nieuczynny. 
INOPINATE, ln-6p'-ć-nit, adj, 
nagły, niespodziewany. 
INOPPORTUNE, ln-óp-pór-tin\ 
adj. nie w porę właściwą. 
INORDINACY, !n-6r'-dć-ni-s?, 5* 
nierząd, zdroźność, rozpusta. 
INORDINATE, !n-ór'-dć-nit, 
adj. nierządny, nieporządny, zdro- 
żny; -LY, adv. nierządnie, niepo- 
rządnie, zdrożnie; -NESS, s. nie- 
rząd, nieporządne życie, zdroźność* 
rozpusta. 
INORDINATION, !n-6r-dć-ni'- 
szun, s. zob. INORDINACY. 
INORGANICAL, In-ór-gin'-ć-kil, 
adj. nieorganiczny. 
INQUEST, In'-kuSst, s. w. p. 
indagacya, śledztwo, zob. CORO- 
NER. 
INQUIETUDE, ln-kul'-ć-tńd, 3. 
niepokój, niespokojność. 
INQUIRABLE, In-kuPrź-bl, adj. 
uległy śledztwu. 
TO INQUIRE, ln-kulr',v. a. i n. 
pytać, zapytywać, dowiadywać się. 
To - after the way, pytać się o 
drogę. To - after (for, about), py- 
tać, wypytywać się o co. To - into, 
badać, śledzić, dociekać, docho- 
dzić , poszukiwać. 
INQUIRER, ln-kui'-rur, 9. ba- 
dacz, poszukiwacz. 
INQUIRY, !n-kui'-ró, s. pytanie, 
dowiadywanie się; badanie, śledze- 
nie, dociekanie, dochodzenie, po- 
szukiwanie. 
INQUISITION, In-kuć-zlsz-fln, s. 
śledztwo sądowe, indagacya, inkwi- 
zycya; sąd na kacerze; święta in- 
kwizycya. 
INQUISITIVE , 1n-kulz'-ć-tlw, 
adj. badatliwy, ciekawy ; -LY, 
aav. ciekawie; -NESS, s. bada- 
tliwość, ciekawość. 
INQUISITOR, In-kulz'-zi-tiir, 3. 
inkwirent; inkwizytor. 
TO INRAIL, ln-ril', v. n. opasać 
sztachetami. 
INROAD, In'-rdd, s. najazd, na- 
pad, wkroczenie w kraj nieprzyja- 
ciclski. 
INSANABLE, ln-san'-3-bl, adj. 
nieuzdrowiony, nieuleczony. 
INSANE, ln-sśn', adj. obłąkany 
na rozumie, cierpiący pomieszanie 
zmysłów. - root, (Sh-aksp. Mac.), 
cykuta. 
INSANITY , In-sftn'-i-ti, s. obłą- 
kanie, pomieszanie zmysłów, wa- 
ryacya. 
INSATIABLE , In-sA'-sz£-M)l , 
adj. nienasycony; -LY, adv. nie- 
donasycenia; - NESS, s. chciwość 
nienasycona. 
INSATIATE, ln-sś'-szMt ~ad). 
zob. INSATIABLE. 
TO INSCRIBE, ln-scrlb', v. a. 
171 
Fice,b3r.Mł, blt.|]M^hćn.||Flne,nn.||Nd, prdve, fór, gót.||Cńre, cór, fńll.flCóln. O HóŁse.flCAul. |] Bći. [| SWn. 172 
IKS 
peloiyć na czćm napis; poświęcić, 
przypisać, dedykować. 
INSCRIPTION, 1n-skrlp'-szun, s. 
napis; dedykacya dzieła. 
INSCRUTABLE, ln-skróó'-ta-bł, 
adj. niezbadany, niedościgły. 
TO INSEAM, ln-sóm', v. a. obro- 
bić, obszyć. 
INSECT, !n'-sćkt, s. owad. 
INSECTILE, In-sćk'-tll, adj. 
podobny do owadu, należący do 
owadów. 
INSECURE, !n-sć-kór\ adj. 
niepewny, niebezpieczny. 
INSECURITY, ln-sć-ku'-rć-tć, S. 
niepewność, niebezpieczeństwo. 
INSEMINATION, ln-sćm-mć-ni'- 
M&n, s. sianie, zasianie. 
INSENSATE, In-sW-sśt, adj. 
bezrozumny, nierozumny, głupi. 
INSENSIBILITY, In-sĆn-sć-bll'-ó- 
tć, s. nieczułość, niecierpiętliwość. 
INSENSIBLE, In-sćn'-sć-bl, adj. 
nieczuły (fizycznie i moralnie); nie- 
znaczny (o ruchu). - o/, nieczuły 
na. - decay, nieznaczne podupa- 
danie, ginienie, niknienie. He is - 
of his loss, nieczuje swćj straty; 
-LY, adv. nieczule, bez czucia; 
nieznacznie, powoli, zwolna; - 
NESS, s. nieczułość. 
INSENTIENT, In-sW-szMnt, 
adj. nieczujęcy, nieczuły. 
INSEPARABILITY, !n-sćp-pAr4- 
a, nierozdzielność. 
INSEI 'ARABLE, In-sSp'-pAr-l-bl, 
adj. iu i rozdzielny, nierozłączny; 
- LY, otlv. nierozdzielnie. 
TO INSERT, ln-sćrf, a. 
wmieścić, zamieścić, umieścić , 
wtrącić* 
INSERTION, !n-sćr'-szńn, s. 
wmieszczenie, zamieszczenie, umie- 
szczenie, pomieszczenie. 
TO INSERVE, ln-sćrw', v. n. 
służyć, do czego. 
INSER VIENT, In-sćr-wMnt, adj. 
służący przydatny. 
TN INSHRINE, ln-szrln', v. a. 
zob. TO ENSHRINE. 
INSIDE, ln-sld', s. wnętrze, we- 
wnętrzna część. - outward, na- 
wywroL 
INISIDIATOR, !n-s!d-M'-tńr, s. 
tzynłęcy zasadzki, czyhający, dy- 
biący, nastający, podstępny;-LY, 
<zdo. podstępnie. 
INSIGHT, In'*slt, s. przenikli- 
wość, gruntowna znajomość rzeczy. 
INSIGNIA, ln-s!g'-nć-A, s. pl. 
Insygnia, znaki dostojeństwa. 
INSIGNIFICANCE (-cy), tn-s!g- 
n!f|*-fć-k5ns, s. małe znaczenie, 
małoważność, błahość. 
INSIGNIFICANT, In-slg-nlf-fó- 
kAnt, adj. mafoznaczący, małowa- 
$ny, błahy; -LY, adv. bez zna- 
czenia, małoważnśe. 
INSINCERE, In-sln-sćr', adj. 
nieszczery, skryty, fałszywy. 
INSINCERITY, In-sln-sćr'-ć-tó, 8. 
nkszczerość. 
TO INSINEW, !n-sfn'-nft, v. a. 
©krzepić, wzmocnić, skojarzyć. 
INSINUANT, In-sIn'-nń-Snt, adj. 
wkradajęcy s*ę w serca, ujmujący. 
TO INSINUATE, In-sln'-nWt, 
1NS 
v. a. i n. wcisnąć, wemknąć, prze- 
niknąć, wniknąć. (- one's self) 
wcisnąć się, wemknąć się, wkradać 
się, wśliznąć się (- into, do kogo, 
w co); poddać, nestręczyć, natrącić, 
napomknąć, nadmienić; (Milton) 
wić się, wężykiem się kręcić. 
INSINUATION, łn-sin-nW-szfin, 
4. powolne przenikanie, wkradanie 
się, ujęcie serc. 
INSINUAT1VE, In-sln'-nu-ł llw, 
adj. zob. INSINUANT. 
INSINUATOR, ln-s1n-nii-i'-tór, 
8. umiejący ująć serca , pochlebca. 
INSIPID, adj. In-slp'-p1d, nie- 
smaczny, niesmakowity, bez smaku 
(właściwie! przenośnie); -LY,adv. 
niesmacznie; -NESS, 8. zob. IN- 
SIPIDITY. 
INSIPIDITY, fn-sć-pld'-ć-tć, 8. 
niesmak, niesmaczność. 
INS1PIENCE , In-slp'-Mns, 4. 
głupstwo, nierozum. 
TO INSIST, 1n-slst', v. n. (upon) 
nastawać, nalegać na co, usadzić 
się na co; upierać się, obstawać przy 
czćm. 
INSISTENT, ln-słs'-tćnt, adj. 
wsparty, oparty na czćm. 
INSISTURE, ln-sls'-czur, 4. 
(Shaksp.) stałość, stateczność, re- 
gularność. 
TO INSNARE , ln-snir', v. a. 
osidlić, ułowić w sieci, w sidło, 
uplątać, uwikłać. 
INSOBRIETY , In-só-brl'4-tć, 4. 
niewstrzemięźliwość, piiaństwo. 
INSOCIABLE, In-śó'-szM-bl , 
ad], nietowarzyski, niezgodny. 
INSOLENCE (-€Y), In'-só-lćns, 
4. zuchwałość, zuchwalstwo, gru- 
bijaństwo. 
INSOLENT, ln'-só-lćnt, adj. zu- 
chwały, grubijański; -LY, adv. 
zuchwale, po grubijańsku. 
INSOLUBLE, Jn-sdl'-lu-bl, adj. 
nierozwikłany, nierozwiązany. 
INSOLVABLE,ln-sól'-wA-bl,od/. 
zob. INSOLUBLE; 2) niebędący 
w stanie zapłacić. 
INSOLVENCY, ln-sdl'-wćn-sć, 4. 
niemożność zapłacenia długu. 
INSOLVENT, ln-sól'-wćnt, adj. 
zob. INSOLVABLE, 2. 
INSOMUCH, ln-só-mficz\ conj. 
tak dalece że, tak iż. 
TO INSPECT, ln-spćkt', v. a. 
mieć nad -czćm dozor; oglądać, 
obejrzeć, wejrzeć w co. 
INSPECTION, In-spt'k'-szun, 4. 
dozor, doglądanie, dozorowanie; 2) 
oglądanie, wglądanie, obejrzenie, 
wejrzenie. On the first -, na 
pierwszy rzut oka. 
INSPECTOR, In-spSk'-tfir, 4. do- 
zorca, inspektor. 
INSPERSION , In-spćr'-szfln, 4. 
napryskanie, popryskanie, spryska- 
nie. 
INSPIRABLE, !n-spl'-rł-bl, adj. 
oddychalny. 
INSPIRATION, In-spH-ri'-szun, 
8. natchnienie. 
TO INSPIRE, łn-splf, r. a. i n. 
wziewać, wciągać dech ; natchnąć, 
wiać w serce; natchąć, zapalić gor- 
liwością. 
INS 
TO INSPIRIT, In-spIrMt, v. a. 
ożywić, zagrzewać do czego, dodać 
serca, otuchy; zachęcać. 
TO INSPISSATE, In-spls'-skt, v, 
a. zagęścić, zgęścić. 
INSPISSATION, In-spW-szŁn, 
t. zagęszczenie, zgęszczenie. 
INSTABILITY, In-sti-bW-ó-tó, 8. 
niestałość, niestaleczność, odmień - 
ność, zmienność. 
INSTABLE , !n-sti'-bl, adj. nie 
stały, zob. UNSTABLE. 
TO INSTALL, in-stil', o. a. in- 
stalować, umieścić. 
INSTALLATION, In-slM-li^szón, 
4. instalacya, wprowadzenie na 
urząd. 
INSTALMENT, In-stir-mćnt, s. 
instalacya; 2) termin wypłaty, rata. 
Payable at -s, do wypłacania ra- 
tami. 
INSTANCE (-cy), In'-stSns, 4. 
naleganie, nastawanie, usilna pro- 
śba; 2) instancya sadowa, proce- 
dura, tok sprawy; 3) przykład. In 
the first -, naprzód. For -, na- 
przyklad. 
TO INSTANCE , v. a. 1 n. przy- 
toczyć przykład, dowieść na przy- 
kładzie. 
INSTANT, !n'-stAnt, adj. nalega- 
jący, usilny; obecny, bezpośredni, 
nagły, nieodwioczny. 
INSTANT, a. chwila, moment; 
bieżący miesiąc. In an -, w mgnie- 
niu oka, natychmiast. On the 8lh 
-, ósmego bieżącego ir. iesiącx 
INSTANTANEOUS, In-stón-ti'- 
nó-&s, ad}, momentalny, chwilowy. 
-LY, adv. w oka mgnieniu, w mo- 
mencie. 
INSTANTLY, ln'-st3nt-lć, adv. 
usilnie, z naleganiem; natychmiast. 
INSTEAD, ln-slód', preo. za- 
miast, zamiast coby. * 
TO INSTEEP, In-stWp*, v. a. 
zamoczyć, umoczyć, zanurzyć 
maccrować; (Shaksp. Oth.j, być 
zalanym wodą. 
INŚTEP, ln'-stĆp, s. blat nogi, 
podbicie. To be high in the -, 
(fig.) zadzierać nos do góry , wy- 
nosić się nad innych. 
TO INSTIGATE, In-stć-git, 
a. podmawiać, poduszczać, pod- 
żegać. 
INSTIGATION, !n-stć-gi'-szón, 
s. namowa, poduszczenie, podże- 
ganie, zachęcanie. 
* INSTIGATOR, In'-stć-gi-t&r, 4. 
natnówca do złego, poduszczyciel, 
podżegacz. 
TO INSTIL, In-stll', v. a. wpu- 
szczać po kropli; fig. wpajać, wra- 
żać w umysł. 
INSTILLATION, Tn-stll-ia-szGn 
4. wpuszczanie po kropli; fig. wpo- 
jenie, wrażenie w umysł. 
INSTINCT, !n-stlngkl', adj. idą- 
cy za popędem. 
INSTINCT, In'-stlngkt, 4. po- 
pęd, Instynkt, zmyślńość. 
INSTINCTIVE, ln-stlngk'-tlw. 
adj. idący za wrodzonym popędem, 
mimowolny. -LY, adv. przez in- 
stynkt, mimowolnie. 
TO INSTITUTE, łn-ste-tit, v.a» 
Fke, b5r,all,bit.ij Ke, bćn.i[Flne, nn.||NÓ,pr&ve, fór, gót.i|Cńre, cur, fuU.||CMn.|Hafise.J|Ciul. ||BĆM SMn. TNS 
«Utio«Łć, postanowić, uchwalić; 
uczyć oświecać. 
INSTITUTE , s. przepis, rozpo- 
rządzenie, ustawa, postanowienie, 
instytut. INSTITUTES, pt. zasa- 
dy prawa rzymskiego, instytuta. 
INSTITUTION , In-stć-tó -szfin, 
s. ustanowienie, postanowienie; 
ustawa, uchwała, zakład, instytu- 
eya, nauka. 
INSTITUTIONARY, In-slMu- 
ufin-ir-ć, adj. elementarny, po- 
czątkowy. 
INSTITUTOR, In'-stMi-tar, s. 
ustanowiciel, nauczyciel. 
TO INSTRUCT, In -strfikl', v.a. 
uczyć, nauczyć; przykazać, rozka- 
zać , polecić, zalecić. 
INSTRUCTER (-or), In-strukC- 
tfir, s. nauczyciel. 
INSTRUCTION , In strfik'-szfin , 
a. nauka, lekcye , przepis, polece- 
nie, instrukcya. 
INSTRUCTIVE, In-strftk'-tlw , 
adj. nauczający, oświecający. 
INSTRUMENT, ln'-stróó-mćn', 
s. narzędzie; instrument muzyczny; 
akt, dokument; osoba użyta za 
narzędzie, kreatura. 
INSTRUMENTAL, łn-stróó-mćnt- 
iAl , adj. służący do czego jako na- 
rzędzie , dopomagający , będący 
środkiem do czego. - musie, mu- 
zyka instrumentalna. -LY, adv. 
iako środek dó osiągnienia celu. 
INSTRUMENTALITY, In-stróó- 
mćn-tAIM-tć, s. dopomoźenie, po- 
średnictwo. 
INSUBORDINATION, In-sub-ór- 
dć-ni^zńn , s. nicsubordonacya, 
krnąbrność , niekarność. 
INSUFFERABLE, ln-s&f'-fiir-A- 
H, adj. nieznośny. -LY, adv. 
do niezniesienia. 
INSUFFICIENCE (-cy) , ln-sfif- 
flsz'-ćns, s. niedostateczność, nie- 
sposobność, niezdolność. 
INSUFFICIENT, In-suf-nszMnt, 
adj. niedostateczny, niesposobny, 
niezdolny. -LY, adv. niedostate- 
cznie. 
INSUFFLATION, !n-sfif-fi4'-sz&n, 
*. nachucbanle, nadmuchanie, na- 
dęcie. 
INSULAR (-y), ln'-szfi-15r, adj. 
należący do wyspy, mieszkający na 
wyspie. 
INSULATED,!n'-szń-li-tćd, adj. 
odrębny, oddzielny (jak wyspa), 
osobno stojący, odosobniony. 
INSULT, ln'-sult, s. hańba, zhań- 
bienie, obelga, zniewaga. 
TO INSULT, In-sńłt', v.a. zhań- 
bić , znieważyć, wyrządzić obelgę. 
INSULTINGLY, !n-sult'-lng-ló, 
adv. z urąganiem, z pogardą. 
INSUPERABILITY, ln-sń-pćr-5- 
bll'-ć-tć, s. niezwyciężoność, nie- 
przemożenie. 
INSUPERABLE, In-su-p«r-5-bl, 
adj. niezwyciężony, niepokonany. 
-LY, adv. niedopokonania. - 
NESS, S. zob. INSUPERABILITY. 
INSUPPORTABLE , lu-sńp-pór'. 
tA-bl, adj. nieznośny. -LY, adv. 
do niezniesienia, nieznośnie. - 
MESS, s. nieznośność. 
LNT 
INSURANCE, ln-sztór'-&ns, t. 
upewnienie, ubezpieczenie, aseku- 
racya. - money, co się płaci za a- 
sekuracyą czego, zob. ASSUR- 
ANCE. 
TO INSURE, In-szMr', v. a. u- 
pewnić, zabezpieczyć, asekurować; 
zob. TO ASSURE. 
INSURGENT, łn-s6r'-dżćnt, s. 
powstaniec. 
INSURMOUNTABLE , !n-sOr- 
mń&n-tś-bl, adj. nieprzezwyciężo- 
ny , nieprzelamany. -LY, adv. 
niedoprzezwyciężenia. 
INSURRECTION , ln-sfir-rtk'- 
szfin, e. powstanie, insurekcya. 
INTACTIBLE, In-tSk'-tó-bl, adj. 
niedomacany, nienamacany. 
INTAGLIO, In-tM'-yd, s. ka- 
mień z wypukło rytemi figurami. 
INTEGER, łn-tć-dżur, s. (art), 
całość, liczba całka. 
INTEGRAL, ln'-tć-grM, 1) adj. 
cały, całki, całkowity ; 2) s. całość. 
- calculus , rachunek całkowity, 
rachunek integralny. - parts. 
części składające całość. 
INTEGRANT, !n'-tć-grint, adj. 
dopełniający całość. 
INTEGRITY , In-t3g'-grć-tć , s. 
prawość, uczciwość, czystość oby- 
czajów. 
INTEGUMENT, In-tćg'-gii-mćnt, 
s. okrywka, powłoka, pochwa. 
INTELLECT, łn'-tćLlćkt, s. ro- 
zum ; INTELLECTS, pl. moc rozu- 
mu, władza pojęcia. 
INTELLECTION, In-tól-lćk-szun, 
s. rozumienie, pojmowanie, po- 
jęcie. 
INTELLECTIVE, ln-tól-lćk'-tlw, 
adj. rozumowy. - faculties, wła- 
dze rozumu. 
INTELLECTUAL, In-tćl-lók^zń- 
51, adj. obdarzony rozumem, ro- 
zumny ; rozumowy, umysłowy; po- 
jęty siłę rozumu. 
INTELLIGENCE (- cy), !n-tól- 
ló-dżćns, s. wiadomość, uwiado- 
mienie; porozumienie, wzajemne 
znoszenie się, związki; duch, isto- 
ta duchowa. To send out for - , 
wysłać na zwiady, dla zasiągnlenia 
języka. To give-, donieść, zamel- 
dować , uwiadomić. Ili -, niepo- 
rozumienie. 
INTELLIGENCER , ln-tćl'-lć- 
dżćn-sur, s. dostarczający wiado- 
mości, wysłaniec dla zasiągnlenia 
wiadomości; dziennikarz, gaze- 
ciarz. 
INTELLIGENT, !n-tćl'-14-dźćnt, 
adj. rozumny , światły, biegły, 
świadomy. 
INTELLIGENTIAL, !n-tćl-lć- 
dźćn' szM, adj. duchowy, umysłowy;- 
rozumny. 
INTELLIGIBILITY, In-tćl-lMżć- 
blł'-ć-tó, s. zrozumiałość. 
INTELLIGIBLE,In-tSr-^-dźi-bl, 
adj. zrozumiały, łatwy do zrozu- 
mienia. -LY, adv. zrozumiale. - 
NESS, S. zob. INTELLIGIBILITY. 
INTEMERATE , ln-tćm'-ćr-it , 
adj. czysty, nieskalany. 
INTEMPERANCE (- cy), In- 
tćm'-pćr-5ns, s. nieumiarkowanie, 
INT 
niewstrzemlężliwość, niepowścią- 
glłwość. 
INTEMPERATE, !n-tćm'-pćr-it, 
ad/.nieumiarkowany,niewstrzemię- 
żliwy, niepowściągliwy. -LY, adv. 
nieumlarkowanie, bez miary, zby- 
tecznie. -NESS, 8. zob. INTEM- 
PERANCE. 
INTEMPERATURE, in-tćnf-pćr- 
4-tńr, s. zbytek, zbyteczność; nie- 
stałość pogody. 
TO INTEND, !n-tćnd', v. a. za- 
myślać, umyślić, zamierzać, mieć 
zamiar; przeznaczyć. Intended (or, 
przeznaczony dla, do. 
INTENDANT, !n-tćn'-dint, s. 
dozorca , zawiadowca, przełożony 
naa czćm. 
INTENDMENT, ln-tćnd'-mćnt, 
8. zamysł, zamiar. 
INTENSE, In-tćns*, adj. natężo- 
ny , wytężony; mocny, tęgi, -cold, 
tęgie zimno. -LY, adv. z wytęże- 
niem , usilnie; mocno, tęgo.- 
NESS, 8. natężenie, wytężenie, 
usilność. 
INTENSITY, ln-tćn'-sMó, 4. wy- 
tężenie do wysokiego stopnia, siła, 
potęga. 
INTENSIVE, !n-tćn'-slw, adj. 
wytężony, natężony, silny, potężny. 
-LY, adv. z natężeniem , silnie, 
potężnie, bez pololgowania. 
INTENT, In-tćnf, 1) adj. (on, 
upon), pilny, usilny, dokładający 
pracy, starania, uwzięty na co; 2) 
8. zamysł, zamiar. To all intents 
and purposes, całkiem, zupełnie, 
pod każdym względem, ze wszech 
miar. 
INTENTION, !n-tćn'-szón, 3. za- 
mysi, zamiar, cel. 
INTENTIONAL, ln-tćn'-szin4i, 
adj. umyślny. -LY, adv. umyśl- 
nie, z namysłu. 
INTENTIVE, !n-tćn'-tlw, ad). 
pilny, usilny, uwzięty na co. 
1NTENTIVELY, ln-tćn'-i5w-16 , 
or INTENTLY, In-tćnf-lć, adv. 
pilnie, usilnie, zawzięcie. 
INTENTNESS, !n-tćnt'-nćs, pil- 
ność, usilna praca, uwzięcie się 
na co. 
TO INTER, In-tdr', v.a. zako- 
pać; pogrzebać, pochować. 
INTERCALAR, ln-tćr'-kśl-żr, or 
INTERCALARY, ln-tćr-Ul'4r-ć, 
adj. dodany, wmieszczony, wtrąco- 
ny, przybyszowy. - day, dzień 
przybyszowy. 
TO INTERCALATE, !n-t4r'-U- 
Iśt, v. a. wmieścić, wtrącić, wsu- 
nąć , dodać. 
INTERCALATION, In^r-kMA'- 
sz&n, s. wmieszczenie, dodanie 
(dnia). 
TO INTERCEDE, łn-tćr-sććd', 
v. a. przyczyniać się, zanosić pro- 
śbę, wstawiać się, (-wit/i,dokogo. 
For, za kim). 
INTERCEDER, In-tćr-sW-dir, 
s. zob. INTERCESSOR. 
TO INTERCEPT, !n tćr-sćpt', v. 
a. przejąć, podchwycić, zatrzymać. 
INTERCEPTION , in-tór-sćp'- 
szfin, 8. przejęcie, podchwycenie > 
zatrzymanie. 
173 
nee, bir, 4H, baqMMMFhe, nn.fiNd, pi Ove,for, gOt-flCta-e, efir, f&L.]|CńIn.I|HWse.|Ciul.||Bi4.aSóón, 174 
I NT 
INTERCESSION, In tćr sAsz'-Gn, 
5. przyczynianie się za kim , pro- 
Iba , wsławienie się. 
INTERCESSOR (-our), In-tćr- 
sćs'-sGr, s. przyczyńca, pośrednik. 
TO INTERCHAIN, In-tćr-czin', 
V. a. fig. spoić ogniwem. 
TO INTERCHANGE , fn-tćr- 
człndż*, u. a. wymieniać, zamie- 
niać; fig. udzielać sobie nawzajem. 
INTERCHANGE, s. wymiana, 
zamiana, handel zamienny; kolej- 
ne po sobie następowanie; fig. 
wzajemne sobie udzielanie. 
INTERCHANGEABLE , łn-tćr- 
ezW-dżA-bl, wymienny, zamienny; 
wzajemny, obopolny. -LY, adv. 
na wzajem, na przemian. 
INTERCHANGEMENT, łn-tćr- 
ezindż'-mćnt, s. zamiana. 
TO INTERCLUDE, In-tćr-klńd', 
V. a. zamknąć, przeciąć (drogę). 
INTERCOSTAL, In-tćr-kbs-lAJ, 
adj. międzyżebrowy. 
INTERCOURSE, łn'-tćr-kdrs, s. 
przestawanie, obcowanie, związki, 
stosunki; związki handlowe, han- 
del. 
TO INTERDICT, łn-tćr-dlkt', v. 
a. zakazać, zabronić; rzucić klą- 
twę kościelną. 
INTERDICT, !n'-tćr-d!kt, s. in- 
terdykt, klątwa kościelna. 
INTERDICTION , ln-tćr-dlk'- 
szGn , s. zakaz, zabronienie. 
INTERDICTORY, In-tćr-dlk-tGr- 
ć, adj. zakazowy. 
TO INTEREST, In'-tćr-ćst, v. a. 
I n. zajmować (uwagę) , intere- 
sować; obchodzić, tyczyć się ko- 
go. To - one's self in something, 
wdawać się w co, mleć w czćm 
udział, zająć śię czćm. 
INTEREST, s. korzyść, zysk, 
pożytek; procent, prowizya; wła- 
sna korzyść, własne dobro, prywa- 
ta; część, udział; wpływ, wziętość, 
znaczenie. To put out at -, dać 
pieniądze na procent. To be m 
one's - , być na czyjćj stronie, 
być je$o stronnikiem. To make use 
of one s - , użyć czyjego wpływu. 
To use one's own -, użyć wła- 
snego wpływu. To have an - ins 
mieć wczćm udział, należeć do 
spółki. To have a great - with 
one, mieć u kogo wielki wnlyw, 
wielkie znaczenie. To make - 
for..., ubiegać się, starać się o co. 
INTERESTING, łn-tćr-ćs'-llng, 
adj. part, interesujący, zajmujący, 
powabny. - situation, ciąża. 
TO INTERFERE, łn-tćr-fćr', v. 
n. {with), wdawać się, wtrącać się, 
mieszać się; zetknąć się, trącić się, 
przeszkadzać, stać na zawadzie. 
INTERFERENCE, !n-tćr-fó'-rćns, 
i. wdanie się, wtrącanie się, mie- 
szanie się do czego; przeszkoda, 
23 W3 dn 
INTERFLUENT, In-tćr'-fló-ćnt, 
ad). płynący pomiędzy. 
iNTERFULGENT , In-tćr-fól- 
dżćnt, adj. wybtyskujący z pomię- 
dzy. 
INTERFUSED, In tćr-fuzd', adj. 
wlany do czego. 
INT 
INTERIM, !n'-tćr-fm, s. tymcza- 
sowość. In the -, tymczasowo. 
INTERIOUR (-on), ln-tć -rć-ur, 
ad), wewnętrzny. 
INTER.IACENCYJn tćr-dżA' sćn- 
sć, s. międzyległość. 
INTERJACENT, In-lćr dżA'-sćnt, 
ad), międzylegly. 
INTERJECTION , ln-tćr-dżćk - 
szun, s. (gram.) wykrzyknik. 
TO 1NTERJOIN, In tćr-dżóln', v. 
a. połączyć się nawzajem. 
INTERKNOWLEDGE , In-tćr- 
nól -lódź, s. wzajemna znajomość. 
TO INTERLACE, In-tór-lAs', v. 
a. przeplatać, przetkać, przerabiać. 
INTERLAPSE, In-tćr-lAps', s. 
czas pośredni, przeciąg czasu po- 
średni. 
TO INTERLARD, In-t^r-lArd', v. 
a. naszpikować, przeszpikować. 
TO INTERLEAVE, In-tćr-lćw', 
v. a. przeszyć książkę białym pa- 
pierem. 
TO INTERLINE, In t«r-lln, v. 
wpisać co między dwa wiersze. 
INTER LIN EAR Y (-ear), In-tćr- 
Hnmć-Sr-ć, ad), międzywierszowy. 
- translations, tłumaczenia mię- 
dzywierszowe. 
INTERLINEATION, In-tćr-lln- 
nć-A'-szftn, s. wpisywanie między 
dwa wiersze, wiersz wpisany. 
TO INTERLINK, In-tćr-llnk', v. 
a. połączyć, skojarzyć. 
INTERLOCUTION, In-tćr-ló-ku'- 
szfin, s. rozmowa. 
INTERLOCUTOR, ln-tćr-Idk'-kń- 
tńr„ s. osoba należąca do rozmowy. 
INTERLOCUTORY, In-tór-lók'- 
kó-tór-ó, adj. należący do roz- 
mowy. 
TO INTERLOPE, In-tćr-łóp', v. 
a. prowadzić zakazany handel, 
przemycać. 
INTERLOPER, In-t^r-lA'-pAr, s. 
cło przemycający, prowadzący za- 
kazany handel 
INTERLUCENT, łn-tćr-Kf-sćnt, 
adj. jaśniejący pomiędzy. 
INTERLUDE, ln'-lćr-lud, s. mała 
sztuka między dwiema większemi 
grana. 
INTERLUNAR (-v), In-tćr-lu'- 
nAr, adj. między pełnią a nowiem. 
INTERMARRIAGE, !n-tćr-mAr'- 
rldż, s. podwójne małżeństwo mię- 
dzy dwiema familiami. 
TO INTERMARRY, In-tćr-mAr'- 
ró, v. n. spokrewnić się przez po- 
dwójne małżeństwo. 
TO INTERMEDDLE, In-tćr- 
mćd'-dl, v. n. wtrącać się, wścibiać 
się. 
INTERMEDDLER, In-tćr-mćd'- 
dl-ńr, s. wścibski. 
INTERMEDIACY, In-t4r-mć'-dć- 
A-sć, s. pośrednictwo. 
INTERMEDIAL, In-tćr-mć'-dć- 
Al, or INTERMEDIATE, tn-tćr-mć'- 
dć-At, adj. środkowy, wpośrodku 
leżący; -TELY, adv. w pośrodku; 
za pośrednictwem. 
INTERMEDIUM , ln-tćr-mć'-dć- 
flm, s. przedział, odstęp, rozstęp. 
INTERMENT, ln-tćr'-mćnt , s. 
pogrzeb, pochowanie. 
INT 
INTERMIGRATION, tn t«r-mA- 
grA'szun, s. wzajemne wyjście 
z kraju. 
INTERMINABLE, tu li; mA-nt- 
bt, ad), nieskończony. 
TOlNTERMINGLEJn tćr mlng - 
gl, V. 1) u. pomieszać, wmieszać, 
przymieszać; 2) n. zmieszać się, 
pomieszać się. 
INTERMISSION, ln-tćr-mlsz'-ua, 
s. przestanek, uslanek, przerwa. 
Without -, bezprzestannie, nie- 
ustannie , ustawicznie. 
INTERM1SSIVE, łn-tćr-m!s' słw, 
ad), przerywany. 
TO INTERMIT, In-tir-mir, ». 1) 
a. poprzestać, zaniechać, przer- 
wać; 2) n. ustać, folgować, zwol- 
nieć, zelżeć. 
INTERMITTENT, In tir mlt'- 
tint, ad), folgujący, wotniejęcy. - 
fever, febra przerywana. 
TO INTERMIX, In-lii-intks-, ». 
a. I n. zob. TO INTERMINGLE. 
INTERMIXTURE, tn-Ur-mlks- 
czńr, 5. mieszanina. 
INTERMURAL, In-tćr-mu-rił, 
adj. położony między dwoma me- 
rami. 
INTERMUTUAL, !n-tir-mń -czi- 
41, ad), obopólny, wzajemny. 
INTERN (-AL), ln-t4rn, ad). 
wewnętrzny; -ALLY , adv. we- 
wnątrz. 
INTERNUNCIO, ln-tór-nun'-6zć- 
ó, a. nunciusz papieski. 
INTERPELLATION, In-tćr-p<!l- 
14'-szun, S. przerwanie mowy z za- 
pytaniem zwróconćm do mówcy. 
TO INTERPOLATE , tn-tćr-pó- 
lit, v. a. wtrącić, wsunąć (dodatek 
do pisma), podrobić, sfałszować. 
INTERPOLATION, In-tćr-pó-lT- 
szftn, s. wsunięty dodatek, podro- 
bienie , sfałszowanie. 
INTERPOLATOR, In-tćr -pó-li- 
tór, s. fałszerz pisma jakiego. 
INTERPOSAL, In-t£r-pó'-zM, j. 
wdanie sie, pośrednictwo. 
TO INTERPOSE, In-tćr-póz', v. 
1) a. włożyć, wetknąć pomiędzy. 
To - one's authority, wstąpić 
między kogo ze swą powagę; 2) n. 
wdać się, wstawić się, pośredniczyć. 
INTERPOSER, !n-tćr-pó'-zur, 
$. pośrednik. 
INTERPOSITION, In-lćr-pó- 
złsz'-un, S. wdanie się, pośrednic- 
two. 
TO INTERPRET, In-tćf-prćt, v. 
a. tłumaczyć, wytłumaczyć, prze- 
łożyć, wyłożyć. 
INTERPRETABLE, In-tćr-prć- 
tA-bl, ad), dający się wytłumaczyć. 
INTERPRETATION, In-tćr-prć- 
tA'-szón, s. tłumaczenie, przetłuma- 
czenie, wytłumaczenie, wykład. 
INTERPRETATIVE, tn-tćr-prć- 
tAtlw, adj. tłumaczący, objaśnia- 
jący, wykładający, wynikający 
z wytłumaczenia , wyjaśnienia; - 
LY, adv. sposobem objaśnienia. 
INTERPRETER, In-tćr-prć-tir, 
$. tłumacz, wykładacz, interpret. 
INTERPUNCTION,łn-t5r-pAngk'- 
szun , s. kładzenie znamion pisar- 
skich, interpunkeya. 
W*.Wr,AU, bAL||M4, hćn.iJFlne, fln.[|Nd, prfive, f4r, gót.gCńre,e4r, f&ll. ||Cdln.|] HÓ5se.gCAul.|B4Łp4Aa. INT 
INTERREGNUM, -In-tćr-rćg'- 
BÓm, s. bezkrólewie. 
TO INTERROGATE, ln-tćr'-ró- 
gAt, v. a. pytać, zapytywać. 
INTERROGATION, In-tćr-rd-gA'- 
szfin, s. pytanie, zapytanie.Note, or 
sign of -, znak zapytania. 
INTERROGATIVE, ln-tćr-róg'4- 
tłw, adj. pytający, zapytujący; - 
LY, adv. z zapytaniem. 
INTERROGATOR. !n-tćr'-ró-gi- 
tór, s. pytacz, pytający. 
INTERROGATORY, In-tćr-róg'- 
gA-tńr-d, 1) adj. zawierający pyta- 
nie ; 2) s. śledztwo, zapytanie. 
TO INTERRUPT, In-tćr-rfipf, v. 
a. przerwać; przeszkodzić. 
INTERRUPTEDLY, In-tćr-rfip'- 
tćd-lć, adv. przerywanym sposo- 
bem. 
INTERRUPTER, In-tfir-rfip'-tftr, 
8. przerywacz; przeszkodziciel. 
INTERRUPTION, In-tćr-róp'- 
szón, s. przerwanie; przeszkoda. 
INTERSCAPULAR, In-tćr-skAp'- 
pu-lAr, adj. między łopatkowy.- 
TO INTERSCIND, łn-tćr-slnd', 
V. a. przeciąć, przekroić. 
TO INTERSCRIBE, In-ter-skrlb', 
a. wpisać pomiędzy. 
INTERSECANT, łn tćr-sć'-kAnt, 
adj. przecinający, przerzynający. 
TO INTERSECT, In-tćr-sćkt', v. 
1) a. przeciąć, przerżnąć; 2) n. 
przecinać się na wzajem (o liniach). 
INTERSECTION, in-tćr-sćk- 
szón, s. przecięcie, punt przecięcia. 
TO INTERSERT, łn-tćr-sćrt', o. 
a. wsunąć, wścibić, umieścić, wmie- 
ścić, zamieścić. 
INTERSERTION, In - tćr - sćr'- 
szón,a. wsunięcie, w mieszczenie, 
zamieszczenie. 
TO INTERSPERSE, ln-tćr-spćrs', 
v. a. rozsiać, rozsypać, posiać, po- 
sypać; zmieszać. 
INTERSPERSION, łntćr-spćr'- 
szóu, 8. rozsianie, posypanie, zmie- 
szanie. 
INTERSTELLAR, ln-tćrslćł'-Ur, 
adj. miedzygwiazdowy. 
INTERSTICE, In'-K'r-stls, s. od- 
stęp, przedział. 
INTERSTITIAL, łn-tór-stlsz'4l, 
adj. zawierający odstępy. 
INTERTEXTURE, łn-tćr-tćks'- 
czór, 8. fig. tkanina, osnowa. 
TO INTERTWINE, łn-tćr-tuln*, 
orTOINTERTWIXT,fn-tćr-tulkst', 
v. a. wplatać, przeplatać, przety- 
kać. 
INTERVAL, !n*-tćr-wAl, 8. od- 
stęp, przedział; przeciąg czasu po- 
średni. 
TO INTERVENE, łn-tćr-wćn', 
v. n. wćjść w drogę, stanąć między 
jednćm a drugićm , zajść (o prze- 
szkodzie) , wdać się, pośredniczyć, 
looks-, and smiles (Milt.), na- 
przemian spozierają na siebie i 
uśmiechają się. 
INTERVENIENT, !n-tdr-wi'-nć- 
śnt, adj. wchodzący w drogę, nad- 
chodzący, zachodzący. 
INTERVENTION, ln-tćr-wćn- 
szón, s. wdanie się, pośrednictwo, 
interwencja. 
INT 
TO INTERVERT, ln-lćrwćrt', v. 
a. przewrócić, zmienić porządek. 
INTERVIEW, InMćr-wó, s. wi- 
dzenie się z kim, schadzka. 
TO INTERVOLVE, !n-tćr-wólw', 
v. 'a. wplatać, zaplatać, uwikłać, 
TO INTERWEAVE, In-t5r-ućw\ 
v. r. i ir. a. przetykać, wpleść, 
przeplatać; wmieszać, pomieszać. 
INTERWOVE, ln-tćr-uów', pręt. 
INTERWOVEN , In - tćr- ud'- wn, 
?art. zob. TO INTERWEAVE. 
Vords interwove (zamiast inter- 
woven) with sighs (Milt), słowa 
przeplatane westchnieniami. 
INTEST AffLE, in ids' ti bl, adj. 
w. r. 'lie mogaty uczynić testa- 
mentu. 
INTESTATE, In-tfc'tAt, adj. w. 
p. zmarły bez tesiamentu. 
INTESTINAL, In-Vs'-td-nil, adj. 
kiszkow y. 
INTESTINE, łn-tćs'-t!n, adj. we- 
wnętrzny; domowy, krajowy. - 
wars, wojny domowe. 
INTESTINES, In-t&'-tlnz, s. pl. 
wnętrzności, jelita, trzewa, kiszki. 
TO INTHRAL, In-lhrAul, v. a. 
nałożyć kajdany, w niewola podbić; 
ujarzmić. 
INTHRALMENT , In-thriul'- 
mćnt, 8. niewola, ujarzmienie. 
INTIMACY, In-tć-mA-sć,s. ścisła 
przyjaźń, zażyłość. 
INTIMATE, ln'-tć-mAt, 1) adj. 
zażyły, poufały; 2) s. poufały przy- 
jaciel ; -LY, adv. zażyle, w zaży- 
łości ; (o rzeczach) ściśle, w ścisłym 
związku. 
TO INTIMATE, v.a. oświadczyć, 
namienić, dać do zrozumienia. 
INTIMATION, ln-tó-mA'-szun, s. 
namienienie, wzmianka. 
TO INTIMIDATE, ln-tlm' ć-dAt, 
v. a. zastraszyć. 
INTIRE, etc.; TO INTITLE, etc. 
ZOb. ENTIRE. 
INTO, ln'-td, prep, (właściwie 
oznacza ruch i kierunek wewnę- 
trzny i dla tego używa się ponaj- 
wlększćj części po słowach ruch 
oznaczających); w, do; fig. ozna- 
cza przejście z jednego stanu 
w drugi, przerobienie, przetworze- 
nie, i tłumaczy się na polskie przez 
na, a najczęściej przez dodanie 
przyrostku prze do słowa. / went 
- the room, wszedłem do pokoju. 
To throw - the water. wrzucić 
w wodę. Cotton is manufactured 
- yarn, bawełna przerabia się na 
nici. Czasem się wcale nie tloma- 
czy: To beat (whip) - good man- 
ners (civility), kijem lub batogiem 
nauczyć kogo być grzeczniejszym. 
To beat one - all the colours of 
the rainbow, vulg. zbić kogo na 
leśne jabłko. To break out - a fit 
of laughter, rozśmlać się, parsknąć 
ze śmiechu. -¥o burst - tears, za- 
lać się łzami. To bribe - secrecy, 
datkiem kogo do milczenia nakło- 
nić. To dip-, zanurzyć, umoczyć. 
To go - mourning, przywdziać 
żałobę. To grow - a habit, za- 
mienić się w nałóg, To look -, 
INT 
wzierać, wglądać, zagiadnęć. Hix 
house (window) looks - my gar- 
den, jego okno wychodzi na mój 
ogród. To put (drop) - a har- 
bour, zawinić do portu. To put - 
motion, wprawić w nich. To put- 
execution (practice), wprowadzić 
w wykonanie. She rushed - hit 
embrace, rzuciła się w jego objęcie. 
To stnk-slumber, zasnuć, usngć. 
To be tired-compliance, zezwolić 
w wskutek natrętnych nalegań. To 
be persuaded - a passion, dać 
sobie wmówić miłość do kogo. - 
the bargain, w dodatku, do tego. 
INTOLERABLE, In-tdl'-Wr-i-bl, 
ad], nieznośny; -NESS, s. nie- 
zność; -LY, udr. nieznośnie. 
INTOLERANCE, In-tól-ćr-ins, 
s. nietolerancya. 
INTOLER ANT , ln-tdl'-ćr-śnt , 
adj. niecierpi^cy (laaczćj wierzą- 
cych), nietoleruj?cy. 
TO INTOMB, zob. TO EN- 
TOMB. 
INTONATION, In-td-ni'-szbn, s. 
zagrzmienie; (muz.) zanucenie, 
zaśpiewanie; wymawianie. 
TO INTOXICATE, łn-t6ks'-ć-kit, 
v. a. upoić, rozmarzyć trunkiem. 
INTOXICATION, ln-tóks-ó-k¥- 
szfin, s. upojenie, rozmarzenie, 
odurzenie od trunku. 
INTRACTABILITY, In-trik-U- 
bir-ć-tć, «. upór, krnąbrność, nie- 
sforność. 
INTRACTABLE, !n-trśk'-ti-bl, 
adj. uparty, krngbrny, niesforny; 
-LY, adv. krnąbrnie; -NESS, s. 
zob. INTRACTIBILITY. 
INTRANQUILLITY,łn-trśn-kull'- 
ć-tć, s. niespokojność. 
TO INTRENCH, ln-trćnsz', v. 1) 
a. oszańcować, okopać szańcem; 2) 
n. (on, upon), wkraczać, wdzierać 
się. To - upon truth, uwłaczać 
prawdzie. 
INTRENC.HANT, In-trćnsz'-śnt, 
adj. (Shaksp. Mac.) nieprzekrojo- 
ny, niepodzielny, nierozdzielny. 
INTRENCHMENT, ln-trćnsz- 
mćnt, s. (fort.) szaniec, okop. 
INTREPID, ln-trćp'-Id, adj. nie- 
ustraszony ; - LY, adv. nieustra- 
szenie. 
INTREPIDITY, fn-trś-p1d'-ć-tć, 
s. nieustraszona odwaga , męstwo, 
dzielność. 
INTRICACY, In'-trS-kA-sS, «. 
zawikłanie, zaplatanie, plątanina. 
INTRICATE, łn'-trć-kśt, ad}. 
zawikłany; zawiły, niejasny; -LY, 
adv. plęczęc się; zawile ; -NESS, 
s. zawikłanie; zawiłość. 
INTRIGUE, ln-trććg', s. intryga, 
chytrość, praktyka, podstęp, prze- 
biegi. 
TO INTRIGUE, v. n. intrygo- 
wać, knos>ić, podejść sztuk?. 
INTRIGUER, In-trWg-ńr, «, 
intrygant, matacz, przewrotnik. 
INTRIGUINGLY, In-trWg'-lng- 
14, adv. po intrygancku, podstęp- 
nie , fortelem. 
INTRINSIC (-al) , !n-trłn'-slk, 
adj. wewnętrzny, istotny, rzetelny; 
-ALLY,adv. wewnętrznie,istotek 
175 
h«n.flFlae, In.RNi, prdve, »r, g^tfCire, e&r, fiU.||Cdln.|JHd&se.|J Clul.ybtt.||SWB. 176 
IMV 
TO INTRODUCE, ln-trd-dus', v. 
a. wprowadzić. To - one to a 
person, zaznajomić kogo z kim, 
zarekomendować kogo komu. 
INTRODUCER, ln-tró-dó'-sfir, s. 
wprowadziciel; rekomendujący (je- 
dnego drugiemu). 
INTRODUCTION, łn-trd-duk'- 
sz&n, a. wprowadzenie , zaprowa- 
dzenie; wstęp, przedmowa. 
INTRODUCTIVE, ln-tró-duk'- 
tlw, or INORODUCTORY, !n-tró- 
dik'-tfir-ć, adj. wstępny, przed- 
wstępny. 
TO INTRUDE, !n-tr66d', v. a. i 
n. wtrącić, wtłoczyć; wcisnąć się, 
wtłoczyć się. To - on (upon), 
gwałtem się narzucać, być natrę- 
tnym. To- one's self into, wtło- 
czyć się, wedrzeć się, wszrubować 
Sie, wścibić się. 
INTRUDER, In-trM'-dflr, s. na- 
tręt , nieproszony gość. 
INTRUSION, In-trW-źAn, s. 
wciśnienie się, wtłoczenie się; na- 
trętna wizyta. 
INTRUSIVE, In-trd6'-slw, adj. 
wdzierający się, natrętny, naprzy- 
krzony; wścibski. 
TO INTRUST, In-tróst', v. a. 
poruczyć, powierzyć (-one with, 
komu co). 
INTUITION, ln-tń-!sz'-&n, a. wi- 
dzenie, oglądanie; wyobrażenie na- 
byte x widzenia. 
INTUITIVE, In-tftM-tlw, widzą- 
cy, pojęty przez widzenie, jawny, 
oczywisty; -LY, adv. przez wi- 
dzenie, nie przez rozumowanie. 
INTUMESCENCE (-cy) , In-tń- 
mćs'-sćns, a. nabrzęklość, nabrzmia- 
łość. 
TO 1NTWINE, fn-tuln', v. a. 
okręcić, obwinąć; przeplatać, wpla- 
taĆ. 
INUENDO, zob. INNUENDO. 
INUNDATION, In-fln-di'-szun, a. 
powódź, wylew, zalew. 
TO INURE, ln-ór',v.a. wdrożyć, 
wprawiać, przyzwyczaić. To - 
one's self to..., wdrożyć się, przy- 
wyknąć do czego. 
INUREMENT, In -ó r'-m5nt, s. - 
wdrożenie, przywyknienie, wprawa. 
TO INURN, v. a. (w poezyi) zło- 
żyć popioły w umie; pogrzebać, 
pochować, 
TO INVADE, In-wżd', v.a. najść, 
najechać, wkroczyć zbrojną ręką; 
fig. naruszyć, targnąć się, nasta- 
wać na co. 
INVADER, ln-wł'-dtir, a. naje- 
źdźca, najezdnik; przy właściciel. 
INVALID, ln-wal'-ld, adj. wysłu- 
żony , do służby niezdatny; fig. 
słaby, nieważny. 
INVALID, !n-w3-lććd', s. inwalid, 
wysłużony żołnierz; kaleka. 
TO INVALIDATE, In-wir-ć-dM, 
V.a. unieważnić; obalić, znieść, 
wywrócić. 
INVALIDITY, In-wś-lW-ć-tć, s. 
niemoc, osłabienie; nieważność. 
INVALUABLE, ln-wM'-0-a-bl, 
adj. nieoszacowany, nieoceniony. 
INVARIABLE, ln-wń'rć-i-bl,adj. 
stały, niezmienny; -LY, adv. sta- 
INV 
le, statecznie;-NESS,s. stałość, 
niezmienność. 
INVASION, In-wi'źim, s. najazd, 
napad, wkroczenie, wtargnienie. 
INVASIVE, !n-wi'-slw, adj. neje- 
zdniczy. 
INVECTIVE, !n-wćk'-t!w, s. 
przycinki, przymówki, uszczypliwe 
wyrzuty, satyra. 
INVECTIVE, adj. dosadny, doj- 
mujący, pełen przycinków, uszczy- 
pliwy;- LY, adv. uszczypliwie, 
satyrycznie. 
TO INVEIGH, In-wi', v. n. 
(against) uszczypliwie ganić, dot- 
kliwie przymawiać; gromić, po- 
wstawać przeciw czemu, miotać po- 
ciski. 
INVEIGHER, In-wA'-&r, gromi- 
ciel, karcicie). 
TO INVEIGLE, In-wć-gl, v. a. 
zwodzić, namawiać do złego, przy- 
nęcić, usidlić. 
INVEIGLER, ln-wć'gl-ur, s. zwo- 
dzicie). 
TO INVENT, ln-wćnt', v. a. wy- 
naleść. 
INVENTER, !n-wćnt'-fir, s. wy- 
nalazca. 
INVENTION , !n-wćn'-szón , s. 
wynalazek. 
INVENTIVE, !n-wćn'-llw, adj. 
wvnalayryv 
Inventory, in-wćn-tur-ć, or 
In-wćn'-tńr-ć, s. inwentarz. To take 
an -, spisać inwentarz. 
INVERSE, ln-wórs', adj. prze- 
wrócony. - proportion (mat.), 
stosunek odwrotny. 
INVERSION, In-wćrMzfln, S. 
(gram.) przekładnia wyrazów. 
TO INVERT, ln-wćrt', v. a. 
przewrócić; przełożyć. 
INVERTED, In-wćr-tćd, part. 
adj. przewrócony. - commas, cu- 
dzysłów; -LY, adv. na opak, na 
wspa k. 
TO INVEST, ln-wćst', v. a. 
oblec, przyoblec, przyodziać; nadać 
władzę nad krajem w lenność da- 
nym ; (- in, with) przyodziać wła- 
dzą, nadać lub przelać władzę, 
umocować; ustroić, przyozdobić; 
opasać, osaczyć, otoczyć (twierdzę, 
nieprzyjaciela) To - a sum, włożyć 
w co kapitał, lokować summv. 
1NVESTIGABLE, tn-wćs'-tć-gi- 
bl, adj. dający się wyśledzić. 
TO INVESTIGATE, ln-wĆs'-tć- 
git, v. a. śledzić, dochodzić, do- 
ciek ać. 
INVESTIGATION, ln-wćs-tć-gi'- 
szun , s. śledzenie, dochodzenie , 
dociekanie, badanie. 
INVESTIGATOR, !n-wćs'-gi-tur, 
s. dociekacz, badacz. 
INVESTITURE, In-w&'-tó-tńr, 
s. inwestytura, nadanie lenności. 
INVESTMENT, s. In-wćsf-mćnt, 
(of funds), lokowanie kapitałów. 
INVETERACY, In wćt'-iór-i-só, 
s. zadawnienie, zakorzenienie (cho- 
roby, przesądów i t. d.). 
INVETERATE , In-wćf-tćr-St , 
adj. zadawniony, zastarzały, wko- 
rzeniony. 
TO INVETERATE, v. a. i n. za- 
INW 
dawnić; zadawnić sig, wkorzenić 
się od niepamiętnych czasów. 
INVETERATENESS, ln-wćt'tćr- 
it-nćs, or INVETERATION, 1n- 
wćt-tćr-i'-szun, s. zob. INVETER- 
ACY. 
INVIDIOUS, In-wId'-6-fis, adj. 
nienawistny; obmierzły, obrzydły. 
-LY, adv. z nienawiści?. -NESŚ, 
s. nienawislność. 
TO INVIGORATE, ln-wlg'-gó-rit, 
v. a. wzmocnić, pokrzepić, orze- 
źwić, dodać sił. 
INVIGORATION, !n-wTg-gó-ri'- 
szun, s. pokrzepienie, orzeźwienie. 
INVINCIBLE, !n-wln'-sć-bl, adj. 
niezwyciężony, niepokonany, nie- 
zwalczony. -LY, adv. niedozwy- 
ciężenia. -NESS, s. niezwyciężo- 
ność. 
INVIOLABILITY, In-wi-ó-kVb!l'- 
ć-tć,s. nienaruszalność, nietykal- 
ność. 
INVIOLABLE, In-wl'-d-li-bl, adj. 
nienaruszalny, nietykalny, święty. 
-LY, adv. nietykalnie, święcie. 
-NESS, s. zob. INVIOLABILITY. 
INVIOLATE, In-wi'-ó-lil, adj. 
nienaruszony, nietknięty. 
TO INV1SCATE , In-wls'-kit, v. 
a. oblepić, osmarować (lepem, kle- 
jem). 
INVISIBILITY, In-wIz-ć-blE-ć-tć, 
s. niewidzialność. 
INVISIBLE, In-w!z'-ć-bl, adj. 
niewidzialny , niewidomy. -LY, 
adv. niewidzialnie. 
INVITATION, In-wć-ti-szin, s. 
zaproszenie, zaprosiny. 
INV1TATORY, In-wT-ti-tir-i , 
adj. zapraszający, zawierający za- 
proszenie. 
TO INVITE, In-wlt', v. a. za- 
prosić. 
IN VITER, In-wl'-tur, s. zapra- 
szający. 
INVITINGLY, In-wT-tlng-IÓ, adv. 
powabnie, ponętnie. 
TO INVOCATE, ln'-wd-kit, v.a. 
zob. TO INVOKE. 
INVOCATION, Inwd-ki'-sz'n, s. 
wzywanie, wołanie, błaganie. 
INVOICE , In'-wóls, s. faktura, 
obrachunek przesłanych towarów. 
TO INVOKE, ln-wók', v. a. wzy- 
wać, wołać, błagać. 
INVOLUNTARILY, In-wdl'-fin- 
ti-rć-lć, adv. mimowolnie.. 
INVOLUNTARY , In-wM'-An-U- 
rć, adv. mimowolny. 
INVOLUTION, In-wd'li'-szdn, 
s. uwikłanie , oplatanie, wplatanie; 
obwijka , okrywka , obslonka; 
(mai.), wyniesienie do potęgi. 
TO INVOLVE, ln-wólw', v. a. 
uwikłać, zawiklać, wplątać, upla- 
tać ; zawierać w sobie , obejmować 
w sobie ; pociągać za sobą. 
INVULNERABLE, ln-wul'-nćr- 
5-bl, adj. niepodobny do zranienia. 
TO INWALL, In-uSl', v. a. opa- 
sać mu rem. 
INWARD, In'-uird , or IN- 
WARDS, In'-uArdz, adv. wewnątrz, 
ku wewnętrznej stronie, ku sobie, 
wewnętrznie. 
INWARD, 1) adj. wewnętrznyg 
Hce, bir, ill, bit.|]MĆ, Wn.[]Flne, Hn.yNó.prónf, fór, gót.UCóre, cór, full.|]Cdłn.||Hd4se.yCiul.UBiŁHSWa. tRO 
tajny, terdeczny. - duly, cło wcho- 
dowe. - trade, handel wewnę- 
trzny; 2) s, wnętrzność, wnętrze.- 
LY, adv. wewnętrznie. To (ret 
(mourn) - , gryść się sam w sobie. 
-NESS, wewnętrzność; fig. pou- 
fałość, zażyłość. 
TO INWEAVE, In-uśw*, v. r. 1 
tr. a. we tkać, wpleść, przeplatać, 
przełykać. 
TO INWRAP, łn-rip', v. a. zwi- 
nąć , obwinąć; powikłać, za wikłać. 
TO IN WREATH, In-rćTH', v.a. 
wpleść, uwieńczyć. 
INWROUGHT, tn-riut', adj. 
wrobiony, whaftowany. 
IONIAN, Lń'nMn, adj. tońskl. 
The - islands, wyspy lońskie. 
IONIC, W-nlk, 1) adj. loński, 
należący do szkoły iońskićj Talesa; 
2) (gram.) , 8. miara wiersza 
(z dwóch długich I dwóch krótkich). 
IPECACUANHA, Ip-p^kŚk-a-A'- 
nś, 8. ipekaknana. 
IRASCIBILITY. Ir-rSs-si-bll'-i- 
tć , 8. gniewllwość, drażliwość. 
IRASCIBLE, l-rńs'-sć-bl, adj. 
gnlewhwy, drażliwy. 
1RE, Ir, s. gniew, złość. 
IREFUL, łr'-ful, adj. gnlewłiwy. 
-LY, adv. gniewliwie. 
IRELAND, IrMśnd, s. Irlandya. 
IRIS, l'-ris, s. Iryda, postanni- 
ca Junony; 2) lilia kosaciec; 2) tę- 
cza ; A) obrączka na około zrzenicy. 
IRISH, l'-rlsz, 1) adj. Irlandzki; 
2) s. irlandzki język; 3) the -, 8. 
pl. Irlandczycy. -buli, omyłka, 
pudlo, bąk , poszkaplenie się. - 
man, Irlandczyk. - woman, Ir- 
landka. 
TO IRK, ćrk, v. imp. przykrzyć 
sobie, nudzić się, tęsknić, marko- 
tnym być. It irks me, przykro mi, 
żałuję tego. 
■ IRKSOME, ćrk'-sflm, ad. przy- 
kry, markotny, nudny, uprzykrzo- 
ny. -LY, adv. przykro, marko- 
tnie.-NESS, s. przykrość, mar- 
kotność. 
11H)N, ł'-6rn, 1) s. żelazo. To 
strike the-while it is hot, (prov.) 
drzeć Iyka, kiedy się drzeć dają. 
To have too many irons in the 
fire, mieć zbyt wiele interesów na 
karku; IRONS,s.pl. pęta, okowy, 
kajdany; 2) IRON, adj. żelazny ; 
żelazofarbny; fig. twardy, harto- 
wny; niezgięty. A fiat - (box - , 
smoothing -), żelazko do praso- 
wania. - bar, szyna żelazna. - 
bound, okuty w żelazo. - dross, 
żużel, żelazna piana - foundery, 
gisernia czyii źelazolejnia; 2) różne 
rzeczy z lanego żelaza. - mili, 
hamernia, huta żelazna. -mine, 
kopalnia żelaza. - monger, ku- 
piec żelazem handlujący, żelaźnik. 
--mould, plama rdzawa.- mould, 
rdzawoplamisty. - ore, kruszec 
żelazny, ruda. - plate, blacha że- 
lazna. - rail-road (- rail-way), 
droga żelazna. - ware, towary że- 
lazne. - wort (roślina), koszysko 
zwyczajne. 
TO IRON, v.a. prasować; 2). 
okuć w kajdany. 
IRR 
IRONICAL, l-r6n'-n«-kM, adj. 
szyderski, uszczypliwy.-LY, adv. 
szydersko, z przekąsem. 
IRONY, l'-6rn-£, adj. żelazny. 
IRONY, I'-r&n-i , s. szyderstwo, 
uszczypliwość. 
IROQUOIS, l-ró-kMz',$. Irokez, 
dziki Indianin Ameryki północnej. 
IRRADIANCE, (-cv).Ir-rA-dć- 
śns,s. rzucanie promieni, blask, 
światłość* 
TO IRRADIATE, Ir-ri'-dMt, v. 
1) a. oświecić promieniami, puścić 
promienie na co. fig. oświecić, obja- 
śnić; 2) n. promienić si^, jaśnieć. 
IRRADIATION, Ir-rł-dM-szón, 
8. rzucanie promieni, oświecenie 
promieniami. 
IRRATIONAL, lr-risz'-d-nM, 
adj. bezrozumny. -LY, adv. bez- 
rozumnie^ 
IRRATIONALITY, lr-risz-^- 
nil' ć-tć, 8. nierozum. 
IRRECLAIMABLE, lr-rć-kli'- 
mś-bl, adj. niepoprawny. 
IRRECONCILABLE, Ir-rćk-ón- 
sl'-lS-bl, adj. nieprzejednany, nie- 
pojednany; (-with, to), niezgo- 
dny z czćm, niepodobny do pogo- 
dzenia. -LY, adv. nieprzejedna- 
nie , nie do pojednania.-NESS, 8. 
niepojednalność. 
IRRECOVERABLE, Ir-rd-kiw'- 
flr-ś-bl, adj. niepowrotny, niepo- 
wetowany, nien zrodzony. -LY, 
adv. niepowrotnie. 
IRREDUCIBLE, lr-rć-dń'-sć-bl. 
(mat.) niedający się zredukować. 
IRREFRAGABILITY, tr-rćf-fri- 
gi-btr-ć-tć, s. niewzruszoność, 
niezbitość. 
IRREFRAGABLE, Ir-rćf-fra-gś- 
bl, adj. niewzruszony, niezbity, 
niezaprzeczony. -LY, adv. nie- 
wzruszenie. 
IRREFUTABLE, !r-rć-fń'-tś-bl, 
adj. niezbity, nieodparty. 
IRREGULAR, Ir-rSg'-gCl-lir, adj. 
nieregularny, nieforemny; nieporzą- 
dny.-LY, adv. nieregularnie. 
IRREGULARITY, lr-rćg'^ń-14r- 
ć-tć, s. nieregularność, niefore- 
mność; nieporządek, nieporządne 
życie. 
TO IRREGULATE,lr-rćg'-gń-lit, 
v. a. zrobić nieregularnym, wpra- 
wić w nieporządek. 
IRREGULOUS, !r-rćg'-Wńs, adj. 
(Shaksp. Cymb.) rozwiązły, rozpu- 
stny. 
IRRELATIVE, Ir-rĆlMMlw, adj. 
bezwzględny, niezostający w sto- 
sunku, 
IRRELEVANT, Ir-rćl'-l^-w5nt, 
adj. niestosowny, niemający zwią- 
zki z rzeczą. 
IRREL1GION, !r-rć-lld'-żan, 5. 
bezbożność, niedowiarstwo, pogar- 
da religii. 
IRRELIGIOUS, tr-rMId'-ifis, adj. 
bezbożny, niedowiarek.-LY,adv. 
bezbożnie. 
IRREMEDIABLE, Ir-rć-m^-dć- 
i-bl, ad], nieuleczony; niezapobie- 
żony, niezaradzony.-LY, adv. nie- 
uleczenie. 
IRREMISSIBLE, !r-rć-m!s'-sć- 
IRR 
bl, adj. nleodpuszczony. -NESS* 
8. nieodpuszczoność. 
IRREMOVEABLE, 
A-bl, adj. nieporuszony, nieod- 
mienny. 
IR REPAR ABLE,Ir-rSp'-pA-rA-hl, 
adj. niewynagrodzony, niepoweto- 
wany.-LY, bez powetowania. 
IRREPLEVIABLE, Ir-ró-plĆw'- 
wć-A-bl, ad), w. p. niewykupny. 
IRREPREHENSIBLEJr-rAp-prź- 
hćn'-sć-bl, adj. nienaganny. -LY, 
adv. nienagannie. -NFSS, s. nie- 
naganność. 
IRREPROCHABLE Jr-rł-prdcz'- 
A-bl, or IRREPROVABLE,lr-rć- 
pr65w'-a-bl, adj. -LY, adv. zob* 
IRREPREHENSIBLE. 
IRRESISTIBILITY, Ir-rć-zls-łfc. 
bll-Mć, s. nieodporność, nieod- 
partość*. 
IRRESISTIBLE, !r-ró-z1s'-tó-W, 
adj. nieodporny, nieodparty.-LY, 
adv. nieodparcie. 
IRRESOLUBLE, lr-rćz'-zó-lń-bl, 
adj. nierozpuszczalny, nietopnisty. 
-NESS, 8. nierozpuszczalność. 
IRRESOLUTE, lr-r«z-zó-lut, adj. 
niedeterminowany, nierezolutny, 
wahający się. -LY, adv. bez de- 
terminacyi, wahając'się.-NESS, 8. 
zob. IRRESOLUTION. 
IRRESOLUTION, Ir-rSz-zd-lA' 
szun, s. niedeterminacya, wahanie 
się, wątpliwość. 
IRRESOLVEDLY, !r-rć-zM'-wM- 
ló, adv. wahając się. 
IRRESPECTIVE, !r-r£-spćk'-t!w, 
adj. niemający względu.-LY, adv. 
bez względu na. 
IRRESPONSABILITY, Ir-rS- 
spdn-sć-bH'-ć-tć, 8. nieodpowiedzia- 
lność. 
IRRESPONSIBLE, !r-rć-sp6n-$ż- 
bł, adj. nieodpowiedzialny. 
IRRETRIEVABLE, Ir-rMrW- 
wA-bl, adj. nienagrodzony, niepo- 
wetowany.-LY, adv. nie do powe- 
towania. 
IRREVERENCE, !r-rćw'-wćr-ćns, 
S. nieuszanowanie. 
IRREVERENT, Ir-rćw-wćr-ćnt, 
adj. ubliżający uszanowania. -LY, 
aav. z nieuszanowaniem. 
IRREVERSIBLE, Ir-rć-wćr-sć-bl, 
adj. nieodwołalny, nieodmienny.- 
LY, adv. nieodwołalnie. 
IRREVOCABILITY, Ir-rć wó-ki- 
bH'-ć-tć, s. nieodwołalność, nieod- 
zowność. 
IRREVOCABLE, Ir-rćw'-wW<A- 
bl, adj. nieodwołalny, nieodzowny, 
niecofnlony. -LY, adv. nieodzo- 
wnie. 
TO IRRIGATE, Ir'-rS-git, v. a. 
kropić, skropiać, odwilźać, polewać 
IRRIGATION, !r-rć-gi'-szun, 8. 
skrapianie, polewanie wodą. 
IRRITABILITY, lr-rć-ta-bU'-ć-tó, 
s. drażliwość, gniewliwość. 
IRRITABLE, lr'-rć-tA-bl, adj. 
drażliwy, gniewliwy. 
TO IRRITATE, Ir' rA-tAt, v.a. 
jątrzyć, rozjątrzyć; drażnić, rozdra- 
żnić ; gniewać, rozgniewać. Irrila- 
ted at, rozgniewany czćm. 
177 
Hee, Mr, Ml, Mt.aMA,Mn.l|Fine,nn.|lNd,pr6ve. »r,gfit|Care, dlr,I^|lCMn.fl Hd&sMCiuI.yBżMSóóa. rrc 
IRRITATION, Ir-r^tA'-sztin, 9. 
rozjątrzenie, rozdrażnienie , roz- 
gniewanie. 
IRRUPTION, Ir-r6p'-sz6n,a.wpa- 
dnienie, wtargnienie, napływ, na- 
pad. 
ISAAC, P-sAk, s. Izaak. 
ISABEL, i'sA-bM, or ISABELLA, 
l-sA-Wl'-lA, 9. Izabella. 
ISCHURY, ts-kd-rć, s. (med.) 
zatrzymanie uryny. 
ISINGLASS, I'-zlng-glAs, klej ry- 
bi , karuk (z pęcherza rybiego). - 
fish, wyz. -Slone, talk, (kamień). 
ISLAMISM, Is'-lA-mlzm, s. Isla- 
mizm (wiara mahometańska). 
ISLAND, T-lAnd, s. wyspa. 
ISLANDER, i'-lAnd-ur, s. wys- 
piarz. 
ISLE, II, 9. (częściej w poezyi) 
wyspa. 
ISLET, l'-tet, wysepka, kępa. 
ISOCELES, i-s6s'-sć-lćz,s. (mat.) 
figura mająca tylko dwa boki równe. 
ISRAELITE, lz'-rć-llt, s. Izrae- 
lita, żyd. 
ISSUE, !sz'-szń, s, wyjście, wy- 
chod; zamknięcie, ukończenie, ko- 
niec, wypadek, skutek, wniosek, 
konkiuzya, wyrok; dzieci; potom- 
stwo; w.p. pytanie sporne, przed- 
miot sporu, rzecz sporna. (Chir.) 
apertura. A cause at-, sprawa 
w którćj ma zapaść wyrok. The mat- 
ter in-, rzecz o którćj mowa.-of 
blood, piynienie krwi, krwotok. To 
die without-, umrzeć bezpoto- 
mnie. To join-with one, zdać się 
na sad przysięgłych, wytoczyć spra- 
wę przed ten sąd. 
TO ISSUE, v.a. i n. wypuścić, 
wydać (rozkaz), wysiać (out, forth)-, 
wyjść, wychodzić, wybieżeć, wy- 
paść, wypłynąć (from)-, skończyć 
się; pochodzić (z pokolenia), wy- 
prowadzać ród. To-bills, wysta- 
wiać wexle. To-(out) an order, 
wydać rozkaz. 
ISSUELESS, Isz'-szft-lfc, adj. 
bezpotomny. 
ISTHMUS, tst'-m&s, s. między- 
morze. 
IT, It, pron. 1) używa się mó- 
wiąc o rzeczach niemajacych rodza- 
ju , jakoteż ze słowami nieosobiste- 
mi : to. -is, to jest. Give-him, 
daj mu to. By-, przez to. Without 
-, bez tego. It rains, deszcz pa- 
da. -is over, już po wśzystkiem. 
-seems, zdaje się; 2) mówiąc o 
zwierzętach a nawet o dzieciach, nie- 
wyrażając ich rodzaju. Don't waken 
the child-is asleep, nie budź dzie- 
cka, ono spi. 
ITALIAN, !t-tAl'-0-4n, adj. wło- 
ski ; 2) 9. Włoch. 
ITALIC, It-tM'-lk, adj.-charac- 
ters, (letters), kursyw, druk pod- 
ręczny większy. 
ITALY, It'-tA-lć, s. Wiochy. 
ITCH,!cz, s. krosta, świerzb, 
świerzbiączką ; fig. chętka, żądanie 
(after). 
TO ITCH, v. n. świerzbieć, swę- 
dzić ; fig. mieć chętkę, żądać. 
ITCHY, tez'-i,adj. krostawy, ma- 
ivy świerzb, parszywy. 
178 
JAC 
ITEM, T-tćm, adv. tudzież, 
także, dytto. 
ITERANT, !t'-tćr-Ant, adj. po- 
wtarzający. 
TO ITERATE, łf-tćr-it, v.a. 
powtórzyć. 
ITERATION, tt-Ur4'-sz&n, po- 
wtórzenie , powtarzanie. 
ITINERANT, l-thf-nćr-Ant, adj. 
włóczący się po kraju, wałęsający 
się, koczujący; objeżdżający, zwie- 
dzający. 
ITINERARY, l-tln'-n£r-Ar-b, 1) s. 
dziennik podróży; przewodnik po- 
dróży; 2) adj. podróżujący, zdzia- 
łany w podróży. 
ITS, Its, pron. (zaimek dzierża- 
wczy rodzaju rzeczowego), jego, jćj, 
jego; swój, swoja, swoje. To put a 
sword into-scabbard, włożyć pa- 
łasz do pochwy; Paris and-envi- 
rons, Paryż i jego okolice. A pri- 
mitive with-derivatives, wyraz 
pierwotny ze swemi pochodnemi. 
ITSELF, łł-sćlf', pron. (zaimek 
rodzaju rzeczowego), on sam, ona 
sama, ono samo; się. Of-, samo 
przez się. It moves of-, to się ru* 
sza samo przez się. 
IVORY, l'-w&r-ć, 1) «. kość sło- 
niowa; 2) adj. z kości słoniowćj. 
1VY, l'-wó, 8. bluszcz. 
J 
TO JABBER, dżib'-bar, v.n. 
szwargotać, bełkotać, trzepotać, 
klekotać, pleść. 
JABBERER, dżAb'-bQr-flr, s. beł- 
kotun, gadacz, klekot. 
JACK, dżAk, (zdrob. z John) s. 
Janek, Jaś, Jasiek; chytrek, prze- 
chera , pronoza ; samiec niektórych 
zwierząt i ptaków drapieżnych; 
młody szczupak; nazwisko niektó- 
rych narzędzi i postumentów, jako 
to : kozły czyU kobylica (traczów); 
kołowrotek do obracania pieczyste- 
go; kołek; wyzuwadło, zzuwadlo; 
naczynie dęte skórzane. Śoot-, 
zzuwadlo, wyzuwadło. -with a 
lantern, (-a-lantern), błędne świa 
tło. -of a (the) clock, nicmczyk 
wybijający godziąy w niektórych 
zegarach. To be-^in (of) all tra- 
des, być zdatnym do wszystkiego. 
To be-of all trades, but master 
in none, wszystkiego liznąć a nic 
gruntownie nieumieć. To be-oj 
all sides, nosić płaszcz na obu ra- 
mionach.-an-aoes, gap, lelek, ga- 
wron. -a-danay, kiep, błazen^ 
ciapa, munia. -a-lent, bałwan db 
którego w wielki post strzelano. To 
be made a-a-lent, służyć za cel 
pośmiewiska. -boots, długie bóty 
kurierskie. -chain, hamulec u po- 
wozów.-daw, kawka.-pudding, 
błazen, arlekin, bufon. -tar, maj- 
tek. 
JACKAL, dżAk-kSl1, s. szakal 
(zwierz podobny do psa). 
JACKET, dżAk-klt, i. kurtka, 
katanka, kaftanik. 
■ JACOB, dży-kób, s. Jakób. - 's 
JAN 
lader, (roślina) koziołek czyli wie- 
iosil błękitny. 
JACOBINISM, dżik'-ó-b!n-Izm, 
s. jakobinizm, zasady francuskich 
jakobinów. 
JACOBITE, dżAk'-kó-blt, t. jako- 
bita (stronnik Jakóba II.). 
JACOBITISM, diik-kó-blt-tlzm, 
s. zasady jakobitów. 
JACTANCY, dżik'-tin-sM-cheł- 
pliwość. 
JACTITATION, dżik-tć-tA'-sziin, 
s. miotanie się, ciskanie się, niespo- 
koj DOŚĆ. 
JACULATION, dżAk-u-14'-szun, 
8. miotanie pocisków. 
JACULATORY, dżAk'-Ci-lA-thr4, 
ad], miotający, ciskający; wystrze- 
lony, strzelisty.-prayer, modlitwa 
strzelista, akt strzelisty. 
JADE, dżid, s. kobyla, szkapa, 
szkapsko; 2) dziewucha, klępa. ba- 
ba sekutnica. 
TO JADE, u. a. zjeździć (konia); 
fig. znużyć, zmęczyć, zmordować; 
zapychać kim wszystkie kąty, uży- 
wać do najpodlejszych robót. 
JAD1SH, dżA-dlsz, adj. naro- 
wisty, znarowiony ; fig. ladaco, nic 
niewart; łajdacki, wszeteczny. 
TO JAG (TO JAGG), dżśg, v. a. 
karbować, wyrzynać,wycinać ząbki, 
wyząbkować. 
JAG (JAGG), s. karb, nacięcie, 
ząbek. 
JAGGED, dżśg-gćd, part. adj. 
ząbkowany, karbowany; -NESŚ, 
s. ząbkowatość. 
JAGGY, dźAg'-gć, adj. ząbczasty. 
JAIL, dżil, s. więzienie. - bird, 
(lud), więzień. - keeper , xob. 
JAILER. 
JAILER, dżA'-lflr, s. dozorca 
więzienia. 
J^KES, dżiks, s. pl. prewet, 
przechód, tranzet. 
JALAP, dżal'-lup, s. jalapa (ke- 
rzeń). 
JAM , dżśm, s. konfekt, marnie* 
lada, powidło. 
TO JAM, v. a. ścisnąć, tłoczyć, 
wkleszczyć. To be jammed, uwię- 
znąć. 
JAMAICA, dżi-mł -ć-kJ, s. Ja- 
majka. 
JAMB, dżAm, s. węgar, podwój 
(u drzwi), rama (u okna). 
JAMES, dżimz, s. Jakób. St -, 
pałac królewski z parkiem w Lon- 
dynie. 
JANE, dżin, s. Joanna. 
TO JANGLE, dżAng'-gl, v. a. i 
n. chrobotać, grzechotać, szczękać, 
brzękać; vulg. drzeć koty, swarzyć 
się, kłócić się, przekomarzać się. 
JANGLER, dżAng'-gl-ńr, s. kłó- 
tnik, sprecznik, warchol. 
JANIZA RIES, dźW-nć-zir-óćz, 
s. pl. janczarowie (zniesieni przez 
sułtana Mahmuda II, 1826 r.) 
JANTINESS, dżAn'-tć-nćs, s. ho- 
żość, wesołość, płochość, swawola; 
strojność, wymuskanie. 
JANTY, dżAn'-tć, adj. wystrojo- 
ny,wymuskany,wykwintny w stroju. 
JANUARY, dtón'-mi-Ar-ć, s. sty- 
czeń. 
łbee, bir, iii, bit.HMĆ, hfti|jFine, fłn.gNó, próv»,fbr, gbt.[|Cur», c&r, fuH.||Cóln.J|IIÓuse.8Caul.|| BĆÓ.|Stóa. JEJ 
JAPAN, dżi-pin', s. Japonia.; 
lakierowane roboty japońskie w ja- 
sne kwiaty; 2) adj. japoński. 
TO JAPAN, v. a. lakierować; 
vulg. szwarcować, szuwaksować. 
JAPANESE, dżśp-śn-ćz', 1) s. 
Japończyk; 2) adj. japoński. 
JAPANNER, dżś-pśn'-nftr, s. la- 
kiernik ; vulg. fagas, chłopak do 
chędożenia bótów. 
TO JAR , dź3r, v. n. i a. skrzy- 
pieć, skrzypać, chrobotać; fig. nie- 
zgadzać się z sobą ; waśnić się, 
kłócić się. 
JAR, s. dzban; 2) skrzyp, skrzy- 
pienie; fałszywy ton; waśń, nie- 
zgoda, kłótnia, zatarga. The door 
is upon the - (fam. a-jar), drzwi 
są tylko przymknięte. 
JARGON, dżJr'-gfin, s. mowa 
niezrozumiała, cygańska. 
JASMIN, dżśz'-mln, s. jazmin, 
jazminowy fiołek. 
JASPER, dżis'-p&r, s. jaspiz 
(kamień). 
JAUNDICE, dźW-dls, s. żół- 
taczka, żółta gorączka. 
JAUNDICED, dżin'-d!st, adj, na 
żółtaczkę chorujący. 
TO JAUNT, dżśnt, v. n. włóczyć 
się, wałęsać się, obiegać świat. 
JAUNT, s. przechadzka, prze- 
jażdżka; włóczęga. 
JAUNTINESS, dżin'-te-nćs, zob. 
JANTINESS. 
JAVELIN, dżćtw'-nn,s. dziryt, 
pocisk, grot, rohatyna. 
JAW, dźAu, 1) s. (sing.) szczęka; 
fig. vulg. zejźywa mowa. None of 
your -, zaprzestań używać takich 
grubijańskich wyrazów; 3) jaws (a 
pair of -) paszcza, paszczęka, 
pysk. The - of hell, otchłań pie- 
kielna. The - of death, otchłań 
śmierci. 
JAY, dźi, s. sójka; sroka, kras- 
ka; 2) (Shaksp. Cymb. et M. W, 
of W.) umizgalska, zalotnica. 
JEALOUS, dźćl'-lus, adj. zawis- 
tny, zazdrosny; podejrzliwy, nieu- 
fny, niedowierzający; -LY, adv. 
zazdrośnie; podejrzliwie. 
JEALOUSNESS, dźćr-lfis-nós, or 
JEALOUSY, dz51'-!&s-d, s. za- 
wiść, zazdrość; podejrzliwość, nie- 
ufność. 
TO JEER, dżWr, v. n. i a. (at) 
drwić, kpić, żartować z kogo, szy- 
dzić, najgrawać się. 
JEER, s. drwinkl, kpinki, usz- 
czypliwe żarty , przytyki, przy- 
mówki. To put (pass) a - upon 
one, drwić, lepić, żartować z kogo. 
JEERER, dźććr'-rflr, s. drwin- 
karz, szyderca. 
JEERING, dżóćr'-rlng, part. s. 
naśmiewanie się, szydzenie; -LY, 
adv. z szyderstwem, z szyderczym 
uśmiechem. 
JEHOVAH, dżć-hó'-w4, 5. Je- 
howa, (hebrajskie nazwanie Boga). 
JEJUNE, dżó-dźódn', adj. będący 
na czczo, głodny; fig. czczy, pró- 
żay,fałowy. 
JEJUNENESS, dźć-dżóón'-nds, s. 
■czczość, próżność, jałowość, os- 
ckłość. 
JEW 
JELLIED, dźAP-Hd, adj. galare- 
towy, klejowaty, lipki. 
JELLY, dżćl-te, s. galareta. 
JEMMY, dzćm'-mć , 1) adj. czy- 
sty, ładny, schludny; 2) s. (zdrob. 
z James) Kuba. 
JENNET, dźćn'-nlt, s. (zdrob. 
z Jane) Joasia;2) zob. GENNET. 
TO JEOPARD, dźip'-pOrd, v. a, 
wystawić na sztych, narazić na nie- 
bezpieczeństwo. 
JEOPARDOUS, dźdp'-pur-dus, 
adj. niebezpieczny, hazardowny. 
JEOPARDY, dżćp'-pur-dć, s. 
niebezpieczeństwo, hazardowność. 
TO JERK, dżćrk, v. a. i n. rzu- 
cić, cisnąć, uderzyć; popchnąć; 
targnąć, szarpnąć; cięć, siec, sma- 
gać. To - out, wytrącić, wyszarp- 
nąć; wierzgać (o koniach). 
JERK, s. rzut, uderzenie, cięcie, 
cięgi; targnienie, szarpnięcie. With 
a -,znagla, znienacka. At one -, 
razem, od razu, za jednćm cięciem. 
By jerks, dorywkiem, dopadkowo. 
JERKIN, dźćr'-kln, s. kaftan, 
kurtka, katanka. 
JERSEY,dźćr'-zć, s. wyspa Dźer- 
sey ; 2) cienko przędzone nici weł- 
niane. 
JERUSALEM, dźć-rdó'-zA-tem, s. 
Jerozolima. - artichoke, rodzaj 
słonecznika. 
JESSAMINE, dźćs'-s3-młn, s. 
sob. JASMIN. 
JESSES, dźós'-Ćz, s. pl. rzemień 
na którym sokola puszczają, pętca. 
TO JEST, dźćst, v. n. żarto- 
wać, dworować. 
JEST, s. żart. In -, żartem. To 
take a -, znać się na żartach. To 
break (make) a -, żartować. To 
put a - upon one, drwić z kogo. 
JESTER, dźćs'-tflr, s. źartowniś, 
figlarz, śmieszek, błazen. King's-, 
błazen nadworny. 
JESTING, dżós'-tlng, part. s. i 
adj. żartowanie; żartujący. This is 
no - matter, z tego nie można 
żartować. - stock, cel pośmiewi- 
ska ; -LY, adv. żartem. 
JESUIT, dżóz'-ń-lt, s. jezuita; 
chytry, oszust. -'s bark, china. 
-'s powder, china w proszku. 
JESUITIC (-al), dżćz-u-!t'-lk, 
adj. jezuicki; -ALLY, adv. po je- 
zuicko. 
JET, dźćt, s. gagas, gagatek, 
klćj nakształt smoły. - black, 
czarny jak smoła, jak kruk; 2) wo- 
dotrysk. 
TO JET, v.n. sterczeć, wychylać 
się; biegać, kręcić się, szastać się; 
pysznić się, nadymać się. 
JETTY, dżćt' te, adj. gagasowy. 
-, or of a - black,: czarny jak 
smoła. 
JEW, dźń,s. żyd. - sharp (-s 
trump), drumla, organki, -'s sto- 
ne, smoła żydowska, klćj ziemny. 
JEWEL, dżi'-!l, s. klejnot, drogi 
kamień. 
JEWELLER, dżi'-Il-ftr, s. ju- 
biler. 
JEWESS, dźftMs, żydówka. 
JEWISH, dżń'-lsz, adj. żydow- 
ski. 
JOH 
J TG, dżłg, s. rodzaj skocmew 
tańca. 
TO JIG, v. n. skakać, hasać. 
JIGOT, dżlg'-&t, s. udo, udziec, 
pośladek. 4 - o[ mutton, pośladek 
skopowiny; pieczeń z niego. 
JILL, dzlll, $. kwaterka; fladra, 
niechlujnica. 
JILT, dżllt, s. umizgalska, zalo- 
tnica, kokietka. 
TO JILT, v. n. i a. umizgać sj* 
(o kobiecie), obiecywać i zwodzK. 
A jilted lover, oszukany kochanek. 
TO JINGLE , dźlng'-gl, v. 1) n. 
brzęczeć, dźwięczeć; 2) a. brzękać 
czćm, dzwonić, szczękać. 
JINGLE, s. brzęk, dźwięk, kle- 
kotanie, grzechotanie. 
JINGO, dźln'-gó, s. vulg. By 
(the living) -, (gminne wyrażenie 
oznaczające upewnienie) dalibóg, 
jak Boga kocham. 
JOAN, dźón, s. Joanna. 
JOB, dżób,s. Job. As poor as 
-, goły jak święty turecki, (jak bi- 
zun). 
JOB, dzób, s. robota za zapłatę, 
robota najemna, pomniejsze zatru- 
dnienie; usługa, przysługa; sprawa, 
sprawka; 2) cięcie, pchnięcie. To 
have a - with a woman, spółko- 
wać z kobietę. 
TO JOB, v. 1) a. cięć, pchnęć, 
przeszyć; 2) handlować na bursie 
papierami krajowemi ; lichwić, 
szachrować, frymarczyć. 
JOBBER, dźdb'-bur, s, robotnik, 
wyrobnik, czeladnik, podręcznik, 
pomagier; handlujęcy papierami 
krajowemi (akcyami),zo&. STOCK- 
JOBBER, pod STOCK. - nowlf- 
nol, - nole), mazgaj, cymbał, 
rura, głupiec. 
JOCKEY, dżók'-kó, s. foryś; 
miłośnik wyścigów konnych; ko- 
niarz, handlujęcy końmi; oszust, 
oszukaniec, szachraj. 
TO JOCKEY, v. a. najechać na 
kogo na wyścigach konnych: odrwić, 
JOCÓSE, dżó -kós', adj. żarto- 
bliwy, wesoły; -LY, adv. żarto- 
bliwie, wesoło, -NESS, s. zob. 
JOCOSITY. 
JOCOSITY, dźd-kós'-i-tć, s. żar-' 
tobliwość, wesołość. 
JOCULAR , dźók'-fi-l&r, adj. - 
IRITY, s. JOCUND, dżÓk'-find, 
adj. -LY, adv. zob. JOCOSE,i t.d. 
JOE, dźó, sr JOEY, dżó'-ó, s. 
(zdrob. z Joseph), Józefek, Józio. 
TO JOG, dżóg, v. 1) a. tręcać, 
tręcić,obudzić lub ostrzedz tręcajęc; 
2) n. wlec się, leść, wałęsać się, gi- 
bać się. To - on, popchnęć, po- 
tręcić; wlec się najprzód. 
JOG , s. pchnięcie , tręcenie , 
ostrzeżenie dane przez tręcenie, fig. 
sęk, trudność, zawada. - trot, żół- 
wi krok, fig., nawyknienie do da- 
wnego toru. 
JOGGER, dżóg'-gur, s. ten co się 
wlecze powoli. 
TO JOGGLE , dźóg'-gl, v. w. 
trzęść się , chwiać się , cbybotad 
się. 
JOHN, dźón, s. Jan. St. -'s 
179 
Ptee, Mr,Ml,b5t.j]MĆ, hćn.DFlne, nn.8Nó,próve, Ar, góL|Cńre, cir, fuH.||C6MH6&se.||Ciul.J JOL 
bread, świętojański chlćb, święto- 
jańska szarańcza strąkowa; St. -'s 
wort, Ś. Jana ziele. 
TO JOIN, dżóln,v. 1) a. złączyć, 
spoić, połączyć, zjednoczyć, skoja- 
rzyć; 2) n. złączyć się, przyłączyć 
się, zjednoczyć się, skojarzyć się; 
przytykać, graniczyć; uderzyć o 
siebie, trącić się, zawadzić. To - 
battle, uderzyć na siebie, spotkać 
się, stoczyć bitwę. To - company 
with one, przyłączyć sie do kogo 
za towarzysza. To - hand with, 
dopomagać. To - hard, tui przy- 
pierać. To - in, zgadzać się na co, 
nyć jednego zdania. To - iń dis- 
course, wdać się w rozmowę. There 
/- with you, w tym się zgadzam 
z tobą.To - issue, zob.pod ISSUE. 
JOINDER, dźóln'-dńr, s. złącze- 
nie , spojenie; 3) w. p. połączenie 
się dwóch przeciw trzeciemu w pro- 
cessie. A -in a demurrer, zgo- 
dzenie się obu stron na jaki podrzę- 
dny punkt procesu. 
JOINER, dźóln'-fir, s. stolarz. 
-'s trade, stolarstwo. 
JOINERY, dźólń'-ur-ć, s. robota 
stolarska, stolarstwo. 
JOINT, dżólnt, 1) s. fuga, spoje- 
*le, staw; kolanko w dzble; udo, 
udziec, pośladek; 2) adj. spojony, 
złączony. To cut - from -, pociąć 
na kawałki. Out of -, wyważony 
ze stawy, zwichnięty; fig. w nieła- 
dzie, w nieporządku. To put out of 
-, wywichnąć, wywinąć; fig. po- 
mieszać, powikłać, wprawić w nie- 
porządek. To set into -; wstawić, 
wprawić, naciągnąć. - of veal, po- 
śladek (ćwiartka) cielęciny. - com- 
missioner, adjunkt , pomocnik 
w urzędzie. - gout, ból w stawach. 
- heir, spółdziedzic. - stock, po- 
łączone kapitały. 
TO JOINT, v. a. spoić, złączyć; 
rozebrać (przecinając stawy). 
JOINTED, dżólnt'-ćd, adj. ma- 
jący stawy; kolankowaty, gruzłowa- 
ty, węzlisty (o roślinach). 
JOINTER, dżóln'-tór, *. hebel 
wielki stolarski. 
JOINTLY, dż61nt'-lć, adv. spól- 
nie , razem, pospołu. 
JOINTRESS, dżóln'-trćs, s. do- 
żywotniczka, wdowa mająca opra- 
wę na majątku; (Shaksp. Ham.), 
dziedziczka, spóiuczestniczka, to- 
warzyszka. 
JOINTURE, dźó!n'-czńr, s. w. p. 
dożywocie, oprawa wdowia. 
JOIST, dżólst, s. belka poprze- 
czna. 
JOKE, dźók, s. żart. To put 
(pass) a - upon one, żartować 
z kogo, drwić, brać na fundusz. 
TO JOKE, v. n. żartować, drwić. 
JOKER, dżó'-k&r, s. żartowniś, 
trefniś, figlarz. 
JOKING, dżó'-k!ng, part. s. i 
adj. żartowanie; żart; żartujący; 
In -, (in a - manner), żartem. 
JOLE , dżól, s. policzek, jagoda 
twarzy, lice; (prawie zawsze fig. 
w pospolitćj mowie) cheek by -, 
tuż jeden obok drugiego. za panie 
bracie; 2) głowa rybia* 
180 
JOY 
TO JOLE, v. a. uderzyć głowa, 
uderzyć o siebie. 
JOLLILY, dżMMMć, adv. hożo, 
wesoło, ochoczo. 
JOLLINESS , dżMMi-nćs , or 
JOLLITY, dż6ł'-IĆ-tó, 8. hożość, 
wesołość, ochoczość, ruchawość; 
2) uciecha, zabawka, rozrywka. 
JOLLY, dżdE-lć, adj. hoży, we- 
soły, ochoczy, rześki, rubaszny, hu- 
lacki. - boat, małe czołno o czte- 
rech wiosłach. A - boy, dziarski 
chłopiec, zuch. A - blade (- 
dog), (vulg.), hulaka, paliwoda. 
TO JOLT, dżólt, v. a. i n. trząść 
(o powozie); szarpać. 
JOLT, s. szturch; utrzjśnienle, 
trzgśnienie. - head , głowacz, ma- 
jący ogromna a pusta głowę. 
JONATHAN, dibn-i-lhin, s. 
Jonatan; 2) (fig.) wierny przyjaciel 
(jakim był Jonatan dla Dawida), 
3) (fig.) lud Ameryki północnćj. 
JONNY, dżón'-nć, (zdrobniale 
z JOHN), s. Janek, Jaś. 
JONQUIL (-le) , dżńng -kuli', 
s. żółty narcyz, żonkilla. 
JORDEN (-an), dż6r'-dn, s. 
urynał. 
JOSEPH, dżd'-sćf, 8. Józef. 
TO JOSTLE, dżós'-sl, v. a. sztur- 
chać, popychać, uderzyć o siebie. 
JOT, dżót, s. jota, punkcik. 
Not a -, ani na jotę, ani trochę. 
Every - of it, wszystko, całkiem, 
do szczętu. 
JOURNAL, dźfir'-n31, 1) adj. 
dzienny, codzienny; 2) s. dziennik, 
pismo codzienne; dyaryusz. 
JOURNALIST, dżńf-nJl-Ist, s. 
dziennikarz. 
JOURNEY, dl&f-nć , s. podróż 
(lądową). To take (make or to go) 
a-,podróżować.-man, wyrobnik 
dzienny, najemnik. - man shoe- 
maker,czeladnik szewiecki.- man 
tailor, czeladnik krawiecki. - 
work, dzienna robota, dzienna 
praca. 
TO JOURNEY, v. n. podróżo- 
wać , podróż odprawiać. 
JOUST, dżfist, s. turnlćj, tur- 
nieja, gry rycerskie. 
TO JOUST, v.n. turnieje od- 
bywać. 
JOVE, dźów, s. Jowisz. 
JOVIAL, dżó'-wć41, adj. jowi- 
alny, wesoły, rubaszny. 
JOWLER , dtór-ńr, s. pies goń- 
czy, ogar; ogólne nazwisko psa. 
JOY, dżóć, s. radość, wesołość, 
pociecha, słodycz, ukontentowa- 
nie. it gives me -, to mnie cieszy, 
kontent jestem z tego. To wish 
(gtve) -, winszować. 
TO JOY, v. 1) n. radować się , 
cieszyć się, weselić się; 2) a. ura- 
dować, rozweselić, cieszyć, win- 
szować. 
JOYFUL, dźóć -ful, adj. pełen 
radości, wesoły, radosny. -LY, 
adv. radośnie , wesoło. -NESS , 
s. radość, wesołość, ukontento- 
wanie. 
JOYLESS, dż6ć' lćs, adj. nie- 
pocieszny, smutny. -LY, adv. 
smutnie. -NESS , s. smutek. 
JUL 
JOYOUS, dż&'-fis, adj. zob* 
JOYFUL. 
JUBILATION, dżń-bi-łiMrin, 
8. wesoły okrzyk, radowanie się, 
cieszenie się. 
JUBILEE, dżń'-bMó, s. jubile- 
usz , miłościwe lato. 
JOCUNDITY, dżń-kfln'-dó-ti, s. 
ukontentowanie, uciecha, rozwe- 
selenie 
JUDAIC (-al) , dźi-di -Ik, adj. 
żydowski. 
JUDAIZM, dli'-dś-1zm, 8. żydo- 
wszczyzna, wiara (nauka) żydowska. 
JUDAS, dźCT-d^s, s. judasz. 
JUDGE, dżńdż, 8. sędzia; zna- 
wca. A perfect -, doskonały zna- 
wca. 
TO JUDGE, v. n. la. sadzić, 
rozpoznawać sprawę, wyrokować. 
JUDGER, dżódż'-Ór, s. sędzia. 
JUDGMENT, dż&dź'-mćnt>, s. 
sąd, sadzenie spraw, wyrokowanie 
w sprawach; rozsadek, władza sa- 
dzenia o rzeczach, sad o rzeczach , 
zdanie. Day of-, sądny dzień. 
To sit in-, zasiadać w sadzie. 
To give (pass or pronounce) -, 
ferować wyrok. To form a - of... 
(to give one's) - upon, utworzyć 
sęd, otworzyć zdanie. In my -, 
mojćm zdaniem. A man of great 
- , człowiek dojrzałego rozsądku. 
- place (- seat), krzesło sę- 
dziowskie. 
JUDICATORY, dżi'-dć kł-tfir-ć, 
1) ad;. sadowniczy; 2) s. domierza- 
nie sprawiedliwości, sadownictwo, 
juryzdykeya; sad, trybunał. 
JUDICATURE, dźu-dć-kStór, 
s. sadownictwo, władza sadowni- 
cza. Court of-, sad , trybunat. 
JUDICIAL, dźń-dlsz'41, ad], są- 
downy, prawny , sadowy. -LY , 
adv. sądownie. 
JUDICIARY, dżń-dlsz'4r4, adj. 
sadowy, sadowniczy. - astrolo- 
gy, astrologia , przepowiednia. - 
power, władza sadownicza. 
JUDICIOUS, dźó-dlsz'-ós, adj. 
(Shaksp. Cor. zamiast JUDICIAL), 
rozsądny , majęcy zdrowy rozsa- 
dek, rozumny, roztropny. -LY , 
adv. rozsądnie, roztropnie. 
JUG, dżug , 8. pękaty dzbanu- 
szek , kufel (na piwo, porter). 
TO JUGGLE, dźńg'-gl, v. n. ku- 
glarzyć, łudzić, tumanić. 
JUGGLE, s. kuglarstwo; mata- 
ctwo , oszukaństwo. 
JUGGLER, dżug'-gl-ftr, s. ku- 
glarz, sztukmistrz; oszust. 
JUGGLINGLY, dżńg'-gl-lng-łć, 
adv. po kuglarsku. 
JUGULAR, dżu'-gu-lAr, adj. gar- 
dłowy, gardzielowy. 
JUICE, dżus, s. sok, (roślinny 
lub zwierzęcy). 
JUICELESS, dżńs-lćs, adj. bez 
soku, niesoczysty. 
JUICINESS, dżń'-sć-n&, soczy- 
stość. 
JUICY, dźń'-sć, adj. soczysty. 
JUJUB, dzń'-dżQb , s, jujeba, 
jagoda. 
JULAP , dżń'-lśp, s. ulepek. 
JULIA, dźń'lć-a, 8. Julia. 
Fice,blr, ill, bAt-HMÓ, hćn.yFhje, nn.^Nd, prfive, fir, gót.HCure,rfir, fill.UGdTn.HHftńse.||CAul.yBW.g 8Ma. REE 
TO KAW, kśu, v. n. VaM. 
KAW, s. krakanie. 
- KAYL, kil, S. kula; 2) KAYLES, 
«. pl. kręgle, gra w kręgle. 
TO KECK, kók, v. n. zbierać się 
na womity ; fig. to - al, brzydzić 
się czćm. 
KECKSY, k5k*-sć, s. cykuta, 
Świnia wesz. 
KECKY, kćk'-ć, adj. trzcinowa- 
ty, rurkowaty. 
KEDGER, kćd'-żur, s. (mar.) 
kotwica najmniejsza. 
KEDLAĆK, kćd'-lśk, s. gorczyca 
polna. 
KEECH, kććcz, s. bryła, kawał, 
sztuka (np. łoju, sadła); (Shaksp. 
H. VIII) brzuchacz, okara. 
KEEL, kććl, s. (mar.) tram spo- 
dni w okręcie, dno okrętu. 
KEELFAT (właściwie KEEL- 
VAT), kćól'-wśt, s. ochłodnik, na- 
czynie służące do ochłodzenia. 
TO KEELHALE, kWl-hil', v. a. 
(mar.) przeciągnąć za karę majtka 
po podnem okrętu. 
KEELSON, Wćl'-sun , s. (mar.) 
belka przez całą dłuż dna okręto- 
wego idąca. 
KEEN, któn, adj. ostry; gry- 
zący, szczypiący; srogi, surowy; 
gwałtowny , chciwy; cienki, sub- 
telny, delikatny; bystry, przeni- 
kliwy. 
KEENLY, kććn'-ló, adv. ostro; 
chciwie; bystro, delikatnie. 
KEENNESS, kććn'-nós,s. ostrość; 
ostre zimno; gwałtowność; srogość; 
bystrość dowcipu, przenikliwość. 
TO KEEP, kććp, v. ir. 1) a. 
trzymać, dzierżeć; chować, zacho- 
wać, zachowywać; utrzymywać; 
dozierać, doglądać; strzedz, obser- 
wować; postrzegać; obchodzić świę- 
to, święcić; powstrzymać, powścią- 
gać, zatrzymać, przeszkodzić; 2) n. 
trwać; mieszkać, zostawać, przeby- 
wać; dalćj ciągnąć,dalćj postępować, 
kontynuować, nieprzestawać; utrzy- 
mywaćsię. To - house, gospodaro- 
wać. To-an inn, trzymać karczmę, 
być karczmarzem. To - (a) shop, 
trzymać sklep. To - (a) school, 
trzymać szkolę. To the - books, 
utrzymywać książki, być buchalte- 
rem. To - time, trzymać takt. To 
- the field, utrzymać pole, nie- 
schodzić z pola (o wojsku). To - 
company, towarzyszyć. To - s;- 
lence, zachowywać milczenie. To 
- to one's self, zatrzymać u siebie, 
nie wyjawić. To - one's word, 
dotrzymać słowa. To - a noise, 
hałasować. - your contenance, 
demieszaj się, nietrać odwagi. To 
- (a -) going, utrzymywać w ru 
chu. To - a feast, obchodzić 
święto. To - one to his work, 
przynaglać kogo do roboty, zasta- 
wić do roboty. To - one's bed 
(one's chamber), hźeć w łóżku, 
niewychodzić ze stancyi. To - in 
the country, mieszkać na wsi. To 
- counsel, dotrzymać tajemnicy. 
To - lodgers, mieć stancye do wy- 
najęta. To - good hours, zob. 
pod HOUR. To - one's distance* 
JUR 
JULIAN, dżhMMn, 1) s. Julian; 
Julianna; 2) adj. juliuszowy. - 
■account, rachunek juliuszowy (za- 
prowadzony przez Juliusza Cezara, 
-a używany w Anglii aż do roku 
S752). 
JULY, dżń-ll', s. Lipiec. 
TO JUMBLE, dżum-bl, V. 1) a. 
together), pomieszać (groch 
z kapustą), zmieszać; 2) n. pomie- 
szać się. 
JUMBLE, s. mieszanina. 
TO JUMP, dźhmp, v. n. skakać, 
skoczyć; trząść (o wozie); fig. 
zgadzać się. To - over, przesko- 
czyć. 
JUMP, s. skok, sus. To give a 
- , skoczyć, susnąć; JUMPS, pl. 
gorset, stanik. 
JUNCATE, dźung'-klt, s. pla- 
cek z serem. 
JUNCOUS, dżung'-kis, adj. za- 
rosły sitowiem. 
JUNCTION , dźfing'-szfin , s. 
złączenie, połączenie. 
JUNCTURE, dźungk*-czór, s. 
fuga, staw; połączenie, skojarze- 
nie , ścisła przyjaźń; stan, położe- 
nie , zbieg okoliczności. 
JUNE, dżun, s. czerwiec. 
JUNIOR, dżu'-nć-&r, adj. młod- 
szy. She is my - by ten years, 
ona jest młodsza odemnie o dzie- 
sięć lat. My juniors, młodsi ode- 
mnie. 
JUNIPER, dźi-nS-pOr, 8. ja- 
łowiec. 
JUNK, dźóngk; s. nazwisko je- 
dnego ze statków chińskich; 2) ka- 
wałek starćj liny. 
JUNKET, dżung'-klt, s. łakotki, 
przysmaczki, smaczne kąski; po- 
kątne ich zajadanie. 
TO JUNKET, v. n. pokątnie za- 
jadać przysmaczki; hulać, biesia- 
dować. 
JUNTO, dżun'-tó, a. zmowa kil- 
ku osób, kabała, intryga; junta 
(hiszpańska lub portugalska). 
JUPITER, dżu'-pMór, 8. Jo- 
wisz. 
JURATORY, dżń^i-tar-ć, adj. 
składający przysięgę. 
JURIDICAL,dźu rld'-dó-kM, adj. 
sądowy, sądowny, sądowniczy. - 
adv. sądownie. 
JURISCONSULT , dżń-rls-kón'- 
sfiłt, s. jurysta, prawnik. 
JURISDICTION, dżń-rls-dlk'- 
szun, s. juryzdykcya, sądowni- 
ctwo. 
JURISPRUDENCE,dżń-ris-prfió'- 
dćns, s. jurysprudencya, nauka 
prawa, prawoznawstwo. 
JURIST, dzd'-rlst, s. jurysta, 
prawnik. 
JUROR, dźń'-rur, s. sędzia, je- 
den z sądu przysięgłych. 
JURY, dżłi'-rć, s. w. P. (sąd oby- 
watelski złożony z osób nienagan- 
nego imienia, wyrokujących pod 
przysięgą),sąd przysięgłych. Grand 
-, zob. pod GRAND. Petty-. 
pod PETTY. - man, przysięgły. 
- mast, maszt postawiony napręd- 
ce w miejscu straconego w burzy 
lob w bitwie. 
KAT 
JUST, dżńst, i) adj. sprawie- 
dliwy, słuszny, rzetelny, cnotliwy, 
dokładny, sprawiedliwy (o miarach, 
wagach); 2) adv. właśnie, dopiero, 
tylko co. - so, tak właśnie, nie- 
inaczój. - now, tylko co. 
JUSTICE, dżńs'-t!s, Sprawie- 
dliwość, słuszność, rzetelność; sę- 
dzia. To administer-, wykony- 
wać sprawiedliwość. To do -, wy- 
mierzyć sprawiedliwość, oddać spra- 
wiedliwość. In -, jak słusznie, 
jak sprawiedliwie.-of the common 
pleas, sędzia tak nazwanego try- 
bunału spraw cywilnych. - of {the) 
peace, sędzia pokoju. 
JUSTICEMET, dź6s'-tls-mćnt, s. 
procedura sądowa. 
JUSTICESHIP, dżós'-tls-szlp, s. 
urząd sędziego. 
JUSTICIABLE, dźas-t!sz'-M-bl, 
adj. należący do jakiego sądowni- 
JUSTICIARY, dżńs-tIsz'-ć-Sr-i, 
s. sędzia justycyaryusz. 
JUSTIFIABLE, dias'-tMM-bl, 
adj. dający się usprawiedliwić. - 
NESS, s. możność usprawiedliwie- 
nia. obronienia. 
JUSTIFICATION, dżńs-tć-fó-kł - 
szBn, 8. usprawiedliwienie; roz- 
grzeszenie, absolucya. 
JUSTIFICATIVE, dżńs-tlf'-ć-kA- 
tlw, adj. usprawiedliwiający. 
JUSTIFICATOR, dźas-tć-fć-ki'- 
tar or JUSTIFIER, dźus'-tć-fł-ur , 
$. obrońca. 
TO JUSTIFY, dżas'-tMi, v. a. 
usprawiedliwiać, bronić; niewin- 
nym uznać. 
TO JUSTLE, dźas'-tl, v.a. i n. 
pchnąć, popchnąć, szturchnąć; po- 
pychać się, szturchać się, uderzyć 
na siebie. 
JUSTLY, dżusC-lć, adv. spra- 
wiedliwie , słusznie; właśnie. 
JUSTNESS, dżńst-nćs, S. słu- 
szność; dokładność, akuratność. 
TO JUT, dźut, v. 1) n. sterczeć, 
wystawać; 2) a. bóść rogami (o by- 
dle). 
JUTLAND, dźut'-Und, s. pół- 
wysep, Jutlandya. 
TO JUTTY, dżat'-tć, v. n. zob. 
TO JUT, 1. 
JUVENILE, dźń'-wć-nll, adj. 
młodzieńczy, młodociany. - ar- 
dour, zapał młodzieńczy. - days 
(- years), kwiat młodości, wiek 
młodzieńczy. 
JUVENILITY, dżu-wć-nir-ć-tć,s. 
wiek młodzieńczy, błąd młodości. 
JUXTAPOSITION, dźóks-ta-pó- 
złsz-ńn, s. przyległość. 
K 
KALI,ki'-lć, s. (morskie ziele) 
solanka. 
KAM, kśm, adj. fi vulg. krzywy. 
KATE, kit, or KATTY, kif-tó, 
s. (skróć, z Katherine) Kasia, 
KATHERINE, kMA'-ćr-!n, s. 
Katarzyna. 
181 
hćm^Flne, fln.||Nó,prive, fór, git-gCóre, cńr,ftll.||Cóin.JHÓ&se.yCAul HBei.flSMn, KEG 
sob. pod DISTANCE. What - a 
dog, etc. zob. pod DOG. To - 
one's temper, hamować się, umieć 
się powściągnąć. To - in favour 
with, utrzymywać się w czyjćj la- 
sce. To - in mind (memory), za- 
trzymać w pamięci. To - in repair, 
w dobrym stanie utrzymywać (dom, 
zabudowania). To - in money, za- 
silać, wspierać pieniędzmi. To - 
one short of money, ująć komu 
zasifru pieniężnego. To - fair 
(well) with one, zostawać z kim 
w dobrćm porozumieniu. To -fair 
together, zgadzać się z sobą, żyć 
wzgodzie. To - watch, stać na 
warcie, wartować. To -asunder, 
trzymać osobno, oddzielnie, żyć 
oddzielnie, mieszkać osobno. To - 
away, powstrzymać, powściągnąć; 
sprzątnąć; nieprzychodzić, niepo- 
jawiać się. To - back, wstrzymać, 
zatrzymać, powściągnąć, taić, ukry- 
wać; pozostać; zaniechać. To - 
behind, pozostać ztylu. To - 
down, zniżyć (cenę'- -'oniźyć, upo- 
korzyć. To - from, powstrzymać, 
powściągnąć, odwieść; zatrzymać, 
niedopuszczać do czego; taić co 
przed kim. To - in, trzymać w ry- 
zie , w karbach; siedzieć w domu. 
7'o -in one's breath, zatrzymać 
dech. To - off, trzymać zdaleka, 
niedopuszczać, odwrócić. - off! 
nieprzystępuj! wara odemnie! To 
- on|, postępować dalćj, ciągnąć 
dalćj, kontynuować. To - out, 
niedopuszczać, wyłączyć; zostawać 
zewnątrz (przed sienią, na dworze). 
To - out of reach, stać, zostawać 
opodal (żeby nie być dościgniętym). 
To - out of sight, ukrywać; ukry- 
wać się. To - to, trzymać się czego. 
To - under, trzymać w podle- 
głości, trzymać na wodzy, w ryzie, 
w karności. To - up, podnieść do 
góry; utrzymać na nogach, podźwi 
gnęć, niedać upaść; utrzymywać. 
To - up a heavy fire (mil.), sy- 
pać rzęsisty ogień. To - up a pa- 
rade, żyć po pańsku, z wielką wy- 
stawą, z przepychem. To - up 
With, sprostać, dorównać, zdążyć 
za kim. To - within, utrzymymać 
w granicach, w obrębach; niewy- 
kraczać po za obręby. To - within 
the bounds of modesty, zob. pod 
BOUNDS. 
KEEP, s. dozór, straż, dogląd, 
utrzymanie; 2) więzienie w da- 
wnych feudalnych zamkach. 
KEEPER, kóóp'-ńr, s. dozorca, 
stróż, strażnik , leśniczy. - of the 
great seal (lord -•), wielki pie- 
•czętarz, kanclerz państwa. -of the 
privy seal, podkanclerz. - at 
home, domator, piecuch. He is her 
-,on ją utrzymuje, ma ją na utrzy- 
maniu. 
KEEPERSHIP, kWp'-fir-szIp, s. 
plac dozorcy, inspektora, i t. d.; 
dozorowanie doglądanie. 
KEEPSAKE, kećp'-sik, s. (mod.) 
pamiątka, podarunek na pamiątkę, 
upominek. 
KEG, kćg (vulg. kSg), s. beczuł- 
ka, baryłka. 
182 
KID 
KELL k51, s. (anat.} błona ki- 
szki okrywająca. 
KELP, kćlp, s. sól ługowa, po- 
KELSON, zob. KEELSON. 
TO KEMB, kćmb, v. a. i zob. 
TO COMB. 
TO KEN, kdn, v. a. zdaleka zo- 
baczyć, dostrzec, postrzec, doj- 
rzeć ; ł (w Szkocyi) znać, wiedzieć, 
umieć. 
KEN, s. dosięglość wzroku, wi- 
dokres, widnokrąg. 
KENNEL, kćn'-nll,s. psiarnia; 
2) lisia nora; rynsztok. 
TO KENNEL, v. n. siedzieć 
w norze, w jamie (jak lis, borsuk); 
mieszkać w dziurze, w lichej cha- 
cie, w ciupie. 
KEPT, kćpt, pręt, i part. zob. 
TO KEEP. 
KERCHIEF, kdr'-czlf, s. i chusta, 
chustka na głowę, kwef. 
KERCH1EFD (- chieft}, kćr'- 
czlft, adj. z chustką na głowie, za- 
kwefiony. 
KERMES , k5r'-mćz, s. czerwiec 
polski (owad). 
KERN, kćrn, s. chłop irlandzki; 
fpieszy żołnierz irlandzki. 
TO KERN, v. n. obrócić się 
w ziarnka. 
KERNEL, kćr'-nll, s. ziarnko, 
jgdro, pestka; 2) gruczoł. - wort, 
trędownik (ziele). 
KERNELLY, kćr'-nll-ć, adj. na- 
ksztalt ziarnka; ziarnisty, jędrny. 
KERSEY, kćr*zć, s. karazyja, 
gatunek płótna grubego na obicia. 
KESTREL, kÓs'-trll, a. pustolka 
(gatunek sokola). 
KETCH, kćcz, s. statek o dwóch 
masztach.Bomb-,zob. pod BOMB. 
KETTLE, kćt-tl, s. kocioł; 
(Shaksp. Ham.) zamiast:- drum, 
duży bęben, taraban, kocioł. 
KEX, kćks, zob. KECKSY. 
KEY, kć, s. klucz (właściwie i 
przenośnie) (muz.} klawisz, gryf, 
klapa (u flotrowersu); główny ton; 
2) przybrzeże. U ider lock and -, 
pod kluczem.- hole, dziura w zam- 
ku. - słone, klucz sklepienia. 
KEYAGE, kć'-ldz, s. oplata od 
statku za postanie przy przybrzeżu. 
KIBE, klb, a. bąbel od mrozu, 
odziębielizna. 
KIBED, kibd, adj. mający odzię- 
bieliznę. 
TO KICK, klk, v.a. i n. kopnąć 
nogą, wierzgać. To - at (against}; 
fig. powstawać przeciw czemu, 
sprzeciwiać się, targać się na co. 
To - down stairs, strącić ze scho- 
dów. To - up a noise (vulg.}, ha- 
łasować , narobić hałasu. To - up 
one's heels, zadrzeć nogi do góry, 
vulq. umrzeć. 
Kick, s. kopnienie , potrącenie 
nogą, wierzganie, bryknięcie. 
KICKER, klk'-kur, s. potrącający 
nogą, wierzgający. 
KICKSHAWS, klk'-szluz, s. coś 
dziwacznego, głupiego, dziwoląg; 
potrawka, łakocie. 
KID, kld, koźle, koźlątko; 2) ł 
wiązka chróstu. - fox (Shaksp. 
KIN 
M. A.) fig. lisię, lisiątko. - gloves* 
rękawiczki z koźlej skóry. 
TO KID, v. n. parkocić się, oko- 
cić się. • , 
KIDDER, kld'-dńr, s. zakupnik 
zboża. 
TO KIDNAP, kid'-nAp, v. a. 
skraść cudze dziecko, zaprzedać 
w niewolę. 
KIDNAPPER, kld'-nJp-pilr, 3* 
dzieciokradzca. 
KIDNEY, kld'-nć, nerki, cyna-* 
dry; fig. (lud.} rodzaj, gatunek, 
kopyto. Men of your -, ludzie 
twego kopyta, podobni tobie. - 
bean, groch szablasty kolorowy. - 
vetch, przelot - wort, rozłóg; 2) 
kuklik. 
KILDERKIN; kll'-dćr-kln, s. ba- 
ryłka, beczułka. 
TO KILL, kil, v. a. zabić; rzezać 
bydło. To - one's self, zabić się. 
KILLER, kli'-lur, s. zabójca, 
morderca. 
KILLOW, kll'-ld, s. czarnoziem. 
KILN, kil, s. cegielnia, piec wa- 
pienny, suszarnia. 
TO KILNDRY, kll -dri, v. a. wy- 
suszyć w piecu, w suszarni. 
KIM BO, kim'- bó, ad), zgięty, 
skrzywiony. To set one's arms a 
-, ująć się podboki. 
KIN, kin, 1) s. rodzaj, gatunek; 
pokrewieństwo, powinowactwo; 
krewny, powinowaty; 2) adj. kre- 
wny, powinowaty; podobny, jedno- 
rodny. Next of -, najbliższy kre- 
wny. Kinsfolk, krewni.- kinsman, 
krewny. - woman, krewna. 
KIND, kind, adj. dobry, dobro- 
tliwy, grzeczny, uprzejmy, łaskaw. 
Be-enough to... (be so-as to... 
be so-and.. .),bądź tak łaskaw... To 
send-wishes (compliments} to...* 
przesłać komu serdeczne ukłony.- 
hearted, dobroduszny, dobrotliwy. 
KIND, s. rodzaj, gatunek; przy- 
miot, własność przyrodzona; tryb, 
sposób. In-, w naturze (nie pienię- 
dzmi). To receive the sacrament 
in both kinds, pożywać sakrament 
pod dwoma przymiotami. Every- 
of, wszelkiego rodzaju. To grow 
out of-,wyrodzićsię, odrodzić się. 
Female-, płeć żeńska. 
TO KINDLE, klnd-'dl, v.a. i n. 
zapalić (właściwie i przenośnie); za- 
palić się; 2) okocić się (o królikach). 
KINDLER, klnd'-dl-ur, s. zapa- 
łacz, podpalacz. 
KINDLY, kind'-ló, adj. i adv. 
grzeczny, uprzejmy, życzliwy; grze- 
cznie, uprzejmie, życzliwie. 
KINDNESS, klnd'-nćs, s. dobroć, 
łaskawość, grzeczność, uprzejmość, 
życzliwość. 
KINDRED, kln'-drćd, 1) s. po- 
krewieństwo, powinowactwo, po- 
bratymstwo; rodzina; krewni, powi- 
nowaci; 2) adj. krewny, powino- 
waty, pobratymczy; jednorodny. 
KINE, kin, s. pl. ł krowy. 
KING, king, s. król. -at arms. 
herold; a-or a beggar, albo sta- 
rosta albo kapucyn.-'s apple, ana- 
nas.-craft, sztuka rządzenia, for- 
tele polityki królewskićj.-cup, jas- 
»oe,Mr,ill, bat.||MĆ, hćn.||Flne,nn.ONó, próre, fór, gót.||Cńret cńr, filL||CÓ!n.|| RMse.f|CAul. ||B«. ||Sódn. KNA 
(kier.-evil, wole, podgarle, szkro- 
ifuiy, zawalki. -'s fisher, zimoro- 
dek. -like, królewski, po króle- 
wsku.-spear, złotogłów (lilia). 
KO KING, v.a. wynieść na do- 
stojność królewską. To-a man at 
draughts, dojechać do damy (w war- 
cabach). 
KINGDOM, klng'-dim, s. króle- 
WS i wo 
KINGDOMED, klng'-dumd, adj. 
{Shaksp. Fr. i Tr.)dumny z władzy 
królewskiej. 
KINGLY, klng'-ie, adj. i adv. 
królewski; po królewsku. - 
KINGSHIP, klng'-szlp, s. króle- 
wskość, władza królewska. 
KINSFOLK, KINSMAN, it. d. 
ZOb. KIN. 
KIRK, kćrk, s. ł (tylko w Szko- 
eyl.) kościół. 
KIRTLE, kćr'-tl, s. kitel, kaftan. 
TO KISS, kls, v. a. całować, po- 
całować. 
KISS, s. pocałunek, pocałowanie, 
buziak, całus. 
KISSINGGRUST, kls'-slng-kriist, 
s. przylepka (u chleba). 
KIT, kit, s. butel; 2) ceber, wia- 
dro; 3) oktawka, małe skrzypce; 
lt) zamiast: kitten, kocie, kociątko. 
The whole-of them, cała ich ro- 
dzina. He is neither-nor kin to 
me, on mi nie jest ani brat ani 
swat. He has neither-nor kin, sam 
jeden w święcie, bez krewnych. 
KITCHEN, klcz'-In, s. kuchnia. 
-boy, kuchta, -furniture, (- 
utensils),sprzęty, naczynia kuchen- 
ne. -garden, ogród warzywny. - 
maid (-wench), dziewka kuchen- 
na , pomywaczka. -stuff, tlustość 
od pieczeni, -work, robota ku- 
chenna. • * 
KITE, kit, s. kania; 2) orzeł 
x papieru, latawiec. -'s foot (ro- 
ślina), jastrzębiec. 
KITTEN, klt'-tn, S. kocię, ko- 
ciąlko. 
TO KITTEN, v. n. okocić się. 
KITTY, kll'-tć, s. (skróć. zCathe 
rine) Kasia, Kaśka 
TO KLICK, klik, v.n. klekotać 
(o zegarze). • 
TO KNAB,nJb,v.a.(vułg.) zrzec, 
pożerać, kąsać. 
KNACK, nik, s. cacko, zabawka, 
fraszka; spryt, zręczność, biegłość, 
praktyka. To have a-at..., mieć 
spryt do czego. He has got a pecu- 
liar-in that way,ms szczególniej- 
szą zręczność do tego. 
KNAG, nig, s. sęk w drzewie, 
guz, garb. 
KNAGGY, nJg'-gć,adj.sękowaty. 
KNAP, nip, s. garb, wyroslość 
na grzbiecie; szczyt, wierzchołek. 
•-weed, chaber, żelaznica. 
TO KNAP, v. a. i n. zgryść, roz- 
'gryść. To-at, chapać, chapnąć, 
(chwytać. 
KNAPSACK, nip'-sak, s. torni- 
ster; sakwy, torba. 
KNAR, nŚr, s. sęk w drzewie. 
KNAVE, niw, s. chłopak, pacho- 
łek ; łotr, filut, hultaj, szelma, szal- 
(bien, oszust. -{at cards), niżnik. 
KNO 
walet. To play the-, lotrować, 
hultaić, oszukiwać. -in grain {an 
arrant-), wierutny lotr. 
KNAVERY, ni-wfrr-ć, s. filute- 
rya, szelmowska sztuka, łotrostwo. 
KNAVISH, ni'-wlsz, adj. filuter- 
ny, szelmowski.-trick, szelmowska 
sztuka, figiel; psikus.-LY, adv. po 
szelmowsku, po łotrowsku. 
TO KNEAD, nććd, v.a. miesić, 
gnieść ciasto. To-up, zamiesić. 
KNEADING, nććd'-lng, s. mie- 
sienie, gniecenie.- trough, dzieża, 
koryto (niecki) piekarskie. 
KNEE,nćć, s. kolano.-deep, aż 
po kolana, aż do kolan. - pan, 
jabłko na kolanie, nadkolanek.- 
string, podwiązka.-tribute, zgię- 
cie kolan , upadnienie na kolana. 
KNEED, iMd,adj. kolankowaty, 
sękowaty. In-kneed, out-kneed, 
z kolanami wgiętemi, z kolanami 
wygiętemi. 
TO KNEEL, nóćl, v. n. klęczeć. 
To-down, uklęknąć, przyklęknąć 
(-to, przed kim). 
KNEL {knell), nćl,<s. dzwonie- 
nie pogrzebowe, dzwonienie za 
umartego. 
KNELT, nćlt, prel. i part. zob. 
TO KNEEL. 
KNEW,nu,preLzo6.TO KNOW. 
KNIFE, nlf, s. nóż. 
KNIGHT, nlt, s. rycerz, kawaler; 
tytuł idący po baronet; kawaler or- 
deru; skoczek, konik (w szachach). 
-errant, błędny rycerz. -erran- 
try, błędne rycerstwo. 
TO KNIGHT, v. a. pasować na 
rycerza. 
KNIGHTHOOD, nlt'-hud, s. ry- 
cerstwo , stan rycerski. 
KNIGHTLY, nłt'-lć, adj. rycer- 
ski , kawalerski. 
TO KNIT, nlt, v. r. I ir. a. i n. 
robić pończochę , na drótach robić; 
dzierzgać, wiązać. To-the brows, 
zmarszczyć brwi, marsa (kozia) po- 
stawić , zasępić się. 
KNITER, nlt'-t&r, s. robiący, 
robiąca pończochę. 
KNITTING, nlt'-t!ng,s. robienie 
pończochy. - needle, drót do ro- 
bienia pończoch. 
KNOB, nób,s. guz, garb, gał- 
ka ; czub; sęk. 
KNOBBED, nóbd, adj. guzowa- 
ty, gruzlowaty, sękowaty. - stick, 
sękowatka. 
KNOBBINESS, nób'-bć-n&, s. 
sękowatość. 
KNOBBY, nób-bć, adj. zob. 
KNOBBED. 
TO KNOCK, nók', v. a. i n. stu- 
kać, pukać, kołatać; tłuc, przy- 
lluc, stuknąć o co, uderzyć. To- 
at the door, pukać do drzwi. To 
- one's head against, uderzyć 
lub stuknąć o co glow?. To - 
down, przybić, przy tłuc, posztur- 
chać. To - down to one in an 
auction, przysądzić co komu na li- 
cytacyi. To - in, wbić. To - off, 
odbić, utrącić. To - on the head, 
stuknąć, uderzyć w głowę; fig. 
zniszczyć, zgubić. To - under, 
{vulg.), poddać się, złożyć broń. { 
LAB 
KNOCK, s. stuk, kołatanie do 
drzwi, pukanie; raz, uderzenie. 
KNOCKER, ndk'-kur, 3. mło- 
tek , kołatka u drzwi; stukający t 
koła tający. 
TO KNOLL, ndl, v. a. i n. 
dzwonić po umarłym. 
KNOLL, s. wzgórek, wierzchołek. 
KNOT, nót, 3. sęk; węzeł; fon- 
taż; zawiązek, pączek; fig. sęk , 
trudność, zawikłanie. - grass, 
rdest, perz. 
TO KNOT, v. 1) a. wiązać, plą- 
tać, spleść; fig. zaplątać, zawiklać; 
2) n. dostać sęków, gruzlów, wę- 
złów ; kolankowacieć; puszczać pa- 
czki. 
KNOTTINESS, ndt'-tó-nćs. 3. 
sękowatość , gruzłowatość ; fig. 
trudność, zawikłanie, 
KNOTTY, nót'-tć, adj. sękowa* 
ty, gruzłowaty, kolankowaty, fig. 
trudny, zawiły. 
TO KNOW, nd, v. ir. a. I n. 
umieć; znać; wiedzieć. To-by 
sight, znać z widzenia. To let one 
-, dać znać, uwiadomić. To come 
to - , dowiedzieć się. To - for 
certain, wiedzieć z pewnością. To 
- from, rozeznać, rozpoznać,, 
odróżnić. 
KNOWABLE, nd'-i-bl, adj. mo- 
gący być poznanym. 
.KNOWER, nó'-ur, s. znawca, 
wiedzący, umiejący. 
KNOWING, nd-Ing, adj. zna- 
jący, wiedzący, umiejący; biegły, 
przemądry, świadomy-. 
KNOWINGLY, nó'-lng-lć, adv. 
z wiadomością rzeczy , umyślnie, 
rozmyślnie; biegle, przemądrze. 
KNOWLEDGE, nd'-lćdż, 3. wia- 
domość, znajomość, wiedza. With- 
out my -, bez inojćj wiedzy/ To 
have a carnal - of a woman, 
spólkować z kobićlą. 
KNOWN, nón, part. zob. TO 
KNOW, znany. If it should come 
to be-, jeżeli się to wyda. He was 
never - to laugh, nigdy go nic- 
widziano śmiejącego się. 
KNUCKLE, nuk-kl,s. kostka, 
staw, kłykieć u palców; {bot.), ko- 
lanko. 
TO KNUCKLE, v. a. (vulg.), 
poddać się, uledz. 
KNUCKLED, nuk'-kld, adj. ko- 
lankowaty. 
Ł 
LA, 13, (vulg. I3u) , inter), patrz 
go ! 
LABEL, 1 i'-bć 1, s. znak, kartka 
na czćm. 
LABIAL, li'-bMI,' adj. ustny, 
wargowy. -tellers {labials), s. 
pl. litery wargowe. 
LABIATED, U -bó-A-tćd, adj. 
wargaty. 
LABIODENTAL , li-bó-ó-dćn'- 
t31, adj. wymawiany za pomocą 
warg i zębów. 
LABORATORY, Idb'-bd-rAtftr-i, 
3. laboratoryuin chemiczne. 
183 
jace,bar,IH, bAt.yMĆ, h5n.|lFlne,nn.||Nd, prfive, fór, gdt.||CCjre, c&r, Kill. ]]Cd!n.]| H5use.]lCJul.pód.|(SÓ5n. LAC 
LABORIOUS, 14-b6'-rMs, adj. 
roboccy, pracowity; żmudny, nio- 
solny. -LY, adv. pracowicie. - 
NESS, t. pracowitość 5 amol, 
trudy. 
LABOUR , li'-bfir, s. robota , 
praca, trud; bole przy rodzenu. 
in-, w boleściaęh porodu. To 
lote one's -, napróźno podejmo- 
wać pracę, napróźno się trudzić. 
TO LABOUR, v. n. i a. praco- 
wać, biedzić się, usiłować, trudzić 
się, starać się. To - under bad 
health, chorować, cherlać, kawę- 
czeć. To - under great difficul- 
ties, mieć jk> pokonania ogromne 
trudności. To-with child, leżeć 
w boleściach porodu, odbywać po- 
łóg, z legać. 
LABOURER, li'-bór-&r, s. ro- 
botnik, wyrobnik. 
LABOURSOME, libir-sóm, adj. 
i trudny, mozolny, pracowity. 
LABYRINTH, lib'-Wr-lnlA, s. 
labirynt; manowiec, kręta droga. 
LACE, lis, s. sznurek, sznu- 
rówka; koronka; galon.-man, 
koronkami handlujący; szmuklerz. 
TO LACE, v. a. sznurować, za- 
sznurować; obszyć koronką lub 
galonami. 
LACERABLE, LW-s^r-ń-bl, adj. 
mogący być rozdartym. 
TO LACERATE, lis'-sćr-At, v. a. 
podrzeć, rozedrzeć. 
LACERATION , ISs-sSr-i'-sz&n, 
s. podarcie, rozdarcie. 
LACERATIVE , lis'-sćr-A-t!w , 
adj. rozdzierający. 
LACHRYMAL, lśk'-krć-mM, adj. 
sączący Izy, z którego się izy sączą. 
- ducts, kanały łzawe. - fistula, 
fistula Izawa. 
LACHRYMARY, Uk'-krć-m4-rć, 
adj. zawierający łzy. 
LACHRYMATION , Pk-krć-mi'- 
sz&n, s. wylewanie łez, płacz. 
t LACHRYMATORY, lAk -kró-mS- 
tur-ó, s. naczynie do zebrania łez 
(u starożytnych). 
TO LACK, lik, v. a. i n. nie 
mieć, potrzebować; brakować, nie- 
dostawać, schodzić na czćm. 
LACK,l)s. brak, niedostatek, 
potrzeba. To have-, potrzebo- 
wać. - brain (-wit), bezmozgi, 
głupi. - linen, nie mający koszuli 
na grzbiecie. - lustre, bez lustru, 
ciemny; 2) lack-a-day! interj. 
bićda! niestety! 
LACKER, iJk'-kur, s. lakier, 
pokost. 
TO LACKER, v. a. lakierować , 
pokostować. 
LACKEY, lAk'-kó, s. lokaj. 
TO LACKEY, v. a. i n. służyć za 
lokaja. 
LACONIC (-al) , B-kdn'-lk, 
adj. krótkomowny, węzłowaty, la- 
koniczny. -ALLY, adv. lakoni- 
cznie. 
LACONiSM, IAk'-kó-nlzm, s. kró- 
tkomowność, lakonizm. 
LACTARY, 14k'-t4-ró, 1) adj. 
mleczny; 2' s. mleczarnia. 
LACTATION, - Uk-ti-szun, s. 
karmienie piersiami, ssanie. 
184 
LAM 
LACTEAL, lik'-ti-il, 1) adj. 
mleczny. - veins, pl. żyły mle- 
czne; 2) LACTEALS, s. pl. (ańat.) 
naczynia mleczne. 
LACTEOUS, lik'-ti-ta, adj. 
mleczysty, mleczny. 
LACTESCENCE, lik-tćs'-sćns, S. 
mleczastość. 
LACTESCENT,lik-t&'-sćnt, adj. 
LACTIFEROUS, lik-tlf'-Mr-fts, 
adj. mlekodajny, służący do prze- 
prowadzenia mleka. 
LAD, lid , s. chłopak, chłopiec. 
LADDER, lid'-dur, s. drabina. 
LADE, lid, s. ujście rzeki. 
70 LADĘ, v. r. i ir. a. i n. ła- 
dować, pakować. To - out, wyła- 
do wać* 
LADEN, li'-dn, part. zob. TO 
LADĘ. 
LADING, 1i'-dlng, S. ładowanie; 
ładunek, ciężar. 
LADLE , IA'-dl, $. warzęcha. 
LADY, !i'-dć, s. pani zacnego 
urodzenia, pani (przed imionami 
dam szlachetnie urodzonych); w o- 
gólności wyrażenie grzeczne dla 
każdćj kobiety nienaleźącćj do gmi- 
nu; żona, małżonka, pani, wład- 
czyni. Our -, Najświętsza Panna. 
Your-, żona pańska. -bedstraw 
(roślina), przytulica prawdziwa. - 
oird (- bug, - cow,-fly), słon- 
ka , majówka. -'s comb, iglica, 
grzebienica, źorawie noski. -day, 
zwiastowanie Najświętszej Panny. 
-'s hair, włoski Panny Maryi, 
złotowłos murowy. -like, po dam- 
sku, jak przystoi na damę. -'s 
maid, garderobiana , subretka. - 
manile, gwiazdosz. -'s mock, ru- 
kiew, rzeżucha wodna. 
LADYSHIP, li'-dć-szłp, S. (uży- 
wa się mówiąc do damy zacnego 
urodzenia), pani. 
LAG, lig, adj. i s. ostatni, naj- 
gorszy, najpodlejszy, najniższy; f 
powolny, leniwy, ociągający się; 
pozostający z tyłu; (Shaksp.), mo- 
tłoch. 
TO LAG, V. a. ociągać się, przy- 
zostawać się, guzdrać się, mitręźyć. 
LAGGER , lig'-gur, s. mitręga, 
guzdracz. 
LAICAL, li'-ć-kM, adj. świecki. 
LAID, lid, pręt, i part. zob. 
TO LAY. 
LAIN, lin, part. zob. TO LIE, 
LAIR, lir, s. legowisko, leźysko 
(grubego zwierza). 
LAIRD, lird, S. (w Szkocyi), 
szlachcic, właściciel gruntowy. 
LA1TY, li'-ć-tć, s. stan świecki. 
LAKE, lik, s. jezioro. 
LAMB, lim, s. jagnię, baranek. 
The holy -, Baranek Boży, -'s 
wool, wełna jagnięca; (vulg.) , 
słodkie piwo zpieczonemi jabłkami. 
LAMBENT, lim'-bćnt, 1) adj. 
liźący, igrający, wspinający oię (o 
płomieniu); 2) s. Her. ,lew 
z wywieszonym językiem. 
LAMBKIN, lim'-kln,s.jagniątko. 
LAME, lim, adj. chromy, kula- 
wy; fig- ułomny, niedokładny, nie- 
doskonały. 
LAN 
TO LAME, v. a. ochromić, oka- 
LAMELLATED, lim'-m«lli-tW. 
adj. wyłożony blaszkami; liściasty. 
LAMELY, lim'-ló, adv. chromo, 
kulawo. 
LAMENESS, lim'-nćs, s. chro- 
mość, kulawość, kulanie. 
TO LAMENT, li-mćnt', v.a. 1 
n. płakać, lamentować, narzekać, 
opłakiwać, żałować, boleć, ubo- 
lewać. 
LAMENT, ł. lament, narzeka- 
nie , użalenie, żale. 
LAMENTABLE, lim'-mćn-ti-bl, 
ad], płaczu godny, opłakany; nę- 
dzny, lichy, mizerny. -LY, adt, 
w opłakanym stanie , nędznie, li- 
cho , mizernie. 
LAMENTATION,li-mSnti'-szfin, 
S. narzekanie, opłakiwanie, ubole- 
wanie, użalenie. 
LAMENTED, li-mćn'-tCir, s. u- 
bolewający, narzekający. 
LAMENTINE, lim<m«n-tin, 8. 
brzegowiec, krowa morska (ryba). 
LAMINA, lim'-mć-ni, s. blacha, 
blaszka. 
LAMINATED, lim'-mi-ni-tM, 
adj. wykładany blaszkami, powle- 
czony, okryty płatkami, złożony 
z warstw podobnych do blaszek. 
TO LAMM, lim, v. a. (culg.), 
wybić, wy wałkować skórę. 
LAMMAS, lim'-mis, s. dzień Ś. 
Piotra w okowach. 
LAMP , limp, s. lampa. 
LAMPASS, łanT-pis, s. żaba , 
choroba końska , wyrostki pod ję- 
zykiem czerniejące. 
LAMPOON , lam-pdón', s. pasz- 
kwil, satyra. 
TO LAMPOON, v. a. napisać tu 
kogo paszkwil, wyśmiać, wyszydzić 
wierszem. 
LAMPOONER, lAm-pMn'-tir, s. 
paszkwilant. 
LAMPREY, lim'-pri,s. lampreta, 
minóg morski. 
LANCE, lins, lanca, dzida, ko- 
pija, włócznia. 
TO LANCE, v. a. pchnąć, ukłóć, 
przeszyć; (chir.) rozciąć, otworzyć. 
LANCER, lin'-silr, s. kopijnik, 
ułan. 
LANCET, lin'-słt,s. lancet, pu- 
szczadto. 
TO LANCH, linsz, v. a. zob. 
TO LAUNCH. 
LANCINATION, lin-si-ni'-sz&n, 
s. rozdarcie. 
TO LANCINATE, Iin--si-nit, ®. 
a. drzeć, rozedzreć. 
LAND, lind, s. kraj; kraina; 
grunt, własność gruntowa, dobra 
gruntowe; ląd ; + uryna. To - 
damn, (Shaksp. W. T. właściwie ; 
zatrzymać odchodzenie uryny), za- 
bić. By -, lądem. - carriage, 
transport towarów lądem. - fali, 
spadek w dobrach gruntowych. - 
flood, wylew, rozlew, zalew.-for- 
ces, wojsko lądowe. - grave, land- 
graf. - holder, właściciel dóbr, 
possessor. - jobber, Jwndlujący 
dobrami. - lady, pani, dziedzicz- 
katObywateika; karczmarka,gospo 
fice, bir, ill, bit.y MJ, Mn.[| Fine,fin.[| Nd,prdve, fir, gót.^ Cńre, chr^ fuIl.flCdln.||Hd&se.[j Ciul.OBić. Q S5S>^ 185 
LAP 
iiyni. - locked, otoćzzny lądem. 
- loper (- lubber), wyraz uży- 
wany przez marynarzy o tych co 
inigdy na morzu nie byli. - lord, 
•właściciel dóbr, pan dziedziczny; 
karczmarz, gospodarz. - mark, 
graniczny znak , kopiec. - rail, 
derkacz, chróściel. - rakers 
(Shaksp.) piechotni podróżni. - 
steward., komisarz, ekonom. - 
tax, podatek gruntowy. - waiter, 
strażnik komory celnćj. 
TO LAND, v.a. i n. wysadzić na 
ląd, wylądować. 
LANDED, I3n'-d3d, ad], posiada- 
jący własność gruntową. 
LANDING, lind'-tng, s. wylądo- 
wanie. -, or - place, miejsce do 
wylądowania. 
LANDLESS, 13nd'-lćs, ad], nie- 
posiadający własności gruntowćj. 
LANDSCAPE, 13nd'-skip, s. lant- 
szaft, pejzaż. - painter, malarz 
widoków, okolic. 
LANDWARD, 13nd'-u4rd, adv. 
kv lądowi. 
LANE, lin, 3. uliczka, zaułek, 
drożyna między płotami. 
LANGUAGE, ling' guldź, 3. ję- 
zyk, mowa. - master, nauczyciel 
języków. 
LANGUAGED,13ng'-gu!dźd, adj. 
umiejący wiele języków. 
LANGUID, Wng'-guld, adj. słaby, 
mdły ; -LY, adv. słabo, mdło; - 
MESS, słabość, mdłość. 
TO LANGUISH, Ung'-gulsz. v.n. 
omdlewać, słabnąć, tęsknić, usy- 
Cbać. 
LANGUISH, 8. omdlałość; tęs- 
knota. 
LANGUISHING, 13ng'-gulsz-lng, 
ad), omdlewający, tęsknący; -LY, 
adv. w omdleniu, w tęsknocie. 
LANGUISHMENT, 13ng'-guisz- 
mćnt, 3. omdlenie, osłabienie, tęs- 
knota. 
LANGUOR, ISng'-gullr, s. sła- 
bość, wątłość, znużenie, zmordo- 
wanie. 
TO LANIATE , lż'-nć-4t, v. a. 
rozszarpać, rozedrzeć. 
LANIFICE, lin -ó-fls, 3. wełniana 
robota. 
LANIGEROUS, 13-nld'-źćr-us, 
adj. wełną okryty, wełnisty. 
LANK, lśnk, adj. cienki, chudy, 
chuderlawy, wysmukły; (Mili.) sła- 
by, mdły. 
LANKNESS, 15ngk'-nćs, s. cien- 
kość, chudość, wysmukłość. 
LANTERN (LANTHORN), 13n'- 
turn, s. latarnia. - jaws (lud.), 
chuda twarzyczka. 
LANUGINOUS, 13-nń'-dżln-iis, 
adj. okryty mchem, puchem, dro- 
bnemi włosami. 
LAP, Iżp, s. łono; poła; podołek, 
kolana. - dog, piesek faworyt, 
psiątko, psinka. - fuli, pełen po- 
dołek. 
TO LAP, v. a. i n. obwinąć, ob- 
motać, oplątać; 2) chłeptać, łeptać 
(o psach, kotach). 
LAPICiDE, 13p'-ć-sld, 3. kamie- 
niarz, kamiennik. 
LAPIDARY, 13p*-ć-d3r-ć, i) 3. 
LAR 
rzeźbiarz kamieni, rytownik, jubi- 
ler; 2) adj. ryty na kamieniu.- 
style, napis na kamieniu, styl napi- 
sowy. 
TO LAPIDATE, lip'-ć-dit, v. a. 
kamienować, ukamienować. 
LAPIDAT1ON, lap-ć-d4'-szun, s. 
ukamienowanie. 
LAPIDEOUS, 13-pld'-ć-Cis, adj. 
kamieniasty. 
LAPlDESCENCE,l3p-ć-dćs'-sćns, 
3. skamieniałość, skamienienie. 
LAP1DESCENT, lżp-ć-dćs'-sdnt, 
adj. obracający się w kamień. 
LAP1DIFIC, lap-ć-dlf-lk, adj. 
obracający w kamień. 
LAPIDIST, 13p'-ć-dlst, 3. zob. 
LAPIDARY. 
LAPIS, li'-p!s, s. kamień. - la- 
zuli (13ź'-ń-ll or lAz'-ń-lć), lazur, 
kamień lazurowy, błękit górny. 
LAPLANDER, 13p'-13n-dur, s. 
Lapończyk. 
LAPPER, lap'-pur, s. obwijający, 
oplatający; 2) chłeptający, łeplający. 
LAPPET, 13p'-plt, cypel, koniu- 
szek; dzyndzyk. 
LAPSE, łdps, 3. upadek, usterk, 
błąd; ciąg, przeciąg czasu, upływ, 
upłynienie czasu. 
TO LAPSE, v. n. upadać, pośli- 
znąć się, potknąć się; wymknąć się 
(o biedzie), pomylić się; przypaść 
na kogo, dostać się komu; ubiedz, 
upłynąć, minąć. The right of elec- 
tion to that dignity lapsed in the 
crown, prawo wyboru na tę godność 
dostało się koronie. 
LAPWING, 13p'-ulng, s. czajka. 
LARBOARD, 13r'-bórd,s. (mar.) 
bakort, lewy bok okrętu. 
LARCENY, lif-sć-nć, s. kra- 
dzież, złodziejstwo. 
LARCH (-tree) , ISrcz, s. mo- 
drzew. 
LARD, 13rd, s. słonina. 
TO LARD,v.a.szpikować słoniną. 
LARDER, ł3r'-dur,s. komora, 
spiżarnia. 
LARDERER , 13r'-dur-fir, 3. sza- 
farka, klucznica. 
LARES, 14r'-ćz, s. pl. Bogi do- 
mowe. 
LARGE, 13rdż, adj. wielki, sze- 
roki, obszerny, przestronny; hojny, 
obfity; rozwlekły. At-,obszernie; 
wolnie, swobodnie. To go at -, 
rozciągać się; pójść w świat. To 
talk at-, obszernie opowiadać, 
rozwlekać się;-LY, adv. szeroko, 
obszernie; hojnie, rozwlekle. 
LARGENESS, i3rdź'-nćs, 3. sze- 
rokość, obszerność, wielkość. 
LARGESS, i3r'-dzćs, s. hojność, 
szczodrobliwość; hojny podarunek. 
LARGITION, 13r-dż!sz'-un, s. 
obdarzenie, udarowanie. 
LARK, 13rk, s. skowronek. - 
spur (roślina), osti óźka, mądrze- 
niec. 
LARKER, 13rk'-ńr, s. polujący 
na skowronki. 
LARUM, llr'-rum, s. ł alarm. 
. LARVA, 13r'-wi, s. gąsienica, li- 
LARVATED, 13r'-wi-tćd, adj. 
zamaskowany. 
LAT 
LARYNGOTOMY, ISr-ln-gdl-d- 
mć, 5. {chir.) rozcięcie, otworzenia 
krtani. 
LARYNX, li'-Hngks, s. {anat.} 
krtań, rura oddechowa. 
LASCIVIOUS, U-slw'-wć-6s, adj. 
lubieżny, jurny; -LY, adv. lubie- 
żnie; -NESS, łubieźność. 
LASH, łasz, 5. bicz, batog, bat; 
cięgi, chłosta, pręga, sine basy; fig. 
przycinki, przymówki, przygryzkś. 
TO LASH,v. a. smagać, chłos- 
tać, biczować; fig. przycinać, przy- 
mawiać, wyśmiać, wyszydzić. 
LASHER, Ićsz'-ur, s. chłostający, 
smagający. 
LASS, 1 As , s. dziewczyna (niż- 
szego stanu). - lorn {Shaksp. 
Temp.), opuszczony od kochanki. 
LASSITUDE, Us'-só-tiid, s. znu- 
żenie, utrudzenie. 
LAST, list, 1) adj. ostatni, prze- 
szły , upłyniony. 77ie -but one, 
przedostatni. - week, przeszły ty- 
dzień^Ał -1na koniec, na ostatek. 
To the?-, do ostatka, do ostatniego. 
To the - degree, w najwyższym 
stopniu. Ol the - importance, 
największćj wagi. He has breathed 
his -, wyzionął ducha. That is not, 
lost which comes at - (prov.), Ie-' 
pićj późno jak nigdy; 2) adv. osta- 
tniego razu, niedawno. 
TO LAST, v. n. trwać. 
LAST, s. kopyto (szewieckle); 2) 
łaszt; 3) a -0/ hides, dwieście 
skór. To put upon {to set on) the 
-, włożyć, wbić na kopyto. 
LAST AGE, l^s'-tidz, s. opłata o<i 
łasztu. 
LASTING, Us'-tlng, adj. trwają- 
cy, trwały; -LY, adv. trwale; - 
NESS, s. trwanie, trwałość. 
LASTLY, iist-lć, adv. naosta- 
tek, nakoniec. 
LATCH, IŚcz, s. klamka. 
TO LATCH, v. a. zamknęć na 
klamkę, spuścić klamkę. 
LATCHET, licz'-lt, s. rzemyk u 
trzewika. 
LATE, lAt, adj. i adv. późny; 
ostatni; byty, bywszy; nieboszczyk, 
nieboszczka; późno. Of -, nieda- 
wno. A- author, nowy pisarz. The 
- M. N..., nieboszczyk P. N... Tke 
- king, ś. p. król. 
LATELY, lśt'-lć, adv. niedawno. 
LATENESS, Ut'-nćs, s. późność, 
późna pora. 
LATENT, \h'-t^nt, adj. skryty, 
ukrytv. 
LATERAL, lAt'-tćr-łil, adj. bo- 
czny, uboczny, poboczny; - LY, 
adv. ubocznie, pobocznie. 
LATE WARD, lil-uJrd, adj^ 
przypóźny. 
LATH, lith, s. łata (dachowa). 
TO LATH, v. a. łatami obić. 
LATHE, 14TH, s. toczydło tokar- 
skie. 
LATHER, lśTH,'-flr, s. mydliny. 
TO LATHER, v. 1) a. mydlić^ 
namydlić, zamydlić; 2) n. muso- 
wać, pienić się. 
LATIN, Ut'-tln, adj. łaciński. 
LATINISM,lAt'-lłn-nłsm, wyraiei 
nie właściwe językowi łacińskiemu.. 
Fke, bJr, ill, bit. |jMć,hćn.y Fine, tln.||Nó,próve, fdr, gót.lJCure, cór, full.flCdln.|jHftńse.]|C4uI.||BćMSton., La 
lazły, wolny, rozwolniony, otwarty; 
laxujący; fig. nieokreślony, nieo- 
znaczony, niedokładny; rozwiozły, 
2) 8. laksacya , biegunka. 
LAXAT1ON, 13k-si'-szfin, s. roz- 
puszczenie , rozwolnienie; rozla- 
złość, obwisłość. 
LAXATIVE, Uks'-3-tlw, 1) adj. 
rozwalniający ; 2) 8. lekarstwo na 
rozwolnienie. -NESS, 8. laxa, la- 
xans. 
LAXITY, ISks'-i-td, or LAX- 
NESS, lżks'-nćs, 8. rozwolnienie, 
rozlazłość, obwisłość; wolny sto- 
lec; fig. rozwiązłość, rozprzęże- 
nie ; niedokładność. 
LAY, 13, 1) pręt. (zob. TO LIE), 
leżał; 2) adj. świecki; 3)s. pokład, 
szychta, warstwa ; 2) łąka, niwa; 
3) (w poezyi) piosnka, piosneczka; 
li) zakład, stawka. - brother, laikT 
braciszek. -land, pastwisko; u- 
gor, odłog. - man świecki czło- 
wiek. 
TO LAY, v. ir. a. i n. kłaść, 
położyć, stawić, postawić; przeło- 
żyć, przedstawić; założyć; uciszyć, 
uśmierzyć , uspokoić; kłaść na czyj 
karb, obwiniać, oskarżać; założyć 
się; położyć się. To - bare , ob- 
nażyć, odkryć. To - hold of..., 
schwycić, uchwycić, pochwycić. 
He thinks no law can - hold of 
him, sądzi że go żadne prawo do- 
siągnąć nie może. To - level, zró- 
wnać z ziemią. To - snares, sta- 
wić sidła. To - the cloth, nakryć 
stół obrusem. To - in order, upo- 
rządkować, ułożyć. To - blows, 
wyciąć, uderzyć. To - one on the 
face, wyciąć konju policzek. To - 
a ghosl, upokoić ducha. To - the 
devil, wypędzić czarta. To - the 
dust, przygasić kurzawę. To-the 
corn, wyłożyć zboże (o deszczu, 
wietrze). To - taxes , nałożyć po- 
datek. To-a wager, założyć się. 
To-a plot, uknuć spisek. To- 
the foundations, założyć funda- 
menta. To -Iow, obalić, zrównać 
z ziemią. To - eggs, nieść jaja. 
To- the land, (mar.), stracić ląd 
z oczu. To - a woman, odebrać 
dziecko od położnicy. To-waste, 
spustoszyć. To-about, ciąć w ko- 
ło siebie; szerzyć się; rozpościerać 
się. To - against, zarzucić komu, 
obwiniać. To-along (lo - fiat), 
rozciągnąć, powalić o ziemię. To 
- aside, odłożyć na bok, na stro- 
nę ; fig. zaniechać , złożyć, uchylić. 
To-a sleep, uśpić. To - one's self 
at one's mercy, zdać się na czyją 
laskę. To - before, przełożyć, 
przedstawić. To - by, sprzątnąć, 
schować, zbierać grosze. To - 
down, złożyć: wyłożyć gotówkę; 
położyć zastaw; położyć zasadę. To 
- down the arms, złożyć broń. 
To - down one's life, położyć ży- 
cie. To-down as a rule, poło- 
żyć za zasadę. To - one's self 
down, położyć się. To - forth, 
wystawić na widok. To - in, wło- 
żyć ; uczynić zapas (żywności). 
To - in one's dish, wymiatać co 
i komu na oczy, wy kalać oczy. To - 
186 
LAU 
LATINIST, lAl'-tln-Ist, s. lacln- 
nik, biegły w łacinie. 
LATINITY, 15-tln'nć-U, s. ła- 
cina. 
TO LATINIZE, lAt'-tln-lz, v. a. 
i n. używać wyrażeń łacińskich. 
LATIROSTROUS, li-tć-rós'-trus, 
adj. szerokodzioby. 
LATISH,lit'-lsz, adj. przypóźny. 
LATITANCY, lAt'-tć-tAn-sć, or 
LATITATION, lAt-ć-ti-szón, s. 
skrytość, utajenie. 
LATITANT, lAt'-tć-tAnt, adj. 
skryty, utajony. 
LATITUDE, lAt'-tć-tud, 3. sze- 
rokość , obszerność, przestrzeń, 
rozległość; szerokość jeOgraficzna; 
rozwolnienie , nieokreślona wol- 
ność ; najrozleglejsze znaczenie. 
LATITUDINARIAN, )At-ć-tu-dć- 
nA'-rć-An , 1) ad], wolny, nieokre- 
ślony, nieścieśniony, wolno myślą- 
cy; 2) z. wolnowierca, niedowiarek. 
LATRANT, lY-trint, adj. szcze- 
kający. 
LATRIA, li'-trM, s. cześć, od- 
dawanie czci Bogu. 
LATROCINY, ISC-ró-sć-nć, s. 
kradzież, złodziejstwo. 
LATTEN, Ut'-tćn, i) $. mosiądz; 
2) adj. mosiężny. 
LATTER, IAt'-t&r, adj. później- 
szy, ostatni, niedawny, nowocze- 
sny. -LY , adv. niedawno. 
LATTICE, Ut'-tls, s. krata (u 
okna). -window, okno z kratami. 
TO LATTICE, v. a. kratami o- 
patrzyć. 
LAUD, liud, s. chwała, pochwa- 
la, chwalenie Boga. 
TO LAUD, v. a. chwalić, wy- 
chwalać, pochwalać. 
LAUDABLE, lAu'-dA-bl, adj. 
chwalebny. -LY.adv. chwalebnie. 
■-NESS, s. chwalebność. 
LAUDANUM, Iód'-d4-n6m, s. 
laudanum, opium. 
TO LAUGH, Uf, v. n. I a. śmiać 
się; wyśmiewać, naśmiewać się. To 
- at, śmiać się z czego , drwić, 
szydzić. To - outright, rozśmiać 
się w glos, parsknąć ze śmiechu. 
To - a thing out, wyśmiać co. To 
- to scorn, wyśmiać, wyszydzić. 
To - in one's sleeve, pocichu się 
naśmiewać, śmiech swój pokrywać, 
Laughed at, wyśmiany. 
LAUGH, s. śmiech, śmianie się, 
pośmiech. 
LAUGHABLE , lAf -A-bl , adj. 
śmieszny, śmiechu godny. 
LAUGHER, UE-ur, s. śmieszek, 
naśmiewca. 
LAUGHING, UfMng, s. śmianie 
się. He {ell a -, zaczął się śmiać. 
- stock, cel pośmiewiska, igrzy- 
sko. -LY, adv. ze śmiechem, we- 
soło. 
LAUGHTER, lAP-tfir, s. śmiech, 
pośmiech, pośmiewisko. 
TO LAUNCH, lAnsz, v. a. I n. 
spuścić statek z warsztatu ; ciskać , 
rzucać, miotać; rzucić się, puścić 
się, popuścić wodze; rozwodzić 
się. To-forth in one's praise, 
zacząć kogo wychwalać, rozwodzić 
się s pochwałami. To - out into a 
LAX 
long detail', rozwodzić się nad 
szczegółami. To - into eternily, 
przenieść się do wieczności. To 
into the world, puścić się w świat. 
LAUND, 8. zob. LAWN. 
TO LAUNDER, lAn'-dfir, v. a. 
(Shaksp. J. C.), prać, zmoczyć. 
LAUNDRESS, 13n'-drćs, 8. pra- 
czka* 
LAUNDRY, 13n'-dró, s. praczkar- 
nia; pranie. 
LAUREATE , 13u'-r3-3t , adj. 
uwieńczony laurem, wawrzynem. 
Poet -, nadworny poeta. 
LAUREATION , 13u-rć-3'-sz&n, 
8. otrzymanie stopnia magistra lub 
doktora, na uniwersytetach Szko- 
ckich. 
LAUREL, lór'-rll, 8. laur, wa- 
wrzyn. 
LAURELED, Idr'rlld, adj. u- 
wieńczony laurem. 
LAVA , 13'-w3 , 8. lawa, wyrzut 
gór wolkanicznych, żużel. 
LAVATION, 13-w3'-szun, s. my- 
cie , pranie. 
LAVATORY, 13w'-w3-tur-ć, 8. 
balia , naczynie do umywania ; pła- 
wienie kruszców. 
TO LAVE, 13w, v. a. myć, prać, 
podmywać , skropić , zmoczyć, 
kąpać. 
TO LAVEER, 13-wMr', v. n. 
(mar.), lawirować, krążyć. 
LAVENDER, 13w'-wćn-d&r, 8. 
lawenda. - water, woda lawen- 
dowa. To lay up in -, sprzątnąć, 
schować; zastawić fant. 
LAVER , 13'-wur, s. miednica. 
LAVISH, liw'-lsz, adj. hojny, 
rozrzutny. 
TO LAVISH, v. a. (-away), 
hojnie rozdawać, trwonić, rozrzu- 
cać, marnotrawić. To - on, trwo- 
nić na co pieniądze. 
LAVISHLY, 13w'-lsz-lć, adv. 
hojnie, rozrzutnie. 
LAVISHMENT, I3w'-lsz-mćnt, 
or LAVISHNESS, I3w'-lsz-nćs, 8. 
hojność, rozrzutność, marnotra- 
stwo. 
LA VOLTA , 13-w61'-t3, s. ł ro- 
dzaj tańca. 
LAW , 13u , 8. prawo, ustawa , 
uchwala; nauka prawa. Good in 
-, ważny, prawny, prawomocny. 
To /ollow the -, ■ uczyć się pra- 
wa. To go to -, prawować się, 
zapozwać. To be at-, proceso- 
wać się. Doctor in (at, of) -, do- 
ktor prawa. -giver, prawodawca, 
- giving, prawodawczy. - suit, 
proces. 
LAWFUL, 13u'-ful, adj. pra- 
wny , dozwolony prawem. -LY, 
adv. prawnie, według prawa.- 
NESS, s. prawność, prawość. 
LAWLESS, 13u'-lćs, adj. bez- 
prawny, niepodległy prawu ; prze- 
ciwny prawu, prawolomny. -LY, 
adv. bezprawnie. 
LAWN , I3un, 8. łąka w lesie; 
2) rąbek, muślin (z którego są 
robione rękawy ubioru biskupów). 
LAWYER, I3u'-yćr, 8. prawnik, 
jurysta, adwokat. 
LAX, liks, 1) adj. rzadki, roz- 
rke,b3r,311, bftt.UMó, hćn.||Flne, ln.||Nd, prfive, fór, gót.llCńre, cfir, fóll.||CóIn. jjlldusc.|j C5ul.||Beć. J SMn. LEA 
on (upon), nałożyć;'bić, walić, 
uderzyć. To - a command on, 
surowo przykazać, polecić, dać 
zlecenie. To - violent hands on 
one's self, odebrać sobie życie. To 
- the fault upon one, zwalać na 
kogo winę. To - great stress 
upon a thing, nastawać na co, 
przywiązywać do czego wielką wa- 
gę. To - open, rozłożyć, otwo- 
rzyć, odkryć. To - open the whole 
truth, odkryć całą prawdę. To 
- out, wyłożyć, wystawić na wi- 
dok ; założyć (ogród); wydać, wy- 
łożyć. To-out for a thing, sta- 
rać się o co. To - over, pokryć, 
wyłożyć czćm, obłożyć. To - to, 
przyłożyć, przypisywać; dokazać, 
dać się we znaki. To - a thing to 
one's charge, winować, obwiniać, 
winę komu przyznawać, oskarżać. 
To-claim to..., rościć do czego 
prelensye. To - siege to..., obledz 
miasto. To - to heart, wziąść do 
serca. To -together, złożyć, 
składać. To - heads together, 
■wspólnie się naradzać. To - under 
podłożyć, to-under obligations, 
zobowiązać, zniewolić (przez wy- 
świadczone dobrodziejstwa, usługi). 
To - up, sprzątnąć, schować; 
zbierać, oszczędzać; być złożonym 
chorobą. To - up land, puścić 
grunta odłogiem. To - up provi- 
sions for the whole year, przy- 
sposobić zapasy żywności na cały 
rok. To - upon. zob. pod TO 
LAY ON. • 
LAYER, lA'-ur, s. pokład, szy- 
chta , warstwa. 
LAZAR , li-zńr, s. łazarz. - 
house, zob. LAZARET. 
LAZARET , liz'-Ar-ćt, or. LAZ- 
ARETTO, lóz-dr-rćt-tó, s. lazaret, 
szpital. . • 
LAZILY, lY-zć-lć, adv. leniwie, 
opieszale. 
LAZINESS, iy-zć-nćs, s. leni- 
stwo, próżnowanie, gnuśność. 
LAZING , li'-zlng, ad], leniwy, 
gnuśny, opieszały. 
LAZULI, zob. LAPIS. 
LAZY, iA-zć, adj. leniwy, gnuśny, 
opieszały, próżniacki. - bones, 
leniuch, próżniak. 
LEA, ló, s. ł pole ogrodzone 
plotćm. 
LEAD, Ićd, s. ołów. 
TO LEAD, v. a. powlec, pokryć, 
pobić, polać ołowiem. 
TO LEAD, lód, v. ir. a: i n. pro- 
wadzić, kierować; dowodzić; przy- 
wodzić; rćj wodzić; przywieść do 
czego, powód dać, skłonić. To - 
the way, iść przodkiem, pokazy- 
wać drogę, prowadzić. To-a seden- 
tary life, prowadzić życie seden- 
tarne. to - aside (away), odpro- 
wadzić na bok, na stronę. To - in 
(into) , wprowadzić. To - into a 
mistake, wprowadzić w błąd. To 
- off odprowadzić, sprowadzić. 
To - on (along), daićj prowadzić, 
dowodzić, przywodzić. To - out, 
wyprowadzić. To-out of the way, 
sprowadzić z drogi. 
LEAD, 5. wodza, dowództwo, 
LEA 
przywodzenie, rej, prym, pierwszeń- 
stwo, kierunek. To have the-, 
mieć pierwszeństwo. To take the-, 
rej wodzić, przywodzić, stanąć na 
czele partyi. This takes the-of any 
thing I ever sa w, to jest wyższe nad 
com dotąd widział. 
LEADEN, lćd'-dn, adj. ołowiany; 
fig. ciężki, ociężały. 
LEADER, li'-dur, S. wódz, do- 
wódzca , naczelnik; przewodnik; 
naczelnik partyi; (w kartach) ten 
co zadaje, zagrywa. Leaders, pl. 
przednie konie u powozu. 
LEADING, ló'-dlng, adj. prowa- 
dzący, kierujący, dowodzący; pro- 
wadzący rej,mający pierwszeństwo, 
główny. -article, główny artykuł 
dziennika.-card, pierwsza zadana 
karta.-fact, główny fakt, -fa- 
shion, panująca moda. To have the 
-hand, być na ręku, zadawać 
(w kartach),-man, głowa, naczel- 
nik.-strings, pasek do wodzenia 
dzieci. 
LEAF, Ićf, s. liść, listek; karta 
(w książce): skrzydło podwójnych 
drzwi; płatek, blaszka. Fall of the 
-, listopad, jesień. 
TO LEAF, v. n. puszczać liście. 
LEAFLESS, lóf'-lćs,adj. bez liści. 
LEAFY, lć'-fć, adj. liścisty, liś- 
ciaty. 
LEAGUE, IWg, s. s. liga, przy- 
mierze ; 2) mila Francuzka. 
TO LEAGUE, v. n. zawiązać ligę, 
wejść w przymierze. 
LEAGUER, lć'-gur, s. członek 
ligi, sprzymierzeniec; 2) oblężenie. 
LEAK, Ićk, s. dziura, otwór, 
szpara. To spring a-, (mar.) wodę 
wpuszczać, dziurę mieć, tonąć. 
TO LEAK, v'<n. ciec, cieknąć, 
przeciekać, sączyć się, wpuszczać 
wodę. 
LEAKAGE, lć'-kldź,s. cieczenie, 
przeciekanie; potrącenie cła za wy- 
ęieczony trunek (zazwyczaj 12 od 
sta). 
LEAKY, lć'-kA, adj. ciekący, 
przeciekający; dziurawy, wodę wpu- 
szczający. 
TO LEAN, Ićn, v.r. n. i a. opie- 
rać, oprzeć, oprzeć się, wesprzeć 
się; skłonić się, nakłaniać się, na- 
chylać się. To-on, opierać się na 
czćm. To-against, oprzeć o co, 
opierać się o co. To-over, wisić 
nad czćm, nachylać się. To-to..., 
przechylać się, skłaniać się do czego. 
To-upon, opierać się na czćm; fig. 
spuszczać się na co. 
LEAN, 1) adj. chudy, suchorla- 
wy; fig. chudopachołski, ubogi, 
lichy, nędzny. He is as-as a rake, 
tylko go skóra a kości; 2) s. chudo- 
ta, chudzizna. 
LEANLY, ićn'-lś, adv. chudo, 
chuderlawo. 
LEANNESS, lćn'-nćs,s. chudość, 
chudzizna. 
LEANT, l^nt, pręt, i part. zob. 
TO LEAN. 
TO LEAP, Ićp, v. r. i ir. 1) n. 
skakać, skoczyć. To-over, prze- 
skoczyć. To-forjoy, wyskakiwać 
zradości. He is ready to-out of 
LEG. 
his shin, mało ze skóry nlewysko 
czy z radości; 2) a. skakać ca kro- 
wę, odstanawiać klacz. 
LEAP, s. skok. To taks a-, sko- 
czyć-frog, zabawka dziecinna, ksx 
złotki.-year, rok przestępny. 
LEAPT, lópt, prel. i part. zob. 
TO LEAP. 
TO LEARN, lórn, v. r. i ir. 1) n. 
uczyć się, nauczyć się; 2) a- dowie- 
dzieć się. 
LEARNED, lćr'-nćd, 1) adj. uczo- 
ny, oświecony; 2) the-, s. pl. 
uczeni.-LY, adv. uczenie. 
LEARNER, lćr'-nur, s. uczeń. 
LEARNING, ISr'-nlng, part. s. 
uczenie się; nauka, wiadomość, 
oświata. 
LEARNT,15rnt,preL i part, zob., 
TO LEARN. 
LEASE, Ićs, s. najem, wynajęcie, 
najęcie, aręda, dzierżawa, kontrakt 
arędowny. To let by-, puścić w a- 
rędę, w dzierżawę. To take a-of, 
wzigść co w arędę, zaarędować, 
wzigść w dzierżawę. 
TO LEASE, v. 1) a. puścić w a- 
rędę; 2) n. (Ićz) zbierać kłosy po 
żniwie. 
LEASER, ló'-zur, s. zbierający 
lub zbierajęca kłosy. 
LEASH, lóćsz, s. pas rzemienny, 
powod; smycz, swora. A-of grey- 
hounds,smycz hartów.A-of hares t. 
{myśl.) trzy zajęce. 
TO LEASH,v.a. wzijśćna smycz, 
zesworować. 
LEAST, IWst, adj. 1 adv. naj- 
mniejszy ; najmnićj. At-, przynaj- 
mniej. Not in the-, bynajmniej. 
LEATHER, 15TH'-ftr, s. skóra 
(wyprawna , (iron.) skóra ludzka. 
LEATHERN, adj. skórzany. 
LEATHERY, lóTW-ur-ó, adj. 
podobny do skóry. 
LEAVE, lćw,s. pozwolenie,urlop, 
pożegnanie. By your,-, za pozwo- 
leniem. Give me-, pozwói mi. To 
take-of, pożegnać się z kim.-of 
absence, urlop. - taking, poże- 
gnanie. 
TO LEAVE, v. ir. a. 5 n. opuścić^ 
zostawić; przestać. To-crying, 
przestać płakać. To-off, przestać , 
poprzestać. To-out, wypuścić,, 
opuścić, wyrzucić. 
LEAVED, lóówd, adj. (w składa- 
nych) mający liście. Two-door,, 
podwoje. - ; 
LEAVEN, 15w*-wn,s. kwaśny roz-> 
czyn; ferment; fig. środek pogor- 
szaj^cy. 
TO LEAVEN, v.a. rozczynić, za- 
kwasić, sprawić fermentacyę; fig., 
pogorszyć. 
LEAVER, li'-wur, s. opuszcza- 
jgcv; zbieg. 
LEAVES, IWwz, s. pl. liście. 
LEAVINGS, U'-wlngz, s. pl. 
szczętki, ostatki. 
LECHER, lćcz'-fir, s. lubieżnik, 
sprośnik, rozpustnik. 
LECHEROUS, IScz'-fir-fis, adj. 
lubieżny, sprośny, jurny; -LY, 
adv. lubieżnie, sprośnie;-NESS^ 
s. zob. LECHERY. 
LECHERY, Ićcz^r-Ó, J. łubie-. 
187 
Fice5Mr, Sil, bit.|[Mó,h£n.|]Flne, fln.IJNd, pióve,fór, gdt.<jCiire, cur, f6L jJCdln.[[Hó&se.j]CSul,|{BĆS.jjSWn«i 188 
LEG 
iooić, sprosność,jurność, rozpusta. 
LECTURE, lćk'-cziir, s. wykład 
nauki, kurs; kazanie poobiednie; 
vulg. przestroga, napomnienie, pe- 
rora. 
TO LECTURE, v. a. wykładać 
kurs; uulg. napomnieć, skarcić, 
wylrzćć kapitułę. 
LECTURER, lćk'-czńr-flr,s. pro- 
fessor, nauczyciel; kapelan, po- 
mocnik proboszcza. 
LECTURESHIP, lćk'-czńr-sz!p, 
9. posada professora; kapellania. 
LED, ićd, pręt, i part. (zob. TO 
LEAD) prowadziłem, prowadzony; 
- horse, koń powodowy, koń ju- 
czny. 
LEDGE, Ićdż, s. listwa; pokład, 
warstwa, szycht; skała zachodząca 
w morze, 
LEDGER, 15d*-ż&r, s. wielka 
księga kupiecka. 
LEE, IM, drożdże, lagier, zob. 
LEES; 2) (mar.) strona wystawiona 
na wiatr. 
LEECH, IMcz, s. konował, we- 
terynarz ; 2) pijawka. 
LEEK, lećk, s. pory. 
LEER, lór, s. rzut oka z boku. 
TO LEER, v. n. strzelić okiem, 
spoglądać z boku. 
LEES, IMz, s. pl. lagier, droż- 
dże, osad. 
LEET, IMt, 3. f dzień sgdowy. 
LEEWARD, IM'-uArd, adj. i 
adv. (mar.} wystawiony na wiatr; 
cod wiatr, pod hys. 
LEFT, left, i) pręt, i part. (zob. 
TO LEAVE); 2) adj. lewy. To the 
-, na lewo. - handed, mańkut. 
- handedness, s. używanie łewćj 
ręki. 
LEG, lóg, $. goleń, piszczel, no- 
ga; słupek, postument noga; fam. 
ukłon. To make (scrape) a -, 
ukłonić się, skrobnąć nog?. - of 
mutton, pośladek skopowiny. - of 
a table, noga u stołu. 
LEGACY, idg'-ś-sć, s. zapis, 
puścizna, spadek. 
LEGAL, ić-gśl, adj. prawny; - 
LY, adv. prawnie. 
LEGALITY, ić-gńr-ć-tć, s. pra- 
ę^ność, prawość. 
' TO LEGALIZE, lć'-gM-lz, v. a. 
uprawnić, potwierdzić sądownie. 
LEGATARY, lóg^ń-tir-ć, or 
LEGATEE, Ićg-gA-tM', s. w. p. 
spadkobierca. 
LEGATE, łćg'-głt, s. legat pa- 
pierki. 
LEGATINE, lćg'-g4-tln, adj. le- 
gacki. 
LEGATION, lć-g4'szón, s. iega- 
cya papiezka. 
LEGATOR, I5g-g4'-t6r, s. legują- 
cy, zapisujący testamentem. 
LEGEND; lć'-dźćnd, s. legenda, 
żywot świętych; bajki, brednie ; 
2) napis w kolo monety. 
LEGENDARY, lćd'-żćn-d4-rć, 
adj. wyjęty z żywotów świętych ; 
bajeczny, zmyślony. - tales, po- 
wieści gminne. 
LEGER, zob. LEDGER. 
LEGERDEMAIN, Ićd-żSr-dć- 
min', s. kugiarstwo. 
LEN 
LEGGED, Wgd, adj. (w składa- 
nych) mający nogi. 
LEGHORN, lćg'-h6rn, s. (miasto) 
Liworno. 
LEGIBLE, lćd'-żć-bl, adj. czy- 
telny;-LY, adv. czytelnie. 
LEGION, ló'-dżńn, s. legia rzym- 
ska ; fig. mnóstwo, ogromna moc. 
LEGIONARY, lć'-dźJm-Ar-ć, adj. 
legionowy. 
TO LEGISLATE, łćd^żls-lit, v. 
n. stanowić prawa. 
LEGISLATION, lćd-żls-li'-szun, 
s. prawodawstwo, ustawodawstwo. 
LEGISLATIVE, lćd'-żls-lś-tlw, 
adj. prawodawczy. - power, wła- 
dza prawodawcza. 
LEGISLATOR, lćd'-żls-li-t&r, s. 
prawodawca, ustawodawca. 
LEGISLATURE, lćd'-żls-14-cz€tr, 
s. władza prawodawcza. 
LEGITIMACY, IMżlt-tć-mi-sć, 
a. prawość; urodzenie ze ślubnego 
małżeństwa. 
LEGITIMATE, lć-dżlt'-tć-mśt, 
adj. prawy; prawdziwy, ślubny ;- 
LY, adv. prawnie. 
TO LEGITIMATE, v. a. upra- 
wnić. 
LEGITIMATION, ić-dżlt-tć-mś'- 
szńn, s. Uprawnienie. 
LEGUME, lćg'-gum, or LEGU- 
MEN, lć-gó'-mćn, s. legumina, ja- 
rzyna, warzywo. 
LEGUMINOUS, W-gń'-mć-nus, 
adj. należący do jarzyn, podobny 
do jarzyn. 
LEISURABLE, lć'-żór-a-bl, adj. 
mający wolny czas; -LY, adv. 
wolnym czasem, powolnie. 
LEISURE, lć'-żńr, s. wolny czas, 
wolność od zatrudnień. 
LEISURELY, ló-żdr-łć, adv. 
wolnym czasem, powolnie. 
LEMON, ićm'-mun, s. cytryna. 
- tree, drzewo cytrynowe. 
LEMONADE, lćm-mńn-id', s. 
limonada. 
TO LEND, Ićnd, v. ir. a. poży- 
czyć, udzielić. To - assistance 
(to - a hand), dopomódz. To- an 
car, nachylić ucha, posłuchać. To 
- out, wypożyczyć. 
LENDER, Ićn -dur, s. dający po- 
życzkę, wierzyciel. 
LENGTH, Ićnglh, s. długość, 
przedłużenie; trwanie; oddalenie. 
At -, na koniec, naostatek. In fuli 
(whole) -, w przyrodzonej wiel- 
kości (o obrazie). In - o[ time, 
z czasem. To have the - o[ one's 
[oot, (prov.) in&t, kogo na wylot. / 
cannot go that - with you, na to 
z WPanem zgodzić się nie mogę, 
ne mogę tak dalece zapuszczać się 
z WPanem. To go the utmost -, 
uczynić koncessye jakie tylko mo- 
żna. - wise, wzdłuż. 
TO LENGTHEN, lćng'-t/m, v. a. 
i n. przedłużyć, nasztukować, dłu- 
go wymawiać. przedłużać zgłoski; 
przedłużać się. To-one's stay, prze- 
dłużyć swój pobyt. To - out, prze- 
wlekać (czas); rozciągnąć wzdłuż. 
LENIENT, Ić'-nć-<'nt, i) ad]. 
łagodzący, uśmierzający ból; 2) s. 
(med.) lekarstwo łagodzące. 
LET 
TO LENIFY, lin' ni-fl, v. a. 
zmiękczyć, złagodzić, uśmierzyć. 
LENITIVE, ldn'-ć-tlw, adj. i s. 
zob. LENIENT. 
LENITY, lćn'-ć-tć,«. łagodność, 
powolność. 
LENS, Ićnz, s. soczewka. 
LENT, Ićnt, 1) pręt, i part, zob, 
TO LEND; 2) s. wielki post 
LENTEN, lćnt'-tn, ad], wielko- 
postny ; skąpy, lichy, nędzny. 
LENTICULAR, Mn-tlk'-kMir, 
ad], soczewkowaty. 
LENT1FORM, lćn'-tóform, adj, 
w kształcie soczewki. 
LENTIGINOUS, Ićn-tW-żln-as, 
adj. liszajowaty, strupowaty. 
LENTIGO, Ićn-tf-gó, s. (med.) 
liszaj, strup, plama. 
LENTIL, leu'-tll, s. soczewica. 
LENTISK, 15n'-tlsk, s. mastyko- 
we drzewo, lentyszek. 
LENTITUDE, lćn'-U-tCid, s. po- 
wolność. 
LENTOR, lćn'-tftr, s. lipkość, 
ciągłość, klejkość; powolność. 
LENTOUS , lćn'-tus , adj. lipki, 
ciągły, klej ki. 
LEONINE, U'-d-nln, adj. lwi. 
LEOPARD, lćp'-purd, s. lampart 
- bane, kozi korzeń. 
LEPER, lćp'-pur, s. trędowaty. 
LEPEROUS, lćp'-pńr-ńs, adj. 
zob. LEPROUS. 
LEPORINE, ISp'-pd-rln, adj. 
zajęczy, podobny do zająca. 
LEPROSY, lćp'-pró-só, s. trąd. 
LEPROUS, ldp'-prńs, adj. trędo- 
waty. 
LESS, Ićs, adj. I adv. {comp.) 
mniejszy, mnićj. Little -, mato 
mnićj, prawie tak. Much -, daleko 
mnićj. No -, nie mnićj. For -, za 
mnićj, tanićj. 
LESSEE, Ićs-sćć', s. arędarz, 
dzierżawca. 
TO LESSEN, lćs'-sn, v. 1) a. 
zmniejszyć, uszczuplić, ująć; 2) n. 
zmniejszyć się, zmaleć, 
LESSER, Ićs-sur, adj. i adv. 
zamiast LESS; mniejszy, mnićj. 
The - Asia, Azya Mniejsza. The 
- bear (ast.), mniejsza niedźwie- 
dzica. 
LESSON, lćs'-sn, s. lekcya, nau- 
ka, zadanie; wyjątki z Pisma Ś. 
czytane w kościele. 
LESSOR, lćs'-s6r, s. puszczający 
w arędę. 
LEST, Ićst, (conj.) abv nie, ażeby 
nie. 
TO LET, Ićt, v. ir. a. 1 n. puścić, 
dopuścić; pozwolić, dozwolić; wy- 
puścić w arędę, wydzierżawić, wy- 
nająć ; f wstrzymać, zatrzymać, 
przeszkodzić. To be -, do najęcia. 
To - alone, zostawić, nieruszać. 
- me alone, daj mi pokój. - me 
alone [or that, spuść się w tćm na 
mnie. To- blood, puścić krew. 
To - [all, upuścić. To - [ly, 
wypuścić ptaka; puścić strzał.-us 
go , chodźmy. - them go , niech 
idą. - me have, daj mi. / am - to 
know, donoszą mi, dowiaduję się. 
To- loose, wypuścić. To - (pass), 
slip, dać się wymknąć, wypuścić 
Tice, Wr, SU, bśt.|jMś, hćn. [tFlne, On. RNÓ, prfive, fór, gót. ||Cćre, cór, fill. IjCMn. [] HÓ&se.RCJul. ||BW. gSMa. LEV 
z rąk (okazy?). To - see, pokazać. 
- me die if i know it, niech tru- 
pem padnę jeżeli wiem. To - 
down, spuścić na dół. To - one's 
self down, spuścić się na dół. To 
- in (into), wpuścić. To - off, 
wypuścić; wystrzelić. To - out, 
wypuścić; wynajęć, wydzierżawić. 
LET, i) pręt, i part. (zob. TO 
LET); 2) ł 3. tama, przeszkoda, 
wstrzymannie. 
LETHARGIC (-al), IĆ-łWr'- 
dżlk, adj. łetargiczny. 
LETHARGY, IćtA-ir-dźć, s. 
(med.) letarg. 
LETHE,W-tte, s. Lete, rzeka 
zapomnienia; (Shaksp. J. C.), 
śmierć. 
LETTER, lót'-tfir,s. puszczający, 
wypuszczjęcy; wynajmujący. 
LETTER, 1) s. sing, głoska, 
litera; czcionka; list, pismo; 2) 
LETTERS, s. pl. literatura, nauki, 
wiadomości. A man of-, uczony, 
literat. 
TO LETTER, v. a. drukować li- 
terami, wybić na czćm litery. 
• LETTERED, lćt'-tflrd, adj. uczo- 
ny, piśmienny. 
LETTUCE, Ićf-tls, s. sałata lak- 
tuka. 
LEUCOPHLEGM AC Y, lń - kó- 
flóg'-mó-só, s. (med.) blada cho- 
roba. 
LEVANT, Ić-wAnt*, 3. Lewant 
(Turcya Azyatycka i Egipt). 
LEVEE, lćw'-wć, s. wstanie z łó- 
żka ; ranna wizyta (u króla, u mo- 
żnego pana). 
LEVEL, 13w'-wll, 1) adj. równy, 
plaski, poziomy; fig. na równi 
stojący; 2) s. równina, płaszczyzna, 
poziom ; fig. równi równość sta- 
au ; wodowaga, śródwaga, grunto- 
waga. To be upon the -, fig. stać 
na równi z czćm lub kim, wyrówny- 
wać, sprostać. 
TO LEVEL, v. a. i n. równać, 
zrównać, wyrównać(- at, against), 
mierzyć się do czego, celować. To 
- with the ground, zrównać z zie- 
mię, zburzyć, obalić. 
LEVELER, lćw'-wll-lfir,3. równa- 
jący , niwelujący; fig. znoszący 
nierówność stanów, zaprowadziciel 
równości. 
LEVELNESS, lćw'-w!l-n&, 3. ró- 
wnina, równość. . 
LEVEN, zob. LEAVEN. • 
LEVER, ló -wór, s. lewar, drąg, 
dźwignia. 
LEVERET, lćw'-wur-lt, s. zają- 
czek. 
LEVIABLE, lćw'-wó-i-bl, adj. 
dający się wybrać, (jak podatek; 
żołnierz). ' .. 
LEVIATHAN , 10-wlM-tWn , s. 
morskie zwierze, o którćm wzmian- 
ka księdze Joba, może krokodyl; 
(w poezyi) wieloryb. 
TO LEVIGATE , lćw'-wć-gśt, v. 
a. (chem.) zetrzeć na miałki pro- 
szek ; doskonale płyn wymieszać. 
LEVIGATION, lćw-wć-gi'-szfin, 
s. starcie na proszek. 
LEVITE, Ió'-wlt,3.1ewit, potomek 
Lewiego; kapłan u Izraelitów. 
LIB 
LEVITICAL, te w!C-kMdl, adj. 
do Lewitów należący. 
LEVITICUS, ió-w!t'-tć-kus, s. 
księga trzecia Mojżesza. 
LEVITY, lćw'-wć-tó, s. lekkość, 
płochość, lekkomyślność. 
TO LEVY, ldw'-wć, v. a. wy- 
bierać , zaciągać rekrutów; wybie- 
rać podatki. To - forces, zaciągać 
wojsko.- 
LEVY, s. zaciąg do wojska; pó- 
bor podatków. 
LEWD, lud, adj. lubieżny, wsze- 
teczny, sprośny, rozpustny ; -LY,' 
adv. lubieżnie, sprośnie; -NESS, 
s. lubieźność, wszeteweństwo , 
sprosność. 
LEWDSTER, !ud'-stór, s. lubie- 
żnik, wszetecznik, sprośnik, roz- 
pustnik. 
LEWIS, lóó'-ls, 3, Ludwik.- 
d'or (lii-ć-dór'),luidor. 
LEXICOGRAPHER, lćks-4-kóg'- 
grM-ur, s. slownikarz. 
LEXICOGRAPHY , Ićks-ć-kóg'- 
grM-ć, s. układanie słownika. 
LEXICON, lćks'-ć-kCm, s. słownik 
(grecki). 
LEY, lć, łpole. 
LIABLE, U'-ż-bl, adj. uległy, 
podległy; wystawiony na co. - to 
a tax (impost), uległy opłacie po- 
datku. - to misinterpretation, 
dający się opacznie wytłumaczyć. 
LIAR, IT-ńr, s. łgarz, kłamca. 
LIBATION , ll-ba'-szón, s. liba- 
cya (u starożytnych). 
LIBBARD, llb'-bird, 3. i lam- 
part. 
LIBEL, H'-b£l, s. paszkwil. 
TO LIBEL, v. a. i n. pisać pasz- 
kwile; napisać paszkwil na kogo. 
LIBELLER, H'-bćl-lur, s. pasz- 
kwilant. 
LIBELLOUS, ll'-bćl-lus, adj. 
oszczerczy, potwarczy. 
LIBERAL, llb'-bćr-M, adj. hojny, 
szczodry, wspaniały ; szlachetnie 
urodzony, szlachetny; wolny od 
przesadów; -LY, adv. hojnie, 
szczodrze, wspaniale, szlachetnie.. 
LIBERALITY, llb-bSr-AP-ć-tó, 3. 
hojność, szczodrość, wspanialość- 
TO LIBERATE, lib'-ćr-it, v. a. 
uwolnić. 
LIBERATION, Hb-ćr-A'-szun, 8. 
uwolnienie, oswobodzenie. 
LIBERTINE, Hb'-bSr-tln, 1) s. 
rozpustnik, libertyn; 2) adj. roz- 
pustny, rozwiozły. 
LIBERTINISM, Hb'-b5r-tln-lzm, 
rozpusta, rozwiązłość. 
LIBERTY, llb'-bćr-tć, s. wolność, 
swoboda, przywilćj. 
LIBIDINOUS, lćbld'-ć-nfls, adj. 
jurny, lubieżny; -LY,adv. jurnie, 
lubieżnie. 
LIBRA, H'-brJ, s. (ast.) Waga, 
(jeden ze znaków zodyaku). 
LIBRARIAN, H-br4'-rMn, $. bi- 
bliotekarz. 
LIBRARY, lU-bri-rć, 3. biblio- 
TÓ LIBRATE, H'-bdt, v.a. wa- 
żyć, równoważyć. - ■ 
LIBRATION, ll-bri'-szfln, ś. wa- 
żenie, chwianie się, kołysanie się. 
.LIE 
LIBRATORY, ir-brA-tur-S, adj. 
ch * i»'j?cy się,' kolysajgcy się. 
LICE, lis, s. pl. wszy. - bane, 
gnidosz, wszawiec(6ol.); zob. LOU- 
SE WORT. 
LICENSE, U'-sćns, s. wolność, 
pozwolenie; upoważnienie , pełno- 
mocnictwo ;konsens; swawola, roz- 
pusta. 
TO LICENSE, V. a. pozwolić, 
dozwolić; wydać konsens (na prze- 
dawanie , szynkowanie); 'uznać- za 
zdolnego po odbytym examinie. To 
- a book, położyć na rękopiśmie : 
Wolno drukować. 
LICENSER, n'-sćn-s'ir, s. dający 
wolność, pozwolenie; cenzor. 
LICENTIATE, ll-sćn-sz^it, s. 
licencyat (na uniwersytetach hisz- 
pańskich). 
LICENTIOUS, ll-sćn'-sz8s, adj. 
rozpustny, rozwiozły, wyuzdany, 
rozpasany ; -LY , adv. rozwiąźle ; 
-NESS, s. rozpusta, rozwiązłość. 
TO LICK , Ilk, v. a. lizać; vulg. 
wybić, wyokładać. To - up, obli- 
zać, zlizać, wylizać. 
LICK , s. vulg. raz, uderzenie. 
LICKERISH, llk'-ur-lsz, or LICK- 
EROUS, llk'-ćr-us, adj. lakolliwy, 
lubiący lakotki;-NESS,s. łako- 
tliwość, łakomstwo na przysmaczki. 
LICORICE (-Risa), llk'-kSr-Is, 
S. lukrecya. 
LICTOR, llk'-tur, 5. liktor, (u 
Rzymian). 
LID, Hd, s. wieko, nakrywka; 
zob. EYE-LID. 
LIE, 11, ług, zola; 2) łgarstwo, 
kłamstwo. To give the -, zadać 
kłamstwo. Take me in a - and 
hang me, niech skonam jeżeli kła- 
mię. He makes nothing o[ a -, 
nic go nie kosztuje kłamstwo. 
TO LIE, v.n. 1) r. łgać, kłamać; 
2) ir. leżeć, spoczywać, spać; leżeć, 
być położonym; siedzieć w więzie- 
niu; stać na kotwicy; prowadzić, 
iść (o drodze). An action lies 
against him, jest pozew przeciw 
niemu, jest pod sędem. His talent 
does not - that way, on w tćtn 
niemocny, do tego niezdatny. The 
supreme power lies in the king's 
person, najwyższa władza zost'aje 
przy królu. Herein lies our happi- 
ness, na tćm zależy nasze szczęście. 
The sin shall - at your door, 
grzech ten (wina ta) spadnie na cie- 
bie. Our way lay through a wood, 
droga nasza prowadziła przez las. 
My honour lies at stake, idzie tu 
o mój honor. To - at the mercy 
o/"..., zależeć od kogo. To - about, 
leżeć tam i sam (w rozrzuceniu). To 
- down, leżeć, położyć się. To - 
in, zlegngć, być w połogu. It lies 
me in a great deal, to mnie drogo 
kosztuje. To - in one's way; fig. 
zawadzać, przeszkadzać komu, stać 
na zawadzie. As much as in me 
lies, co tylko jest w mocy mojćj. 
To-under, byćpodległym, ulegać. 
To - under an obligation, czuć 
się do obowigzku, do wdzięczności. 
To - upon, leżeć na czćm, ciężeć. 
To-upon one's hands, wisieć ko- 
189 
F^ce.bSr, ill, bM.||Mć, hćn.||Fine, fin.yNd, prdve, fór, gót.|| Córę, cór, full.j|Cółn.||IIóuse.|]Ciul.||BćA||S5dn. 190 
LIG 
mu na karku, być ciężarem. To - 
with, spać w jednym łóżku. 
LIEF, lóćf, l)"adj. ł kochany; 
2) adv. vulg. chętnie, rad, z mils 
chęci?. 
LIEGE, Ićódż, 1) s. Leodium 
(miasto w Belgii); 2) pan lenny, 
f»an , księże, monarcha; 3) adj. 
enny, poddany; zwierzchni.-man, 
lennik, holdownik. 
LIEGER, lóć-dżńr, s. miejscowy 
poseł, rezydent. 
LIER, ll'-ur, s. leżuch. 
LIEU, 16 (tylko z in), in - of, 
zamiast 
LIEUTENANCY, IĆw-tćn^nśn-só, 
S. porucznikostwo. 
LIEUTENANT, Uw-tćn'-ant, s. 
porucznik. - ship, zob. LIEUTE- 
NANCY. 
LIFE, llf, s. życie, żywot, ży- 
wość, wesołość, ożywienie. For -, 
na cale życie. Large as -, w przy- 
rodzonej wielkości. To come to - 
again, odżyć. To depart this -, 
rozstać się z tym światem. To give 
-, ożywić. - annuity, dożywotny 
dochód. - guard, leibgwardya, 
straż przyboczna. - guard-man, 
gwardzista. - string, nerw. - 
time, życie. In my father's - 
time, za życia mego ojca.- weary, 
znużony życiem. 
LIFELESS, llCJÓs, adj. bez ży- 
cia, martwy, bezduszny; -LY, 
adv. bez życia. 
LIFELIKE, llf'-llk , adj. jak źy- 
j«cy. 
TO LIFT, lift, v. a. (- up) pod- 
nieść , dźwignęć, wznieść, wynieść 
w górę, kraść. To-up with pride, 
wzbić w dumę. 
LIFT, s. dźwignienie, podniesie- 
nie , natężenie, wysilenie. To give 
a -, podnieść, podwieść pieszego; 
dopomódz; nogę podstawić komu, 
'podejść, oszukać. At one-, do 
razu. Dead -, napróżne usiłowania 
żeby się wygrzebać z biedy. To help 
one at a dead -, wyrwać kogo 
z ostatnićj biedy, postawić na no- 
gach. 
LIFTER, l!ft'-ur, s. podnoszący, 
dźwigający, vulg. zlodziój. 
LIGAMENT, ilg'-g4-mónt, s. wlę- 
zadło, ścięgacz, sucha żyła; włókno, 
żyłka. 
LIGAMENTAL, Itg-i-mSn'-til, or 
LIGAMENTOUS, llg-S-mW-tus, 
slużęcy do związania, żylasty, włók- 
nisty. 
LIGATION, ll-gi'-szfln, s. więza- 
nie. 
LIGATURE, llg'-g3-tur, s. zwią- 
zanie, przewiązka, bandaż. 
LIGHT, lit, 1) s. światło: światło 
dzienne ; jasność; oświecenie , 
oświata. To bring to -, wydać na 
jaw, wyświecić. To give - to, 
oświecić; 2) adj. jasny, światły, 
widny. - blue ,.jasnobłękitny. - 
house, wieża z latarnię, latarnia 
morska. 
LIGHT, adj. i adv. lekki; lekko 
uzbrojony; lekki, zwinny: błahy, 
maloznaczący; lekki, płochy, lek- 
komyślny.-of belief, łatwowierny. 
LIK 
To make - (account] of, lekkowa- 
żyć. - fingered, lubiący smyknąć, 
złodziejski. - foot (- fooled, - 
heeled,-),lekkonogi.-foot,vulg. 
zwierzyna. - headed, pusty, pło- 
chy, nieuważny; półgłówek, szalo- 
ny , niespełna rozumu. - headed- 
ness, plochość; szat, waryacya; - 
hearted, wesoły, ukontentowany. 
- horse, lekka jazda. - matter, 
fraszka, bzdura. - minded, lek- 
komyślny. 
TÓ LIGHT, v. 1) a. oświecić, 
zaświecić, zapalić. To - a candle, 
zapalić świecę. To - (up) a fire, 
rozpalić ogień. To - up, oświecić, 
illuminować. 2) To -, ulżyć, zdjąć 
ciężar, wyładować; zsiąść (z konia, 
z powozu); usiąść, osiąść. To - of 
(from) a horse, zsiąść z konia. 3) 
To - on (upon), v. r. i ir. n. nat- 
knąć się na co, spotkać się z kim, 
napotkać; spaść, przypaść, zdarzyć 
się. A curse light upon him, oby 
go niedola spotkała. 
TO LIGHTEN, ll'-tn , v. a. I n. 
błyskać; oświecić , illuminować ; 
wyjaśnić; wyładować z okrętu,ulżyć. 
LIGHTER, llt'-fir,s. statek na 
który towary wyładowują się z o- 
krętu. 
LIGHTLESS, llt -Ids, adj. bez 
światła, ciemny. 
LIGHTLY , lit'-ló, adv. lekko, 
zwinnie; płocho; powierzchownie. 
- come - go, prov. Jak przyszło, 
tak się rozeszło; co łacno przyj- 
dzie, łacno odejdzie. To talk -, bez 
pamięci gadać , bredzić co ślina do 
gęby przyniesie. 
LIGHTNESS, llt'-nćs, s. lekkość; 
zwinność; płochość, lekkomyślność. 
- of belief, lekkowierność. - of 
the head, szał, waryacya. 
LIGHTNING, s. błyskawica ; ul- 
żenie, ulga, folga. 
LIGHTS, Uts, s. ph letkie, płuca 
zwierząt. 
LIGHTSOME, llt'-sflm, adj. świa- 
tły, jasny, widny; wesoły, pogo- 
dny, wypogodzony ; -NESS, s. ja- 
sność, widność; wesołość. 
LIGN-ALOES, Hg-nM'-óz,s. drze- 
wo aloesowe. 
LIGNEOUS, llg'-nć-ós, or LIG- 
NOUS, Hg'-nńs, ad], drewniany; 
drzewnisty, drzewiasty. 
LIGNUM-VB7E, Hg-num-wE-tć, 
s. gwajak. 
LIKE, lik, 1) adj. i adv. równy, 
podobny; właśnie tak , jak; podo- 
bny do prawdy; zapewne, podobno; 
2) s. podobieństwo. Such -, tym 
podobne rzeczy. In - manner, po- 
dobnież, podobnym sposobem.- 
a man, jak człowiek, jak przystoi 
na człowieka. There is nothing - 
travelling, nie masz nic nad po- 
dróż. He has not his-,nie ma sobie 
równego. Something -, coś podo- 
bnego, coś nakształt tego. To give 
- for-, oddać wet za wet. I ne- 
ver saw the -, niewidziałem nic 
podobnego, 'lis- enough, to rzecz 
bardzo podobna, to bardzo być mo- 
że. He is - to die, zapewne umrze. 
I was - to be killed, o mało nie 
ŁIM 
zostałem zabity. You are not - to 
see me any more, zapewne mrrfe 
więcćj nieobaczysz. J had - to ha- 
ve forgot it, o matom tego nieza- 
pomniał.- cover - cup,(-matter 
-man), jaki pan taki kram. 
TO LIKE, w. a. i n. lubić, podo- 
bać sobie, woleć, mieć w czćm 
przyjemność, upodobanie, flow 
do you - it, jak ci się to podoba? 
I - it well enough, dosyć mł się 
podoba. 
LIKELIHOOD, llk'-!ć-hód, or 
LIKELINESS, lik'-lć-nćs, s. podo- 
bieństwo do prawdy, pozor. 
LIKELY, Uk'-lć, adj. i adv. pra- 
wdopodobny, podobny do prawdy; 
co być bardzo może. It is - to 
rain, zanosi się na deszcz. 
TO LIKEN, lł'-kn, v. a. przyró- 
wnać, porównać. 
LIKENESS, lik'-nćs, s. podo- 
bieństwo; portret, miniatura; po- 
równanie, parabola. 
LIKEWISE, llk'-ulz, adv. ró- 
wnie, tudież, także; podobnież, ja- 
ko też. 
LIKING, ll'-k!ng, s. upodobanie, 
skłonność, pociąg. To get-, na- 
brać ochoty. To lake a - to, upo- 
dobać sobie co. To your -. podług 
twego gustu. 
LILACH, llMSk, s. lilak pospo- 
lity, bez turecki. 
LILY , 111-16, s. lilia. - of the 
valley, konwalia. - livered, lękli- 
wy, tchórzliwy. - while, biały jak 
lilia. 
LIMB, lim, s. członek. 
TO LIMB, t>. a. przyprawić 
członki; rozczłonkować, pooddnać 
członki. 
LIMBECK, Hm-bĆk , 8. zob. 
ALEMBICK. 
LIMBED, llmd, adj. opatrzony 
członkami (tylko w składanych). 
Strong -, krępy, barczysty. 
LIMBER, llm'-bir, adj. gibki, 
giętki. 
LIMBERNESS, Hm'-b&r-n&, t. 
gibkość, giętkość. 
LIMBO, Hm'-bó, s. kraina gra- 
nicząca z piekłem , przedpiekle, 
(gdzie ani gorąco ani zimno). 
LIME, lim,s. klćj, lep, ptasi 
lep; 2) wapno; 3) lipa; h) ro- 
dzaj małych cytrynek. - ki