^***p> ......................................."..................................'fcl w Surgeon General's Office ■ i X*. £ ili B1�+:6$A /\ D. MICHAELIS ALBERTI REC. MAI. BORUSSLE CONSIL. AULIC. AC PROF. MEDIC, ET PHILOS. NATUR. PUBL. ORD1N. SYSTEM A JURISPRUDENTLE MEDICA, QUO CASUS FORENSES, A JCtis ET MEDICIS DECIDENDO EXPLICANTUR QMNIUMQUE FACULTATUM SENTENTIIS CONFIRMANTUR, IN PARTEM DOGMATICAM et PRACTICAM,, PARTITUM, CASIBUS, RELATIONIBUS, JUDICIIS, RESPONSIS ET DEFENSIONIBUS JUR1DICIS ET MEDICIS FORENSIBUS SPECIAL1BUS ILLUSTRATUM, fURISPRUDENTIAE ET MEDICINA!, SEORSIM JUDICIORUM CIVILIUM ET ECCLESIASTICORUM DIRECTUM, ET CUM PR£EATIQNE CHRISTIANI THOMASII &c. INDICEQUE REALI INSTRUCTUM ALTERA EAQVE MULTIS LOCIS ET TESTIMONIO ADAUCTA EDITW. ^*\ Pi-i'/ %';'.....J^y i HAUE, IMPENSIS ORPHAKOTROPHEI, MDCCXXXVI 1 • , 7 T l S, ■ j 1 :<ìMAO\ r! U r : I SERENISSIMO POTENTISSIMO QUE PRINCIPI AC DOMINO DOMINO FRID E RI C 0 WILHELMO, REGI BORUSSLE, MARCHIONI BRANDENBURGICO, S. R. IMPERIIARCHICAMERARIO ET ELECTORI SUPREMO PRIN- CIPI ARAUSIONENSI AC NEOCASTRENSI fDUCI MAGDEBURGI CLIVlffi JULIACI MONTIUM STETINI POMERANLE CASSUBIQ- RUM VINIDORUM MECKLENBURGI ET IN SILESIA CROSN/E BURGGRAVIO NORIBERGENSI PRINCIPI HALBERSTADII MIN- T>JE CAMINI VANDALLE SUERINI RACEBURGI ET MEURS/E C0- l MITI HOHENZOLLERjE RUPINI MARCE) RAVENSBERGjE HO» HENSTEINII TECKLENBURGI LINGUE SVERINI BUHILE LEÉR- ,; DAMI MARCHIONI VEHR.E ET VUSSINGjE DYNASTvE IN RAVEN: neceflìtas poftulavit ut de his & fimifibus Judices obftricti fue- rint, a&a fimul mittere ad Facultates Medicas. At cum ex altera parte Medici intendant medicamentis fuis confervare vitam hominum, ne moriantur, Mors vero non poflìt conveniri in judicio, nec legibus hu- manis aut pcenis legalibus fit fubjecìa, multo minus fententias timeat & res judicatas, omnium minime vero timeat Jeuterationes, appellationes, remedia nul- ìitatis, fupplicationes, exceptiones fpolii &c. hinc ad- verfus reéìam rationem & regulas prudentia? peeca- rent Medici, fi corifiih petere vellent a JCtis, quomodo fé gerere debeant in curandisxgrotis, irem in prasferi- bendis reguJis dia?teticis & medicamentis. Quare laudandi potius quam vituperandi funt IV-. Medici, quod pecdiares tra&atus ediderint badtenus^11^^ de qusftionibus ejusmodi ad Junsprudentiam perti-nes Mcd co- nentibus, etii nonnulii eorum id obiter quafifecerint,rum>. addito aiii vero primario hunc finem intenderint, uti jam pa iudlC10, tebit ex recenfione quorundam Autorum, ques in mea bibliotheca invenio, addico fimul judicio meo vel aliorum de fingulis, fed brevirer, Initio feculi deci- mi feptìmi circa annum 1605. edidit EORTVNATUS FIDELIS Floreminus libros quatuor de Relationibus Medicorum, ex cujus libro ficundo ad noftrum feopum fpeèìant capi- ta potifiìmum fèquentia; quibus rationibus morbum,, fimulantes deprehendi poflìnt; de mendicantium do „ lis in fimulatione morborum; qua ratione, qui a da?-,, rronibus oppreffi funt„ aut malefìciis detinentur, a„ ca?teris aegrotantibus internofei poflint; de ineptis,, ad ferendiim tormentum chorda?> ratione aetatis, „ obsefitatis, impra?gnationis, item ob vitia pecìoris,,, X X % »ca- „capitis, brachiorum &c. de variis vulnerum generi- ,busj de erroribus eorum, qui Medicinam faciunt, ,,in fpecie de erroribus Phyficorum, Chirurgorum, „Obftetricum &c. Ex libro tertio huc fpectant varias „fecìiones, nimirum de fignis virginitatis genuinis Se „erroneisj de impotentia generandi, tam in viris, ,,quam in feeminis; de cognofeenda ingravidationej „de animatione Oc formatione feemsj de tempore par- „tus; de monftris* & in fpecie de partu, quem rim- etter ex bruti congreffu ediderit j item de partu ex da?- „monum concubitu. Denique ex libro quarto de mor- „tuorum indiciis, de lethalitate vulnerum; de vene- ro interfe&is; de vexatis i. e. qui verberibus ca?fi, aut „aliter contundente telo interierunt „ Hunc rra&a- tum Fortunati Fidelis curavit Paulus Ammannus iterurn Lipfia? pnblicari anno 1674. atque in praefatione com- mendavit ejus eruditionem non trivialem, fed egre- giam, atque fuba&um judicium, quod alias in viris multa? leétionis non raro defideraretur, & fimul no- tavit, eum fuiffe primum, qui de relationibus Me- N dicorum quicquam intra tot feculorum decurfum pò- fteritati fcriptum reliquerit, ac propterea etiam Pau- lum Zacchiam, Fidelem ubique fere fideliter eitaffe, & commendafle, quamvis fuftinere quidam velint, Zacchiam effe perfe&iorem in hoc genere Jcribendi, cum tamen potius fit prolixior j Effe enim impofììbi- le, ut quis omnium quasftionum, qua? Medicorum relationes exigunt, catalogum edat; fufficere, quod Fidelis notiora & potiora in compendio quali tradide- rit. Equidem negari non pofle, quod Fidelis paffìm fecutus fuerit hypothefes veterum, fed hunc defe^ cium adferibendum effe magis indoli iftorum tempo- rum, eumque facile poffè emendari, conciliari ac li- mitari a Medicina? Pra&icis per collationem cum hy- pothe- pothefibus Neotericorum. Ita Arrmannus. Meum judicium quod attinet, de Paulo Zacchia ftatim di- cami de fcripro ipfius Fideiis ha?c faltem addo, ideo etiam excufandum effe hunc Autorem, quod fuerit Pontificia? religioni addictus, unde non potuit non er- ronea & falfa Juris Pontificum aflèrta repetere, inter qua? jllud pra?cipuum eft, quod propofuit in libro 3. Secl, g. cap. 6- de partu ex da?monum concubitu, ut facile pa- tebit ei, qui dijfertationemmeam de Origineprocejfus inquifito? rii contrafagas evolvere voluerit. PAULUS ZACCHIAS Medicus Romanus an- ^ de no 1621. edidit librumprimum qu&flionummedico-legatoum^^™^* & fequentibus annis laborem hunc ita continuavit,Qu£ftionibus ut anno 1652. novus & uirimus liber luci publica? expo ^edlc°-Les1 neretur; fingu'os libros in Titulos divifit, fingu- li tituli qua^ftiones varias fub fé continent. Hic fal- tem recenfebo rubricas titulorum. ^Liber l agit de,, zetatibus, de partu legitimo & virali, de prargnan-,, tìa, fuperfcetatione & mola, de morte caufa partus,,, de fimilitudine & diflìmìlitudine natorum. Likr 2. „ de dementia, de venenis, de explicatione Legum ali- quotfF.de Aediiitioedi&o: Liber 3, de impotentia co- eundi & generando de morborum fimulatione, de,, pefte & contagio: Liber 4. de miraculis, item de vir „ ginitate & ftupro: Liber s de Jejunio & Quadragefi „ ma, de vulnenbus, de memòris, eorumque mutila-,, tione, de aere, aquis & ìocis: Liber 6. de Medico-,, rum erroribus a Lege punibilibus, de tormentis &„ poenis, de pra?cedentia inter M»-dicum & Jureperi-,, tum : Liber 7. de monftris, de officiis divinis, de de >, bito conjugali, de ftigmatibus Magorum: Liber 8 de,, irregularitate, de remédiis medicis, & de claufura,, monialium : denique Liber 9. praeter quondam appen-,, dices & fuppiementa ad Titulos hacìenus recenfitos,, „fpe- „fpe&anria, de foetus humani animatione, de refi- „gnatione beneficiorum, de morb:s impedientibus Eu- „chariftia? fumtionem, de diflblutione matrimonii, ,>divortio, tori feparatione, & folutione fponfalium; , denique de primogenitis.,, Jam videamus quid ipfè Zacchias, & alii de hoc opere qua?ftlonum Medico-Le- gaiiummemoratudignumreliquerintautjudicaverint» Zacchias in prefittone ad leclore?n medicum feexcufat ac de- fendit, quod a communi do&orurn hominum opinio- ne in plerisque diffenferit, & more aliorum quorun- dam medicorum non adeo religiofè pra?ceptorum ver- ba & dogmata obfervaverit, aut Platonis vel Ariftote- lis do&rinas non coeca fide fecutus fuerit, cum ha?c omnia fecerit ex fola intentione veritatem defendendi. In prafatione autem ad Leclorem legum peritum initiomonet quod Leges ipfa? & GiofTatores ac alii, JCti afferan^ Medicis in iis, qua? ad artem Medicam pertinenr, ftan- dum effe; ipfe vero, ut JCtis rem gratam faceret, non fat habuerìt, quasftiones hic occurrentes medico more pertra&are, fed omnino fé in Jurifperitum trans- formare tentaverit, & omnia non folum ipfarum le- gum fanaionibus, fed & jCtorum tcftimoniis mu- niverit', & in hoc faltem ab eorum more difceflè- rit, qui inculcant, erubefcere JCtum fine iege lo- qui Scc. Neque difplicuiffè hoc opus aliis Medi- cis, teftantur encomia pra?miffa nova? editioni Francofurtenfi, nempe Hieronymi Bardi, Zacu- ti Lufitani aliorumque, inter quos Marc. Aurei Severinus Zacchiam vocavit Mercurium Medicorum & JCtorum, Zacutus vero Lufitanus dixit, Zacchi- am effe virum omnifcium & fuum Aefculapium Contra quid Ammannus de ipfò fenferit, in paragra- phopraecedenti adduxi. Idetiam teftatur quotidiana experientia, quod propter copiam qua?ftionum, quas prò- propofuit Zacchias* nullus fere cafus eopertinens inve- niatur, in quo Avvocati vel Fifcales nonfole^mt provo- care ad Zacchiam. Si meam mentem paulo'diftinftÌHS de hoc opere proponere deberem, multa haberem ad- monenda, fed quia intentio pra^fentis pra?fationis non permittit prolixitatem, faltem brevìter fequentia in- dico; Encomia nimis enormia a Severino & Zacuto prò- pofita magis pudenda funt intuitu adulatorum horum, quam ut aliquid probent. In fpecie quod Zacutum atti- net, ipfe Zacchias huic nomini occafionem non parvam ad turpe hoc factum dedit, dum ipfe in hoc opere (c)(*)U>. ?.tit. Zacutum dixit effe virum multa? eruditionis ac indefefla?3 qu **n- 7-f- leclionis, cujus libri de Principum Medicorum hifloriis do- &is omnibus mirum in modum accepti & commen- dati fint; quamvis propterea hoc fa&o Zacchia? Zacu- tus liaud quaquam excufare poterit iftas adulationes enormes, quibus in duabus epiftolis operi Zacchia? pra?miffis ab initio ad finem erga eum utitur. Imo etfi Zacutus etiam modeftiusfcripfiffet in laudando Zacchia, hajc tamen ejus laus Zacchia? parum prodeffe poffet, cum tefte Ammanno (d) Zacutus ab aliis Mendaciorum pa- 00 In irenico rens iure appelietur. Me quod attinet, fic de opere ^g1* Po'n Zacchiae fendo. Initio laudo ipfias conatum. quod fi pocrarequ iv bi propofuerit pra?judicium autoritatis abjicere <5c aF 143 communibus Medicorum do&rinis non raro recedere, modo eandem Lbertatem ufurpafTet in doftrinis JCto- rum. Sed cum ipfe inter prknos fuerit, qui glaciem hic fregerit, excufandtv; etiam eft, fi hinc inde lapfus fuerit, precipue, fi non aufus fuerit fententias Phyfi- corum & Medicorum aperte falfas a ICtis tamen magni nominisdefenfas, impugnare, unde cum cautione le- gendus erit Zacchias, nec absque judicio a Collegiis Ju- ridicis vel Advocatis eft exfcribendus, fed cum ejus dottrina conferenda funt fcripta noviorum ICtorum & XXX Med'- Medicorum, paffim errores veternm ICtorum & Me- dicorum rationibus in fenrus incurrentibus ad oculurn oftendentium. Atqueutexemplounico faltem mentera meam nunc declarem, oftendi ante fexennium in dif- 0>§27.30 ^.fertatione deprefiimtione furoris atque dementiti, (e) Zac- p.M-4>43-chiam i*1 qua?fticne de fatuìs varia collegiflè, fed ha?c coliecìanea lepori parum prodeffe, pra?cipue cum ad- dat, ICtos aliam intentionem habere &c: Zacchiam in recenfendis dementiti fpeciebus laudandum quidem effe ob diligentiam adhibitam, fed tamen eum hic magna obfeuritate laborare, fimulvero etiam excufandum, quod feducìus fuerit vitio feculi& autoritate ICtorum: porro Zacchiam pariter obfcurum ^efle in qua?ftione, an furiofus babeat dilucida intervalla^ quam contra ipfìim & communem ICtorum dottrinarci multis addu8' CASPAR A REIES Francus edidit ■^\:^ì^E-CtìmPumEbPumJucu^^ qui trattatus poftea lyfiusjucun- anno 1670. Francofurti iterum impreffus eft» Cur fé &"numquiE* Francum dixerit nefcio, cum tamen epigramma pri- mum, mum, quod poft dedicationem invenitur, eum dixerit fuifle Lufitanum. Ex centum quaeftionibus in hoc opere refolutis potiffìma? mihi videntur effe quejlio 2. Iurifperitus an Medico praeferendus & .altiori honoris,, gradu coilocandus? Quejlio 21. Indotti empirici &„ Pfeudomedici cur non raro vulgo magis placeant, quam,, dotti & fapientes/' Quejlio 24. de virtute regum Hi „ fpania? & Gallia? prò fanandis fcrophulis. Quejlio 27.,, An Melancholia vel alius morbus pofllt domini vatici-,, nandi producere? Quejlio 28. de medicamentis eorum,,, qui a Da?mone obfeffifunt, & de virtute Regum Hi-,, fpania? Dxmohes expellendi. Queflio33. de cruenta-,, tione cadaverum in praefentia occiforis. Quejlio 30» An animalia, pianta?, lapides, gypfum, aurum na-,, turaìiter in corporibus vivis hominum generari pos-,* fint ? Quejlio #. de fignis virginitatis. Quejlio 41. ah,, poflìbile, impraegnari feeminas non violato virgini-,, tatis clauftro ? Quejlio 44. An ex concubitu hominis,, cum bruto homo vel brutum vel tertium genus na-„ fcatur? Quejliosi> An licitum fit abortum provoca-,. re.** ubi & de origine anima?. Quejlio 64. de fignis ve-,, neni dati in vivo autmortuocorpore. Quejlio ss* Re-,, futatio communis erroris, qnafi vinum fenibus fit„ gratiflìmum & convenientiffìmum. Queflio ^0. De,, partu quinquemeftri, quadrimeftri, ottimeftri &c.„ Queflio pj. De morbis ex fafeino vel melancholico ve!,, demoniaco.,, Etfi enim qua?ftiones memorata? non agant omnes de dottrinis ufum in jure & proceflu ha- bentibus, fed potius non nulla? ex iis Jurisprudentiam & JCtoscontemnant, non ìnjucundum tamen lettori- bus erit, fi apud autore m bona malis mixta, & affèr- tiones ab autore propofitas liberiori, & paffim fatyri- co ftilo defenfas letturi fint. Contenta priorum 20, quasftionum invenies in fummarifd)en 9ìa$n$ten fcon )( X )( 2 mi* (g) p3rt. i4 auéeriefenen SSùcfcern K. (g) Verofimile eft, Autorem, Par?9i feq' &nefcio an jure, an injuria, irritatum fuiffe a JCtis qui- J*"' fe7qP' busdam, vel Medicos in genere veli pfumim fpecie con- temnentibus, unde non mirandum, quod hos fuos ad- verfarios ipfe iterum pungat,etfi hic paffim modum vir. Anno 1662. RODERICVS a CASTRO Lufita- Rwfn-rci aca-nUS Hamburgi publicavit Medicum Politicum, fivt de of- p^ti^iticusficiis Medico-Politicis, eamque duobus Confulibus Hamburgenfibus dedicavit, quorum beneficia etiam ipfi praeftita memorat. Qua ratione id fattum fuerit, ut Medicus Lufitanus, & ut de fé ipfo in titulo pra?di- cat, per totamEuropamnotiffimus in Germania &qui- dem apud Lutheranos trattatum hunc ederet, dicere nequeo, multo minus an fòrte Religione Pontificia re- litta ad Lutheranos tranfierit; id faltem patet ex dedi- eatione, quod jam ingravefcente aetate hoc opufculum eiaboraverit. Interim Paulus Zacchias in Prasfatione ad Lettorem Jureperitum in fine hunc autorem citavit: Indicabo hic faltem prascipuas materia* qua? mihi nota- ntu digniores vifa? ruerunt. Libro L cap. 4.5.6. rejicit fe- „ttas Èmpiricorum, Methodicorum, Chymicorum & «Paracelfiftarum, & folam Medicinam rationalem com- „mendat ; cap. 7, & g. adverfus eosdifputat, qui conten- „dunt, nec medicinam nec Medicos Reipublica? nece£ r farios effe, unde ipfe potius in capite9. f£ io. oftendere ,,allaboratr Medicinam a Deo effe & ad fcientias nobiles „referendam, ac porro cap. 12. Jurisprudenciam &Me- „dicinam comparata & quod Medici JCtos precedere „debeant, defendit. Liber fecundus de difciplinis variis ,>Medico neceflàriis agir, in fpecie de Aftrologia, Chi- »rurgia, & arte Pharmaceutica. In libro tento expo- >,nit, qua? potifllmum vitia Medico declinanda fint, & „quibus virtmibus Medicum oporteat efiepraeditum &c. «item item de indiciis veri & falfi Medici. In libro quarto de,, fafcinatione & Magia agit, in fpecie demoniaca, capi-» te9. vero docet,qua ratione morbum fimulantesde „ prehendi poflìnt. In <:#>/>* zo.agitdeindiciisveneni da „ ti, de vulneribus capitis, de fuffocatis, denique in ca-7, pite i2. de amiffà virginitate, fterilitate &c.„ Jam in fcenam prodeat CASPAR BRAVO Ar- nx. chiater Regum Kifpania?, cujus difputatio Apologeticade do- ^^[r ut!tio gmatice Medicine Preftantia etc.cum parte altera Confluitati^- de dogmatica: num Medicarmi edita fuit Colonia? anno 1671. An antea racdidn* in Hifpania prodierit, nefcio. Hoc conftatexp. 24.0»F2ftantu* partem illam alterarti confultationum fcriptam fuiflè poft annum 1665. Ad fcopum noftrum&adilluftranda excerpta ex autoribus praecedentibuspertinent fequen- tia. Ex Seti. I. Refolut. j. Medicinam dogmaticam effe,, fcientiam & quidem naturalem, & fruftra objici, quod,, nihil fciatur ecc. (b) Ex Seti. 2. Medicinam dogmati-,,(£)Vi^Pn» cam nobilitare fuos profeffòres, (/) Ex Seti.3. &fite-Sv™£**} 9T* Non minui Medicina? pra?ftantiam per ea, quae folent,, objici Medicis a JCtis. (£) Seél. 4. agit de iis, qua? per-„(£) p 104. tinent ad Medicinam dogmaticam, & SecJ.s. de corre- ttionevulgierrorum in medicinam, qui communiores,, funt, quoad medicamenta vel improbata vel approba-,, ta, item de fignis pra?gnantia? & virginitatis. (/) Ex„(0 Refciut- s. parte altera confultationum huc fpe&atpotifììmumconfitta „** 9* tio 4. quale indicium ad torturarci praeftet cadaveris cru-„ entatio. Etfexta, de fufpicione exhibiti veneni incon „ vivio.,, Dogmaticam vero Medicinam Autor opponit Empirica?, Methodica? & Paracelfiftica?, & fingulas has & earum ortum diftintte explicat (w), & hoc intuitu(«OSea. » rc- confentit cum Roderico a Caftro, nifi quod hic Medici- oL 5* nam dogmaticam vocaverit rationalem. ix. Sed non potuerunt Medici ifti rationales & do- Tranfitu* ad granatici piane fupprimere Medicinam Paracelfifticam ^™edd°; XXX 3 veicoli™ * vel chymicam à Theophrafto Paracelfo feculo 16. inven- tam, & ab Helmontio precedente feculo 17. propaga- tam, & ex parte emendatam. Unde etiam in quaeftio- nibus Medico-Legalibus Medici hodierni fa?pius rece- dunt a Fortunato Fideli, Paulo Zacchia & Medicis hac- tenus memoratis, quamvis & hoc pedetentim fattura fuerit. Hiftoriam vero hujus emendationis a me non expettabis, cum ha?c jam ab aliis & potiffimumab/fcr- manno Conring-io fatis diftintte fuerit propofita. Fuit Conringius Medicus excellens & piane fingularis., quo divina providentia ut precipuo inftrumento ufa fuitpo- tHfimum ad excitandos JCtos ad emendationem erro- rum communium & fatis craflbrum, tam intuitu Juris- dicaSamm PrU£^enti^ Puolica? quam privata?. (») Quod vero va- notarumad rias fettas Medicorum attinet, non fòlum edidit anno Monzamb. it. i^^.deHermetica Aegyptiorum vetere, tf Paracelficorum nova mft^j«r!nmt'. MV/Vf^ eruditum opufculum, fed &poftea publicavit p, 193.not. u introduélionem in univerfam artem Medicam {$ flngulas partes, quam anno 1687. variis additamentis & affimbus tratta- tibus auxit ceieberrimus gener Conringianus Schelham- merus. Utrobique, potiffimum vero in introduttione mlm°veroca-& additamentis (/) invenies multo accuratiorem re- pìtea.&i*. cenfionem Settarum Medicarum veterum pariter&re- centiorum, quam Bravo aut a Caftro fecerant, pra?ci- pue quod differentiam inter Settam Paracelfifticam & chymicam tam veterem quam novam concernit. (Ut taceam me in evoiutione hujus introduttionis depre- hendiffè non nulla, qua? pertinent ad emendationem aut (p) SuPra $• * iliuftrationem eorum, qua? fupra (p) de Zacuto Lufitano & 7' & Roderico a Caftro notaveram. Nimirum Zacutum fui£ féJudasum, circa jlla tempora Amftelodamì mortuum, illiusautemfcriptafa?pius carere judicio, & fidem haud '(9)Dia. imr«- mereri,(?) Rodericum de Caftro vero fuifle Medicum Ham- dua.p.?o5. burgenfem, ejus vero fcripta laudem, quam affettave- nt, rir, non mereri. (r) Sed redeundum in viam. Interaibid.p.195. recentiores Chymicos pra? ceteris laudatur Johannes Mi- chael™ tanquam Medicina? Chymfca? novioris ceieberri- musapud Lipfienfes propagator, quem poftea ibidem feCuti funt Bohnius ac FttmuUerus, (/) Multa etiam debuit w m. P. i55. Michaeii Paulus Ammannus, de cujus fcriptis ad dottrinam & 385. Medico-iegalem fpettantibus jam panca adhuc funt me- moranda. Florebat AMMANNUS Lipfia? poft medium x. Seculi pra?cedentis, vir finceri & aperti, fed pauio li-PauliA,nmarv berioris&adSatyricumftilum inclinantis animi, & nonc^™ exiguijudicii, cujus tanquam curiofiffimi botanici jam iwricum n* mentionemfecit Schelhammerus, ejusque charatteremm2ePomPilii- plantarum tum temporis editum commendava (0coibidp,r Cum autem Ammannus zJohanneMichaelis tanquam De- 538. cano Facultatis Medica? perpetuo, fafciculum cafuum Medicinalium accepiflet, poft illius mortem cafus illos in ordinem redattosfubtitulo MedicineCritice anno 1669. imprimi curayit, adjunttis refponfisFaculratis Medica? ab anno 1564. ad fua tempora, atque difcurfibus feu ra- riociniis&obfervationibus propriis ad fìngulos cafus. Hic trattatus cum multis placeret, at dolerentalii, quod lingua? Germania non periti eo uti non poffènt, in horum gratiam Chriflianus Franciflcus Paulini eum in lati- nam linguam verti curavit & Stada? Anno 1677, edidit. Pramifit Ammannus in praefarione differtatlonem de Syncretìflmo Medico, in qua offendere voluit, quomodo Hippocratis & Galeni dottrina? per Neotericorum hy- pothefes colletta?, illuftrata?, refutata? & conciliata? fu- erint, ubi fimul judicium fuum propofuitdeParacelfo, FJelmontio, Cafparo a Rejes, & Fortunato Fideìi. Ad introduttionem autem Syncretifmi Medici putat necef- fariam effe conjunttionem RationisÓc Experientia?, ut ita fepofitis qua?ftionibus aliorum inutilibus Medicina addi- addifci poffit ex Anatomia & Pharmaceutica &c. Ad quaeftiones vero medico legales ex cafibus centum hu- jus Medicina? critica? pertinent potiffimum claffes fé- qùentes, fed non in uno contextu continuata?, verum pe- culiari adhibita diligentia colligenda?, videlicet de pro- curato abortu (in cafu 6.) de partu quinquemeflri, femeftriy Jèptime/lriy nonimeflri, undecimeflri & duodecime/Iti (in di- verfis decem cafibus) de lethalìtate vulnerum (in cafibus 2i4) defimulato morbo ad evitandam torturavi (in cafu 19.) de morbis a Melancholia, non a magia demoniaca oriundis (in cafu 21 ) de mdiciis infanticida (in cafu 84*) deprobatione ingravidationis (in cafu 95 ) Non mirandum autem, quod de lethalitate vulnerum tot cafus diverfi propofi- ti fuerint Facultati Medica?, cum fcilicet de hac mate- ria frequenter diflentiant Medici, unde nec negligen- dumJCtohic eritopufculum atteriusCelebris Medici Li- pfienfis, Gothofredi Welfchii, publicatum anno 1674. cui ti- tulus: Rattonale vulnerum letbalium judicium, quanquam vereor, ne Lettor deprehenfurus Cit, Welfchium & Am- mannum non raro dhTenfiffe. Nonnegiigenduseft et- iam alius Ammanni trattatus, qui prodiit anno 1689. cu" jus titulus paululum obfcurior & aliquatenus fatyricus eft, vocavit enim Irenicum Nume Pompilii cum Hippocratey neque obfcuritas ha?c tollitur per dialogum inter Nu- mam & Hippocratem, quem autor pra?mifit. Primaria tamen intentio Ammanni in ipfo titulo fuit expofita, quod fcilicet voluerit veterum Medicorum & SJhilofo- phorum hypothefes in Corpus Juris civilis pariter & Canonici hattenus transfumtas a praeconceptis opinio- nibus vindicare, unde etiam ipfos textus legum civili- um adjecit & partim refutavit, partim expofuit. In- terim non omittendum, quod& valde negligens fuerit autor in proponenda paulo clarius fua dottrina, & alli- bendo lettore, in tantum, ut ne quidem fingulis qua?- ftioni- ftionibus numeros apponi curaverit, etfi non fint ultra 32. Ad noftrum fcopum pertinent illa?, qua? de partu,, legitimo & abatto, de notis virginitatis, de impoten-,, tia tam muliebri, quam virili, de cruentatione cada-,, veris & de veneficio trattant. Mibi valde placuerunt pra? reliquis tres cafus & ratiocinationes Ammanni.%,, De fatto cujusdam Senatus urbici, qui ob cafum infan-,, ticidii ad inquirendam matrem infantis occifi omnes,, virgines ejus loci in curiam citavit, ut paterentur in-,, fpettionem ventrìs. (p. 122.) 2. De fcemina, quamma- ritus inhabilem ad matrimonium ob nimiam arttitudi- nern effe dixerat, &qua? etiam prò tali declaratafuerat,, poft infpettionem a Phyfico illius loci, [ed qua? tamen,, poft divortium marito induitum a juvenefine ulìo do,„ lorisfenfu impregnata fuerat. (p.152.) 3 De funefta,, ftrage duodecim ftudioforum Lipfienfium ob vitiatum,, ab ceconomo & depravatum cibum & potum (p. 175.),, Quoniam vero ab ilio tempore,quo Ammannus xi ad pluresabiit, non folum intuitu totius artis Medicas fedCon™end*t!,> etiam intuitu qua?ltionum earum, qua? limul Juris - feuas op^ prudentiam refpiciunt, placueritquibusdam Medicis Ce- ieberrimis» omnem Medicinam Settariam relinquere & Ecletticam, id eft magis rationaiem fequi, laudandus eft Honoratiffimus Collega, pra?fèntis furisprudentie Me- dice Autor9 quod in ea qua?ftiones, in quarum decifione non unanimes effe folent dottrina? Medicorum & JCto- rum, lettori proponere& de iis fententiam fuam aper- te & perfpicue expiicare vo!uerit,& quidem in pane pri~ w^fcuTheoretica, adjunttis ubique citationibus JCto- rum ócMedicorum celebrium, fuamque dottrinam illu- ftrare cafibus quibusdam pratticis; in fecunda vero parte feuPrattica,cafusaJudicibusvel Advocatis ad Faculta- tem Medicam transmiffbs cum refponfis ditt^ Faculta- . tis ab ipfo conceptis & fua epicrifì diftinttius declaratis )(XX)( exhi- exhibuerit, denique in Appendice fimiles cafus & relpon- fa ad liderit, qua?ab Honoratiflìmis Collegìs fuere ela- borata. De methodo partis prima? non opus eft, ut multa dicam,cumea vel ex indice capitum cuilibet fta- tim appareat, & fecundum rationalesde methodo regu- las, Methodus debeat effe arbitraria: Et quamvis in ple- risque cum Autore confentiam, nolo tamen prolixiore commendatione ejusdem vel me ipfum adulationis fu- fpicione, vel Celeberrimum autorem, quod Iaudes in- fempeftivas a me defideraverit, gravare: Interim non poffum non valde commendare Advocatis lettionem capitis ultimi Partis Prioris de iniquis Advocatorum Jlratage- matibus in cafibus Medicis-Legalibus ^ ad eo meli US evitandas cautelas ftultas artis Rabuliftica?. Valde etiam piacuit, quod in Parte fecunda feuprattica & in Appendice pas- fim addita fint excerpta ex attis ad Facultatem transmif- fis, imo nonnunquam ipfa? defenfiones Reorum , con- traquosinquifitio fuit inftituta, quandoque judicia Me- dica oppugnantes» Plura non addo, cum non folum Expenentiffimus Autor variisEpiftolis & Differtatiohi- busPhyfico Medicisac integris trattatibus, (inter quos eminetlnrroduttioin Univerfam Medicinam tam Theo- reticam, quam Pratticam) illuftris, prolixa commen- datione aliorum non opus habeat, fed& egotalis ac tan- tushaud firn, ut commendatione mea poflìt aliquid ac- cedere pretio librorum cujuscunque Facultatis, mini- me vero omnium fcriptorum Medicorum. Dabam Hala? in AcademiaFridericiana d.24.Februarifi725. CHRISTIANUS THOMASIUS PRjE- PRjEFATIO AUTHORIS. Uando Plato Lib. XII. deLL. profitetjir, cover* prò viribus debet, quis quis alt quem judicaturus efl% ne fiorite aut invitur fupplicium muléfymve falfo $£ non immerito inferat : judicium enim virgo qui- dam pudica effe vere dicitur, tunc omnibus inge- nuis animis implicito fenfu prudentia & confcientia in rebus, ad falutem humanam fpettantibus atque aequi- tatem &juftitiam fublevantibus, commendatur: rqtte itaque Minucius Felix in Oclavio teftatur, />. 64. quod ini- quumfit de incognitis s$ ìnexploratis judicare: calia enim mi- nus aequa judicia comitantur fceda hominum pra?judi-^ eia, proterva pra?cipitantia, affettata authoritas, pravi affettus, falfarum opinionum patrocinium & va- ria alia vitiorum & errorum fchemata atque monftra: ob id a?quo judicio juftumhoc requifitum tuetur Laclan* tius lib.s- cap, ì. quando hasc diflèrit: Humanitatìs jure pò- flulamus, ut non prius quis damnet, quam univerfla cogno* verit : Nam fi facrilegis i§ proditaribus fj veneficis poteflas defendendi fui da tur, necpredam nari quenquam incognita caufi licet, non injufte petere vidmur, ut fi quis erit Ole, qui inci- derà in he e; fi leget, per lega t; fi audiet, fententiam differat in extremum-, hifee pra?fidiis inftrutta juftitia, quod ni- hil inconfiderate, aut ex falfis pra?fumptionibus & opi- XXXX * ni°- nionibus decernat, fed omnes caufas & circumftanrias ante exatte & provide cernat & difcernat, fuumcut- que deinde tribuit.. Deo cultum, Regibus obedientiam , majo- ribus reverentiam, minoribus covntatem, oppreffts tutelamì du- biis confilium, omnibus innocentiam, fècundum Lipfium Cent. 3* epift. 97. Ha?c dum univerfalis & cardmalis virtus eft, qua? in omni foro, officio & negotio obfervanda, ita in Medicina nunquam deficere, fed omnes illius fun- ttiones tanquam egregium diadema illuftrare & exor- nare debet: hinc Medico latiffimus patet campus, tam in Praxi clinica, quam occupatione Forenfi juftitiam exercendi : in priori negotio indefeffb eo niti debet ftudio, ut de morbis juftum ferat judicium, ne id, quicquid falubritatis nonnullis ineft morbis, frivole condemnet, adeoque injufte asgrotantem jugulet, ne- ve alteri caufa? ex aliquo praejudicio patrocinetur, ean- demque in corporis afflitti perniciem defendat & con- ferve?, hocque proceffu utpote iniqvum fé prodat ju- dicem: quare omnes morbofa? afflittiones cafum con- fcientia? conftituunt, in quibus Medicus fuam fcienti- am, prudentiam & a?quitatem teftari debet, qua? re- gufa honefti & juft) propterea a?que Medicos ac juftitia? facerdotes rehquos attinet: huc jufto etiam refpettu cadit, quod Cicero lib. I. ojflc. cap. 7. profert: qui injufte im- paurii in quempiam facit (quod interdum medici imperi- to & temerario aufu pvadàcoQommntunt)is quafi manus affèrre videtur■fido: Quod viciflìmForenfia Medici officia fpettat, tunc planior & plenior jufte procedere afFulget oceano, tum tot fontici ofFeruntur cafus, qui hoininum falutem, famam & vitam concernunt $ neque inopnor- tnnum aut inutile effe mihi videtur, h brevibus adhuc iHageneralia indico ofFendicula, qua? ad injuftum judi- cium medicum ferendum, viam pandunt: huc preci- pue valet monftrumilludauthoritatis, dum quidam qua- fi ex tripode falfa fua ogganniunt oracula atque judicia, nihil- nihilque rettum putant, quod non ipforum ,'decifioni congruit, & qui tanto authoritatis luxu turgidi aliorum fcientias & confcientias minus a?quo ftringunt vinculo, & fulgur ex pelvi eruttant; Aliquando juftitiam medi- cam impediunt praeconcepta? opiniones, aut pra?judicia, ad qua? velut ad normam omnes obvii cafus menfuran- tur, unde Pathologia? falfa? additti omnia ex diverfis fà- liumfpeciebus&fpiculis atque humorumacrimoniis ex - plicarenon erubefcunt: alìi ubique ad idolum illud ge- neris nervofi provocanti quidam promifcue tubulorum obftruttiones accufant, aliqui fpirituum ataxias incre- pant, nonnulli foiidorum & fluidorum malas propor- tionesacriter&indifcriminatim invehunt, alii myriades fpasmorum indifferenti refugio ebuccinant, quidam et- iam prefter^smicrocofmicos&natulentias ultra modum declamant &c. &c: ut ita fa?pe in ejusmodi judiciis affe- ttata talium dogmatum applicano, propagatio & phi- lautia elucefcat, qua? veritacem plusimpedst&obfcurat, quam erigit&illuftrat: Neque raro prasjudiciumnimia? confidentia? & conjuntta animi pra?cipitantia asquajudi- cia medicaimpedit, undeevenit, ut fingulae circumftan- tia? vel infuffìcienter colligantur, vel negligenter con- cilientur, vel otiofe confundantur, vel ambigue expli- centur adeoque perverfe dijudicentur: Pra?terea viam jufti& a?qui in foro medico valde obfèpiunt frivola? cen- fura?, lepida? fpeculationes, intricata? epicrifes, vana? conjettura? & leves praefumptiones, qua? utplurimum aliquam relationem vel mutilant, vel enervane, vel con- fundunt, vel piane corrumpunt, & longe aliudrei fche- ma inde eliciunt, cum vel unica circumftantia totam rem facile immutet &invertat:hifceoffendiculisannu- meranda eft fuperciliofa & affettata feientia & peritia, quando quisquam fibi Panopliam fapientia? & capacita- tis infrunite mbuit, adeoque non modo in theoreticis, fed & in Anacomicis, chirurgicis, chymicis aliisque pra- XXXX 9 ^icis tticis artibus omnibus reliquis palmam praeripere fibi videtur, fed jattabundo, faftuofo, elato & gloriofo fu- percilio ali'os velut a tergo adfpicìt,nequeadvertit,quod interdum bonus dormitet Homerus, qui a?que juftis & ingenuis judiciis ferendis capaxcomposve fit:hiitaque, quibus aliorum judicia fordent & fabulofa funt, fciant omnino,quod ipfi aliis fabula evadant: Et dum oculi plus vident quam oculus, itainarduis cafibus, ingenua; & amica? deliberationes Collegiorum non modo a?qui- tatem & veritatem in decifionibus promovent,fed & mul- tasdifficultates intercipiunt atque fuperant: tettante #5- crate, qui dixit: ingravibus negotiis multi funt audiendi, té una verijjimafententiaex omnibus eft eligenda : (in genere vero huc quadrat illud Syracidiscap.XLv.7-anteqMmexPloraverisi ne reprehendè) hac concordia parva? res crefcunt ! Hanc ve- ritatem & a?quitatem injudiciis medicis forenfibus pro- moventnon modoaffidui & prudentes authores, qui hanc Lesalem Medicinam peculiari fyftemate publice commendarunt, fed & qua?dam confcientiofa? & judicio- fa? obfervationes, qua? perinde in publicum emifla? funt : Catholicus iile & cardinalis author Legalìum Qua?ftio- num Zacchias fpiffiori fuo volumine & Medicis & JCtis hattenus opem fuam abunde & communi cum applaufu pra?ftitit: & fané fi Zacchias & Bohnius non fuiffent, multa etiam ejusdem thematis fcripta & manufcripta haud evolaffent; unde non modoipforum Virorumres, fed & verba adeo propagata fuerunt, ut antiquior Zac- chias & recentior Bohnius aliis ad arandum vituli inftar infervire debuerint: Merentur utique illi viri laudem, qui multa in hoc themateegerunt,licet non ungula per- egerint: prior plus egit, quam ufui prattico aliquando refpondet atque infenrit s alter multa egit, utut fine ali- quo ordine, modo reliqui bona fide horum virorumre- minifcantur, quando aliorum induftriam prò fua pro- palare haud erubefcunt opella: Equidem poft longam moram moram, qui ultra viginti mine annos huic obfervationi pr^ter reli- quamoccupationempra&icam operam dedi, tandem ad hoc negotium manum admovere cogitavi, ne premature in arduum hoc irruam offi- k:ium, ob idetiam ftudiofaeju venturi Zacchiam,Codronchium, Paraeum, Gorbejum,Bohnium,Ammannum,Weifchium,Sebitzium,Snevum,Fi- delem&c. praeripiti ardore &caufaexponerediu fatis haefitavi & deli- beravi, quamvis a primis academicis meis annis mihi laudati authores admodum cogniti & perfpe&i fuerint: tandem cum Deo inanimum induxi, ut proprio ftudio meas in hoc negotio teftiftcarer vires,dum fub follicita Theologorum, JCtorum & Medicorum conciliatione arquein- dagatione praefens Syftema, cui Jurisprudentia? Medicae (ficut Rod.a Cafiro inMedico Politico Lib. r x. 12. Jurisprudentia? &Medicina? compa- rationem fufìus propofuit) titulum infcripfi,exafciavi : Propofui itaque hoc fcripto & priori illius Didattica fìve theoretica parte lìngula illa dogmata, quce in Forenfi Medicina occurrere folent,imo appofui etiam aliqua, qua? ha£tenus non fuere vulgaria, licet fcitu fint digna, utilia, in- fuperque curiofa ; plurima quidem in thefi propofui, &uberioremac folidiorem demonrlrationem ad fpecialem meditationem& explicatio- nem refervare volui ; addidi cuilibet fpecialiori tra£tationi nonnullos cafus,qui privata; mea? decifioni ha&enus commiflìfuerun^quos illain- tentione cum fuecin&aEpicrifi commendavi & divulgavi,ut afiìdui Phi- liatriillis elaborandis& in judicium quoddam five refponfum forenfe convertendis,operam dare potuerint,quo ipfi hac ratio ne praeparentur, ut aliquando idonea judiciis civilibus aliisque Collegiis exhibeant deci- fa :fiquidem paffim manca, fterilia, confufà, imo piane ridicula a Me- dicis deponentibus offeruntur relationum & decifionum fpecimina : unde mihi in ejusmodi Collegiis Forenfibus ex ufu fuit,ut Auditores ad ejusmodi comptaselaborationespraeparaverim: Adferrorum rneorum live dogmatum forenfium tenorem multis authorum, (ex omnibus fa- cultatibus, quos plurimos ipfe adfpexi, evolvi & fedulo ftudio concilia- vi,) fufrragiis probavi, qua? in futurum Medici & JCti adiua fpecialia le- galia, cafuiftica five forenfianegotia cum multo rru£hi applicare pote- runt, quoniamaliquotiestauaDo&orumteftimonia requiruntur: in- terim ubique candido animo indicavi, tmae ex aliorum authorum aflen- fu & meditationibus meis applicui opellis atque animadverfionibos, quo ipfo in limine mox culpam Plagii avertere volui: In altera Parte, •qua?Pratica, Cafuiftica & exquifiteForenfiseft, obruli muìtos cafus, quos elaborandosi expediendos crffickimDecanatus,q,uotiescuTiqu€ in me transferebatur, a me poftulavit, ita ut meus inde labor facile difcerni queat: plurimis bisce cafibus appofui compendiofam & nervofam Epi- crifin, crifin, qua? prò ulteriori illuftratione Ulorum non modo infervit, fed & variis aliis connexis confiderationibus, anfam praebet : inferni etiam paucos cafus privata opera a me defideratis confiliis & refponfis ventila- tos, quos occafìone aliqua ferente velut in tranfitu publici juris facerc placuit, quam vis ingens mihi fuppetat farrago fimilium privatarum de- cifionum & refolutionum, quas hoc loco, ubipublica tra&antur, immi- fcere,minus confultum eflejudicavi,qu3epropterea divulganda? & com- municanda? in aliam commodam occafionem, quam Deus dabit, a me £rans£erri debent ; Combinavi in Appendice quosdam felettos cafus, cumFacultatenoftracommunicatos/edamehaud elaboratos : Proinde vero dignum effe exiftiraavi, ut hoc opus in ufum JCtorum aliquo mo- do conuertere annitar • id quod in Priori aeque ac Poftcrìori Parte,quan- tum fieri potuit, obfervavi ; hinc excerpta A£torum communicavi, lici- tas relationes ex PrOitocollis inferui,curfum proceftuum interdum qua- dantenus indicavi, omnes neceflarias circumftantias lignificavi, felellas defenfiones Advocatorum, int^gram nonnullorum Cafuum faciem re« praefentantes, obtuli,ut&judicia Collegiorum Iuridicorum annexui, omnia vero ha?c, non fine praevia falutatione illorum, quibus intereft adtalem communicationem cenfentire, adeoque circumfpecìe tratta- vi, ut ita meliori fiu£tu totus curfus &,decurfus talium cafuum confte{, & quijibet alius fuas vires in judicando, ad imitationem horum cafuum, esplorare & data occasione parallelifmum inhoc opere reperire quear : Ob id utramque hujus Jurisprudentia? Medicae Partem non modo Me- dici, fed & Jurium Studiofi, Advocati & rribunalia Civilia, Crimina- lia & Ecclefiaftica haud cum pcenitmdo fru£tu fuis omeiis commode impendere, maxime vero Praerores & judices civile;, exinde variai dìffì- cultates & ambages evitare & declinare poterunt: eundem ob reipectuni praef entem laborem Jurisprudentise titu.lo notum tacere & commenda- re volui : De reliquo DEUMJuftiffimum & benegnim*mum,rerum huma- narum Summum Dire&orem &arbitrum, hurailìimis imploro preci- bus, ut praefentem conatum fua Grafia & benedizione comiretur, quo omnesJiijliiiam Iehovafaciant £fjudicio, ejus cym lisraele Dcut. 3 3. v. 21. mmjujius Iehovajufiitiam amat. Pfalm. XI. v. 7, XL V. v. $. Is etiam per eandem fuam mifericordiam efHciat,ut in omni terra? locojufiitia & pjpcfé ofctdenturi(\myuftitiap'judiciumfuntfulcrumfui ThroniPft$f. v, 11.& 89,v. 1 5vh.uicitaque, qui noftra juftitia,noftnjmque robur eft, fit falus & gloria, &potentia, & robur in feculafeculorum. Ameii! Pabam Hak Magdeb, III. Nonarum Martii A. Q R. do h ce xxv. JURIS- jTì; ■ìA-a JURISPRUDENTIA MEDICA PARS PRIOR SYSTEMATICA ET THEORETICA. CONSV ECTVS TRACTATIONUM IN HOC LIBRO OBVIARUM. FRAECOGNITA lURISPRUDENTIAE MEDICAE, Pag.i.feq, CAP. I. DeScienfia,Experientia,Confcientia, Piudentia& Authorita- te Medici in Cafibus Forenfibus, five de Officio & De- coro Medici Forenfis. Pag-7 CAP. II. DePotentia & Impotentia Generandi prolem. p. 19. feq. De Hermaphroditis. p, 52. feq. CAP. III. De Virgirùtate integra & tefa. p. 62. feq. De Stupro. p, 73 De Sodomia. p#y6 CAP. IV. De Debito Conjugali, Conceptione &;Graviditate. p.8i.feq. cap. v. De Superfoetatione, Mola & Mónftris. p, 106. feq. CAP. vi. De Animatione Fcetus 5c Abortu. p. 127. feq* cap. vn. De Partu legitimo & iilegitimo. p# ,4^ fe(, cap. vili. De Primogenitura & Aflìmilatione Parentum, p. 177 feq, cap* CAP. IX. De Foetu Vivo, Mortuo Se Infanticidio. ' p. i85.feq. CAP. x. De Morborum Simulatione & Diflimulatione five de 'Morbis veris & fi&is. p. 205» feq. CAP. XI. De Morborum ScMortisRecognitione p. 223- feq* CAP. XII. Medica Tortura? Contemplano. p. 240. feq. CAP. XIII. De Homicidio per Venena, p. 255, feq. CAP. XIV. De Homicidio malitiofo per Manum & inftrumenta violen-ta, p. 284* feq* CAP. XV. De Homicidio artificiofo five Medico. p.3j9.feq: CAP. XVT. De Avtochiria Medica. P.37i-fe ftionibus utantur confilio & ope medicorum, ita ut fine illis nihil confti- tuere,dijudicare & exequi in multis ad Jurisprudentiam Civilem & Ecclefia- fticam pertinentibus cafibus valeant: (a) minus vero reciproca obligatipne medici Juris Confultis addifti funt; ita ut illi prò fuis officuV ad forum me- dicum /peftantibus jurisprudentia civili minime indigeant. (a) Rejes Camp. Elyf.juc. qu. I. IVippermann. de nexujurispr. fy Medicina. V. Quamquam vero inter artem ftri£te diefom medicam "five Medici- nam Clinicam & Medicinam Forenfem, aliqua difterentia vulgo conftitua- tur (a) ; tamen inter utramque adhuc eximius intercedit nexus, ita tamen, ut iti diverfis cafibus Medicina Clinica fundamentum fit MedtcineeLegalis,dum in variis morbis dijudicandis, indicandi» & vindicandis, in diverfis irtfeftioni- Bus explorandis, comparandis & fignificandis ; in aliorum curationibus mor- borum indagaridis & decidendis ; in fanitatis humanae cura inquirenda & pro- movenda,^ dementia dijudicanda & indicanda, in venefìciis horumque gra- dibus inquirendis & exponendis ; in vero & fimulato morbo declarando ; in morbis curabilibus & incurabilibus, haereditariis, animi &c. inveftigandis Se enucleandisj in jejuniis éxplorandis; in medicamentis inquirendis & dijudi- candis ; in locorum & nationum falubritate & infilubritate inveftiganda & in- dicanda &c. multam occupationem, e praxi illa clinica derivatam,invenit. (fl) Quam dotte peculiari traftatu demonfirauit Bohnius de Officio Medici dupli- ci. Fort. Fidelis in Relationibus Medicorum Lib. I. totus. VI. Haec Medicina judicialis praeterea cum variis aliis difciplinis co- Jueret , quoniam cafus forenfes diuerfà themata & problemata continent: Hinc neceffe eft,ut Medicus Forenfis etiam fit bonus Philofophus & quidem feorfim exercitatus in Philofophia Rationali, quo rite connettere, compara- re, concludere & judicare calleat; deinde verfatus etiam fit in Philofophia Morali, circa cognitionem animorum, morum, inclinationum j pafiionum diverfarumque aliarum mentis humanae qualitatum ; porro folide imbutus fit Philofophia Naturali, quo variarum rerum ad natiiram uniyerfi fpe&an- tium qualitates, vires, relationes & efficacias bene perfpeftas habeat, deni- ^u$ minime ignarus fit Juris natura, ut ex SQjialitatehumana & officiis ho- minum © ( ì) © minumin variis cafibusre&ecol]igere & decernere queat,quidjuftum,*juid injuftum, quidverum, quid fajfum,quid bonum, quid utile, quidfàlubre, quid infalubre exiftat. ..VII. Ex hiscepatet, quod duplicia fint vera fondamenta Jurispca- dentiae Medicse, quibus In diverfis cafibus niti decet; quemadrnodum in for- inandis accuratis & irì judiciis publicis civilibus fru£fcuofis atque approbatii defiifionibus medicis minime iiipertse praefumtiones , dubiae opiniones & in- cotiftantes fenfentiae valent, dum rettius ha?cmodo commendata fondamen- ta, prima medicina legali» ftabilia & infallibili exiftunt principia, quse ex veritate a&ionum humanarum & qualitatum humanis negotiis familiarium petita & ad praefentem cafum quasftionis proxime applicata funt: Qualun- que enim fondamenta tantum allegoricam applicationem permi tunt illa in MedicinaTPorenfi fallacia & imperfetta adeoque fugienda funt. Vili." Poftulat itaque Medicina Forenfis medicum exercitatum, inge- nuum & probarum, cujus peritia & confcientia in dubium vocari haud pot- eft: Etenim quando in hifce qualitatibus aliqualis defeitusin judice medico occurrit, tunc judicium ciuile eo ipfo feducitur, quo minus verum, fonda- tum & aequum decifumaut decretum formare poflìt: Inde fluunt tot de- ceptiones, quse vero in judice politico non adeo culpofie funt, quoniam hic decifo medici*nititur ; praecipua vero culpa deinde cadit in ipfum medicum, quando inique ab hoc quisquam condemnatus, appellationem fuam ad altio- ra judicia defeft. ' IX. Magno propterea & exquifito judicio inftru&us fit medicus, quando Jurisp£udentiam Medicam exercere curae cordique habet : hoc judi- cium vero circumfpicit in quarumlibet circumftantiarum naturam atque ne- flumj nequeres leues magniracit aut extollit, viciffim vero arduashaud negli- gcntius confiderat & deliberat: deinde nihil praecipitanter, aut nimis confi- dentercommittit, fed in omni cafu neceflkriam intentionem& attentionem exercet: nèque dubia minusque probata tum fui, tum aliorum confidenza & au&oritate nititur, fed potius fapientem fé gerit, vti decet quemlibet judi- cem,. ne famam fuam vituperio & diffidentiae exponat, quod tanto gravius medicum premit, (ì de ilio judicium fertur, quod judicio pra&icq deftìmtus fit. X. Quam judiciofi itaque medici effe debent in Medicina fòrenTì, tam circumfpefti&judiciofi etiam effe debent judices in foro civili, maxime circa Medicinam Forenfem, fiquidem praemamra nihilque deliberata -fiducia de judiciis medicis facile alios judices occaecare & feducere pote$> hinc medico- rum argumenta & fondamenta bene funt ponderanda, an ex natura rei an e* opinione & frivola prsfimuione petita finr; Et quamvisnon;sequejudici A 2 licitum ©•(4) & iicitum fit abfolute & ex alia quadam prseconcepta opinione decifum 'medi- corum fcrupulofe magisque fpeculative fubceniur§iftyocarc,enervare Si. du- bium reddere, tamen in jufta caufa decet & conueiSt, quo iucTex de folidiO" ribus & magis perfpicuis atque fundatis argumentis fit lolttcitus/ XI. Quemadmodum vero medicorum collcgia ÓV ord^nes prò rerum humanarum varietate tam quoadfententias, quamguoad judicia^rrnalts mo- dis difcrepant. Ita nonparum caufas forenfes & judicia civilia affligit dis- (enfus decifionum medicarum : quapropter ex duabus comrarAis conclufio- nibus & judiciis medicorum judex confidenter & fine culpa nihil decernere poteft, neque ipfum ullo modo in tali necefiitate excufat, fi probabiliorem. decifionem medicam imitari mallet. Quare neceffe eft, quo tertiumjudicìr um medicum requiratur & comparetur, ut deinde ex duobus confcientibua & pluralitatem votorum largientibusjudiciis, tanto firmius & aequius decretum & judicium civile formaripoftìt. XII. Prout itaque a medico in caufis ÓV cafibus forenfibus multa requir funtur, quae perfonam ÓV officium ipfius in tali aftione dignum & probatum redduntj ita viciffim ab ipfo judice foricivilis, debita fcientia ÓV prudentia defideratur, fecundum quam ipfae medicorum relationes, teftimoniaóV decifio- nesin genere dijudicare poteft, ne coeca quadam credulitate medicorum falfis interdum fententiis & praecipitatis decretis fidem dare teneatur ; hinc a tali ju- dice perinde requiritur, quo in fobria philofophia tanquam al iarumfcientia- rum & artium fondamento verfatus fit. XIII. Praeterea in negotiis forenfibus ex officio judicioforumAdvoca- torum fluit, ne confufas Scriptorum medicorum ÓV obfervationum medicarum cempilationes, allegationes & applicationes inftituant, inde£mefalfasconclu- liones epraemiflìs piane non quadrantibus ÓV cohaerentibus forment, quipp* qui error ferme communis eft in defenfionibus forenfibus, dum tales rerum ciuilium a£torcs vel ipfos medicos diuerfos in confifiumrapiuntóVab illis in- terdum confufum,aut fuo negotio non refpondens judicium impetrant, quod deinde acriter judiciis & decifionibus legitime requifitorum medicorum oppo- nunt ÓV ita judicium politicum ÓV veritatem tanquam facramrem impediunt,, unde partim ipfe judex, partim medici ordinarie conftituti, talem pandemi- umerrorem Advocatorum evitare ÓV emendare debent. XIV. Imprimis magna cautela obfervanda eft circa cafus rariores vel decidendos vel applicandos, ubi in priori cafu deciffonis videlicet medicar formando, magna circumfpe&io & confcientiofa conciliano requiritur : in pofteriori vero cafo, preeprimis univerfales applicationes follicite declinando iunt,ne erariosibus obfervationibiwreguls generale» formenrur, quales cafus ali- ® (5 ) - • aliquoties occurrunt in caufis lethalitatem vulneris, antipraxin medicam, potentiamóV impotentiam humanam, conceptionem ÓV partum lcgitiimim & illegitimum concernentibus. XV." Quam cautus itd^Le medicus effe debet in aftione forenfidiver- fìmode adminiftrandaóVjudicanda, tamfoilicitus vicisfim ipfe fit in fubfidio jurisÓVjuftitiae exercendo, nedecifionesfuas potius. ad confundenda judicia forenfia dirigat,aut applicet, fed quo folidis ÓVpérfpicuis argumentisfuas.de- cifiones confirmet ÓV quantum fieri poteft omnes ambiguitates praeoccupet aut diffoluat ; feque non modo fuarum rerum peritum ÓV exercitatum, fed óVjjn caufis^ublicis probatum ÓV cordatumexhibeat. XVI. Sicut porro non modo medicorum judicia , fed ÓVjudiciorum forenfium fiduciam ÓV approbationem multum impedit medicorum diffen- fus(tf); ita ex fuffragio cum juris pcritorum, tum ordinum medicorum judi- cio ftandum effe apparet ; ubi tamen denuo illa difficultas premit, utri cre- dendum fit, ÓV cuius peritia praeferri mereatur : Sed quamvis ipfi medici de- ponentes fuam peritiam gloriofe collaudare ÓV defendere non debeant,ita re- ftius in hac ambiguitate decifio aequo judici relinquenda eft. (*) Stryk. de Jure Senfuum dijf. Le. 2. jf. 21. Farinacius de homicidio qw 120. feci. 4. n. 76. Carpzov. Prax.Criminal. Mafcardtis voi. 3. con* ciuf. 1175. n. 3-9. Balduinus in proacmio jf. columna z. verfu: quid fidiscor- dato ? Keilius «.16. obf. 3. Rulandns e 15. Lit. L. Bohn de Off'. M. D. P. 2. e. 2. Cararius de Medico^ejus officio part. 4. No. 161. In dubiofi medici in quafiionibus ad eorum profejjìonemfpettantibus discrepent , ju- dex fententiam prò reo favor ab'iliorem fé qui debet, etiamfi numerus £$* dignitas medicorum, quifibifunt centrarti, Jìtaqualis Mafcardus de Pro- hat.concluf. 139.». 45. XVII. Et quo decifiones medica? magis folidae ÓV judicia civilia ma- gis aequa evadfant, tunc in decernendis cafibus, medicus requifitus ab opinio- nibuslubricis ÓV falebrofis: a praefumtionibus fallacibus ÓV ancipitibus ; ab au&oribus praejudiciofis minusve probatis; a teftimoniis dubiis ÓV minus in- genuis; a (ententiis ÓV fpeculationibus intricatis ÓVfalfis; ab allegatis minus exercitatorum ÓVperitorum&qui extranei funt fori follicite abftineat, quin potius fa£ti fpecie ór circumftantiis rcalibus, effentialibusj evidentibus ÓV pal- mariis nitatur omnemque evagationemfeduloevitet. XVIII. Quoniam porro fatis faepe in cafibus forenfibus variac mutilae relationes ÓV depofitiones occurrunt,ita perinde cautus fit medicus; ne pre- cipiti aliquo judicio veritatemóV judicii civilis aequitatem eludat, fiquidem il- la incerta nonnullorum medicorum fupplementa defeftusin cafibus prafen- libus emendare cogitam, quaetamsn dubiumóV minus fincerumreddunt ju4i- A 3 cium,- m (6) m cium; Reclius itaque prudens medicus fub modella fuijudiciifufpenfione,de- fe&um oblata: relationis indicet, pra^ereainprobabilibus caufis probabili ta- tem judicii & decìfiones cordate proponat, aperiat, urgeatque, ne judex e probabili ad abfolutum& categoria! m judicium feducatur. XIX. Singulathae circumfiantiae indicant tam med!corum occupdtio- nes in foro civili, quam etiam medicina? forenfis abfoluram utilitatcm òV ne- ceffìtatem, quae e magne numero cafuum ÓV obfervationum forenfium fecuri- tatem, fanitatcm, integritatcm ÓVaequitatem humanam refpicientium, elucefcet, quando varia crimina punienda, focialitatis humanae ordo conferuandus, ve- ritas eruendaóV defendenda,iuculpataintcgritas hominis promovenda,Beftitu- enda ÓV confirmanda, nec non publica fecuritas adjuvanda : ita ut multiplex co- pia humanae vicisfiìtudinis multiplicem ufum Jurisprudentiae Medicae figni* tìcet. XX. Et talis eftnecefiìtas, utilitas atque fcopus Jurisprudentia Me- dicae : Quod vero ejusdem verum objettum attinet, tunc varia? caufae & occafio- nes in foro occurrentcs ad medicum arbitrum delatae, fubinde differentiam objeftorum conftiruunt: fiquidem non modo medicus circa corpus huma-i uum, five vivum five mortuum fuerit, prò diverfitate circumftantiarum ver- {àtur; (ed defuper varia alia innotescuntfubje&aéV obje&a, velut medicamen- ta, venena, philtra horumque analyfes ÓV fcrutinia ; porro monftra, fascina- tiones, fuperfcetationes, officia obftetricum, contagia vel hominibus vel anima- libusbrutisulata; fcrutinium tortura?, difquifitio molae, aftio contra medi- cum, aftiones medicorum inter fé invicem, difFerenria naturalium, praeter- naturalium ÓV fupranaruralium, jndicium de miraculis, decifio de officio ho- minis erga fé ipfum in debito conjugali, foftri moderano, óVc. in quibus fingu- Hs cafibus varii alii refpe&us occurrunt, quipraeter hominem alia etiam fub- jetta ÓV obietta medicina Forenfi fubminiftrant. De quibus nunc prò naturali cafuum Si caufarum Forenfium nexu ÓV confecutione fpeciaiius agendurn erit. CAPUT @ ( 7 ) % CAPUT I. -* DE SCIENTIA, EXPERIENTIA, CON- SCIENTI A, PRUDENTIA ET AUCTORITATE MEDICI IN CASIBUS FORENS1BUS, SIVE DE OFFICIO ET DECORO MEDICI FORENSIS. §. I. SI medicus in Cafibus judicialibus prò, diverfà confiiltatione dignum, fT- dum ÓV probatum fé praebere geftit, tunc in omnibus circumftantiis ita exornatus fit, ut nulla culpa ignorantiae, negligentiae, temeritatis, doli, imprudentiae ÓV malitiae in ipfum conjici queat (a): Haec enim culpa fi Medicum ex'vero premit , fociam etiam habet pcenam (b), ÓV ipfius Me- dici contumeliofam repudiationem e caufis ÓV a£tionibus forenfibus : Unde neceffe erit, ut Medicus in arte fua fufficienter exercitatus ÓV adprobatus, vt & in officio fuo debita au&oritate inftru£tus fit. v (a)Paul Zacchias Qnafi. med. leg. Libro 6.tip. i.qu.i.n. 2.it. qu. 3. \b) Paul. Amman, diffi de Sincretismo Medico, qua prafatio Medie. Crit. eft. §. II. Quemadmodum itaque ratio ÓV feientia in omnibus fruftuofis^ artibus anima ÓV nervus eft, itaque Medico hac feientia deftituto, neque in relationibus, neque teftimoniis, neque decifionibus fides danda eft. Unde in Foro Politico fola larva ÓV perfona Medici, quantumcunque extrinfecùs fplendida, minime fatisfacit, fub qua faepe, quo magis illa gloriofa ÓV ani- mofa fuerit, ardui ÓV effentiales defe&us latent, qui perindemultorumerro- rum, multarumque confofionum caufafunt. Quare Judices Civiles nudo Medicorum titulo ÓV vitulo niti minime debent, Conf. Roder, a Cafiro in MeJ. Politic. Bohnius in Ex amine Vulnerum Lethal. Medici Sartork refert exemplum. J. III. Quantumcunque vero Medicus rationalis ÓV feientificus fit, tantum non omnis fucata ÓV praefumta ratio, vera eft ratio: quare feientia Me- dici prò ufo Forenfi neceffaria, fit folida, fondata, adprobata, non obfcuris, in- tricatis, novaturientibusprincipiispraedità, fed Foro Medico legitime accom- raodata, vit* humanae congrua, principiisreligionis conformis, neque my- ftica, © (8 ) @ ftica, miraculofa, occulta aut ex nudis Sympathiis, Antipathiis, Vermlcuhs, Magnetismis aut Viribus Mumialibus conflata & excogitata. Paracelfus, Robertus Fiudd, Scaliger Cardami, Helmontius, Loewetihock, Andry'^ multa ex ejusmodi viribus obfcuris deducebant. §. IV. Sicuri porro juxtaHippo.ratemlnfcitia malusthefauruseft, iti Medicus illa media ÓV ftudia ncgligens, quibus ad folidam Scicntiam perrin- gere poteft, a Cafuiftis moralitcr peccare (*)dicitur: ÓV fidi&i fui rationem reddere debet (6), ita faseft, quo ex ilio bonarum feicntiarum thefauro fo- lidas rationes proferre queat. Obid minime Medicus tantum dubias opinio- nes ample£ti debet (e), ne iterum ob gravem errorem accufari queat, neque in Scientia ad Forum Civile adplicanda, fubtilitatibus & tricis philofophicis nitarur, quemadmodum ad Cafus Forenfes decidendos, principia Philofo- phise Cartefianac, Philofophiae corpuscularis & illius afyli H armoniae Prae- jftabilitae nihil lucis, fed plus crucis afferunt, quae potius Praxin Forenfem eludunt, ÓV Judicia rationaliaimpediunt atque offendunt. (a) P. Zacchias in Ou. Med. Leg. Lib. 6. tit. i. qu. 6. n. I j. (b) Carpzov. in Praxi Criminal. Part. i. qu. 26. n. 28. (e) P. Zacchias L. 6. tit.i. qu. 7.». 2. $. V. Sed ne negligenti* culpa in Medicum conjici queat (a), quoad comparationem bonarum & ingenuarum Scientiarum, ita proinde feduìo ca- veat attentus Medicus, ne Antiquorum fuperftitionibus ÓV Neotericorum fpeculationibusinhaereat, (b) quippe quae in Foro Medico ÓV ufu politico ad vana ÓV.;ludicra judicia formanda anfam praebent; undere&iusScientia in caufis forenfibus fida ÓV idonea fitfimplex, perfpicua, fenfibus ÓV ufibus magis congrua, maxime vero naturae rei, prout illa propius patet, conveniens. Ca)P. Zacchias Lib. 6. tit. 1. qu.'y.n. 14. tfj. VI. Seorfim vero veritates in Medicina Forenfi admodum impe- diunt Scientice ftri£te'& nude phyficae, mere mechanicae, tantum chymi-: cs(<0i quando exillis totumopus Scientiae Medicae conficitur, quippe" qu» ficut in ipfo ftadio ÓV ftudio medico, ita etiam in illius ufu ad Jurispruden- tiam medicam multisparalogismis ÓV evidentibus prsejudiciis anfàm praebent, dum ef iisdem fundamentis magis hyperbolicae&allegòricae,quamnaturales' & corpori vivo quadrantes affertiones ÓV decifiones oriuntur. ■'-".■ fa) Marcus Marcia Cronland taUm theoriam medico~chymicam confcripfitt\veln£ . ' Tachenius in Hipp. chym. . ,u~ §. VII. £t ita providus ÓV ingenuus Medicus in comparanda fide digna Scientia in fingulis ftudii medici partibus & difciplinis imtrumentali- bus fufficienter fit verfatus neque uniSparts aut parti |>lus, quam alteri ope- ram m (9) ® ram dat: Et quamvis vulgo in hac feientia Anatomia ÓV Chirurgia prsefeni videantur, tamen multi etiam cafus in Medicina Forenfi obtingunt, qui ne« que ad illam, neque ad hanc pertinent: Quando vero in multis cafibus ÓV A- natomicumóV Chirurgicum ftudium plurimum praeftat; tamen minutiae ÓV fubtilitates anatomicae ad Forum Civile nihil quidquam vtilitatis conferunt, quid quod in Chirurgicis maxime probatos Proceffus noffe decet (a) neque Exterorum curiofitates vel parum cognitas, ufu non receptas vel minus adpro- batas, inexpertas & tantum pragmaticas &curiofas operationes praeferre ÓV extollere convenir (a) Rod.aCa/iro Medie. Polit. lib. 2. e. 3. MedicumChirurgumeffe oportere. Vili. Sicut vero feientia in Medico ingenua effe debet, ita etiam omni- no decet Medicum, ne in fais decifìonibus ad caufam forenfem fpe£tantibus adfettatam ÓV inutilem eruditionem, aut odiofam evagationem fìue digresfi- onemmonftiet, quin potius prò conditione cujusvis caufaefoliditatiÓV breui- tati ftudeat, quae qualitàtes tanto magis Judicium Medici in Foro Civili com- mendant: Multo minus etiam Medicus inutiles controverfias immifeeat, ne- ve in fuis decifìonibus Judicis animo per illas aliquod dubium aut fcrupu- luminjiciat, illiusque animum in fubftrata caufa diftrahat ÓV confondati Omnium minime etiam poft propofitum, abfolutum ÓV pofitivum judicium, ' noua dubia no vasque exceptiones adne£tat Medicus, fed potius ratam ÓVde- claratam fententiam tueatur & confirmet. (a) (a) Stahl. Programm. de Con/iantia, Medica. Bohnius in Offic. Medici dupl P,2.C2, IX. Prout porro ratio eft anima legum (), ita ut a ju-; diciis maxime plebejis, vanis fuperftitionibus, credulitatibus & opinionibus vulgi liberóVimmunisfit: maxime vero eviretlepidas affertiones,qu3einter- dum magis Cornice, quam cum ratione proferuntur:quopertinetTheoriade Spiritibus animalibus, de Flammula vitali, de AuraóV Balfamo vitae ÓV quae- cunque fimilis furfuris funt inventiones haud tamen praeterea in feientia fua inutilibus fubtilitatibus operam det, quemadmodum regula juris eft , quod fubtilitatesfineutilitate non fintfequendae. (e) (a)ffi.L. 1 -j.de Legibus. (b) PacianusdePrqbahL.i.c.^-j.n.6^, MufcatcUusin Prax. Crimin. de Fui- ' nerum Lè'tbalitatép. 241. T (e) L. 7. infineCoàìc hb. 6. tit. 25.delnfiitutionibns &Stìbftitutionilns. X. Denique in hac feientia ad ufus forenfes idonea, requiritur vera cognitio animorum, morum &fenfibilitatisperfonalis, quae notitia variis mo- li di* © C i*> ) & «dìs ÓV dubiìs inc:fibus forenfibus rcfolveiidis infémit, maxime vero in ScruP tinio fubje&orum tam accufantium, quam accufatorum, tam laedentium, quam Iaeforum, quìppe quae cognitio uti adeiuilem focialitatem fpe&at, ita in qua- lìbet caufa multum lucis promittìt. XI. Nunc ordine fecundo etiam de Peritia Medici Forenfis brevibus differcndum erit : ficut enim fecundum canonem (a) ignorantia praefumitur, ubi feientia non probatur ; ita etiam impernia culpae adnumeratur (J>), quan- do Medicus non opere Si fa£to fuam capacitatem probat, minime tamen fecun- dum Zacchiam (e) tantum peritia in Ordinariis Phyficis praefumenda ÓV prae- fupponenda eft, quemadmodum cafus omnino dabilis eft, quod magnus Phy- ficus poflìteffe magnus Idiota óVEmpiricus : ob id, peritia Medici non fit no- minaÙs aut verbalis, aut adfe&ata, aut gloriofa, fed potius realis ÓV ab aliis ob- fervanda ÓV agnofeenda , quam propria declamatione celebranda & aefti- manda. (a) Cap.Prafumitur47. deR.y.n.6. {h)L.i^.ffideR.J. (e) P. Zacchias Quafl. Med. Leg. Lib. 6. tit. 1. qu. 2. «. 18.19. MedicUS quando di- catur imp critus. Farinacius Qua fi. 12 o. n. 7 7. XII. Neque peritia medica in diffofa aut confofa Praxi confiftit,quo- nìam fub multitudine aegrotorum multa ÓV magna nihilominus imperitia,an- tipraxis ÓVcorrupta methodus committióVexerceri poteft: Unde Judex Civi- lis non hoc praejudicio niti debet, quo pernia praerogativam abfolute in co- pìofa praxi quaerat (a) : neque etiam Medicus peritus adeoque in cafibus Fo- renfibus praeferendusaeftimari ÓVdeclarari debet, -qui ipfe infilo corpore muì- tos rnorbos expertus eft (4) : tanto magis cum peritia pugnar, fi Medicus connivet&indulget tantum plebejis óV effceminatis confìliis, (r) judiciis ÓV medicamentis, aut fi piane fuperftitiofis (<*)curis ÓV methodis èoperam dal» quaefingula momenta folidae peritiae contrariantur. (a) Meadiff.de Abfiinentia Medici ab agrotif. ih) Cafp, Reges in Camp* Elyf Quaflion. Jucund. qu. ?.p. 12 4 -12 6. (e) P. Zacchias in Qu. Med. Leg. Lib. VI. tit. 1. au. 7. ». 11.\ 2. & 2 3. (d) Zacch.ìb.n.2). Bohn. de Off.Med. Dupl Part.lì. e.2. «.542! diTp mtadt fuperflitione medica. Cafp. Rejes Camp. Elyf qu 22. 23. ' XIII. Vera itaque peritia eft ille ufus Artis Medie*, qui nititur vera &fimplìci cognìtìohe methodi natura?, qua haecutirur in Spontanea morbo- rum Therapia* quandolegitime, officio fuofongitur ÓV viribus fuis utitur. (a) Unde Medicus peritus resfuas temperanter&conftanteroUrigitéVatemerariij «ifibus&expejrim«JUÌs,qecBonincerùs&iaexpextts tejtfajnjnibiw abftinet & «* ( ii ) m & m plurimi* négotiis fimplicitati [& finceriati operam dat t quoniam *no« modo natura^ fed fimul veritas fimplicitati eft amica. Unde ex ipfo evenm aut fucceffu cqUigere Ucet, quomodo non modo fub tali methodo segrotantes convalefcant, fed & anrarius infoneftos, corruptos, aequiuocos minusve in,- genuos euentus conjiciantur. (a). Stahi. diff. de Cynofura TJwapuc, de Autocrazia natura. Mea dijf. de Motibut natura, Cynofura Medici. XIV. Multo minus peritia inquirenda eft in nuda ordinatone rcme- diorum, quemadmodum multi homines oblationi medicamentorum fé im- mifcent', proptereaqùe multisperniciofis effeftibus óV eventibus anfam prse- fcent, ut ob id ille, qui medicinam inconvenientem exhibetóV mortem caufatur fuftigatione vel relegatione prò arhitrio judicis puniendus fit (a) : Omnium minime peritia ad Barbitonìoresv Balncatores, Pharmacopoeos, Chirurgo* Caftrenfes, Aromatarìos, Seplafiarios, Ciniflones, Empiricos, Circuìatores, Sa- cerdotes, praecipue abofficiis fuis remotos, CuftodesEcciefiaeóVboun^dcper- ditos ÓVadinopiamreda&as Mercatores ÓV artifices , Vetulas,obftetrices &c» (peftat, quales hominum claffes nedum quidem toleranda?, multo minus ad ttìlum tcftimonium in re medica admittendae» (a) Cjnpzov.Prax.Crwiin.il.P.t.qu.is.u.24. Con/tìtut. Caroliti. Criminal, art. i}2. Zachias Li,6.tit. i. Farinacius in Praxi Theorica Criminali tit. de p«- tiis temperandisqu. %-}.n. 45. XV. Et cum communiter differentia fit, inter juniorumóVfenìbrura fapientiam {a)ì ita merito quaeritur, an non Veterani Medici abfolutam prae- rogativam quoad peritiam habeant prae Junioribus ? quod Thema inter alio* fohde enucleavitStahlius.(^): ubinegandum minime eft y quod Medici, qui femel cumfolida ÓV vera Theoria imbuti , nec non aliis ad artem medicam fpe£tantibusfinceris ÓVadprobatis dogmatibus enutriti, tanto magis peritiam fuam cumfene£hite fua confirment: aft ex oppofito étiam contingit, ut qui femel falfis dogmatibus fedicarunt, tanto magis in fenio fiio imperitiam mui- tis modis obteftentur ÓVpótius craffamempiriam,locofeniIis peritiaedemon- ftrent: Omnium minime fenecfos decrepita ÓV obliviofà in Medico aut ad curandum aut ad renunciandum ÓV judìcandum in Cafibus Forenfibus eftad- nùttendavelpraeferenda. (e) («) Cafp. Rejes l e. qu. 100. n. 14. & 15. (b) StahliiDiffert.de Vctcranorum Pratticorum Trarogativa. Rvdericus a Ca/tr» . MedicoPolit. Lib. 2. cap. 10. an expetientia ratione $S'Medicus fenexjuvene f'tprafiantkr. <(c) P.ZacchiasQ±M. L. Lib. 6. tit. i.qu.j.n.i. Bohn.dc Offic. Med dupl P. 1. e z xvr. © ( ia ) • XVI. Ad peritiam Medici porro fpe£for, ne ultra capacitatern fuam vel in operando vel in iudicando ipfe quicquaminfefufcipiat, quare partim Me- dici Forenfes, partim JCti illam quaeftionem ventilare folent, utrum dolo aut ignorantia errare dicendus fit, qui contra hanc regulam peccat {a) : tanto ma- gis vero peritiam artificis teftatur, fi in aliqua caufa cum alio Medico, qui pia- ne contraria fentit, oppofitaque methodo procedit, inoperatione aut oonful- tatione demandata circumfpe£his eft ; aut fi in tali cafu tamam & peritiam fu- am forte fufpe&amreddere poffet, reftius ab hoc ne&otio praefehfi abftra- hit ÓV caufam modefte fignificat , cur in tali cafu officium fuum exhibere haud queat: multum etiam peritiam illam commendar firmitas in agendo ÓV judicando: quando vero Medicus aliqualemerrorem commifit; attamenin eodem fententiam fuam mutare renuit, mncgraviter delinquit(A) : Et hifce requifitis quoad peritiam inftru£his Artifex fidem omnino meretur, in quem tunccadit, quod perito in fua arte fides adhibenda fit (e); imo tali Medico etiam in vulnerum lethalitate decernenda magis quam Chirurgo cre- dendumeft, licet perperam Mafcardus in hoc ultimo cafu contrarium fen- % tiat. (d) (a) P.Zacchias Q^M.L.lib. 6.tit. i.'qu. i.«. 24. (b) Codronchius di Chrifiiana medendirationeL.\.e.XI. San&oreEus in Anti- praxiL. 13. e. uh. Syluaticusde Medico, cap. 8. P. Zacchias l. ci. 6. tit. I. q. 3. (e) Strykius dejure Senfuum difp. \.c. z.tt.20. Farinacius in Decifanibus Crimi- nal. I 2. dee. 346. ». 6. Ulpianus in l.1. in prin. tyHigh, de vent. infpic. I» honorum de honorum pòffeff. I. inteflato ff.defuis & legit. jf. quod autem a nobisin auth de non alienan. I. femel C. de re milit. lib. II. l.feptima ff de fiatu homin. c.fraternitatis de frigid. &T maleficiat. Mafcardus de probat. Voi ^.concluf. 1108. n.^-VVoi. 1. conci: 92. ;/. 4. fol. 82. conci. 139. ». 2. Tiraquell. de Nobilit. e. 3 1. ». 398. & de jure primogen. qu. 1-j.opin. 4. ». 9. Zacchia; lib. 5. tit. i.qu.i. Cararius de Medico part. 9. ». 175 .fq, Carpzov. Prax.Crim. P. 3. qu. 142.«.47. Reufner.lib. 2.dee 19. ». 19. () Zacchias 1.6. tit. 1. qu.i.U 2. (e) Bohnius l. e. P.2. e. 4. p. 52. Hipp. Li. de Morbis. Cclfusl. 5. Ci 6. Aetius de infirmis e. 43.». 26. Rejes qu. XI. Fonfcca in Oeconomia Medicina cap. XI. Codronchius de Cbriflian. Medendi rat. L. i.c. 19. Fontecha in Speculo Medicina Chrifliana luvtin. 1. Mea diff de Religion. Medici. §.6. XIX. Sicut itaque ad confeientiam Medici pertinet, ut in omni ca- fu veritati ÓV quantum fieri poteft certimdini ipfe operam detj ita viciffim cum confcientia pugnat, fi Medicus in caufis civilibus vel ex odio, vel ex favore vel ex timore, vel ex pavore falfaóV contraria deponit ÓV dijudicat, vt circumftantias arduas celet aut extenuet aut parum annotet, leves viciffim extollat ÓV exaggeret : proinde ad eandem confeientiam pertinet, ut in non- nullis cafibus taciturnitati Ihideat] (V), in aliis vero veritatem non occultet, fed quando illius propalatilo neceffaria eft, eandem eriamfìne antropophobia denunciet : Quare inter ipfos Medicos Legales Thema illud ventilari folet, quando Medicus teneatur ad veritatem dicendam, quo eandem animo con- fcientiofopropalet Si. denunciet* *3 («)P. © ( '4 ) © (a) P. Zacchias in Q^M.L. lib. 6. tit. i.qtt. 3. «. 9. Codrènchius de Chrifliana tnedendi ratione l.i.c.1%. Sylvatiau de Medico cap. $. Ervaldus detacitur- nitate Medici. XX. Praeterea ad confeientiam Medici pertinet, ut in Cafibus dubiis alios focios Medicos admittat, ni mortalis peccati reus declaretur (<*), id quod tanto magis in curationibus morborum obfervandum eft, vbi eo minus aftio contra ipfum Medicum inftitui pneftet ; proinde in variis cafibus Me- dicus confeientiofusdamna metuenjàa, tempefhVe indicare debet, id quod fi oraecipuein morbis fecerit, tanto minus tunc aegro mortuo (6), aut alio damno enato, ad reftitutionem teneri ÓVcondemnaripoteft; nequeunquam confeientiae indulgens Medicus ali.quid contra falutem animae indepofitioni- bus, teftimoniis, confultationibus ÓV decifionibus fuis fuadeat (e), fed operam \det, ut in omni caufa veritas, juftitia óVfalus promoveantur. (a) P. Zacchias lib. 6. tit. 1. qu, 3. ». io. Codrsnchins de Omflianamedendi rat. I. i.c. 37. Mercurialisde Erroribuspopularibus /. 2. e. i8« Bohn. de Offic. Med. Dupl. P. 1. e. 5. Mea Diff* de Religione Mediciv (b) P. Zacchias l. 6. tit. 1. qu. %. ti. 21. (c) ibidem qu. 4. «.2. Foreflus L. ^.Obfervat. Chirurg. Obf 6. in Scholio. Co- dronchius l. c.l.i. e. 20. CaJparTriflan de Clero Medico §. 36. MeaDiff. de Religion. Med. Jf. 7, f-"*"* XXI. Perinde ad confeientiam Medici fpeftat, ut Legum Salutarium follicitam etiam habeat rationem ÓV ficut ICti ad minimum fine lege loqui erubefeunt (a), ita Medici majori dexteritate legibus obfervandis operam dent, non advertentes, quod aliquando mundus fine legibus fuerit Co), aut quod fecundum Platonem cumaliqua civitate male conftitutum fit, vbi multi JCti, fiquidem fub reliqua proba, aequa ÓV jufta hominum Societate nullis le- gibus opus eft : ÓV fecundum hanc obfervationem praeterea confeientiofus Medicus in arduis Cafibus magis mifericordiae quam Saevitiae óV crudelitatis rationem reddat (c),fatius enim eft,nocentem dimittere, quam innocentem condemnare,(d)aut benignior fententia in dubiofemper eft praferenda(i\ in pcenis benignior eftinterpretatiofacienda, (f) in periculofisóVperplexis etiam rebus mediamviam fequi debemus (g) Si eodem fondamento in alte- rius detrimentum confilium mutare non licet (h) , propterea tamen non ex aliqua illicito timore,res aperte malas, cum fucata interpretatione emollire colorare aut meliorare debet. ' («) Rodericus a Caflro in Medico Politico l.r.e.12. Ohiciusin Dialogo de Moki litate Medici Dial. I. Cardanus de Libris proprih. (fc) P, Zacchias l. 6.tit.\ ^.qu. \.n. 19. (e) Carpzov. in Praw Crini. Pan. 1. qu. 26" n. 2g. V)L.6. © <*5) © fàL.$,i/jr. deponi*. (0 I" Semper 56. ff.de Regulis Juris. Zanger de qua/L e. 2. n. 177. Baìd. in l £} verfi fecundo quaritur C. de furti*. Memchius de arlitr.jud. qu. cent. 5. taf 472. ». 7. (j) Copwr i» Pa«w 49. de R.I. in6. {g) L. antiqui ff\ fi pars hered. L fipater fam. ff. hared. inftit. Sttphanì in Confi. Crim. Carol. art. 131. p. 161. (Jb) Cap.'JMutare ^ydeR.J.in 6. XXII. Quantumcunque vero Medicus alias bona confcientia, peritia & feientia praditus fit, tamen in omnibus praeterea conatibus ÓV a&ionibus fuis probatam Prudentiam exhibere debet, (a) quae ipfa virtus in omnibus reliquis facultatibus, aeque ac in Foro medico neceffaria : Haec prudentia comprehendit bonum judicium, per quod omnia negotia ita trattare debet Medicus, ut veritati, aequitati, ordini, opportunitati& utilitari refpondeant: Et quoniam hanc prudentiam admodum offendit praecipitantia , ita fingula fua officia cum attentione, applicatione ÓV patientia peragat, diu enim deli» berandum eft, quod femel ftatuendum eft; Hinc in omnibus cafibus quasli* bet circumftantias rite annoter, comparet, difeernat ÓVdijudicet, praecipue vero effentiales circumftantias ab accidentalibus folicite diftinguat, leviores a reliquis ÓV notaru dignioribus feparet ÓV ita fapientem ÓV fondatam conclu* fionem proferat. (a) («) Medicum virum lonnm ty' prttdtntem & effe &F dici oportere. $Lq,d. a Caflré Med.'Polit. Hb. 1. e. 9. Qui Prudentiam commendarunt funt I. in Foro Theologico: Andreas Keslerus de Prudentia Chriftiana. Carolus Herl#us de Politia ÓV Prudentia Theolog. Joh. Eufebius a Nurnberg Succus Prudentiae Sacro-politics* Schilterus de Prudentia Juris Chrifisanorum. Wornitius de vera perfecìaque Prudentia & Politica. 2. Juridico: Jacobus Bornitius de Prudentia & Politica coniparand*»1 Hieronym. Cardanus de Prudentia civili. Joh. Nicol. Hertius, Elementa Prudentiae civ* Georg. Richter de Prudentia Chriftiana. Chrift. Thomafii, Prùn* Lineae de ICtorum Csafultatork, 3; Medico: Maurit. HofFmann, Franei^. Fona de Prudentia m^ •(!?)• Boffelius in Amaltheo Medico-Politico de Prudentia. 4. Philofophico : Frider. Bonaventura, Jacob Martini, WcndelerusóV Ernftius. XXIII. Et quo Medicus res fuasjprudenter gerat, ipfe fciat, quod oeulis magis quam auribusfit dedendum(«), ob id ludicram credulitatem fogiat, neque in famofis nouitatibus ÓV relationibus curiofus fit, fed ipfemet # meliori ftudio omnia perpendat, inquirat & deliberei, multo minus vero ali- enis negotiis in decidendo Cafibus Forenfibus feimmifceat, fciens , quod culpa non careat, qui alienae rei feimmifcet(^); Sit porro in fuis depoiitio- nibus perfpicuus, minime vero confofus, aut praeter neceffitatem prolixus, neque tamen ex aliqua negligentia nimis fuccin&us, fed quibusvis caufis judi- cioie fatirsfaciat, prout praegnantes illarum circumftantiae requirunt : neque etiam fuis viribus nimium tribuat ÓV confidat, ea propter fuam fententiam non morofe, auda&er ÓV gloriofe aliis praeferat, fed fi occafio occurrit , qua fuam indagationem cum aliorum unita vi ÓV confultatione combinare debet, tunc in hoc etiam officio prudenteróVamiceprocedat. (a) §. Finali InftitutionumdeGuatiti Cognati*. -■■(*) L.i)6ff.deR.Lin6, Cap. Non efl l.g, XXIV. Refiftit etiam Prudenti» in Medico " multa loquacitas (a\ qua tanquam alter aegrotanti morbus folicite fogienda (b) ; porro prudentia non toleratfàftum, oftentationemaut adfeftatam gloriarci (r), fed potius re- quirit animumpacificum, placidum & benevolum : deinde cum prudentia miiitat avaritia (d), quae facile Medicum arbitrum occoecat, ut falfas decifio- nes prò nummisvendat; ihfuper fogienda eft invidia, quae animum Medici faepe adeo corrumpit, vt nihil re£fce difcernere ÓV judiciofe comparare aut aeque dijudiéarevaleat: quae fingula uti ad ornatum internum Medici fpe£knt , ita ad ForumPoliticum in cafibus Forenfibus a Medico confervari debent: quodfi etiam nonnulla arduas intricatae, ambiguae,.occulta ÓV infuffìcientes caufae atque circumftantiae in variis cafibus Medico Judici obtingan«;tunc prudentiae eft, non ludicre judicium aliquod abfolutum fuppeditare , quod forte falfis fuppofitis opinionibus ÓV praefumtionibus nititur, fed teftimo- nium prudentiae eft, fi in ejusmodi anfra£tibus Medicus aliquando judicium fu- um aperte retineat ÓV fufpendat ( ftitique juramenti (et cum diverfis negotiis ad hominisvitam, famam ÓVufumpertinenti- bus, ita naturalis ordo poftulat, utprius illas circumftantias evol- vam, quae ad liominis ortum fpe&ant j ' huc vero ratione ordinis quoad ho- minis generationem Potentia naturalis generandi, concipiendi, geftandi ÓV pariendi hominem, cum fuo oppofito, videlicetImpotentia, erit inquirenda, tanto magis, cum impotentia virilis ÓV fterilitas foeminarum fatis notum (àtisque frequentem conftituat cafum, qui in negotiis & vicisfitudinibus forenfibm trattari folet. II. Sicut porro Potentia Si Impotentia ex oppofitis fuis rationibus & relationibus quoad diverfas circumftantias in fa&o ÓV refpeftus caufales fèin- vicem illuftrant ; ita mox in primo limine illa peculiaris qualitas enotanda & explicanda erit, qutenam differenti! JEtztis advertenda fit, ex qua homi- nes potcntes ÓV impotentes declarari poffunt: quemadmodum vulgaris diffe- renria inter iEtatem Pubertatis ÓV Impubertatis in Foro Medico przedi£tum dif- crimen multum decidere ÓV illuftrare adjuvat (a), quamvis hae periodi pu- bertatis ÓV impubertatis tantum compleftanturterminum, qui a prima nati- vitate usque ad proximam facultatem generandi ÓV concipiendi fefè extendit cum tamen Potentiae ÓV Impotentiae refpe&us a primis vitae lineis usque ad- iongiores terminos tranfeat. (a) Impotentia difficilis cenfura. Thonerns Lib. 3. p. 193. pofi de Sterilitati Scrutinio Lang. Lib.I. jfy.49. P. Zacchias l, 1. tit. 1. qu. 6. Fort. Fidelis Rtiat. Med. Lib. 3. Secl. 2. e. 8.9. Ludewìg. Ci $. III. Et $ ( 20 ) ft §. III. Et cum alia naturalis, alia praeternaturaìis, aùtordinaria aut extraordinaria fit Potentia ÓV Impotentia, itaplurimorum tam JCtorum, quam Medicorum principalis eft quaeftio : qua aetatis periodo homines ad nego- tium generandi habiles evadant? ubi aliqui fondamentalem difFerentiam in Sexu inquirunt ÓV ad contrahendas iiuptias mafculos- puberes ÓV fcemiftas vi- ri potentes fecundum Imperatorem (a) (Juftinianum) requirunt, qui ipfe in mafculis XIV, in feeminis vero XII annos ad pubertatem requirit, ad cujus imitationem alii impubertatenvusque ad XIV aetatis annum dirigunt (ò) : in quo cakulo tamen plurimi completum annorum numerum, qui non a con*- ceptioae, fed a nativitate ducendus, requirunt (<:), quippe quem.terminum adineundummatrimoniumnaturalem ÓVidoneum judicant: ita illos, qui ex aliqua morofitate matrimonium ad quinquaginta annos protrahunt adeoque fua potentia ÓV pubertare non utente» , matrimonium potius fugiunt, vulgo jCtiappciiantMifogamos(^), (£c$e*©fo% oDer fic|> fclbflxBc^apcn&e wt> t) mnotuit, (a) Inflìtut. Tit. de Nuptiis tit. quibus modìs tutela finiatur. (b) P. Zacchias L. i. tit. i qu. 3. «.li. qn. 6. n. 25-28". {c)Hojfmann. de atate juvenili contrahendis fponfaliis £5* matrimoniis idonea e. 1* Jf. 2. it. e. 2. Jf. 8v Stryk.de qualitate ìSjure perfonarum matrimonium con- trahtntiwm e. J. \d) Schottelius de fingularibus & antiquis Germanornmjurihus. Éefoldus in The- fauro Prati. Lit H.n. 5. Schapfer. de Juvenum virginum privi legiis. Schoenborn in Politica. L. r. e. 6. Hoffmann. I. e. membr. 2. e. 2. jf. 6. Sffeqq JVernber & Kresfius de Jure Hagenflolziatus. Verum quis bo- na eum confcientia virghiitatem conjugiopraferre poffit. Kccnig Caf Confc. 7. p. 5& vonf. Lmherus inGenefin. IL v.. 1 %.p.m. 3^50. v. 22.p. 35g. h: vid.. Apol Au.gufl.fol. 1 io. iag. h. Spener contr. Grabe e. 3. §."]%fjf. 6. $.V. Aft quamvispraedi&a annorum periodusadpubertafisiMtiumvul* goreferatur, tamen non aeque praefenti confideratione differentia quaedam in- ter fceminam ÓV marem conftituenda eft,fiquidemin utroque fèxu utplurimumJ XIV anno vera ÓV kgitimapubertas naturalisingruit, utvideheet illa figna in corpore individuorum fefe manifeftenr,, quae ad generationem & conceptio" nem fpe£tant : ÓV ita etiam in Crirninafibus fecundum San£tionentCarolinam» nulla dafferenria pubertatis inter mafculum & fceminam coriftiturtur,. quae- potius utrique fexui aequalem XIVannorumterminumponit (a); liceretiant m caufa criminali viciffim JCtideliberenf, quinam hominespubertatiproxi^ miores ad fìibeundas videlicet varias-pcenas fint cenfendi (t>). Interea ex ob-- fervationecommuni Si attenta Medicorum fluit noritia, quod exeunte fccun»-- do annorum Septenario, fcemellae aeque initiapurgationismenftruae, aemafeu- li initiafecretionis fpermatis experiantui», ut itaque reliquse prasmaturae natu^ ra? operariones in-hifee negotiis non prò regula; in decernendis cafibus con- futiti debeanr. • (a)-Conflit. Catolin.Crim. art'. i6^. Catpzdv. Prax. Crimihàl.Part. i.-qm. g^,. tu 19. (&) Carpzov. l.c. P. 2. qA$2. «.6-8. i't. P. 3. a. rtf. n. 32-34,- §. VI. • Exinde patef, quod ilie homo vulgo puber óVpotensdicàrUr",, qui generare & concipere poteft ( ® ( 23 ) . ® £a;iri<$fen SJìftlfdJetl. &re|jl. <#cfdHC$te 12. 3Jerf />. 672. £$* jlfo«/ Chirac. Prof. Medie. Montpelienf. Traci, de pihrum Struttura, de infante jam natofacìem pilofam habente, cujus mmtionem factum Ahi. Erttd. Lipf. Supplem. 2. p. 435. Bo- rellits C. 1. obfi%. Puer pilofus. Schenck.L. i.de Barbaobfi 1. infans ubi- que pilofus. it. Wolff'. Lettion. Manorab. Tom. 2. Bonetus iti Medie. Scptcntr. L. 3. S--H. 31. e. 18, A. X C dee. I. An. 4. cfc/ 163. Puerterth amino barlatits. De larga pilor imi éXcretione. Rittershufii Oratio de Fce- minis hirfritis. G'armann, in Traci, de Mirac. mortuor.'L. x.tit. 1. jf. 73. de pilis luxttriantibus in genitalibus. it. Barthol. cent. 1. hiflor. 49. A. N. C. dee. 3. An. 6. in append. obfi 20. it. dee. 1. y4«. 9. £5" io ofc/T 95 f/iV- roiiym.:Cardan.in Lib. de Vita propria e. 2. Welfchius in Epifagmat. obfi 96. de Puella barbata & hirfuta. Barlinus diff.de Fceminis barbatis ex fuppreffione Menfium. Blegny Zodiaco Gallico an. 2. Menf. Oclobr. obfi 1. (f) A.N.C, cent, i.obf. 197. de homine omnibus pilis deflituto. MacrobiusL.7. Saturnalium e. 7. (g) Lib.if.dedtfponjationeimpuberum». $'&7. Vili. . Proxime vero iam colligenda ÓV recènfenda erunt genuina pubertatis figna, fecundum diverfiratem fexus annotanda; quare in Maribus potiora fequentia occurrunt : 1) Mutatio foni in loquela ÓV canni {a), ad quam jam fuistemporibus àdvertk Hippoerates-dè Genitura ; 2) barba ÓV pi- lorqm obfccenorumefflorefcenria, quae cum reliquis fignis rite conferendaj 3J genefis aut fecretio feminis, 4) ftimulus ad venerem (è), licet pallini et- iam hiftoriae occurrant, ubi in impuberibus pueris ÓV puellisipfe ftimulus ad- fuerit (V), 5) «ras apta, 6) probatio aetatis ex Ànnalibus Ecclefialticis £< Cu- rialibus (auè ^rauf*- unò^irc^cn^ùc^evri/Ou^ ^ì:m$* cfi* unDOìcnt* $Rt9ÌfttVn,au$£xb*^t*unt)&CtÌ 56,^57. Carpzov. de Pro- @ ( H ) 9 Proceffibus Tit. 14. art. 5. jf. 6.n. 4.6. Carpz.Jn Jurispr. Fcrenfi P. Z. e. 16. def. 26. «.8. Behrent.indiff.deJurikUsIUuflrium&ptivatorum circa vcniam atatis Jf. 8- *7-&/**.$• Menochiut de Prafumtionibus l. 2 fraf. 51. (/) Stryck. de JureSenfuum difp. i.e. i.n. 54. J$. Simon.dehnpotent.Conj. e. 3. §. 1. num. 4. y e. 7.§, 1. «. 2 5. & 26, NB. Quidam hanc infpettionem re- jiciunttyimprobant, Ut: Juflinian. Imperat. opus appellai inhoneflum in principio Leg. 3. quibusmodis tutela finiatur £?* Leg. ult. Codic, qui tut. £/ curat. effe definat. Nec apud Romanos, fui illam prò impudica habucruntt inufufuiffcaffèverant, ut: Vinnius,Bachaviust Ludwell, Ravardus, Sif- tnann, Salmutb, Arumaus, Gipbanius, Franzkius, Ranger. Sed Hoffmann dejnreprafientandiit.de juvenili atate contrabendis Sponfalibus idonea Membr. t.c. i.jf. f.pag. 12.y§. 6.£5* 7. multis confirmat rationibus , infpe- ttionem genitalium ocularem Romanis quoque fuiffe uft'tatam. (f) Cap.4.'& 5. caufa 27.qu. i.it.injtire Saxon Confi, Tilemann. de eo quod ju- ftmn e fi circa nuditatem Seti. 2. e. 3. & 4. Ranger de Injpettione Oculari c.\. n.i. Stryck f.c.«.40.63. Hoffrnan.nl.e. Jf. 12, (g) Zacchias Lib. 1. tit. i- qu. 6. n. 71.72. cum addita nota Hubert. Schurigiu; Spermatol.c.yo. f.y.p.5x9. Infpettio neceffaria.%. 10. p. 520. in/bettiopu- blica taxatur. Lutherus de inquifitlone virginitatis dicit Deut. XXII. edit. Opp. upf.P.lv.p. 174. «)IM*@e»o^Q^itiet55wut3onflfetf(^aff(bur^ erbari Sttaftown fot Ut £ec&$eir uà »rrEimt>f$afffen &ar gcnitg ®$aam in fi*, ÙOifcwilroirFeinantoréfjaben, fcolfen tvit DasDicivcilnilaffen. |X. In indaganda Se declaranda velcoitus (<*),' vel reliqua impoten- tia, merito requiritur Medicorum decifio ; nam propriam fuam turpitudi- nemautimpotentiaeignominiam cum recufàtione infpeftionis confitentibus, nififolidior accefferit probatio, haud danda! eft fldes (ò)y quoniam interdum vel evitatio matrimonii, vel divortium dolofe aliquando inquiritur; ubi ve- ro impotentia plana # aperta eft , tunc circa aliam difficultatem illa modo , contrari matrimonii diffolutionem admittit (e) * quando vero etiam pneter ìnftitutam infpeftionem, adhuc tamen dubia eft impotentia, tunc triennalis terminus ad illam folidius probandam conftituitur (d) : aut folicitudo ha- benda eft, ut imputata impotentia congruis medicis adminiculis cure- tur: ÓV quanta licet in decidendapotentia & impotentia humanac'rcumfpe- ftio adhibenda fit, tanto minus tamen e rarioribus & admirandis cafibus ula confirmari debet; quo etiam fpeaat, quando variae obfervationes de pueris & puellis generantibus, concipientibus & pariemibus o«:urrunt (e) , quae refervata: hiftoriae ordinarium decifum de pubertate minime infrin- gunt. ^ ^asVb^tfS''"'1'9"' l'H' ^deimP°tenti^omndiygenerandivid.Zacchi- (e) Si- 9 ( *5 ) 9 (h") Simon de Impotent: Conf. e. yth. i. n. 4. £$* f. Mafcardus de Prohationibus. Voi. ì.conci. 817. P. ZacchiasL. 3.tit. i.qu.i.n.6. Nicolaus Henningius de Divortio caufi 3 .p. 19 5. Zangius de Divortio. (e) Simon. I. e. e. 7. Jf. 3. n. 6-1 o. (i) ibidem n. i-j. LegesDanicx aCfonj^Petro'aHoyelfino eDanico in Latinum conuerfaLib. 3.e. i6.§. i6.n. ^.fanciunt: Divortiurn coajugibus permit- titur, ob impotentiam, ubi corpusconjugis adufùm matrimonii eft inhabile ; Perfònae tamen ita laboranti, triennium permittitur, ut interea periculum fa- ciat, arine inalum iftud adminicUlo medicamentorum tolli queat , fi ante nuptias ifto vitio laboraverit: quod intra temporis fpatiumnifì redditi fu- erit fànitas, parti fìnse integrumefto ad novas tranfìre nuptias: fin autem ejusmodi vitium nuptias fecutum eft, illud ceu crucem divini tus impofitam, quzque conjugìbus immitti poteft, aequo animo ferunto. Qt)Kornman. de Jure Virginitatis e. 6. cui. lit.Pttergcnerans Fort. Fidelis Relat. Med.lib.^.fett.\i e. 8.J>. 375. 376. Simon.Le.e.6. rA. 5.8.3-6. P. Zacchi- chiasL.i.tit i.qu.$.n. 2%. Cafp.Rejes Camp.Elyf juc. qu. 51. p. 660. Sfqu. 90. n. io. cJ* 11. Marcellus Donatus in Hiflor. Med. Memorabil. L„ 4. e. t 4. Rbodiginus Lettion. antiq. L. 14. e. 8. Franckenau in Satyr. Med. IV.p. 75. 76. & Satyr. VI.p. 95. Schenck L4.deconceptione^ atate con- cipiendi obfi 6. JacobusdePartibus. Savanarola, Paraus, quos allega* Reges. Mandelslo in Epiflm adOlearium pag. 11. &Itiner. L. i.fol. 105. Hoftienfis de PcenitentiisìS Remj/fionibus. Barthol.Gent.^.biflor. 17. Sin- nibald.inGeneanthrop.p. 291. ; IVolffius in Lettion. Memorabil. toni. 1. •.. 620. A. N.C.Ùec.2.An 4./). 198. cujus Tit. Pragnans infans inutero. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. 3. Seti. 2. e. 8. />. 3 75. 376. Puella novenms pragnans. A. N. C.Dec. 3. an. 2. obfi 172. Puella a nativitate infante gravi- da A. E. L. An. 17 21, Apry p, 15 o. Puella 9. ann. concepit. Sinibaldus Gè- neanthr. Lib.i.tr. 3.e. 13./». 242. Wolff.Lett.Mem.tom. 1.p. 620. vid. Marc. Donatus Medie, hifl.mirab. lib. 4. e. 1 4.. Pueri generantes A. E. L. 1720. Nov.p. 513. Virgo Xmo annonùpta, juvenem Xllmo anno generante BartholinusCent. Vthifit.i"j. LutherusGenef. 34.U. i.p. 763. 764. fg|j mflffenbieX)inan>enigf»eo$jn>6iff 3a$ fteleben, eberbajj (te «Kdgbldn fepn: baratti rbnnen wlr une Mìgeé Sageé nac& fol^er^a&rja^tntc^tri^feB: unb menu fcfan£)inabauinial jum€bj|tonbiflatt tr{fauettoer&en,barnac& ifl bie Sfiatar bei*ffienfc$ea ni$t alleiti in Die* fen auffctfìen 2l'ter ber 56cU efma* fànxJc&er unb fraftlofern>orbea,fonbern ift nocb ùber ba$ febr aefc^ioa^ct toorben, ton rc$wegen, bai W bie gente ntc&i fo maffig leben nnb ì>a$ ® la]tobf.2%\An:io.obr.2%,Cent.i.pag. t%6.Ceuf.<.obf.f4.&MScbotìo:Cent.' 6.obpis. GuldeukleeL. IV.caf.iy.BartbolinusCent. 3. hi/I. 91. Tulpius. Lib. 3. cap. 3 6. Carpzov. in Jurispr. Ecclefiafl. L.i. Tit. 1. def. 12. n. 14. de Menflruifluxus initio & fine confi. A. N. C. Dee. 1. An. %\ obf. 151. (e) A. N. C. Dee. 1, An. 3. obf. 2 6 5. ^«. 6. olj/I 64. Dee. 2. An* 4. obf. 126. D«. 3. An. i, o&/ 2%.An.%. obf. 41. Cent. 1 pag. 20 3. in append. £jf Cent. 7. *fe/! 7 2* Reusnerus obf 99. FranckenauSatyr. Med. VLp. 99. £5" 100. Scbepck, L, 4. de Conceptione obf. 1. Hildan.Cent.^.obf.^x. Rejes Camp Elyf.p.614. Sebi ziusin Specimineprattico P. 5. Seti. 2. ci. RhodìusCent. 3. obf^.Mau^ riceauCent.4.oA/T 375. 393. Cafp. Hoffmann. inflit. med.Lib.III. e. 78. (dJH Schenck. I. e. Tit. Scrotina obf. 1. Franckenau l.c.p, 96. Guldenklee Ùb. 4; caf. 14. Rbodius Cent. 3. «fc/T 48. Bartbolinus Cent. 3. Ai/Zor. 90. Scbettk. L.4. de atate generandi u concipiendi obf. 1. &* 2. A.N.C. Dee. 3. ^» io. obf. i26.An.6.obf.9i. An.7. obf.19. Dec.i.An. 5. o£/? 145. Cewf.5. obf. $4. t» Scbolio, Cent. 1. obf. 42.115. Cent. 7. obf. 48. CV»r. 5. obf 2 8. Cff/f. VL, obf. 74. G?«r. X. oi/T 24. ,v (e) ScbencL L. 4. / 5 9. Lottichius Obf Med. L. 4 e. 9. o/j/I 2. Zittmann.Med.Crit, Cent. 2. caf. 52. (/) Rejesqn,i%.n.x6.& 17. P.ZacchiasL. x.tit.x qu,-j.n. 31. (jj) lfr/tf qu. 26. {k) Carpzov. in Jurispr. Ecclcf.L. 2. tit. x.dcf. 13. «. 16. it. confi. Lutheri Cifc^ JUDen vom £fcfftoit&/ò/. 31:^ Valentiniff'.Mtdico-Legal. P.\. Sett.t. taf 7. <& Simulata Impotentia Sexagenarii. An vir jj.ann. virginem delfa. rare S?'prolemgenerarepoff.t. Zittman'. Med. Crit. Cent. 2.caf. fi, fi) lus Canonie C. 3- X. dejrigidis & male ficiètir. XI. Praeterea in fceminis juvenibus defìderatur mammarum fiicces- fiva protuberantia(a) ; Sa q|iid genitalium pubefeentis probet (t), in prar* ccdcntibus annotatum fuit : attamen legitima illamm' partium itruftura & fuffìciens difpofìtio ad cohabitandum neceflaria eft, ficut in iisdem fceminis debitum corporis robur & vires convenientes adeffe debent; quemadmo- dum denique fanitas aequè in his ac in maribus ad procreationem fobolis re- quiritur, qua deficiente communiter facultas generandi, fi non femper ceiTat, tamen communiter langucfcit. (a) Hippocrat. d: Ottimeflr.partu infine it. Sett. 3. apoor. 3 7. P. Zacchias L. 1. tit. \.tpt.6.n. 82. fi) Albertus M.in Commentar. L.z. Pbyf. Ariftotel.depiaUarecens nata pilis in pu- be ornata. Scbtuck. L. 4. de Menfirua purgationeObf. 1. XII. Ha?c do£ferina de Potentia & Impotentia naturali in procrean- dafobole concemit partim hominem adhuc ccelibes, quando jam matrimo- • niumfubire «ogitant ^a), an etiam cum quoad animum, tum quoad corpus, & 2 ad" 9 ( a* ) • ad illud ineundum habiles fint: partim etiam illos homines refpicit, qui iam matrimonii vinculo ligati funt, an prò eodem legiume confirmando quoad niturales refpeftus potentia? atque vires quadrent: an vero diuortium ma- trimonii fubire teneantur : Quando vero demum fub matrimonio acciden- talis caufa impotentiam ehciensfupervenit (b) , tunc illa minime diuortii caufa effe poteft (r). Quodfì etiam conjuges impotentiam praefentem conju- galem aequo ferant animo, tunc perinde matrimonium folvi non debet, imo fi conjuges unanimiter & quidem volontario confenferint ad abftinentiam a coitu.(d), tunc in hoc cafu nonnulli hunc concubi tum effentialiter .ad hoc matrimonium non requiri autumant, licet in genere extra tales reftrvatos cafus etiam coeundi potentia efTentialiter ad matrimoninm pertineat ,fi vide- Ucetfobolis propagano etiam effentialis matrimonii finis exiftit. (a) (e) Delphinus in Tr. de Conjugio Evnuchorum. \b)Carpzov. inPrax.Crim.Part.il. qu.6x.n.\%. it. Jurispr. Eccftf. P. 2. def. 202. tit. Gerhard. Tom. 7. loco deConjug. n. 658. 685- Luthems Tom. 2. Jenenf.German. de Vita conjugal. fot. 156. Ludov. Dunt. in Cafibus Confcientia e. 19. Seti, 3. qu. 6.p. 842. Simon, de Impotent. Conj. e. 7. th. 4. e.6- io. * ■ (e) Carpzov. Jurispr. Ecclefi P. 2.tit. 11. def. 200.n. 17. Simon l. e. e 7, th. 1. n. 8-10. Lìttbetusinc. V.Mattb.v. 32.0/>p. Lipf P. y.p, 2 30. de caufis di- vorai dicit: SBoabetfolCyeUrfacben niebt finb r g ^^ebraev it. defertion. ba foflenanbere SNangel unb $tt)l niebt hinbern no$ bi« <2$e fcjetben, ale ia 3orn'©a$en ober anbern UnfaD. (d) Argumentum Leg. 30. de R, I. it. Lex cui fuerit, 17. de Ccmit. Tnfiit. Simon. /.ce. 5.». 2. 3. (e) LutherusinGenefiXXX.i.p.626.0) 3Bobie SBeiberuufrucbtbarfmb, ifl rcer* (io) n)i!er.bie3laturuRb»te'n)emger6bttlid)unbbeUigbiebiefen £egea RiebJ &abenwoflen. ;Daunfol<&e9Wauna ifipon®DttÌR bie merif begebref, t>af fte mbge fruc&f bar unb geme&ret wctben: & porro: alfoftnbbie&ciligeaatófertnir nit&fen aeftnnct gettefw, benn fìc babeneé crFotint baf ein fonberli$er6egea ©Dtfeswàre, mano eia ffieib frucvtbar mar : unb bargegen &abw fìe aud; bit Unfruc&ibarf eitbtt SBei' ber fóreinen§luc$ gerjalten. f XIII. Praeterea eademdottrina, quae praefenti traftatur titulo, in- ▼olvit confìderationem potentiae ad carnalem cohabitationem five potefta- * tem coeundi (a), generandi, concipiendi, geftandi & pariendi. Antecedit itaque potentia coeundi, quando membra generationi dicata tam naturaliter quam formaliter ad hocnegotium idonea funt, ut videlicet ilio ordine con- gredi queant, qualis ad copulam illam carnalem requiritur; dum mas ex fua parte mcmbrum debite applicare, feemina vero illud convenienter recipere & admittere poteft ; licet varii cafus inter Obfervatores occumnt, qui ad qusftio- 9 ( 29 ) 9 qucftionemr illam an conceptio fine coim(^) fieri pòffit, anfam praebuerint, in qua ventilanda & decidenda variae leftu & fide dignae hiftoriae de impra- gnarione fine intromiflìone membri virilis, de conceptione ex fola àffriitio- ne penisfeminisqueadfperfione ad orifìcium matricis, de conceptione &ftu- pro in fomno(r), de conceptione imperforatarum ( ) • . 156. Averbois tolteti. 2.e. io. Sinibaldus Genwithrop- Lib. 1. tr. %. e. 7. Rejes qu. 41. p. 500. §. XIV. Quando itaque ille ad matrimonium impoten» judicatur, qui ad copulam impotensxft (*), ita nunchoc ordine ulcerius generale» cau- fas impotentia: humanae tam in Mare, quam in Fcemina recenfere & esaminare lubet, propterea (1) ad impotentiam contribuir /Etas incongrua, id quod e» magis valet de valde tenera aerate, fiquidem rariores obfervationes de con- ceptione Si partu puellarum & generatione puerorum, (cujuscircumftantie tnentio in praecedentibus fatta (fi) nullam normam conftituunt : Hinc et- iam adultiores virgines aegrius concipiunt (e); (2) Huc contribuit Tempe- jramentura frigidum (d) Sa torpidum, fiquidem nonnulli homines vel toto corpore frigidi exiftunt, vel tantum in partibus genitalibus taleseffeòbfer- vantur. (3) Eo fpettat «minens differentia Nationum animo & corpore dis- cretarum. (4) Accedunt Perfonaeex infcecundo matrimonio provenientes ad- eoque innatam infcecunditatem poffidentes {e)-, (5) Homines valetudinarii (/). (6) aut qui graves morbos funt perpeffi (g), (7) ut &qui in valde irre- gulari vita degunt & in eminenti imtemperantia animi Si corporis con- fiftunr, (a) Jure Canonie e. 3. X.defirigidis ifmaleficiatis. (b) Rejes qu. $x.p.66o. de partu puellarum. &f qu. 90. n. io. 11. Franckenau Sa- tyr. med.At*p. 7+feqq. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. i.Sett. 2. e. 8. (e) Sennertus Prax. L. 4. P. 2. Seti. 4. e. 2. \d) Zacchias L. 3. tit. x. qu.-j.n.x. de frigi di s Wmaleficatis Hoftienfis. (e) Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. 3. Seti. 2 cap.*i.p. 374. (/*) Zacchias L. 3. tit. x. qu 4.5/ maritusfuerkinfirmus & morbo arreptus, de quo ne coitus quidem multo minus generano prafumitur. Esbach. in not. ad Jurisprud. Forenfi Carpzovii Part. x.conftit. 16: def. 23. ti. 6.^.45. Me- nochius lib. 6. prafumpt. 5 3. ti. x6. Mafcard.deprpbat. x.concluf. 312.n. 16. morbo gallico affètti afit Steriksfunt aut male fanosliberos procreane. Fort, Fidelis Relat. Med. Lib. 3. Seti. 2. e. 4. />. 364. (g)v.g. morbos malignos e extremo vita periculo, graves affèttus hydropicos, cpi- leptieos confi. A. N. C. Dee. 1. An. 2. obf. 104. de impotentia ex capitis vnlne- re. Capitis vulnera magna reddunt hominem infacundum & aliquando al coitum impotentetn. Zacebiaslib. $.tit.-2. qu.+. n. %. Rejesqu. $6.p. 6%% MarceUus Donatus Hiftor. memorabil. L. 4. e. 13. Amatus Lufitan. Curat. 95. Cent. 6. Rariores enim funt cafus ut ejusmodi agrotantes generettt " \*> concipiant : Et qui tales valetudinarii funt V generare nequn>-' diamtur Spadones. Vid. Simon. I. e. 0. 6, th. ì.n.p i XV. Porn 9 ( 3* ) • §. XV. Porro ad Impotentiam in genere contribuunt (8) magnus diB- fenfiis animorum (*), \$) nimià obefitas hominum (^), (io)in hominibus delicaris infolita aeris temperies, (i i) ut & in fingulis hominibus valde du- ri labores, (12) non minus vittus infolitus, craffus, infrigidans & adftrin- gens; (13) frequens & diuturna fames; (14) multa Si immoderata animi pathemata (r); (15) multa? curae & aflfìiftiones; (16) frequens Si gravisfan- guinis jattura : quo loco occurrit inter Medicos ex antiquitate mutata quae- fòo; an Venaefettio retro aures inftituta fterilitatem afferàt (d{ ? (17) medi- camenta impotentiam conciliantia(r), vehiti Saturnina, adftringentia, hu- mores valde ineraffantia ÓV excretiones ordinarias admodum perturbantia, li- cet hac occafione eximenda fint illa medicamenta, quibus vel ex praejudicio vel ex dolo aliquid imputatur, ficut vicisfim aliquando comingit, ut medi- camentis ex dolo impraegnans vis adfcribarur (/). (a) Foytunatus Fidelis relat. med. lib.y Seti. i.c. 7. Job.Mauriu Hoffhtann. ini Disquifit. corporis bumanipatbologico anatomica fpec. 9. $. 3 3. A. N. G Dee» 3. An. 1. obf. 5. Concubitus invitus rare facundus. Odìum, malevokntia & renitentia adverfus cohabitationem impedit generationem vid. Aetius lib. ult. e. 26. Rod- a Cafro de Morb. Miti. lib. 3. e. 2. Cafalpinus art. med. lib.%. e. 5. Zacchiaslib. i.eit. 5. qu. 5. ti. xo.feq. t. 3. tit. 1. qu. 1. n. 29. $$ tit. 2. qu. %.n. 31.32, e JCtis Boerius decif. 24x.1i. 7. Mevius adJnsLubet lib.4. tit.-]. art. i.n. 14. Bajardus annot. adjul. Ùari receptas fententias lib.'s* fent. §. fluprum n.xi. Berlicb. Part. 4. concluf. 41. ti. 74. Esbacb in not. in Carpzov. Jurispr Forenfi Part. 4. Confi. 30. def. 10. n. 5. (b) A. N.C. Cent, \.obf.\6x. Simon, deImpotent. Conjng.e. 6. th. t.n.i. Zacchias L. 3. fit. x. qu. 2.n. X2.Vfqu. 3.». 1. Ronthaus de Morbis Mulierum t. 17. Settnertus Prax. L. 4. P' II. Seti. 4. e. 2. Hippocrat. Seti. 5. apbor. 46. Wel- fchius ConfiHor. 1$ Curat. decad.^.p. 469. de obefi viricoitu mediante machi- na A. N. C.Dec. $.An. i.p.x2$. in append. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. 3. Seti. 2. e.4. 5. Langius Lib. 1. Ep. io. ^c) Alexander BtnedicTus in Prati.L. 2 4. e. 12. Bonttus Medicin. Septentr. L. 3. Seti. 33. e. 6. Climatis mutatio tam in hominibus quam brutis prafittim delicati* contribuii ad impotentiam. Conftantde hac materia in hinirum defetiptio- tiibtis multa exempla. (d) Rejeì -qu. 56. Merctiriclìs iti CtiWtnent. ad HipbocràtetH. Pàìans in Chirurgia L. 23.iT 37. Simon Ice. 7. tb. 8. n. 3. ZùcchtasL. 3.?/*. ì.'qìi. \.n.x6. AnV. S.vtnar.pone aures vel retro aure* inducae Sterilitatem Ammattiti IrètiicutH qu. 23.^165» (e) Gaktius de Medicamentis facile parabilibus e. 56. Zacchias L. 3. tit. t. qu. 5. n. 48 • Shnon. I.c. e. x'-j.tb 4. «. 1. Tiraquell. de Legibus Connubìorum L. 1 j. w.46. RuelHus de Natura flirpiunì £.3.e. 37. Prafertim mentba tbf- mio, taciuta, mth. camphor.pnleg. coriandr. ticui. fterilitatemprotocandi em- tacia adferibitur. via. R^jesqu»^. Q*od impotenti* provocatio per me* jdkamtm* 9 (3*) 9 dicamenta puntile crimen fit, expofuit Simon L e. e. 7. th. %. n. 1.. 2 Kor- nemannde Jure Virginum e 116. . Impedieus tonceptionew vel abirtum procurans punitur utbomicidia,fecus fiid cafu fieri contingat. Lancelottu* inflit. jur. canon", lib. 4. tit. X. jf. 6. Qui caùfia libidini* faónina aliquid pro- pinai, qua minus generare pofft vel concipere, ut homicida puniendus eft. Vtd. Tmnafiinota in Lancelottum lib. 4.W io. Jf. ip. 2099. 2100. (fi) A n\ C. Cent. yobf.%o. ubi Magnefia alba imputata impragnatio enarra-^ tur. # •"■ " . e XVI- Ad caufas generales impotentiam provocantes pertinet(ig.) porro tamofa illa ligatura (a), five nodatio, quam vocant (Da* beffiti* «rtttpffen) cum qua reliqua venefìcia & malitiofaartificiacohaerenr, quae in- urdum aliqui tam fuperftitiofis, quam magicis artibus Si experinientis re- folvere & referare audent (6) : Dein (19) eo contribuit intima averfio a copula carnali five abftinentia a Venere (e), prout(20)perfonae caftratarin utroque fexu ad matrimonium piane ineptae funt (d) : quod fi vero animi mores in notinullis hominibus emendari & morboiae {e) afflittiones medica arte curari poffint, quippe qua? caufae antea impotentiam provocaverant, tunc easdem ad matrimonii folutionem non quadrant. (a) Borelìus Cejit. 4. obf 65.Simon. I. e. e. %.Th. 1. n.i%. fieqa. 22.23..'^. 2.w. 14. it. e. 6. th. 4. n. 15. x6. it. e. i.th. x.n. 2. 3.6. ad finem. e. 6.th. 4.». 2-8- 15- 1Ó.20. & 21. Harsdorff'er in &d?AuplAQ. e. 59. MartinusDei- rio in Disquifit. magicis L. 3. P. 1. qu. 4. 5. 8- Befoldus in Thefauro Pratticfol.659. Speidelius in notabilibus p. 895. Bartbolinus Cent. 3. hiftor.11. Mea Praxis Extemp. e. 5. $. 8- De pana illorum ,-qui per nodationem impotentiam caufantur, aut marem impotentem reddunt. Confi. Conflitut. Criminal.Card.Art.\^\.Barbofa,Clafenius ££ Ludovisi in notis ad hunc articulum. lus Canonie, e. 5.X. de homicidio. tPebfìcrs Un{CC« fading voi» o*r fo genannten -^ererey ca/>. XII./>. 432.433. (fc) Wolffius in Lettion.memorabil. Tom. x.p. 278. 8' praputio obfi. 1. 2. Penis e capite, prater ordinarium penetn, propctidctis A. N. C. Dee. 1. An. 3. obf 42. Scburigii Spcrmatol. cap. 3. jf. 31.p. 129. (e) Schenck. I. e. obj. 1.5/2. Bartbol. in Aliatovi. Refbrm. L. x. e. 24. Hiflor. Anatom. Cent. 1. Hifl. 65. Franckenau Satyr. med. VIl.p. 113. Hildanus Cent. 3. obf. 87- Mangetus Bibliotbeca Chirurgica de morbis penis p. 473. Zwingcr in Theatr. Anatom. Voi. 2. Lib. 4. Codronchius obf. 19, Simon. I ce. 3. th. 1. ». 3. Bonetus in Medicina Septentr. L.y.Sett. 3 i.c. 1. Penis tarens cum praputii vefligiis. A. N. C. Dee. 2. An. 5.obf. 43. (d) De penis defiettn a nativitate Scburigius Spermat. e. 3 §. 20. p. 117. (e) Penis defettus a fphacelo cum gaugrana, curand. refettioneScburig. e. I. §.2 I-24. p. 118 fq- (f) Franckenau l. e. p. 6. de membri virilis abficijjione. Schenck de Mafculinis genitalihus L. 4 (Jf. 13. Hildanus Cent. 3. obf 87- Zrvittger l. e. Voi. 2. L. 4. &ce#U <&efd)id)tt dee Uatnc uno &tmft XII. Vetfnd? p. 343, (l) ^- N' *-"• ®ec- I- ^'L 6' °ty'I7?' fmts akfc01ld*tus cum unico tefliado. Si- rum l. e. e. 3. th. 2.n. x%. De penis ablatione per fafiinationem Garmann. de Mirac. Mortuorum L. 1. tit. XI. §. 40. Schurig. Sperm.c. y.$. 24. p. 124. e. 13. §. 54 p. 719. Simon. I. e. e, 6. th, 4. «. 21. 22. Schenk. I. e. obfi 5. (h) Scburigius Spennate. c.X. p. 452. U qu. 1. ih. e. 2./».'455. fiì De pene ferme amputato & continuante tamen potentia generandi Fortunat. Fidelis in Relat.Med. L. 3. Sett- 2. e. 2. Zacchias L. 3. tit. 1. qu. 8- » 4 tf 18. (k) Lamzvecrde in append. inftrument. Chirurg. tab. 7.^.20. Jeffeniusin Cbirurg. Franckenau de Reftitutiont in intigniti jf. 15. &' in Satyr. 7. not. 5. o E i>-509^ 9 ( 34 ) 9 p. 509. Purmann in Chiritrg. L. 2. e. 28 P«»/f argenteuf prò generatione ' SchurigiusSpermat. c.^.p.122. Penisartificialis pròmittendaUrinaÌb.§. 28. />. 127. §. XVIII. Ad impotentiam virilem ex caufa & culpa coiis virilis, per- tinet etiam morbofa illius rctrattio (einde vulgo Auttores nonnulla quoad magnimdinem (e) hujus membri annotant, Ucet adeo exatta vel naturalis vel provincialis magnitudo huìc membro con- ftitui haud queat; interim in caufa inquirendae impotenti^ virilis Auttores vel virgam nimis Iongam (i) vel nimis brevem, (e) vel nimis craflam, vel nimis gracilem tixare folent : aft quod magnimdinem & craflitiem hujus membri atti net, tunc in cafibus Forenfibus haud indifFerens decifio formari poteft, quae ad perfonas individuales, in matrimonio conftitutas, cum veri- tate & certitudine applicari queat; fiquidem judicatu difficile eft, quodunius membrum five majus five minus fit, nifi relatio inter individua inftituatur : Ex eo palam eft, quomodo fatis faepe feeminae admodum tenerac cum obefis & robuftis maritis conjunttae in fatis fcecundo matrimonio verfentur :& quan- do vulgo traditur, quali mares mediocris ftaturae majori membro genitali praediti fint, tunc haec regula perquam fallax eft, ficuti ille charatter, qui in maribus ex nafo & in fceminis e labiis, fecundum verficulum : Nofcitur e nafo, quanta fit nafta virilis. Nofcitur e labiis, quantum fitvirginis antrum. fumirur, acque incertus& fallax eft (/), nafati enim non femper bene va* fati funt. (g) (a) A. N. C. Dee. x. An. 2. obf. '50. Scburigius Spermatol. c.y. Bonet. Med. Septentr. L. 3 Seti. 31. e. 12. (fi) Param L. 23 e. 37. Foreflus L 26 & 27. Mangettein BiUioìb Cnrurg, p.^y^.feqq. Job. Maurit. Hoffmanti, in disqntfit. corper. human Ana- tomicv-patbologica Spec 8 $ 40. {e) Hueheru* deColis magnitudine^ parvitate L x.deSterilitate. Zacchias L.7, fit. 3. qu. 3 11 9^ io. Mercuriale de morbis mulierum L. 4 e. 2. A, N. C. Cent x. obfi. 166 de Pene monftrofa magnitudini* & ponderi* libris VI. (d)Scburigius Spermat e 3. §. 14, 15.16. (t) Schnrigim ib. $. 17 e? p 232. 501: ^XO fq, 517. (/) Pudendi muliebri* proportio plerumque ab ore dèfiumitur : Spigeliu* de bum. corp.fabr lib. 1 cap.X, ElfihohrHsanehropometricep 266. ( £) A. N. C. dee 2. an. 5. app ^bf 93 p. 57. Magnus an ex nafo judicandus Sihttrig. I. e.p. I20&pag„2 32.501.. 5 io.feq;. 517. §. XIX. 9 ( is ) 9 §. XIX. Quod Vero feorfim magniradinis viria in virga virili attinet^ tunc illa praeter modum eiongata (a), non modo fceminis breviorisvaginae, fub cohabitatione multas moleftias & dolorificas (Jfi) vexas caufatur, praeripue fi maritus iramodeftius cum conjuge cohabitaverit, fed etiam aliquando ad impotentiam virilem anfam prcbet, unde nonnulli medicorum hanc exce« dcntem longitudinem per circuium, pulviihim aut fcutum, radici penis an- tepofitum (e) corrigere voluerunt; interim haec longirade prò diverfìtate in- dividuorum (d) & narionum variat; neque seque ìationi Si obfervationi re- fpondet, quod homines longiori virga prediti, propterea minus fcecundi fint, quafi femen antequam ad uterum perveniat, fub longiori via & mora ejacu- lationis quadantenus refrigeretur ( e ). Praeterea tunc conceptio impedirur, quando inter nimis longum penem Si brevem vaginam uterinulla proportio intercedit. {), & inftar contagii aut fpirirualis aurae operetur; hinc ego quo- que judico, quod haec etiam translatio in uterum ad generationem non fit ne- ceflaria {e)', hanc fententiam variae ratiortes, quae alias in dottrina de genera- tione proponuntur, ut&diverfae obfervationes, quae in praecedentibus anno- tata? funt, in illius quaeftionis, an conceptio fine coitu fieri poffit, ventilatione, comprobant; unde etiam aliae obfervationes teftantur per decifa Medicorum Legalia approbatae, quod membri virilis brevitas, cum qua illa circumftantia conjunftaeft, quo femen non transferatur intra cavitatem uteri, non omni mode impotentiam virilem fignificet (d) ; Et licet nonnulli Medici eo pro- vocent, quod in quibusdam fceminis, Anatomico Scrutinio exploratis, in hac cavitate uteri femenadhuc repertum fuerit, tamen haec obfervatio-minime aliquando hoc eveniat, quam vis abfolutam regulam conftituere poteft; licet, fubinde dubium moveri poffet, an hoc liquamen repertum aeque verum femen &nonprofluviumexveficulis feminalibus uteri fuerit, (*) cum in fceminis fluore albo laborantibus fimilis liquor, teftantibus AnatomiciSjinlocisurerinis inveniatur. (a) Ruyficliifis in Thefi Anatom. VI prodrom p. 10 «. 21 p. rj. (&) Harvaus in Exercitat. de Getterat. Sennertus in Traci, de Generat. & fimi- ne, Franckenau in Satyr.med. p.it, Warliz. de morb. Ubi, ^.385. Vg. lentini 9 C 37 ) ® lentini in Novellis Medico-Legal. caf io. jf. 2. p. 254, edit. in 4. Schurig» Spermat. c.X. §. 17. p 478. (e) A.N C Dee x. An. 3 obf. 98 feminis ejaculatio infundum uteri non femper ad generationem necefferia eft. (d) Zittmann. Medie. Critic. Cent. VI. Cafu. Valentini l. e caf. I Eff 5. qua obfervationes teftantur, quod penis brevis non omninmode impotentiam af- fierat. Scbrigii Spermatol. cap X. jf. 7. p. jXi.fiq. (e) Bohnius Circ. anatom. Progymn. I p. 14 Schurigii Spermat, e. 4. p 184 in fin, fcf 185. Jf. 14. §. XXII. Ex hac confideratione jam fluit connexa quaeftio ; quando fe- men maris materialiter nihil contribuit ad generationem, an licitum fit, vel prò fanitate tuenda (a), vel prò libidine lenienda, feminis arbitrariam Jjroritationem aut pollutionem voluntariam caufari, & an Medicus àlva confcieqtia idem commendare Si permittere poffit ? Hic aufus vero omnino dereftandis ÓV puniendis criminibus adfcribendus eft; quod crimen Maftuprationis (6), feu Mafturbationis nomine venit, dum mafculi fine foe- mina mariti fiunt, qui propterea Anaphlyftii vocantur, i e. qui genitaUa mollius trattant & hinc appellantur "SBeictylingC, quorum in, Sacro codice montio occurrit; ficut feemina?, quae in fuo corpore tale quid committunt, no- mi nantur Thribades, Subagitatrices, Frittrices, autFricatrices(^) ob id hoc crimen vbique pcenam fuam invenit (d), Si qui illud committunt, mortali- ter peccare (e) dicuntur ; ficut etiam frivola feminisprofufio, unde aliquando generatio impeditur, prò gravi peccato declaratur, quod vulgo peccatum Onaniticum (/) audit, Si quod ab adultero commiflum, tanto magis adul- terium aggravat (g) ; undequilibetpietati Si honeftati ftudens hoc crimen fo- licite evitare debet. (a) Medici peccantqui voluntariam pollutionem'fànitatis grafia commendant & admittunt Zacchias l 6 tit. x qu 4 «.12. Simon de impotentia conjug e. 2. r£. 5. «. 20. ' (b) Scburigius.Spermatol e. 5. Jf. xi.p. 244. Valentiniin Novellis Med legai, caf. 9.P 2 p 235. DiogenesCynicusdiciturMafluprator.vidRejes Camp Elyf juc qu Qu 46 pi 69 Amatus Lufitanus Cent 2 curat. 47. Debortatio a Mafltipratione Guldenklee Lib. 3. Caf. 46 p 172. (e) Simonl e » 1. Zacchiasl 1 tit. x.qu.%n 29. Warlizius de modeflia ficri- ptura in rebus verecundis.p 107.. Valentini Corp Jur med. leg. Autentic. introd.§ 2. Fort Fidelis Relat Med Lib ^.Setl. x.c 4 p. 344. (d) Simon-Ice 2.per.n 5 Carpz inPtax Criminal. P. 2. ^«.76. n, xcx.&feqq. Beycrideliti.jur. crimin art. xi6.p. 137. (e) Zacchiasl 6.tit x,qu.$ n. 13. {fi) Simon le c.2.tb.$. », 13.fiqq. Rejesqu.51 ,p.649. AmatusLufitan.cent. . 2. surat. 47, E 1 3Bq* 9 (38) 9 SBssfetifccrlu&bteSfinfeeDnatré anfangt G«. 5».v. 9. toa ein 3£ann ben ©aamen rau:^>u)tflta^)ct^crt et, auf Da§ ftme §tu$t folam fbfle, i|i folate ein fc^rccf^cfccr ©reuel »ot @Ott, i'Hb ein SoMfótog. ©paure 2é. W$t Dom. Il Epipb.p. 202. cotifi.ejttsd. tyajj $ret>. ).$ft.si. $C. />. 2)7- J7Ì3t. £.34^.30. ^>r.^.4co. 31.$tf.4ir. Luthcrusin Genef.26.v.$. £.475. <*) 38oa9to?tir bcilt jUein €&cmannmif befferà ©ftvijìen ju Hnem feroci',ai^ ttetmfonjHer ©oame vergetti^ atiégefc&fitfer tt)irb. Dauvbauer Catetf. gSil^Pflrr.iip. 267.268. ©penerig-auterr«fbeé€t»an9e!.Q[f)riiìeRt^umè- Pan 1 Domin II Epiph.p. 263. &Hfium>erantivi>rtIi<&(unb leibet i)o$ nt#t ungemein) wenn^eleurcratfeinanber alfo lebea, oag |ie mit g!ei§ »ct< tyfllcn , taf $mì>er aejeuait werben. EtOfiander in Deuteron. 1 ■;. v. 16. 17. 32. commentatavi €é miflfaBet©Off tem £€crnaHe SBcrfc&ftttimgbeiS ©aamené, weldjc auffer ber re*ttna§igen ^pwofjnuna bré SBetbetf gefc&te« ^et De manuali flttpri pana vii. Brunnemann. Proceff. Inquifit. cap 9 «. 49. Stryk, Ufi. modern. lib. 4%. tit. 5. jf. 34. Ttffatius glojfiut Ùbet Die 5B0t< té G«w/38. i>. 9. SDaé mar eBen fo Dici, alSroenn et i>ie$rud)t au&SRufs tCt-£eibC senomuien Uttb jetfl&ref&afte. Depeccato Onanitico hac commen- tatur Andr.Rivctus in Exercitat.inGenefcap. 38. Exercit, 162. p. 740.' Abutitur lege conjugii, in quam confienfierat,^ dum libi dinem exercet, fub hoc pratexiu impure fé contaminat, effundendo fiemen in terroni, ne firatri fuo fnppeditàret pofteritatem. Hicplura non eloqui finit pudoris ratio, fied ' id tantum animadvertendum,omnetti abufium fieminis, inpritnis voluntariatn ejus effufìonem extra conjugiumgraviffimum effe peccatimi^ cavendumque effe ab omnibus impuri fpiritusfuggeflionibus, quibus Satan in atate adolcfcentia o prima pubertatis itifidiatur multis, quos incìtat, ut propria corpora, ut upupa nidoffinos, infami molline polluant B" containbient, fie ipfios corrum- pentes,^ confidenti a fila grave vulnus infiigentes: quod peccattim firequen- tijfimum efl inter illos, quibusfiordet coujugium & thorus immaculatu* tapud quos fiape reperitnr: Qui wccebus, merctrix, lem fit ipfe fui. Hinc eft, quod ittuflris Scaligerin epiflolis finis Jefiuitas fiape Cnanitas ap- pellat, apud quo* .audiverat, firequentem effe, quam Apoflolus appeUat yi,atr Kacxf&y x Cor. VI, 9. Non tamen hoc proprie fui* peccattim Ottani* tni(i qua- terna femen interravi effitndehat. Ideo quivetita libidine aut violmtis ab* ortibus fobolem ante quam nafeatur perdutit, proximifiunt fiacinori Onatt, & eodem criminis atque piaculi genera fie obftringunt. Quamvis enim omne peccatimi malum fit, &DEO difpliceat^funt tamen nonnulla de qui- bus id expreffe dicitur, eo quod magis funt deteftanda. Id etiam vftendk poma prafientiffima, qua DEUS nonpermifit, eum ulterius Vivere, qui gene- rationem firaudabat, &fiixtum cnecabat in ipfo fiemine. Itnque additur DEUMeum mori eti/im fieciffe. Nempe quemadmodum Her fratrerti ejus, quinequam fiueret, in ipfiojuventutis flore morti oddixit'fic etiam Onanem : l&talefuiffe genus mortis probabile eft, quo fiubito fuerit extinttus vel apo- plexia, vel fintili morbo.* Si tam fixdaZf abominanda ficriptura recitat ob graves caufas, videtmts etiam nonfileri in eajudkiaDEI borrendo, Htfiica- ftìs ® ( 35 ) 9 ■ fìis auribus talium recitano moleflafiucrh, pana infecuta inflittio moveatad reddendam DEO juflitia gloriam. Quodfì horum lecitone impuri homines ad libidine* proni, fibi in peccatis indulgeant, videant, D EUM non indul- gere,nec longeabcffepxnam, quin adjanuam cubare. Certe tempora no- flra, quibus invaluerunt libidinum portento, viderunt etiam extraordinaria DEI judicia adverfius hominum intemperiem,ut in finis corporibusficortatores, turpes peccatorumfiuorum nota* circumfierent,fibilS'aliisfiaflidium B* naufie- am moventes : bue usque Rivetus Dambouder Prax. Rer- Crini, e. 96. «. 5. di- cit : Primam fipeciem Scdomiticam committunt, quicunque fiecum venereafie- creto exercent, iqtiod crimen Apoftolus mollitiem vocat. Latini non magis pro- prie mafluprationem nominanti hos itaque maftupratores damnant propter fiadam enormitatem, aut exilio, aut alia poma extraordinaria. Lutberusin Genefi.Cap.38. l)jltbièfe&oteiHegrculicbere©ùtibe/afóSBlut©d;aafceuni) £(jebtU$. Selneccer.^.examin. ordinand.p. in. abufium feminis homici- dii retini fiaccreexifiimat. Hoc crimen olim pana capitis & ignis adverte- batur. De peccato Onaniticovid Gerhard.Tr.de Leg jf. 165. Menge ring. Scrutiti. Conficient.tatecb.Prac. VI. qu. 40. pag. §0% fieq. ubidicit: 0 Ig noficat pitts & pudicus lettor , multa de hoc flagitio hic fiuiffe ditta. 0 quampotens efl Diaboltis in corrumpcndispueris B adoleficentibus, prafiertim etiam ficholaflici/, ubi unus fiape alterimi B* iterum altcrumfieducit B inqui- nat, quod defitholis inpritnis provincialibus non inaliditimi ; ah ! quam tur- pia& nefanda ibicondiscunturo''patrantur,&nimis verum evadit deficbo- larium ejusmodi converfiationibus, quod SalomodicitEccle.fiTX, x$. Unus peccator multa bona per dit,unus impudicus & Onaniticu* nebulo fiape multo* aliosbonos &firngipueros inficiti coti/pur e at. Leve enim^f ludicrumpu- tatur, qnod tamen adeo faduni & abominandttm Domino effe ex dittii patetì Unde untisi alterbabet, quo fie examinet& discutiate ab hoc Qfoxlypxrt fiedulo fili caveat. Confi. Gerbers UnctfamUe ©ÙnbCii Part.x. cap. 92. (p) Harprecht inConfiult. Criminal. &f Civil. confili. 14. «.$7 Dambòud in prax. crim. e. 69. v. 24. refiert Mafluprationem ad Crimen Sodomia : vid. Stephani inConftitut. Carol. Crim. art. xi6.p. 139. Ungebauer de delitti* carnis c3.jf.-1. ita feemina poft coitum fémen maritale deftinato emittens peccat in confcien- tia. Simonl.c.c.2itb.$.n.2X. Sancbez de matrimonio Tom. 3.lib. o.difip. 20.n. 3. §. XXIII. Praeter hattenus recenfìta vitia membri virilis ulterius ad im^ potentiam maris contribuit, quando virga piane imperforata (a), aut vere & nonfittitie(^) monftrofa (r), aut quando interdum in loco incongruo aperta & perforata eft(. 38?- 386. Schu- rig. ib.p. 1^4. Or) Jonftonus infyntagmati medico. Mangette in Bibliotb. Chirurg. de morbi* penis. (h) Tnlpius l. 3.e. 39. Simon I.c. e. 6. th. 5. n. x. Henricus ab Heerobf med. I. x. obfi. Maebittsin Fundamentis Medicina Pbyfiologicis. A.N.C. Dee. 2. ony.obf. xyy.Hoffmann. indifiq.anat.patitola'e. Specim.%. jf. 34. Htdlerius in Comnient. adaphorifimum. 63. /. 5. Hipp. Schenck. 1.4. obf. 6. degenit. mafie, Fort. Fidelis Relat.Med.Lib. y. Seti. 2. e. 2.p. 360. (i) Tulpius l. 4. cap, 3 6. (k) A. N.C. Dee x. An.^.obfi^x. (I) Mammamentulata confi.A.N.C.Dec. 2.an.i.obfi.i2^. Licetus de Moti/Iris /. 2.C.30. Mentula in fronte confi. BoreUus cent. 4. obfi. 74, penif in ca. pite A.N.C.dee. x.an. 3.obfi42. (w) Haec Paralyiìs a variis caufis provocati poteft, atpote ab abufu veneris & Apliro- difiacorum&diureticorum remediorum ; a morbis venereis, precipue hoc membrum affligentibus? ab incauto ufu Mercurialium ad hoc membrum • a variis laefionibus buie membro illatis, a frigore immodico &c. ita recenfètur impotentia a fri gore in A. N.C. dee. i.an. 3. obf 41. Dcignàuis partibus genitalibus a frigiditate eonf. Foreftus l. 26. obf.' x9. (n\ Valentini inff'.Medico-Legal.P. 1, Sett. 1. caf. 8. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. %.Secl. j.c-3. (•) IVedel 9 (4* ) -® .(o) IVedel in difip. dePhymofi& Pbaraphymofi. Ballonius Confi. Medicina!. 11. Mangette l e. de Morbi* peni*. Thomas Barthol.de morbis biblico. 26. p. 86. depraputio addiicendo. Schenck. I. e Valentini l. e. cafi: x 1. Schurig. Spermotolog. e. I o. qu. I. & 2. (p) Riedlinus Lui. Med An. ^.J-un.obfi. 2.p. 354. §. XXIV. Impotentiae in mare caufa porro eft, quando femen vel deficit, vel loco feminis aliud quid, veluti flatus,emittitur (a); nec non quando femen ita inquinatum eft,utfeemina, qua?illud recipit, varias morbidas afflittiones, vi- delicet irregulares fpafmos, tenfiones colicas, patliemata hyfterica aut piane lipothymiam experitur (b): porro quando femen piane premature ejacula- tur (e), antequam congruis locis communicarur : a praeputii vero defettu, impotentia duci haud poteft, ficut gens Judaeorum, Turcarum & Perfarum contrarium docent, licet fubinde folUcitudo illa inter Medicos occurrat, an praeputium aite reftitui queat (d) ; (quod artificium vocant Epifpasmum Ju- daicum) fiquidem de Judaris illa fraus recenfetur, quod in ilio cafu, ubi a judaismo liberos fé effe per praeputii praefentiam teftari volunt, hujus tegu- menti artificialcm reftitutionem fimulent, quos tXecutitd* vocant (e) : quo lo- co etiam placet illius arbitraria? & temporariae impotentiae: qux in Infibulati* occurrit, mentionem facere: Etenim inter Aegyptios Arabesque pueruli, ni- mis longo prceputio pnediti, Infibulati dicebantur, ubi poft aliqualem abscis- fionem refiduam illius portionem perforabant Si tradutto annulo tanquam caftitatis clauftro, figillabant, id quod Fibula Si ita trattati infibulati diceban- tur; inde puerulis caftitatem &claram vocem (g) confervabant : natu deinde majores ab hac fibula liberabant, quod refibularc dicebant (J>) : Afl periti Chirurgi ex fimbria praeputii cum cicatrice obdutta facile verum aut fittitium praeputium difeernere poffunt : qualis mos infibulationis etiam antiquioribus in fexu fequiori receptus fuerat (1), ficut Nigrj ad virginitatem puellarum confervandam pudenda cenfuebant, aliis vero (velut interdum in equorum regimine confuetum eft) per labia vagina annulum ducebant, quod vulgo appellatur Da6 ^vtn^cln. fi non alio clauftro & arce talespartes occludere in more pofttum ipfis fuerat. (0) A. N.C dee. 3. an. 6 obf 287. Aetiv.s in Tetrabiblo ^.fierm. 3. e 35. Ama- ttts Lnfitan cent 6 curat. 95. Marcellus Donatus in hiflor. viod. memo- rab. I 4 e 18. Ilo fintanti in difiqttifit. Ef'c fipec. 8 Jf 3 5" Schenk de Par- tibus gennai maficul. I.4. obfi. 15. it: de Ccitu obfi 6. Sìnibaldns Genean- tbrop. /io traci. 2. p. 1037» Zacutus Lnfitan inM, P H.l ^.hiflor x%. de variis infacwvti fipermatis mascnlorum caufis LangiusLib, 2.Epift. 9, (b) A. N. C. dee. 1, An. 3. obfi. 2 3 3. F (e) Tein- 9 ( 4* ) 9 (e) TrinquaueUus de Ratione curandi parttctilares corporishumani affèttus L. XI. e. li. Schenck l. 4. de Coitu obfi. 7. Id) Foreftus obfi. med.L 26. obfi. 7. Franckenau deReftitutiove in integrimi jf. 141 tf Satyr. Med. I Lojfius de Epifipafimo ludaico in diff qua An. 1664 Jena efthabita Jeffe- nius in Cbirurg p.x 04. Recutitionem deficribunt. Celfiusl'.i.c 25 Dionis in Chirurgia Mercurialis l. i.c. 9. JofepbusinAntiquit Judaic /. 12. e. 6. Hoffmann.l.c. jf. 39. Amman, in Medie Critic. caf 39. p. 265, £5* /è##. Wedel in Exercitat. Medico pbilologicis decad. 5. exercit. I (e) De infibulatione & Recutitis Scburigius in Spermatol. e'XI. />. 528 &fieqq, Paraus lib. x6. cap. 31. Recutitio quid Amanni Irenicum qu. 30. p. 247. Epipbanius & menfiur. &pond. Gravius eft, quod etiam a circumeifione primum praputiati fint arte quadam medica, per inftrumentum attra- ttorium quod tTtc&wviQx appellant internam membrorum cuticulam at- trahentes, Suturamqneadmittentes\$glutinatoriiscircumdantcspraputium rurfius fiuperinducunt. (f) Veslingius in fyntagmat. anatom. 6. (g) Mercurialisl. 14. epiftol. 215, de modo infibulationis vid* Schurigii Spermatoì, e. XI. p.549. (h) Martialis l 9 epiftol. a 8* Joh. Cbiffietius in Acia Corneìii Celfi p. 8 9 Hoff- mantif l e. jf. 39. {i) Petrus Bembius l. 6. Hiftor. Venet. Kornmann de Miraculis Vivorum tit. de Sig. prob. virginum e. 116. Riolanus Anthropogr. I. 2. e. 32. Zacchias I.4. tit. 2.qu. 1.» 34. A. N. C. dee. x. an. 2. obf. 208. Dalecbampius in Notis adh 17. Athenai. Riolanus in Anatom. e. 35. Simon, in Prafid. Acad. P 1. diff. x5.th.x2. - - de Impotent. Conj. e. 3. th. 1. n. 2 6- 2 9. v Franckenau in Satyr.med.p. 38-42. Iob.Brodiusin MifceU.l. 5. e 3. 'Cd- liìis RhodiginttsLettion.antiqu. I. 20. e. x4. Ritterhufiusad§. 5, Inftitu- tionum de \udiciispubi. Bartbolinus cent. 3. epift. 64. A. N. C Dee. I. An. 2.0bfi.2O%' §. XXV. Proinde etiam fignificanda erunt principaliora vitia Teftium mafculinorum, qui itidem ad impotentiam difponunt, hinc impotentes de- clarantur, qui vel natura, vel arte Eunuchi funt ; dicuntur vero Eunuchi, Cuftodes Thori (a) five qui debebant thalamum fervare pudicum, qui etiam vocabantur Evirati Emafculati, fecundum Platonem Inteftati, Ettomiae (e), Exfetti, Extefticulati, i. e. qui teftibus deftituti funt : Conftituebant etiam an- tlquiores differentiam inter Spadonem Si Eunuchum (d), dum illi poft, hi vero ante pubertatis periodum extefticulatos homines denotant; habebantur itaque Eunuchi Si Caftratiin vno valore &honore (e) : alii viciflim generi- ce Ulos Eunuchos nominant, qui ex aliquo genitalium vitio generare haud (/) poffunt ; unde Eunuchi ad generandum inhabiles declorati funt (g; Ca- lli*- ® (43) • ftratos etiam appellabant, quibus veltotum membrum virile cum teftibus abfe rum eft, vel quibus relitto pene tefticuli exfetti funt, aut quibus unus tefticu* lus diffettus & àbolitus eft, guales tamen pofteriores non peniws «npotentes (hifunt, fedgeneraffe, diuerfae biftoriae comprobant. (a) Simon de Impotent Cottj.c. 6. th. 3. «.12. {b)Zacchias 1.2. tit.\.qn.'% n.2%.&fiqf. ittl.}.tit.l.qu^.n.i4~\ Ifi) Zacchias1.», tit. j.qu. 7. ». 36. \d) - - qu.%.n.2$. \e) ' »> 2*' Simonl. e. c.6.th.%.n.i. (fi) CorneliusGnfcntiMsinProgymnafa. f. Ammana. Ut Medxc.Critìc,p.%%s\ cY 391. (g) Zacchia* i.c.n.i7. 93Mtet€i}e ì)tx%tt\ty\iitm fywr. lefcfe $feeol.$$; P.2.C.4 Sett.x4.p.xyì.fieq. (h) - - ' ì. i.tit.i.fu'.y.n.y Simonl.c. e. 6. tb. $..n. 1. 7. XXVI. Haec integritas refticulorum in maribus femper ad ge- neris mafculini perfettionem referebatur, vnde etiam inter Judqeos Summus Pontifex effe haud ponait, quialiqua labe intefticulislaboravit (a): attamen in HiftoriaMedica conftant etiam exempla naturalis tefticulorum & Scroti defettus(b); licet de veritate hujus obfervationis ahi tamen haefitàuerint (e): proinde etiam arte aliquando Eunuchi redditi fueref^), ita ut talis eaftrati» quandoque tanquam Medicina adverfhs varios morbos commendata fit (e) ludicra tamen hsccaftratio, utinaturae ita etiam Juri Narurae repugnat pr». pjtereaque peculiaris pcena e,idem dittata obfervatur (f) : Occurrunt etiam inter antiquiores certae appeilationes teftium ineptitudinem & enervationem flenotantes : ita Hypofpadiaei Si Thlibii dicebantur, qui collifos tefticulos ha- bebant ; Thiafiiyero attritos geftabant refticul-os ; alias vero Thlibiae&Thla- fiae nuncupabantur(g), quibus Tefticulicontritione violenta mortificati funt, ut officium fuum impofterumprasftare haud potuerint. (a) Seldenus de Succeff. in Pontificatu L. 2. e. 5» ». 24. C? fieqq. {b) Kerkring. in .fipicileg. anatom. obfi. 12. A.N.C. Dee. 3. Au,^,obf. 32; Schenck,I4.de Tefticul.obfu Simonl.c. e. i.th* 3. », 4-3. Scburigius Spermat..e, 2. jf. X4~p, ?5« {e) SUfton* l, e. cap. 1. th* 3. ». 1* id) Franckenau fiatyr. med* a> Simon he. cap* $* th. \.n, 2,3. (?) Franckenau l* c,p* 33. Scburigius Sperm,atol.c,^* qu. 5./. 432. A* N. C* cent. L obf* 62. Maniaci &' Hemiofi an caftrandi Ampi anni fremami qit, 29. p* 240* (/) Simonì* e cap. 5. th* ì* n* 1. &'fqq* it ti* io» U) •• - cap. 6« th, un. 2. Ufiqq* Scburigius Spentimi e. %. Jf, ie*p, 575. F 2 Zaccbi$ì 9 ( 44 ) 9 Zacchias l* 3 tit. 1. qu. 9. « 1 e.' £57??. it. 12, tit, 3.qu. 7. ».-3 5. De Evnuchis Ù Spadonibus confi. Bificiola in Horis Succifivi* Tom.. 2, l. 2. e. 18»- Ewaldu* in diff. peculiari Zwinger in Theatro Vita humana. Vallefiu* in Philofoph. Sacra e. 24. Franckenau in fiatyr. med. 2. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. ^.Sett. 2. e 2. De poma eorum, qui Spadones, Tblibias B* Thlafia* fiaciunt Stryk. Ufi. MoJ. lib. 48. tit-. 8.5f. 16. §. XXVII. Quemadmodum tefticulorumprivatib multiplexeft, ita ea- dem etiam ex variis Tragicis&infauftis cafibus fuccedit (a), vel per jattum Sclopeti, vel per morfum animalium, vel per abfciffionem & avulfionem ex infania, vel per aliam violentiam ; ficut proinde immoderatis compreffioni- bus Si conquaffationibus aliisque morbidis afHittionibus (b), teftes inha- biles redditi fuerunt : aliquando vero contingit, ut teftìculi intra cutem aut in- teriora proceffus peritonei deliruerint(f), qui deinde vel cafu {d)y vel arte (e), revocati fuerant; ut plurimum vero illi, in quibus teftesintrinfecus latent, im- potentes funt, licet etiam exempla rariora in contrarium proferantur (f)> Si ta- Ies Rolfinckius appellat Tefticondos (g) : neque tamen ut antea lignificavi homines uno tefte prediti abfolute impotentes exiftunt, quemadmodum in A. N. C. hiftoria recenfetur, ubi Monorchus parens genuit Artor- chum (h): interim ex fingulis hifce rclatis conftat, quam diverfùs fit cafus Eunuchandi; Sicut etiam Auttores de modo Eunuchandi per externa reme- dia (*) differunr. (à)Hipp, in lib, de locts t aere Maquis. . Solenander feti. 4. Confi 18. Bonetti* in Polyalth. tom. 2. p. 1151. Franckenau Satyr: med p. 28' '29. Simon l. e. cap 3.. th. 1. ». 13. & 14. Scburigius Spermatot. cap. 2 jf. 21 j>. 65 fq, (h) Foreflu*l. 27 Schenck. I 4. deTeflitùlu. Hoffmann indisquìfi Ì5'c. Spet, 8. ab- ini rio. Bonetus in Medie. Septentr. I \.fiett.\x. Scburigius l. e. (e) A. N. C. Dee. 2 an. 2. obf. 14. &Dec. 3. An 3. obf 107. Schurig. inSpermatol, e. 2.p.$6. ^jf. 20. p. 62. Albertus Magnus de Animalibn* tratt. 2. cap. 2. Barthol. cent. x.hiflor. 36. Att. Berolimiifi. Voi Vili. p, 73 Riedlinus Lin* Med, An. 6, Jul. obfi. 2 6, p. $2 6 de tefliculis fub pube latitantihus. (d) Georgius Bcrtmus /. 4. Medicina e. xo.fitti. 70. Rejes Camp. Etyfi.jitc qu 57» Parati* t. 24. e. 5. Bonetti* in Medie Septentr. I. t,.fiett, 3. obfi. 2 2. Barthol* in Att. Hafin. Voi, 1. obfi. 106. &f Voi. 4*obfi. 66, Groznwaldus in Litholog. p. 8 3. A. N. C. Dee. 2, An. 2. obfi. 14. ubi bac verbo legunnir: nec even- tus aliud quid docet, qttomonorchidesautteflicondes necjalacitate necfcecun- ditate Dydimis ceffiffe conftat, quale* Ephem. noftr. Dee* x an. 2. obfi, 236» an, 4, obfi. 13. Riolanus lib. 2. anthrop. e. 29. Fel. Platerus obfi. lib. 3. Gul- denkleelib. 3. cafi.45. RJ/ìuck.degener.part.P, x.c.^.Dicmerbrocckaiiat. lib, x e, 2 x. Grafi, de virar, organ. g«ner,p. 9. Barthol. Cabrolius obfi. 3. ftupratorem piane inteflatumproduxit, cui cellula tamen aliquasfieminale* na- tura concefferat. (e> Kerkring* 9 ( 45) 9 (e)Kerkring. infipicileg. anatom.obf 13. , Paraus de Tumoribus l. 7. e. x6. Mor- timi* Rnlandu* CurationumEmpirica^, cent. 5. curat 97. Scburigius Sper- mat. e. 2 jf x^.p. 57 Lf) Hoffmann in difiq. fipec, 8 jf. 12. Riolanus in Encbirid. anatom. I. 2 e. 35. Cabrolius obf. 3. Guldenklee Lib 3 Caf. 45. Schurigii Spermatol, e. 9. jf. 4. p. 395 396. Zacchia* l. y.tit. 3. qu 6 ti, 7. Grafius de Virorum Organi*. Mihi vero iterumexemphim in contrarimnconftat, ubi quidam Myfla usque in fexagefimum annum cum prima £?'fikctinda conjuge impotensfiuit, qui vero fub conducitifiunebralihycmali, cafualiquojnterramfiatlo,hattenit* latentestefli- culos illata hac contufione in locum ordiuarittm prodiiffe deprebendit, a qua tempore potens redditus & nonnullorum infiantum parcns fiattusfittiti (g) inL. de partibus genitalibus P.x e 5. De Tefliculis deficiente & illorum mor- bis. Schurig infipermatol. q. 2, (b) A N C cent. 1 obf 191. (i) Rejes Camp. Elyf ' juc*qte. 44. §. XXVIII. Ad Teftiurnvitia,qu3?ad impotentiamcontribuunr,.fpettat porro illorum retrattio (a) aut incongrua textura, quando vel offei (b)', vel cartilaginofi (e), vel coaliti (^)funt ; quemadmodum multum refrigerium (e) teftibus illatum effoeminationem caufari folet; proinde mares impotentes reddit arteriaruui fpermaticarum defettus (/*), quem tamen aliqui negant (g): porro occurrunt exempla, ubi Unicoles Monorchi impotentesexftitcrunt (h) quamvis iterum alia exempla in contrarium proferantur (*') ; deinde quoedam hiftoriae de frigitidate hominum, pluribus tefticulis pneditorum, occurrunt (A), ficut alise obfervationes fubjettorum, numerofis tefticulis praeditorum, paffim leguntur (/) ; licet viciffim inter veram Si apparenter talem numerofitatem di- ftinguendum (m) fit : qua occafione quidam Medici quaeftionem proponunr, an ejusmodi bene & multum tcfticulati mares magis libid inoli & falaces (u) fint; uri alias varia? falacitatiscaufae paffimproponuntur (\v): infuperimpo- tentiam conciliant teftes varicofi (*) ; neque inauditum eft, quodherniafcro- talis ad impotentiam difpofuerir, licet herniofi etiam impotentiam fimulare pofiìnt (n) : praeterea teftium contabefeentia (0) Si fideratio (p) ut Si plenarius defettus impotentiam caufàntur : neque tamen evenit, ut Scroti ablatio a na- tura reftiruatur (y). Proinde impotentes fiunt mares ex femine minus pre- parato, fed valde aquofo(^) & frigido; quemadmodum teftimonia aliarum caufarum fterilitatem conciliantium ex anatomia obfervatarum proftant £r), ficut hiftoriae perhibent, quod veneris defettus a capitis vulnere ortus fue- rit; ubi adhuc in caufa Forenfiillaobfervatio annotandaeft, qua refpettiva quaedam virorum impotentia confìrmatur, quando poft divortium& fecun- dum matrimonium initum(f) mares demumgenerarunt; undeliquet, quo- modo interdum vel fubtiliores caufae ad impotentiam contribuant, vel male F 3 culpa 9 ( 4* ) 9 Culpa in marem conjlciatur • De reliquo tamen impotentia mafculi & fcemi ne vna eademque caufa addivortium (#) eft; Obfervet vero Medicus ne impo- IClltcm quandam declaret perfonam quae tamen deca potens eft (z), (a) Salmuth. cent. x. obfi. 19.tf 91. &* Cent. 3. obfi. 6j. A.N.C. Deci* An. 2. obfi, 6 2. Schurig. Spemiat. p. 5 8 fiq. 317 • (£) A.N.C, cent, i.obfi30. Schurig. I.c.c.2. §. 13.p. 53. (e) - - Dee 2. An. io. ©&/ 156. (rfj - - Dee. 1. An.\. obfi. iiq. Schurig. I.c. e* 2. §.iy.p.6i". (e) Salmuth. cent. 3. obfi. 91, (fi) A. N.C. Dee. 1,An. 3. obfi. 113. Riolanus Anthropogr. 1.2.e.23.8*25. (e) Grafius de virorum organ p. 40. «6* v/w defierens, inquit, ade/i, ibi adffz debet vas adfierens. Thonerus £..3. cap. de impotentiap. x94. qui in vajis fipermaticis impotentia caufampotius barere afferit, quam in membri* exter* , »zV. (A) Scultetus in Armament. Onrurg. P. 2. obf. 64. fi) Bonetus in Medicina fieptentr.l. %.fiecl. 31. e. 2-3. Zacchiasl. 3. tit\2#. potent. Conjug. e. x.tb. 3. ». 8- $0 Jnvenis Triorchite* firìgidu*, A. N. C. Dee. 3. An. 7. obfi. 211. i/) Tres Tefticuli per haredkatem in familia confi. Calius Rhodiginus Lettion. antiq. I 24, e, 4. Schenk, l. 4' de Tefticulis obfi. 3. Fernelius l.i, Patholog, * Plurimum Tefticulorum exempla vid. Grafiv*\de Viror» Organi*. J&rthol. Anatom, l.x.c.22. BoreUus cent. 2. obf 60. Fernelius Lib.x. de ' morbis partium cap. 8- Rolfinc. de Partibus genit al. P.l cap. n. Fore- (ins I21. °kf-11. & 15. inScbolio. Blegny in Zod. GaUic. An, 2. Menfi. Febr. obfi. 2. Sennertus in Praxi Medieal. 3. P. 9.fied. x.c.2. Rejes qu) 48- p 59-I-» Montuusin Anaficeve morborum 2.4. e, 37. Bonetus in Med. Scptentr. I, ^.fiett.^x. e. 25. Calius Rhodiginus ,/. 17. e, 12. Scburigius $permatol. e : 2. $. 2 3 p. 69. fiq. * De Pentorcho vid. A.N.C. Deci- An. 5. obf. %g. " \ {»i) Rolfinc in ordine & methodo getteratim P. I. e. XI. p. 55. ' ' (x)'Quodberniofus adulter impotentiam fimulavemconf.Valtmn. in NoveU M (0) T'riu* 9 (47) 9 (o) Vidus'Vidius de cur ottone membranatim L.XI.e, il (") Schurig* Sperm e. 2. jf.'i 6. p. 71. (p) Severinus de efficaci medicinap.2%2. * ' Qnod teftibus deftituti generare pofiint. vid. Cabrolius obf ^.Sme0" tius in Mifcell. I. 2. Riolan. antrop. 1.2. e. 30. Fontanus in Phyfica Zy* paus inFundament.Med.P. 2. e. 3. artic. 6. §. io. p. 58- ReinefiusEpiftol jfX.adNeflerump. 25. Franckenau Satyr med.IX.p. 28. £? 29. J2«. 379. Delphinu* de Conjug. Ett- nuchi, Spener ktjte Sbeol.SBcfcencfen. Parf. 2. cap. 4. &#. 14.^. \92.feq, (q) Panar ohi* Pcntccofte 2. obfi.^^. (r) Bonetus in Sepulchreto Anatom. Tom. ^l. %.fett. 34. \s) Rejes qu. 56. p. 698. A.N. C. Dee. 1. An. 2. obf. io4.confi.fiupr. th. \4Mt.f* (fi) A. N. C. cent. io. obfi. 67. (u) Montuus in Anaficeve Morborum e. 37. /. 4. (tv) Bonetti* in Anatom. Prati. Tom. 3. /. ^.fietl. 34. A. N.C. cent. 3. dbfixfà* Schol. (jx) Philipp, Melancht in loco de conjugio, Erafimus Sarcerius tJOttl (Kiligen <£hU ftat^e P* l*p* 161. £5* P. 4. p.262* Gerbardus in loco de conjugio, 11,660. Michael Havemann Gamolog. L. 3. Tom. 8./>. 687. D. CafiparBrochmand in Syftemate , loco de conjugio e* 4, qu, 6x. D. Baltbafiar Menzerde Con- jugio in Operibu* Tom 2.p* 1084» Ut, B. Hulfiemann in Breviario e. 2 x* ©peneré ${j:o!i>ajfcj3e SBefcencfen P. 2.p, 620, & 621. KUngiu*de caufis matrimoniip. 32. CyprausdejureConntibiic.^,$,x^,n 39. Carpzov* in jurisprud. ecclefi, l, 2. tit. 2. defin, 200. Declaration ttt nuUitàt Cinet . €t)e rceaetiDee maomuiinbabiiuàt bUa gefie&etaber nfc^f befc^roc&rcnwill, ©peneri $&col- QbcDcncfcn P. 4«c<*/>» 7* ««• 3» Seti* 20. />. 403. fy) Quodfcrotum fphacelo corrnptum &abfcinrnm a natura reftitui queat. confi, Schurig. I, cip 84» (z) Ricdlin. Un. Med. An, 3. Jun. obfi. 2,p. 355. de impotente potente. §. XXIX. Pofteaquam in praecedentibns generales caufae fteriliratig Fceminarum propofitae fuerunt ita nunc fpeciales caufe ex quibus foeminae fleriles evadunt, erunt evolvendae: (*) quare ad Sterilitatem Fceminarum contribuit (1) quando mulierculae animo valde morofae, iracundae Si immo- deratae funt (**); (2) quando admodum valetudinariae exiftunt Si multa ifnbecil- litate laborant;(3) quando frequentes arduasve menfium anomalias experi- untur; (4) quarto repetitos abortus perpeffae (\mt(a); (5) quando violen ras menfium provocationes Si eruptiones, ut & (6)ftupendasuterihaemor-" rhagias fubierunt; (7) quando porro abortionis'pocula hauferunt; (8) quando 9 ( 48 ) 9 quandodiutius fluorc albo contammatx funt; (9) quando fceminarum ute- rus nimis anguftus eft, ut dilatationcm refpuat (b); ubi tamen nonnulli quceftionem illam legalcm proponunt, aa nimis artto utero praeditaconjux teneatur incifionem pati (e), propter maritum; uti viciffim inter Medicos obfervatio occurrit, quomodo Phymofis uteri, five nimia illius conftrittio per incifionem aperienda fit (d) : ( io) quando fxminae gravi prolapfionc uteri laboranr ( e ) : (iij quando violentas Si vchementes contufìones lum- borum Si genitalium perpeffae funt : (12) quando muliebre membrum alio rranslatum eft (/); (13) fi etiam alii fornici morbi vterumdetinent, quales paffim ab Autoribus recenfentur (g),(i^) fi CUtoris enormi,magnitudine praedita eft, ut congreffum maris refpuat (h)\ (15) fi Tubae Fallopianae occlufae (/) funt; (16) quamdiu Atrifia prxfto eft QC)\ (17) aut fi ute- rus piane deficit (/); (18) vel fi internum orificum uteri claufumeft (m)\ (19) VQL ^ nimia laxitas (n) Si latitudo in utero adeft, (20) ut & fi uteri perverfus fitus accufari poteft (o) ; (21) nec non fi genitalia mulierum ni- mis arida funt; ubi inter medicos quaeftio illa occurrit, an feminis defettus in fceminis ad fterilitatem quicquam conferai (p ), id quod tamen aliqui ne- garunt, ficut liquor ille genitalis effentiaiiter ad generationem neceffarius haud e# (22) Coitus etiam immodicus ad fterilitatem conciliandam confert (p*) j (23) porro a pota nimio aut aquarum gelidarum fterilitatem qui- dam derivant (p**j; (24) an vero vulva geminata (q), aut uterus duplex (r) generationem impediat, nondum obfcrvationibus illuftrarunt Auttores: huc pertinet (25) ovariorum vel defettus, vel (26) feirrhofa indurano vel alia morbofa afflittio : proinde tamen ilke quasftiones, ad praefentem do- ttrinam fpcttantes, legales occurrunt, an uxore adcoitum inepta, maritus ob denegatum ab uxore congreffum prò confervanda fanitate Si morbis, ab intermiffa venere metuendis ÓVavertcndis, concubinam alere poffit (/) : de- inde, an mulier cum impotente marito poffit pacifei de furtivis congreftìbus cum confanguineo marito (t)l quando denique aliqui exiftimant, cerifuram impotentia; difficilem effe («), tunc hoc judicium magis de caufis moralibus Si internis valet. (v) De Caufis uteri ad .fterilitatem- contribuentibus. confi. Fortunatus Fidelis Relation Med. 1,3. e. 7. p. 371. Simon de Impotent, Conjug. e, 6, th. 6. O 3a!t w* .48o. ubi quidem notattdum, qtiodhac corporis mutatio non promificue fterilitatem caufietur, uti biftoria medica teftantur, quales mihi etiam con- flant, quod nihilominus fiamma hoc malo laborantes impragnatcefiuerint: Parallelus cafius occurrit piane fingularis in A. N. C. cent, x.pag. xx6. Se gravida quoties filium geflavit, toties ultimis menfibus uteri prolapfi'onem perpeffa. (h) P. Zacchias l. 7. tit. 1. qu. %. n. 5. Rejes C. E. qu. 57./). 717.&T"qu. 48. p. 600. Hippocrat. denatura mulierum. Tulpins obfimed. I. 1. cap. 35. Zacut. Ln- fitan. in Praxi admiranda l. 2. obfi. % 2. A.N.C. Dee. 3. an. 4. obfi 192.fi». 7. obfi. 3 5. Mangine in Tbeatro anatom,I.2.P.2. e. 1. p. 41. 42. Plempius in Fundament. Mcd.p. 139. Simon Prafitd. academ. P. x.difip. 14. c.6.th. 6 n. 4-B* 5. Riolanus Anatom. e. 37. Platerus in obfiervat. Schenck. L. 4. de Par- tibus genitalibus mulierum obfi. 6. 9. io. Panarolits Pcntecoft. 4;obfi. 6. de Clitoridis miraproduttione. Bartbolinus Cent, i.hift.69. Mart.Delrio dtfiqtiifi Magic, lib. 2. qu. 22. fVierde praftiqDamon.L.4.e. 2 3.Àlbucaf. L. 2. qu. 22. Hai. Rodobam Comment. ad l. ^.galcn. art. med. text. 177 Busbe qu.p. 138- Martial. Hift. Tribat. Carnet arii Opp. fuccif. Cent. 2. e 41. Clitoridistu nimiam molem excreficentia.Bonetus Polyalth. Tom. IH. de affici, miri.lib.1}. e. x p. 2.n.4. • Qrietitales nationesobinjigncm maguitudinem Clitoridi*, hanepartem ne amplitis creficat, adurcrefiuevcrant, qu:m attimi vocabant Circumcifìonem Fceminarum vid. Franckenau Satyr. med. 2.p. 38. G De Clitoride 9 ( 50 ) 9 De Clitoride offea compagis vid. Bartholin. Cent.^. hiflor. 69. Clitoridis abufius in eongreffu fikminino contra naturavi vid. Simon. I. e. c.2. tb.2.n.%-X2. Virgo qua genus mutaffe credebatur, cum Cut ori s inflantibtis primo M*n- fiibtis admodum turgens notaretur Riedlinus in Linei* Medicis Menfii Septembr. Liti. 15. Att. Erud.Lipf.au. 1696. Metifi.Otlobr.p. 467. de Nympha monftrofia torpedinem reprafientante vid. Panarolus Pentecoft. 4. obfi 3. (i) Rnyficbius obficrv. anatom. chirtirg. obf.%2.. {k) Atrifia inter medico* firequen* mentio occurrit, adprafentem vero ficopum confi. Schenck. obfi. de part.gcnit. mulier. 1,4. obfi x 2. Fortitnatti* Fi deli sin Relation. Med. I. 3. e. 6. Aquapendent. in Chirurgie. Operat. JVierns de Praftigiis Damontum l. 2. e. 35. A.N.C. Dee. 1. an. 3. obfi. 3. Bartho- lin. Cent. 5. hiflor. 42. Rejes qu. 3 9. ». 14. £? 15. ubi plures allegantur Ail- - tlores* De imperforata curata Manriceau obf. circa gravidit, £?" partum mulierum obfi. 172. 231. 495. Wedel de Atretis. (I) Glandorpitis infipeculo cbirurg.p. 165. Langitis l. 2. epifl. 39. Zocut. Lnfi- tan. in M.P.H.L. 2. & 3. Columbus anatom. I. 15. Franckenau Satyr.' med.2.p.42.£^ 43. & Satyr. i.p. xx7. (m) Baiihinus de'Hermaphrodit. I. x. e. 38- Barthol. cent. 2. hiflor. 31. Varan- dati* de morbis mulierum Tom. II. e. XI. Imputata impotentia ad coeundum ob internam uteri occlufionem. confi. Zittmann. Med. Crit. cent. 6, cafi.4%. (») Paul Zacchias L. 3. tit. x. qu. 6. n. 2. Sanchez. de Matrimonio Tom. 2. L. 7. difip. 92. ». 11. Simon I.c.e. 6. th.6. ». 2. (0) Henricns a Deventerin Obfi. Cbirurg. e. XI. (fi) Antiqui ad conceptionemfib:minarumfimenrequirebant,vid. Zacchias L. ^.tit. 1. qu. 7. ». 11. &fiqq- Hippocrat. de Diata L. x. & de Genitura. Galenus L. de Semine. Avicenna L. \.Feneflr. 2©.e.44. Fantinaanfiemenbabeant% 1$ an illud ad conceptionem & generationem neceffarium fit, vid. Cafip. Re- jes. q.42* p. 508-510. Semen fceminarum nihil conf erre ad generationem, vid. Pontius L.X.c. XI. n. 3. Diana in MisceUan. traci. 3. refolut 38. De Se- mine mulierum vid. Rodericu* a Caflro de natura mulierum. Zacchias L. 4. tit. 2. qu.4 11. 2. L. 7. tit. 3. qu. 1. ». 16. 20.22. 24. 31-34. b' qu. 6. «.3.4- (p*) Mercurialis l. e. («**) Mercurial: ibid. dicit: mulieres ebriofia & potulentaSterilesplerumquefiunt. (q) A. N. C. Dee. 2. An. f. obfi 6%. Dee. 3. An. 4. obfi. x x 3. & 188- An. 7. obfi. 3 5. Cent. 1. obfi. 7 5. Sinibaldus in Geneanthrop. f>. 5 7 7. E? 18 8- Dioni* in Cbirurg. Palfin. in Deficription. Anatom. partium mulierum generationi dicatarum. Att. Erud. An. 1708. Menfi. Sept. p. 415. Scbenck. L.4. de partibus genitalibus mafieulorum. obfi x. Cr) Atta Anglic. Oldenburg. A. 1669. Menfie Junii n. $.p. 814. Sinibaldus Gè. ntmthr. Lib* 2,tr. 1. e. yp. ioj. Scburigius Spermatoh A 4. Jf..7. p.iu. (*) Zittmaun @ .(, 5' ) # (s) Zittmamt Cent. 6, cafiii. It) MuUer de Jurepragnantium e. 6. $. 28-^39. fu) Tbonerus L. 3. p. 193. Praterea de uteri bum ani pondefe E?" capacitate, egU Garmanus de Miracul. Mort. L. 2. tit. 3. §. 5 2. Prater fiugulas has obfer- vationes etiam de Impotentia Conjugali confi. Cortrejus. (y) Confi. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib,y. Seti. 2. e. 5.6. Ouanam impotentia caufia in organis mulierum Amanni Irenicum qu. 2 o- p -15 2 .confi.Ziegler in not. ad Lanzel. p. 965. §. XXX. Sicut itaque ex hattenus commemoratis facile patet, quam multiplex fit naturalis praecipue caufa impotentiae humanae, quae matrimoni- um vel declinare vel diffolvere jubet; ita viciffim aeque diverfe óeprobatse occurrunt caufae repudii, five retrahendorum Si diffolvendorum fponfaliorum ante matrimonii confummationem, quae Medicis indagandae Si decidendae proponuntur : ita enim talis repudii caufa eft, quando ante perattum ma- trimonium perfona quaedam incurabili morbo corripitur, ubi tamen fpllicite indagare convenit, an morbus talis etiam incurabilis fit (a), hinc tales Si fi- miies caufas probat & fua auttoritate fulcit Jus Canonicum (ò) : perinde repudii caufa eft furor, five continuus, five per intervalla paroxysans (c\ jiec non morbus gallicus (d) , ut & epilepfia, paralyfis, alius morbus conta- giofus, incurabilis, infignevitium corporis, mutilati0 & clauditas alicujus membri (*), defonnatio fponfae a variolis (/),ut fponfus ab illaextremam averfìonem concipiat, licet hoc pofterius contingens nonnulli defendere maUnt (g), quoniam haec deformitascitra fponfaeculpam, obtigit; interim aliae praedittarum caufarum perinde citra culpam ullius fubjetti evenire que- unt; hinc in tali cafu quidam judicis arbitrium expettant (é); attamen ma- jori cerritudine accidentalem talem deformationem tanquam repudii caufam admittunt, fi antea praevia formofitas fiiciei dotis loco conftitit (i) : deni- que caufa repudii elle poteft, fi viduus junior de juniorìvidua, quamfpon- iam felegit, percipit, quod in primo matrimonio femper morruos pcpererit infantes, id quod in nonnullis fceminis, quae propterea prò morbofis de- clarantur, contingere foiet '(k). (0) Carpzov. in Jurisprttd. Ecclefiaft. L. 2. tit. io. definii. i8o.'«. 14. Gerbardus in Loco de Conjugio jf. 167. (fi) Sic Pontifex dicit in Cap. 2yX.de Jurejuraudo, quod fi poft bujusmodi ju- ramentum mulier fi'uit non fioìum leprofa, fied etiam paralytica, vel oculoa vel nafium amitteret, vel quicquam turpius ei eveniret, num quid vir tene- rctttr eam ducere in uxorem ? profietto duttam non poffet dimittere fed mini quid non duttam admittere teneretnr* quamvis interdum contrattum non dirimat, quod impedit contrahendum. Et porro in Cap. 3 X. de Con- jugio Leprofi11. %.quiapoflulafli, utrumjipoflfiponfialia, de futuro inter " 2 legitimas 9 C P ) 9 legitimas perfotias contratta, anteqnam mulier a viro traducattir, aìterum eorum lepra morbum incun'at, alius ad confiummandam copulam marita- lem compeUi debeat? refipondemus, quod adeam aecipiendam cogi non debeat, cum nondum inter eos matrimonium fuit confiummatum. Bóhmer de pro- batis repudiorum caufis §. 14. p. 38. (e) Idem l c.jf. 15. (d) Stryck. de diffolvendis fiponfialibus Seti. 2. jf.44. Tbomafius VOIt ^oriftifdjett •£&ndeln XVI* •fannòelp* 354. Parsili. Bòbmer l. c.§. x6. p. 41. Idem pracipiunt Leges Danica ab Hoeyelfino in Latinum e Danicoconverfa L. 3. e. x6. de Conjugio §. 14. «.7. Si fiponfius vel fiponfia ante fiponfialia occulto quodam morbo v. g. lepra, epilepfta aliave id genus contagio/a atque abominarti da lue, quam nonindicavit, laboraffe depreìtendittir, repudium ipfis, fi ita velint permittitur : fin autem [hac vel ille pofl celebrata fiponfialia ejusmodi morbo aliave valetudine affligatur.fpatium aliquod temporis praflituitor,quo remedia qnaripoffint admorbum depeUendum, quo fi perfona agraexplìcari nequeat, fiponfialia dirimantur , fiì ita fuerit defideratum. Confi. Briickne* in decifi. matrimoniai, cap. 25. «.25. £^34. Dedeken. Voi. 3. lib. 4.fiecl. xo. n. x. Beufl. de Matrimon. cap. XI. Sarceriusinlibell. de caufi. matri- mon* p. x 89- &zyo. Rennemann, Richter, Danaus, & Aretius. (e) Carpzov. I. e. L.2.tit. xo.definii. x%o. C^ 181. (fi) Sanchezius de Jure Connubiorum e. 25. (g) Nicolai deRepudiisP. I. e: 2. ». 130. Ex averfione animi erga fiponfium,in- deque ortaepilepfia caufia reficindendi fiponfialitii Speneri iEl)col.£eOcncfcft Pars IL cap. 4. fiett. 4. p. 517. (b) Brorverus de Jure Connubiorum L. i.c 24. «• 37. (i) Stryck. de diffolvendis fiponfialibus Seti. 2. $. 42. (k) ZacchiasL. 2. tit. ^.qu. 13.». 4. MùUerdeJure Pragnantittm e. ^.§.10. §. XXXI. Proxime nunc proponenda &decidenda erit quaeftio Medi- co-Legalis, an tìermaybroditi prò potentibus aut impotentibus fint decla- i;andi (a)? Dicuntur tales ab Hermete, qui Mercurius fuit, Si Aphros,quae Venerem denotabat, e quorum fubjettorum fabulofa cohabitatione primum Hermaphroditos genitos fuiffe figmentum occurrit (b) : quid quod falfa eft Platonis & Martini Poloni traditio, quod Adamus Hermaphroditus fuerit (e) : Deinde inter Hermaphroditos Si monftra omnino effentialis inter cedit differentia, ficut falfo Antiquiores prò mònftris habuerunt Hermaphroditos (d), licet aliquando etiam monftrofi generari poffint Hermaphroditi (t): Sunt itaque genuino Sa vero fenfu Hermaphroditi Androgyni, i. e. homines de utroque fexu participantes (/), hinc de exiftentia illorum dubitare velie nulla fuadet folida ratio : differunt tamen organorum genitalium mifcelae ut nunc unum prae altero praevaleat, nunc utrumque in uno eodemque gradu prsfto fit : interea etiam dantur Hermaphroditi, qui neque ad gene- rane 9 ( 53 ) 9 xandum, neque* ad concipiendum habiles funt Si qui ad matrimonium ad- mitti minime debent, ficut alia9 Hermaphroditi nullo fexu confpicui prò Evnuchis habentur (g): Antequamvero Androgyni ad matrimonium ad- mittantur oculari infpettione expiorandi funt (b), haud vero in matrimoni- um fé ducant Hermaphroditi, aequali gradu fexus gaudentes (*"); conful- tius vero fuerit, fi fieri poteft, ut ejusmodi homines a matrimonio abftine- ant (A). (a) Simon In diff. de 'Impotentia Conjugali C. 4. jf. 2. ». 8. Quid de Hermaphro- ditis. Ammani Irenicum qu. 22.p. x6i. (b) Rejes qu. 48 p. 590. Aegineta L. 6. e. 69. Simon l. c.n.x. (e) Rejesl. c.p. 593. Zacchias l.7. tit. i.qu.%. n.26. MenaffBenlfiraeldeCre- at.prolrmx6.p.6<). & Concil.inGenefi qu. 8. p. i8-.fflcjef>t>a|? bepbettScb&Pf* fona. 9lbom twwerté, €»a binfewerfó unb affo am Svflcfen «ufammen ae« tCQCbfen gettefen. vid. Gejer Comment.in Pfialm. 139. v. 5. Ejusdem 3111^6 genttJOtf ©Offti. XIII. 5lnbfl(l)t p. 152.153. Idem ex Lyra aUegat Lu- therus Gen. i.v.2j.p. 326. a. (d) Rejes l.c.p. 591. ^'592. Simon.I.c. n. 5.E? 7. (e) Rejes l c.p. 593. Quodnon fint Monftra Hermaphroditi. Confi. Zacchias L. 7. tit. x.[qu. 8.». 1 o. &feqq. \ (fi) Rejesl. c.pag. 599-604. ZacchiasL. 7. tit. x.qu. 8- ». 24. ^#a Philofi. Angilc Oldenburgii An. 1667. Menfi. Februar. ». 5.'/). 510. Diemerbrceck. Anatom, lib. x.c.2$.adfierit, quod hermaphroditi confiftantinvitiofia fiormatione geni- talium muliebrium. (g) Zacchias l.e.lib. 7. tit. \.qu,%.n.x%. (b) Hermapbradito prius quampermittatur nuptiascontrahere pracedat infipettio a Medici'. Chirurgis& obftetricibus, quam fi r enuerit, tutte ad matrimonium non eft admittendus. Vid. Carpz. in Jurisprud. Ecclefiaft. L. 2. tit. x. def. x 6. «.12-14. Stryck. de Jure Senfiuum diff 1. e. x. §. 5 9. & 61. Valentini in fi/'. Medico-Legal.P. j. Seti. 1.caf. 13. Simonl.e.». 10-13. vid.infr. cap. 17. Jf. 5-/z> £. (i) Henr. Zafius ad tit. X. defrigidis n. 6. Zacchias L. 3. tit. 1. qu. 9. ». 2. Simo» /.c.«. 17-25. (k) Carpzov. in Jurisprud. Ecclefiaft. L. 2. tit. x. definit. x6. ». 3.4. §. XXXII. Dantur interim Hermaphroditi, qui prò potentibus de- clami poffunt (a), unde Auttores paffim de Hermaphroditorum matrimo- nio diflerunt(^); interim adhuc ambiguntalii Auttores, an illi genitaUbus u- iriusque fexus [uri queant (e), licet alii Auttores talia exempla producere fo- leant^); quando itaque unus fexus praevalet, rune illius capacitas ad gene- randum praeferri meretur, neque quidem Hermaphroditis liberum erit, fe- xumeligere, cum rettius hic cafus Medicorum arbitrio fubjici mereatur (e), interim ipfiHermaplirodiri debilioris membri ufumabjurare debent (/),ne- G 3 que •. ) 54 ) e. que fexus mutatio facile fufcipienda aut admittendaeft, ut, qus primo fomi- nas fé effe profeffae fuerant, mafcuUnumfexumaffumant ni ex confenfu Me- dici Si Judicis id fiat (g). Proba ndum tamen illud membrum eft, per quod fé potentes aeftimant Hermaphroditi (b), unde etiam exempla conftant de Hermaphrodito, qui viri munerc egregie, haud vero foeminae officio defun- gi potuit, in quo e pene, tefticulis deftituto, efHuxerat femen, urina cVfanguis Tnenftruus fingulis menfibus. (a) Montuus in Medicina Thcoric. L. i.c.6. Cnagvinus L. io. Annalium Gal- licorum. Licetus de Monftris. Schenck. L.4. de Genitalibus. Parati* L. 2 4. e. 4. Rodericusa Caftro de natura mulierum L. 3. e, 12. Bartholin. Ceti t. 3. hiflor. 22.Cent.2.hiflor. 12.^52. A.N.C.Dee. i.An. 2.obfi.20^. Dee. 2. An. xo.0bfi.5y (b) De Hermaphroditorum matrimonio confi. Valentini in Novellis Mcdico-Leg. Cafi. x o. Scburigius l. e. e. 13. p. 6 5 5. (e) Galenus L. 2. de Sentine e. 3. (d) A. N. C. Dee. x. An. 2. obfi 203. in Scholiot k. An.-\.obfi.x6%. Zacchias L. 7. tit.x.qu.%. Columbi:* deRe anatomica L. 15. Rejesqu.4%. Exempla Her- Kiapbroditomm, qui munerc mari* &'fibeminadefinitelifitnt vid. A fayitati in, ConfiderationibusPltyfìcis ^Anatomici* deConceytu Androgyneoc 2. Simon Prafid.Acad.Part.l.difip.x2.c.2.p.<)ì6. ZacchiasL.7.tit. 1. qu. g.«. 29. Scburigius Spermatol. e. 13. p. 67 8. &feqq* Ammanili Parauefis Lib. 5 Part. 2.Seti. x.c. i.p.384. (e) Stryck. de Jure Senfi, diff x.c. x.11.62.p.49. ubiimprobat opinionem Hermene- gildi de Roxas, quod in Cafiu, fipravalentia fexus fit dubia, lettio cónce/latur Hermaphrodito, quem cafium Medicorum arbitrio fiubjicit. (fi) Simon. delmpot.Cot1jugal.c4.th. 2.,«.9.B' Prafid.Acad'Part.I.difip. 12. e. 2. p. 5 3 6. Qnfi. idem locus Ammanili. (g) Nefias efl, fi Hermaphroditus fiexum pium, quem hattetiusprc fefifiits efl\ mutare velit, quali* tamen cafus allegaturin Trans atti on. Anglic. Anno!x6%6. n. \%6.p. 282. Hermaphroditus primo prò puella, bitte prò maficulo habitus re- , cenfietur in A.N.C.Cent. x.obf,<)i). V (h) Sancbez.L.i.devtatrimon.difi.io6.n.i. Simonl.ce \.th.2. n. 9. Scburi- gius Spennato! e. 13. $. XXXIII. Praeter has confi Jerationes, de Hermaphroditis inftitu- tas, inter Medicos etiam occurrit quaeftio an detur niutatio fexns, quando vi- delicet ab initio fubjettum-quoddam Hermaphroditicum prò f^mina decla- ratumfuit & an deinde fuo corpore fexum mafculinum magis manifeftare queat & vice verfafa); quam mutationem non modo Auttores admittunr fed Si illius diverfa exempla proponunt, ficut modo in praecedenti thefi hujus Circumftantia; ahquahsmentio fatta fuit: proinde vero certi charattcres aut figna precipue Medicis,'aliquando etiam judicibus Politicis conftare debent ex 9 ( 55 ) 9 ex quibus differentia fexus in Hermaphroditicis fubjettis fignificari Se deci- di debet, quemadmodum Antiquiores dixerunt, quod teftes prominentes ma- rem (ò), menftrua vero, quando teftes deficiunt, fceminam denotent. Genui- na verofigna, digniorem videlicet mafculinum fexum in Hermophroditisde- notantia (e), funt : i) quando ejusmodi homines animofiores i. e. animo for- tiores Si erettiores funt ; 2) quando magis pilofi Si adbarbam proclives funt; 3)quando facievirili praediti funt; 4) quando corpore firmioii & membris robuftioribus inftrutti funt; 5) quando in attiones maribus magis ufitatas proni funt; 6)quando cutedenfioriaffètti funt; 7)quando collum ampli- us &robufrhispoffident; g) quando mammis minoribus & mari magis com- petentibus gaudent; 9) quandovirilia membra magis iunt confpicua; io) quando in illis major mclinatio ad copulam carnalem adeft ; 11) quando in illis vox magis rauca & mafcula eft ; 12) quando in ipfis praefentia feminis & conatus ejaculatorius deprehenditur; 13) quando in illis obfervatur conve- nientior fitus membri virilis; 3 4) quando major inclinatio Si occupatio na- turalis quoad reliquas funttiones in membris mari magis conpetentibus anno- tatur: & fecundum haec crinomena etiam praepollentia viciffim fceminini fexus prae virili decidi poteft : licet caeteroquin inter Auttores quaeftio occurrat, an ita oequalis fexus gradus in Hermaphroditis interdum ob ti ngat, ut fé ipfos im- praegnare poffint (d)? De fignisfeemineumfexum in Hermaphroditis notan- ùbus vid. Rod. a Caftro de Natura Mulierum 1.3. e. 32. (a) Schenck. de Partibusgenital. lib. 4. obfi. 6. Rejes Camp. Elyf.juc. qu. 57. Marcel- lus Donatus Hiflor. Medie, memorabil. L.6.c. 2. Licetus L. 2. de Monftris e. 54. Zacchias L. 7. tit. 1. qu. 8- ». 21. & qu. 9. 11 %. Weinreicb de Ortu monflrorum e. 50. Paraus L. 24. e. y Montini* in Medicina Theorita L. 1. C 6. Mercuriali* Variarum Lettion. L. 6. e. 20. Burling. defiaminis exfup- pre/Jionemenfiumborbatis. Unde quidam Hermaphroditorum curam propo- Jìierunt, confi. BoreUus cent, x.obfi. iop* Scburigius Spermatol. e. xyp. 690. (fi) ZacchiasL. 7. tit. x.qu. 8- ». 19.20. (e) - - - ». 15-18. (d) Zacchias I.c. «.30. Franckenau Satyr. Med. t*p. 26. 21» $. XXXIV. In Hermaphroditorum explicatione Medico-Legali ad- huc nonnulla? quaeftiones, in hac trattatione proponi folitae, allegari merén- tur, de quibus quaedam ad Forum Theologicum, alice véro ad Forum Politi- cum decidendo deferuntur: itaquaeritur, an Hermaphroditibaptizandifint? quod lavacrum baptismatis ipfis denegari non poteft, quia monftris alligna* ri non merenturt deinde quaerunt, in quem fexum baptisma praecipue dirigi debeat ? Ubi feiendum, fi in recens nato Hermaphrodito fexus diftinttio non^ dura 9 i *6 > 9 dum luculenta eft, tunc fufficiateminentiora figna annotare; neque hic ba- ptismo aliqualis valor decedit, cum ipfe effentialiter & principaliter non fexum, fed animam hominis concernat: Porro quaerunt, an Hermaphroditi ad officia ecclefiaftica ordinandi (a) fint ? an ad teftimonia publica (6) per- hibenda admitti queant coram judiciis publicis, cum alias mares Si foeminae eo admkti foleant : an Hermaphroditi a publicis aliis officiis excludendi fint ? quod quidam ad evitanda fcandala affirmant : an denique a Feudis (e) exci- piendis excludi queant ? quae pofteriores quaeftiones, cum non fint Fori Medi- ci ita JCtis deliberandae & dijudicandae conceduntur. (a) Fridericus Meyer de Sacerdote Androgyneo. MoUerus de Hermaphroditis e. 7. Bòbmtr. Jus Ecclefiaft. Tom. x. Lib. 1. tit. 20. Jf. io. Baubinus de Herma- phroditis. lib. 1. e. 40.p. 395. &'cap. 3 5.p. 364. (b) Carpzov. in Jurisprud. Ecclefiaft. lib. 2. tit. x. definìt. x6. n. 9. Neander in Hiflor. Baccbanalium p. 59. Baubinus & MoUerus d\e Hermaphroditis. (e) Stryck. deJureSenfiuum difip. i.c. 1. ». 59. &fieqq. Carpzov. l.c.n. io. Simon de Impotent. Conjug. e 4. th. 2.». X4.fieq. Baubinus /. c.L. 1. e. 40. Scburi- gius Spermatol. e. 13. p. 676. &fieqq. De reliquo de Hermaphroditis in ge- nere vid. MoUerus. de Cornutis, Hermapbrodit. eorumque Jure. Rodericus a Caftro de natura mulierum L. 3. e. 12. A. N. C. Dee 1. An. 3. obfi x6. An. %.obfi. %.Cent. 4. obfi. 135. Hoffmann. in difiquifit. &c. Spccim. %. §. 40. Scburigius in Spermatol. e. 13 .p. 5 61 ♦ Venettc OOn ^rjCUguafl DCC 9ttenfd)et1 Part. 4. e 4. De Hermaphrodicis confi.etiam Bonetus in Polydlìhe Tom. IL Lib. 4. cap. 73. Cafus Legales prò exercitio Medico- Forenfì. Cafus I. <£é ijl bentyefeem ©eriche n.n. etn Cafus, tvetc&eritifórbcrfì aué Medicinifcy-en ©mnuen &u crleutcvn, DorgefaKen, ùb«r ttelc&en n>it 2)en> privat-^utacvtcn sur gòtbevung unb iècvuff ì)té Judicii, nebjl benen Rationi- bus dubitandi&decidendi,fccunD(ic&fimo[lenau63(b£fen Ijobcn: (Rifluir* fdbe f0lgent)et: Cornelius ein \XlMUXlt%\mQ\Ìn$, Cince fanguinifc&cn Tem- peramene, gcfunbjebvaft unì) aufeemecft, afó bcrfefbc im 2itcn %a\)i fei* neS Stftcttf »on feinen (gltetn einige nù^tc^c Oleifen t)orsunci}mcn, dimittirt tDuebe, bmtcn ©raDf con un^menbet- Converfation mit einer Unmncn 2J[*C,bC$ $Ctjbn Gonorrhceam Virulenta™ befommen, an mlfyatx tf;eifómif ty^enBalfamis, \\)tù fiu)(cnDcn Emui- fionibus 9 ( J7 ) 9 fionibus, t!)riféCMC& penetrant-cm$tCÌ)enbtfl Sfo&enCtKtt curirif ttwr&e: Nati) feinet gef(^cl>cnen Retour n>urt)e betfelbémtt ciner gefunben Sunofer permòV kt, mitmefd^cccrabcvfcvon 2.3s in-cmctr ftucfetlofcn £l)e gcTebet. 2)« nun bie ottetti bie Mtfyeiftene^itgabettegcnbidber ctmangeftcfimpraegna- tion tym Socfcterjurucf geljtìlten, unban ber gdbigfcit ibretf <5atbe*felbe,auc& n>oI jufeinem Skiìetr, nicfct nuc obw etòffnctV fonbern au# befennet, ba jj cu jmar jm ev(id&en iSc9movnun9infaweitmunferunbgef(feicft fev, obnc b<# er «nigen ftitmt- lum ad emiffionem feminis fùl^te, unb affo fetèber bit mebMiafige &e0tt>0l)* ttung Of)ne communicatiQne fpermatis virilis CtfolgCt. e* ftanbetf, unb tvirb bemnacy- btttig gefraget ; Ob biefet ffiM&i\mtt$$iWty, ba bo# becquaeftionirtc^f)e^ann befràfftujet, vor crfittcner Gonorrea, pollutiones unb alfo notyWen* big Seminispraefentiam0el)abt JU |)akn? SQJorùfw tvir normale Sto $uf a^tcn autfbitf en. Epiòrifì^ in Cafum I, ì ) Cafus eft Impotentiajuniorismariti exdefetlufeminit curabili*: 2) defettus feminis in hoc fumetto nititur tenaciori conftri£Uone partium gè* nitalium membranofo-tubulofarum, ob quam obfhpationem neque humoret rite circulari, neque fperma bene praeparari poteft: 3 ) haec genitalium oc- clufio' ortum traxit ab jnconfulto umadlrringéntiuminpraegreffaGortorrhcea virulenta: 4) eft vero haec dbftipatio tanto magis contumax, quo magis hu- jus temperamenti homines alias in fpasmodicas ftritturas facile inclinant : 5) jufta infuper fubeft praefumtib, quod in internis partibus glandulofisr, quae ex praedi£fca Gonorrhcea valde arrofae fuerant, ob adhibita balfamica acriora in hoc temperamento calido & ob conjunttam largiorem congeftionem humorurhadadfetta loca, craffiores cicatrices genita? fuerint, quse praeterea fe- minis motum quadantenus impediunt : 6) eft tamen hic affettus curabilis, quando, fepofitis omnibus calefacientibus remediis, potius interne & exter- ne lenienria, diluentia, moderate emollientia, humettantia & deinde modice diuretica ordinantur, quae praefentem occlufionem referare adjuvatìt : 7) dise- rà f e temperata : motus corporis conveniens exerceatur : numida plus quam ficca fub diaeta conducunt: frigida interne & externe yitentur: tamdiucafti- rari ftudeat patiens, donec reftitutus fuerit. H Cafus TT- 9 ( 5« ) 9 Cafus li. Lucilla, etnee oounebmen£aufF<$tohnd Sacyfet, toutbein betti 2fafcm<)e tyxtt Mten Sfabtetfan cinen anbcrn betùbnuen$auff<$tonnoer* beuratbct, ebefienocb fyvt Menfes befommen batte: Db jtoar biefdbeoon guter Stanar, au# tameng gefunb unb bcm ©emùtb unb&ibenacbmun* ttx \\\, fobat ftebocbfajl beo 3.3<*b* »bne cinen erlangten £inbe*.£>ea.cn mit ibten s^funbenunbuntabelbafften^be^Mne, icbocbfrieblicbunboev. flnùgt, gelebt: !£Bcnn aberbiefdbe aflewfÈ im @be*^fanbe ivre ^Beibli^e Dieiniauna befommen, boc|> folcjjecttva^ unorbentficb bifytx fldjabt, an* beo abet am Seibe feb* flcttcf unb fefctnwb, aucb bcm dufferficj)en 2fafeben nacbfajtùbcrmdpisooabiùtiait!; fo eraebet an N. unfc* freunDucb (£tfu* ct>c», bafj ©ie nac^ benen medicinifcfcen ©riinben unterfuebeu unb decidi- mi mócbten: ( 1 ) Db Lucilla f<#lec&ter £>inge$ incapable jur &inbet*£euaun£ fio ? (a) Db bie oevweiltcimpraegndtion t>ielleic^tetnev naturlicfcen $mbt» rung unb Utfac&e jujufc&teibenfeo? (3) Unb mie alien Saifóbicfen $inbcjmffm(tt^e«unb griinblicji abjtfc velffenfeo? Epicrifisin Cafumll. I) Sterilita* junioris conjugi* > ob pramaturum matrimonium retarda* tum V anomalum menfium fluxum V nimi ani e or pori* obefitatem: 2)Mul- tumimpeditconceptionem, quando ante juftum terminum genitaUa mulie- rum ad attus venereos urgentur : 3) praejudicatur enim ordini natura?, quan- do haec premature citra internum fuumfenfum atque praeparationem ad hoc negotium cogitur: 4) nifi prius legitime menfes erumpant, non convenit, genitalia mulierum ad alios irregulares humorum adfluxus adigere; 5) hac enim praematura copula, ordo menfium inprimis fuis initiis eximieturbatus fuit, hinc tantae anomalia? hoc menfium negotium comitantur : 6) quam- diu haec confufio quoad menfes in hac perfona adeft & durar, tamdiu nulla conceptio fperanda & urgenda eft: 7) & fi per verfus menfium flatus deeffet, vel ipfafola obefitas fterihtatis caufa effet, quoniam etiam intrinfecus nimia pinguedine organa muliebria praedita & onerata funt, ut propterea ipfa na- tura mulierum hoc onere aggravata conceptionem refpuat : g) hinc obfer- vationes teftantur, quod nimis pingues feeminae, aut aegrius concipiant, aut facile abortiant, aut difficilUme pariant : 9) eft vero haec fterihtas utique cu~ rabilis, quando (1) fliejofes in jujftum cruiflejtti convertumur, (2) quando pr«- 9 ( 59 ) 9 praejudiciofa illa obefitas minuimr : io) peflerius obtinctur per diaetimtem- pctaxam ; per infeffus domefticos; per ufum termarum temperatarum in- ternum & externum; perperegrinationes; permodicum vini ufum&c. Conf. meaPraxis Extemporanea Cap. de Corpulentia nimia: i r) interea tamen haec perfona in cohabitatione matrimoniali moderamen obfervet, ne ulteriori genitaiium irritamento motus, femel confuti, magis pontundantur. CASUS III. Claus tinte moMbabcnbcn Q3aueré*^obnbo« iS-Sabren, murbe t>on fetnem 93atermit einem O&agcn ootf ®etffe in bit nabgelcgne @tabt gcfcbicfet, melcber beo Stbfabuna berfefben nebji einem @acfeau$ bem 33ot* btx«t\)til betf <2Bcgené rùef lingg ùber bit 2)eicbfef fìel, oon mefcbem gali et affobalb pc^ ubcr empftnbticbe <6cbme^cn im Unter^eibe, mefcbemit 2)erbalfuug De* Urine oerfnupffetmaren, bcflagte, aucfc tt»of j* SÌBocyen in biefer Unpdfjficbt'eit jubrad&te, bit tx mieberum fciner 2(rbeit nadjjjuge* ben fu*b twfytiQ befunben* 3nfonbct;!>eit \)enberì$aberòoreinen #rud& anfanali^ angefèben; até ftc§ ahert>iefcr junae ®cfefleaUaemac^ erbofete, batte cr fofaenbé im 2*. Sabre feintf Stfteré fic& mit ©retba, fcinee* 9?acbbarn Soccer, uxlobtt, unb nacbbem biefe $erfonen «ber fùnf Q^tevtet 3al>t in bev (£l>e maren,be* Elaate ficb biefeé junge (£bemeib mit gutbuung ibrer0tern unb ©w>0. ffalt, bajj an \iatt tinte orbentfieben (Saamené nur etmaS menigetf bùnnes geucbtigfcit ibm entginge, merefte m$ ubrigené, bag biefcS ©fieb niefet fo mebr befcf>ajfen fep, ale mie ce oor bem Sali gemefen* ^acbbem bier* auf einem erfabrnen Medico unb Chirurgo Stnjetge getban, an biefem ae« fcbmac^eii Ckus eineinfoettion w^unebmen, fo ì)at man erfebert mie nkbt nur allein biefeé ©deb ùberbaupt in relation gegen ben ®auwn* etanb, fonbern auc& ge0cn bieSugenb biefe^ CO?an»c0/ tkin unb gfeicj* H z fam 9 ( «° ) 9 fam contabefciticnb gemcfen, r>iernebff im ftncferr §beif bed Scroti fein tefticulus, fonbcrn aucb bem ©efubi nacb mie etmaé bdutigeé'ju erfennen mar, babep aucb ber recate tefticulus, ganfcbartunb brcitgebrucftgemefen, morauf biefe $rage erboben unbgtunbiicb au$$ufùbrcn oorgeleqet morben: (0 Db ber^angegebene Sali einc Urfacfje biefer ^cbmdcbung l>abe feon fonnen? (2) Db beo biefen Umffdnben feineftùfjfe ex Arte Medica luertangen, unb baber ber 33ef iagteproimpotcnti ju acbtcn feo ? Epicrifis in Cafum III. i) Impotentia mari* abfolutaex genitaiium immedicabili la/ione: 2) lasfio haec extendit, fé partim ad materialem genitaiium ftatum, partim etiam ad motus : quoad prius non modo unus tefticulus hoc infaufto kpfii penitos disruptus, avulfus &compreffus eft, ut quali colliquatus fuerit, & nunc inftar fafciculi membranofiin fuis involucris lateat, qui propterea penitus impo- tens redditus eft ad futura officia, fed cWter tefticulus dìftorfus & compres- fus eft, ut in integrum reftitui minime valeat: 3) Motus vitia qtìod attinetj tunc per hunc lapfum & conjunttam contufionem tanta enervano hifce par- tibus indutta fuit, ut fub concurfureliquàrum laefionum idònea refhtutioex- pettari haud queat: 4) rumor, qui lapfum hunc infecutus erat, poftali- quam moram per lenientia, discutientia, nervina &leviteradftringentia ite- rum diffipatus fuit, adeo, ut nulla apertio illius cum abfeeffione quadam con- fecuta fit : 5) ipfa vehementia lapfus & teneritudo partium, quid quod prae- fens confpicua laefio omnem medicam fpem impetrando reftitutionis inter- cipit. Cafus IV. Flora, cine junge unb begùferte £auff*CManné SBittbe oon 30*" Sabrcn TemperamentiPhlegmatico Sanguinei,mirb fo mobtoon ibren Q3e* fceunben, «tè aucb oon oielen anbern 5lntrag ju eincr ncuen (Ebe oielfdftig encouragirt, ficb auftf neue ju oercbligen, ob fie mobl t>or ficb fctne Q3e* fiierbc jum <£be*^tanbe fagete; ba éieaber oon ibren jungcn 3«brcnbté Dat)in aUedeo UmfMnbe an ficb bcfunben, melcbe ben meitern @rb** @tanb roeber ficb nocb anbern profitable m fepn bejeigtcn, fo batte fte mit fofgen* ben i\jt 95ebencfen ju ùberfegen unb ju decidiren entbecf et, mwtb^ unb anomaliae menfium bebarren: S)eémegcnfiebefraget: Db bcofolcben Umfldnben ibr nacb ben principiis medicis ein neuer (£be*©tanb oberbcr icjige Ubige ^tanbprofitabler fei) ? Epicrifis in C afumi V, 1) Viduajunior adfecimdas nuptiat ob adveffam & immcdicabihrn vahtudiHem,acreliqftam animi torporitve teneritudinem inepta : 2) tempera- mentum perfona: eratperfe torpidum, debile perpetuisque morbofis &irregu- laribus afmttionibus obnoxium, quod murari haud poteft: 3) diverfae & mul- tiplicaraemorbofie afflittiones , quaràtenerishanc detinebant perfonam, vix fpem impetrando firmioris conftitutionis faciunt : 4) maxime quidem men- fium pcrturbatus flatus, ob prsedittas rationes vix emendabilis, neque primis neque fecundis nuptiis conveniebat: 5) fingula pheenoniena in hac perfona , quae in praevia virginitate, praecedente matrimonio, & confequente viduitate occurrerant, fpem reftitutionis decollant: 6) ipfaperfona nullo appetitu ad matrimonium pertinente praedita, fed potius ab attu matrimoniali abftemia crat, cui etiam per pharmaea neceffarius appetitus conciliari haud potuir; 7) difficilis & tarda conceptio, imperfetta geftatio, novamorbofa conftitutio in contumaci fluore albo confiftens& cum gravi mufiebrium relaxatione con- juntta, diffuadent omnino fecundas nuptias, quae potius huic perfonae in- commods & mari odiofae effent, ni hic fub fpe brevi confequentis mortis fuae conjugis & impetrandarum divitiarum erigarur. * Conf. adpraced. Caput Speners %\)&\, &et>«ltf# feq. H ì CAPUT 9 (*«) 9 CAPUT III. 0E VIRGINITATE INTEGRA ET L^ESA. §. L ANtequam potentia generandi in ipfum aflum ducatur, prsefuppcni- tur illud celebre Caftitatis & Virginitatis Diadema, de quo agno- fcendo, in variis cafibus declarando, inquirendo Se defendendo , ICti aeque ac Medici occupati funt, hinc inter priores varia proftant mo- niti ÓV fcripta, quae de Jure Se Statu Virginum & Virginitatis, de Stupro, Scorranone ejusque pcena differunt (a) : Quemadmodum vero in Jure Cano- nico inter Virginitatem animi & corporis diftinguitur (b)> ubi per priorem puritas & caffitas mentis(r), fiveVirginitas Moralis, five continentia a co- pula carnali, quae ultima a quibusdam Eunuchorum (d) nomine, licet per- peram, defignata conftat : ita potius hoc titulo de Caftitate & pura integrità- te Corporis fermo inftituendus erit, fiquidem varii cafus in quibus virginitatis fcrutinium requiritur, paffim occurrunt&allegantur (e)*. (•) An obftetricumfcientia quoad virginitatis notas alicujus fit momenti? Amman- ni Irenicum qu. x%.p. 123. Defignoprobationis VirginitatisapudHebraos. Kornmann, mirac. viv. p. 267.- (0) Beverland de Stolatjt virginitatis'Jure. Donatus & Pagenflecber de Jure Vir- ginum, Kornmann de Virginitate & Virginum Jure & Statu. Gafl. de Vir- ginitate, Stupro, Scortatione ejusque Pana. De Virginitate vid. Blegny Zod. GaUico An. 2. Menfi. Martio. obfi 2 x .Capivacius defiignis virginitatis tam mafculi, quamfikmina. Stepb. Rod. a Caftro de Nat miti. Secl.i.dif.i. Pi. naus.Sebimus.Belovius aliique. Ammannus in Irenico p.x^o. Qualitcr cr- rent vulgares qui canftanter defiendunt dori certafigna, qua evidentcr de. monflrant virginitatem. Bravo de Medicina dogmatica praflantia Se3 5. Refiol. 9. p. 201. * * (b) Carpz. in Jure Ecckfiafl. L. 2. tit. x+.defi. 2 }8. n. 8. & 9. (e) Notabilis hujus Caftitatis Obfiervatio occurrit in A, N. C. Dee t A~» ,~ obfi. 59, l' Ann- l9' (d) Simon de hnpotent. Coujng.^c.6. th, 3. «. g-ri. (.e) Bohnius de Qfir:Med.dmtP.2.c.6.p.6^. De notis virginitatis egit e Me- dicis anttqutoribus Zacchias l.4.tit.2.qu.u e JCtisPafianusdePr\bat Ih Z.C.2.n. ^6.feq. BefioldllS Confiti. 244, », l6.feq. > ' I f ! H. Quam $ («3) • §. IL Quam necèflaria ór utilis interdum eft Virginitatis explorati©, taro difficilis (a) imo aequivoca (b) faepe illa exiftit, ut propterea circa illius indaga- tionem magna circumfpettio requiratur, ea propter multi Auttores confen- tiunt, quod Scrutinium Virginitatis fit intricatum ; imo alii piane incerta Se fallacia nominant Virginitatis figna(e); hinc prò meliori circumfpettione iterum quidam praecipiunt, ne unum aut alterum fignum figillatim dijudice- tur, fed quo fingula figna conjunttim obferventur, comparentur & decidan- tur (d). Virginitas vero ipfa dicitur, quando feemina nondum pafla eft car- nalem maris cohabitationem, aut libidinofam genitaiium commixtionerri cum altero fexu: ( 62$.$$ 626. &T' e, 6. p. 6 3 5. £5* 636. in quopofteriori loeo multi confientien- tes àllegantur Autlores, ad quos provocat Zacchias L. 4. tit. 2. qu. x. n. 14. &f Rejes Camp. Elyfi. qu. 39.». 30. dicit: Signttm virginitatis nullum certuni ac proprium datur. Et qu. 3 &. «. 1 .p. 467. propria opofitiva virginitatis figna in bomim inveniri baudfiacile judicat. (b) Zacchias Quaft. med legai. Confil. 34. n.2. ubi pluret aUegantur teftes eruditi medici. (<) Capivacius in Lib. de Signis Virginitatis. Sebizius in Notis Virginitatis. Fort, Fidelis Relat. Med. Lib. 3. Seti. 2. e. 3.p. 3-41. e. 4.p. 3 5 2. {d) Rejes qu. 3 8. n. 2. p. 46 8. Quidfientiendum fit de fignis communioribus Vir* ginitatis Bravo l. e.p. 203. (/*) Danuhauer<£attti).ffl\l$. P.II.p. 245- dicit:£)i(MÙt\\&t'3untfTMty(>fttUi fìe\)et alleiti in ber bloffcti Unerfannfaifl etnfgetf «Ranneé. Quo loco Zfpag.fiq.di- ftinguit inter virginitatem naturalem^moralem^p. 148.jDie^UnQfraujCtyajjfc cnf&alf |icrS8eibe& Lutberi $ircbr -Fo- ftiU. Tom.lv.Ftf. annunc. Mar. />. 93. ©a$ 9Rutterbrec&eti i|i aDein t>oa Detteti ytfàt ^a Die Sungftauf^cfft wtobren il*/ hbD Die »on einem Sftann cmpfan:en ì)aUn. (e) Zacchias L.4.tit.2.qu.i.n.3-5. Confier. Confil. 34. «. 2. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. 3. Seti. 2. cap.»4. p. 352. & e. y.p. 341. §. III. Quod vero Signa Virginitatis attinet, tunc praecipuum illud effe plurimi exiftimant, quando clauftrum illud, quod Hymenem vocant, non difruprum ac violatum eft; Circa Hymenem vero multa; paffim inter Medi- cos cujusvisam occurrunt difceptajtiones, fiquidem i)adiquihanc panem prò ente 9 (*4) 9 ente imaginario (a) & non reali aeftimant; a) quidam ambigunt, aii 'in omnibus fubjettis reperiatur (b); 3) funt quidam quiHymenem piane prò monftrofa excrefcentia habent (e) ; 4) denique quidam concertant de fubftan- tia hymenis, an carnea*, an nerveae, an ligamentofà», an mufculofae, an vascu- lofae fit indolis (d) : Interea non modo varii Hymenis defcriptioiiem prodidc- runt (e), fed Se illum prò figno fìngulari Virginitatis habuerunt (f) , quare velutin proverbium abiit; Eft magnum crimen perrumpere virginum hymen. Eft magnum crimen Mufarum offendere limen. Quobcoreminifcorquaeftionum, quae in hac confideratione proponuntur 1) an virgo poffit deflorari, licet Hymen non disrumpatur (g) ? aut an con- ceptus fit poffibilis clauftro virginitatis non violato? 2.) An Hymen laefus arte reparari queat. (b) (a) Hymenis exiftentiatnnegant Marcus Anton. Ulmus de Utero mulierum feti, i. ci. Laurentius in anatom. l.-j. qu. 13. Riolanus in antbropogr. 1.2. e. 3 2. Nancelius in analogia mi- Ù macrocofim. 1.7. P. 3. Problemat. 5. Pa- raus l. 2 3. e. 42. Rancbinus de morbi* virginum feti. x. e-4. Rondiletius% Sylvtus,Fernelius,CarolusStephanus, quos Laurentius aUegat, & Severinus, ad quem Zacchias l. 4, tit. 2 qu. x. n. %.provacat. Quitt ipfe Qalenus lib. de dijfetlione vulva, hujus membrana mentionem non injicit, referente Rejefio, qu. 39.^.478.n. 13. PetrusDionyfius in anatomia Seti. 2.p. 243. tf in chirurgia. • tb) Zacchiasl. 4. tit. %. qu. 1. n. 16. & x 7. V qu. 2. ». 1. Columbus anatom. 1.15 Parans /. 2 3. e. 42. MarceUus Donatus, Foreftur inprafiat. I. 2 8. Capiva- cius de Notis virginitatis. Aft Rejes de bis ultimis autloribus-qu. 3 9. «.14. aJferit,quod magis attretas & claufias pueUas,quam Hymenem aveteribus de- cantatum, invencrint. Fort. Fidelis Relat.Med.Lib. $.Setl. 2. e. 4. p. 351. (e) Sennertus prax. med, l. 4. P. 2. Seti. 3 e. 2. qu. x. £? 2. Zacchias l. 4. tit. 2. qu, 1. Fort.Fidel. Relat.Med.Lib. 3.Seft. 2.cap,4-p. 14%-feq- Qui Hymenis exiftentiam affirmant & defiendifnt,Autbpres fiunt Avicenna Feneftr. 2 x./. 3 e. x. 'd traci. 3.e. io./. 3. AverrboesCoUeclaneor, tratl. I. e. ultim. Nicolus Florentinus Serm. I. traci. Lei. Scaliger exercit. 175. Seti. 1. Vefialiusdefiabrica corporis Immani /; 5. e. 15. FaUopius obfiervc anatom. IVierusin obfiervat.& in lib. de praftigiis damonuml.\. e. 19. Coyterus in Tab. aitatovi. Platerus de humani corporis ftrutlura. Spi- gelitis de human, corpor. fiabrica /. 8- cx%. qui ìUos dcridet, qui Hymenem non invenijfe dicunt. Barthol. in inflitut. anatom. Schenck. 1.4. obf. 9. Picolomineeus^Praleclion. anatom.I.^.fctl.9. Vidiits anatam. I. 5. cip. Cypraus infiponfiditbus e. 13.^.41. Alcxaud. Benedici, anatom. I. 2. e. '24. Mercatus Quaft. 97. Riolanus in antbropogr. I 2. e. 2 3. & Enchìrid. ano- tom.1.2. e. 36. Ruyficbius in obfierv.anatom.chirurg.n.2 2.^f 23.A.N.C. Dec.2.an.%.obf. 215. ¢. S.obfi.69. Franckenau Satyr. med. x.pag. 17. Grafius 9 (<$5 ) ® Grafius de mulierum organis generation: infieruicutibus e. e. Scìnvammerdant de uteri muliebrisfiabrica. Verbeyen in anatom. Morgagni in adverfi'ariit anatom. P. i. obfi 19. Controvcrfia de byviene,zid. apud Franckenau Satyr. mcd. x.p. xs.&fiqq. ubi multi auclòrespro&contra fientientes, aUegantur. Pluribusde Hymeneconfi. Blegny inZodiac.Gallic.an. x6-]<).menfi. Aprii. ». 78. Mangcttus in theatr.anatom. I. 2. P. 2. e. 1. p.44. E? fiqq. Morgagnc . Ie. animadv. 23. Paratisl. 2 3. e. 42. Schwammerd. de niracujis natura p.2%. Blafiusin obfiervat. anatom-p. 7. &* 25. Ruyficbius in obfiervat. obfi. 2yW in Catalog. rariorum e. zo. Corvperus anatom.corpzris human, t abiti 51-figl- . (d) De reliquo Hymenis deficripno occurrit in Zacchia lib. 4. tit. 2 qu. 2. «.3- 6. SlH?DtrcfUtia Dee Hymenis $rcfjr. (%fc(?.2. «gecf. />. Ux.Boncti Sepulchret. anat.Lib. 4.. Seti. 12. MificeU obfi^o.p.^iyinSchot. ìebizio de notti vir- ginitatis. PanaroloinPentecofl. 5.0/^50. Fort. Fi del Relat. Med. Lib. ?. Sa?. 2. e. 2. E> 4. />. 3 46. Dubium ex hymene virginitatisfignum provenire ajjlruit &demonflravit aliquot rationibus Rod. a Caflro Med. Polir Itb. 4. e. xi.p 2J9. (e) Ex Sebi zio d'i vm• 207. (g) Rejts £«.45. Zacchias l. 4. tit. 2. qu. x. n. 2 8- 3 2. & confil. 3 4. n. j. Frequen- ttm Hymenis ahfientiain absque defloratione recenfiet Franckenau in Satyr. med. x.p. 16.&17. (h) Valentini in Novellis Med. Irgal.p. 232. in $to. Paracelfius de fiattguine nl- trice mortis. Reinki'tg. in Polieia Biblica axiomat. 16.^.751. Sennert. Prax med. I.4.P. 2.J'etl. i.c. 1. Rancbittvs de morbis virginum. Si^uo'i Pauli in Quadripart. Botati Clajf.i. Hoffmann in Clave Schroed.l. 4./è,?. 1. De generatione vero Hymenis infixminis egit ; Daniel Menoniits Metthias obfi. 6.p.%i. Itaque hymen in nonuulhs focminis adeft, iu aliquibus abeft in quibusdamita tenuis interdum eft, ut vixjattendatur, aut ut alia levi caufa avelli queat. Poteft itaque hymenis perruptio, quando illius certa veftigia adfunt, caufa IxGe virginitatis efle, licet Franckenau Le. p. 17. us- que 20.. hymenis prxienuam in pucllis no tam integriratis effe, neo-et. I §IV. ® ( 66 ) & §. IV. Alterum fignum Virginitatis eft ordinaria & naturalis ftrictura, aut anguftia genitaiium muliebrium ; quod fignum praecipue virginum na- tura magis conforme eft, quarum tota compages paulo rigidior & denfior exi- ftit ; hinc laxitas genitaiium tam in labiis, quam in intimioribus hifce parti- bus fignum praegreflae diftenfionis exiftit (a); attamen fequentes cafus & cir- cumftantias providus arbiter Medicus annotare debet, quia etiam talis laxi- tas provenire poteft: i) fi unquam fcetninae nimio menfium fìuxu labora- runt; 2) fi corpore laxiorióV temperamento valde humido praeditae funt: 3) fi multis morbis antea afflitta? fuerunt : 4) fi jam aerate aduitiores exiftunt : 5) fi corpore robuftiori & rudiori inftru£tae funt : 6) fi albo fluore labora- runt: 7) fi medicamentis emmenagogis ufae funt: 8) fi frequentiora balnea adhibuerunt : 9) (i morbos in genitalibus funt perpeflae; io) fiipfaemer im- modicis & lafcivis frictionibus illas offenderunt partcs: 11) fi alio morbo corporis, cacochymia, cachexia Scc. detinentur ; 12) fi immoderata humecìatio- ne poft menfium fluxum genitalia abluUnt &c. inungunt : 13) fi libidinose foeminae frequentiorem madorem genitaiium experiunmr : Ita etiam fufpe£ta laxitas vagina? uteri conciliatur, quando fceminae fine mare cum certo inftru- mento coitum celcbrant. (6) (a) Zacclnas l. 6. tit. 2. qu. z.n.x 6. Platenis t. 3. obfervation. Valcfins, Garxiatp, Laurentius, Rodericus a Caftro, Mercatus, Fernelius, q-ti^s pofleriores recew- fiet Rejes qu. 39.». x6.p.479. Sebizius de Notis virginitatis, & Pinaus de Notis virginitatis l. x. e. 5. Coarti ationis fignum nondemonflrat virginitatem Bravo de Medicina dogmatica praflantia Seti 5. refiolut.d. a Caflto Med. Polit. lib. 4. e. 1 2.p. 2 60. (e) l'a:ibr,i;u Theatr. anatom. I. 3. e. 30. Pinaus denotis virginitatis. (d) Zacchias l. 4. tir. 2. qu. 2. «. 9. (e) Mauriaau Obfi. circa graviditatem&fpartum mulierum obfi 31 3. Cent. 3. (fi) Zacchias l. 4. tit. 2. qu. 2. il. io. & i u (») Mauriceau I.c. obfi. 174. §. VII. Ad Virginitatis notasannumerant etiam aliqui diferepan- tem quàlitatem pilorum in pube fceminarum (a), quafi in virginibus pili fint leniores, elongati, minus tortuofì, plani ÓVpromif fi (b), indefloratis vero crispi, hirfuti, afperi &confufi, quod tamen fignum fallax eft (c)\ idem etiam fentiendum eft de figno ex Urina (d), quafi virginv.m urina clariorfit, aut quod virgines alto jaculatu mingerei queant (e), quae tamen fterilia & vana omnino funr figna (f) : Sunt qui ex Collo Virginitatis no- tamfeligunt, quafi in virginibus collum fit ar£ius, in defloratisvero laxius & amplius (g ) : quo pertinet jocofum fcrutinium (b) coUi, vel cum filo menfurandi (7), vel alterum fcrutinium, fi filum ab extremo narium apice per frontis medium ad futuram coronalem deducitur, Si longitudo illa qua- drai collo, inta&am talem virginem effe aliqui judicarunt : praeterea fterile fignum eft, quod ex naribus harumque pinna profertur , quafi praefente Virginitate cartilago pinnulae fit indivifibilis (k) : fie etiam fignum ex mutata & afpera voce (/) indefloratis perinde aequivocum eft: aliqui exocuhs(w) integrami autamiiTam virginitatem colligere volunt,qui a praevio coitu tam fceminis, quam mafeulis modo fubfident, modo intumefeunt, modo luneo- lamlividam circa palpebras aiTumunt;quae tamen oculorum alterano in vtro- que fexu citra caftitatis violationem contingere poteft : neque etiam ex fan- guine ex utero effluente, anvirginis anconjugatse focmins fit,indubiumpro- venitindicium. (») (a) Piìiaus Li. c.i.W Riolanus. {b) Rejes qu. 39. n. io, (e) Zacchias l.$. tit. 2. qu. 2.». 13. (d) Codronchius in Methodo teflificandi e. XI. Fort. Fidelis'relat. medJp. % ig.Red. * Caftro Med&litM.4, e. 12. p. 2tf. 261. ' (e)Sea* 9 C 69 ) 9 (e) Scaligcr in Commuti arie l. 2. hiflor iar uni ani valium Ariflotelis text. 51. Co- dronchius I.c. tb.'RjlaCaftroinMed.Polit. p. 261. Fort.\Fidelis Rei. med. lìb.^.ficót. 1. e. 3. p. 342. (/) Zacchias le. n. x 5. Rejes l. e. «. I y. Rejes l. e n. 4. B* 5. Qj) Garman. de miraculis mortupr. 1.1. tit. 4. $.4. Joubertus de erroribus popu- laribus e. 4. Re/fj qtt.^%.n. 12. #«39. n. 6- Fort. Fidelis Rel.Med. Lib. 3. fie ti. 2. cap. 3. p. 341. Dubittm bec declarat fignum.Roderic a Caftro in Med. Plp.26t. (A) Mercurialis variarum ktlionum l. 6. e. 6. Rodcricus * Caftro in Medico Po- litico l. 4. e. 12. (i) Pinausl. i.c. 5 Zacchias l.c.n.x% & xy.Garman. I.c.Rejes qu.^.n.x2.p. 472. (fi) Garman. I.c. §. %. Rejes qu. 39. 11,6. Fort. Fidelis Rei. Med. Lib. 3. Seft. 2. e 3. p.^42. (/; Zacchiai l. e. n. 17. Garman. I. e §. 4. Rejes qu. 39. «. 7. Capivacius de fignis virginitatis. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. ì.Seft, 2. e ^.p. 342. (ni) Garman. I. e, §. 5-17. (») Valentini Corp. Jvr. med. Icg.Jfi. Part. 1. Seti. 1.cafi. 16.p.xi.x%. §. Vili. Aliqui e mammis turgidioribus magisque inflatis laefam Vir- ginitatem colligere voiunt; quod fignum vero perindefallax eft (a), fiqui- dem nonnulla virgines procerioris & carnofioris corporis citra perpeflamde- florationem majoribus mammis prjrditae effe folent neque aeque indubium il- lud exiftit fignum, quod in papillismammarum allegatur, quae in virgini- bus rubicundae, in defloratis vero livida? effe dicuntur ( b) : praeterea aliud profertur fignum, quo fponfafponfo & hic fuae fponfse Virginitatem illaefam teftari & declarare cogitant, quando utraque fubje&a cum difficultate & do- lore copulam carnalem celebrant (e), licet feeminee non modo talem dolorerei fimulare, fed & ex incongruo fina cum compreffis genubus hanc cohabita- tionem difficilem reddere poffint^ ut itahuic figno nullus arbiter fidem abfo- lutam habere queat. (a) Rejes qu. 39.K. 8. £.475. (b) Zacchias I.4. tit. 2. qu. 3. «. 16. Fort. Fidelis Relat.Med. Lib. 3. Seti. 1. cap-: 3. p. 341. Marc. Donatus Med. bift. mir. lib. 4. e. 15. defioratio finefian- guine frequens. (e) Sebizius de notis vitginitatis : qui in hoc traclatu de fingulis praditlis virgini- tatis notis egit : eft plcrumqne Pittai tratlatui adjuntlus. §. IX. E foiennioribus magisque fpeciofis fignis, qu3e Virginitatem in- tegrami teftari debent, allegamr etiam Cruentatio genitaUum (a) in feerhini* fub primo congreffucontingens, fiquidem ex Sacri Codicis loco Deut. 22* V. 13-19. (quemnonnulU auttores (b) feorfim interpretantur)VirginitasaccuÌa- tae fominaein cafìineceffitatis,ubi illius integritasindubiumvocatur,demon- ftrari folet:, vbi quidem hoc fignum prò virginitatis tefte} fi ab omni fuco & I 3 fraude © ( 7<> ) ® fraude alienumeft,admitti poteft, licet ob fequentes circumftantias illud non in omnibus puellis, quae tamen adhuc integra? elle poffunt, reperiatur i) quando in illis partes gcnitalesnon valde angnfta: funt: 2) quando mafculus exiliori membro virili praeditus eft, 3) fccmina vero proxime ante hunc con- greffum menfibuslaboravit; quando alias proceriorL ftatune eft, adeoque pa- tentioragenitaUa habet: 5)quando frequentius largiorimenfium fluxuiabo- ravit : 6) aut aliquando fluorem album experitur : quando fponfa aitate adul- tior, fponfiis vero junior eft : 8) quando praecefferunt violenta genitaiium contulìones: 9) quando petulantes foeminae partes fìias genitales frequenti fri- elione & titillatione affecerunt : 1 o) quando repetitis balneis ante congreffum ufaefunt: n) quando a naturali conformationc Hymen deeft & reliquae par- tes laxius ftruftae funt : 12) quando totum temperamentum feeminae laxius exiftit: 13) quando in mafculo infufficiens membririgidiras, quin potius laxi- tas adeft. (r) (a) Zacchias l. 4. tit. 2. qu. x. n. 20. & fiqq. Rejes qu. 39. n. 21. U fq. Sebi- zius de notis virginitatis. Cruentatio a coita an fit certuni virginhatìs Ug- nimi vid. Graf. de Organis Virorum cap. % ubi negatur. Fort. Fateli; Relat. Med. lib. 3 feti. 2.c. 2.^4. (b) Zacchias I.4. tit. z. qu x. 11 21. Sriizius l c.p. 332 (e) De hi} notis allegutis confi. Mercurialis variarmu krti.vnnn l. 6 e. 23. Tor- reblanca dedeliclis l. 2. e 19. n 12 Fort. Fidelis de rdat.vi.ed. §. X. Dehocfigno Crucntationis paffim varia proftant teftimonia, dum aliquando'pro indice laefae Virginitatis admittitur ( a ) , ahqn.indo infirmum effe declaratur (b), interdum variis fraudibus obnoxium effe fignificatur (e) imo defettus ilUus haud corruptionem perpeffam effe donotat (d ), licet cic- teroquin teftimonia proftent, ubi foeminae aliquoties fub repetitis congreflì- bus carnalibus talem cruentationem fubierunt (e), quae tanto certius eontingit, ex maris cohabitantis nimia proceritate & foeminae teneritudine: Quo vero haec figna virginitatis provide explorentur, ita aliquando licet ocularem in- fpettionem in fubfidium ducere, fiquidem ex nudo adfpectu corporis paulo facilius virgo cognofei poteft ' f), & propterea non modo aliqui hanc infpe- &ionemadmittunt(£>, fed ulrro conceduntneceffarium contracium partium (^)explorandarum: hanc infpéctionem aliqui obftetricibus juratis (*) conce- dunt, fed quoniam obftetrices cum fuis divinationibus (k.) de virginitate non fatis perita; (/) funt, ita etiam Medicis eadem infpeclio committitur (w) & fi d£virginitate teftanda Medici & obftetrices diffentiunt, tunc prioribus cre- dendum elle varii prarcipìunt (ti) : lubinde nonnulli fuadent, ut ad praecaven- dam fraudem (e) ante infpe&ionun fceniina calidobalneo abluatur : ncque tamen 9 (71 ) 9 tamen defunt, qui eandem infpcftionemfàllacem(p) & conjunfram explora- tionemdifficilem & impofiibilem declarant (q). Quodfivero haec infpetlio neceffaria dijudicetur, (ficut non omnimoderejicipoteft)tunc eadem mature tunc fufcipienda eft (r), quia retardatio iUiusin derilione parumveritatis prò- mittit. (a) Valentini in Corp. yttr. Med. leg. fi/.' P. x.fietl. x. cafi 20. p. 20. Ammannus in Medicina Critic.p.óxx. Fort. Fidelis Relat. Med Lib. 3. Seti. x. cap. 1. Quidfetitiendum fit de cmentatione& dolore a/pero in primo concubitu. Bra- vo de Medicina dogmatica praftant. Siti. 5. refiolut. 9. jf. 4. p. 205. (b) Mulier difip. de jure pragnantium cx0.th.2x. (e) Rejes qu. 39. ti. 23. Paraus l. 23. c.42. Sebiziui/>. 330. Augenius l. x. toni. a. Confilior. & epiftol. e 5. Torreblanca l. 2. de delitlis e 19.». 12". For- ttrnattis Fidelis in Relation. I, \.fietl. x. e 1. Zacchias l. 4. tit. 2. qu. x.n.26- Fort. Fidelis lib. 3 fiecl. 1. c-4.p 344. 345. (d) Marcellus Donatus hiflor. mirabil medie. I.4 e. 15. Sebizius, Pinaus, Abbas cap. propofiuifli de probatiotùbus de a/fiiilis in decifion. Neapolit. decifi 236. n. 3.. Farinacius detdelitìis corporis qu. 147. 11. 149.. (è) De coitu Sanguineo, BoreUus cent. 4. obfi. x 7. (/) Secnndum Potitificem in cap. propofiuifli 4. X. deproìrat* (g) Stryck de jure fin fintini difip,!. e. I. n.49. ofiqq* ubi od Carpzoviumìtf Ste- phani provocar (h) Stryck. I e. Pacianus de probationihus L 2. e. 2. ». 17. Angelus Aretinus Confil. 142 «.20. (i) Clafitiiius ad articnlam C C.C. 35.p. \%\. Simon in Prafid. academ. P. 1 difip. x 5. th. io. de jure obfletricitm. An Obftetrices de virginitate teftare qtteant confi. Kornman. de jure virginum. Simon loco modo citato. (k) Paralisi 23 e. 42. dicit, quod judices errent, qui obftetricum obfiervationibus fidant. (I) Obftetricum divr.iationibns non eft credendum. vid. Vilalpandus l. x*Magiadi- vinatricis e. 24. Pruckmantrdelnfpetlioneventris, HertiusdeInfipetlione oculari. (m) Srryk. I e. e. 2 jf. 39. Aretinus confil. X42. n. 19^ Pacianus de probationì* busi. 2 e. i.n 33. Tufichinsi1iC0nclufi.Pratl.lit P.conclufi. i%o. n. Tp». Simon l e. th. 36. Thom. Ti^eonis antimaologicum, quo demonftratur, ob- ftetricibus non effe tantum fidendum de virginitate aut difloratiotte mulieri* adultera teftimouium fierentibus. (n) Aretams confiT. 142. ti. 19. Tuficbius L c\ concluf 2-$.6.11, 70. Simon t. e §■• ir. (o)Sttyk.l.c «.38. (p) Xéjesqu.w. «.31.32.. (2) Cujacius obfiervat /. 17. e. 20. (r) Valentini in Corpore juris medie legai. Aitthentic. cafi. 4. p. 457. De Virginitate confi. Blegny in. Zodiaco GaUican. i.menfi.Mart. obfi. 21. j. XI. PoftCA- - ® ( 7* ) ® §. XI. Pofteaquamhaclenus de illibata caftitate & corporis intcgri- tatein fceminisaftumfuit; ita nunc inquircmus,an eti^m in Maribus figna perseti coitus & amiffae integritatis corporisrep^riantur? ubi mox indican- dumeft, quod talia figna aeque fallacia, incerta & aequivoca fint, ac nonnulla Virginitatis proedicta figna fuere ; unde quidem (i) prò Ugno deperdita: ca- ftitatis in maribusallegatur pilorumexcrefcentiainpube,' quae tamen mutatio nihil quidquam commerriicum praefumto coim habet, ut praetereainiqua im- putano & vitiofa argumentatio fit, quod illi coitum celebrarint, quibus haec ef- floruit lanugo, cum ne quidem illa conci; : fio abfoluta fit, quod illi promifeue ad coitum habiles exiftant, qui pube gaudent; fiquidem in piane impoten- tibus &frigidb pub es adeffe poteft; vndevcrius taiis pubes fignum vel im- minentis velpraefentis pubertatis exiftit: Quare fecundum omnis rationis& obfervationisregulas& fcrurinia a coitu immunis declararipoteft,quipubem gerit, licet ex nefanda feductione fecundum obferuationum fufFragia non- nulli pueruli ante pubis efflorefeentiam ad coxtum provocati & adhibiti fuerint. §. XII. Deinde prò indicio violata? caftitatis in maribus aquibusdam habetur mutatio vocis (a) eclara, acuta & effeminala, inraucam, afperam, fonoram &virilem: fed& hoc fignum talfum& incertumeft, quoniam plu- rimi pueri, quando nunc pubertatis periodum ingrediuntur, hanc etiam mu- tationem citra caftitatis tallonerei experiuntur ; licer quidem viciflìm plurimi pofthac ad coitum fubeundum habiles exiftant : interim varii mares hanc vo- cemacutam continent & fervant, quamvis diu in matrimonio conftituti fint, adeoque haec vocis mutatio magis confenfum habet cum pubertatis periodo* ut fupra iam indicatimi fuit: utut vero haec dubia exiftunt figna, tamen pali- lo maior certitudo fequentibus reliquis conceditur, licet &ipfa fuas patian- tur exceptiones, i) quando glans afiio praputio denudatur-, quamvis qui- dem hoc non femper a primo eveniat coitu ; imo iicet haec denudatio circa coi- tum contingat, per lascivamvidelicet membri fricìionem, obfccenam maftu- prationem, aut quando variolae has partes valde.detinuerunt, iisdemque talem taxitatem intulerunt, vel quando a nutricibus contagiumvenereumhisce pue- ruiis communicatum fuit, quod genitaUbus etiam partibus labem aftUxit- 2) quando glans magis protuberat 3) magisque rufefeit; 4) quando frenulum eft laxius (unde nonnulli Medici hanc quaeftionem proponUnt : anex frenulo fignumvirginitatisvirUisde(umipoffit(^): 5) quando urethratumidior ap- paret: 6) quando tefticuh turgidiores aut 7) laxiores funt: 8) quando prae- ter reliqua figna ocuh & palpebra; valde immutantur. Quod denique odo- remhircofum (e) attinet, tunc ipfe partim ad valde obfaena & libidinofa, partim 9 ( 7$ ) 9 partim ad alia fobjefta cum impuris fuccis inquinata referri meretur; ubi ta- men negandum non eft. quod immoderatum defiderium venereum tam in foeminino, quam mafculino fexu citra praegreffum coitum ejusmqdi fetore» caufari queat, de quo dicunt: sfilati ffontfettneetnigocf, matutec&e ganj gett&c. quod tanto magis contingit, quando fubje&a ahquafi dyscrafia'hu- morum laborant, quemadmodum Medici diverfis caufas fcetoris (d) in vivii hominibus proponunt. (a) De mutatione vocis tanquam figno ami/fa caftitatis & commi/fa poUutionis egit Capivacius de fignis virginitatis in maficulis &fiaminis. Rejes qu.2%. h. 2-iJ. Galenus vero dicit L. 6 de Morbis vulgaribus Comment. 4. text, 27. quod acuta vox tantum ratione pubertatis fiat gravior. (V) Scburigius Spermatol. e XI. p. 546. Antonides Don &ep Linden Meletemati Medica Hippocratica Pbyfiologica §. 47. (e) Rejes l. e. n. 8 &feq. Capivacius l. e. (fi) Garmann, de Miracul. Mort. L. 2. tit. 8. jf. 2 7. &fieqq. W lib. 3. tit, 1. §. 3 9. $. XIII- Quam pretiofus eft Virginitatis fplendor, antiquis nihilomi- nus mos fuit, Virginitatem fuarum fponfarum ante nuptias alus delibandam &devirginandamofferre (a); attamen Virginitatis fpohum divinis aeque ac humanis legibus adverfatur, unde hoc ordine hrevibus etiam de taU fpoho caftitatis five STUPRO agere placet: Vocatur itaque Stuprum illicita deflo- ratio virginum (b) aut compreffio viduarum (e), interim tantum in virgine aut vidua honefta, haud vero corrupta co mmittitur Stuprum {d): Eft vero aliud ftuprum violentum,aliudattentatum (e); prius dicitur deliftum car- nis, quo reemina honefta per vim comprimitur feu vitiatur ; unde illud non ni- fi mulieri invitae nolenti & reclamanti internar ; quare etiam Sponfa, quae ab aliquo ftuprum paiTaeft, ob notabilem rernm mutationem repudio locui* relinquit (/) : fubeft tamen adhuc differentiainterStuprum& Raptum(a) : attentatum vero Stuprum eft , quando vi quadam aUquis fceminam compri- mere intendit, fed a confummatione delicli a feemina refiftente & clamante autaUis caufis impeditur (è); alias omnino datur Stuprum violentum , ubi masculus nubilem fceminam vi coercere & comprimere poteft, quamvis illa nonfitebria, modo aliorum auxiUo deftituta fuerit, quae tale Stuprum inter- dum etiam cum vitae periculo fubit. (V) Obftetrices deftupro violento aliquid certi an deponere poffint, Ammanni Irenicum qu. X4-P- ll5- (a) Herodotus £,«4. Valer. Maxim, L. %. Alex.ab Alexandr. L. i.c. 24. Gre- gorius Tholofanus deRepubl. L.$.c. 1. n. 4. 8- Simon Le. Cap. %. n. 4. (0) Carpzov. Jurisprud. Ecclefi lib. 2.tit. \^.definit.2 2%.n. 1. . ► Prax.Crim.P.2 qu,2»n.\. K (e) Carp* 9 ( 74 ) 9 (c)Carpzov. Jurisprud. Ecclefil.c. tit. 229. ». .li. (d) - - Prax.Crim.P.2.qu.6%.n.i%. \e) Clafenius in C.C.C, art. 169. p. 478- • (fi) - /.c.^,479. Berlicb Part. i.Conctuf.4x.n. 3.5. Stephani in C.C» C.art. xx$. p 144.145. (V) Babmer difip. de Probatis repudiorum caufis. §. 13. ;>. 37.. (*) Hucrefierri merentttr, qua profierunt Ammannus Med. Crit p. 517. &f ex^oc Valentini Pandetl. Med. Legai. P. i.Setl. 1. cafi. 20. (i) Deuternom. cap. 22. v. 25-27. $. XIV. Quamvis Stupri differentia ac pcena ad Forum Civile perù- neat, ubi Dolores partim in genere (a) deftupri violenti pcena tra&ant,, partim feorfim ftuprum in immaturamj& impuberem fcemellam commiffum a'trocius (^) & graviori pcena (e) magis dignum 'dijudicant, fubinde quidam concubitum cum meretrice Invita partim prò violento- ftupro habeanr (d), partim etiam aliqui prò tali ftupro minus aeftiment(r) : tamen interdum Me- dici requiruntur, ut de veritate ftupri devirginata perfona judicenr, ubi aUa figna pertinent ad recentius commiffam deftorationem ,. aUa ad illam, quae ab aliquo tempore peracla fuit: Quare proxime in taUa ftupri figna in- quii endum erit,. (a§ Farinacius. Carpzov. Confi. C. C. art. 119. cum fuis Commentariis. Stepha- ni Comment in C. C. C. Ungepauer de delitUs carnis e 2. Omnem coitami iUicitum JCti culpofum- nominante &T de ftupro fantina r adcoitum non- dum apta, iUato^óbftetricumtefiimonium poflulant, quóniamin hifice per- fionis mortis periculumex ftupro metuendum■-, confi. Clafieniu* l. e p. 484- Carpzov. Prax. Crim. P. 2. qu. 69. ». 6o» Farinacius P. 5 qu 147. «.41. Simon. Prafi. Acadi. P. \. difip. 15. Etfi de veritate obftetrices deponerenon poffunt, modo idfiat dt credulitate, vid. Pacianus de Probationibus L. 1. e. 47. ti- xj.& L. 2.cap. 2,n. 12. De Stupri violenti poena vid. Bechman depri- vilegiis mulierum $. 63. p. x 1 %.fieq de poena ftupri violenti in vidua Struv* de jure mifierabilium cap. 2. jf. 19. De ftupri pcena Brunnem. Procejf. In- quific 9.»! 47. 50. (b) Berlich. P. 5. conclufi 42. ». 25. Farinac. Operum Criminal. F. 5. qu. 147. ». 43. Clafien, inC.C.C. art. 119.^.484. 479. 483. addwit Criminalifta cau Cam, quoniam e tali coitu»cum immatura puella periculum mortispertime- feendum eft. De eo, qui infiantem. impuberem vel. dementem cognoficit Stryk. Ufi. modem, lib. 4%. tit. 5. $. 16. (e) Stephani I.c art. x x6.p> 139. 140. Anton. Matthaus de Criminibus ad Le- gem Juliam e f.p. 45 3. Ludovici ad Confi, C.C. art. 119. ubi autlor prò ftupro violento reputata fi quis cum infante autpuella infamia praxima rem, veneream exercet, qualis concubito* a ghtritnit JCtis gladio dignus cenfc- tur.. (fyCarp- • (75) 9 (d) Carpzov. tra*. Crim. qu. 7 5- ». 5 3. feq. (e) Ludovici in Notis ad C. C~C. art. xxy.p.i 54. $. XV. Perfetlum itaque ftuprum communiter cum violenta fise- minae aggreffione procedit & fi virgo fuit integra, tanto magis certa figna illaù ftupri confpicua funt, ut itaque in tali cafu ocularis infpeftio neceffaria fit (a). Ita enim primo in genere mox obfervatur, i)quod partibus virgi- nis genitalibus, aliquando etiam reUquo corpori vis illata fuerit : deinde 2) dum adhuc muliebria fanguine madida funt, aut 3) praeter folitum rubicunda ; 4) autpenitus infiammata : 5) conqueruntur etiamivirgines ftupratae de illarum partium dolore & ardore, 6) aut comparent illae partes piane dilaceratae, (b)t 7} autpamlae&vdde dilatata?, 8) aut praeter confuetudinem humidae: o/) fa- cies ftupratae circa oculos, nares & oris labia admodum mutata & livida ob- fervatur : 1 o) vaginae uteri labia funt inflata ; 11 ) interiora uteri aliquando funt laefa: 12) ejusmodi foeminae non bene incedere poffunt ÓV de perpetuo do- lore praecipue in locis pudicis conqueruntur : 13) fi crura diftrahuntur , do- loresexacerbantur, qua: fingula figna tanto certiusobfervantur, quo juniores & teneriores funt feeminae Se quo robuftior eft ftuprator. ' Quare in hisefe fignis folliate aetas <£ corporis habitus oblcrvari debet, 14) Adeft aliquando inflatio regionis pcttinis, perinei & ani: ij)aUquando moleftitenesmi acce- dunt, 16) aut conatus dolorifici ad mingendum, quando una oftium urethrae violatum eft : 17) quandoque accedunt fpasmi femi colici, aut 1 g) irrregula- res motus quoad alvi depofitionem : 19) quandoque rubercula in perinaeo & ano Uvida& rubicunda confpiciuntur : denique 20) nonnunquam partium fufpefta exeoriaùo annota tur. (a) Zacchias L. 4. tit. 2. qu. 3 ». 2. (b) - /. e. «. io. §. XVI. Sicut vero haec reccnter commiffiStupri figna funt, ita iam aUquamdiu pera&ae ftupratioriis figna inquirendajadmodum dubia funt & ambigua, caeteroquin eùam levia&parummanifefta , prout hanc indagatio- nem diu praeteritae ftuprationis difficilem etiam declaravit Zacchias (a), quin ipfi jCri (6) tamdiu celatam ftuprationem fufpe&am denunciant; proinde ingenerali ftupriperattifcrutinio nonnulU ftupratores infpeclionem requi- runt^, cujus videlicet condìtionis genitale ipfius mcmbrum fuerit, an vi- delicet ex hujusrelatione ad ftupratae fceminae corpus praeditìa ftuprationis figna emineant & derivariqueant : de reliquo Dottorcs quaeftionem an filmi- na in fomno ftuprari queat (i)'? (cujus jam in praecedentibusiliqualis7néntio fatta iiiit) pro& contra venutone; cquidaupoffibilirarem Se certitudinem "■ 2 hujus 9 (76*) 9 hujus cafus agnofco ,J five fcemina per fé naturali alto fomno fepulta fuerit, five artificiali fopore obnubilata, quemadmodum interdum nefandi ejusmodi proceffus occurrunt, ubi cum narcoticis diverfis fubjefltis, velut Opio , Man- dragora, Datura &c. Senfus obftupefatti fuerant : prout viciffim aliae rela- tiones teftantur, quomodo fceminis inebriatis (e) altove fomno oppreffis ftu- prum illatum fuerit : De reliquo ftuprum imputatum (/) a vero ftupro folli- cite difcerncndum eft, ne videUcet ex aequivocis fignis verum ftuprum accu- (ètur. (a) L 4. tit. 2. qu 3. «.4. (b) Carpzov. in Jurispr. Ecclef. L. 2. tk. 14. ». 13. • (e) Zacchias l. e. ». io. \d) A. N. C. Dee 1. An. 3. obfi. 273. & Cent. 3. obfi. 49. Riohfci antropographia lib. 2.e. 34. Zittmann.Med.Crit.Cent. 5.cafi.21.Cent.6.obfi. 77. Sinibal- di Geneanthr. lib. 1. tr. 3. e. 7. Rejes Camp. Elyfi.juc. qu. 41. Valentini in NoveU. Med. cafi. 1. Mmichen obfi. 13.^Lanzon. not. ad h. l.p. 43. Lin- ckerin Decifion. Saxon. Cent. x. deci/. %o. Carpzov. Pr. Crim. P. 2. qu. 69. ». 35. Genfielius in Tra^at- & Obfiervat. de Conceptione in Somno. GuiUe- man des heureux accouebements. Cotietl. pbyfi med, e. 3. obfi. 36. (e) Berlich. L, 4. conclufi. 37. ». 6. Carpz. in Pr.Crim.P. 2. qu. 69. ». 3 5. {f) Stuprum imputatum infcumino, qua molam exclufit, quam prò fiecundinis habuirwtt, vid. Lincker l e. cent. 14. obfi 1388. §. XVII. Iniquiffimus coitus, deteftandum ftuprum , imo piane Sodomiae abominabilis fpecies eft , quando mas cum mare (a) congreditur, autmuUer cum muliere (b) Venerem exercet, cui crimini JCti etiam prome- ritam diclarunt pcenam, quemadmodum coitus viri cum orefceminae(*:)fla- gitiofus, adeoque atroci pcena dignuseft: imo Sodomiae fpeciem effe Auclo- res declarant, cum quis abutitur Venere (d) extra ordinem naturae, adeoque, praepoftere (e) unde nulla conceptio expe&ari poteft, maxime in membro minus debito, quos nefandos modos ob gravitatem defitti au&ores nedum quidem nominare audent & rationem hoc deHÉtum puniendi noviffe, fuffi- cere decidunt: denique etiam execranda Sodomia eft, quando cum puerulis rem veneream quidam exercent, ficut pcenarum &judiciorum exempla de bac fpecie Sodomiae commifla paffim auttores commemorant (f). (a) Simon de Impotent.Conj. e2.th. 1 n.3.&f 4. Carpz, Pr.Crim.P. 2.qu.y6.n.\6 ' Potnamconcubitus maris cum mare vid. in C. C. C. art. 116. it. confi. Zieriz &f Stephani in hunc artic Deciantis Voi. 31. conf. 83. (&) Carpz. 7. e. n. 17. Stephani in ditlum artic. Job Althujtus in Dietologia tt.12. {e) Simon Ice. a. th.4. ». 24-2$. Sancbez. de Matrimonio Tom 3, L. io dir*: 4». io. • (77") @ 4. ». io. Farinacius de delitlis carnis qu. 148. tit. ifc, Salmuth. Cent. 3» 'obfi 94. qua ultima tamen obfiervatio videtur aliquidfiabulofi continer e. {à*) Damhouder in Pratiica Crim.c. 98. n. 33. Dannhauer inCóUegio Decalogi p. 787. Speners ^fe &cetoai|$e v£eDencferi ?• 2 e4. Seti. $.p 1^3. Df j>a2//w illorum, quiprapoftere Venerem exercent, x/?i. Koppen L. 2. obfi. 127, ». 2. Ungepauer de delitlis carnis c.2. § 2. &fieqq. (jQ Carpzov. l.c.n. 22.23. $, XVIII» Quando interdum nefandum tale Stuprum contigit, ut puer ab adultiori mare compreffus fuerit, tunc de hoc deteftando crimine Medici aliquando in confilium vocaìitur, ubi ex ìnfpe&o corpore defitti, vi- deficet corpore pueri, varia occurrunt indicia,tale ftuprum defignantia, qua- lia collegit Zacchias (a),& ex eodem alu recentiores Scriptores : Sunt vero talia figna 1) manifefta vis ano illata, 2) praecipue vero rubor, 3) ardor, 4) dolor, $) intumefeentia, 6)infiammano, 7)excoriatio, 8) cruentatio, 9) feiffura feu ruptura, (io) concurrentes tenesmi, 11) impotentia ad incede'n- dum, 12) praegreffae graves haemorrhagiae, 13J tubercula fanguine oppleta circa anum, 14) fcroti inflatio ; 15) fi fretjuentius illa Sodomia commina fue- rit, oriuntur quandoque verrucae ani five mariscae (b); 16) confequuntur ul- cera mah moris : 17) fucceffive hae partes circa podicem rekxantur : 18) addii Zacchias evanefeentiam rugarum in fphin&ere ani ob frequenterei attritionem penis, (quae tamen obfervatio rationi & experientiae ad amuffim non refpon- det) 19) concurrunt interni irregulares motus in inteftinis craffis: 2o)acci- dit denique interdum aliai corporis aegritudo: Sed quo verum judicium de hoc ftatu fifti queat, (1) benereliquae circumftantiar in pueris funt conciliandae & dijudicandae , an non ex morbofa quadam conftitutioiìe ha£tenus nominatae afìUttiones provenerint ? (2) an hoc ftuprum recenter perpetratum fuerit? alias fi mora temporis interceffit, tunc plurima horum fìgnorum fucceffive evanefeunt, ut nihil determinari queat, (a) Zacchias L.4. tit. 2.qu. 5. {b) Amat. Lufiit. Cent. 2. curat, 87. Cafus I. Sedulia, cince arbeiffamen •2©ciggerberé£ec5fét,/ ttèrt 21 SalSrcn unì) Phlegmaùfc^.Sanguiuifd)cn temperamenti, tuurfce Don if>rcn (gftern ju Diefe? Profeffion unì) Q5cvbùlfe in berfeiben flei&ig angefyaffen, bergeffaff, bafs fie of> fermali* mitbcmilnfer^eibe bafbin n>arme$ bafb in talte$ QBoffer trefert unt)il)t ©eroerb bariroien treiben mufìe: !&icfctturt)ét)onivfcn^ifcvnevc* lify unb wc&tmalfa an einen um i\)t $ùu$ wotymbimtm trnb alfen ©erbata K 3 ©C* 9 ( 7» ) 9 ©efeffen Detebu'cfjef :9?ad&bem biefe Zmtt einegeif fang in bct(£l>c gefebetfcfeic* nee$, bafj ftd^ tin bcimlid)>v7ipi)erjitì!ìbni^untcril}nen creianete, rr>elci;ctf «nbfid&en Seduliae buffer t>on Dtefet tbtet £ocbtet nacfc t>idcm ^efvaaen ent* &ccfte,foauc(j batinne beffunbe, mteiht Sttann mcfmabfóibqu einem Ò}or» fcurff mac&en molle, bafm fie nicy-t a(f3una.ftauetfunben, unb be$n>eaen jurrtebtmaligenUnfricben^nfaigcbe: Sitèbierùbet bie alfen <£ltetn ibten atgmòbnifc&en e^nueae^obn "jt^teDcff eUeten, fobefanntebevfelbcnicft aUeinbiefefeine^ermufbung^onbernnjoftcbrefelbebefìdrcfen 0 baftbc» bem.er|!mab(iacn ^5eì)fcb(aff fein ZBàbnifyM $cnnjeidj)en einet Cruen- taùon gebabt : 2) ba$ bitmuliebria fanti ^cibiò laxiora getuefen : 3)| ba6 et obne stoffe Wlùbt berfeiben bet)mi>bnen fònncn: 4) bafj aucb felbfì fcin 3Beibbep fofo&em 35epfcr>laff eben feine stoffe ecymct&enempfinbe. £>a er nun fonfìen con folcben ftcnnjeicbcn pcrnommen, ba$ fte bit integritdt bct Sungfecfcbafft benxifen foitemfo eónte et nic^f obne©runb Dcrmuf ben,n)ie et feineSeduUamnicljtatóSungftau^onbetnaléanbetéroopctfu^t unb probitt gefunben. Um affo biefen Sfòig&etfldnbmg abjubelffen, fobaben fi* bit fcietubet befotgteSlternbe» einem erfabtnen Medico belebtct/tpienxit fo(* #en 4 uetmepnten^eroeiétbumetn ©laubenjujuficUcn fc», EpicrifisinCafuml. 1) Honefta muliebrium laxitas prò inbonefta devirgìnatione baùtta* 2)haecflacciditas eft partim naturalis &effentiaUs, partim] acquifita& acciden- talis; 3) prior nititur temperamento duplicato laxiori & fucculentiori; 4) pofterior provocata eft per labores domefticos, dum haec feemina frequen- tius nudis pedibus in aquam calidam defeendere fuevit, unde copiofior in- greffus humorum in partes inferiores invitatus fuit ; 5) & hic labor vires alicu- jus fomenti in hoc cafu tenet, equo humidae exfpirationes fimul genitalibus feeminaecommunicatae commiffam iUam relaxationem inrulerunt ; 6) tanto magis largior oppletio humorofa in muliebribus locum invenit, quoniam faepe coriarii cum calce viva negotiajfua gerunt, ut propterea fimiles exfpirationes calcarea? genitaha caftae Seduliae una ftimularint & ad frequentem ingreffum humorum in eadem &confequentemmajoremflaccefcentiam illorum difpo fuerint&contribuerint; 7) neque quidem ullum indicium e refiquo cafu ex vita anteaaa eminet, quo Sedulia de praegreffa incaftitate & ominofa aut ma lefidaconverfationefufpeaacompareat; 8) unde &ipfahaee famina parien fermanti fui iuipicionem haaenus pertulit, nequeaUis.fufpeau perfuafiom- bvs ipfius anùnum demulcere laboravit. Cafi» • C 79) 9 Cafus IL Aftuta, Don 22-3abten , etnee Sanguinifc^Cholerifd&ett Tempera- menti, mefebe rcegen ibte$frenen $©anbetè unbùbermdjjigen fiuflbarfciferr fcbMjiemlidb befannt unbbemcbtigetmar, aerebfigete ftebmit emem flillen, blobenunbeinfdlttsen^Cittbet^ùrgerl.iStanbeó, unb ba biefer auf bie Q^Ufttecfungber^begebtungen, batte biefetbe fofebe obneerbebficbeUtfa* eben t>errt)eifct ; bré fte foiose enbficben ju einet H)t gelegenen %>tit wranfaffet; SRun nt>eiffeftejroar biefer t%x fùnftiget (^b^^onnfefbf!, ob eran feinet Attu- ta eine teine 3ungftaubefdme ,. atèetabetba$etjiemabnvt cblic^bege^ twbnet, \)e(c$tn boef>ju feinet gtojjen OJettminbetung; Aftuta beftig querulitet ttnbgefc&tpen/ifo ibmaucb fcetbdcbtigiootgefommen, inbeffen molte ibn bie t>on foldxm Q5et)fc&faff etfolgte Cruentati^ feinesneuen (£be>3Beibeé auf befiete ©ebanefen btingen, nxld&e QSetblutung 4*ganfcer3:agebautete/ an* ber^abet obfervitte bet Sfflann, baf* fein SQSeib naej fdnet$?et>nung ibte Mcn- fesfeitfcineóet(letnQ5ei)fct>faffé btó nac§ t)er 3ten ÌBocf;e nkfct gebabt, ba bennenblieb folcbe Menfes ficb bepibt in biefergeiteteignct: Um affo au$ feinen «wiffelbafften ©ebancfen ju f ommen,, tetlanget biefetr, 4banbit>etcf$* éttann in einet flillen QSelebrung ni miffen t Ob bep fo geflalìenllmfìdnbm et fieber gfouben fonne, baf etfeineAffa* tamnxaen obgebacbtet; Cruentatio» atóSungftau etfimben* Epicrifìs in Cafum IL i) AJtutavitfinitati; s tum menfium fluxu, cruentationem devirginatio*- nis Bonefia emulantef mulatto. 2) Multar circumftantiae^ in cafu obviae-, fcemi' nam quaeftionis generice fufpetlam declarant, 3)iplumtemperamenramin di- verfbs exceffus pronum illas circumftantias confirmare adjuvat : 4)retardatio nuptiarumpraeter ullam neceflìtatem, occuttum alìquem aftum cum confe* quente mutatione rei eximie teftatur , ut inde valida praefumtio emineat, quod haec Aftuta maritum fuum confopire illiusque bonam fiduciam in fé hoc dolo conciliare voluerit; unde ilio tempore nuptias inftiruit ,. quo terminus menfium erumpentium appropinquavir, fiquidem multai feeminae ipfum di- emautnotlem tflam menfium erumpentium feire & praedicere poffunt : 6) hanceruptionempromovitcohabitario neo- mariti :. 7) neque fulpicione ca- ret, quod citra difficultatem maritus fuae conjugicohabitarepomerir,iUa tamen dolores quosdam fimulare non verità fit ; 8 * hinc dùratiò profufionis fànguinis circa tamen conrinuatam querimoniam de doloribus in muliebribus, perinde lìmu- 0 ( 80 ) & ffmulatam cruentationem tanquam notam virginitatis infringit ; 9) Se licet exempla haud defint, quibus taUs cruentatio, quae per plures dies duravit, con- firmari poteft ; attamen prò illius honefta confirmatione coincidunt circum- ftantiae, quod maritus cum multa difficultate virginitatis clauftra perrumpe- rejdebuerit, & quod pathemata & eximii dolores concurrant ; quae tamen circumftantiae in hac Aftuta deficiunt: io) fundatam hanc decifionem tefta- tur juftus periodicus recurius menfium poft circumatìas tres feptimanas, e quo in priorem nuptialem cruentationem certius concludere liceat', quod fraudulenta fuerit. Cafus III. Otilia, ein $tógb(cinwn 8.3al>rcn, autfleinem unebfigen Q5evfcbfaff gè jciget,iì)utbe »on ibtetSDMtet, einem ?erfcbmifcten unb bettùi,etifcben$Bet'' kì fleigtg &u einet bejabtten uni> auffet ber Ebe febenben, jebocb begùtetten ?0Ìann^etfongefcbtcft, »on bemfclben feine SOBdfcbe abjufotbetn : £)a abet biefet mit jenem$?dgblein,até cinem$mbe/btèfrei(en urtfcbulbrg gefel;et* fect, aucb banh unb n>ann ein getingcé^elbibtju einem $torgen*!$robt gè* geben, bcflagte bie Cutter biefet ftinbeéjenc ^anné^etfwifoegcneinetf btm^inbesu^efùgten Stupri, bcruffte ftcb aucb nicbt alfein auf obbennanten fteunbltcben Umgang, fonbetn aucb, ba$ btà Sttdgblcin inflata genitaUa bdt* te, unb airé folcben tdglicbeineùbelriecbenbemateria fiojfe: 0?acbbem abet Detotbnetroutbe , bop t>on einem feerpflicbteten Chirurgo baé quaeftionitte $\nb beftcbtiset n>etbe, fo batte man obfervirct 1 ) bafj batf &inb laxi & fuccu- lenti habitus genxfen: 2) bt$ fie »om Sfofang ibteé Sebené nicbt aliein ftdncflicb/ fonbetn aucb anbet^avbe bla j* unb fiecb anjufeben genxfen: 3) b$ beérecgen ifyre SOhittet t>on £inb auf meleé mit ^Itfcncnen an ibme a>, funjleltbabe: 4) biefe* 5vinb untetfcblecbtetdiaet unb £Garfung aufgcjo* genfei): s)t)apmanan bemfelbenaujTetlicbfoniobfam gan^en ^ctbc, a(tf auebum bie genitaUa Diele puftulas fcabiofo-ferpiginofas gefunben : ójbojj jtvat bit gcmtaUa auffetotbem liei) tumida unb laxa, abet nicbt totb unb ent&ù'n* befgerocfau 7) bap baé 5tinb in unb anbencnfefben ii6etjùtfenbeùnb fref* ' fenbe ©*raec|en gcf(agef < 8) bag aucbfonfìen baffelbige£inb am Ubt febt ^at^unbbingegenbtebefcbulbigte^ann^ctfoinon ftatefet unb grofiec Staturgenjefen: Qjbafman fonfìen anbiefem$tógb(ein nicbt bk getingfie gefcbebenevìolenzbefunbenbabe.. IDaberbiefe Stage entfìebet: Obfolcbeobfovatabemob0cbacbtenbefcbufbi9ten Stupro ober einet anbern Urfad;e ber/jumeffen fepn ? Epicrì- 9 ( 8i ) 9 ^ Epicrifis in Calumili. %~4 l) Stupril puella ottenni valetudinarie illati dolofa imputaiio. 2) Mui- fa» circumftantiae in cafuemicantes, fraudem teftantur(/*), mater puella? ma- lae famae & (b) curta laborans fupelle£ile (e), opulentus contra mas (d), pu- eU» frequens demandano ad eundem: 3) ftatusmorbofuspuellae fufficienter injuriofam hanc imputationem foivit & decUnat, undecunque etiam ipfe ' natus fuerit, quemadmodum impuritas humorum ÓV fcabiofa infeftio mul- tis fignis fé prodiderunt in puella : 4) feceffio humorofà Se emanatio tetrae mateti* e genitalibus puellae fatis perspicue ab ilio morbofoftatu deduci pot- eft: 5) defunt etiam longe certiora commiffi ftupri indicia; 6) quid quod nulla prppprtio inter teneram puellam &marem quaeftionisrobuftioremin- cércèdit :" cum violenta compreffio, fi qua contigerit, fine gravi Jaefione Se violenta ali* genitaiium puellae fuccedere haud potuiffet. < A CAPUT IV. DE DEBITO CONJUGALI, CONCEPTI- ONE ET GRAVIDITATE. Pirfonae ad matrimonium idoneae prò urtroefue ipfius fine, quantum di- vinis& naturar legibus conveniens eft, (ibi invieem cohabitare debent: aft quoniam mutuiadjutorii officium partim probatis& integris Theo- logis, partim prudentibus Se juftis JCtis decidendum Se dirigendum com- miffum eft; ita quoad alterumjmatrimonii finem, nimirum generis humani p'ropagstàonem, Medici variis in cafibus in confilium vocantur : Se quo pertonae maritatae in hoc conjugàli vinculo debitum officium fibi inviceftt praeftent' intereft quam maxime, ut unum ab altero tale quid haud defideret, quod debimm appeìlari non poteft, fed quod morofitati, mollitiei, luxuriei dolo, nimia; fui ipfius indulgentiae, averiìoni, praejudicio, falfae caftitatis vo- to, injuftae ex irritae confcientia; & fimiUbus taufis, adfcribi meretur, §. II. Debitum itaque conjugale, medico fenfu decidendum, concer- nitcohabitationem in toro'conjugaU, in qua ne ullo modo peccénr conjuges, prudentia opus eft, ne videliect ex impudica libidine, Sanctiffimo Deo Se fo- la briis • ( 82 ) 9 briis hominibus adverfa, conjuges fub praetextu debiti conjugalis hac cohabi- tatione, in jufto ordine licita, abutantur, ijmprjirniscum inter hcymoes non ob- ferventurftata coeundi tempora, uti in brutis(4) denotantur, bine cifra prae- gnantem rationem a tali vinculo conjugali nemo, qui femel in hac copula ver- fatur; fé extricarepoteft: interim etiam matrimonium in caftitate oMervan- dumeft (b) , neadlibidinis fuaeplusquam brutinaefatietatem hoc vinculo fco- mines abutantur: multo minus Chriftianismo conveniens eftdiftum Fiutar- ci^, quod carnalis copula fit remedium altercationis. (e) (a) Cur bruta fiata Veneris exercenda five coeundi tempora habeant, non item ho- mines conf, Warliz de morbis biblicis p. 381. &fqq. Lutherus inGenef.il. i8./>.35°- (er €&e|?anb ifl mà§tg |u tjebtau^n : vid. ©pener* lefcfe $faofodtf<&. 568. bie tfyiu *MUii|$&eif Ufttfytt in reinet «Betoa&niEg ifrreé tythm t>on fwnrber&e* pcefung, unb in felc&em @ebrauc& tbrer d)lict)ea glebe, baf ben goffo» nifll fffoe «Wajt gegeben, fonbetn fie ge^met, oubaug in fo!$et ©ad)* bie epfttófacty, baé eeroiffen, bie SBeieitung {mn ©ebei unb ©efunbbeit in at&t gntemmtn twetbc. 1. Cor. 7-«» )*. conf.$(jeol. «Beb. Part! 2. cap. 4. kcì. 18. p. 61.9. feq. & cap. 3. art. 3. Sc& 8. p. 313. Gerbers UWfanufe ganbea Pars. n. e. 17. Don ben efinbea beé «fremette*, epwer* Sbeol. Soebencftn P«rr. 2. e. i-fièti. $.p. 31 yfeq. §. IIL Nullum itaque fubjeaum e conjugibus aiterum ad valde fre- quentem Se hidicram commixtionem carnalem ex hoc jure de debito coniugali cogere poteft, quando & animo & corpore impudicos experitur ftimùlos- prava etiam animi libido eft temperanda & coercenda (a), neque caftitas* cujus varia egregia proftant teftimonia (b), per fé nocet, frequens contra coi- tus aut immodica Venusinnumera damnaaffert(e),ficutteftimonium occur- rit, quod ninna Venus in novellis fponfis luis cVicabiei gallica? caufa fuerit undeor^merntraxitappellatio 1>0nbtt*aufrS&aJe (d), quemadmodum itaque ahqui falubntatem abftinentiae a coitu (e) demonftrarunt, ita alii no- xam aohincpend^ntem explicarunt (/), imo fpecialius aliquid demonftra- runt, quomodo matrimonium medium fanitatis Se morborum (g jfit fiCUt inter inter afias corporis alterationes iterum quidam praematurara calvitiem (b) a Bacho Se Venere derivare fci-unt, inde praeterea occafionem nacfca eft quaeftio : an coitus a Medico vel in genere vel feorfim segrotantibus bona confcientia prò recuperanda fanitate fuaderi poffit (V), quae Curamuitis dubiis & fubinde ilhci- tis circumftantiis fubjefta effe deprehenditur: huc etiam fpetlant quaeftiones ~y. legales, an debitum conjugale praeftandum fit cum Seminisretentione aut in- congrua profùfione, juxta crimen Onaniticum (k) ? an ineptae conjuges a de- bito conjugali abftinere debeant(7)? quid maritus fuicipere debeat, quando ipfius cónjux conceptionem impedire nonveretur(»i)? (a) ©peneri $beologifc(je SSebcncfen P. i.'i. 3. artic,2.fieà.%.p. 305. Sffqq. (b) Rejes qu. 46. p. 5 7 2. A. N. C. Dee I. an. X. obfi. 5 9. (e) Warliiz de morbisbiblicis e. 12.p. lèi.&fieq. Rejes l. e. n. i.p. 565. 66. 85* ./7M.44.. Guldenklee 1.2. cafi. 17. BoreUus cent. 4. obf. 87. Garmannusde mirac mort. 1.1. tit. XI. §. 15.16, Scburigius fipermatol. c.:$. p. 258- & fn> Sub coitu mortuortfm exempla vid. Scbenckius L 4. de coitu obfi. 9. Scbu- rigius l.c.p. 268-272. Garmannus de mirac. mort. lib. I. tit. XI. §. 1 j. 16. •'• (d)Warliz demorb. bihl. p. 374. Rolfinc DìfpUt. de Scabièc.4. Quod aliqui Venerem Sanitatis caufia commendaverint vid. Simon de impotmt. conjug. e 4. th. x . n. 5. Scburigius l. e p. 2 7 %. ^fa<{. A. N. G dee. 3. an. x. obf. 118. de Scabie neo-gamafum. (e)Èejes qu.46.p.^6f. (fi) Rejes l. e. P..56&12. Scburigius t. cp. 274. Coitustèoderatus prode/è vid. SdbUrigiUs l.c.p. ti%. Semini* retentfo caufia fiatuitatis, emi/fio vero caufa fame mentis, tuff. A.bf,C.Dec.~Lan.6,obfisi. , „ .-■■-. (g) ©peneté W< Sbeologijcbe «Bebenefen P.2 p.207. th) Garmann. derniracul. viort.l. x.tit, x. $.i2i.p, 78- Sinibaldus Geneanthrop. 1.9. traci. 2. e. 6. Scburigiusl.c.p.266.' (i)- Zacchias l. 6f tit. x.qu.^.n. 4. 7-11 ♦ Scburigius fipermatol. c.xi.p, 5 51. £f fili- ■ (*) Simon Prof acajftp. P. 1. <##. 14 e. 2. th. s.n. 14. p. 793-795- (O'Spewr* Ifaplogifty Sebeatfen P.2.^.615. ^fieqq. \m) Spenor ibidem P. 4.^,406» cj. IV. Caufae itaque, ob quas conjuges fibi invicem debitum conju- gale aliquandiu denegare poffunt, omnino ingenuae, fundatae Se praegnantes elTe, neqùe ex ali quo moroìb & tenaci affecru animi provenire debent: re- laxant itaque in genere debimm coniugale animi corporis ve aegritudines 0); nimiaemibecilUtàtes (a), qvwefub matrimonio demutnortae; inopportuna tempora, quae pro-diverfa cvnjugiim ratione difeernenda ; frequentia cohabi- L % tationis, 9 ( 84 ) ,9 tationis, qua: vires fuperat (b), nimia conjugis morofitas, aut mariti fra- cundia, fub qua facile conjugi fceminae vis inferri poteft ; quando modo u- numfubjeftum econjugibusajgravimorboliberatum fuit, aut alias nimium vi- ribus exhauftum eft, ut ultra vires urgeatur Se quando denique nuda libido & lafcivia cohabitarionis fcopusj eft, fobolis vero procreatio evitatur. (•) B. Spener. $otbn>enb. unb >lft5gli$i,eit be$ t&atigen %.\)x\$m\\)wi$dominRoga' te. p. 86o. in. i Cor. 7. v. 4. ©a&cto mit [<{)M btà e$ unie$t unb cine Slrf m é)tbvti.tfr.a,e!)5rigr Wcib' rige 35ereblid>fc nncb cflcn SSecmbgen Don eiaaubec ju t)ftUen bcfliffcn jmb. confi. Dannbauer Catecb. Milch. Part. 1.^.454.457. {») Seckendorfi. ebrtfcnflaat /. 3.C.8. tf.8./> 574--#<4>tmn* bie UBerfuHungmit ©peijl unb aranci, fouDcto cm<& bie ^ffegung ber e&elic&fn gufi ma<&ct ben g)?enf$eu frase, unb fsfjwiflet SSerflanb- 9lufmerc!fam!eif unb 2lnba#r\ l« ?or#ra A««c dificurfium de debito conjugali confi. (SJetbCté. unClfgnnfe ©Ùtt* Den Part. II cap. 13. t>oa ben ©ùnben beé €t)e&effn. 2-f. 26-2%, it. I. -j.tiu $k qu. 3. (, ^ 3 . , (g)Gw- 9 ( 8* ) 9 (g) Garman. de mirac» mort. l.i, tit. 2*1,43. (fi) Scburigius l.e. e 5. §.68- P- *95« {ij Sinibold. Geneanthr. L3. traci, i.c. 12. Horflius ibf. anatom. io. Guldetl- klee /. 3. caf med. 50. (i")cònfi. heus Lutheri tom.2.Ienenfif. 156. Gerhardusdeconjujtjt. 1023.1058- de pertinaci debiti conjug9 negatione. Dannhaner Catecb. muti* Part. III. p. 310. (Jfc) Zacchias l. 7. tit. \.qu. 3. «. IO. 12. & qu.4.n.6. Num uxor pecctt mortaliter, qua tempore menftmifluxu* debitum reddit : vid. Mailer de jure pragnant, e. 6. th. 2. QittUtà unetfannte ©Ùnb. 3. #k. , 3. *. 19- («0 Dblin fftwancjet SBeib otjne ®efà&t ber ?ei&t*8ru$t (1$ u>m SWatme legen f5nne 5 vid. Weifcbius io £eb»àmmen &u$ P. 1. e 21. Lutberus Tom. II. Altenb.fiol. 386. <*. 6. /r. Db ein (SOemwm feinem 5Bei6e, tpenn fie fe&man» get^eibeéijl, ferner mit gutem ®e«)ijfeu bentoe&nea fònne? Gerbera unet« fornite ©uaben. Pan. Il e. x-i.p. 401. fièq, ©peneri?eben^^jfliejf. Twn.l. p.417- (Bct&ers unetf. ©tino. I.c./>• 396.397. ' •"• ', Quod Mariti qui gravidis cohabitàM plttsquam beftiali modopeccent, bf! ">x quod idem valeat defatninis gravidis hunc coitum poftulantibus, vid. Hierony- ; mus l, 1. contra Jovianum e 5. XXXII. qu. 4 Òrigenes in Homilia ^.fiuptr Gene/in. 19. e. 15. XXXII qu» 1* Efieni inter yùdaos cum uxore pr agitante non concumbebant, confi. lofephusdebelloIudaicol. 2.c»i» Pericula e tali còti- cubìtu provenientia inter Itlos deficripfit. Toletanus l, 7. inftrucl.fiocerài 24-n. 2» Decoitu gravidOrum, confi, Scburigius fipermatol. e. 5. §. 7i.p. 311. 8*§. 73* Zacchiasl. -j.tit. %.qu»^, n. 15-19.22. @peoet«$Ìeott)glf^e S&C« fcttUfen P. 2. e 3. artic. 2 fieil. %.p. 317. ejusd. gebenf» W$ttì\Tom. /, p. 417. Utrumfiasfiit, maritos cum gravidis Jitis uxoribus ante depofitumpar- tum amplius confnefeere Kó'nig Caf. Conf. 9.£. ^62. Q$tt\)itt\ UBerfgnnte ©ftnben Part.H. e. x 3. p:401.feq, (n) An maritus ab uxore tempore partui vicino debitum conjugale exigere poffit, vid. Hojfimawt. difip deinfignioribus puerperii temporibusc. i.§. 1 %.Muller de jure pragnant, e. 6. th. 8- Zacchias l. i.tit. 3. qu.^.n. xf.&feqq. Coitus an partorii promoveat fi brevi ante illum moderate exercetur, vid. tVarlizde morbis biblico. 12. Scburigius I.c.e 5. $. 73.p. 314. (0) Zacchias t. 3 tit. 3 qu. 3. ». 13.14. Hoffmann de infign. pitèrp. temp, e. 3. jf. 27. ad 10) tSetbaté unerfaunfe ©ftnben. P. 1/ e. 13./». 396.397. $., VIL Porro Mulier conjux debitum conjugale declinare poteft, 11) quando fubla£t,atione coilftituta eft& ex coitu infanti periciilofa imminent pathemata ; 12) quando maritus morofè Se impetuofé fub coini in fceniina con- juge urget Uquoris^genitalis exereuonem (b), qua? tàmen non omnibus fa- miUaris 9 (87) 9 miìiaris èft ; 13) quando maritus ebrius, 14) aut mente captus(nv men wetben, «ber bie $be gan&iK&aufju&efan ifl tmerlaubt. ( turalibusfiacult,l. 3.e. 3.clajf. X.&6. drhcisadfietlise. 5. Clafifi.4. SS 5. Pa- narolusinPcntecoft. 3. obfi. 20. Baubinus inftit. anatem. p. 90. Foreftu* 1.2%. obfi 49. Rodericus a Caftro de morbis mulierum P, I. I. 3. Zacchias l. x. tit. %.qu.2.n. 16. &f qu. 3. «.4. Rejes qu. 49. n. 3. Franckenau fia- tyr. med 13 p 230. [d) spigelitis l &.c 19. [d9) Riedlinus Lin Med. An. x.Sept. obfi. 6 /> 370. (e) Zacchias l. x. tit. 3 qu In. 47. usque adfinem &f qu 2. w. 1823. &fieqq. Re- jes qu.4$.n. 1.2. 6 1 p.6oi.& 60%. (/) Zacchias l 7 tit. yqu.x.n %. «Brejjlauiftje @efe$ic$fr ber 9Wur unb Itunfi im 3t. 727. & 728. De fignis con- ceptionis vid Dionisl cit. lib. i.c 8. (g) Ammanili Irenicum qu.2.p ^.fieq. {li) Convulfiones a Conceptione Riedlinus Lin. Med. An. 2. Sept. obfi. 13. «.437. §. XII. Excipit nunc tra&atio Legalis de GRAVIDITATE & quidem de fignis illam indicantibus & confirmantibus': ubi quidem inter Me- dicos varia judicia de talibus notis paffim circumvolant (a), quemadmodum vix ullum horum fignorum ita abfolute praegnantiam teftari poteft , quin interdum a caufa praeternaturali & morbofa illud derivari queat (b), quo ad- huc accedit, quomodo haec figna in uno eodemque fubje&o admodum dis- crepent, ut fub reperita impraegna rione etiam multiplex horum fignorum va- riano 9 ( 91 ) 9 riatio occurrat, vnde etiam fceminarum traditio ortum traxft, quafi illa figna }Jrodifferentisfexus geftatione etiamdifferre foleant: ex quibus animadver- lonibus facile liquet, quanta attentione Se prudentia Medici haec figna obfer- vare, conciUare&dijadicaredebeant , licet propterea Ulae notae praegnantiac non penitus falfa? & incertae exiftant. Impragnationis figna vid. Gubehbovems Cent x. cur. ^.annot.p. 92.93 Gra- viaitatis figna incerta. Riedlintis Liti, Med. An x. Aprii, obfi. xo.p. 102. 95on 3Jiue»gen beé ©c&nwgcrfetné unb anbern (jterbep fingulamwavantu- ren 95re$f. @ef<&. '4- 33 «f. p. 670. fo) ZacchiasL. x tit.3 qu 2.1/54. PanarolusPentec.%. obfi. 20. dicit: Sigma omnia incipientispr agri amia diligenti/fime examinantfé cum omino fiecerint 1$ inveftigaverint, prò certobabentes fingula circa veritatempragr.antia.tan, dem decipinntur : gravidarum enim figna incertafiunt omnia fallaci a & va- na princìpio gcftationis. Venettetinn <| «CìlOUnq 6f8 r&enft&eil Part. 3 e. 3. An errent. quipragnantiam evidentibusfignis cognofici tenent.firavo de Me- dicina dogmatica pr aft ami ap. 196. Seti. 5. re/il. 7. (b) Zacchias I.c n, 14. & 15. Sanfisrius in Methodo vitandi erroresL. i. e 28. $. XIII. E fignis, quae vulgo praegnantiam teftari debent, confide- rari inerente 1) Emanilo menfium, quae non morbofa eft & tales affctlus poft fé trahit, quia preternaturali menfium fuppreffione ortum trahere fo- lent interimhuiefignodiverfas aUas obfervationes opponcre licet, quando quaedam feemina? per alicjuot menfes gravida? nihilominus aliquoties adhuc menftruam pegationem patiuntur (a), imo ubi diverfas alias fanguinis profufiones innoxias experiunte Se qua? variae alia? particulares obfervatio- nes parallelaoccurrunt(b): attamen quoniam apotiori & frequentiori eve- nit ut menfium reftirctio hanc impraegnationem comitetur , ira omnino ex eodem figno jufto cum fundamento graviditas fignificari poteft : 2) accedit etiam appetitus mutatio, praecipue averfio a cibis confuetis, maxime vero ab efu carnis Se interdum concumns defiderium inalia imo piane abfeda tran- fiens unde finguU Autlóres data occafione hujus gravidarum pica? (e) men- donemfaciunt, quamvis non'seque omnes gravida? illam experiantnr, ut & hic appetitus etiam morbofus effe foleat, atque in aliis quam gravidis fubje- tlis occurrere deprehendatur, ut perinde in hoc figno inquirendoóf deciden- do prudentia opus fit : 3) huc rererunte mamtina? anguftiae & cardklgiae li- pothymicae(^) cum vomitu («) interdum conjunftae, aut cum frequenti fali- vseaffluxionefociatae, licet iterum hoc fignum in nonnulUs fceminis gravidis adiit, in aliis vero ablìt. M 2 (a) Zacchias 9 ( 92 ) 9 (a) SucchiasL.x. tit t,.qu x.n. 29-31. Regesqu. 49.ii. 20. Langitis Mific tur p. x x o. n. 13. Mauriceau cent. 2. obfi. 16 8 defittmlia qua per periodos tris priores largiter Menfies exper'ta. (b) Diverfia obfiervationes, qua menfium emanfioni, figno graviditatcm indicanti, contradicunt, ut: De conceptione finemenfibus Hippocr. Seft. 5. aphor. 61. Gravida fatla antequam fluxum Mcnftruum pajja Mauriceau Obfiervat. circa graviditatem & partum mulierum obfi 393 De dijficrcnfia retentio- nis menfium a pragnantia , vid. Zacchias L. x. tit. 3. qu. 2. ti. 31 &f fiqq. Foemina, qua diu menfium fuppre/fione laboravit, concepit & pratcr expe- clationem peperit, licet vera graviditatis figna defiuerint, vid. A. N.C. Dee. 2. An. 6. obfi. 218 Dee. x. An 6. obfi. 64. Schenck L. 4. Rhodius cent. i,.obfi. 54. Bartbolinus cent. 4. obfi. 37. Gravida cui nunquam men- fes fluxerunt}nifi quando gravida fiuit. A.NC, Dee. x. A11. 3. obf. 348. Gravida hamorrboidibus &menfibus laborans Dee x. An. 6 obfi. 6 3. Gra- vida menfies per uritiam experta, Salmuth. cent. 3 obfi. 36. Gravida men- ftruat a Bartbolinus cent, 2,'hiftor. 13. Gravidis hamorrhagiainnoxia, A. N. C.cent. x.p. xx6. xxi. Gravidafiuxus uterinusfianguinisper totum gra~ viditatis terminum usque ad partum, A N. C Dee. 1 An. x o. obfi. 2 9. Real- dus Columbus Anatom. L. 2. Horftius de Morbis mulierumL. i.P. 2 obfi. 39. Ariftotel Hiflor. Animai. L. i.c. 2. Hamorrbagia uteri enor- mis innoxia in gravida. 5J?CÌne Philofibphi d;- \\W> Medicini'<3)t ©Cbtiffteil^- 5 90.' Metifies non nifi in gravidis fiuentes, A N C. Cent, x * p. 203 in append. Menfies in gravidis t Reusnerus Obfiervat.p.5 5. Bro/favola in Hipp.Seti. 5. Aphor. 60. Solenatider.Seti. 5. Confiti. 15. Bobn. de Ab- ortuSalutari. Schenck. L. 4. de Gravidis obfi. 19, 20. 21. Barthol. Cent. 3. hiflor. x 3. Hildanus Cent. 5 hiflor. 41. Columbus de fior mattonefettus L.X2. A.N. C.Dec. i. An 3 0^80. SchlevogideMenfibusgravidarum. Franckenau Satyr.med. 15 p 26% 269. Gravida nunquam menftrtiata, A. N. C. Cent.. 7. obfi 72. Non menftruata aliquando concipiunt. Zacchias L. 1. tit, ìqu x.n 29. 30. Menfium retentionem nonfiemperfignum gra- viditatis effe, vid,Marcellus Donatus Hiflor Med. Mirab.L.4. e. 23. Hip- pocr. Epidem L. 5. Seti, XI. e 5 Ariftotel. L 7. H. A e. a. it. confi.. Cap. praced. de Potentelmpotent.Obfi.defceminis, qua fine menftruis concepe- runtty pepererunt. GalenusL.i. de Loris ci. ex menfium defietlu gravidi- tatemprafiagit. Schrceck in ficbol. ad obfi. 141. Hellwig.£ 3 8 3* Quan- quam ex menftruofianguinis ce/fante fluxu non minimum fiati a conceptionis fignum defiumatur, multoties tamen illud foliere, quotidiana docet experi- entia : praut etiam ingravidano ex eodem, fiato tempore redeunte, haud in- faUibiliter negatur, cum non tantum prater natura intentionem uteri ha- morrbagia absque inficquenti abortii quandoque accidant,fied in multis et- iam plethoricis, tum in principio graviditatis, tum toto geflationis tempore, nulla tamen inde in embryonem noxa redundante. fied ipfiusmet potius in falutema copiafianguinis alias fiorile fiufifiocandi, aut alia in gravi/fimo fym- ptonma tonjiciendi) namra afuperfiuo fangmne fefe ea ratione liberare flude- 9 (53 ) 9 ftudeat. Menfium defetlus cum fiufipìcione impragnationìs Gabelchoverut Centi curat. 55. (e) DePicafikminarum, vid. Zacchias L. x. tit. 3. qu, 2.11,13.^14. De pica ptteri, vid. A. N.C. Deci. An.6.ohf.x\t), De pica virginum,vid. BoreUus Cent.3.obfi xy.VCent.^. obfi 2. A. N.C.Dec. 1. An. io. obfi 147- Pa' «aro/«f Pentec. 3. o&/ 3 8 •. £><• />*'<* *»'", ^. N» c- Dee. x. An. obfi 2x6, ^Cent. 1. obfi. 195-. De pica grauida mira, vid. Salmuth. cent. x.obfi.4X, de pica gravidarum, Schenck. I.4. obfi. 3-5. Gravida edens 1400. haleces, vid. Tulpiusli2.c. 24. B*Foreftus exemplum allegat graviday qua una vice 12. haleces comedit. Pica nonfiemper in gravidis adeft, Galenus de caufis SymptomatumL. 1. AlexanderL.^.Problemat.74. Anicennafeneftr.il* L. $. traci. 2, e. io. (. 614. Lac ex fimplici Menftruorum retentionealiquando inmammilliscoaccrvatur Zacchias Lib. ^.tit 2. qu. io. n 9. Lac in virginibus. Salmuth cent, x.obfi 92. Lac citra impragnationem, Rejesq 4'. p. 575 576. n. 2 vbi multa pro- ftant Medicorum teftimonia'. addai.ir Battholin. cent 1. hiflor 21. A. N C. Dee x An. 2.p 21S. 219 Franckenau Satyr. med. x0C?$ SKHcf), confi.LattrenberginAcerraPbilologk cent l.hift 82. Lac in viris, confi. Rejes qu. 47 «.2-5./) 578-580. Zaccbiat L t .tit 3 q. x nt 21. l£ 22. Lentil. in iatrotnncmat p. 489.^ \T 6'. tf«f i.^>. 149. iiiajipciid. ficretl. cent, x.obfi. 49. Franckenau Satyr. med. 15. p. 250-252 Z?a- ricellusde Latle e. 25. Alexander Benedici. I. 3. e. 4. Ariftotel. Hiflor. Aninial l. x. e. x 2 l. 3. e. 20 Marcellits Donatus de Morbi'! &' Variol: e 8. Laurentius Anatom. I. 2.C.2. A.N C. Dee. 1. y4«. 8 o&/* 86. Lac injuvene, A. N. C. Dee. x An. 2. obfi 13 5. Lac in puella , Rhodius cent. 2. o/?/I 37,. Hoffmann in difiquificorp human J'pecim. XI, §.XL. Roderictts a Coflro de Natura mulierum l. 4. e. io. ^ de Medico Polit. I.4.C 12. concludit , ex mammarum latle adverfius virginitatem nil valere argumentum, conf, Rejes l. Cp.576. Parifienfis l. 2, confil. 29.11.4%. la&is apparentiamin mammis non\iufallibile fignum fiatlaimpragnationisaut editi partus effe ajjèrit, id quodetiamteflatur Zacchiasl. x,titj .qu. X.n. 20 23. Hippocrat. Seti. 5, aphor, 39 Galenus Comment. 5. Aphor. 37. Joubertus errorumpopular. I. 3. e. 3 e, Laurentius Anatom. I. %.qu. 2. Valentini ff'.Cafi. 15. Setl.L Parti. Lac in mammis indicium effe infanticida 15 ad tornir am,vid. C C. C. art. 36. Zanger de Quaft. & Tornir, e. 2. ;*. 169. Stephani &" Clafenius in art. C. C. Menochiusàeprafiumtionibusl. x.qu.^.n.^, BaldusadRubr.C. deprobat. column.vlt. Maficardus Voi. 3. conci. 1219. ». io. de probationibus, qui etiam conclufi. I2«>8«8-10. differii, anlaclis prafieutiapragnantia fignum fit, confi. Vater. difip. de infanticida imputati fignis diagnofticis. An lac in mommi» fit conceptionis indicium Bar tholim Cifta medica. Locnlus 23. p., 238. De Latlis & rugarumfignis in pragnantibus. Bartbolinus Cift. med. loculo 3 3.p. 375. An IP.peperiffe judicando, quia in mammis lac inuentuth. Bar- tbolinus Ciftamedicoloc^.p. 390. ' (e) Sennerttis Prax. Med. I. 4. P. 1. Seti. 2.e. io, 11. Hippocr^de Morb. Mu- lier. I. 2- (f)Ma- 9 ( 95 ) 9 $f) Mafcardus de Probationibus Voi. 3 .concluf 1147. n \6. qu. x. hicAuclor etiam adJEgidium Bosfium nrovocat intrail.Crim. Inflatio'utcri fialjam impra- , gnatrrmmprafie fierens. Gabelchoverus Ceni, x. Curat, 2 5. (g) Zacchias l. x.tit. ^.qu. 2.11.4x.dehocfigno intumefeentia etiam egit - - - /. 1 tit. ^.qu. x.n. x$.&qu.2.n.4i. (b) Fort. Fidelis Relat. Med. I. ^,fietl. 4. e. 1. §. XV. Praecipuum praegnantiae indicium eft, 8) quando nunc erre bryonis motus percipitur, qui viro iterum prudenter difeernendus eftafla- tibus vel manifeftis vel obfcuris, a fpafmis, mentium vitia comitantibus (a), a motibus hyftericis, nec non a commotionibus irregularibus uteri molam profequentibus, unde etiam Uquet, quibus in cafibus hoc fignum fallax effe queat (b) ;huc 9) quidam referuntmaeulas flavefcentes in facie fuborientes (e), quas nominant Die $mì>tt* filtrili, Ephelides vid. Sennertus Pr. Lib. V. Part. 3. Sett. I. c.2. quafi indicesfint praefentiae feewsin utero, quae vero ite- rum evidenti aequivocationi fubmiffae funt, dum non modo in multis gra- vidis deficiunt, fed Se in aliis non gravidis male menftruatis, fluore albo & dyfcrafia fanguinis laborantibus efflorefeere folent: 1 o) graviditatis fignis Medici annumeranttumidiora labia oris & vaginae uteri (d), quae vero vix maturius comparent, nifi jam propius foeminae ad partum accefferint: 11) praeterea gravida? poft medium geftationis tempus Se circa partus periodum os amplum obtinent: 12) proponunt etiam Medici quaeftionem, an ex uri- na (e) ingravidatio confpici & fignificari que^t ? ut ut enim gravidae diftin- ftameinam excernere foleant, tamen Se illa figna ambigua funt, quoniam ex caufis morbofis perinde evenire poffunt atque folent, adeoque prudens artifcxin hac Uromantia fub attenta aliorum fignorumconciliatione circum- fpetle procedere debet. [a) Zacchias l. x. tit. ^.qu.i.n. %6.fieqq. In aliquibus fteminis hic motus etiam fierius oritur vid. Bartbolinus cent. 1, hiflor. $6. cent. 5. hiflor. 78. Hoc fignum motus in abdomine dubium etiam declarat Fortunatus Fidelis 1.2. Seti. 4. Relat. Med. e. 4. Motus inatifs & menfium fiupprejfio ingravidationemfial- fiam caufiantur, confi. A.N.C'Dee. x.An.^.obfi u8. FrancificusFeyniusin Medie .Prati L. 4. e. 50, & Garmami de Miracul. Mort. p. 397'dicunt : quod fiatus fie moveat, quando calens manus ab domini imponitur. Quolem autlìoremfiatus motumetiamfixmina experiunmr, quando quacunquera- tione ipfiarum abdomenjncaleficit, unde ad motus fiatus jufto tempore dete- gendum calidafiomentationa abdominis quadrant. (b) Tales motus faUentes profert Hippocrat. Fradici. I. 2 n. 4. Auicenna fieneftr. 21. /. 3. traci. 3.11 47 (e) Hippocr. de Sterilitate, bJ Serapio; de quibus maculis confi. Zacchias ì, 1. tit. 3. qu.x.n.%2. Fort. Fidelis Relat. Med, lib. 3. Soci. 4. e. 2. 9 ( 9& ) • (d) A. N. ó Dee. 3. An. 3. obfi. 10.de inttimeficentiapudendorum in gravida. {e) Rejes q. 49. ». 8- &" fiqq. hanc quaftionem ex profieffo ventilavit. it. confi. Zac- chiaS l. I. tit. i.qu.2. ». 26. qui etiam n 2iplures alios Autlorcs allegat, qui hoc fignum dubium nmninant, &T" Sennertus Inftit. Med. I. 3 Scd. 3. P. 1. e. 5. dicit, quod hoc fignum in nonnulli s morbis evenire fioleat confi. Ricbarttis Carr. Epiftol. Med. Epiftol. x 2.Acl. Erud. Lipfi A. 1712. Menfi Januarii p. 38. ^ mèo Semiol. cap. de Uromantia in diverfis morbis. Fort. Fidelis Relat. Mcd. I. e. cap. 5. Pragnantia fignum certum nequitfffe lotium. Bravo de Medicina dogmaticapraftdntia. Seti. 5, refiblut. xo'. $, 3.p. 2 x3. Utrumex urina certumfignum fiumi poteft mulierem utero gerere, Gabelcbo- verus cent. x. cur. 55-, §. XVI. Hifce fignis ha&enus commemoratis accedunt denique 13) quod gravidae fàcie magis pallida fint (a) aut in una gena aliqualem colorerei rubicudum geftent ; 14) quod etiam gravidae magis defidium am'ent, 15) ve- na? illarum magis fint inflatae imo 16) intumefeentes aliquando pedes obtine- ant: 17) quod multae illarum mox in initiis ingravidationis in lipothymias valde prona fint, quo pertinent animi deliquia poft paftum , qua? dicuntur deUquia ftomachica (a*), 18) & quod ilbe fub ingravidatione animo magis torpida? atque afflitta? fint; annumerate porro 19) uteri claufea(^) Se ita AucTrores non modo in genere talia & fimilia alia graviditatis figna allegant (e) fed & praecipue nonnulla alia externa figna praegnantiae recenfent(i) : ne- que defunt individualia ipfarum fceminarum experimenta, vbi feeminse gra- vidae figna praegfeffce ingravidationis annotant, indeque ad futuram novam impraegnationem certam appUcationem Se conclufionem ducere laborant : quamvis fatis faepe & ipfa in eiusmodi fignis annotatis dubia & fallacia qui- dam effe experiantur : cVlicet exHippocrate nonnulli figna, an gravida ma- fculum, an puellam geftet producere velint, variique Auttores talium fpe- cialiflìmorum fignorum reminifcantur (/) ; tamen haec Hippocratis obf er- vatio jam paffim refutata eft (g ), quoniam fido aliquo fundamento deftituta deprehenditur. (a) Hippocrat. de morb. mulier. lib. 1. (ar) Lentilius Eteodrom. medie.pratl.p. 1068. Ih) Panarohs Pentec. ^.obfi 20. dicit: Unum fignum vermi graviditatis ufi loavM obfervationes a nobis fiatias hahuimus, videlicet vteri chufiuram A- gito immiffo ab obftetrice diligenti & dacia in anatomica fieflione in mulier" vulvam cognofici poterti ; / enim uterus refieratus eft, fioveam aua 7" ■farvam , vel fittimi parvum rotundum in digiti extremo per remi» P vero daufiusfiit uterus, nulla fovea, nuUus finus tanghtn, Jd adv^rtel dum m (97) # dum infiuper eft, aliquas non omnes mulieres primo tffiectmdo menfie, et* jam fiuterum gerant, tamenos meri claufium omnino non babere, fiedelapfio fiecundomenfie,poftmodumclauditur, &facillimecognofici poterit ab ipfiamet muliere, praciptie fi fuerit ex numero earum, qua judicium & ingenium\di- quod habednt, Fort Fidelis Rei Med. lib. 3 .feti. 4. e. 2. (e) Hipp. de Sterilibus $. 6. t. 9. io. Venette Don €téeU(HMa, bet ftinbet Part. 3. e. 3. de gravidarum fignis vid. Zacch. Confil. 26. Fort. Fidelis lib. 3. feti. 4. Mulier de yure pragnant. e. io. Solingen coti 3*i<&tn ber <2>(&tt)auaerfc|}0fff. Valentini jf. Part. i.fiecl. x.cafi. 15.16. degraviditatedignofietnda. (d)Zacchiasl. x.tit. 3. qu.z.n. 17. Hippocr. de Morb. Mulier. L. 1. Fort. Fidelis I.c.e. 5. (e) Seti. 5. Aphor.4%. tflib. de fterilibu* §. 6. text. 9. io. it. de talibus fignis vid- Venette nonQjrjeuttung &es «JRenfàen. Pan. 3. (fi) confi, inter alios Fort, Fidelis I.c e 6. (g) a Bartholino cent. 5. hiftoh\ %%. §. XVII. Praeter haec ordinaria figna recenfentur etiam adhuc ab Ob- fervatoribus diverfa piane particularia & fingularia ingravidationis indicia cenis individuis familiaria : ita allegante i)haemoptyfis (a), 2) ptyalismus (b), 3)gravida quoties filium geftabat toties ultimis menfibus uteri prola- pfum perpeffa (e), 4) graviditas efanguine per fcarificationem & V. Sezio- nerei emiffo, dijudicata (e), 5) vena tumens in fembris interna parte circa ge- mi^), 6) fanguinis ex finiftro bregmate ftilUcidium magnum & innoxium vsque ad partum, ubi fponte ceffauit (/), 7) libidinis ardor extinclus, qui ante ingravidationem fkgrabat (0> 8) dementia (è), 9) epilepfia (j), ( 1 o) fu- dor totius corporis, qui extra impraegnationem tantum in uno laterefuit(k\ 12) Somnus meridianus (/), 13) menfium ftuxus,qui nunquam nifi fub imprae- gnationefucceflk(w), i3)furarumtenfio&ftuporpedum(«), i4)vomitusa conceptionis die usque ad partum (o\ 15 ) liberano a cephalalgia (p), qua fee- mina extra ingravidationem acerbius laboravit, 16) hernia vterina non nifi gravidae fupcrveniens (q), 17) Afcites quem mulier toties perpeffa, quoties concepìt (r), 18) vomitus purpurea;, craffae Se copiofa? materia; (/), 19) fcg. mina quoties gravida crat quarto aut quinto menfe ex levi caufa in tcrram concidit, quae alias neque epileptica neque lipothvmica fuit ; 1). (a) A. N. C. cent. 1. obfi. x 14. (b) - - /. e&Decì.An.3. obfi. 50. (e) - - cent. i.p. 116. (d) Pauarol. Pentecoft. 5. obfi. 46. (e) Valentini jf Mcd. Leg P. x.Setl. 1. cafi. 15. (/) A. N. C. cent. x.obr.4$. (g) Panarólus Pentecofi.^. obfi.^. Schenck, l. 4. de Conceptisnc. N {h) A, • C S>» ) • * Ih) A. N. C. Dec. 3. An. 2. obfi 4. (i)A. N. C. De:. 2. An. io. obfi89. & cent, x.p, 115. Rhodius cent. 1. obfi. 69. J\rnelius Pathol. L. 5. e. 3. (fc) A. N. C. Dee. 2. An. 2. obfi 126. (I) - - Deci. An.^. obfi 14$. (in) Riedlinus Obfi. Med. 98. (n) Etttiittller, ubi de Conceptione agit, hoc fignum ordinarium btaravidationii indicium effe, dicit. Binningerus cent. 2. obfi.y$. adjicit dcxrrunt crusbio doloriitvoditfiimaficuìuseft, /iniftrumverofiifixmeUa. (0) GuiUimeau def Imirex Accoucbements L. x.c.XL (p) BaUotiius in Confi. 40. Scbolio. (q) Bltgny in Zèd. Galìic. An. j.p. 5 2. (r, Platerits L. 3. obfi.p.6^%, (s) Salmuth. cent. 1. obfi. 54. (t) Hagedom in Hiflor. Med. Phyfic cent. 1. hiflor. 91. $. XVIII. Quando praeterea Medici Obfervatores Conceptionis Tubariae (a) mentionem paffim injiciunt, tunc ilUus figna aeque confufa, obfcura & fallacia funt,id quod perinde cenfendum eft de feetu extra vterum in abdomine repeno (b), ita vt huic Scrutinio prò vtilitate Cafuum Forenfi- um immorari neceffe haud fit : illud vero prò ufu medico inquifitu digaum eft, an foeminae conceptionem impedire poffint(A)?idquod omnino variis modis fieri poteft, quamvis Do£fcores jufte judicent, quod illa mulier excu- fanda minime fa (e), quae, ne concipiat> medicamenta accipit: &tale con- eptionis impedimentum fit 1) maio fitu Se decubitu fuccubae coeuntis; 2) purgante medicamento mox poft coitum affumpto : 3) quando mox poft: hanc carnalem copulam furgunt , vt exceptum fperma confeftim effluat ; (quod vero fignum adhuc aEqttalem patite exceptionem) 4) quando eum irae affettai & magna auerfione foemina compreffionem viri admit- tk (d), quemadmodum interamant.es conceptio facilius, inter iUos vero qui odio fé invicem profequuntur, difficiUus conringit (<**), 5) quando mox poft coitum mingunt ( menta, ruta, eamphora (*') : SicutaUi hanc conceptionis offenfam im- prebant,, quando ad malum finem deftinata eft, proinde illam admitrunr, quando conceptus feeminae eft funeftus> utmuUer tolvetur(À): attamen nul- lomodotale. tentamen probari poteft (/), fiquidem nulla ccrtitudo eminet, an 9 (99) • an'concepms fceminaefuneftus fit futurus,. quare alii Doftores de pcenis (m) poculi fterilitatis ftabortionis paffim diflerunt. Hinc Medicis etiam pcena diciate, fi conceptionem aut generationem impediunt (») (a) Bohn. Circuì. Anatom. ci. Riolanus Autbropol. Lìti. 2. e. 35. A. N-C.Dk. 1. An.4. in append. p, 64. "d Dee. 3. An. 4. elfi. 77. Barthol de Inficimi partns viis e XI. p. 74, Elsbohii Epiftol. de Concepiti Tubano. Cyprtan. Epiftol ad MeUington de Conceptu Tubario. Tramaci. Anglic. n. 139. 15o. 17 2. Garmann. de Miracul: Mort. L. 3. tit. 3. §. 201. Acl. Erud. Lipfi Mettf. Dee. 1704./). 545. 546. Barthol. Acl. Hafin. Voi 5.06/13. O de Ovario mulierum p. 36. Montagnicre de Form ottone fiatus i?t loco infio- lito. Grafius de Organ. Mulier. e. 14. p. 352. Blegny ut Zodiac. Gaìlic. An. x. Menfi. Det. obf.x.W An. 3.Menfi Jun.ob/.4. NovellaReipublica Literaria Menfi, Septcmbr. An. 1685. />. 996. Ditmcrbrock Anatom. I, x. e. 24. Mangettein Tljeatro Aitatovi.I. 2.P. 2.e. 3. Schurig. Spermatol. e 4. p. 170-172. Dioniswn G.'jeugtina, nnb ©eburt beé «Ofrnfc&cni-w.i. e. XI. Tilingius de tuba uteri deque fatti nuper in Gallio extra uteri cavitatem in tuba concepto. (b) Bartbolin. cent. 6. hiftor. 9 2. Horftins de fottìi Mufipmtano. A. N. C. Dee. x. An.x. obfi. no, Vesiingitts in Syntagmat. Anatom. Hildanus Obfi. Cbirurg. cent. x. obfi.64. Fauifius in Epiftol. ad Straufiuvi d: fatti Mufi- fontano. Rofiettus de partu Cajhreo Seti. 4. e 41. Huc quoad titidum re- ferreplacet /iugulai cm illam olfiirvationem, quam cujusvis deliba-adoni re- linquo, an fidem mereatur, an vero minus, qua continetur in A. N.C. Dee 2. Ah. io. obfi, 56. de Embryone in fini/Ir i lateris colli tumore reperto, medii digiti lotinhudinem aquantc; cum qua hiftoriola convenit illa Salmu- thi Cent 3 obfi.%\. ita ditlaobfiervatio de fatti in ventriculo genito & per vo- mitum rejctlo. confi. Rejes qu. $o.p, 1172- ber Seufel fan in getofar ange» nommenea ©eftaltmiicincm gjìenic&eu ©djatòe treiben Speners Xljcol. SBc* benef. Part II. cap. V. art. 2. Seti. 2 1.^.78 3« (e) Mulier de Jure pragnantìnm e. $.th. 3. (d) Zacchias 7,3 tit. x.qu. 6 ti. 9. le) - - l.i.tit.%.qu.6.n. 12. Hoc crimen impediendiconceptionem, reprehen- dunt Sanchez de matrimonio toni. 3 /. 9. difip. 20. ». 3. Bonacina de Ma- trim Sacram. qu. 4. punti. 9. tSfeqq. ». 10. Simon de Impotent. Con.c. 2, th. 5. «.21. (fi) Grubius inArcanis Med.p. 148. • (a) Rejes qu. 44 an mentba, ruta &c. conceptionem impedirepo/fint. (fi) Stalpart Obf. Cbirurg Anatom toni. 2. p. 418 - (j) Garcias ab Horto de Medie Jndor. I. x. e 4. p. 2 3. A.N.C. Dee. 1. an. 3. p. 69. (k) Mercurialis lx.de Morb. Mulier. e 2. Hucberus de Sterilitate,l, 3. Roderle. a Caftro. de Morb. Mulier. 1.3, e. 2. An lice atfiaimms fterilitatem pro- creare, vid. Zacchias l. 6.t\i. x. qu-1. «-19- & 2°- de peccato impedita con- ceptionis vid. Gerber. nnerfannfe SÙnfrei Part.II.cap. xyp. 397. 398 An cgneeptie medicaentntis impediri queat. vid. Ammannus Irenico qu. 2. p. 34. ' N * 0) Farina- 9 ( io© ) 9 (l) Farinacius Prax. &Theor. Criminal. P. 5. de panis poculum fterilitatis & ab- crtionis dantis qu. x 2 2. tit. 14. «.98.99-105-109% (m) Bcrlichius P#4- conclufi.%.n. 59.. 60. Farinacius Le C. C. C. art. 13 3. SJ CUfieitius Comment in eundem. («) Rhetius difip. de Medicis Cap. 2. §. 24. Lancellottus inftit. jur. canon, lib, 4, tit. io. jf. 6.not. Thomafii ad Lancellottum ib.§ i.p. 2099.2100. §. XIX. Et ita ex ha&enus diftis facile Uquet quomodo impraegnatio fucata Se fimulata dijudicari debeat : etenim nonnullarum fceminarum dolus & afturia mulriplex eft, quando fé gravidas effe fnentiuntur, ut aliquod lu- mini & emolumentum indeacquirant; imprimis quando ob crimen aliquod incarceratae, & ad pcenam aut mppUcium affervatae impraegnationem fimu- lant, quibus tamdiu mora conceditur, donec impegnano magis manifefta evadit, vel reapeperit (a) , hinc illae foeminae, qua? intumefeentiam ventris fimulant,ab obftetricibus bene explorandae funt, ne fraudulenter impraegna- tionem indicent (b^, ita enim Viduae interdum poft obitum mariti praeviam impraegnationem fimulare poffunt, ut ad haereditatemadmittante ; aliafce- mina poft divortium a prifth>0 marito fuo impraegnatam fé effe denunciare poteft : alia fterilitatis maculam hac praegnantia delere geftit ; alia imprae- gnationem fimulare poteft, ex promiffo agnati aegrotantis, quodipfaadhae- reditatem admitti debeat, fi in matrimonio fuo impraegnabitur Se infantem vivum pariet &c. cum itaque cafus multiplices fint, in quibus Medici de prae- fenti confideratione judicia fua proponere debent, ita etiam hae confideratio- nes in praefenti Capite propofitae prudenter obfervari inerente. (a) Carpzov Prax Crim. P. 3. qu. 144.». 55. Zaunfichliefer de Jure Gravida- rum. Zacchias l.x. tit 3 qu. 1 n 2-5* Farinacius Variarùm quaftionum & opinionum communium criminalium qu. 41. ». 78. Menocbius de Arbi- trariis Judìcum quaftionibus l. x.qu. %6.11. io. (b) Mafcardus de Probationibus voi. ^.conclufi x x 51 Simon Prafid. Academ. P, I. difip. 15 de Jure Obfletricum tb. x%. «Bon Ut tDflljren UHb falfàetl ©<&roangetfàcft vid. Dhnis 23on €rj?ugnng unb (Seburf be$ SKenfcfien SNeafc&cn Pan. 2. cap. x. Cafus I. Olympia ein OTeib i)on 30, Salteri tinte ColerifCy" Melancholifcjetl Temperamene ivefc^e in reCyimdfHaet; @vemtt il>rem Stanne fc&on etd'cjje ^inDergejeuget^uc^befldnuig frifei) unbgefunba^mefen,reifefe emmalm t betordinairen^ojlunbmuct>eneb|!if)ren$oj^Cammeraden unfer ber diti* fé umgetvor jfen, be» tvelc&en gali fie einen (jeftigen ©top an bie retate <&titt tinterbcnfuuften 3vippen peforaroen, au$ totyxin frdncfefoangefanaen,ftn# tema* 9 ( i°i ) • tettialenmc&f nuranbiefemDrte eine befotQfid&e ^r^attuttg, fonbetn aud& an bem aanfcen Setbeeine unaeroòynucye ®efd&n)ulft, ì)k fui) binunb ber fcfcieben taffen, erfunben roorben : Db nun roof bep bicfera Sufianb obo,ebad&* te^jjerfen noc& tyre Q3ertic(jtungen etnigev maflen abmatten fònnen, fb ifl bo* biefelbe ju einem fetnern^5ettfc^(aff mit it)rem sfanne bal>er in etn?aó untuc&tig gemaci wotben, bajjfo oft folcir gefc§even, ba$ ©eblùt fcvr ftarcf con il>r geganaen, betfmegen i(>r @tye*$tann uber folgenbe gragen be* levretjufevn,aepeten: (i)Ob ntc^t obne mevreren unb arofferen ^c&aben feinem SCBeibe ein fernerer ^5et>fcf»fajf anjumutljen fep ? (2)QÌBol)er bod) fold&e Cruentano entiìeven mòc&fe t O) £Ba$ 9(eic§n>ol>l mit bem ganfcen gufali e$ tot cine;QBcfc^affcm ty\t\)Qbtì (4) Unb foie allenfalui benfelbigenmoc^tegetatbenunbacbolffenttjer^ bw? Epicrifis in Cafum I. l)De debiti conjugalis remiffiione, ob facile»i uteri cruentationem ex bepatis labeortam aliamqiie adverfam valetudinem. 2) Coitus in fcemina ita affetta allicit fanguinis profufiones magis violentas quam Uberas , qua?, quia coafta? funt, propterea falubritatis titulum excidunt ; 3) tanto minus hocprofluvium fanguinis falubre exiftit, quia ilUus caufa piane morbofa eft & ex impedito fanguinis progreffu provenit: 4) oritur vero haec cruentatio a r egurgitano ne fanguinis invenulas cervicis& vaginae uteri cum haemorrhoi- dali interna venaconfpirantes, dum progreflus fanguinis per VenamPa? intra heparaUquomodo fumaminatus eft: 5 ) frequens & inordinata haec cruenta- tio uteri valde pra?judicat ordinario purgamini uterino, ut propterea etiam foeminae afflitte detur major affUÉKo & morbus morbo augeate : 6) in he- pate itaque primaria mali fedes eft , unde tanto magis haec fcemina a coitu liberanda eft, quo magis tam nobilis corporis fui pars afm£ta eft : 7) alter vero rumor per abdomenexpanfus & fimul mobilis , confiftit in' colleftione & coagulatione humorum lymphaticorum, tam in receptaculo pinguedinis, quam in gianduii» fubcutaneis& forte etiam in ipfo omento ad quam humo- rum cpacervaiionem inhifcelocis violenta illa contufio occafionem praebuit. fl) Obhanc complicationem flatus morbofi eo minus conjux ad praeftandum debitum conjugale cogi debet , nifi jvitani evidenti periculo ìubmitteret: 9) exinde facilius indicationesTherapeuticaeformari poffunt, quo (a) fufpe* N 3 Oa ■'9 02 ) ® Ekfanguinis abundantla perartificiilem curam fubievete (b) quo quotidia- na? & ordinaria? evacuationcs confen ente, (r) quo interna temperata auxilia refolventia&aperientia ordincntur, (.4) quo mobili vitae genere haec referi tio hepatis fublevetur, (e) quo per t jmpcratas aquas minerales haec redufio promoviate, (f) quo per externa refolventia, nervina & leviter adftrin- gentia intumefcentiae aufcrantur, (jr) quo permodicumufum infeffuum ncr- vinorum haec refolutio facilkctur, (b) per intcrmiffionem debiti conjugalii contraria? commotiones cvitentur, (i) quo denique bona diaata atque congruo regimine tota reliquacura fublevetur. Cafns II. Valerius tinti &ùrgeréon2.6.3af)ten,gebcncFet nunmef)ro i>aficl)feinQ3ater jurDvu^cbe^eben, bejfefcen ©crocrb unb ProfefTion nebft i>cr ùbrigen -MttWctyift an ftc$ ju nefymcn, unb §u bem <£nbe c\u$ fidj $ti t>er* Cyud&en, finbctaber pcrvevon6tfejur^eforgunafciner ©efanbfjeit fiCy tt>e= gen einia« Umjtdnbe bei; einem Medico $u talenti : £)ann inbem er t>onSu? acnbaufaarfevrmitQffiurmetngeplaactmarb, unb babei; manniafaltigcr fcefctyroetudjen 33erfIopfunacn be$£eibe$ unterrcorffen geivcfcn, fo ijìauci) tja^ergefommcn/bagemiclt allein Hemiam Scrotaiem ober &acmi>vucf>, fonbernaud& noc^ procidendam ani befommen, ba!?er et aiuty noci) beffdnbig allertevQ5efCvroev4ungenuntetn)0t*|ten i{l : <£rbefùrc(jtef abcr aucy billig, ob nicètberuorvabenbe^l)e|lanb tìjtdi feiner^efunbfyeitfcfcabliCy-, ti>eité fei* nerèl)£*©wttinbefcl)iX)erlic^unbalfoil)m metyr verbviefMict) ahi erfreulicij km mocvte: Oberaber MuarmOvlsubergletc^en^erebligung eine ì£eajer* ©etraget, ti ibme auc&fonften angeljcriger ebficfjcn^evinobnungnicvtfe^ Jcn folle, fo t>er(anget «er bod&uberfolgenbe pun£betninformatau$ ; (i) 3LBic er ftcl) in2lnfel)ung be$ debiti conjugalis unfer feinem <£l)ef!an* be loerbalten folle, bage$feiner@5efunbi?eit nic^tfcy-abucfc unb bem (Sl)elianbe nic^t praejudicirlici) fep ? (*) ^urc^n5elcl)e|)ùlffeberMedicinil)meber^veffanb unbbaruntep juleifìenbe debitum conjugale mòcyte juerleic^tern fepn? Epicrifis in Cafum II. i) De debiti conjugalis modetamine ob berniam fcrotakm £Tproci» dtntiam ani. 2) NuUa quidem hic fubeft impotentia,fubeft tamen praejudicio- fa quaedam affliÉHo corporis , quae maxime per copulam carnalem in conjugio exgrcendam exafperari poteft ; 3) hinc medico confilio ipfi quidem concedi- te 9 ( io? ) 9 tur matrimonium, fed fub fingulari piane moderaminie, quia praecipue de» bitum coniugale ex parte maris partes modo affe&as proxime commouet Se concernit : 4) hinc juvenis quaeftionis eligat fponfam perinde caftam Se mode- ratane cum qua in conjugio ipfe moderamini ftudere poteft : 5) ad hoc mode- ramen vero pertinet, vt impofterum afHiftus maritus Dono fubligaeulo herni- am Se procidentiam retinente fé inftruat,quo etiam vti poteft fub ipfo debi- to conjugali, ne per graviorem corporis commotionem periculofa utriusque procidentia & elapfio provo.cetur ; 6) neque quidem frequentius huic thoro infervire aut debimm conjugale praeftare, fed afflitti fui corporis rationem habere , adeoque etiam hoc officium conjugii cum caftitate excere debet: 7) a Medicis Se Chiregis neceffariam opera quantum quidem fperare licet expetat. Cafus III. Morata eme3ungfer t)0n 20 gfàbreR/Sanguineo-CholericiTempera- menti, tvetc^e t>on ibren (£IterRfebrhonett erjogentvarb, .oerebucyte ficcai* einen Officiamen, n>elc$e attd& ubrigentf gefunb unb munfer getoefen, nac& Dollbvacvtcr $rauung unb affo ben 4ten &ag barauf, muffe ibr@bc*£ers ingeniifjevexpedition t>errcifcn,babei) er jtc£n>o()l6, bit 8»9Boct;cnabn)efenb befano, forgteaberinbeflen garfebr&orfeineMoratam, bal)cvoal8ern)ieber retoenirtc^ròffhefebiefefbeibm, n>icfieemcfofc^c QSerdnberunganibr be* fdnbe, babero fie einer ©e&mangerfc^aff ober gefcjebenen conception ut* tmitbenb n>dre» 3brem <&\}t * iberren fame biefe relation t>erbacf>fig t>or, ftntemabl er berfelben nur einmalbetjgeroobnet batte,be$n>egen er einem ge« fciyicffen Medico òk grage «orleget: Ob eine <2Q?eib$*^3erfon »on foldjjer Condition g(et$ dui einem ein* ma(igen^5et)f(^(aff concipiren unbimpraegnirt nxrben fónte? Epicrifis in Cafum III. 1) Conceptio ex vno eòitu pojfibili**) huic obfervatiónitamenmul* raeaUaeobloquipoffent,fiquidem vt plurimum foeminae melancholicae órphleg* maticae tardius concipiunt, in quibus plures coitus infcccundi funr, 5) imo ne quidem abfolutum phoenomenort eft, ut femper fànguineae & cholerieae foeminae ab unico coitu impraegnari debeant, fiquidem iterum experimenta in contrarium adduci pofnint; hinc duplex eft enunciano, (a) an talia fcemina vigorofà Unico coitu aliquando impraegnari poffit, (b) an propterea; femper unico coitu impraegnari debeat. 5 ) Cum iraque in negotio generatio- nis fccmiruc a&ivioris indolis Se data occafione in UbidinempronaeiaciUus ci- àusve 9 ( 104 ) m tiusve concipiant, tanto magis quando affecius libidinis integer aut admo- dum auftus eft, ita in cafu quaeftionis conceptionem ex unico coitu nulla rado in dubium vocare poteft, 6) praecipue cum conjux quaeftionis alias honefte educata fuerit, neque aUena fama contaminata fit,ut ita nihil contra fé habeat, nifi fufpicionem fenfibìlius ipfam amantis mariti : 7) teftatur hanc hone- ftam conceptionem ex parte matura impraegnarionis fignorum praefentia & confeffio. ')fidprater plurimo* medicos affirmat.B Spenerus lefcfe $$COl.' SÒfì.Part. 2. cap, 4. Seti. x%.p. 207. Cafus IV. Clarintha eine Derebll'Cy-te tytt fon 3 o.^abr alt Temperamenti Phleg- matico-Sanguinei, batte fc(;on 3 « mal gebobren, iebocfc »or i(>rer 33erebugung anibrem fluxu menftruo s>iele$ erlitten.aucballejeit barinne tieleUnric^tig-» feiten erfabren,be$roegen fie auc|)aUejcit febr langfam concipiret, biefelbe be* fam einmal eine auflerorbentficvt emanfionemmenfium,n)eICyC bep stucco* natben gebaurct,unter noelcyer fie einige folc^e Urn ftdnbe an (id) gefpùret, rock c&e ibr bet) ebmabliger imprscgnatione gercòbnliefe geroefen, nemlicy- (Sob lérennen, Sabn^Cymerfcen, Obnmafyt, ÓSerffopfung bcé £eibe*, 9ìù* cf en'^Cytnerfcen &c £>a fie nun geme »on btefem Umffanb eine ©enrif b«t babcnroolte: Db fie aucy- gravida fewn mod&tc, ober ob biefer 3ufan& Pro morbofa menfium fupprefiìone ju ac^ten feije ? tterlanget fie beSrocgen t>on ei* nem Medico ftebern unb grùnblicbcn UnterriCyt, bamitfte in le^term gali jeitig mit notbigen #ùlfF$*3ttittefo ftc& uerfeben unb bit §3crs mebrung fold&etf frdncflicyen guffanbeé unterbrecj>en fònne, Epicrifis in Cafum IV* 1) Defalfìs gtaviditatiiftgnit ex menfium anomala* orti* ; 2) Sunt vero haec figna valde aequivoca quae pcritiori feeminae facile ita perfpeclaeffe pofluntjUt a veris impraegnantia? charafteribus mox difeerni queant : 3) ante- cedens flatus morbofus quoad negotium menfium perinde confirmat, ha?c figna etiam effe faUacia & magis morbofa quam ad graviditatcm veram fpecìan- tia ; 4) hinc fub hac praefumta impraegnatione fcemina quaeftionis plus vale- tudinaria fuit , quam utpleimum quidem grauiditas cura fimilibus fignis ftipata effe deprehenditur : 5) ipfa ratio temperamenti tepidioris ÓVfcgnio- ris adeoque a fcecunditate magis aUeni fublevat argumentationem de ftatu mor- 9 ( io* ) 9 morbofo ; 6) unde cura ita prò vide inftimenda erit, ne p refumte graviditati confeftimuUumpraejudiciuminferatur, 7) Se dum utplurimum menfium v. ria in maritatis confufa ratione cura praegnantiae fignis fefe combinant, ita firmioiicertitudine decifio adillavida^quam ad veram impraegnationem diri gi debet. B Cafus V. Simpiiciusein MeianchoUWer.&anbroercf^3Wcftt)oti 2g.3abren (dffet fK&bercbeneine inùblenDìufflìebenbe^eibeeS^eifon ju bepvatben, naibem er aucfc (id) ju berfefbigen ein paar ma( cbclicy gebaftcn, hot er gan§ unmmiityitt nnb ungemòbnficbe Dbnmac&ten, beftiges Ofcifien im Untcr* feibe uubdu||eren ^eticn bei Ztibtt befommen,mit unferfauffenber abroceb- (cinta $>&, ^atttgftit, ^etfiebwng be$ appetì obftruaione urinae, tumorefcroti &c. empfunben. Ó?acébemerauc^bocvi)erftcbcrtc/bapcrin bcm sr©cpmal)figen ^^Tept^tafffic4| aQct: 50?dgid^ett bebùnct, finecmal cr aucfc obnebemfeinfonbcrlic^erttcbbaberbe^llBeibe^^olcféroar, fobMte nicbt alleinbie$rancfb«itan, fonbernerrourbeauc^mitcinerGonorrhceaviru- lenta ùberfaUen, baranerfùfcfongbatmùfien ceirenlaffen, bia ercnufiefc mieber ba»on befrewet roorben» £)a aber fic& biefer allc$ »citcrn #eyfcl)fajfa mitfeiner perbdeytigengrauenentbalten, fobaterinbefienin (Svfabvung ge= b,ra$t,roie fie an einem ^dpifc^en fluore albo iaboriret,baber er ft# belebren lifientuitt: ... Obernic^tbeverjeblfenUmffanbenfiCvbeéroeitern unb nabern Um» gangtf mit feinem SBeibeju entfc&tagen bere*tiget fey ? Epicrifisin CafumV. 1) De debiti canjugaitt remi rfiìone marito fatta ob conjugemfluore albo virulentolab or ante m-. 2) haec remiffio tanto magis iocum habet, quia vi- rulcntia rmnifeftata fuit per communicationem contagli venerei in maritum, sìqua? infcctio mariti admodum eximiafuit,teftantibus omnibus morbi fignis, imprimis vero infolita lipothymia; 4) quo etiam pertinet, quod bie infetrus maritus curationi medica? fé fubmittere & ab hoc communicato malo libera- ri debuerit : 5 ) quod virulentia conjugis infeftae admodum gravis fuerit, te- ftatur praecox &vehemcnsillius communicatioin maritum, nec non gravi- ras pathematum, quae fubito in eodem orta fuerant, (6) Quare omnino tanta fi- de proprio fuocorpori &fanitati obligatus eft maritus, ut poft fupcratam pri- mam infectionem, impofterum omrti ftudio novum periculum cvitet, quod non modo fana ratio di&itat, fed quod regulae Juris Natura? de Officio homi- O vis 9 ( i°6 ) 9 niserga fé ipfum rigorofe poftulant, 7) neque quidem tantum fluor albusvi- rulentus, fed etiam ipfè benignus praejuehciofus eft, ut fub coitu mares divcr- fa corrupta feraina morbofa fufcipiant, indeque praecipue in genitaUbus per- verfos humorum affluxus, ftafes, confufa ulcera, tumores, pruritus ardores&c. experiantur; 8) hinc mares, praecipue plcthorici floridi habitus, aut dyfcra- fia fanguinis laborantes, ne dum quidem fluori albo benigno conjugum fé concredere debent, CAPTJT V. DE SUPERFOETATIONE, MOLA ET MONSTRIS. f 1. UEmadmodum in praecedenti Capite de Conceptione altum eft, ita hoc ordine de intricata Superfatationi* dottrina differere placet, .' quam pecuUari Libro (quem tamen aUqui alteri AuQori jadfcribere malum) Hippocrates (a) ventilavit Se commendavit : [ambigunt quidem Auftores quoad definitionem, quemadmodum Paraei (b) definitioném Superfoetationis Zacchias (r) reprehendit,aUi Herculis Saxonia? (d) definitio- nem ampleftuntur, quae cum Paraeo admodum convenit, quod fit fecunda conceptio poft primamfatla, quo alii Sennerti(^) definitionem referunt in- fuperquetaxant, quando ex diverfis congresfibus pluresconcipiunturfcetus: meliorem quidam alii fubftituunt (/) Dolores, quod fitfcetus alter, gravida jammuliere, conceptus , aut fecundum Zacchiam (g), quod fit conceptio fupra conceptionem fa£a, dum mulier, quae jam concepit & gravida adhuc eft, ex novo coitu & novo femine aUum infuper feetum concipit, hincJNeo- terici Medici (b) fuperfcetationem appeUant fuperimpraegnationem (cine Ubevfcbrodngerung)& Ucet varii fuperfeetationis exiftentiam in dubium vo- cem, aliqui tamen illam prò reali, licet raro cafu, aeftiment (/) , propterea eb diverfos intervenientes cafus etiam haec confideratio JCtis Se Medicis deci- denda proponitur. (a) Foefius in fina OecoHoirtia hunc librum Hippocratis effe teftatur. ; (b) Paraus hanc definitionempropofuitinfuis OperibusL. 2 J. e. j 2. (e) Zacchias l. x. tit. 5. qu. 4. n. 1, (d) L. 4. Prociica c< 2-7, (e) Praxeo* Q 9 ( io7 ) 9, e) Praxeos l. 4. P. 2. Secl. 4 e. 6. (fi) Fernelius Pbyftol.l. 7. e. 12. Gorraut definii, medie.fH, 113. b. Foefius Occonom. Hippocratisfiol. 22%. a. (g) L. x.tit. yqu.^. ti 1-5. ' {fi) Joan. Baptifla Pius in Annota*, prior. p. 365. (i) Mortimis Wejnrichius de Monftris e. 14./). 129. Blaftus in Notis ad Vesling. Syntagm. Anatom.e.7. Zacchias l. e.q. 4. 11. ig.it. qu- 3. talem cafium ad- modum intricatum Ef vix dabilem refiert. confi. Cafus D, I. S. Albrecht de fuperfiitatiene; cujus mentio occurrit tatteHen 3ttNW^H UCH flel^tf^n ©0* (bea„ouf baé 3
ter cafus baifyct tveifcen, ucmlifè oaf in fclfriger SJacbbatfcyaft ncuitcÒ eine 25 wxi $rw |u «Jvebcaflorff, fo ar,bertt)alb «ffleilen »on bannen Heget unb ben] £err Dbrifi eoo ailfelb auf ftnbau ge&bre, mnert)alb 20 «SBoien 2 qe* funbe Stinger jutSBdtgebobren fiabe, afe cine Sot&fer ten 18. ©top, turò Cernaci) elneh^n b-:a j. Ocfo&r. biffe* Sa&t**, nel$e autfjtwnbtm^rei Nger bie'et Oemeine jtr ftettorp, Sabrria, Dffené getaufff fóorben, unb ac uotv ani fceben tvacea, jrt>o$ fé» baé leftte $inb efmas jarfer unb (letocr al* ì)ai crftc Hac Mifioria commetta- in geitHigcr neucn 3ctfnn^en tton gelebt' te» ®a0l(t\. An. 1725. No. 87. p. 845.846. defiuperfiatatione. Bartholintts , Cifla medica. Loculo ì%. p. 389. Scburigius de conceptione Muliebri p. 253. 257. 260. 5tc?. 3. cup. 1. ;. 3. Stiperficctationis exemplum. Riedlinus in oh- ferv. med. cent, 1. obfi. 2 2. Marcus Donatus Med- bift. mirab. Lib. 4. e. 16. • Sftpcrfxtatio fiùfipicicnda. §. II. An itaque Superfcetatio a£tu contingat, Au£tores prò Se contra difputant ; quemadmodum multi occurrunt, qui illam negant (a) , plures vero iterum rcperiuntur, qui illam affirmant, (b) imo qui repetitae fuperfee- tationis (e) mentionem faciunt, hancque fuperimpraegnationem rationibus (d) &hiftoriis(*J tettante, imo exempla fuperfeetationis in brutis (f) allegant. Proinde],Auclores de caufis fuperfeetationis difeeptant inter £e, fiquidem plu- rimi accufant cumHippocrate(g) aperturam interni orificii uteri: Attamen judiciofe Zacchias (h) concludit , quod fub novo & valde libidinofo coitu illud orificium denuo referari queat : Ego vero judico , quod fuperfcef atio contingere queat, fiquidem ad concipiendum non aeque necefté eft, ut femen cavitatem uteri ingrediatur (ut fupra monitumfuit) & fi aliquid immateriale feecundationem efficere debet, non neceffe eft, ut orificium uteri internum aperiatur, fufficit quod in terna libido utriusque conjugis & intentio & prò» penilo ad generandum fingularis fatisfaciat, quippe quae perinde ad gemeUo- rum & rrimeUorum concepturei contribuii, (a) Numertm \negantium recenfentZacchias Li. tit. 3. qu. 3. n, 1. & j. Fratu . O 2 ckenau 9 ( 108 ) @ ckenau fiat.med. x^.p.222. Dioni* !8on€rjeuatitja.'tmb ®tiw(M UCb P. 2.e. 4x.it. Ulftat. in difip. de Mola. Hildanus Epiftol. Cent. 1. Lanceanus de Mola generatione & Cura. Mauriceau »on ©#watiget|<$aft unb (SeMUjcca. ». 9 7. 100.1 o 3 - 109. De molis quos fiamma per m»ìtos annos imo utque ad vita finemge- ftarunt, vid. Schenck. I. e. obfi %. 9. Vateru* exercitatione Pbyfilologica feti. 3. cx.tb. 5.^-56. (b) Lommius, Cafip. Hofmann. Bonetus, Mauriceau idfiaciunt, it. conf. Hozcb- fteterus Decad. 6. Obfi Med. p. 697, it. Ettmuller virginibus E? viduis nttl- las concedit Molas Dionis Don €cicugung un&0ebutt be$ a»enf<&en. Part. 2. cap. x6. idemfientit. §. Vili. Ad forenfem itaque Molarum trattano nem pertinet, vt nunc in edine recenfeam illa figna , quae molam a feetu legitimo diftinguunt Se haec fequentia propterea annotarimerente, 1) animus eft dirigendus ad cau- fas antecedentes, e quibus interdum fufpicio de geftatione molae ortum tra- here poteft: 2) pertinet huc irregularis menfium emanilo & inopinata rever- fio,'quippe qui flatus omnino dubiam reddit veram impraegnationem : 3) fingulis ferme menftruis periodis feeminae in abdomine infolitos dolores at- que tenfionesfentiunt, haud vero exquifitum embryonis motum percipi- unt (a); 4) confuti & infoliti dolores impraegnationi haud familiares huc referri inerente, qui a primo ilio tempore oriunte, in quo dubium occur- rit , an fcemina molam, an vero embryonem geftet : 5 ) concurrunt etiam in- foUtaemorbofaeaffUQtiones, quae genuina: impraegnationi non funt'eommu- nes: 6) motus in abdomine, etiam medio, quod praefumite tempore, funt vel nulli, vel confufi , vel ab ordinariis foetus motibus perquam difereti : 7) fub mutato etiam fceminarum decubitu abdomen quaqua verfum vomite, quod fub legnimi embryoni- geftatione haud obtingit, $) autfi in abdomine motuspercipite, tunc il.e magis confufe fpasmodicuseft, qui ab attentisi expertis fceminis facile difeerni poteft : 9) talis motus ficut ante juftum tem- pus, quo in abdomine inchoare deberet, percipite , ita poft ordinariutn medium geftationis tempus iterum adeo confufus eft, ut ex ilio ftatu feemi- nae admodum perturbenrar & in aliquam dubitationem rapiantur, imprimis dum ille motus non ira congrue increbefeit, ut fub ingravidatione fieri folet, (à) Weifiàm Jf>ebammen»'&u<& P. 2. e. 41. 9*. IX. Praeditìis fignis adhuc varia alia annumerari debent & qui- dem io) confufus ille motus in abdomine ante medium geftarionis tempus adeo • ( "3 ) 9 adeo interdum exardefcit, ut foeminae propterea aborram metuant, n)qui motus enam a frequentiori ilUus motus exacerbatione per reliqua tempora continuat, iit ex eo figno foeminae de vero conceptu omnino ambigant : 12) oritur fubinde mox ab initio pnefumtae impraegnarionis fufpettus tumor in pedibus, 13) nec non praeter (bjitum mox ab initio abdominis tumor oc- currit, qui perinde cito increbefcit, 14) & hic tumor etiam deioreffe ob- fervarur, 15) quid quod magis dolorificus exiftit, 16) Se facile manu ab u- no latere in alterum premi & converti poteft, qui tamen remittente manu mox in priftinum locum vergit: 17) adeft infuper in utero molefta gravitas ponderofa, quae in vera graviditate non obfervate, nifi ultimis fortefepti- manis : 18) mammae funt laxae (licet tumidiores (a) neque lafte fcecundae, aut non nifi paùeo Uquamine aqueo refertae: 19) foeminae tales animo funt mo- rofiorts, anguftiores Se quafi valetudinariae, 20) in regione fuperiori etiam magis tabidatfóonfpiciuntur. (a) A. N. C. Dee 2. An 9. obf 15 3, §. X. Ad haec figna ulterius accedunt reliqua & quidem 2 r ) in ta- Ubus fceminis color faciei magis pallidus eft, oculi vero plus turbidi & col- lapfi funt: 22) coincidere proinde varia alia pathemata, quae magis rei or bo- fum ftatum produnt, 23) ex haec figna deant ultra ordinarium geftationis tqrminum, undè feeminae tanto magis de cerritudine veri conceptus ambi- gere continuane 24) tumor ventris adeo irregularis eft, ut quafi magnum pondus in omne abdominis latus pronum in utero percipiate: 25) omnia fymptomata, quaecunque impraegnationem aemulari videntur, maxime funt conrufa: 26) vires talium fceminarum funt proftratae : 27)tumor porro in infe- riores magis regiones decumbit,28) óeexeretioni urinae varia adfert incom- moda, 29) menfes anomalice interdumerumpunt &praefentem ftatum omi- nofum & confufum reddunt, 30) qui etiam interdum piane fondi & decolo- res effluunt(«), 31) propterea exeretio alvina multis turbis eft obnoxia* & 32) per vaginam uteri poft 5. aut fèxtum menfem nullus eminens motus percipi .poteft : de quibus fignis paffim etiam Aù£tores mentionem injiciunt. ( in. voluntarìa, artificio/a %f fiabulofia. vid,Zacchias l.c.n.40. $. XV. In dottrina de monftris Ulud praecipue erudita ingenia ve» xat, an homines qui concubìtum cum brutis inftituunt , (a) quod crimen Sodomkmvocanr,(^)&iUosbrutefcere(r) dicunt, qui hoc crimine fé con- taminane edam ex hac permìftione perfette generar e queant? (d) & an ex hoc concubini fcetusmonftrofus mixtus proveniat ? (e) Ego quidem prò certo habeo,qnodipfa fola anima hominis per firmam imaginationem & communicatam ideam etiam'ex legirimo concubini corpus monftrofum for- mare poffir: undeproimpoffibili minime habeo, quod derur generano ^ho- minis cum bruto, quamvis illa difficilis fattu óccreditu, imo edam rara fit: aft qui huic fabube aufcultant^ quafi in ovulo vel hominis velbrutijamiUius generis vel fpecìei Mneamenta&ftamina attu exiftanr y illi omnino ex hoc fàfóffimo, raùonijfeniìii &obfervatiani contrariarne; fundamento, hanc ge- nera- 9 ( "7 > • nerationem abnegant, licet peccatum illud Soctomiùcura, coitum nimirum hominis cum bruto, attamen infcecundum', coricedant; aft fubito argu- mentanrur, quod ipfi cum fuis ocuUs non obfèrvarunt, id edam fide dignum non aeftimant, propterea aUorumirelationibus fidem haud dant , fed fé quali prò judicibus & arbitris in hac caufa veneranrar, ac prò fuo capra aliorum re- lationes prò fabuUs habent, eoipfo vero ipfi fabula fiunt: & quamvis inter multas relationes aliquae dubiae Se incerrse exiftant, tamen neque propterea ncque ex fkjfo pFincipio, neque ex manifefto praejudicio omnes hiftorias vir prudens indubium vocare debet, ne foli fibifàpere videatur: & licet bruta animala dupUcis fpeciei raro fcecundum habeant coitum (/) , tamen pro- pterea. argumentari non licet, quod hominum concubitus cum brutis ab- folute infcecundus fit : quod vero Ulas hiftoriolas, inter antiquos Mytholo- gosobvias, defemihuraanismonftris(g)& centauris attinet,tuncillaefatisfu- fpettaefunt. (a) An homine* cum brutis concumbere po/fint, ventilantnt Rejes Qu. 45» Fort, Fidelis Relat. Medie, l. ì,fiecl,%. cap. 4. 5. A. N. C. cent. xo.p. 5S^.fieq. Mulier de Jure pragnant. e %, th. 30. (b) Althufius DicaologLi. e. x 27. ». 14. Carpz. Prax, Crim. P. 2. q- 76. n. 20. . CO Qothofred. ad Leg ó.digeft.h.t, Ungebauer in difip. de deliEtis carnis e. %•§,"*>. (d) Ex bumano fiemine cum bruto comtnixto tiullam generationem fieri vid. Zac- chias Confil, 21. qui contrarietatenrbujus afferri ibidem n. 2. &fiqq-pro- fiert. De generatione ex coitu hominis cum bruto, vid, Fidelis l. e, Carpzov. Prax, Crim. P. 2. qu i6.-Tiraquellus de L. L'. Connubiorum l. 9. a. 168. Farinacius Operimi Criminal, P, 5 qu. 147. Jaachimus aBeuft. deMatrim. . e, 6, Menocbius de arbitrarti* Judicum quaftion ./• 2, cent, 3. e. 286» Su mon. Prafi. Academ. P, 1. difip 14. e. 4, th, x, ubi multi alii Autlores ci- tantur. (e) Quod ex coitu legitimo fottìi* monftrofu*generari queat, vid. Rejes Lc.p, 541 fc'54*. * Longum Catalogum Autlorum, qui exempla fcecundi coitu* hominum cum brutis recènfient, attegatZacchias l. 7. tit. 1. qu. -3. n.\2 3. (f) Zacchias l. e. qu. 3. n. 7.$$ 21. Dattir tamen talis fcecundus coitus, ibid, - - - «.8-9.^23. (g) - - loc.cit. n. 24. §. XVI. In monftrorum dottrina movete etiam quaeftio an mon- ftra fint viva ór vitatta? ubi iterum diftìnguendum eft , inter concrenonem monftrofam,moIaticam&monftrumperfettum; pleima itaque monftra, nifi vel ante partum in utero, vel fub pàrtu vita priventur, omnino viva ÓV vitalia exiftunt;" quae tamen haud diù vita fruunte, fed brevi extinguunr tur (a)i hinc Auttores parallelam illam quaeftionem proponuro, qusmon- Pj ftra 9 C u3 ) ® ftra vitalia aut rVmus talia -fint (b)'/ quam vis ve»-o plurima monftra citiusin- tereant, dintur tamen esempla monttroforum hominum, qui perpluresvi- xerunt annos (r); altera qureftio, quae altiorisMndaginis eft,proinde in Caufa Forcnfi proponitur, quaenam monftra anima rationalì^prtedita fint (d)? ubi (ciendum, quod omnia monftra-, qua; attive ab hominibus gencrantur, ani- ma etiam hominis gaudeant; multum tamen eo etiam confert corpus huma- tiae figura? quadantenus accedens : Se fi diftinguitur inter hominem perfe- £lum & imperfettum , quaeftio paraUela movetur , an anima humana fit in corpore imperfetto ? quam amrmative decido, ubi etiam major&ipe£hl$ eft habcndus animae, quam corporis : quodfivero tale monftrum-capite ab- folute brutino praeditum fit, tunc neùriquam illud prò homine aeftimari de- bet; fi vero aliquale tamen brutinum fpecimen praeter reliquam humanam capitis fpeciem obfervctur in monftro (id quod etiam a nuda matris ima- ginatione provenire poteft) (e) tunc rabjettum tale prò homine declaro; quae vero nuda corpora brutina funt, illis etiam nullum jus hominis com- petit: & ir^ ejusmodi partus brutini, naturali ratione ex vitiofa conceptio- ne provenire poffunt (/*); fubinde feiendum"", quod in concubitu cum bru- to homo mafculus generans, vtpote principium;emincntius, hominem ge- neret(^)j a quo etiam anima humana provenir; quod fi verobrutum mas- cuUnum cum fcemina humana jconcumbat, non homo fed brutum inde gè « neratur, licet aliqualis humana figura in corpore monftri reperiatur, quod. ^pofterius monftrum propterea privilegiis, humanis partiefeps fieri non pot- eft (g); denique quidam afferunt, quod homines cum brutis geniti, etiam beliuinis moribus prediti fint. (*) (a) Zacchias Z.7. tit,x. qu. 2. ». 19. ■ (h) r - - l,c, qu,6. fVeinrickdeOrtu monflrorum c.2,4. (e) confi, praditli Autlore* qui de monftris ficripfierunt, & Bartbolinus cent. 1, Obfi, 66. Aldrovandus, Schenckìus aliique. (d) Zacchias l. 7. tit. 1, Qu.4. Fort. Fidelis Relat. med Lib. 1*Secl. 8. cap. 1. 2. (e) Fxtus in dimidio capite boininem in altero capiti* latere carpionem refierens, vid. Marcus Marci a Rrcenland Idearum Qperatricium /.i.c. 4. An mon- ftrum belluino capite praditum prò homine haberi debeat? vid. Zacchias l. e. qu 4. n. 14. & Confil. 21. (fi) Danturpartu*mariniti referentibus Solmutho cent. x. obf 62. Borelk,eent. 3. obfi. lì* Partus variorum animalium A N. C. Dee. 1. An. 2. obf 160. Partus avis viva Salmuth. cent, x.obfi, 66. Partus gl'iris Bartholin.cent. x. hiflor. io. Partus aliorum animalium vix-fide dignus aHegatur etiam a Re- jes Qn.^6. p.431-433. -. ._ . k . ,, (tt) Monftra fieetmdum l, 14-ffi. deftatu hominis non habenìur in Jure prò hominu S -• -v "'"'** ' bus, 9 ( "9 ) 9 bus, quia nulìius tifius ejfepojpmt in republ. unde de commodisreipublica non participare debent fecundum Simqucm Prof. Acad. P. i. difip. 3 th. 2. (b) Hac ratione valet judicium Facultatis Theolog.yenenfi.vid. DedekeminsCjk- fil. Theolog. Voi. 1. P. 2. L. i.fetl. 3. «7. p. 429. Simon Prafi. Acad. P. 1. difip. 3. th, 2. p. 270. &J" difip, l'i. th. 33. p. 937. SBann Abet ex concu- bùu cum beftiis bie SWifigebnrt lerrfl&ret, ifl ein Unfttftfeib. in maeben, fo bie recate ©eife vom £aupt bté auf ben guf einem 3)?enfd)en, bielincTc abet einem S8iet)e flleit& ifl, w/ e©»*™, fo balfen tujt bafùr, trofetne US $awpt tinti «IBenfc&licJjrn Jpùnpttà ©eftolt 6nt, bflfj in bepbetlenen gàlleti fcic Saufe einet fblc&en «SRiggeburt mtfratbeUcn / in 2lnfeb»na ba$ bai J&a«pf Tedesanima rationalis ifi, uab iretl baffelbe eiacgormemeRfcblitbeé Jpauptcti bai/ tfi ba&eto a&juae&meB, boflinberofelben />«»*« monftrojb eine 3>»enfc5# liC^e betnùnftfge ©eele fet). "W pracipuevalet, fi homo mas coivit cum fil- mina bruta, confi Fort. Fidali* Relat. Med. le. cap 4. 5. ^ ^ (i) Rejes qu. 4$. j>. J49. £5"' 550, ' :i/ '* ^J '"'.; 5» XVII» Quod caufas, quae. ad monftrorum generatfcmem contri- buunt, Jiarumque indagationem attinet, tunc haec quidem quadantenus ad, Medicum Forum fpettare vedete, haudivero propterea ad Medicinam Le- galem five Forenfem perti*»et, quare hanc aetiologiam hoc loco non nifi in tranfitu attingere lubet: funt qui utero (a) hanc injeiam faciunt, eidemque ex diverfa fpeculatione genefin monftrorum. imputant, nèque aeque mitius judicartt,qui utero vel nimis artto (b), vel nimis laxo & ampio monftra ad- fcribunt,ficut uterus nihil ftruere poteft; neque monftra ex'accidenti con- flantur: proinde monftra neque aftris(V), aut inimieis fiderum conftellatio- nibus aut influxibus imputarì poflunt : tanto magis fàtua,futilis & anilis eft traditio, quae monftrorum genefin fato(d) autaUcui praeftabilitse harmoniae adferibit, quae ruftica magis fabella Se ignoranti» afylum, quam Philofophia eft : lepida infùper eft affertio, qua feminis mafculini aut fceminini imtempe- ries & vitiofa quaìitas accufàtur, dum enim femen mafculinum vitiofìim ad ge- nerationem piane inhabile eft,feemininum vero adiftam nihil attive contribuit, hincobfoleta haec opinio, neque in ratione neque in obfervatione fundamen- rum habet: porro ridicula eft opinio, quaevermiculos inferrane monflrofòsrj fecundum Lcewenhockium & hodiernos Philofophos comicos Se phantafti- cos accufàt, aut fpiritas fyIveftres aut brutinos ab extra ex aere infpiratos fecundum Sturmium,denunciat : quid quod intemperies uteri, quam aliqui, & praecipue Rodericus a Caftro, accufant,nihil monftrofi generat: neque fanguinis impeitas monftrum ftruit alitque, neque Deus aliquid format mon- ftrofi, qua? blasphema effet affertio ; interim ex occultisi divinis judiciis mon- ftrofa tajis generarlo permittite : equidem nararalia monftra perverfae ima- ginationi(0 gravidarum adfcribo ; Se haec imaginatioperverfa, quod monftrc*- a» @ C 120 > $ fisgenerationibus anfani pro.'beat,tam ili integris Ubris, quam multiplicibus obfervationibus comprobate Auttor&us (/), ut fupertìuum effet, rem to- ties trattatami retraÉiare: imo hrec imaginati-a aliquando'caufa eft genera- tionum brutinarum, ut fupra monitum, neque rationi repugnat, quadra- ne diabolicaeQr) figura? monftra per imagination^m generata fuerinf: '■' #, (a) Bartbol.rnAtl.HBfifh.bol.^.p..-2$.dkit'. quoc} uterus,fic-ofhcina rerum Ini» rabilinm ; fied quqmvis officina fit mi rabilittm, tamen ipfie uterus monftra profierre non poteft. "> . {b) Ad generatione* monfirorum, dicunt nonnulU quod contribuant arda ventris compreffiòhes 'treno fi* WSSetfer fo febr f$KÙ{jren)vid Licettus dcMon- f"' "/iris P. 5. e 2.p.6%. Weinrich de Monftris e. X4-p. 132. A.N.C. Dee. 2. An. 2.obfi. 102 cum Scholio Scbroeckii. Franckenau fiatyr. mcd. X2.p. 217. &T" 218 • Zacchias. 1.7. tit. x. qu. 2. 11. x 3.14. (e) vid.Rejes qu.45.11. 1 1. X2.p. 540.^ Li hac opinione Paracelfis* &-Q?adin A- "ftrometeoralogica verfiabantur, confi. Zacchias l i.tit. x.qu. 2.h: io. Hanc fientmtiam etiam fioverunt, Herodotus, Albatius, j^uliurfMateruus Faber 0 Stapulienfi*& Cardano** (d) Zacchias l c.n.xo. *ùfa (e) Welfibdus im J£>ebammen<25uc$ P«2.c. 39./».552.553. dicit: quod mon/htum fit aclus & error natura. Imaginatiouis efficaciam in monftrofas genera- £i0et,ifti. Zacchias Confil. 21. ri -. (fi) Conftrantur inter alios Sennertus de coufievfiu & disenfiti Galqnicorum & Chymicorum Rejes qu.4% p. 542-544. Fienus de vi ini aginaiionis in gra- vidis. Zacchias l. 7. tit. i.Qu. 2 11.17 -19. Lutberns Jcribit Tom. TX. Altenb.fi- 9 5 x. b. ^<& %tìxvtdt nocj) roeftl,"t>a i$ ein rieinet ftaafce »ar, ba$ ju 3fenacv eine febbw unb ju^fige Matrm eia «Kaij gekbren bfit,n>el' d)e$'bat)on wat verftelottimcr, barum Daf cieer ton ben 9ea$barn einem DUfcen eine ©$eOe fcat angeljenQef, bar} bat>ot bie anbern folte» bitu»eaflte< l)en, betfelbe SRa^ mit ber ©d)ellen ifl ber fc&toangrui %wm aufgeftcffen nub begea.net/ unb bietreil fie e un um ben £a$ bie $rucbt in ibwm gefte bacon bie ècftalt bejfelbcn X^ierlctnf acrricflet l)af. wJ^im Commem. in Genef^. v 39. 6#) %'«■ i <\p.545-^ 546-PWipp-Peuft-Chirurg.Parifienfidans la Pratìique des Acouchemens, infiantem diabolì formam repraficntantem ex utero extra- xit, quamfiormam utero geftarts mater, ex infipeaione imaginis, qua Mi. chael Archangelus cum diabolo pugnan* deferibebatur, fi'bi imprefferat- Partus monftrofins idolum Fizle Puzle refierens Gockelius Cent 1 confi 97 Cent. 2. confi 50. Ex confipetlu atbiopis gravida peperit infiantem athiopi- co vultupradùmn: Lutberus in Genefi e. 30. v. 39. Ob adfipetlum candi- da piatirà vtrgimsandroimdàpeperMKathiopico regina candidum infatitem. Heliodorus hiflor.atbiop.Ltb. 4/tf io. M7& w.+tiambdicr Latt. > Catech. P.$.p. 44. §. XVIII. 9 (i2i ) 9 L. §.'XVIII, Sed nunc alia intricata occurrit quaeftio , an Monftra a Diabolo generari poffint ? & quidem per modum -coitus cum nomine : in qua decidcnda a nimia credulitate & fuperftitione,- fed etiam a nimia fpecu- latione-& fcepticifmo abftinendum cffejudieo : multi negant (a) coitum di- aboli cum hominibus live in incubatu live fuccubaru, multi tamen viciffim hunc concubkum admittunt ib) eundemque variisobfcfvationibusprobare contendunt, ubi denuo aliqui diftinttionem proferunt, an diabolus cum fce- mina concUmbeie&an'cum eadem prolem gene:ì.re queat? prius Conce- dile, pofterius^ negant :(c) prò iiluftràndihac intricataquoeftione, iterum qua?- ritur, an diabolus poffit corpus aflumere? quamquaeftionem affimiativa deci- do fententia: deindequaeritur, an diabolus cum corpore concurabere pos- fit? Se hanc quaeftionem iterum affirrno ; denique, quaerirur, an in hoc cor- pòreo Concubitu diabolus naturaliter generare poffit ? hoc-ego nefcio : intere;*. tahienattualemgenerationem dlaboj.0 non Concedo; (*)' fed fi \crum eft qùbd dente, Vagioncs (4) fi\ e Vampforcs aut Cambiones fSBeC&felbafge, * ^ben, ifòtelftòpffe b6fe ì)ttt#>r) tunc ejusmodi liberos fuppofititios prò glaucomate a diabolo habe:>,qualia glaucomataan diabolus formare poi7ìt,mi- nime dubito. (a) Nicolaus Remigius in Damomlatria l. x.c.6. Petrus Boyftcaukb. de Hifto- riis prodigiojis. Kornmann de Jure virginum e. 35. Francifcus dePon- tinibius de Lamiis. Godulmann de Lamiis l. 3. e. X111. 32. L. 2.e. 5. ». 11. , Fichardns Confil. 112. Klein Uufer uc^una beé 5Wfreret> Bicrmann de Magicis Aclion th. 32. Marti- nus Arles in traci, de Super flit. e. 7. Nicolaus "-/aquerius in. flagello ba- retic.e. 2. Carpzov.Prax. Crim. P. 1. qu. 49.11.35.£^35. SimonPrafi.A- cadèm. difip. 14. e. 5. th. 2. n. 3. Petrus Martyr, Chytratts,Broideus, Bier- mann, Joh.Bflptìftà a Porta, quos Del Rio l. i.difiquifi. quaft. x^.aUegat. Torrcblanca 1.2.e. 30. addi* Eugnbinum 1%. de PerenniPhilofiophia e. 26. Bodini Heptdplomeres ventilant quaftionem : an damones cum mulieribus carnaliter cohabitare pofiìnt ? Pagenflecher de Jtir. ventris difip. 2. de Cor- nibus & Cornutis §. 5. feq. (fi) Tale» Autlores àllegantur a Simone Le.«.3. Carpzov.l.c.n.^. conf.Cbier- land, de Sortilegio qv. l.n. 12. • Bodìnus de Damonologi'a l. 2. e. 7. Del Rio difiqnifi. Magic. I. 2.qn x 5. Lntheri%\Ul} dxCHafub Tif-DOm $fufe[ anb feinem SBerrt. Itém ™ Gemfcèp. Vip. m. 5 7. >jftotjÌjc$ tjl\ roob!, wie.man fagci, ut ber bfcfe <6e# (id) »« ben 3**berinaen tb«n fon, unb * 0- (te 0 ( 122 ) $ ?eou<& fcS&anaern, unb atteé Unajùcf anticften. # v.2.p.476.b delncu- ì* V Succubis. £er 2eufel Fan bur* feinen $5et)f(&laff mit reti «Wenfc&en niente jeugen Ober generiti*. Dannbauer Q^atec^. «Olilcj». i°arr II p 242 91m a!!erfcy»el)re!rea unb areulic&flea ifl ber Soe^-ioff ii«t fcen boUifdben ©eiffern, fo non £rren unb Unbolbcn »ollbrcc|t rritb. &p. 270. De con- cubini diaboli cum homine, vid. Speneri judicium im Tbeologifòtn SBeben* Cfen Tow. 2.^.591.E* 592. conf Fort. Fidelis Relat. med.hb.^. fieli, ^.cap.6. SDer Seufel fan in getoiffer anaenommenen ©cffalf mi' einem SKenfoben (Sc&anbe freiben. Speners<$\)aj[.«Bebentf.Part.II.cap. V. art. ». Sea. 2 x.p. 783. An diabolus cum bominine congrejfum^teneat ? affirmative Ù negati- ve ventilavit Frommannus de Faficinatione. Lib. ì.Part. 6.e. xy.p.Wfeq. (t) TÌ)omas l. 2 .fententiarum diftinaar. %. Toletus in Stimma l. 4. e. 15. Ah phonfius a Caftro de jufta hareticorumpunitione l.x. c.x6. Spregnerus in MalleoMaleficiatorum lib.2.difquifi.qu.x^. Carpzov.l.c. «.34-48- Si- mon difip.XIV.e. te eJbriilu* $0jarum i»on ben Sobfen ouferw* efef ; ou$ fanec olte , nerkbfe, un« frud)tbore SSBciber nit$t fruttbar maeben: ber Seufel fan nicbt red>tfcbaffe' ne SfWer uno Miracul tyun, fontern e$ futb befrfialitfe Mirami. (d) Freudiits quaft. confic de venefi. qu, 7 5. V 15 9. Scbroeter de Lamiis qu 6. Wolffii difip.eh.Sea. 3. thefi 13. Simon Prafi. Acad.P. x. difip. yth 2.p. 170 ~ 171. Merbitzii difip. de infiantibus Suppofititiis rd Nympbis Don SBecMelbalgen unb 5BofTemircn Molitor in dialogo de Lamiis c. 6. Spì-e- gnerus in Malleo Maleficiatorum. Frommann de Faficinatione Lib.\.Part, 4 Sea. x. e. 1 o,p 621, Salmuth. Cent. 2.^/55. Paulus Frifius Nagoh danus'm<8eric&t »on£eren. Voigtius in deliciis pbyficis cap.%. §. XIX. In hac monftrorum dottrina, fepofitisaUis monftrofis fpecuktiombus,quajiu^nemiUamquRin cafibus Forenfibus movcri foler, hoc • ( m ) 9 hoc etiam loco propono , an videlicet monftra interficere (a) liceat ? quam mortificinam nonnulli admittunt, ex ilio argumento, quia non funt liberi: ego viciffim, fub illa limitatione, quaeftionem ita decido ; quando monftrum principalius a brutino mare generatum fuit , tunc propter fcandalum illud interfici poteft, quemadmodum jam fecundum legemMofaicam etiam illud animai, cum quo homo concubuit, ob fcandalum abrogandum, combeide- buit : fi vero de nomine aut ex imaginatione genitum fuerit, tunc occidi non de- bet, nifihomicidiumcommittereplacuerit(£): altera quaeftio LegaUs iterum occurrit penfitanda, an monftrum baptizari debeat (e) ? vbi iterum nonnulli monftris baptifmum denegante) ? fed haec quaeftio perinde ex praecedenti- bus facile decidi poteft , videlicet fi monftrum participaverit de anima ho- minis, (e) omnino baptifma eidem concedi debet : an vero anima humana in'monftro reperiate, exeo quidam colUgere malunt,fi membrum princi- pale formam hominis habet, licet in reliquo corpore figeae brutinae con- ipiciantur* (a) Hanc occifionem concedttnt Mcnochius de•Arbitrariis jndicv.m quaft.I. 2.11. 2%.&fiqq. Weinrich de Orttt monftrorum e.41. Simon Prof. Acad. Part. x. di/p. x 5. th. 3 3. An monftrum occidi poffit, vid. Zacchias l. 7. tit. x. qu. x.n.x2. Weber de yure monftrorum jF. io. Mattb. deCriniinibus. (fi) Willebrand. difip. de homicidiis permiffis & impunitis cap, i. jf. 3. (e) Hanc quaftionem ventilane Zacchias Le. n, io, B" qu. 4. ». 3. Hutterus in he. Tbeot. art. 18. de baptifim e. 3, p. 650 Dcdekennus voi. x. de baptifimi ob- jetìo n. 7. Andr. Pruckner quafl. illuflrium cent. f. qu. 21. Beckmann. in Tbeol. Conficiènt. tit x fiéa. 5. cafi. 7. §. 3. An monflrofis partibus, quin ipfis etiam Cafrìp/ònibus baptifimus bona cum confidenti a poffit initiiftrari, Konig Cafi. Confi. XI. p.2 54. Lentilius Eteodromus mcd,prit3. p. 18 o. 181. Obftetrices obligantur jure jur andò denunciare monftrofiospartus loco d, bito » nam fi monftrafitas, ut ita loqui liceat, in confior matioite potiffìmum capitiì nimium fit belluina, fiatus illi ad fiacramentum fiìificipiendum inc.tp.ins ju- dicantur, quod vero determinare phyficcrum efl non obftetricuift. (d) Mcnochius de Arbitr,Iud.quaft.I. 2.cent. 5.cafi. 391, 11,26. (e) Simon Prafi Academ.P. x.difip. $, thefi 2. p. x 70. Lincker difip. de Baptifma cap. x. thefi 4. dicit. tota decifio hujus quaftionis dependet ab eo, an monftrum habeat animavi rationalem nec -ne. confi. Dedeckennus l. e. ubi in Refiponf. Tbeol. addit: «SBenti ober H$ Unfettiittl ttllcin aU $fcnf$, basoberé Rettole ein23iebacf!alfrt, tufrb billia bie £cili(ie $ 7. Cafus L .: &&-■■ Sempronio Secerdotìs honefta & pudica conjux; jam trium infantum mater, ultimum partum fatispericulofum experta fuerat & praecipue ob diu- tenam fecundinarum retentionem in mortis periculo verlabatur , #quibus, Hcet poft triduum a partu terminum, exclufis, ab hinc graviter aegrotare & acuta febre decumbere obfervabatUr, qua vero fuperata lattis fecretio ceffa- vit, quae in reliquis praegreffis puerperiis fatis pronità &fufficiens fuerat: Sa- nitate ita quadantenus recuperata , haec fcemina decema partu Septimanis le- verei & brevem menfium emanationem experiebate , proinde vero talia indicia denuo obfervavit, ex quibus fé iterum impraegnatam credere poffet; videUcet fingularem appetite dejettionem, ventris intumefeéntiam, Upo- diymicasmoieftias, cardialgias, ardorem ventricidi, menfium emanfionem, interea %< ® ( 125 ) ® interea vero venter praeter folitum magis &praematureintumuit,ipfafubin- de in abdomine pondero fura inconfuetum fenfum percéperat, fingulis men- ftruis periodis illam graves dolore? fpafmodiei corripiebant, cum pauciffima humoris, loturam carnis referentis, emanatione ex muliebribus : alvus erat adftritta, cor valdepalphabat, afthma infoUtum affligebat, facies eratpaUida &praetumida, pedes inflabantur , vires enervabantur & poft medium prae- fumtaegeftarionis tempus, venter in tantam molam accrevit, adì partus infta- ret : interea nulius legitimus morus embryonis percipiebatur : anxia Se ambi- gens de fuo ftatu Serapronia per maritum fuum Medico has quaeftiones de"ci- dendas proponit 1 ) An fé gravidam, aut alia adverfà valetudine afflittam aeftimare debeat? 2)An fecure& fine praefumtae praegnantiae praejudicio , medica ce^t eum eadem fufcipi queat ? 3) Quo Ula dirigi & qualis Therapia illa effe debeat ? Epicrifls in Cafum I. t) Graviditatem mentien* mola, 2 )Signa quidem graviditatis in hoc cafu fatis funt ambigua, 3)Molae vero figna fatis funt manifefta,ergononde mola, fed de graviditate merito dubitandum eft ; 4) haec mola ortum traxit e frullo fecundinarum tardius, difficilius &imperfettius exclufarum in utero refiduo , quod eousque adauttum fuerat fub menfium retenrione &lattisces- fatione donec illam molerei nattum fuerit, qua commode novisfpafmispeni- tus excludi potuerit, 5) totus flatus aflettatae graviditatis prodit omnino ad- verfam valctudinem, qualis fignerum fcena verarri graviditatem comitari neutiquam folet, 6) unde etiam menftrui infultus menfes & molam excluforii adfunt, ex quibus facile colhgere licet, quod ex utero aliquid excernendum, nihil vero in eodem retinendum fit: 7) praecipue vero tumor ventris confufus Se praematurus cum fuo pondere conjunttus defettum embryonis Se prae- fentiam concrementi irregularis teftatur, S) liquiderei reliqua figna morbofain hoc cafu obvia coihcidunt, cummorbofà menfium fuppreffione qualis in hoc cafu cum mole molari tanquam praeter naturali fubjetto convenit: 9) quare fine ullo daremo matura molae exclufio promovenda eft, Se quidem magis pharmaceuticaquamaliaarte(a), miiaipfanatura fponte in hujus molae ex- terminationeminclinat, (b) quia utplurimum tales molae alibi per pharma- ceutica remedia excludi poffunt, (<-)quia artifici» Chirurgica femper funt pè- riculofiora, (d) quia haec Chirurgica auxilia non nifi in ilio cafu locum inve% niunt, quando pharmacevticaadminicula artificem defntuunt, (e) Se fimul Q^3 interni ® ( I2« ) ® interni motus excluforii defiftunt &ceffant : -io) Therapia itaque ìhftituenda eft, matura fanguinis imminutione, ne reliquie cura» impedimentum fuperve- niat, deinde moderata laxatione motus in utero excluforii conferventur imo excitentur : porro uterum purgantia ordinentur, fubinde etiam conjungantUX pediluvi* &infeffusex fpeciebus uterinis conficienda &c. Cafus IL Generofi Nobilis indynaftia fuaviventis conjux36.annorum, Cho- lerico-Melancholicitemperamenti, quatuorjam puerperus feliciter forata', caeteroquin fanà Se vegeta, aliquando fé impraegnatam effe fenfit, attamen infolita impraegnationis figna fubindepercepit, ut de certa proegnantia dubi- taverit: poft decurfum triummenfiumipfa affligebaturinlolitis doloribus co- licis cum maximo animi angore conjunttis, quinullis adhibitis medicamen- tis obtemperabant; tandem ex utero fanguis exftiUare ceperat, ita ut nobilis illa perfona jufte abortum imminentem metueret,continuabant pertriduum hi dolores Se fanguinisfluxus : intercerebant etiam lipothymiae, ita, ut piane de morte ipfius adfiftcntes reliqui homines foliciti fuerint; tandem fub laboriofo Se periculofo conatu ipfa exclufit fruftum fungofo-membrano- fo-vafculofum fanguine turgidum cum fex roftris anatinis perfette conftru- ftis praeditum, quae roftra etiam pecuUari motu aperiente Se iterum reclu- dente/efe confpicienda praebebant: Generofus maritus ob id valde afflitte, an non dUettiffimae fuae conjugi nefandum fafeinum illatum fuerit, de fin- gulis crecumftantiis folicite certiorem fé reddere annitebate Se poftquam af- flitta conjux quantisper animi Se corporis vires recuperaverat, ipfa fubinde enarrabat, quod ante plees feptimanas cum admiratione adverterit, quomo- do famula domeftica pecuariam faciens aliquando mane cohortem anatum e ftabulo fuo emiferit, qui cum multo ftrepitu & clamore roftrorumvefuorum ridiculo mora inter fé difeurrerint variasque lepidas agitationes Se raatutinas falutationesfibiinvicemprjeititerint: an hic ipfi admirandus vifus adfpettus caufam ad hunc partum dederit,an vero verius _incantamentum accufari que- at, quaerit generofus maritus. EpicrifisinCafumIL 1) Conceptio monftrofa ex tmaginatione, 2) Animam principium fe- manseffein negotio generationis inter multa alia teftante naevi materni Se generationes monftrofae ex imaginatione provenientes : 3) tantus itaque eft anunslapfusjVtcommunitwpraYamfuàm. imaginationem tanquam ducem fé- ® ( 1*7 ) # fequatecVordinisnararalisfaepe oblivifcate, 4)hincinpraefenti cafu medi' tatio, admiratio, delettatio & firma idealis impreffio de anatum roftris prin- cìpalis hujus pr3efentis erroris caufa fuit, 5) haec in illud praecipue tempus co- incidit, quo conceptio contigit, ut ita mox adeo fedutta anima veram con- ceptionem immutaverit Se pravam fuam phantafiam in hoc negotio exercuerit ; ó) inde Uquet animam humanam e mixtione humana fecundum fuam imagi- nationem Se pólle & folere partes corpori brutino conformesftruere adeoque in membris brutinis vtpote anima humana operari: 7) hinc tamdiu ad caufas fupranaturales haud confugiendum eft, quam diu verae &perfpicuae fuperfunt caufae natealcs,id quod praefens cafus fatis dilucide teftatur. CAPUT VL DE ANIMATIONE FOETUS ET ABORTU. §. 1. IN ordine naturali poft praegreffas Forenfes trattationes maxime occurrit confiderario Abortus, qui malitiofe & proterve 'ptovocatus . promerita pcena afHigendus, prò qua rite conftituenda & Phyfici & Medici JCtis anfam praebent, in illud tempus inquirendi; in quo feetus per abattionem exclufus, nunc anima praeditus haberi debet & fecundum hunc tenorem per nefandum Abortum feetus animatus perditus & interemtus eft • ita Judicespce- nam in hoc cafu non mitigant fed augent : (a) antequam itaque de Aborra differam, illum nodum Gordium fojvere placet , quo tempore feetus anima inftfui foleat,utexhac notitia eofolidior &firmior decifio de Aborra forma- ri poffit. b) (a) Secundum diffèrentiam animati &^inanimati fiatus pcenam efife diaandam ju- dicarunt Struvius evol. L. L. ex 48. thefi 78. confi. Wildvogel in yure Embryonttm e. 4. thefi. 2. ubi plures aUcgantur Attacres. (b) De Abortii V Animotionis fiìxtus tempore, vid. Qàl'ef}!. @) «t vario, quod vtplurimu.r. feetus mafculus citius in\tero fémoveatquam fce- mina ; interim multi funt, qui afferunt, quod fcems^ion ftatjm a prima con- ceptione animamfufeipiat, quoniam illam a Deo demum creali Se fuccefii've corporiembyronisinfundi Ubi perfuadent : hinc nonnulli a 3.7.30. 3 5. 40. 50.80. conceptionis die animam infundi exiftinrant : (a) inde edam f'alfa illa innotuitcujusdam JCti (^Jdiftinttio, inter feetum & hominem, quali feetus non fit homo (<:), propterea ipfe diftinttionem inter animatum Se inanima- tum feetum non admittit, fed indiferetim omnem abortum extraordinaria (d) pcena puniripraecipit(, 208209. dicit: fiatus in utero nunquam fine anima exiftit, nifi mortuus fit: anima nimirum efl architeaa& elaboratrix fitti domkilii, imo in pri- mo conceptionis articulo anima rationalis prafiens eft, ceti forvia intrinfieca informans ;' provocat hic Anaor ad Amm annuiti in Parane fi cap. 4. Ziegle- rum in Jure Canon, ad Lanzelottum, nec non ad Stabl. difip. de Abortii p. x 3. Fientim de fonti at ione fxtnsp 84* Knobloch difip. anat. V phy fi difip. 24. cap. 2. Jf. XI p.6$-}. Durrium de anima propagatane. Dauielem Stahl.de Or- ni mentis humana. Vatcrum in Pbyfiol. Experiment. p.492. de ahficondito vita in utero negotio. cap x.§.6 confi Vaterus exercit. Phyfiolog.fiea. 3. e. I. p.S^Ejusd. difip. de infanticida imputati fignis diagnofticis Coroll. x.fxtus humanus.0 primo conceptionis momento animavi fiuam humanam accipit. confi. ejusd.difiput.tb. 4. p. 9. Themiftius, Scaliger, Sennertus, Bohnius etiam in Off. Med. dupl. P. 2. e. $.p. 622. &* 623. inclinant in eandem fiententiam, quod fiatus a prima conceptione animatus fit. confi. Speners gebefi$ ^JfliCbteil Fefto Annuiuiationis Maria t)on ber fòtvl\d)\)tit />. 426. ubi dicit: $tnbCC abireiben, t»eil im erflcn 51 ;genb(icF ber £mj>fàV>goffl Die è*eele »orbor ©Off, alleiti araufamer Sobffdjlna Vibid.P. z.p. 569. au$ ber ©fiabe ber furerei) Fommf au<& fon&etlia fi* i)flé ^ebefl' Wl* man fagf nitòt (jaben, fet) té Fein $obfa, unb alfo aOeé foidjeS abtreiben cor &0Z$ ein araufamer $obet einen *Nott>..p* 5681 addit: ©né bie Slnfrage onlaagef :Db bie «Dcaob nic&t be» ber l)0i)en i^ern fc&afft ale eine «Kbrberin amuqeben unb abm*trofen, Fan i# oi#f mit 3a anfworfen: benn ein anberé ifl cor avi foro polì, ein anbersf fioli, ba iwr bie* fem bai unferfleben einen abortum $u procurimi , foRberli# in ber ecflen 3eif, ì>a bie ©<$»angerfc&af( nocb iteeifctya't, f>\$ bit Snbluna be$ 2eibe$ bie @emi«b«if aiebet, ni$t tt>ie nac& unfern 9ìeau!n angele* roirb. Di«- nis non €rjeugung unb fteburr beé ^enf^et» /*&. 2. e. 14 fjwc loco inciden- zer aliqua addo : Pontificii movent quaftiones : i an abortus procurandus fit, ut po/fit baptizariì 2) an fiquidem partus nequeat in lucerti edi, femmi- na parturientis corpori aqua fit adfipergenda, ut infians hac ratione in ute- ro matris baptizaretur, antequam moriatur? 3) an infiantis in partu con- ftituti pes aut brachium aliave pars emiffa & foris apparens po/fit baptiza- ri: fiunt verbo Illuftr Thomafii in not in Lanzelottum lib. 2 tit. 3 p 645. fieq. ubi p. 628. cumLynckeroita ipfieCelebrisauthorregerit Hisadde, qua dijferit Nicol. Chriftophorus LynckeT difièrt. de baptifimo e 1. jf. 2. Primo autem locot inquitquari mereturt annoti illi, qui V una partefialtimfiunt ® ( 131 ) ® editi\ ex parte autem altera adhuc exiftunt in utero matri* , ftnt haptizan- di ? Didt fiumma Angel. in verbo baptifimi memb. 6 quaft 3. mtiltiplices e/fie opinioncs Canoni/lanuti in hac quaflione ; primo enim Thomas p sfumiti. quaft. 68 inproblem xx. concedit quidem, rcgulariter expeaandam effe to- talem egreffìonem, fi autem mortis periculum immineat, & caput primum egrediatur, partum debcre baptizan, quia in capite fundantur omnes fien- Jus-, quod rz5 alii affirmant, licet quacunque alia parte egredientejnodo pe- riculum mortis immineat, ita tamen, ut poftea, fi integre naficatur, iterum conditionalis baptifimus fiit adhiheudus, hifce verbis: Si non es baptìzatus.e- 00 te baptizo, fi autem es baptizatus, ego te non baptizo ; fied quid de tali baptifimo fit habendum infra cap.\ jf. 7. dicetur ex Luther0 Tom 8 germ. Jenenfi.fol 51. ubi hunc haptizandi modum vocat intolerabilem, propterea, quod incertos reddot homines , ut nefciant, utrum fiit verus baptifimus ? Nos potius fequimur Dedekenn Confil. Tbeol. V. x.L. 2. de baptifim. ti 1.2.3. qui negat, baptismum adminiflrandum effe nifi in eo, qui totus fit natus. arg.Joh. i.v.$,Augufliti Epifl. 57 ad Dardan. Luther, alleg. loc. n 50. e. quod certuni de pofthum.hared inftit. add. & gloJJ in e. xx4.de cotifiec.dift. 4 quod & variarum Ecclefiarum confiitutiotiibus E cclefi. fianchimi reperi- tur, inprimis autem ciarlivi id redditurper fiana.EcclefiElea.gen.art.lib. 6cap,wn Der 9eofb; Xaufe. ibi: Demnad) benn bie beilige Saufe ernga» cramenf ber SBiebergeburlb ifl/ «fertert bie SRafur biefeé ©cecamente § fcaé $inb, fo taè ©acrament ber SBiebergeburft) en.pfcben fon, iam an fcie SJBelt flebetjren fetj. Eadem fiere verbo invenies seenni. $irc$Qi\ fccr $0ib.$aufe in ver- bis: waènieiter- 8" SJèieberfàcbt. ^udwDrtn./o/. i7i. ibid.jum fu^fren tnufl K- Sic etiavt novimus cafinvi, ubi in patria obfletrici andavi propter- ea, quod ftiafiu parientis, qua ob pudorem paflorem (putabat enim eum adveuientem baptizatnmm effe partimi) admittere recttj'abat, fiatimi fion- dimi totaliter ex ventre egreffum, baptizaverat, panavi carceris adaliquot dies diaatam fiuiffe, Quod idevi obfiervandum efl in eo cafiu, ubi partus quidem perfieaus , oblitero tamen puerpera ob alia impedimento fieparari non poteft. W. iBraunfcbtiieiq. ^irebens Orbn./ò/. 69 in verbis fonbenfol» ({le iJClbetf'§rud)f. T.~\ An fiatus nondum perfeae in lucevi editi bona cum confcientia poffint baptizari. Konig Cafi Con/c. XVIII p, 302. & Speneri Tbeohgifòt Sxbencfcn 4ter $b«jl pi6- & il- dicit ' ti* Sormul .- gicb il)ne» gottesfàrdjtfcje Qetietì (talem formulavi affieni. Scriver \m &tti leu:©$afe Part.I.Conc. Vp.6sJ.44.) Nolte i(& nicju gerne braiK&en,foeil fold)e ungletcb m5<&te oertfanben roerben , ob tDtìrfcen ibnen crfl jn gerì»(ffet 3cit bie ©eelen eingegoffen ; wo&l aber, bafj nix i&re ©ee'ea bem j£>£rrn rmpfe&len, fte in feiner £nt jn bebalten, tot bem tMrgen ju beroabren jc. ubi confittmvtati/fimus & integerrimi^ hic Theologus implicite offerii, ani- mam a primo conceptionis initio in fixtu effe prafientem. Spener. (#(au« bmSwfi Fefto Trinit.p.66: ©n $inb, oas im «TOmrerleibe empfatigen unb gejeuget \\ì, t)at ro.bcbaftig eia 2tbtn, unb alle &raft be$ febené fìe« efef fc&on in ber fleinen §cu$i ober emhxyont: etfift aber aHcéfe(>rfcf)it>ac& R 2 turò ® 03* ) ® unb bie $ru$f (infanga noci) u'emlic& ungeffalf , unb mn§ biefelbe fmmec ireifer/^wret unb jlarcfet mecben. &* $yeol.&ft). Part 4 cap.i. art. x. Seti.21: ©ieerjle Sfliftbeilung beé ?ebené g?fc&ie&et in bem Sluge.blicf ber €mpfdnam§. Idem: Soanqel.©onuf. 2fnbac&t. Domin. 26. Trimt. p. 746 èptóol.©onnfaaé Sin*. Dm». 25. Trinit.p. 295. Fcerww a primo conceptionis momento vitalem &>"' animatum effe afferunt Stryk. Ufi.modern. lib.41. tit. io Jf. 14. Brunitevi. Proceff Inquifie. 9.». 69. (*) €in febrcanget $Beib fùblct bie erffen »ier «Konat bie gcibefrgrw&t gat ui<$f, unb (le bot hv$ batf Seben. Serberà ©ebeimnip be* 9veic$$ @0Ke$. Do- min.Septuag ^473, $. IV. Ex praedittis itaque facile liquet, quam fallimi judicium fit, tunc demum feetum animatum credere, quando quoad corporis fabricam velpenitus vel plurimum perfettus (a) eft : quando porro forma & effentia homicidii animaepraecipue offenfionem concernit, ita huc maxime quadrant, quasExod 21. v. 2 3.&Deeeron. 19. v. 21. proponuntur, quod anima prò anima luere debeat: quare reliquam decifionem hujus confiderationis Theo- logis & JCtis relinquo, an non in judicio divino, aut foro poli, non foli seque grave peccatum fit, quando feetus recenter conceptus nefando tali abor- ra profligate, ac fi feetus nunc perfettus abigatur: craffus enim & manife- ftus corporis motus non eft firmum teftimonium, quod ilio demum tempore feetus prò vitali agnofeendus fit, vita enim in embryoneaprimo conceptio- nis termino inchoatr mitiorem itaque fententiam ferrequi cogitant, niran- tur illalimitatione Artic. 133- (h) C. C. C. ®0 flber ein $tnt>, fcafjnocjj mei)* lebenbig rt»dre t>on cincm3Seibe&ì£ilt)e getrieben nmrfce, follen Die Utfbeile* ber ©traffet>a(bcr bei; Detteti ^ecvfé^etjlanbigcn, oDetfonjf, n)ic (£nDeé Diefer DrDnung gemelDet, dlat\)$ pflegen: de reliquo vero varie in- ter Medicos & ICtos haec trattatio de animatione feetus agitate (e), ficut.ex praemiffis mea adfértio de eadem facile pater. («) vid. Hippocrat de Natura Pueri. Galenus de vfu Partium 1.15. e. 5. claff. 1.' confi. Zacchias 1.1. tit, 2. Qu 9. » 23. (b) conj\Nota Ludovici in hunc locum & verbo nid) titbt HOigt#*r e, confi. L. 4. fif.de extraord. Crim. Lex. 38. jf. 5 /fi.de pcenis. Pagenftecherus tamen di-, cit in aphorifimis Juftinianeis de ventre vifione oaavap 488. jf 4. ubi de Abortionis porno differìt : profièao partus anima deftitutì intereffe adhuc ma- jus eft, quam eadem pr aditi, ita utinanimatus adhuc ma)ori jure prò homine bjcbabendùsfif, quamanitnatus ; utpote cui, dum ambigitur, non tantum vita temporàlis fipes commodumque eripitur, fied &f aterna beatitatis qua nunquam intermoritiir a alias cum felicitate fruì potuiffet. {e)Franctficus Veerde in Obfi. ICtus*Lugdun. in 4. Joh. Baptifta de PVenckHn A. N.C. eent.x. & 2. in appendicep. 130. Rejes Qu. 51. Zacchiasl. x tit, a. <2«. 9.Gommi di Sibmbin^QtJn Juri*frsForenfiCarpnvii ad P. 4, Cgnftit9 ® ( 133 ) ® Conflit. 4, defi. 2.n. 5. Hofifitnann. de InfignioriUis puerperarum tempo* ribus e. 1. jf. 4. cd fieqq. Ludovìais Ùardinits, Fieiltls , Licetus, Dionis Don €rjeugu«g unb ©eburf be$ $Rcnf1,fn /#. 1. cap. 13. De Animatione fiatus vid. Caranza de Partu Naturali & Legitimo cap. x. Jìa, 2. Jf. 2. p. 4%.fieq. cqiifi. difip. fiub meo Prafidio aDn< Lid Hanficn habita de termino ammattoni* fiatus buinani. $. V. Ad ABORTUS (*)nunc accedo dottrinam, cujus confiderario va* ria occafione in Foro Politico & Medico Legali penfitanda occurrit, vel fi fcemina ftuprata hanc abattionem voluntario inftituìtj aut d mulier maritata ad intercipiendum majorem infantum numefum (a), abortionis poculunt haurit, vel fi fcemina de impra?gnatiorte fufpetta ex aliis fignis de aborra per- peffo, licet ille fine vi contigerit i in fufpicionerei càdit, ubi quidem non meretur fingularem attentionem illa quaeftio, quam quidam movent, an em- bryo fit homo (b)1 quae ex praecedentibus erit decidertda : fed cura in Judi- ciis Civilibus vulgo de hoc crimine (V) & pcenis abortus agatur, ita exSenten- tiis & decifionibus medicis perinde abortus fcrutinium hauriendum erit : eft itaque abortus immaturi (d) embryonis depulfio, a fede, in qua ad fuam ma- teitatem affervari debuerat, hinc hmitata interpretatione etiam prematura feetus exdufio nominari poteft , quamvis deinde abortusa praematuropartu iterum difeerni debeat 1 interim fenfu medico immateus feetus eodem mo- do atque proceffu ac perfettus , quoad effentiales & palmarias circumftantias excludite : interea nonnulli ICtorum ambigue, àn abortum etiam partum vocare poftint (e) ; tamen quidam abortum parrai naturali contrarium effe jufte dijudicant (/ j ; denique omnes periti medici teftantur, quod abortus fceminis ominofiores fint, quamlegitimuspartus. (g) (") Qjfiddeparfu abaao. Ammanni Irenkitm qu. g. p. 84. Sylvtus Prax. lib. 3 e '6. dicit : Abortus itóbis eft fiatus antefieptimum geflationtsfiua menfiev» exdufio, five vivusproCedit, fiuemortuus;VitaliS olitevi vocaturnon fiolum} qui vìvks prodi* in lucerti fed-qui aptus eft permanere in vita nam qui nun~ quavi obfervatur diti fiupeteffè qtiin fièmfèr brevi mori, prò Vitali minima hoberifiolet, fied prò abortii vel abortivo, confi, Boneti Polyalthes Lib. 5, e. 26 p. 373. n. $« (a) Ariflot L.7, Politicor.C.xi. Zacchias L, 6.tit. t.Qu. f. ti. 13. {b) fVildvogel de Juré Embryonum e. i. §. XI. B. Spenef in \t%Ul\ $&C0l. 25e&; part. x. cap x Sea. 52, p 283. dicit: "AJovovf&tum in utero matris per- euntem novien hominis non meterij, eft enim hot/io, qukquìs animam ratio- nalem fcf corpus habet, licet hàc formatione ulteriori egea*. Dannbauer €afe*ism- $?i!e& Partiip.xì4.xìj. ®ann »a(jr, itMetr>aj)r,n>a*»on Mtfprung ber ©eelen per traducem, in ben ©cjuien gelei)ut toitb, wann m Qtaifptncft W Jftafstf $abibé betgRcnffi in ©ftnbfft cmpfanfltn »irt> Bj mi ® ( *34) 9 unb aber ber ©ùnb cigcntlicb/%<-#«>» ijt bie ©eele, fo folgf untoieber< fp-ocblicy, bafi n>ann eine foldje tóebutf abgettieben roitb, baffci&e cor ein iobti'cbiag etnee lebenbigen ©enfeben *u baUen fen: tooftutaucb uuicbenbie o»aHm'lì^)C@ebHrtlJ.-J5>Ìnbetung : homicidiifie/linatto eflprobiberi nafici | 1102./? D«»«£. £atec&. >M# p. ^ f • 673 674. &artfige mflàtige J$>u-- reutdlge Die treiben brérwilen ibre ©court ao, Dwcb alletbaab $0m1e unb Slrfeeneoen gefcbic&t au$ roc&l in ber Qcbe, baf mand)eé SBeibauS 93erbtu0 aué 3&o#t>eifA aué unacbtfamfeit ftc& ibreéempfnngenen j£erf$en$ «JJfaneé ver* lujiig mae^et, ifl eine fc&roebre <&ùdìt mieber ba$ fecbjte ©ebof : homicidii fieflinatio efl, hominem probiberi febreibt Tertullianus in Apolog. e. 2i.eé ifl cine 3lrt betf «Wotbeé roanu man bie geibeé grnc&t nicbt la|l jeiiig tuerben* unb an$ $ageé. 601, Jfto loco àuthor ad Hipp. Varandeuvt, Garciavl provocai. §. VI. In hac Abortus inquiimone perluftrandum itaque erit, an certa figna praegreffi abortus conftent (a) ? in qua fignorum evolutiorte diffe- rentia omnino inter majorem & mii orem (6) embryonerti agnofeenda eft: ex hifce indiciis vero fequentia tum fingulatim tum collettive bene penfitatv- da, & poft conciliationem prudentem debite decidenda erunt : teftantur ita- que praegreffum abortum 1) infolita laxitas & rugofitas abdominis, 2) lar- gior fanguinis profufio ex utero (n, in foelc&er bann in ben Stfl. flen iwBFommenc $ìilc$ erfunbeu wùrbe t»e l) t *csbaf6en ei'fte ftarefeSto tnuffjunn pefalic&er $rage toiber fid&* Stmv.de indica*cap._2.11, g. w h- Misprafientiafitt indicium in punao infanticidiì ad torniram. {d*)Att $ (IJfi) « (fi') An Uteri detnmeficentia fit indicium ad torturarli in fUnclo commi/fi abor- tus: Struv de indiciis cap. 2.». 9. {e) vid. Zacchias tit.^Qu i,«. 17. Hippocr. L. x. de Morb. Mul. Bohn. de Abortu Salutari, ab initio. Quod abortus citra violentiavi non fiat. vid. Zacchias l. x.tit.4 qti.x.n.x%. §. VII» Proxima nunc excipit quaeftio ,' an fceminae fine medica- mentis (a) adeoque aliis pravis artificiis : (J>) fibi Abortum proyocare poffint? ad hanc confiderationcrei deinde animus applicandus erit, fi nulla indicia af- fumtipoculi Abortionisadfunt: haec quaeftio itaque facileaffirmativafenten- tia refolvi poteft, quaies cafus paffim a JCtis (^).& Medicis allegantur: itarenim abortus per nimiam abdominis ftritturam, per eompreffionem & concuffio- nem uteri cum lapide aut ligno, per projettionem in terram , per praecipi- tationem ab alto provocatur, quemadmodum Auttores arttam ventris de- 'ligationem(r) tanquam abortus caufam allegare fciunt": ita etiam immodi- cus faltus (/) ad abortum contribuit : non minus duriores equjtationes & ve- ttura (g) abortum invitant : ficpeaimmodicumVeneris exercitien (6) ex- cltatur : porro per affulas ligneas, five ebeneas five ferreas ad fternum & pu- bemgeftatas, quas vocant Planchete Opetj^Blancf^^C^CJf/ commovete (*'); ficut tales affulae virgines ad morbos difponere folent, ut medici teftantur (rf) non minus animi pathemata (*) data opera inftituta , malitiofa inten- tione abortum promoyere folent, uti alias citra intentionem animi jaffettus huc quadrant; porro arduee ponderum'geftationes (**) nec non nimia incale- fcentiaaut refrigerano, aefubitanea ejusdem immutatio abortum caufan- te, ficut in regionibus nimis calidis, aut nimis frigidis (A) mulieres frequen- tius abortire dicuntur; huc etiam fcetor candelarum (/) quicquam confert, quem malitiofae foeminae ftudio ad Jabortum promovendum excitant , vtde diverfis corporis morbis arbitrarie convocatisveluti colica , febre intermit- tente &c. nihil dicamus. («) Sine medjcamentis crudeli modo factum in mero violenta compre/Jione enecare dicuntur faentina Infiula Formófia, quia fibi dedecori effe autumant ante 37 atatis annum gravidas effe, vid.Montanus in $5ef(f|ceibung ber 2faP 24. Cafus &f Judicia talia,• in 'quibus poma pradiclorum artificiorum nominata funt, profiert, Farinacius Prax. Crim.P.4.tit. x4-qu 122. x44.%?fieqq. Hoftienfis in Summar.extr. ho- micid.11.1 jf. 1, Pfiildvogel fie Jure Embryonum 4^4 jf. 3. fjl) Quod affula ferrea Planckfcheit virgines adphthifin di/ponattt. vid, Am« pannai in Prax< vuln, Utbal, fa, 6, hift. 1 o.p. 480. th 4/ (fi) Spi» © C w ) % (e) Spigelius L. i.t.9. Aa.ìBcrolineitf.vol.4.p.<)*).&fiqq. (fi) Galenus Commentar. 4. aphor. x. Hippocrat. de Natura Puerorum. (g) Bartbolinus Cent. 4. bift. 57. (fi) Hildanus cent. 2. obfi 50. Mauriceau pon ber ©e&tpangerfcfcaff t>tt* ©eburf,». 140. Gè rbers Unetf.^firb Pile 13./). 413 414. Stryk. Vfi tuo darli, lib. 41. tit 10» Jf. 14. Brunncviann Proceff. hiquifc. 9 «.69 (») Rodericus a Caftro de Morb. Mul. L.4. e 4. EyffmiusLib deOsfibus ittfian- tum monito x.p. 92 .yè#. Franckenau fiat. med. X2 p. 2x6 £5*217 Mentz- ierus cS Crufins difip. de Abortu. Dolaus Eticyclopad Medie, L. 4. Bur- netius in Tbefiàur. Med. PraStic. L. x Sea 5. (*) Fcemina gravida gravi iracundia & refipeau fiatus homicidium committunt, cujus abortum hoc ira promovent: refpeau fitti autocbiriam patrantur.vii. ©ert-eré UnetFantite <&i\nì)tì\.Part.H.cap.io.p.%ìifieq.$. 3. (•') Dannbauer d"a(etb.9)}ilcb. Part.II.p. 125. (&) Maffarias Medicin.Praaic,L.4.c XI. Savonarola in Praa. traa 6. e. 21» nibric. 31. Hippocrat in Lt%.de Aere, A quo & LocisSea. 3, aphor, 12. Empedocles, Clemens Alexandrinws aliiqne. (I) Gravidis fvetor extinaa candela nocet, qua ftndio feetorem candela extinaa excitantes pana abaaionis partus afficiuntur, vid. Stryk. inJureSenfiuum difip. 5.e. 3. ». 15.E? 16. §. Vili. Quemadmodum praegnans peccar, qua partum in utero hiterimir(/i), licet in Jure Civili & Canonico differentes hujus crimini? con" fiderationes occurrere dicantur(^), ita etiam magnum crimen eft , fi hic ab- ortus per medicamina provocatur, quae a diverfis Medicis commemorantur (e) & taxante , e quorum numero funt , vehementer & prodige evacuantia, omnia remedia draftica, humores & corpus valde commovenrià , fufpetta Emmenagoga (*), frequentes & prodiga? fanguinis miffiones, (ut propterea multi quaeftionem moveant an gravidis venam fecare (d) & epede (e) fan- guinem fubtrahere liceat) huc etiam pertinent fufpetta Mercurialia, Sàlivan- tia, venenofa,& fimilia : ob id etiam arbitrariam (/) pcenam incurrunt Agyrtce aut circulatores, qui cum animalibus venenofis aut aliis beftiis per terrorem gravidae abortum caufantur : quod fi etiam fcemina cum medicamento quo* darei abortum fibi proceaverit, tunc de ilio medicamento Medici (g) omni- no confulendi funt , an fit remedium excitans: quando vero gravida morbo alliquo correpta fuit, tunc provide etiam difeernendum eft an ex morbo , an vero ex fufpetto adhibito medicamine abortum pafia fue- rit. (b) (*) leiunio provocatiti' abortus. Lntherus $\tfy.fy$fl\W.Domin.Invocavi*Evang. p 392 a. £)af? fu)roatt(jere S&eiber unb bie gròeffe unb Frantfe unbfc&roa' ebe 2eute bamif {videi, in $$ gaffer) perbetbef (tnb. (a) Mulier de.JrtrePragnant.ci 9. thefi. 1. Stephani ìnC, C.C.p. 164. S (h)Der 9 038 ) 9 (i) Decius in Ttaa.Crim.L.2.c. x9.1t.j24.dicit: Jus CivHeiudiftintlepani*com- mittentem abortum, ut in L. fi mulierem fi/, ad L. Corneliom de ficcariisf &f habetnr in L. dtìinus /fi de extraord. Crim & in L. Cicero /fi. depennisi Jure Canonico tamen difltnguitur, an partus in ventre vixerit, an non ? Abortus procuratimeli etiam jtartus animati de Jure Civili non effe capi- talem, vid. Gosrvini ab Esbacb Nota in Jurispr. Forenfi. Carpzov. P- 4- Coiiflit.^ def, x. fed non de Jure Divino, Canonica Praxi ih. def. x& 2. \e) a Diofieoride, Aetio Tetrabiblo 4. Semi 4. e. 16—18. Avicenna L \fiencflr. 31. traci, x.c. \i. Plinio, Sennerto Inftit. Med. P. 1. Sea. 1. e. 16 & Prax. L. 4.P. 2.Sea. 6.e. 2. talia allegata fiunt. confi, dificurfius medicus anonymi de abortu, medicamentis abortivis, item uterinis pellentibus &c. (**) Exemplum iunioris ftxmina qua cum decoao ex ruta,fiobina B* coloeyntbidt parato ad abortum promovendum.fibi ipfi mortem accerfivit de la Motte tr, de morb. gravid,&puerp,Part l.c.xè obf x.p. no. (d) Ammannus Med. Crit. Cafi. 2 %.éifcurfi. 2 8,. (e) Zacchias L. 6. tit. x.qu. 7.11.17. (fi) Wildvogel de Jure Embryonum e. 4. thefi. %. ig) vid. Carpzov. Prax. Crim. P-. 1. qu. XI. n. 2 6. Sf 2 7. Non infligendam effe mortis pcenam abigentibus partum, fi de efficacia medicamenti non conftet autfiktusremanfierit vivus.vid. Carpzov. Jurispr.Forenfi.P 4.Conflit.^..defi. 3. (!) Pragnans mulier, fi abortum fiecit & ante abortum correpta fui* febre & morbillis, cf poft abortum obiìt, dicitur mortila, propter abortum ì5pra- gnantiam, non autem propter fiebrem & morbillo*,■ vid. Farinacius decif. J6f.n.x.&fiqq. §. IX. Ex praemiffis Abortus explicationibus nunc quardam quaefti- ones eruntproponendae & decidendae : grave quidem crimen (a) committunt - qukunque ex malo inftituto Abortum provocant, quorum pcena propterea a JCtis, e fuperius§.5. Et. (e) indicavimus,paffi"m annotatur, fiquidem quidam etiam teftante,quomodo hoc crimen jam tempore Ciceronis punitum fuit (è), fed quoniam varii cafus occurrunt, in quibus Abortus provocano defendi poffet, ita quaeritur, an rreulier citra anima.* periculum, famar caufa abattio- nis poculum affumere poffit? id quod vero contra confeientiam fuerit ad falvandarafamam akèrius animare! & vitamperdere velie; deinde quserite an Abortus provocar! poffit, fi gravida propter feetum in vita? periculo ver- fate( ® niatrem falvet, qui cafus magis fpeculativus, quam pratticus eft, onde nun- quam dirette & ex intentione abortum provocare convenir , nifi jam ipfe ab intra in utero matris conftiteus fuerit, ut evitati nullo modo queat, (a) Confi, qne fuperiits de crimine & peana abortus occafione Artic. 133 C.C.C. annotate fuerant, vt & Zacchias L. 6. tit. x. qu-l- ». 13. impediens conce' ptionem vel abortum procurane punitnr ut homreida, ficcus, fi idrofili con- tingat : Lanzelottus Inflitutionmn Juris Canonici lib, 4. tit. 1 o. jf.6. confi. fiupra jf. 5. li*.e. Matthaus de Criminihus Coinmentarius ad lìh. 47. 48. dig. tit. V> cap. x. Fucrnina, qua etiam aliis modis quarti poetilo abortum procuravit, pocnam incidi*, flertling de Ventre p»2$, 26. Votarus de infanticida imputati fignis. diagnoflicis coroll. 3/ dicit: abortusfludìo & malitiofie concitati ad infianticidia pertinent. (b) Te/lantibus Tryphonino in L.^.fif. de pauis &Gerì ardo Noodt de partus txpofitione £f nece apud veteres. (e) Concefferunt talem abortus provócationem in pradiclo cafiu & quidem, quan- do fiatus itondum animatile efl. Rbetius difip. de Medicis e 3. jf. 25. Syl- vefler in Stimma, verbo, Medicina. Hifloria Morborum Uratislavienfiunt Ali. 1701. p. 3 io. Sancbetz de Matrimonio L.$. difip. 20. n. X4, an ai matrem fiervandavi po/fit abortus procurari. vid.Tltomafii nota tu Lanze- ' lottum lib,4. tit. io. Jf. i.p 2109. «♦ 2,%$,Matthai deCriminibtistit. V,cap. 1. ». 5. p. 2 04. WildvGgel dejur. embryon. cap. 4. th. 6. Nunquam prò Ma- trisfiolute dirette abortum provocar e licet differii Zacchias lib. 9. tit. 2. qu. 1. ti. 3 8-. An errent, quijudicant Medicis licere abortum procurare. Bravo. de Medicina dogmatica praftantia fica. 5. refiolut: x 2. p- 219. An gravida acuto morbo laboranti, abortum provocare liceat. Camerarius Memorabi- lium. Cent. XI. affirmatur Particula^%. negaturparticnla^g Palvis\m\t etFannte ©ùntxn Part. il. Conc. 3 0. p. 90 x. ) ® tonfi. Amfiel difip. de homine innocente non occidendo e. 4. jf. f. Wildvogel de Jure Embryon. e. 4. r^e/T 6. MulLr de Jure Pragnantiuvi e. 9. thefi 8- W" ;'» D de Pbilavtiac.2: thefi x6. Zacchias lib 6. tit. x.qu. 7. «..io. Hoff- mann difip. de infignioribuspuerperii temporibus e. 2. jf. 43. (fi) Zacchias L. 6. tit-. x. qu. 7. & 14. $. X. Secundum praedittam animadverfionem funt itaque nonnulli, quicum Rejefio .fentiunt, quod fi mater falvari poffit , attamen ut haud di- rette & ex propofito embryo vive exturbetur, omnino tunc fine culpa & pce- na (d)hicprocelius inftitui poffit ; fi vero cura intentione quisquam abortum ad matrem falvandam procurare velit, rane utique talis aufus confcientiae maculanti inurk, quare nonnulli ICti (£)judicant, quod ejusmodi mulier hac ratione ob fuam falutera abortum fàciens, in Foro Confcientiae a peccati kbe non. fit immunis: interim, quaedam aliae limitariones nonnuttorum ICtorum (e) praefentemeonfiderationemeoncernenres ex fùndamentis medicis haud fa- cile falvari poffunt, videlicet quafi tunc abortum excitare liceat, fi valde pro- babile effet, matrem & partum animatum fine propinato pharmaco fimul. moriturum., & quod hac ratione mater falvari queat, cum tamen infioccare* ne quidem.probabile, multo minus valde probabile utrumque fir, quod fibi hac affertione imaginantur : interim adhuc varii Medicorumfd), ICtorum; cVTheoIogorum (/)in eo^onfentiunt, quod fi mater etiam in periculo ver Ciri videatur, dirette tamen abortum provocare non conveniat, licet vicis- fim.illa. quaeftio inter ICtos (g ) perinde. ventilari fóteat; an Medicus mulierl praegnanti abetum fuadens, cura alias ejus faluti praevidere haud poterit, pu- niendus fit? quae, qusft io fàcile, ex praecedenti noftra. animadverfione decidi foterir.. (a) confi.Le/fius de Juflitia& Jure L. 2, e-.9. duìno 10, tt.62. p..?$f Simon Pr*efi Acad.P. 1.difip. 1. e* 2. jf. 13. p, 23 & 24. 0)vid. Menocbius de Arbitr.ariisjudicum quaft.L.2:. cent.4, caf. 357. ». 20. ££f fiqq. BerlichittsPi4>Conckifi$,n.4},, (e) LeJJiutJic n. 6:4. (fi) Zacchias L. 6. tit. i.qu.1- ni 14. Rejìsl.c. (e) Zieglerus adXanzelàttum-L. 41 tit; iq. Sancb'ez de Mattini. Zi. 9. cap. oo* »;. 6. &fieqq< (fi) vid. Laymas Theol Morali L. 3. troll, j. P. 3. e4. n. 3, p. 345. Dannhauen in Tbeoi.Confidente Tom.■$. difip.X2.n. 15. €a(eC&. 9RÌldj Part. Hip. 124, Hanc quaftionem uherius ventilava. Simon Pnef, Acad. P: t, difip;. x, e. fc. §•%.&difip. %, e. 2, j[ 6.. QJ vid. FarinaciusPraxeoslf. Tbeorica Crim.Ply. de pcenapoculum fterilitatis t£ ahstrtioni* danti* att. 122* tit. 14. «.114, §, XK P?ar~ © C 141 ) 9 f. XI. Praedittis quaeftionibus Legalibe ad Abortus fcrutinium; pertinentibus, hoc ordine adhuc nonnulla? alias annotandae funr , unde qui- busdam quaeritur, an feetus ex utero in periculo parientis fit extrahendus (a)r quo mater falvari queat ? haec confideratio magis ad Medicum Pratticum quam Forenfem claffem pertinet, & cum inferius illius-|aliqualis adhuc men- tiooccurret, itabrevibns hoc loco eandem affirmariva fenteeia decido: deinde quaeftio alia occurrit, an Medice falva confcientia in cafu extrema? neceffitatis petito alicujus mariti annuere debeat, -jquo nimis arttae fuae con- iugi patienti etiam cura interfettione vivi&robufti embryonis auxilìatrices manus fubminiftrare (fi) queat? id quod omnino nego , quoniam citratale homicidium alia auxilia ordinari inerente : quam graviter itaque confeien- tiam violas, fi Medicus contra juramentum praeftiram& datam fidem dire- tte abortum provocare vellet; eo mine etiam obftetrix feienter talem aufum in fe.fufcipere debet (e); quo loco incidenter tantum quoad titulum, qua- dratemi illie quaeftionis magis -juridica-,. quae tamen aliquatenus Medicos artinet, reminifeor, an obftetrix abortum, quem fepeliendum accepit, ad ufu* medicos Medico relinquit, piagli rea fiat (d)l denique ex officio boni arti- ficis fluit, ut, fi feetusinutero mortuus eft, & matri gravidae adhuc pericu- Lumimminet, licet tempus legitimi partus nonadfit,, feetus ille mortuus ex- pelli debeat, ut mater falvetur (efi (a) Fatun* immaturum vivimi ex utero extrabere velie, vetant omnino regalie artis; de reliquo hanc quaftionem ventilavi* Bohnius difipZ de Abortu Sa- lutari. &f eTheologis B. Spenerus ittlf^Oh SBebefltf» Part. 2. cap. 3. art. 3, jitt. $.p 187 fieì 2Jom Qluéiiebung einer »erniuu>'icb robten Sru#t ani SJlutterieib. (fi) Haa quaftio ventilata eft ht%>uf[mìfyn @*f$ic&fen ber fRatm unb flunjl iti X. 5$erfu<$. p. 752. unb in XI. Serfutf-/* 352-. (e) Obftetrix peccat fipmagnanti. medicamentum dederit, ut partus ejiciatm, vid, Mulier de Jure Pragnant. e: $. tlxfi 7. confi, ordinationes Medica Sorusr fìa in ber ©tbnung tuornac^ bie £ébammen jìcb jn oerljatten. »; 8- SSie» tool bie #ebammen it)r eigen ©etoifen beffen bde&rett fotte, jebennocjj weH té leibe* bie ftfabruna giebt, b$ fo!d)e$ t(ebig ober oere&liget einig medkameiw, Stand, qjutoer, ober foie bflffel&b 9èamen Ijaben -ma&, ba» burcb eine gtu^f in Ottufferieib Fbnfe gefe&tef, gefbbfef frfit> ober ftft, U, Imtob otw toH abgetrieben merben, *u bereiten ober bereifen |u laffèn# attójugebeu, ober 9torb baju *u geben, be^8erlu|U&ret$ebiainna, &tm unb anberwàrfer fónmer nnnacblafiger ©trafean ©elb unb ©ut, ia nari tepnben an $àb unb 2ebw. confi. Dtmi* oon ©rjeugung twb ©efcurt be$ SSeJlf<5e« £> *>e. 14,SimonBmef.AuiaXP. r.di/fi; 15.|. 33., s 3 (d) wVfc, @ ( 142 ) 9 (i) vii.Harprecbt Refipinfi.Crim.UCivH.Refiponfi. 47. £«<> negatìvam dcficitdit. (e) Hac fiatus mortai cxpulfio utique per regulas artis medica neceffaria, e enee (fa & fialutaris eft, interim e JCtis hujus qtiaflionis reminificitnr Simon l. e. §. XII. Pramiiffis qujcftionibus in Abortus dottrina ventilari foli- tis, adirarne paffim in Legali & Forenfi Abortus difquifitione adhuc fe- quentes: an videlicet vidua junior , quae aliquoties ter vel quater abortum perpeflà, fi fecundum matrimonium inire cogitat &fufpicio de illius fterili- tate occurrit, magis prò Iterili (a) quam prò potente habenda fit ? vbi fané metus fterilitatis praefumendae magis praevalet, quoniam alias negotium con- ceptionis & geftationis per abortus graviter alterate : deinde quaeritur, in illa fcemina, quae tantum femel abortum fubiit & quidem citra adhibita mala artificia, prò potente fit aeftimanda ? ubi iterum feiendum , quod unicus abortus, licet quidem fatis fenfibilitcr feeminas alterare foleat, attamen non tantopere negotium conceptionis turbet &invertat: porro quaeritur, an.illa, quae abortum experta, prò mane liaberi queat ? ubiregero, quod jura matris ipfi denegari haud valeant , quia in illa traguli attus perfetta: conceptionis, temporariae geftationis & confequentis partus fucccffeiunt, quamvis in po- fterioribus calibe quaedam deficiant, quic non tam formam rei, quam tempus negotiii concernunt. (a) vid. Stahl. difip.de Abortu & Foctu mortilo. - * Sterilitate fiaminarnm Praxis Meo cap. de Hamorrha- gìis ex abortibus. Ammannus Med. Crit. cafi. 47. p. 3 o 2. §. XIII. Denique nonnulli quaeftionem illam movent, an mulier, quffiabortivit,patris fui defiderium impleat,qui filiae promittit, dum matri- monium init, quod ex haereditate ipfi poft parris obitum, fi infanterei pariet, certa portiopecuniarum folvi debeat? medice hanc quaeftionem ita deci- dendam effe judico , quod omnino filiae parris proraiffum fervandum fit, quia haec embryonem, licet imperfettum , peperit, quo partu tamen-filia teftatur potentiam concipiendi, unde nihilominus fpes fupereft, quo filia pofthuma in futeumvivum infàntem in lucerei fit editea: praeterea quaeri- tur, an fcemina, quae abortum per vomitum rejicit, prò potente fit habenda? quod vero tales hiftorias attinet, quales paffim recenfente (#) , tunc multi illas prò ;fabula (è) habent, quando vero extra ordinerei talis conceptus fieri poteft , tunc omnino in ejusmodi fcemina adeo pertebatum videtur con- ceptionis negotium, vt ad naturalem & legitimam fcecunditatem haud facile concludere liceat : quae fingulae animadverfiones in praefenti discurfu de Ani- matione feetus & de Abortu, disquifitionem in Medicina Legali merente. (a) Vid.JohAlphonfius de Fontecha luminari 2. fiol. 243 &Rejc< qu. $o. ;;. 16. ex Bernardo • ( '43 ) • Bernardo Montana talem hifloriam parallelam referunt, quo fipeaat. Sal- muthi biftoria cent. 3.0^94. coufi.Bartholin. de infiòlitis partus viis c.%, />. 5 8- A.N. C. Des. x. An. 1. obfi. xo%. Maroldus in difip. de Abortu per vomitum rejeao. {fi) vid.Rejes l.e. n.xi.p.xx72. Conringius inEpiflol. adDanielem Horflium., Rolfincius in Ordine fc^ motbodo partes gcnitales per anatomiam cognofeen- di. P. 2. e. 45. De Abortu e JCtis egit Caranza de Partu nat, vlegit. cap. x6.p. 596. Cafus I. S- T. Inter alia dubia, quae animum meum vexant,' merito referrc debeo totam dottrinam de Anima, ita ut fatis fuperque annotaverim , quod anime humanus in nulla re magis ccecutiat , quam in cognitione animae humanae ; e multis defidcriis unicum tantum ut profèram raamqvfe decifionem huraa- niter expetam, illud eft, quonam tempore embryo in utero conceptus, ani- mae par ticepsreddatur: etenim ex Neotericorum mente palameli, quomodo in hiftoria generationis prima rudimenta & lmeamenta ad corporis ftruttu- ram idonea jam in ipfo femine obvia effe dicanrar , quae ex nudo acceffu con- grui alimenti citra praefentiam animae eftbrmari poffent, ut ita per initia nul- la anima in hoc negotio necefl'aria fit; id quod tanto magis credere & afferere jubet confideratio, quod porro frequens coitus fit infcecundus , deinde quam faepe fallì & fpurii loco) veri obtingant conceptus, ut & quomodo ante me- dium geftationis, tempus nulla veftigia praefentis animae reperiantur in em- bryone ; accedit, quomodo communis Philofophorum & Medicorum affer- tio fit , quod demum aliquandiu poft fattam conceptionem feetus anime- tur, & quomodo a JCtis ea propter non modo inter animatum & inani- matum feetum perpetua obfervete diftinttio, fed & fecundum hoc receptum diferimen pcena abortus ordinaria & extraordinaria conftituate & confirme- tur : ob idex hifce fingulisargumentis in dubio meo fuftentatus a Te hu- maniter expeto Tuam ut mihi mentem de tempore animationis in fcetft candide dcclares. Epicrifìs in Cafum t 1) Da ani'mattone foetus cum conceptione fynchrotiti. 2) Neque qui- dem conceptio vera & naturalis fine animae praefentia fieri poteft, 3) nedum quidem adeo exquifita ftruttea ex primis rais rudimentis e'veniens, 4) qui a- ftus ficut nauirae eft nobiUffime, ita omnino non aliunde, nifi a nanira five anima ® (-144) @ anima derivari poteft, 5") quemadmodum totum gcnerationis negotium quo- ad nateales fuos progreffus non nifi a caufa rationali dirigi & adminiftrari poteft: id quod fufius teftantur Stablitn in Tbeor. Medica, Deibarding. traci. Pbyfiol. de Generatione, & Pby filai, mea cap. z. de Generatione. 6) hinc ingens cohors Philofophorum & Medicorum qui propagationem anima: pertràducem adftruunt & defendunt, eandem etiampraefentiam anima: in primis conceptionis initiis confitente & obteftantur ; Incomparabilis Theo- logus B. Spenerus Qpon Dct 3S>icbercKburt 6oflc ^Jret)i(jf p. 966. dicit 3n £>cv Sfactft ©Otteé bilbctDie ®ed tl>rc<3Bo!>nting Dcn £cib : conf. o^fte p. 1015. & 66(!c ^rebicjt p. ic6*. @n arabili citi Oftcnfcfc im evjfcn?u> genblicf fcincr (Smnfàngnijj , aUDicraeil fo balt) £cib uni) éccl Da ifl. 7) exinde facile (miffis aliis demonftrationibus) argumenra in contrarium pro- pofita refolvi poffunt, & quidem (a) quod fuppofita lineamenta in fèmine humano cardinem rei minime compleant & dirigant, fiquidem communio traditio de hifce primis rudimentis differir, quod figuram vermiran praefen- tet; quomodo vero corpus humanum formofuni & regulare ex verme &fe- minio quafi brutino ullo modo provenire queat, fané ipfos hujus fententiae feutores & affeclas latet, tanto magis, cum haec vifio iterum per individua variet, & hic talem, alius diferepantem vermcm confpexifìe fibiperfuadeat. Vtri creditis 1 (bj Infcecunditas frequentioris coitus dirette non re felli: prae- fentiam anima? in initiis conceptionis, fiquidem vel ex una parte non femper quolibet coitu anima communicatur, vel fi etiam propagetur, ob varias in- tercurrentes circumftantias & difficultates vera conceptio contingere haud poteft, quoniam ob defettum omnium requifitorum, ad conceptionem ne- eeffariorum, praefente licet ipfa anima generante, attus tamen gencrationis haud fuccedit : (r)quod vero falfos conceptus attinet, rane propterea illi funt falli conceptus, quia animagenerans deficit, qureiì prcefens effet , et- iam verus & non falfus effet conceptus : neque propterea integrum eft a qualitate fallì conceptus ad qualitates veri argumeeari, quemadmodum hi fourii conceptus aeque ab aliqua anima, videlicet matris, luxuriante prove- nire folent: (iquod vero embryo in utero mox* a primis initiis tam evi dentibus motibus, ac medio geftationis tempore fieri folet, fé haud exercear, id fané non probat abfentiam animae, quoniam illa anima prò ratione illius temporis & primi generationis initii aliis motuum exercitationibus & gradi- bus indulgere poteft, imo folet & débet, quae refpondent ordini generatio- nis &conditioni tenelluli corpufculi: quod fi etiam per naturam primo gefta- tionis tempore mox ita firmum effet corpus embryonis ,uri medio tempore exiftir, fine ullo dubio etiam primo ilio tempore evidèntiores fales motus nen deficerent: © ( *45 ) ® deficérent : unde ab anima non plus urgendum eft, ac r)er ordinerei natura- lem fieri poteft & debet: hinc falfa etiam erit illa argumentatio, quia anima primo geftationis tempore nullos tales craffos motus ìcum fuo corpore exer- cet , ergo piane nullos alios leniores gradusmotuumadminiftrat! neque enim femper poft medium geftationis tempus manifeftis talibus motibus indulger eadem anima, fed multoties ab illis acquiefeit, fubinde vero longeprincipalio* ribus attibus in generationis negotio necefìariis operam dat (e) Quod vero contrariarli fententiam Medicorum & Philofophorum attinet, tunc illa nihil probat, quoniam eidem etiam alia? contraria? fententiae obftant, ut propterea in hac contrarietate.'demum arbitrio & prudenti decifione opus fit, quaenam fententia veritati magis confona fit. Denique (f) quod ICtorum difTeren- tiam inter animatum & inanimatum, perfettum & imperfettum feetum atti- net, tunc huic differentia: opponoaliarei, videlicet inter fententiam Medico- rum & ICtorum; illi ftant prò animatione feetus cum conceptione Synchro- na, hi obfervant fuam diftinttionem prò judiciis fuis vel mitigandis vel ex- acerbandis in cafibus, qui hanc confiderationem attinent : ad minimum ICti de meliori inde edotti quoad animationem feetus mox cum initio conceptio- nis contingentem convitti effe poffunt. Cafus IL Marcellina vilioris fortis junior fcemina 21. annorum famulitiis officiis Operam dans, aliquo tempore velutaegrota comparuit, dum infolitis vomi- tibus atque liporhymiis affìigebatur : de caufa hujus flatus quanta, regefferat, quod a. coineftione panis fimilaginei recenter cotti & adhuc calidi menftru- uum fuum fluxum perdidcrit, adeoque nunc menfium fuppreffione laboret: poftdecurfum aliquot feptimanarumexinfoiito ventris & lumborum tumore de imprargnatione famulo? fitta , juftam reliqui domeftici coreceperuntfufpi- cionem , pijepriuiis cum haec fufpecta fcemina praeter fohtum, certuni fele- ttum ciborum & averfionem a carnis cfu obfervaret : deerant interim alia? af- flittiones', quae veram menfium fuppreffionem comitari folent : circumattis decem hebdomadibus fufpetta haec famula inligno in altiorem domus'eonti- gnationem transportando, multa affiduirate & infolita virium applicatione praeter fuam confuetudinem operam dabat, adeoque allevandis, geftandis, huc illue transponendis talibus ponderibus perquam ftudiofaerat, & licet ipfi ab aliis interdittum fuerit, ne tantis oneribus fé defatigaret, nullibi tamen huic prohibitioni annuentes pra^buitaures: poft quatriduumvero ipfaclan- 'Culitìhjhorbofis pathematibusadfettaconfpiciebatur, ita, utqusfitatandem T de e ( j46 ) • de colicis doloribus querimonias effunderet, quos ex refrigerio perpeffo fibi contraxiffe aliis perfuadebat : interea externus facici adfpettus valde morbo- fus, tabidus, pallidus óVc, comparuit ; donec obfervabatur, hanc fceminam graviffimo profluvio fanguinis uterino laborare, quod etiam fub multis dolo- ribus ultra ottiduum fatis ftrenue continuaverat : tota haec rerum facies quo- niam domina? & matrifamilias valde fufpetta apparebat, ita per maritum fa- uni a dotto & perito Medico fequentes quaeftiones dccidendas defìderat; i) An famula in jufta fufpicione de impraegnatione fuerit? 2) An inopinatum illud profluvium fanguinis aut menfium recurfuiau^ abortuiaccenfendum fit? 3) An fufpetta famula vel per medicamen,vel per aliud experimentum prcefumtum talem abortum proceaverit? Epicrifis in Cafum IL 1) De Abortu data opera cum immode/la corpori* commotione provoca» to. 2) Omnes circumftantia? praefentis cafus collettive dij udicatae, haud fufpi- cione carent : 3 ) affettata enim menfium fuppreffio non ita conftituta eft, pro- ut morbofo menfium defettui competit, fed prout magis impraegnationi re- fpondet, 4) & ficut communiter duriores corporis labores abortum provo- care folent, tanto magis in primiparis ; ita in hoc cafu fatis certuni paret ju- dicium de abortu voluntario & deftinato caufato: 5)dolus tàmen fatis aper- te fimul in eodem cafu elucet, dum non craffa aliqua ope abattio haec per me- dicamina excitata fuit; interim fub pallio domenica» affiduitatis & vitae la^ boriofae ne aftuta famula dirette de abortus provocatione accufari & conde- mnari queat, ipfe contigit; 6) hinc poft praegreffum laboriofum talem mo- tum corporis brevi prodiga fanguinis eruttano confecuta eft, qua? proinde praeter folitum diu duravit, ut hic minime teftantibus omnibus circumftantiis fimultanea menfium fuppreiTorvim & afferYàtorum (t)e^alten^}(wyejruaaùp contigerit, CAPUT • ( H7 ) • CAPUT VII. DE PARTU LEGITIMO ET HXE- GITIMO. §. i ^OttrinadePartuin Medicina Forenfinotatuperquarndigna eft, ita ut I M de partus legitimi ftatu faepe a Medicis folidum decifum expetatur, -*-^ licet cognitio de Partu legitimo ratione defenfiorùs velpunitionis ad Magiftraram Politicum & Ecclefiafticum 'pertineat (a) : diftinguirar vero legitimus aut naturalis & illegitiraus autpraematurus partus per differentiam temporis humani naturali partui dicati, ubi difcrepans partus ex accidenti ma- gis quoad tempus variare obfervarur,quando praemature videlicet 6.7-S-menfe aut praepoftere, videlicet ferius & ultrajuftum & naturalem terminum con- tingit : interea Ariftoteles (b) anfam praebuit de certa periodo partui humano dicata dubitandi, imo piane negandi, quod homini a natura ccrtum pariendi tempus conftitutum (e) fit: ubi fané nihil praejudicat, an Medici & ipfe ante- fignanus Hippocrates (d) nonnullos diverforum menfium partus prò legiti- mis declaraverint: inde tamen nonfequitur quafi eapropter homini nullum certuni nafeendi tempe defignatum fit: quicquid enim extra ordinem con- tingit, illud minime procommuni regula conftituendum eft, propterea error Ariftotelis & fuorum fequacium in hac confidcratione mox in limine hujus trattatio nis exterminandus (e) eft. (a) Vid. Ct'rpzov. in Jurispr. Confiflcrial L. 2. tit. x 3 defi 223. (6) L. x. de Generatione Anim.iìitmi e. 6. zy in hifl.aitim.lib.i. e. 4. Plinius L. 7. e. 5. Rejes qu. 90. p, 117 2. conf. Fort. Fidelis Relat. med. lib, 3. fièa. 7. e. 2. (e) confi. Zacchias L, x. tit, 2. qu. x- n. 2. Utrum homini ccrtum tempus parien- di conceffum a natura. Ammannus Irenico qu. $.p. 62. (d) Vid. Lib. de Partu Scptimeftri & Lib. de diata text. 19. ubi dicit:feetus in- terdum fierius, interdum maturius nafici potefl. (e) confi, pluribus Zacchias /. e, » g8- ^ 89- Welfichen* £d>flmtì!Cn 25tl$. P, x. e. 6. cs'i.fiub tit. h§ iti Sftenfd; fdne geruijfe Self Hi ©court foa&e. $. II. Sicutvero orane animai, five oviparum five viviparum na- turale & exquifitumfuum tempus exclufionis habet , ita homini ordinari- um&nararaleeft, certo tempore in lucem produci, id quod plurimi hodi- T 2 erni © ( 143 ) ft erni Medici ex ipfa communi obfervatione edòtti, ncque veterani praejudi- ciis aut male collettis aliis extraordinariis pbfervationibus fedutti teftantur (a), ut adeo lnud3quod Ttplurimum fit, a natura reguletur (b) , i. e. regula natèaefit: eft itaque ilkterminus paitus legitimi humaninovera completis menfibus circumteriptus, adeoque finis noni , aut initium decimi menfis aut XL Septimanae {e) : menfes vero huc ajnonnullis exatte requirunte com- muni calculo fumti , non lunares qui XXVII dies & Vili horas complettun- rar, fed folares (d),hinc decem menfes lunares, aut novera menfes folares cum decem interdum diebus partus terminum conftituunt (ey. parum ita- que valet oblocutio, quafi tempus partus propterea certuni effe haud que- at , quia tempus conceptus fallit : pofterius enim non femper fallit , fed in multis fubjettis fatis certo conftat, quemadmodum alia? concurrentes circum- ftantiae cernirei partus tempus confirmant. (a) vid. Harveus de Generatione Animalium. Rhumelius diff. de partus humani natura, temporibus & caufis. Pinaus de Notis virginum Zacchias L.x. tir. 2. per totani primavi quaft. Bohnius in Circuì. Anatom. in Cap. de Parta, & de Ofif.Med.dupl.P.2. c.^.p.626.^fiqq. De termino partus humani vid. Valentini Corpus Juris Medico-Legai Autbent. c.$. p. 458. Vater de infanticida imputati fignis diagnoftìcis Cor oli. 4. off erit : homini- bus aqtie ac aliis animalibus certa*pariendi tcrminus a Creatore deftinatus eft. Coroll. 7. quicunque cernivi ac definitimi pariendi terminum ignorant, illi de partu legitimo & illegitimo rite judicare nequeunt ejusdem, difip, th. 6. (b) Teftante Galeno L. 14. de Methodo medetidi e. X 4, claff 7. Riolanus ad Fer- nelium in Lib. de hominis procreatane e, XI. Zacchias lib, 1. tit. 2. qu, 1. «.44. (fi) Sicut contmunis hac eft prebatorum medicorum firma fiententia, ita huc e Tbeol. Lutherus in GenefiXXII. x6--x%.p, 348.6* ètnn ti ifteine20?aa& olfo gcfcr>affen, Daf fit empfangcti unb ncun ^Rotiate fàroanfler aebe«, uni) $itlt)er (jefeafjteti folle* Hieronymus ad Euflach de virg, cuflod. Deifilins prò noflrafialute hominis filius fiaaus eft , uovem menfibus in utero ut no- ficatur &'c, e JCtis confientit JVildvogel de Jure Embryonum e. 2. tbefi.x 1. Rodericus a Caftro in Med.Polit.lib.4. e. x2.p. 262.2 6^.fieptìmum,nonum &f decimum menfiem prò legitimo partus termino agnoficit, ( d) confi. Joh. Peyffonelii Traa. de temporibus humani Partus cap. 6,&q, Bec cher PhyfiSubt. Lib. 1. Sea. 4. cap. 4. n. 2 2. p. 219. Ettmuller de partus lafionibus. Valentini jf. de Medico- Legai. P. x.Sea. 1 cafi. 24. Fort. Fi- delis Relat. Med.lib. ^fea. i.c. 4. De computando generatione hominis judicium Straufii. Hac tamen Menfium nimis rigorofia dimenfio in tota calculo haud multum fiacit : hinc Vaterus in difip. de infanticida imputati fignis dagnofticis Corali, X. dicit ; parum refert, vtrum Menfis folaris vel Lunari* ® ( 149 J # Lnnaris in calculo partus Immani obfiervetur, quoniam exiguum intervalli lavi utruinque intercedit, {e) confi Arnifiaus de partus humani legitimis terminis jf. 15 & jf. 50. Kaldcn- bàch de Abortii. Luthar'. de Ter Initio partus vitali naturali jf. 12. §. III. Qnamvisquidem partus termine ob Varias caufas variare* (0) deprchendatur, tamen naturalis & ordinarius partus eft, ubi embryo ge- ftatur a matre usquead tempus natura?, fpeciei & fubjetto confueturn ; ob id nemincm in hac confideratione Ariftotelis auttoritas ideterrere debet (A): pi oinde tamen partus naturalis & perfettus difcretus eft a partu artificiali (e), quo Ca?fareum partum Auttores referunf, quali partu protratti olinl Caefones &Ca?iares(d) (Die $uéfcl)niblin$ej dicebante, irtfans tamen qui tali ratione a matre feparate, licet non ordinarie per partum naturalem & liberum edi- tus fit, non modo privilegiis infantumgaudet, fed fecundum gravitatera fui partus tanto magis illis frui poteft (e). Naturalis Vero partus & vive & vi- tali?, eft: hanc differentiarn inter vivurrt & vitalem partum (/") pra?cipue JCti ufu receptam habent, vbi vivum noreiinànt, qui quidem vita praeditus paritur, attamen'non aeque diu illius vit* particeps manet, fed, brevi morite*: vitalis contra ille vocatur, qui tantis viribus gaudet, ut illius vita , firmitas, fanitas&accreriientumvelut in legitimenato infanteMfperari poffit: fruftra itaque in feptimeftri & ottimeftri partu neceffaria corporis firmitas & fuffici- ens virium robur aut vigor praefumite& agrtofeirar, {a) Hanc variationem non modo iti univerfium Medici agnoficunt, fied etiam va- rii JCti anuotant. Ammannus' in Irenico Ninna Pompila e. Hippocrate pag 70. dicit, quod differentia partus oriantur: x) ab errore caladi mu- lierum, 2) ab anticipatione nuptiarnm, 3) a termino fiponfialioruin <5 alia illicita Venere: Quod terminiis partus aliquando fialiat. Coccejus in No- tis Zacch Qu.Med Legai, e principio Inflitta de patria pot efl at e L. xi.in fine /fi. de bis, qui fili vel aliorum jure L. 5. de injns vocaiidis Franckius in Notis ad Zacch. p. x 4. (fi) Qualia terriculamenta auaoritatis Philofiophi alìegat Zacchias L. x.tit. 2. qu. 2. n. 56. (e) Talem artificialeni partum deficripfit Bohnius difip. de Abortu fialutari ; & quo etiam pertinet omnium Chirurgorum £?' Medicorum traaatio de Par- tii Cafiareo, (d) Illi, qui cafio matris utero iiaficebantur, dicebantur Cafiares, vid. PliniusL. 9 e. 9. Cafiones vero vocabaniur, qui necatis matribus excludebantur,vid, fVildvogel de Jure embryon.c. 4. thefi io. Cafiones fi-Ue partu Cafiareo edi- ti, licet non nati fint, tamen ob maturitatem fiuam partui naturali adficri- buntur Habn ad Wefienbeccium Tit.de flatti hominis, ti. 3. (e) Hertling.de Ventre illiusque Jure § 4-p. 9. XO.dicit; Venter an ordinarie editos, an ex utero exfiéaus, dummodo fipiritum edidit, motum corporis, T ^ pedum © ) Mo.( 0 j^ztf», bracBorum, mhclitu $$ fiviilibus^ ti fd}otl Vlt tkt SBattòf tli<$f bcfdjriftl» ^ro integro declarandus, C/*) Vitalis partus efl, qui nonfiolitm vivus fied ad robur partium abfiolutus eft & aptus, ut aura vitali commode uti queat, vid, Luther* difip. de partus .humani vitalis naturali & vero ternùno §. 9. Kajdenboch. difip. de Abortu. §. IV. Dura vero in praefenti trattatione difcefus eft de partu legi- «tmO, ita haec qualitas quoad interpretationera fuam quadantenus inter TCtos & Medicos difcrepat(rf): medico itaque fenfu, legitime vocari poteft par- tus, quando jufto tempore, modo, pr.dinje'&yia in lucerei provenir; juridi- co viciffim fenfu appellate partus llegitireras, qui vive nate & fpiritu editus -fuit, qualis etiam proin4e jure aliorum liberorumgaudet; mortuus enim edi- te prò parrei non habetur (b), & talis partus fenfu juridico legitimus, eft vel perfettusveliraperfettus: perfetto eft vel partium, quoad, numerura , vel viriura, robpris & firnèatis corporis infanti naturaliter & ordinarie compe- tentium : poteft itaque fceras effe quoad partes perfette, quoad robur imper- fettus ; ad taralem vero pcrfettionera.requirite fpatram novem menfium (e): imperfette eft, quandoantejuftumtempus partus nimiren Vili, vel VII. menfe excludite, qualis tamen partus minirne ad abortus clafferei referri me- i-ete(i), .quamuis alii partum ante VItum nienfera viveri .exclufiun prò abortu bapere yejict (0 ; Proinde partus jegitime haud monftrofas effe de- bet; ad quam legitimitatem alii etiara referpnt copulationem legitimam £cclefìafticam f/) & legitiraura matrimonium (g): effentialiter vero partus legitimus infert feetum quoad .partes integrantes perfettum, vivum & debito modo ex utero exclufum, (*) De diverfio teptpore partus. Ammannus Irenico, qu.6tp.64. (a) Legitimum naturalem partimi vocat Welfichius in £ebatmnea -' %%$ P.2.C.1, p. 308. Dof fin $iat> ju xttyti %tit, iti fetner ttfyitwpofitm oDer ©fcllung fein lcid)rlic& unD o&rie f&n&er&a&re Sufdfle mit Det aer»6i)nU^cn SBeinlgucg imb bemgeib uti& ©UcDmoffea vaQperfiea, »oHFomro«i mi) f>W tàlami tmb $abeUur3Bdt fomtne unb g^bonren tuer&e. (b) vid. Hahnad Wefienbeccium de fiata hominis n. 3. (e} Zacchias L, x. tit. 2.qu. 4.n 6. (d Ammanti. Med. Crine p. 34. 44. 47. 48. le) Per Juris di/pofitionem abortiyus ille cenfiendus eft partus qui antefiextumMea- fiem licet vivus exclufis, eft ergum L. xi.fifi. de ftatu homin, Mulier de Jure Pragnant. e. 3. jf. 17. (fi) Carpzov. in Jurispr Ecclefi. L. 2. tit. 13. def. 223. '(jf) Mulier de Jure Pragnant. dicit e. 3. $. 7. partus legitimus V naturalis dici- tur, qui ex legitimo matrimonio matura* &f jufto tempore vivus totus prò- dtetts, ad nullum declinans monftrmi, editus efl, Leg. x 2.Jf.Lt 2 %, tit. 2. quod dicitur ft ( 1*1 ) •■ àicitnr $. i. de lib. %5 pofth. hared. in flit. &? L. 3. Cod. Lib. 6. tit. 29. ie Poflb. hared. inflit. fVildvogel de Partii legitimo jf. 2. fie partimi legiti- numi definii: partus legiiiritus in Jure aicitur, qui ex juflo matrimonio , tempore ad vivandimi opto, monftri iff abortionis expers, perfèSé in luceni editus efl. CaTanzà de Partii nat. B" legitimo. cap. 6.p. 413. dicit : legitimam appeUamus, qui (ito tempore'proditi iUegitimtim, qui ante vel poft diem uterum erumpit; & porro dicit: naturalis & legitimi partus ille veniet co- honeftandus, quiilrperfe&us, maturus, juflo tempore editus, vivus torus pvodiens,ad nullum monftfnm, vel prodigium declinans &c. §. V. Proximum nunc eft, ut fignificem, quaenam genuina óccur- rant figna, imminentem legitimum partum denotantia : e quibus fequentia denotando funt : 1) quando ordinarium geftationis tempus circumattum eft, quo etiam Judices ad vertere folent, fi quaedam fcemina? ftuprationem con- fitentur& tempus perpeffi ftupri indicant, aft infanterei feptimeftrem pepe- riffe dicunt : 2) quando venter tumide decumbit, neque ili altieri regione gettate, quod vocant Dct £cib ()£tbe ftcij gefencfef , quod indicium in multis viviparis occurrit : 3) quando fitus feetus in utero mutatus eft, ubi paucis die- bus ante partum ufitatius hic fitns invertitur, vt feetus cum capite nunc deor- fuminclinet; patitur vero haec circumftantia exceptionem in partu difficili^ quando embryo non eum capite excludite : neque quidem ordinarium eft, ut diutius in fituinverfo embryo maneat(tf) : 4) ultimis temporibus effluir in multis gravidis materia mueilaginofa e vagina uteri inftar fluoris albi, quo tempore etiam frequens ad urinam emittendam ftimulus concurrit. (b) (a Quale exemplum refiert Bourgeois m Jfrtba\VllXltlv?bllebutt i)t$ SD?enfd&en Part. 2. cap. 8. §. VI. Ad haec figna porro pertinet 5) quod multa? gràvida? aliquot ante partum diebus infolitos & ominofos experiantur dolores, quos jam ^Bc= t)Cn nominare maìunt, qui vero bene a colicis doloribus difeernendi (a) funt : Colici enim dolores funt fub vmbilico vagi & per plurimum inteftinorum trattum difeurrunt, cum murmurc, atque flatibus furfum ac deorfum vagan- tibus fé produnt : deinde etiam a nephriticis doloribus (b) providè diftingui debent, quales dolores nephritici ex ipfo malo principali agnofeéndi & diju- dicandi funt, & cum parturientium nothi dolores , licetì & ipfi in fé faepe valde confufi fint, tamen cum aliis doloribus eonfundi queant, ob id in hoc fcrutinio attentione (e) opus eft : 6) accedit aliquando interni orificii uteri apertio, 7) quid? quodutpleimum percipite firmior decubitusembryonis in finum pudoris ad illud orificium: 8) huc fpettat praecedens aqua? manatio ex- tra uterum, quae aliquando fub partu, interdum vno alterove aiQ ante partum coatingit; haud tamen bonum indicium eft, fi ante pajtiun fanguis efHn- # ( 152 ) ® k (d) : 9) occurrit fatis fa?pe major pedum intumefeentia & labiorum vaginae uteriinflatio: io) ipfa? gravida? diffidileobambularepoffunt , unde ipfis confuetus inceffus moleftus evadit : 1.1) accedit affluxe materia? non modo mucilaginofae, fed etiam leviffime cruentae extra uterum, licet embryo ex fuis tunicisfe nondumiiberaverit, tandem 12)aliquandofuperyenittremulemo- tus in corpore externo. (a) Viardel in fyÙOXRWW $8tl$/>..<5p. (b Hafierus iti Heretile Medico p. 326. 327. Hilderus de Lithotomia veficap.141, (0 Weifichius fa Sfrtbmmtn&ìiQ. fioiingen »pm 5lmt uoD tyflity &« %$t\)> ntùffer e. > \. (dj Dionis S^OU f r^USUna Unb ©Court bc$ 2J?en®en. P. 2. e. x 3. Mauriceau Don Der ^djftanserfàafft unb (Sebafrrev. ». 43-/^- fBon btn 3ei$M tic por .ber étbiipt l)ercìd)en. wV. Dw»w /#c. />. 3 e 2. §. VII. Proximum nunc eft, ut de Signis partus praegreffi aliqua annotem, quoniam cafus occurrunt, ut Medici in cpnfìlium vocentur , aq de partu fcemina? fufpetta? adhuc indubia quidam partus figna occerant uti in pra?cedenTibus de Abortus exploratione etiam nonnulla propofìta fue- runt; in hac vero occupatione fciendpm eft, quod fi nunc pliues feptimana? a praegrefjò partu circumatta? fuerinr, utpmrimum.tunc fallacia fint indicia ex quibus partus praefumtus dijudicaripoterit; eapropter hoc fcrutinium non nifi easperfonas attinet, qua? haud ita diu partum experta? fuerunt. Coinci^ dunt vero haec figna cum jis, qua? abortum praegreffum produnt &denptant videlicet laxior genitaiium conftitutio , turgidula inflatio ÒVprominentia la- biorum vaginaeeeri, aut attualis adhuc fanguinolenta emanatio e muliebribus aliqualis interni orificii uteri apertura & ipfius uteri decubitus in inferrar erri regionem, ut &]axior illius compages (quae pofteriora figna manuali explo- ratione detegenda funt): Huc porro pertinet abdominis, fx nonrugofitas tamen laxitas , mammarum laxior conftitutio , finon piane innatio a latte fecreto & praefente fatta fit: valde meatur color & adfpettus facieì atque oculorum,adeout nonnullae foeminae externo confpettufeprodant, quod pe- pererint; praecipue huc pertinet os amplum, oculi concaui, aliquando et- iam obfcuri , Jumbi latiores aut quandoque confpicua mutatio in inceffu infolitus defettus pilorum in pudentalibus locis, qui epleimum poft par- tum plerique excidunt. Siinfpettio ocularis conjuqgitur, tunc genitalia vi- yacem colorem rautarunt, ut flauefcens & punicee color (prò diverfitatc tamen temperamentorum difeernendus) in hifce partine confpiciate ; acce- dit caruncularum myrtiformium & nympharum inflatio (a) : fignum véro lattis @ ( M'3 ) ® lattisi) ex genitalibus cumlochiisprofluentis falfumeft, quia confufio ii*- tercedit cum ichore, qui poft puerperium efrluit» (a) Pinaus de Notis Virginum L.xc. 7. Zacchias L. 3. tit. 2.qu. 9. n. 18. Rio- lanus in Antbropogr.L. 2. e. 32. (fi) Zacchias l.c.n.2X. hoc fignum allegat. §. VIII. Praeftat vero perinde magna attentione ÓVcircumfpettione praedittas circumftantias bene conciliare & difeernere,quemadmodum 8etas adultior, pra?greffi morbi &c. citra partus fufpicionem diverforum talium fignorum caufa effe poffunt, prout viciffim abdominis laxitas in 7tokurcimt:t aut quae iam faepius pepererunt, tandem occerit,& quae per providam ligatu- ram ppft puerperium fattam a?que ac mammarum laxitas, inflatio & impie- tra cum latte evitari poteft, ficut de figno lattis in mammis praecedentia ex fignis graviditatis concilianda erunt («): quando vero jam aliquod tempe afufpetto partu praeteriit , tunc prudentia opus eft, ne ex fignis aequivocis abfofurum detur judicium : praeterea etiam in eadem confideratione quaeftio illa ventilanda proponite, an ex offe pubis hiante fignum graegreffi parte defumi queat: quod illius offis dehifeentia ad partum non requiratur , funt qui afferunt (b), quod vero in grandiori feetu etiam minor illiusrelaxatio par- tum quadantenus facilitare queat, ratio omnino dittitat: ficut etiam Autto- res ofiìs pubis dislocationem (e) a partu fattam confirmant , aliique offis coccygis firmiorem cohaefionem, quae fub partu haud dehifeit, prò caufa difficihoris partus denunciant (d): interim multi offis pubis fub partu rela- xationem affirmant, non pauci etiam negant {e) : interea cum hoc fignum dubium fit, &, fi etiam in aliquibus contigerit, haud facile ab extra explo- rari poffit, propterea ex eodem ad praegreffum partum non facilis aut certa valer argumenrario. (a) De fignis pr agre/fi partus confi. Zacchias L. 3 tit. 2.#k.q ». 8 feqq, (b) Mauriceau L.2,c.x (e) Riolanus Antbropogr. lib. 6. cap. XI. GillemauL.2.c.x. Bartbolinus deos- fibus lib. 4.C.X6. A. N.C. Dee. 1. An. 3. obfi. 255.^256. Hildanus Cent. 6.obfi 39. Valentini Corp. Jur.Med leg. ff Pari i.Sec?. x.cafi.x6.p.x%. (d ) BartholetusEncyclopad p.49. Bartholin. de infiolitis partusviise. 3. (e) Tales a/firmantes & negantes fiufius deficribit Franckenau Satyr. med. %. p. 164-166. Offa pubis fcf coxendicis in partu diflrabuntur Bonetus Se- pulchr. anat.Lib. 3. Se&. 1%.obfi. 6 n.x-xo. §. IX, Quando vero nunc propius& fpecialius de Maturitati & itntnaturitate, five legitimo & illegitimo/latupartu* mihidifferendumeft,tunc Medicorum omnino judicium in haedisquifitione prsevalet, licet JCti etiam enuncient, quod obftetricumjudicio ftandum fit, an partus mamrus vel im- U inaturus #• ( 154 ) ® «nature (a) fit: neque exi confufio adirarti debet, licet Auttores etiam de praemateoc^ vivo partu differantf^): hinc nunc difquirendum erit, quis- nam partus praner ordinarium adeoque naturalem fithabenduspro legitimo &illegitimo: equidem in thefi magis enuncio' , quod omnis partus ante fcptimum menfem edite, utpote valde premature (e), magis in abortus daffem inclinare videatur, quamvis a V. menfe embryo manifeftis vita? fignis predite effe compareat; undemox quaeftio occurrit, an Quinquemcfirù partu* prò legitimo declarari queat (d) ? ubi quidem non defunt teftimonia, qua? propterea hunc prò legitimo aeftimare malunt, quia vivus (e) exiftit,, quae decifio tamen haud fatis ingenua eft , aut veritati confona effe videtur, quia in ejusmodi cafibus etiam error in calculo occurrere poteft , ut pro- pterea ex erronea relatione etiam erroneum decifum enarrare fit: proinda auttores non modo tales Quinquemeftres partus recenfent (f)t fed quod vitales fint, infuper judicant (g) ficut parallela teftimonia conftant , quibus partus 173. dierum pro; vivo & legitimo declaratus conftat (b), aut ubi prae- maturus prò legitimo & perfetto (1) habite fee :. proinde occurrunt obferva- tiones, ubi auttores qedrimeftrem (£) partum vivum annotarunt, aut ubi parte inter quinten & fextum (/) menfempro naturali & legitimo dijudicar. te fuit, licet perinde teftimonia conftent, ubi parrus XIX Septimanarum prò abortivo declaratus fuit : interim fingula talia teftimonia haudregulam conftituunt ,. fiquidem rariffimequinquemeftrispartus legitimuseffepoteft,, ni piane evidentia atque indubia figna ejusmodi praematee nati embryonis Conftent.(«); (a) Mafcardus de Probationìbu* Voi. 3. concluf x 169. n. 5. (fi) Sennertus Praxeos L. 4» P. 2. Sea. 6.c.xa Horfliu* de Natura. huma,na Ex- ercit. 12. qu. 8. MarceUus Donatus de Hiftoriis Mirabil.L.4. e. x 3. Im genere de Partus tempore egerunt, Aitgenius de Hominis Partu,Arnifiaus de Partus, humani legitimis terminis. Caranza de Partii naturali cV le ■ gitimo. Spero in Dialogo de tempore partus. Fabrotus de partus humani tempore, & de jufto partii & nuviero puerperio Quid de Quinquemeftri & Semeftri partii fientiendìim-, vid. Caranza de Part; not. & legit. cap. 9, p. 430. Mailer de Jure Pragnant.e. 3.$ 11.12. (e) Zacchias L. x.tit. 2. qu. 2.» 13. in, Jure omnis partus naturalis E?'vitalis prafiumimr, non abortivus, Caranza de Part. nat. £? legit, cap. x6.n. 18 p 602. v (d) Zacchias l. e. qu. 2. de partu ante VII, menfiem agit, & n. 12. ex multorum teflimonioiprobat, quod partus ante VII. menfiem neque legifimus neque vi- talis fitt confi, tota qa.%. contrarium profiert Fort. Fidelis. Relat. MeàJJh, 3. Sea. 7. cap .6. (e) Amman. Med. Cri*, caf. 6%. cum difeurfu ££ reffionfà* ÌfÒ ^nf • ( »55 ) • (/) confi. Fontecha in Medie. Chrifl.fi^ec.p. 540. (g) De partu quadrimeftri, quihquemeftri, femeftri vitali, vid, Rejes Qu. 90. n. 5.6. Valefins Pbilofi.Saar,c.x%. Fontecha l e.p. 540. 546./««*. 2. Au- genius L.x.de partu hominis t. 20. ^ «/». 2. Epiftol. L. 6. Epiflol ultima. Montutts Anaficeve Morb.toin.4. C.4X. Ferdinand™ Mena de Septime- x: ftripartu e. 4. Torreblanca in Epitome deliaór.L.2.C.42..&L.2. Damo- nolog.c.4^.n.x6. Lemofius L. 3. denat. fiacult. e. 3. Mercatus Afifia. Mul.L. 4.C.X. Schenckius L.4.fiub Tit.partus vitalis pracox W fieroti- nus Menfie quinto obfi. x. ValeriolaEnarra*.L. $.enarr.i. Ferdinanda* Bonaventura de OaimeftriL. 1. e. 6. #) vid. Guldmklee Refponfi 23. vbi multi ouSores allegantur, qui tales partus prò vitalibus balene, conf Valentini /fi. Med. Legai. P.i.Sea. 1, cafi 36. Grei/Jìng. difip. de partu Septimeftr. e.$. (i) Guldenklce Le. p. 898 -907. 940. (k) Petr. Perramato Lib. de procreatione hominis e. 8- Rejes he n. 6.7. {/) Zittmann.Med. Crit.cent. x.cafi. 15. Vm) ----- cent. 4 cafi %. Epicri/m in partum Quinquemeftrevi& Semeftr. prodidit Lutheras difip. de termino partus vitalis. C". 15-17. (n) Communis Philnfiophorum, Medicorum^ JCtmim affenfius fiat contra quiu- quemeftres & fiemeftreS. Caranza de Part. not. ì$ legit. cap. 9. n. 3. fieq, addit hic outbor l. e. «.41* Mulier es quinto,fiexto B"' undecima, menfiepa- rientes, tanquam adultera damnari non poffunt : atfilii legitimi non fiunt reputandi. §. X. Quod vero Scmeftrcm partum nunc attinet , tunc [perinde ipfe prò immaturo imperfetto & non vitali aeftimandus eft, licet perperam a Zacchia (a) judicetur, qiiod feetus fexto menfe quoad membra perfettus ut; non defunt tamen teftimonia, quibus Semeftris partus prò vitali naturali & legitimo declaratur (b) ; quod vero fex menfibus feetus perfettus in lucerei edi haud queat, alia? obfervationes obfirmant (e) : eft itaque hyperbole, fi non- nulli Medici in talibus cafibus fibi perfuadent , aefi naturaliter & legkime partus perfettus ob natura? roburrpraematee orili poffet, quale refugium fub dubia tali& praefumta decifrane, omnes deinde in craffum abufum duce- re poii^nt, quaecunque impofterum (d) partum femeftrem experiuntur : Sic e JCtis quidam feptimeftrem & femeftrem partum quandoque pio legitimo habent, quibus tamen ahiobloquunte 0), & illuni partum prò imperfetto & immaturo aefeimant : interJCtosoccurrunt>tiam cafus, quibus ipfi teftarinir, quod VI. menfe natus non quidem perfettus , attamen animatus, legitimus ÒVadfuccefioneraadmittendusfit (/):. & licet prò hac legirimatione feetus VI. menfe nati JCti diftinttionem (g) inter integrum & perfettum feetum & imperfettum faciant, tamen V.& VI.menfe editus neque integer neque perfettus eft. ® ( 156) • (a) Zacchias L. x.tit 2. qu, 2. «.39. \b) Ammanii. Med.Crit.p. 6.7. it.B" 13. De partu Semcftri legitimo vid. Va- lentini /fi. Med. Legai. P. I. Sea. I. cafi. 26-28. Rcnatus Cboppinus de pri- vilegiis ruftic. L. 3.e. 8- ». 5- Schenck. L.\fiuh tit.Menfie VI. obfi x Clau- dius Gardinus traa. de partii dierum 171. confi.Caranza de Part. not. £3" legitim. cap 9.». 1. An antefieptimum Menfiem vitalis edi po/fit fiatus, vid. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib $.Se& i.c, 6. (e) Zittviann Medie. Crit. cent. 4.cafi. 8-34- 4%. cent. 5. cafi. 77. (d) Carpzov Jurispr Confiftor.L.2 Tu. 13.def 227. n 4. 'itifiqq* (e) SfO'k */e y*^ Setifiuum difip. i.c. x.n.41. provocat vero hic auaor ad Sper- lingium de fiormatione fiatus in utero e.-9. #«. 2. quod fiatus Jfil.pienfie na- tus perfieélus fiuerit. (fi) Id teftatur Carpzov. Jurispr. Forenfi. P. 3. Conftit. xi.defi, iS.B' in Jurispr. Confiflor. L. 2. tit. 1 3. def. 127. «.3. ?>. inRefipotifi. L.$. refiponfilll. 11,22. Richter de fiucceffione ab inteflato Jia. 1. mentir, 1 ». 11. Perez, in Codic. Tit. depoflhtim. & hared. inflit. «.15. Esbach in Notis in Carpzov. Jurispr. Forenfi P. 4. Conflit. 21. def. x 3. p. 656. & 657. Sabinianorum attenta fei- entia quilibet partus in lucem vivus prodiens j reputatus fiucceffionis capax. Caranza de Part. not. & legit. cap. 9. «.13. (g) Hac di/linaio ex Brunemon. conferendo Coviment. in Codic Leg. 3. de poflh. £?' hared. inflit.p'. 356. vid. Carpzov.P. ^.Conftit. xi*defi. x%. Jurispr.Ec- clefi Stryk.defiucceffioneabinteftato c.2. jf.XI. §. XI. Quod itaque in ordine Septimeftrem partum attinet, rane quidem non defunt aliqui inter Medicos, qui eundemaliquo modo prò abor- tivo declarant (a) , plurimi vero ex Hippocratis auttoritate permoti , illum prò legitimo & vitali aeftimant(^) unde pauci de hoc allerto dubitant, & le- gitimum illum effe teftantur (V) ; quamvis aliqui etiam huic fententiae contra- dicant(^), interim non omnis partus, qui prò Septimeftri habete, vere talis eft, fiquidem in hoc negotio frequens & multe dolus coincidit (e) : quamvis vero VII menfe embryo quoad partes fit perfette, tamen neceflàrio robore minime inftruttus eft, hinc feptimeftrem partum raro diu vivere varii affe- veraruntMedici f/), licet illius legitimitatem variis comprobent cafibus (g); quo vero judicium de feptimeftri partu magis firmum fit, eapropter etiam in- foettione opus eft (b): neque etiam deficiunt multi JCti (*'), qui feptime- ftrem prò legitimo declarant partu : eft tamen feptimeftris partus utique pre- mature parte; quare nonnulli feptimo menfe editos infantes exterricineos feuexterraneos quafi ob terrorem praemature editos nominarunt (A); unde quidem matres vel ob individualem fuam imbecillitàtem, vel ob animi pa- thema, velob perpeffamViolentiam premature pariunt & hinc feptimeftres partus communiter funt debile* Q) & raro din vivunt. (d)Lur • ( M7 ) ® (a) Ludovici in A. N. C. Dee. i. An. %. obfi. 69. Zacchia* L. 1. tit. 2. Qu. t. n. 104. vbi noti abfolute,' fied relative feptimeftris partus dbortivus vocaturt confi. Caranza de Pàrt. naturali & legitimo cap. X. n.x. Abortus an dici de- beat exdufio fiatus fieptimo aut oaavo Menfie. Bonetus in Polyalibe lib. 5. e. 26. p. 274. vid. fupra de Abortu p. 127. Jf. 5. e. 6. (h) Multa talia teftimonia allegat Zacchias L e. qu. 3. n. 4-6. Ita porro fieptime- ftrem partum prò legitimo admittunt, Hippocrates, Plato, Ariftoteles, Plinius, Galenus, Alexander, Soranus, Ephefius, Macrobius, Avicenna^ Theodorus Prificus, Averrboes, Angenitts, Codronicus & multi alii quos allegat Greiffuius difip. de partu Septimeftri e. 4. de fiatusfieptimeftris perfe&io- ne : quo loco etiam ad auaoritatem Lemmi, Schenckii, Spigelii, Sennerti, Harvai, Drexelii, Deusfingii &c. provocat, qui allegant exempla partus feptimeftris omnibus numeris abfioluti, qui ad fupremam atatem fiuper- vixerunt, confi. Fort.Fidelis Le. fVelfichius Cent, 1. confi. 17. p. 30 ah: Se- ptimeftris quidam vitales Hipp. 1. defiat,fieptim. plerumque tamen ob cor- poris texturam tenuiorem & virium debilitatem tota deinceps vita caufiarii plurimis morbis obnoxii vivunt. (e) Schenck. L.4. tit. Menfi. °kf *♦ Ammanti. Med. Crit. p. 32. 33.46. 47. 50. 161. & fiqq. Bohnius de Off. M. D.p. 627. SS fieqq. Caranza de^Part, nat.^5legit..cap. io. (d) Zacchias l.c.q.^. 11. 7.E?*8. Caranza l.e.n. 1. (e) Bohn. I.cp,6x7. (f) vid. Hippocrat. Lib. de Carnibus \$ defieptimeftri &J* oaimeftri partu» Mer» curialis in Lib. la Commere L. x. e, 6. Zacchias L. 2. tit, 2, Qu,x.n,6c.& q. 3.11 i®. Bohn.l.c.p.62%. Caranza L e.n. 23. (g) Valentini fif. Med. Legai. P. i.fièa. 1. cafi. 29-31. Zittmann. cent. 6, cafi2,%. A. N. C. cent. 1. obfi. 51. Quales vero fint Septimeflres partus, expofiuit Ammann.Med.Crit.p.^x. 497.505.£$"506. (b) vid. Bohn. I. e. P. 2. e. 5. p. 6 x 9. (i)tCarpz. in Jurispr. Ecclef.L.2.tit. 13. defi. 224. & in Jurispr. Forenfi. P. 4,1 Conflit. 21.defi. x 3. Caranza Le. cap. X. EsbachinNotisinb.L Carpzovii p. 657. ubi multi confientientes atta or es allegantur. Mulier detJure Pra- gnant. e 3. jf. 13. Zacchias L. 1 tit. 1. qu 3. n. 5. (fi) vid. Hobokoenius in Spicilegio Epiflol. 4. p. % 6. (/) ut communis efl obfiervatio, quam inter ICtos explicat Caranza l. e. n. 2 3. §. XII. Quo vero in Septimeftris partus indagatione omnis frauj evitete, ita illius figna bene annotanda funt, &: quamvis quidam («) dicant, quod interdum Septimeftris partus nonimeftri fit pinguior, tamen haec aiuV madverfio ex difcrepanriacircumftantiarum facile decidi poteft , neque§un- quam haec obfervatio in aliqualem abufum aut generalem applicationem du- ci debet : alias quidem figna haec prò diverfitate feptimeftris & ottimeftris partus quoad majus& minus diferepant, ut propterea praeter neceifitatem fi- » <*5*-) • bi& Medici &Advocati & judices nullum fccupuìum efficere debeant, pro- pterea etiam nonnulli Auttores tales notas feptimeftris & ottimeftris partus fignificant (b) : quod vero has notas feorfim attinct, tunc in corporibus fepti- mo menfe natorum multa imperfetta & minus penite abfoluta deprehen- duntur, licet quoad partes rategrantes non quidem aliquis defettus obferve- tur: ex hifce vero fignis fequentia! bene funt concernendai) tenerrimaeft cutis, ut facile rumpat & dehifcat,- fipàulofirmius apprehendirur, 2) defunt etiam pili incalvarla, 3) fontanella ita tenera eft, ut cerebri motus & tattu &vifu facile percipiate, 4) Sutura? admodum funt hiantes 5) aurium mea- tefunt femiocclufì, 6) nares quafi imperforata?, 7) auriculae imperfetta?, 8) labia etiam oris tenera & imperfetta,, magis rubicunda, qua: ad levem coreuttum fanguinem ftillant, 9) vix diftinttum & clarum fohum atque eju- latum edunt&pra? nimia debilitate inftar valde a?grotantis infanti^ aut junio- risanimalisftertunt &anhelant ftc qiliecfcn foie emcjtim0e 5^,00 io) infu- perque valde debiles & viribus languentes funt (d). (a) vid. Ammann.Medie, Crit; pag. x %o. (b) BoreUus cent, x.obfiix. Bohnius de O/fi.M.D. P. 2.e. ^,p. 6x9, Zacchias L. x. tit. 2. Q. 3. n, 64 - 66. Peyffonel de temporibus humani partus cap. x6.p.i%. (e) Mauriceau coti ber @d)Watiscrf<&aft unb ©e&utt beé a»enfd)en «.151- (d) Septimo menfie fiatum adhuc imperfieaum, imbecìllem, languentem, debtlem tf utplurimum non vitalem effe, teftantur, Fortunatus Fidelis de Relation. L.^-Sea. i.c.6. Bobn.deOfi:M.D.P!2.c:>ifi.6x%. Ludovic. in A. N. '• CDec.x onn.%.obf.6(). Zacchias L. x.tit. 2. Qu 5 H. 13. imbeciUes illos effe u.itea ex Caranza depart.not.V leg cap. io. ti. 23. 24. confirmatum eft. §. XIII. Praeterea Vllmo menfe nati 11) non multum fé movent, 12) digitos habent imperfettos, 13 ) qui aliquando inter fé cohaercnr, T4) de- ficiunt etiam ungues in digitis ,(*) 15 ) exitus ani eft vel dilatatus vel amplus,vel contra valde conftrittus > 16) offa funtlaxà, i7),neque legitirne connexa, fed admodum disjuntta 18) cranium inftar membrana? eft, 19) ncque tales infantes plorant aut fternutant, 20) aliquando ob nimiam imbeciìlitatem ne- que aliramexonerant neque urinam emittunt, 21) neque etiam fugere pos- funt, fed tantum fbrbillando educati debent, 22) fplendente fole per abdo- men mteftina pellùcenr, 23) tenerrime maximéque delicate trattari & enu- triri debent, fi vivi permànent, 24) rariffime tamen vitam diu protrrihunt, 25) neque facile firmiratem & robur corporis affequùnté, jìtbleibén ftón, ftyttacfc, -eleni), 0ebt4ed)(icl), 26) facile luxante indeque in corporis regula* ritate detormanturoralterantur, 27) perpetuo valetudinarii funt, etiam fi^d marariorsm setatem pertingant, 58) valde funt fenfibiles & a leviffiraa cau- fi © ( 159 ) ® fa^atterari poffunt, unde quoadresnon nararalesrpfisftrittifiTmumregimen ordinandum eft, 29) quoad animi etiam vires valde funt imbeciUes ; qua de re de hominibus fatuìs & ftupidis in proverbium abiit, ' quod non omnes menfes habeant, ac fi praemateo partu editi fint: & talia figna utplurimurei in Septimeftribus deprehenduntur ; hinc obfervationes rariores contrarium perhibentes nullam regulam conftituunt : proinde jpertum nondum completo fexto menfe aut in feptimo menfe editum, alii prò jufto & legitimo non ha- bent. (a) (*) vid. Hipp.Lih.de Superfiatatiotie. confi. Winckleri animadverfia in Nymounr tr,dc vita fioetus in utero e y.p. 76 fiqq. (a) Carpzov. in Jurispr. Confift. L. 2. tit. x f. def. 224. n. 3. Ariftotel, in H. A.LJ 1 c.4. PliniusL, 7, e. 3. Hippocrat.de Septimeftri partu. De parta? Septimeftri egit prater alios Job. Conr.Axt,Alber. Gentil, de nafeendi tcm~ poren.6. Andreas Rauchbar.P.z.qu. 2 4» «.29.. Caranza de part.nat~ \$ leg. cap, xo.11, x\.fieqq. §. XIV. Quando nunc illa figna T quae ad partus Septimeftris fcruti- nium pertinent, propofui, tamen' ab ejeraodi praemature nato embryone,. feetus exatte legitimo & confueto tempore, fed debili, valde.corpore inftru- ttus, edite diftingui debet; caufa? vero, qua? eo difponunt, e infae corpore gracilior & debilior pariate funt, 1) fi parentes ipfi, corpore teneri iunt„ 2). fi aerate juniores exiftunt, 3) fi parte prime eft, 4): fi parentes funt vale- tudinarii y 5) frfub ingravidatione mater laboravit vel morbo. 6) vel diutur- na inedia, vel 7) multa fame, 8) fi gravida multis aeruranis & curis diu affli- tta fuit, 9)fietiarnfufpettas haemorrhagias ipfa eft perpeffa, io) fi fub in- gravidatione mater proprio fuo corpore robufta r pinguis & procera redditi fuit, li) quando fub ingravidatione veftimentis fuis nimis artte l'umbos oc abdomen gravidae fcemina? comprefferunt, 12) quando gibbofa? funt gravida?,, 13) quando rnolimina ad abortum perpeffa? funt, quando-fub graviditate mul- ta alia animi pathemata intercurrerunr, 15) quando-gravida? in abdomine ex- ternas quasdam violeeias- fubierunt, 16) quando embryo in utero aliquai morbofa afflittione laboravit,, 17) quando malitiofàe fcemina?remedia ad ab- ortum promovendumidonea adhibuerunt; i8)quandofa?pieVeee Sèttio- nes adhibitar fuerant,, 19) quando nimiis commotionibus corporis & falta^ tionibe embryo rurbate fuit, 20) quando denique alias gravida? multa me- dicamina ingefferunt. §. XV. Nunc ad OMimeftrem partum progredior,.d'e quo perinde quidam fentiunt, quod aequeadhuc imperfette (a) ire, interim Hippocratis: (fi) auttoritas varios Medicos k&, ICtos feduxit, ut talem partum non modo> noli Q ( 160 ) & non vitalem, fed piane tanquam mortemi & aborti vum (f) habere maluerint: non defunt tamen alii qui cundem partum legitimum effe judicant: quod ve- ro adfertum Hippocratis artinet, quo ipfum partum Ottimeflrem non vita- km nominavit, tunc fané illud infufliciens, obfceum, neque ulla ratione & obfervatione confirmatum eft: quod enim fcete ob leniorem mommi in utero aegrotare debeat, falfum, neque fufficienter demonftratum eft dogma, quod non nifi in iEgypto ottimeftris partus vitalis fit (e) : perinde neque condigne comprobatum eft, neque quicquamprobat: interea tales infirmae rationes[ab aliis difeuffa? & enervata? funt (d) : crudius etiam illi judicant, qui hunc partum piane ad abortum referunt (e) , quam fententiam iterum alii refellunt (/) & annettunt, quod ottimeftris partus prò feptimeftri ma- gis (g) vitalis, aut non mine vitalis fit (/&), adeoque fimpliciter vitalis (i), uti multi ottimeftris partus lègkimitatem confirmant ( k ), cum alii Hippocratis decifum de ottimeftri partu dubium declarent : (/) inter illas ra- tiones vero, qua? ottimeftrem partum fufpettum reddere voluUt, fabulofa maxime illa eft, qua Aftrologicum Saturni (ni) dominium in ottavum gefta- tionis menfem accufatur : de reliquo inter ipfos ICtos de partu ottimeftri, an vitalis & legitimefit, diferepans (») occurrit opinio: interim in tali otti- meftri & feptimeftri partu dijudicando, aliquoties error in calculo a fceminis committitur (o): neque [denique ille (p) fidem meretur, qui ottimeftrem perfettum quidem, led non vitalem effe adferit. (a) vid.Zacchias L. x.tit. 2. qu.4. n. 30. (b) Quales allegat Zacchias l.c.n.x.& a. Ani.Gellius Noa. Attic.lib. 3. e. x6. Caranza de part.not, & legit. cap. 11. 11. ^.fieqq. Jacob Cujacius infiebo- liis ad lib.4. fientent. Pausi vid. Caranza l. e. 11.65. Hippocr ates in Lib. de Carnibus, Aliment. Septim, Oaimeftri partum fiatum oaimeflrem vi- talem effe negavit, confi Schbpfer difip. de oaimeftri partu e. 2. jT. 2 5—14. 18 -20/ Plures hujus fententia affeclas allegat, Bonaventura de oaimeftri partu, qui hunc partum tamen vitalem effe declarat. confi. MafieardusCon- clufi. x 152. n. 2. Mufiaus de Auaoritate Hippocr. in Juris ftudio e. 2. Fort. Fidelis Relat Med. Lib. 3. Sea. 7. cap. 7. (&*) Quales refiert Tiraquellus. vid. Caranza de part not. $5 legit. cap. XI. n.6^. (fi) Hippocratcs l. e, Ariftotel. H. A, L. 7. e. 4. Plinius L.i.c. j. Rationes Hip- pocratis, quibus vitalitatem oaimeftris partus infiringere conatur, expli- cavit Joh, Lalamantius in Interpretatione & commentatione Hippocratis de hom. atat. & feptimeftri %f oaimeftri partu p. 238. Horatius Auge* nius de hominis partu L. 2. e. 14. & Fort Fidelis Le, [d) confi. Zacchias lib. i.tit.2.qu.4 ». io. &fqq. &n. 15» dicit: oaimeftris fia- tus non minus ac feptimeftris fiua natura non eft vitalis, quia%ante debitum tempus nofcitur : fiacca ver 9 comparataneinter fieptimeftrem &'oaimeflrem & rei ® (161) ® & rei natura confederata oaimeflri* magis vitalis efl fieptimeflri. (e) velut Tiraquellus confi. Zacch'. I. e. ti. 4. (fi) vid. Caranza in Traa de partu naturali o legitimo e. XI. «.41. Schiipfier de Partu oaimeflri c.2. fi 2. Avimann.Med. Crit. p. 34.44.47. &T 48. ex Roderico a Cafiro de Morb. Mul. L. 4. e. 6. dicit : quod oaimeflris par- tus non abortus nomen mcrcatur, addit vero : quod tamen legitimus non /'*' (g) bine Zacchias I.c n. 5. dicit: profieao rei naturo optimeperpenfia a/firman* dum mihi videtur cum Cardano Contradia Medie. L. x. contradia.%. traa. 3. in fine, oaimeflrem ex fin natura ejfe viagis vitalem fieptimeflri,etiamfi ex accidenti contigerit, ut di/ficilius ille vivat quam hic. Mauriceau cent yobfi.x25.c4 0^345.e. 5. obfi.402. (b) vid.Bobn.deOff'.M D.P.2.C) p 629. & confi Zacch. l.c.n.x$. (i) Oaimeflrem partum prò vitali habent, Urbinas de Partu oaimeflri naturali L. i.c.5. Ammanti.Med.Crit p. 57.163.180.Sff 181. Schenck.L.4.de partu vitali Menfi. baàvo obf 1. Sch'ópjfèr de part. oaimeflri e. 3. Mau- riceau obfi. circa graviditatem & partum mulierum obfi. 242. &* 345. We- delius Pbyfiol. Sea. 2. e. 3 1. Sea. 3. e. 3 Dreìlincurtius in traa. de partu oaimeflri, an fit vitalis. Berger in Pbyfiol. Sennertus in Prax. Med L. 4 P. 2.fiea. 6. e. x. &* 6. Valentini fi:Part. x.fiha. 1. cafi 33. (k) Imprimis oaimeflris partus legitìmitatem adflruit, Bonaventura de oaimeftri partii in fipecie L. 9. &? 1 o. confi, nota pracedens. Caranza de Partu natu- rali B* legitimo cap. 2. per totum prac.». 1 l.fieq. 3 x.fiq. 48.5x, (l) Talem obfiolutam Hippocratis auaoritatem producimi quidem Leges de Oai- meftri partu L.X2. deftatu hominis fif. L. 1 tit. 5, fieptimo menfie nafei verfieauvi partum javi receptum eft propter auaoritatem doaìffìmi viri Hippocratis, confi. Nota Gotbofired. Lìt. r. huc pertinet. L. 3. §. 12./fi. de fiuti & legniviis hared. Lib. 38. tit. x6. cum Nota Gotbofiredi Lit.K. dubiant tamen quidam Hippocratis decifionem de oaimeftri partu profierunt quan- do ipfie dixit-. eft, & non eft oaimeftris generano :quafiì dlxerit, quod ali- quando fit vitalis partus, aliquando minus. confi. Caranza de part. not. &* leg. cap. XI n. 5. (m) confi. Rejes qu 90. ti. 14. & Nota Gotbofiredi ad Leg. 3. fifi. de fuis & legit. hared. Ut. K. Zacchias lib. I. tit. 2. qu. 4. ». 15. («) e JCtis fnnt qui oaimeflrem partum prò illegitimo & non vitali habent, ha prater illos, quos Zacch. I. e. n. x. 2.3. allegat, confi Stryk de Jurefienfiuum difip. x. e. x. n. 42. Caranza de part. nat. & legit. cap. XI. Carpzov. Ju- rispr. Confiflorial.L.2. defi.226 n.x. Jurisprud.Forenfi.P.4. Conftit. 2?. def. 14. Leicker in ultimum hunc locum Carpzovii &T Esbach in eundem loc. p,6$j. Sed allegantur etiam ab hifce auaoribus multi,qui oaimeftrtm partum prò legitimo babuerunt, confi, pluribus, Mulier de Jure Pragnant e. 3. jf. 14. De partu oaimeftri vid.a|j ber gemerne gauff Dcr $atur blith, fa f)tt bie 3ugfrau «Diaria 6«i £$rra £l)rijìii;Tt gettanti big ta ben jefjenben Sfóonben: tJicfcl&c gafll&e 3cif W cr feine ^brutta, gc&abt foie cadere era» pongale ^tfidjfc, au$ Ha SSInfóitcpftVn ber buffer Webar* b<« t)ei(iqeti ©elfi ae&eil^et »qr. Fort. FV èroenma^l gebabf, baj? ì>a$ SBcib natp beé SKanneé Slbfi&Kb ftn eilften «JKonatb ein tfinb gc&o&ren t)at. Sé mac&t (temere ® ebancfen, id) fonte eé ci$t glauben. SDatinn muli in fold)en gàllen gùtltc^e J&anblung gepflogen roetben, ba$ man einen mit guten SBorfen bertbt, baj? er um unferé J£>€trn ®Dttes unì) griebené SBiflen ale ein S&nfi ttmaè Petbeifie, unb fcffe tbn roalten, bamit bas SBeib nic&tju©c&atibenunb et)rl?0, oberauft tvemgfte benn far ber» &à$fig gebalfen «erbe. Diente l)aben hit feine ©faft. gleicf) ale roenn et' ner feine S5ranf nic&t rein ffibe, einen 33al-4 far eine ^ucgfrau, t>a muf man nun freunblid) mit gnten SBorten aué Bebé fjaabeln, ba$ SRedjt l)at ba mdjté nif&im. , , (a) co;;/ Hartung difip. de partu legitimo fieptimeflri Sf oElimeftri. Ariflotele*, Plinius, Gellius, Pontanus, Ptolomaus, Speronius : vid Caranza de par- tu naturali & legitimo cap. 14. «. 2. 3. Forf. F.idelis l. e cap. 9. co«/! Stryk. de fiuccefi ab intefl. diff 1 e. 2 jf. 17. i?e«/£ ion gek&rfen @at$en.^«. 1727.Menfi Decembr. N.Cl.p.xox2_ io 14 ubi locus aHegatur ex Fronda Hifloria Pbyfiica P.2 cafius, ubi famina per 46 annos fatum in mero ge- flaffe ex Albucafis & Philofi. transaa. N 367. recenfietur. (fi) vid. Simon. Prafid. Acad P. x. difip. 15. thefi. 3o. &T 31 ♦ Zacchias L. 6. tit. 1. q.x2.n.i2. &Confult.24.« 2. §. XXII, Aft cum mulrae feeminae Judicium Civile' utplurimum ' decipere cogitent quando fub titulo &tegmine praematei partus a macula violatae caftitatis liberari contendunr, ita etiam merito Judicia in caufas ge- nuinas praematei partus inquirere debent: & quemadmodum in praeceden- tibus fufficienter demonftratumfuit, qualisfcete prò praemateo ediro agno- feendus & dijudicandus fir ; ita fubinde Medici perfpituas & non obfoletas (a) prae- 9 ( 1*9 ) • prematuri partus caufas profèrre debent : difponunt itaquead partum pr : •■'.^i- turum i) praegreffi reperiti abortus, 2) nimia interdum fceminarum tcncritu- do, 3) nimia Juventus, 4) difpofitio valetudinaria $) animus multis pathe- ticis commorionibus perturbatus, 6) ordinarti perverti raores fceminarum, 7) intima averfio a negotio generationis & carnaliscohabitationis,8) menfium praegrelTa? anomalia? & inordinata? atque impetuose eruttuationes, 9) externa? Violenti»?, abdomini praecipue illatae , io) nimia abundantia fanguinis, u)tempeLamenturnpli]eematicum 12) individualis confuetudo , fecundum tmam nonnulla? fcemina? embrydnetn ad ordinarium tempus geftationis gcfta- re nequeunt, (de qua circumftantia jam fupra attumfu.it) I3)'adhibita re- media vias& humores commoventia, 14) nirula^ fames & inedia, 15) praegres- fae nimia? corporis commotiones, 16) morbi fub graviditate affiigentes, 1 V)prae- cipue ctiarrhceae acres & dyfenteriae, 18) ingeftiones potuqrei fpirituoforum &-vinorum generoforura praeter confuetudinem, 19) nireùa? lumborum &*ib- dominiscompreffione3fubimpraegnatione(Daé enge ffyntyutl U«b Planchet ttagett) 20) deniqueimmoderaticoitus ckcaultin>os geftationis menfes, qui uterum ad feetus expulfìonem irritant: (b) (a) vid.Rejes.Camp.Elyfi.juc.Qu. go.n.S.p. x 165. {jb) Dionis Don «tjeUftUna. unb Webur.f b*S Wnfàt**Ub. 2.c. 14. Maunceaude graviditate £3* partii $. 151. §. XXIII. Quando hattenus diverfarum circumftantiarum ad legi- timum & illegitàraum partum pertinentium, mentio fatta.fuit, ita praeceden- tibe difquifitionibe adhuc nonnullas felettas quaeftiones Legales annetterà lubet: quare nonnulli quaeftionem movent, quid de illis judicandum fit in- fantibe, qui proxime peft matris fub diffìcilipuerperio mortem, demum vi- vi p'ariunte, qualia diverfa exempla (a) in Hiftoria Medica occurrunt: pro- prie vero quaeritur, an tali modo in lucem editus infa.ns, quando vita fruite, Ulis privi!egiis (b) gaudeat, quibus alii fruuntur, qui ordinario partu exclull fuerant? quod vero medicam decifionem hujus quaeftionisattinere videtur, tunc ita nati infantes eo magis illis privilegiis frui pofrant, quo magis difficulr ter& cum majori vita? periculo lucem adfpexerunt: deinde quaeftio occurrit, aninfras in lucem editus, qui nullum vagitum .eraifit, prò vivo haberedus fit, & quando mox mcreitur, anteftamentum (e) rumpat ? & licet haud neceiTe fit, utibius vox inrra quatuor donras parietes percipi poffit, qua? obfoleta fo.- lennitas eft, quam quidam (d) requirunt} alii (.* ) viciffim rejiciunt, tamen reliqua follicita exploratio aliorum fignorum ad vitam pertinentium vagi- te UUus defe&um fupplenr, ut utique vivus escludi poftù per partum fee- T tus • ( *7o ) ® te, abfente licet vagitir, quemadmodum aliqUoties-debiJes infantes demio roborati fuerant, ut impofterum legitima vita & fanitate fruiti fuerint. (a) vid. Reynaudus fraa.de Ortti infontum contra naturam e. 2. Salmuth cent. 2.obfi. 36. Harvaus in Exercitat.dePartu. Rolfinckius diff. Anatom. L.6.c. 33. Rejes Qu. 19, ». 12. Nimannus 4e vita fiatus in utero: Bartholin.Anatom.Refiormat L i.c, 28. £^ Hiflor rarior.cent. 2 biftor, 99. Wol/fius obfi. Cbirurg Med.41. Carnarius in Hiflor. Admirand, \4\ MattbaiQuaft.Méd. Aa. Hofifn. voi 2. obf. 3 5. A N. C.Dee x. An. i." efbf. 318.Dee. 2.An. ^.obfi.x3. infickolìo•& An *.df.42.Dec 5. An. 7. xlt ftppend.p. 77. Hcecbfteterus Dccnd.6. cafi. 3 Garmann. deMiracul More. L, 1. tit. 9. §. . 3. e. 1 jf. 2. p. x 6 8. 169. Carpz. Jurispr. Fo- renfi. P. 3. conftit. x1.defi.x9. Wildvogel de Jure Embryon. e. 3. th. XI. Hertling. de Ventre illiusquajure jf. 4-/> 9. io. §. XXIV. Praeterea hafe etiam quaeftio decidendo proponitur, ah feetus, qui nunc fub coreani partus conftitute eft: fed adhuc penitus in utero latct, baptizari queat, quando illius partus difficilis aut ìmj>òfiibilis habe- tur? ubi aliqui in hòc cafu baptìfmum concedunt (a) quando aliqua parte- ex utero prominet: alii(^) contra talem baptifmum haud admittunt. Pro- inde in hac partus trattatione occurrit etiam quaeftio, & decifio de Partu Sup- fofito, quando parte fimulate, & alius fupponitur (e) : prò qua fraude de- tegenda & praecedentibe variis animadverfionibus diverfa fubfìdia erunt feli- genda, an videlicet in prafumta puerpera vera & non fucata graviditatis figna praefto fuerint? an etiam alia veri partus figna adirar, quae follicita & feriofa infpettione erunt indaganda : quod crimen fallì multi admodum carpunt Cd) &fuftigationepuniendumefle ICtidecernunt (e), imo capitali pcena■ affli- gèndumeiTe'judicanr(/): denique varii etiam de fuppofitione' fpurii parte cfuaeftionem movenr,quando verus fubducitur. (g) (a) vid. Ziegler adLancelottum L.2. tit. 3. $. 8- Caranza de part. nat. & hgit. c.2.jf. 4.11.4.2. 42..p. 214. * (b) confi. Wildvogel de Jure Embryon. e. 2. th. 39, Simon Prafid. Acad. Part. 1 difip. @ ( 171 ) • Mfr:*5 • «• * 4• ^ 2 5» ' w<*. w»*i Qrddn.EcdefiMagdeburg. e, 4. n. 2o. £>e- dekennus vol.i. Part. 2. L. 1. &#.$,*. 9. Confitior. Tbeolog. 5. /#. 2. /*,?« partus non modica eft conjeaura', quando mulier, qua fie pragnantem affe- rebatpnnquam paffo eft ejus ventrem in/picipid. Farinacius Operum Crim. P.6.q.x 50.11. 259. Mafcardus 55* M/ùuocbius l. e. De partus fiuppofi- tione vid. etiam B9kniu*de-Officio Med.Duplic.P. 2. e. 6 p. 675. §. XXV. Ut ut vero fuppofitio parte fatis intricata & dolofa eft tamen nonnulla adminicula fuppeditandà funt, quibus mediantibe fuppo- fite partus in genere difeerni poter it : inquirendum itaque eft 1 ) an certa, explorata & probata praegrelfa? graviditatis indicia produci & denunciari queant : 2) annon fufpicio pra?greflàe fterilitatis fcemina? adfìt : 3) annon cau- fa? hujus fterilitatis in. fufpetta fcemina depreheadi queant: 4) an illius fcemi- na? praegnantia per ;fidos teftescomprobaripoffit: 5 ) an neceffaria &follicita infpettio praefumptae puerpera?inftituta fuerit: 6) analia fignapraegreffipu- erperii in fufpetta fcemina adfint: 7)an infans, qui prò genuino haberi debet, quadantenus facieipatris aut matris affimilete, ficut diffimilitudinem infan- tis a parentibus partus fuppofiti fignum elle tradidit Farinacius : quamvis alii contrariamprofeiautfententiam: (a) 8>jan obftetrix hunc partum jurata fi- de teftari queat ; (nani obftetrix pretict corrupta partum fupponens, mortis pcena olim damnabatur (6))an vero fufpetta puerpera ad partum, abfente obftetrice, provocet: 9) an ad minimum puerpera teftes adducere queat, quife^uMdinasremQverun.t: io) an infans praefumtoe matri quoad faciem fimilis videatur : 11 )an iuniculi umbilicalis qualitas conveniat cum tempore partus, quod mater denunciavit, fi rappofitio adhuc recens videatur 12) an infans quoad reliquum ftatum corporis & temperamenti rationem cum patre aut matre conveniat: fiqedem etiam interna nìioriam iimilitudo ad parentes Y 2 datur m ( «** ) • date(V), afia vero fignaqua? in Forò Juridico (d) defiderari & fuppeditaxi pofTue, prsfentis laboris non funt. (a) Caranza de part.nat. & legit. cap. $.n.i%.cap.2o. ». 74. (b) - - de part nat.tf legit. cap. 5. n. x4. (e) - - Lc,cap. 20. n. %2.p. 700. (d) vid.Boffnts traa.C> hn.cap.dePartuSuppofit. . .. §. XXVI. Quemadmodum embryo fub partu variis moleftiis' im- mo etiam periculis expofitus eft, ita interdum ex obftetricum imperitia eidem damnum quoddam imminere fatis faepe aflblet, &fiobfterrix fub partu em- bryonem, quamvis citra intenrionem, tamen ex imperitia enecaverit , tunc arbitrariam pcenam in eadem locum habere ICti (a) jamjam judicarunt. Defcetu vero, qui ob gravidae & parientis diverfas circumftantias partu le- gitimo in lucem edi haud poteft,- quaeritur, an per exfettionem necelTario falvari debeat ? Glim quidem hoc experimentum fine culpa intermitti non poiTejudicabant(^): dum vero hoéauxllium,utpoteanceps,ubi e decem vix dua? aut una falvari poffunt, magis innotuit , tunc non femper a Medicis probatur, praecipue fi fcemina jam valde eneruata fuerit; quare hic proceffus nonnifi adcertascircumftantias reftringi debet, quoniam Medici bene no- runt, quantum fpei collocandum fit in hoc ultimum refugium (e): fi vero. feetus in demortua gravida ex certis circumftantiis adhuc vivus agnofeitur k rune illius excifio ex utero nunquam intermitti debet; & fi cafus occurrit, ut gravida non perfette mortua fit, fed prò mortua habeate , feetus vero ad- huc vegete exiftat, tunc neque in hoc, cafu exfettio negligenda eft , quoni- am in dubioeft, an gravida ad fé rdeat, & viciffim major praefumtio & fidu- cia de confervatione feetus valet & affulget (d) : de reliquo in tali cafu quae- ftio illa legalis movetur de partu caefareo,an perfettus fir (e): de qua confide- ratione jam in praecedentibus hujus cap. §. 3. aliqua monita fuere, ita ut hoc lo- co illud tantum addam,quod hujus perfettionis dijudicatio nitatur tempore. geftationis, an illud maturum aut immateum fuerit. (a) vid Menocbius de Arbitr. Judk. quaftion. Cent. 6. e. 5 g I. Wildvogel de Ju- re Embryon. e. 4. th.^.L (b) Wildvogel Le. th xo.fulmen quafi in illos incntit, qui embryonem exfiecare ncvligunt quod non minus in pcenam arbitrariam condemnari debeant,quam fi alio modo dominivi ei attulerint. (e) confi. Bohn. de Abortu Salutari. An fiatus mortua matre ex utero exficindi queat vid' Ammannus in Irenico qu. 4. p, 5$.fieq. OD Qlt0 Ino fiahari poteft Nimanni efifiatum in trah devitafatus in utero p. 17. quod potius centum gravidarum corpora defunaa incidendo fint, quam unus fiatus vivus in periculo vita relinqui debeat, confi, de eadem materia Fabro- tus de partus humani tempore, * (e) Vid. © ( 173.) •© (ann o!>tt-o&I mi* beffeii wficfjeti (jalfe, too fofe&e orme $inber, emweber t\)t fit no$ gcfauffef roerben ffomn, tjingerip fen ober bur$ anbere ©ct)ulb bacon abctet)a!feti merbeu, bag berf)imm!if<&e 23afer beffen, baran fte feine @c&ulb baben, fie nic&f enfgeffen taffe, fonbern in ifmenunmtrtelbar, waé ibnen notbigtfi «firefe ; fo a* te idi bea) berea &erantit>ortungfóm>er, biefìebaranw&inbert&abnt: & ibid.p x6o. ©er Jgxiliae Oeijl wùrefet ben ©toubeu in ben^inteui, foitberiict) bit o&ne Sauffe fteròen, unb affo au($ ba* ©after 23ab im SSBort mc$t errei#en,ci)i ne baé SSSortober einigeé «BJirfel, a^f eine ir>m alfetn frefaenfe 3lrf. 4fet S&eil p. 76. Ob wofcl bie 2tiUé'$t\W? mdJt tt>Srcflk& bnrcb vit Sauffe in ben ©nabcrpSourib unb in ben &ib €bnfh eint>erìeinr. SftiViIer Vangelo fd)C©C&lfi(j$etfeF. Annunc. P 8- Conc. 29, p. 841. Mar.Conc. i.p. 1095. Gerhard. Loc. Theol. de Baptismo multique alii. (b) Hanc quaftionem ventilavit Wildvogel de Jure Embryon. (e) Rcnatu; Cboppius de Privilegi ruftic. L. 3 e. 8- Mafieus de Auaorit. Hippocr. *n Juris àudio e 2. §. 6. Caranza de part nat. & legit. cap- 6. Sea. 1. n. 13. fieq. p, 421. fieq. Partus Caf or ei difiquifiìtio, in quantum ad Medicinam Fe- retifem fipeaat, commendatnr a Zacchia L, 9. tit. 2, q. 1. Cafus I. Veronica virgo XXIV. annorum, cholerico-fanguinei temperamenti, corpore robufta & integra, fiibinde etiam florida fanitate praedita,ab Opifi- ' ciario juvene perinde animo & corpore maturo atque vivaci emattimonium dutta, brevi poft nuptialia fella matura fi non praematura graviditatis figlia prodidit, fub qua impraegnatione ipfa in eodem corporis robore perflitit,_ó\ fatis vegete usquead exitum VII. menfis vitam transegit : hoc ultimo vero tempore partu corripiebatur & quantum ipfa quidem tradidit inopinato & praematuro : enixa tamen eft infanterei fanum licet corpore tenerum : csete- roquin quoad membra reliqua integrum nihilqueclubii praefentantem : exeo haec fcemina in fufpicionem incidit, de praemature violata caftitate: & cum attio contra illam inftituta fuerit, illa in fuam defenfionem accufavit (1) graverei ante partum terrorem, quo perculfa fuit, quem tamen non nifi in thefi teftari potuerat; deinde 2)provocavit ad fingularem nati teneritu- dinem, (3) in fuam rem duxit feptimeflris partus legitimitatem, (4) & quod aihil rarum fit, feerninas poft VII. menfes peperiffe, & quod propterea ipfi eadem ratio idemque jus concedi debeat, (5) accufavit denique primum pu- erperium cum commentario, quod faepe contingat, ut ad completum ter- minum primam impraegnationem fcemina? non perducant, ex eo quaeritur : An fcemina xraa?ftionis fecundum praedittas circumftantias fruipoflit Jure legitimationis partus feptimeftris. -Epicri- © ( 175) 9 EpicrifisinCafuml. (1) Fraudolenta Septimeftri* partu* Jtmalatia , feu feptimeftris partu* Mtgftimus, eft thema huje cafus. (2) Acculano terroris eft ferme commune refugium fceminarum ex illicita & incafta cohabitatione praemature parienti- um , ita ut piane aliquando vel muspufiìlepro terroris illius caufa accufetur: (3)& quamvis terròr omnino ad pra?mararum partum difponat, tamen cum eodem convenire debent, rìfcumftantia? illius partus intricati, perturbati & difficilioris, deindefignain nato infante obvia, an illa-aeque cum praematuro p^tuconfpirent: (4) utrumque deficit in praefenti cafu cumprimis in infante omnia cJ'npteta & legitime conftituta obferventur: (5) unicum fignum di- ftinfta? teneritudmis in nato videtur militare prò integritate foeminae fufpettae: féd cum eidem reliqua perfetta membra infantis conrrarientur, ita perinde illius valor infringitur : (6) praecipue cum haec tenerirado non praematurum jtertum, fed alias magis evidentes caufas agnofcat a) quia fub impraegnatione & geftatione corpus matris magis obefum redditum fuit, unde fcemi fuffici- ehs nutrireienram denegatum erat, ut propterea tenellulum corpusculum ipfe obtinuerit: b)quiautpiurimum primipara?, utpote in attu geftationis non- dum exercitata?, tenerum pariunt infanterei; (7) hinc poflibilitas partus fepti- nVeftris in aliis fceminis obvia-minime ad hanc fceminam applicari poteft; (8) & quod primipara? aliquoties ad completum geftationis terminum feetum non auervent, id non poteft applicari ad praefentem robuftam animi & cor- poris viribus fiifficienter ireftruttam fceminam, praecipue fi conciliatur irete* grifas infantis & promtus reliqui partus fucceffus (9) quare communia talia refugia, quae aftuta Veronica qua?fìvit, minime prò legitimo partu militant. Cafus U. Euphrafia mulier honefta nunc ' quatuor puerperiis legitime forata, animo & corpore integra, quinta jam vice impra?gnatam fé effe annotavir, quae praegnantia infextum menfem perduravit, quo tempore tres infantes hujus familiae morbillis corripiebante, quibus diu nottuque mater gravida folliate ÓV cum multa animi afflittione aevirium enervatione adftiterat: fed cum infan- tes integram iterum fanitatem recuperaverint, ipfa denique haec gravida mater cum eodem morbo afflitta fuit, in quo fub gravi acuta febre per menftru- umfpatium periculofe aegrotaverat : obtenta tamen per Dei gratiam fanitate hattenus embryonemin utero eadem haud fenferat, ita ut de illius obitu fol- licita & aerumnofa fuerit, donec initiante IX. menfe lenem & debilem mo- tum ipfius iterum perceperar: praeteriere vero non modo novem completi raen- 9 ( 17.6 ) & menfes, fed adhuc decime menfis circumattus fuit fub fruftranea partusex- pettatione : undeeimus etiam menfis initia capeffiverat : quare in hac cura & amittioneexiftens ha?c fcemina a Medico fequentes quaeftiones decidendas re- quirebat; \ . i ) An haec fit certa partus retar datio ? 2) Unde illa dependeat ? 3) Annon fecea qua?dam adnainicula ad invitandran partum adhi- beri queant? 4)Qusnam illa precipue effe poffint? Epicrifìs in Cafum II. \) Hujus cafus thema eft: PartusUndecimefirir legitimus ab animi & corpori* morbo saufatus. 2) Haec integritas nititur hpneftate Euphrafia?,qu'ae in leoitimo matrimonio conf tirata erat,- deinde nititur etiam vera notitia de medio geftationis tempore, quo ipfa coreceptum fuum primo mora leniori qualificaram fuiffe •{enferai -gravida, 3) ab hinc fex completi menfes praeter- làpi] fuerant , donec morbus fatis laboriofus & difficilis confecutus eft : 4) hanc retardationem comprobat non modo reliqua tenerirado hujus fcemina?, fed praecipue ingens animi affUttio, mcefta& contriftatade.periculofo omni- um infantum raorbo, 5) liquiderei in negotio generationis quam notiffimum eft, quomodo angor gravidarum valde impediat proratum formationis in utero fucceffum, adeo, ut communiter fub tali affettu formati infantes corpore etiam valdegraciles viribusque admodum debiles exiftant : 6) ac- cedit iaftìper propria morbofa ^affiittio hujus gravido?, fub qua & ipfe feetus certo certiejeodem morbo laboravit , quam obfervationein multa? alia?, qua? de morbis feetus in utero diflerunt, comprobant & teftantur : ^fubhacdo- meftica aerumna, in qua proprium corpus falvari & ab imminente mortis pe- riodo liberari debueratp nequenutjitoriumofficiumràiraatrejieque ulterior feetus formatiocontinuavit, unde tamdiu utrumque negotium ceffavit, do- nec poftmenftruumfpatium morftis periculo fuperato j.n priftinam integrita- tem oc fanitatem reverfa fuerat Euphrafia: 8)& hoc tempus quod.a Morbona geftatioriis negotio fyrreptum fuerat, poflea per naturalem retardationem partus compenfabate, adeoutiliud praegreffae aegrotationis tempus non ge- ftationis termino^ fed potiiis morbofa? periodo jtribuendum.fit : 9) ne vero in hoc turbato ordine hattene affitta gravida fuccyrenbat, ipfi fuccerendurn eft roborantibus, ^nin^irecreatione,, corporis .neceffaria quiete, temperatis in- fgfìibe. c% fomentis nervini? atque uterinis, &, leniffima interna partus pro- motione, precipue per remedia, qna? fimul nervina virtute praedita funt* CAPUT • . ( 177) • • ' -'- . CAPUT VIII. » DE PRIMOGENITURA ET ASSIMILA- TONE PARENTUM. §. i. QVam varii fint flatus hominum ad multiplices alterationes & contro- verfiasdifponentes in Foro communi, diverfi teftantur cafus: & cum perinde de Primogenitura inter gemellos & adhuc numerofio- res parras aliquando lites occurrant, qua? Medicis a?que ac JCtis componere- dae & decidenda? committuntur : ea propter hoc ordine nunnullas confide- rationes de Primogenitura, quae ad Forum Medicum fpettant, annotabo: mox vero illa fterilis & nulla vera ratione decidenda ( fi fuperfcetationem eximo) occurrit quaeftio : an ille primogenite dicende fit, qui prior ordi- ne concipirar (a), an vero ille, qui prior paritur? cui inutili dubitationi fe- quentes circumftantia? obloquuntur (i)quod nulle Medicorum per juramen- tum credulitatis, tanto minus ex feientia & peritia evincere & teftari queat, quisnamgemellorum, trimellorum, quadrimellorum tempore prie con- ceptus (fi) fuerit! (2) deinde prior conceptus ob varias intervenientes rationes aliquando corpore infirmior effe poteft, ut propterea haud neceffario prior ille conceptus reliquos robore & corporis fir- mitate fuperare debeat, quippequam circumftantiam prò Primogenitura mi- litare aliqui hariolabantur ; 3) imo prior ad partum, iterum per caufas inter- currentes poftea pofterior evadere poteft, quo multum etiam facit obftetri- cum imperitia : (4) ficut naturaliter embryones differunt robore corporis, ita naturaliter prior conceptus debilior effe poteft, ficut fatis frequenter primi- parae, fi unipara? fuerint, teneruminfanterei pariant: ex quibus animadver- fionibe colligo, quod Medici nullo folido potiantur fundamento, quo ex nudo conceptu Primogeniream dècernere queant. (a) confi! Zacchias L.9. tit. x2,Q^1*n> l- t\b) - . - - L e. n.xx- §. II. Quando vero de Superfcetatione quaeftio eft, annon prior conceptus corpore firmior,pofterior vero imbecillior exiftat, tunc .quidem non nifi affirmativa fententia haec quaeftio refolvi poteft : attamen fubinde feire convenit 1) quod fuperfeetatio rara fit, 2) quod hic cafus, non aliter quam " Z de- m e 178 ) 9 decretive & definitive decidi poffit, nifi ubi parte pluribus diebus imo piane feptimanis differant, 3) quod cauteli ufurpanda fit, ne partus uno, altero &tertio die inter gemellos diftans confundatur , fiquidem aliquando prior gemellorum debilior per partum excludi poteft, poft tòt dies vero alter fir- mior, ubi minime ultimo ulta ratione, nedum fenfu etiam medico primoge- nitura rribui poteft : quare cum fecundum praedittam fpeculationem de prio- ri conceptu tot diificulratcs, errores atque dubia occurrant, ita alio fenfu (a) primogenitura accipienda &-cum certiore & folidiore fundamento deciden- da erit. (a) confi. Mafcardus de Probationibu* conci, n 46, n. 51» Mufiaus de AuElorit. Hippocrat. in Jtir. ftudio e. 2,§.9, §. Ili, Alium primogenitura? fenfum fubminiftravit occafione di- verfarum hiftoriai urei S. Codex (a), ubi praecipue prima?apertura? uteri mcn- tìo occurrit, (Datura Ctfìcn Die buffer btifyt) quemadmodum etiam inter Hebraeos (b) alio quodam fenfu acceptafuit primogenitura j JCti (^ itaque rette illuni Primogenitum. vocantf qui tote prior in lucem editus, non qui ad aliquam partem prie confpicirar: unde illi nullum habent refpettum ad priorem conceptionem (d) & hoc jus (e) primogenitura? hodienum ferme per totani Europa-m multum valct, ut propterea illius declaratio non modo neceffaria fit, fed & hodienum haud amplius difficilis exiftat : interim inter JCtos movetur quaeftio, an in cafu dubio (/) primogenitura adjudicanda fit illi, qui jam in poffeffioneeft, aequi pulchrior, prudentior, corpore fir- rnior & viribus tortior ac robuftior exiftit, qua? haefitatio atque decifio magis JCtis relinquenda, quia ad Medicum Forum non pertinet; quod enim Fide- lis (g) opinionem attinet, quod in illuftribus familiis primogeniti imbecilli aut fatui nafeantur, raro experientia? refpondet. (a) Genefieos ì%.v. 27. &fieqq. (b) vid. Buxdorffm Lcxic Talmuthvòc HIS- Lundius id ^ftbffefcen <$efffa* i&lraern L, 3. e.44. » 1^.622.^62^. dicit-. «ffican 3wifling< cebobretf teurte», fo mt ber cr|ic Der «tfatfr&au : flredte eiacr »ou ben 3r»iHin* gen Un flopff erfl rjeroitf, unb m if>n berna* «fivficfe ujft fiatb,ber anberr eber fam g!ftcfli$ \)timsmì> mari? gebol)ren, ber tuar ter &ffaebo&n« mtfrt, tufi».et bie 3&Mer nic&f juerfl gebrcc^w. confi.Zacchias L.9,tit\z Qn.i.n.5. (e) vid Mulier de Jure Pragnant. e. 3. § 9. Zacchias l e. ». 4. fid) vid.Mangilius delmputatìonibtisinlegiiimani zS> TrebeUìanicatnQu. %6.n lui Jefiepb in fin. de V. S, in repertorio fiori morati*. Baldus inh 19 Cod de Jure Primogenit. Ancboranus Confil %2.n.%. Lecirier de Jure Primó- genn, L. x.qu.i,n, 6. Tiraqmllus de jure Primogenit. qu. 1.n. 8.9. Mu- fiaus tt ( l79 ) ® fatis dcAuBorit. Hippocr. in Jt-ri; Stud e. 2. Hobckanius Epiftol. Med. 17. Molina de Primogenit. Hifipancr.L. 3 e x.n 4. Hcffinann de Infign. fn- erp:temporibus c.2. jSV35.p. 6x. Zacchias L.9 per totum Tit. x2. de Pri- mogenitis, qui etiam qu. x.n. 9. dicit : Primogenittts tan+tm eft ac primo iiatus. (e) conf.RiMielinsadAureamBul!amdiff.6.thcfi.2. Ludolphi Ii-trcduft.-Jnr. primogmit.Parte generali.ri p 32. Samuel Rcyherus de Jure Pr.imoge- nittira. Nicol. Betfius de Confiutr;tdi.<;il'Us & paais ilìnflrium fiamiliarum* Didacus de Simancas. Didacus Lttdovicus a Sima. Chrifi.ia.nus de Baz. de Tenuta. Didacus a San, qui pofteriores de Primogenitura Hi/panò- rum firipficrunt. confi.Golda/lus Frehcr. Mjierus de Principibu* U Sta- tibus Imperli P.xc.21. H'offiimnn. I.c. e 2 jf. 3 6. Mufitns l. e. {fi) vid Tiraquelltts l. e. qu. x 7. Zacchias l. e. qu. 5. Mufi-:u s l. e. §. 9. Wild- vogel de Jure gemelloruvi c.2 §.9. Mulier de Frovidentia majerum. Ti- lefius de qua/tione, cuinam ex gemsllis , quorum primogenitura dubia eft, jus fiuccedendi in imperiis individuis competat. Hoffmann.Le. §. 37. Coca- jns in Zacchia Le. - (g) Rei Med Lib. 3.5e#. 2. e 8 p- 3 80. §. IV. Interdum etiam defideratur, ut probata? obftetrices mafeu- lisgemellis de primogenitura legitimo partu editis teftimonio quodam fuccur- rant ('fiqq. Mascardus de probat: voi 2. conci. 792. n, 10. Farinacius de fialfitate & fimulatiotte oper. Crim. part. 6. qu. 15o. ». 2 58. (e) vid Menocbiusl e. Mafcardus l.c.n. io. Zacchiasl. e. qu. 4. ». 1-3. (d) vid. Zacchias I.c qu.4. n .4-7. De reliquo talem caf umforenfem de fìmilitu- diue tiatorum cum parentibus ex Timao a Guldetiklee profert. Valentini in Corp. Jur. med-leg. ff'.part, x fiea. 1. cafi. 38. p 50. £^51. Et hanc doarinam de fimilitudine £?" di/Jimilitudine tiatorum proprio ftudio traaat Zacchias l. x.tit. 5. (e) Fort. Fidelis Relat. med. lib. 3./è#. 3. cap, 4. p. 40 5.Jèa. 8. e 4^.498. Langiut Lib, 1. Epift io. Cafus. Inter alia naturse admiranda merito rneam contemplationem occupa- va eximia illa'diffimilitudo faciei, quae innumerabili hominum numero con- tingit, cum ratio humana tam facile haud valeat, affequi, unde per tot homi- num myriades tot variationcs faciei occurrere queant :in hac confiderafione nattenus occupatus , mihi domefticus quidam cafus anfam fubminiftravit, ut tuam mentem atque eruditam decifionem mihi deejarandam humaniter expetam: Natus mihi eft ante X. annos filius, qui etiam hattene in vivia confervatus eft, qui neque externis neque internis fignis aut patri aut matri fìmilis eft, ut talem variationem magis mirari, quam ulla ratione affequi va- learn, fiquidem nihil quicquam alterius fufpetta? circureiftantia? intercedit: & dura mihi ex hiftoria naturali a?que conftat, quomodo alibi etiam in nu- merofìori familia aliquando idem fingulare eveniat , ita merito ambigli qualem hujus declinationis caufam accufare debeam,&cur non idem faepius quam & ( 184 ). ® quam quidem communiter obfcrvate, continuat: &• cura haec obfervatio mihi fubtilioribe rationibus niti videatur, iterato officiofe abs Te peto , ut fententiam de tali cafu, & ftatu mecum communkare haud defiftas. Vale ! Epicrifis. (i ) Di/fimilitudo nati cum parenti bus naturali* cY legitima : haec quee- ftio eft vi hujus epiftolii decidenda. (2) Genei-alisditfimilitudo, quae inter ho- mines occurrit, fatis manifefta eft, quam eruditi non modo, tanquam aliquid fingulare, attenderurtt, fed& vario modo explicarunt & applicarunt, vid, £//. holz,inAntbropom. Porta inphyfiognomiaMcr biizias de varictatc faciei hu- mana, Reje* in Camp Elyf (3 ) quod vero aftìmilatio infantum cum parentibe aliquando fallat& deficiat , non aeque rariifimum eveniens eft, fed in variis fcecundis familiis obfervatur, 4) hic enim eft aliquando natura? humanae defe- ttus, ut fui ipfius in variis negotiis oblivifcarar , adeoque longe alio modo & proceffu resfuasaffequatur; (5) unde in negotio generationis quandoque piane peregrina? & ex viciffitudine rerum humanarum quafi corrafa? ideae in- tercerunt, fecundum quas deinde quali peregrinum corpus ftruitur; ^ÓVfi aperverfaideaplancmonftrofaegenerationes proveniunt, quidni ab eadem idearum varietate extranea? fimilitudines provenire poterunt ? (7) unde quandoque cohabitatio conjugum indifferens, fine aftettu fuccedens, aut cum averfione contingens, hujus diffiraihtudinis facilis caufa effe folet : (8) quo fpettat ipfa firma recordatiopraecipue in matre contingens, de peregrino & extraneo objetto aliorumque hominum vultu : 9) quemadmodum interdum odia, diflìdia aliaque animi pathemata,ut & perturbatio mentis per diverfas domefticas & civiles caufas hanc diffimilitudinem tueri poffunt : (10J inde etiam evenit y ut in tales diffimiles infantes fub ejusmodi anomaliis genitos, non tantum propter diffimilitudinem, fed propter perdurans &velut revivi- feens illud confufum patheraa, quoties videlicet talis diffimilis vultus in coh- fpettum parentum pervenit, amor parentum haud transeat, fed ut potius ah- qua interna averfione parentes tales infantes intueantur & profequantur : ( 11 ) accedit & illud, ut quandoque infantum fàcies infigniter, aVariolis, morbillis vermium afflittione, alioque arduo morbo eminentermutetur,ipfiqueprifti- namfuamfaciempenitus amirtant: (i2)indefequite, quomodo diffimilira- do aliquando legitima & natealis fit, prò qua decidenda prudentes tamen Me-' dici requiruntgr, fiquidem huc lepida quaedam dogmata phyfica & medianica Mit anile & ridiculum commentum óYafylum illud harmoniae praeftabilitae nihil quicquatìi rationalis adjumenti& fubfidii promittunt. CAP. ® ( 185 ) •. CAPU.T IX DE FOETV VIVO MORTVO ET IN- FANTICIDIO, §. 1. PRaefensdifquifitio de fcetu vitapraedito, in lucem edito, aut ante partura demortuo, fatis faepe in caufis forenfibus indaganda & decidenda eft, praecipue vero in cafibus imputati Infanticidii vel confirmandi vel de- clinandi : haec quaeftio itaque prius Medicisinquirenda proponitur, an vide- licet fceras vivus per partum exclufus, an vero in utero mortuus fuerit, & an figna atque caufa? ìllius mortis tam ante quam poft, evidentia, folida & certa produci queant (a), ne ejusmodi cafus in dubio, ubi femper in mitio- rem partempraefumendum eft, relinquanrar': hinc tanto majori attentione & circumfpettione in inquirendis & decidendis talibus cafibus opus eft: fuo* inde vero etiam Medicis illa praecautio commendaridebet, ne ab afteiafu- fbettarum fceminarum fuoruraque defenforum feoccaecarepatiante, neque trivolis, lubricis aut dubiis opinionibus ut & falfis explicationibus, incon- gruis praefumtionibus, fpeculativis interpretationibus, medica Scrutinia o£ fendentibe, fidem dent, cum fatis faepe talium cafuum defenfores, contra accuratiffimas etiam denunciationes & deciilones medicas quicquam exeogi- tent & eflìngant, quod excipere contendunt, adeoque interdum praeter ullam neceffitatem & fine folido quodam fundamento , ut tantum fuo officio fatii- faciant, dubia moveant & obloquantur. (b) (a) Zanger in quaft. c.2. n. 77, dicit ; indubitata effe debet probatio, qua capita* levi requirit fieiìtentiam, ut luce meridiana clarior, hinc in dubio fiemper in mitiorem partem eft prafinmendum. Et dum TheJfaurus in decifi. x 3. dicit, quod partus meretricius prafiumi debeat , quod fit mortuus editti*^ bine in illius dijìidicatione tanto major prudentia neceffaria eft. (fi) vid. hujus jurisprudentia medica caput ultimimi, in quo iniqua Advocatorum ftratagemata etiam in hoc cafiu proponuntur, §. II. In hac itaque difquifitione mox in liminefeiendum eft, quod infpettio fifinquiutio medica de fcetuvivo&mortuo inftituta, quatenus cum decifrane conjuntta effe debet, jufto & maturo infuper tempore fufeipienda fit: nam fi corpus delitti i. e. infans naras' jam ante plees dies in lucem edi- tus, aut clanculum projettus^ vel alia ratione humo mandatus & fepulraseft, A a nunc. ® ( '86 ) ® nunc poft notabilem temporis moram irerum effoditur, tunc difficili^, an- ceps, dubia, imo aliquando impoffibilis eft dijudicatio, omnesque impenfae fruftraneoe funt x quoniam facile falfa prò veris fignis & confettai ia putiidinis prò caufis & indice mortis declarari poffunt. Subinde vero cardinalis nunc occurrit quaeftio, an indicia pateant, ex quibus judicare lic'eat, quod feetus vivus fuerit exclufus? prò qua quaeftipne decidendo , altera infervit con- nexa quaeftio, annon aliqua? circumftantiae occurranr, quae ad morbos & mortem feetus in utero difponunt? in quapofteriori ventilanda, fequentes circumftantia? advertendae funt: an videlicet fcemina fufpetta (l) animo & corpore valde debilis fit : (2) an in eadem gravia animi pathemata interce- rerint: (3) an ab eadem madicamenta quaedam fufpettaufurpàta fuerint: 4) anilla aliquas violentias'inopinatas in abdomine & utero perpeffa fit: 5) an forte arduo quodam morbo ipfa laboraverit, aut 6*) diutenam famem per- peffa, aut 7) graves haemorrhagias experta fit, quippequa? circumftantia? de morte feetus in utero aliquod teftimonium perhibere poffunt. §. III. Hifce fignis porro annumerari debet 8) are fcemina quaeftio- nis durioribus laboribus(«) additta fuerit: 9) an multafaltatione (b) em- bryo debilitate fuerit: lo)anirregulare vita? gene & quidem admodum di- ftinttum praecefferit^): 1 i)an fub graviditate talis fcemina in proprio fuo corpore magis robufta reddita fuerit, quam emaciata, nam fub hac circum- ftantia infantes valde debiles& teneros fi non piane mortuos, fcemina? pari- unt: 12) an talis fcemina alias infigniter valetudinaria fuerit : 13) anj ipfa haec fcemina a matre nata, quae aliquoties vel mortuum feetum peperit, vel valde difficulter enixaeft, ut hoc loco aliquid haereditarii praefumi queat: 14) an illa fcemina proximeante partum frequentes & vehementes coire admi- ferir : 15 ) an valde ftritto & artto amiftu ufa fuerit : 16) an nimium ÓV cum praejudicio plethorica fit, 17) an fub graviditate nimium albo laboraverit fluore : 1 8) an fubperpeffis morbis fub praegnantia male curata fuerit : 19) an infans narus, frigidus aur calidus fuerir, nam fi magis frigidus fuir, major praefumtio illius mortis adeft ; (d) & quae forte alìae adhuc circumftantiae in hac confideratione obtingunt. (a) vid Ammann.med. crit.p, 547. &>* fiqq. \b) confiSGBelfc&etré ^>ebomtncn'3Jud)P. i.c.9^.2 0i.P. 2.e. io.p. 376. (e) Quibus poft partus conceptionem nihil adverfi accidit,illarum partus vitales fie- ri ex Hippocrate advertit Caranza deporta naturali cXI.n. 32. dicit, Harprecht inRefiponfi. 33.». x%.& X9. (fi) YaUnt'mì Corpus ìur,med, hg.jpP, 2.fiecl. 7. caf. 24.p. <2e. i. fr f IV. ® i 187 ) O §. IV. Proinde etiam vitam nati infantis fufficiens illius corporis firrnitas teftatur : quoad colorem vero omnino circumfpettione opus eft : li- cet enim ordinarie color defuntti infantis, qui antea extra uterum vixit, fi- gnum etiara in hoc cafu fidum fit, tamen infans per difficilem parrum adeo alterate, ut colore livido ÓV variegato, velut fugillationibus praeditus com- pareat: quemadmodum vero in externo corpore nullus rubor indemortuis adeft, ita tamen interna? partes hoc rubore praedita? effe debent : proinde fanguis in infante fufficienter rubicundus aeque illius vitam teftatur : porro fi partus fuit facilis; fi ante partum gravida motum infantis fenfit ÓV de hoc figno vel fponte, vel coatte confitete; fi nulla vitia in corpore infantis ob- tingunt, qua? a caufa morbofa derivari poffunt; fi vafa fanguifera fufficien- ter fanguine impietafunt ; fi funiculus umbilicalis integer , albicans & bene cohaerens (a) eft; fi fecundinae adhuc praefentes, fanguine impraegnata? ÓV vivido colore praeditae, neque livida? aut putrida? fuerint; fi feetus hoc funi- culo umbilicali non fufpenfus ÓV cum collo irretitus fuit ; fi ordinario etiam rigore emortuali praeditus; fi pulmones in dilutiorem coloreminclinant ÓV non valde rubicundi funt, ficut Galenu* de Ufu Partium fentit, qnod pul- mones in feetu fint rubri, denfi ÓV ponderofi, in infante vero vivo nato albi rari ÓV leves, quam affertionem alii medici etiam commendanr (b) : ex qui- bus commemoratis fignis judicari poteft, quod feetus vivus exclufus fuerit. quae figna quando fingula aut plurima adfunt, tanto certie de vita infantis teftimonium perhibent, (a) Funiculus nvib'ilicalis vero brevi poft partum eft obfiervandus , alias fi natus infans aliquonditi acri liberiori una cimi hoc finnictilo expofitus fuit tunc ille candidimi fittimi colorem amittit kf flaccidus atque fiaveficens evadit. confi. Valentini in Corp. Juris med. legai, fif. P. 2.fica. 7. cafi. 22. Refiponf, pag 519 (b) Craanen tr. de bovi.e. ]o.p. 255. dicit: fi ali quis lohus colorem dilutiorem ma- gis habeat pra aliis , i. e. ad albedinem magis acceq\entem, hoc eft indicium magnimi o certuni, aerern ejus /patio occupare. §. V. Seorfim vero in hac exploratione, an feetus vivus natus fue- rit, paffim inter Medicos ÓV JCtos illa quaeftio occurrit, an experimentum cum pulmonibus inftitutum, quando in aquam projetti, non in illius fundum im- mergunt ÓV decidunt, fed eidem innatant, infallibile teftimonium de vita fee- tus extra uterum fit, & quod feetus aererei infpiraverit : hoc experimentum precipue illi Medici magnifaciunt, quiphyficis experimenris nimium fidunt, liinc tales Medici illius experimenti certitudinem acerrime defendunt: ut ut vero hoc experimentum certo probat, quod feetus aerem infpiraverit, tamen Aa 3 quoad m ( i8« > m quoad illie fpecialerrì explicationem omnis prudentia adhiberi debet ': (a) quod itaque illud experimentum attinet, tunc illie fidem ÓV certitudinem varii teftantur (a) contra vero alii probe annotarne, quibus defettibus , declina- tionibe, aequivocationibe ÓV variationibus illud fubjettum fit, ita ut feetus adhuc in vtero exiftens, quando orificium internum apertura eft, infpirare ÓV ante partum tamen proinde emori poffit, imovt feetus extra vterum cum ca- pite adhuc vivus propendere ÓVaerem ante abfolutum partum infpirare queat, attamen fub partu perinde vita privari poffit (fi). Hinc fceras pulmones, in vtero morrai, aquae fupernatare poffunt (e), ficut infantes valde debiles ali- quando pariuntur, qui non infpirarunt, ÓV quibus aer innate , vt quafi ad vitam reducanrar ÓV excitentur (d): ita porro obfervatio conftat, de pulmo- nibus fceras in vrero marerno extratti, ex parte aquae innatantibus, ex parte fubfidentibus (*) : Quando infans natus, mox poft partum fuffocatur, vt in pulmonibe magna fanguinis ftagnatio reperiatur, tunc pulmones ob gravi- tatem in aquam decidunt ; ob id aliqui hujus experimenti declinationem ÓV fkllaciam in nonnullis cafibus explicarunt (/). Proinde alibi occurrit hifto- ria pulinonis infantis perXIIX. horas extra vterum viventis in aqua (g) fub- merfi: nihilomine inter eruditos Medicos aeque ac JCtos frequens hujus ex- perimenti occurrit mentio (6) : ÓV licet in quibusdam cafibus illud experimen- tum caute explicari debeat, tamen concurrentibus aliis circumftantiis ad deci- dendum partum vivum omnino admittióc propter alios defettus, quos pru- dens Medicus bene difeernere poteft, neutiquam rejici debet: quando; vero hoc experimentum fufcipitur, tunc pulmones minime cum putredine infetti effe debent (**), quoniam ha?c corruptio, etiam fi minor fuerit, multas turbas dat, partes relaxat, aeris iBgreffui anfampraebetóV fubinde fidem huius expe- rimenti corrumpit : neque etiam ad idem experimenram pulmones fcirrhis oppletirecipidebent: inde contingit, vt fi provide Medicus fingulas cir- cumftantias bene attendit, etiam commode ÓV cum folido ÓV certo quodam fundamento de vita'aut morte feetus teftari queat. ' a) confi difip, mea de Pulmonum Subfidentium experimenti prudenti applicatione. (a) confi. Rheyerus in A. N. C Dee. I. An. 7. obfi 201 Bartbolinus de pulmoni- busjèa. 2.p. 29, Svoomerdam deRefipirat e. 5. jf. 2. 3. p. 38. Kyperus l. 1. Medicar. Contradia. e. 23 jf. 5 3. Deufingius in Microcosm.fièa. 6. Ma- lachias Tbrufton de Refipirat.fieé 2 2.p. 8 5. Ammann in Prax Vuln. Le- thal. Decad. 6. hift. x Blankard in Colleé. Med. Phyfi. cent. 5. obf 9 2. Stai- partali Ht SBid P. ì.obf.Rarior.obf.^. Ettmuller inftit. medie Jf. 148 Highmorus, Harvaus, Scbreierus, in fua Apologia,-referente Va- lentini fifi.Med Legai P 2.fieét 7. cafi.9. Vater difip. de infanticida impU' tati fignisÀ4iagnoftUi( th, XUl XIV, Spigeljus, Schapfffir de pulmone in- furi- V ( 189 ) # /krttij natante vel fubmergshte, ZeìlcrUs in difip. ejusdem tUntatis aliiqUé. (b) vid.Schenck. I.4. Cardanus in traa de fubtilitate iddefie teftatur: Vate-' rus in difip.de infanticida imputati fignis diagnofticis Caroli, 12.13. offeriti Pulmones infantis recens nati in aqua fiubfidentes non funt infallibile fignum fiatus mortai in lucem editi, nec ab infanticida Jufipicione libirant,nìfi alia figna concurrant: neque innaìatio eorum in aqua infallibile infanticida te- ftimonium prabet , nifi, alia plur a figna confientiant. Joh.Maur.Hofif- matinus in Idea Machina humana. fia. x6.§ $.p. 148. (e) Teftante OrverkampOeconom Animal.c. 12.p. 268. Diemerhrock. anatom. l.i.c.x^. HellwigCafiuum & Obfiervat.part.2.p 1 x6. ( d) Valentini l. e, Bohnius de Ofif.MJ>4p< 666.661. fcf in Examine Vuln. Le* tbal.p. 177. £5* 178* (e) confi. A. Si. C. Cent. 9. obfi. 3 0. Harprecbt in Refiponf Cìvil. & Crim. Refiponf. 3 2. ». 8 "ì-fill-p. 458 recenfiet cafiuni de infante, qui poft tres hebdomadase putto protraaus eft, cujus unus lobus aquom decidit, reliquum vero pttlmo- niivtfuper Oqiiam natavit, (fi) vid.Bohnius de Offlc.Med DupLP.2.0. 6.p.662 &fq[q. in Examine 8f Re* ttunciat Vuln. Lethal p. 171 .fiqq. Hellwig in cafi W obfi P. 1,cafi. 2.A.N, C. Dee. 3. an. 1. obfi. 104. Confi. Scboepffèr l. e. capè 1.11.2 $.fiq, (g) confi A N. C. cent. 1. obf. 121. (b) via. Scburigius in Sialogia c.l.p, 390. & fiqq- Tbomafius fa ©ebolttfeil unì) Sriimeruttycn flfeer aflcrt)an& aitferlefw ^urifiifòe £ant>eUfl*r 1\)t\\ ifter £ant»e! cui tit. Dcfienfion «gegen tintttyMtvittyttfau, Me ncgcR Sinfcer'flJlortig t>ert>j £5* de Ó/fic. Med. Ùupl. I, e. p. 664. Scburigius l. C. Vater.difip.de ìnfantic. imputati fignis diagnofti" cis th. XV. Emdel in Itinerario Anglico £T Batavico p.%2. Pulmones tum putredine infieaos aque infiantem in utero demottuum effe probare poffe afferunt Langius & Rìvimis. vid. Scboepffèr l e. ». i6. fieq. Quod non omnes pulmonum partes in aqua aquàliter fiutluent, aia in eandem fubmergantur, teftantur Bohnius in Exatnen Vuln, Lethal.p. 180 &Craa* nen de homine e %0.p. 253. & fiqq* quipofterior p. 254. hac differit: con- tingit fiape, ut quamvis infans vivus naficatur, ftatim ejus pulmo aere to~ taltter infletur. fied fiecundum aliquam ejus partem} etfi quamvis quadam pars, ad quam aer non pertingit, fiundum petat in aquom conjeaa, non ta- men fiequitur, infiantem effe mortuum in lucem editunt : hinc omnes lobi veniwtt cqntreaajidi & fìnguli in parte* confeindendi, qua fucce/five in a- Aa 3 auam 9 ( 190 ) 9 auam conjic'tantur, & fi omnes fiundtim petont, 'judicium eft certam, fa- timi in vtero mortunvi effe}poffet cnim,vt ' infans per momentum fefipuavc- rit, & fie omnes lobi non poffunt aere repleti effe, fied aliqua illorum pars, qua aqua fiupernataret, interea dum maxima pars pulmonìs fiundumpete- ret, iS" fi'c Judex, fi vellet a pofiori judicium fierre, falleretur ; hinc Me- dicus, qui fiape bis in cafibus qdvocatur'in confilium, fiefie prudenter gerere debet, & quam primuni deprehendat aliquam portevi pttlrnonis aere itifa- tavi & aqua innatantèm, certo pronunciare poterit, fiixttttn per aliquod mo- mentum aut exignuvi tempori*/patiniti extra uterum vixiffe fy refipirajfe &c. & porro ex Anotomicoruvt finffragio p 2 5$- afferit, quod fuperior Io- bus dexter pulmonis primo infletur, quo etiom iti experimento cum pulmo- nibus inftituto advertere jnbet. Quomodo hoc experimentum cum pulino- nibus inftituendum fit, allegat ex Clariff Dethardingii relatione Scboepffèr in difip.cit.prafat. confi.Zeller £?' Seykr Le, §, VI, Pra?terea nunc in ordine quaedam de FOETU in utero MOKTTJO indaganda erunt, qua? tanquam in oppofito ex^praedittis judi- ciis facile erunt agnofeenda ; ex illis vero proxime feorfim 'quaedam lignifi- care lubet; ftlatamen adhuc fubeftdifficultas, ut, quando feetus brevi-poft obitum finirei ex utero excluditur, vix ulla in ilio compareant ad certas de- cifiones idonea indicia: in hoc vero Scrutinio ante omnia feiendum , quod morrai feetus parte, tefte communi obfervationc ÓV unanimi ferme Medico- rum confemu, valde difficilis fit, ut tara bre vis ÓV facilis illie fuccefìus pro- fumi haud queat :{a) perinde etia^n fcemina?fufpetta? omnino illa figna fuffici- enter teftaridebent, qua? mortem feetus in utero confirmare pofliinr, de qui- bus fignis Auttores paffim confulendi erunt, (b) fiquidem ex praecedentibe nonnuftas tales caufas allegavimus, qua? ad provocandam feetus mortem contribuere folent : quando etiam contingit : ut fcemina? fufpetta? illud refu- gium producant, quafi feetus brevi ante partum ob intercurrentes caufas mortuus fit, tunc utique tamdiu haec excufatio fufpetta eft, donec evidentis- fima figna hanc fufpicionem declinaverint : haec ipfa vero figna partim ex caufis ad mortificationemeontribuentibus, quales in pra?cedentibe indicata? fuerant, cplligenda funt; partim ex alterationibe, quae in gravidis mortuum fceramgeftantibusoccurrunt, agnofei debent; fedcumutplurimum in fufpi- cione Infanricidii fcemina? fufpetta? feetus mortem vel brevi ante partum vel fub partu corttigiffeafferant, ita de praefemiad pofteriorem circumftantiam animus magis erit applicandus. {*) V«Mi/p,mca defetumortuo ValentiniNoveU.caf^.Refip.Foc MedGies- JtnayHipp.àeNat.Pueri§.6%. Defmina cujus fiinguli feetusfiexto cum dmidto Menfie m utero moriebantur. Mauriceau Cent, a!e^ 2 8 2 (fi) Ettmiillerus Ut Prax. Med, de morb.infynt. e, defeetu mortai Sennertus fub eodem 9; ( *9i ) 9 . ^ wA'»»- f/m/o. /coi. a Cafro de Morb. Mulier. Lib. 4. e. 2« lSchurigius in Criologia p. 8 64. Jf 'g. D(/p. meo de fatti Mortuó. §. VII. Quoniam itaque varia?circumftantiae inobfervàtiortemedi-' ca occurrunt, qu?e mortuum feetum teftari poffunt , ita etiam follicitus ÓV confcientiofus Judex in Foro Civili a Medicis folideraftruehdeeft,utin cafu necefìitatis illas circumftantias, qua? fceram in gràvida mòrtuum confirmant, attendai: funt vero tales circumftantiae fequentes 1) quando gravida non am- plius fentitmotura feetus in utero, (*) 2) quando animus gravidae anxiù& tor- pide & abjcttus deprehenditur, 3) quando abdomen concidit ÓV irregulari fitu ininferiorem regionem decenbit, 4) quando venter laxior ÓV fkeeidior eft, 5) quando abdomen praeter. modum in unum latus declinat óV fub muta- to fitu in alterum decidit, 6) quando gravida molereiponderofam ÓV mole- ftam in abdonraiefenfit (a),y) quando mammae fiaccefcuntóV pendula? red-' duntur, 8) quando irregulari horrore ànxie gravida? afBigunte,9) quando fa- cies praeter modum pallet & oculi concidunt ac turbidi evadunt, 1 o) quando ad externum contattimi fcemina?frigida? deprehendunte, 11 ; quando gravi- da? fubito ÓV iterato cum angente phlogofi comprante, 12) quando tales feeminas etiam repetita lipothymia corripit. (*) Mauriceau Cent, x.obfi. 33 de partu fantina, qua pntahat, fiatimi quem per- biduum ante partimi non fienfit, mortuum effe, qui tamen vivus fuit. {a) Gart/iann. de Miracul Mort. 1.2. tit 3. jf. 3 3. nbiplures allegantur Atiaores, §. VIII- Hifce fignis porro annuraerari debet 13) quando ante partum vel fanguis magna copia efnuit, vel 14) feetida aliaque tetri colòris materia, 15) quando anguftia: praecordialescorripiunt, l6)W aliquando cor- dis palpitationes affìigunt, 17) fi piane anomala febrilis commotio ihvadit, I g) fi confufae capitis temulenta? afflittiones concurrunt, 19) fi gravis virium dejettio fuborite, 20) fi perverfi conatus vomendi infultant, 21) fi gravidas in interiori uteri parte offendit fenfe, quafi elabentis uteri, 22) aur fi fruftu- lum umbilicalisfuniculi ex utero elabirur, 23)1! meeeonium ex vtero effluit,(*) 24) fi ipfe fere partu exclufus cute flaccida & rugofa praeditus eft, 25) quan- do irregularis flatus éxeretionum ordirtariarum in gravida occurrit , velut ftrangraia, aut fuppreffio alvi ÓV urina?, 26) quando infolita? macula? in fuper- ficie corporis gravidae efflorefeunt, 27) fi etiam infoliti pedum tumores fu- perveniunt, ÓV denique 2 8) parte future ipfe valde difficilis eft : 29) quan- do ante infanterei fecundinae expeUunrar,(**j quales fireiiles ÓV plures alios charatteres pafiìm Auttores recenfent (a) : óV licet alias feetus morrai figna km fint intricata, tamen quandovaria horum praèdi&orum fignorum in uno 9 ( *9* ) 9 uno fubjetto coincidunt, tunc eo firmìus atque certiu* judicium de'morte formari poteft. C) ContrariamhiftoriamreeenfetMauricean.Cent. \. obfi, 324, (•*; Paraus dehom Gcnerat. c.%%. Banhinu* in Prafiat. adtraa. Frane. Roffeti de Partu Cafiareo. quod fignum exceptionem patitur, fi fiatus fine umbilico, paritur vid. A. N. C. Dee. II. an. VII. obfi. 209. p. 3 9 5. Wiel obfrar. Part. Poft. I. obfi 3 2. (a) vid, Hippocrat. de Superfxtfltione, Red. a Caftro de Morb. Mul. lib. 4. e, 2. Se- bizius Exercit.Med.p, 604. MauriceauL2.deMorb. Gravid. e. 12.Barthol. cent. 5. hiflor. 7 8 Bohnius de Renunciat Vuln. Lethal. p. \ 71. Sennertus; Bonetus, EtmullerusinPraaicisfinisficriptis, ubi defiotu'mortuoagunt. §. IX. Quando vero jam fceras in lucem editus,fubinde etiam de illius vita & morte dubitate & ambigue, rane nonnulla alia figna, qua; feetus in Utero mortem teftante, ex ipfo fcetu annotanda ÓV indicanda erunt : 1) fi feetus per partum exclufus non rigide eft, 2) fed cutis ipfius laxa, 3^ immo rugofa, 4)flavefcensóVlivefcens exiftit; 5) fi tote habitus adeo immutate eft,ut magis adulti hominis, quam embryonis figurare* praefentet, 6) fi abdomen praeter modum eft collapfum 7) fi jam initia putrilaginis confpiciuntur, g) fi macula?livida? ÓVftigmata incute varii colorisobfervante, 9) fi cutis facile dehifcitéVcruor tetri eoloris e variis corporis regionibe putide esperide e- manat, io) fi praecipue circa umbilicum putredo eminens deprehendite,n) fi funiculus urabiiicalis flaccide, fìavefeens, rugofiis, livefeens ÓV velut colli- quefeens confpieiuir (*)> 12) fi fontanella nimium delapfa eft 13) fi feetus lo- co emortualis rigoris quali cachettìce óVoedematofusapparet, 14)11 anus de- hifcitóV aperta eft; 15; fi feetus mox poft partum frigida* eft (a*) interim etiam evenit ut feetus breviter ante partum mortuus nulla eminentia corru- ptionis figna afferat (b). (a) conf. Zittmann. Med. Crit. cent. 4. caf. 3 5. Bohn. in Exam. Vuln. Lethal. p. 170. Valentini Corp. Jur. med. legai.fif. Part. 2. fieè~t. 7. cafi 22. re- fiponfi.p. 519. Vateri difp.de infanticida imputatifignis diagnoftids, th. XI. (?) Ammannus Prax, vulney. leth. dee. 6. bift. j. £.404. ce tìHiD feine tofcte Q>tf &urf rcarm, fonDetn allejeit falf sefwròen, *$ ware Dami &a|? fol#e in ipfo enixus momentoffitbt' (fi) conf. Bohnius loco citato. Defignis exfiatn obfiervandis vid. Vateri difip, dein- fianticidii imputati fignis diagnofticis th. X. §. X, In hoc Scrutinio, an feetus in utero aut poft partum mortue Jit, inconfiderationem duci meretur illa ICtis aeque ac Medicis nota obfer- vatio, quando in pra?fumto corpore delitti Spuma ante aut circa os, vel in afpe- ra arteria, circa fauces aut in Usdem reperire, an videlicet hoc fidum ac fumei- ens 9 ( 193 > 9 ens fit fignum fuftocati infantis, quod aliqui (*)pro tali figno habere malunt: interim viciffim plurimi^) hoc fallax, aequivocum ÓV minus fufficiens fignum effe declarant, quoniam haec fpuma etiam ex aliis caufis, quam ex prafumta fuffocatione provenire poteft: rettius itaque haec fpuma ante os deprehenfa cum fcetu, vivo quidem nato, cohaeret, interim in Foro Civili etiam Preto- ri cautela? (e) fubrainiftranda? funt, ne in decidenda hac fpuma dubiis rationi- bus fides tradatur : quare in infantibus natu majoribus (d)y aut ante aliquoc dies ÓV menfes natis, talis fpuma fuffocationem quidem ,indtcat, attamen de- nuo cautela eft obfervanda in indaganda hac fuffocatione, an ex morbo prs- greffo, an vero ex aliquaviolentia illata ortum traxerit. (a) Spumavi circa os prò figno fiatus in utero materno demortui habuit ille Medi- cus, cujus mentionem fiacit Ammannus in Prax, Vuln. lethal, Decad, 6. hi" fior. 8. confi, ipfius Med. Crit. p.453. (b) vid. Bohnius de Off. Med.Duplic. P.2.C. 6. p.612. 673, Exam Vuln. lethal. p, X%$.Schurig. in Sialog. e 7. p-Wl.fieqq. ubi mnniiUicafiusrecenfientur,iit quibus ex morbofa ajfiliaione talis fpuma provenire poteft. confi ibid. p. 391, \$ 395- (e) confi. Schurig. I. e p. 398. 399. quiproinde hanc /puntavi in recenter natis prò dubio fiuffbeationis figno habet, vid. p. 3 99. & 400. (d) vid. Schurig, l c.p. 400. Paraus de Renunciat.p. 655 in Opcr, infoi. Fonti- natus Fidelis in relat med. L, 4. Sea. 4. c.2. §. XI. Quam intricata vero eft indagatio Infanticida (*) quoad divec- fum ipfius modum, eo magis intereft, ut Judices (a) de differenti tali mo- do, quo infantes interfici folent, quoadprincipaliora fignainftrutti fint; unde jam in ordine aliqua annotabimus, qua? propius ad liane disquifìtionem fpe- ttant: (1) Ita enim feetus vivus interfici poteft antequam refpiret(^), quan- do ipfo partu arbitrarie impedito adeo encrvatur, ut deinde fub eodem pe- reat : & licet hoc tentamen aliquando cum daremo ÓV periculo vita? parientes fub tali defperatione fufeipiant, tamen haec mortificava ex inftituto ÓV culpa 1 parientium evenire poteft, ut feetus fub partu extihguatur : quale exemplurei aliquando occurrit, quanto feetus cum capite plus una vice per interrami ute- ri orificium penetrava, qui tamere-iterum retrorfum trahitur, videlicet fub repentinis fufpiriis, profundis infpirationibe, impatientibus ejulatibus ÓV im- moderata jettigatione (e) : interim in hac obfervatione aliquando fabulofa? hiftoria? (d) recenfente, quae ab aliis fidedignis obfervationibe difeerni de- bent, quando videlicet embryo per modum abortus ex utero exrarbatus fed iterum in uterum repreffus ÓVadjuftum terminum partus geftatus recenfetur. (*) Obftetrices quid de infanticidio teftari queant. Ammannus Irenico qu. x 7. p. 122. BJ» {a) vid. 9 ( 194 > 9 • (fi) vid. Boba, in Examin. Vuln. lethal. p. 184, Vateri difput, de infanticida im- putati fìgnis diagnofticis. (b) Bohnius ile Off. Med Dupl, P. 2, e 6. p. 667. B* 668. (e) confi. A. N.C. Dee. x. An. x. obfi.62. Dee. 3. An. 5. in append. p. 149. {d) Bartbolinus de infiolitis partus viis e, 2. Ita etiam alia puerpera fine ullo ani- mo occidendi fiub partii ivtviorigera, impatientes, imperita & morofia ad talevi retraaionem fiatus intra uterum anfiatn dare & fubinde partum pra- fientemdifficilem reddere, fie ipfias vero una cuvifatu fitto vivo jn utero in pe- riculum vita conjicere poffunt. confi'. Plinius Hifior. Naturai. L 7. e. 3. §. XII. Quomodo porro (II) ante partum fine medicamentis ( - - de Qffilms fibztus. abortivi &* infantis. Eyffonius deO/fibus Infantis cognofeettdis &c. §. XIII. Proinde non rarum eft, ut ( V; infantes violento modo fuftbcentur, dum iliorum os vel cum terra , vel fimo, panno, ftramine, foe- no, manu (a) &c. obteatur, vel lettis opprimite, vel craffioribus integu- mentis, culcitris, tegmentis ÓV ftragulis arttie obruirar, aut quando infantes fub ejusmodi pannofis ÓV lineis tegumentis , veftimentis ÓVc. occultante: in quo cafu varia occurrunt & recenfente figna (b), praecipue in fuffocato in- tente deprehenduntur facies turgida, labia hiantia, lingua inter labia prorai- ncnsj turgida ÓV livida, colli ÓVhumerorum livor, vena? capitis inflatae, ali- quando 9 ( i95 ) 9 quando maculae livida? in facie [ÓV collo (e) : (licet ha? non quidem femper praefto fint) porro obfervatur fpuireescens mucus circa os , nares ÓV afperam -arteriam, fanguis efaucibus ÓV naribus aliquando exftillat, pulmones con- fpichratur lividi, cor vero fanguine tegidum ÓV inflatum eft, ÓV fubinde in- folita coagulatio fanguinis & vaforum fanguiferorum intumefeentia, maxi- me in pulmonibe ÓV corde obfervatur; interim interdum funiculus (d)\im: bilicalis feetum ftrangulare poteft , unde quando circulus lividus in collo confpicirar, omnino fufpicio fubeft, annon a .funiculo umbilicali id conti- gerit : (VI) quando vero infans cum fumo fulphuris fuftbcatus eft , tunc prae- ter jam nominata fuffocationis figna obfervantur in pulmonibe livida? ftafes fanguinis, ipfe fanguis eft nigricans ÓV varia? lividae macula? in-ÓV externe vi- fui fé offerunt. (a) Harprecbt in Refiponf. Crim.tyCiv. refip. 34.». io.ZfJcqq. (b) vid. Bohnius in Exavi. Vuln. lethal. p. x%6. Paraus de Renunciat.p. 845. lo- quttur de infiantibus non recenter natis: fi antea perbelle habeat infans ; fi qtiarulus non erat; fiios& nares nane ipfi mortilo fipuina turgida madeant: fi facies non quidem pallet, fied violacei \5 tanquam purpurei eft coloris ; fi mox infante diffeao pulmones fipuvio velut vaporulenta turgeant reliquis vifice- ribus fianis, fiuffbcati \3 ftrangolati impetualiquo externo infiantis argumen- ttivi eft. ,■ (e) Ammannus Med. Crit. p. 455. dicit, quod macula livida in collo & facie ut & adeviatofus tumor non femper in fiuffbcatis infiantibus prafto fint. (d) vid. Bohnius in Examin. Vuln. lethal. p. 179, & 180. §. XIV. Praeter hattenus commemoratos modos Infanticida (VII) inducuntur fubinde natis infantibus alia? nunc fubtiles & obfcurae, nunc craffae ÓV manifefta? violentia?, velut fontanella? violenta depreffio , quam teftatur infolitus illius dclapfe; (licet hic etiam a caufa morbofa ortum trahere pos- fit, ut propterea in illius dijudicatione prudentia opus fit) concurrens fug- gillatio, tam in cute, quam fub eadem fontanella, ÓV vaforum cerebri gravis inflatio aut concurrens fanguinis extravatàtio : huc etiam pertinet, quando (Vili) longior acus in hanc fontanellam (*) infligitur, aut in tempora, aut prope aures, aut in nucham, ubi occiput colli j vertebris infidet, in quibus locis deprehenduntur veftigia punttura?, fanguinis ftafes, extravafationes in- terna?, fugillationes ut ÓV lìvores: (IX) fie Infanticidium contingit cum vio- lenta comprefiione (a), praecipue vero fterni, ubi fub inftituta infpettione confpettùi fepraebentpettus latum, depreffum, laxum, mobile, fragile, coftae fratta?, livores ÓV ftigmata in morale, ÓV intrinfece in pulmonibus & corde talia obfervantur pheenomena, qua? in infante fuffocato antea com- Bb 2 memorata 9 ( 196 ) 9 memorata funt, perinde etiara linguae inturgefcentia & promincntia in hoc cafu aliquando fimul concurrunt. (*) Exempla hujus infanticida allegai Rudinlis Dee. x. Mag.illie. p. 176. (a) vid. Harprecbt Refiponfi. Crim. o Civ. refiponfi 36. ». 3.^4. §. XV. Quando (X) Infanticidium commiffum fuit cum violenta con- tvifione capiti aut abdomini illata, rane fé manifcftant externa? fugillationes, interna? frattura?, livorcs, extravafationes fanguinis, ftafes, partium com- preffiones, dilaccrationes & contorfioncs, fiquidem percuffiones abdominis alias caufa? mortis elle poffunt etiam in nam majoribe (a) : aliquando vero machia? & fugillationes, quae in infantibus obfervantur, etiam a vehemen- tioribus coarttarionihus ÓV prefiìonibe abdominis praegnantis provenire poffunt (b) , unde etiam neque omnes ittus ( @cl)ldgc ) gravidis illati fatui communicantur, nifi fuerint vehementiores, anrerioribe aut lateralibus abdo- minis gravida? regio nibus indufti(r): quandoque porro difficilis partus ad ta- les •externos livores contribuit, ÓV quoniam quoad ejusmodi fugillationes non nudis externis fignis fidendum eft, propterea etiam interna reliqua figna conci- liandafunt: interim perinde Infanticidium cum contufione capitis commuti •folet (d), licet quidem nuda levis depreffio cranii non femper lethalis fit ( scipiti cafu infantis extra uterum, *>on $bflùt|en Unì) Slbfc&iefien t)tV $trt* ìtX> eoniingere (d)poteft, in qua ckcumftantiariteinquirenda, applicando &oc~ 9 ( 197 ) 9 Se decidenda iterum Medici óV Judices politici circumfpetti fint, ne fcemi-, nae fufpettae cum fuis defenforibus denuo ahquod glaucoma effingant ÓV proferant. (a),confi. Bohnius in Exam. Vuln. lethal. p. 185* 190. Zittmann in Med. Crit- cent. 2. cafi 20. p. 409. Ammanii, in Med. Crit. p. 455. 547. Vfieqq. it. Prax. Vuln.leth dec.6.bifl,%. Welfichius Prax. Vuln.lethal.cap, 5. p 54. $ 5. Valentini Corp. Jur. Med, Legai, fifi. P. 2. Sea. 7. caf 2 x. confi A. N. C. dee. 2. an. 7. obfi. 193. Stablii judicium, quodopud Valentini l. e. p, 521. de cafiuillicrecenfito occurrit: negleaamdeligationemvafiorumumbilicaliitm per fie lethalem effe, accedente infiuper violenta difiruptione, extra omne du- bium efllocatum; an autem rea eandem ex proarefi & animo occidendine- /lexcrit, vix credo. . Ludovici iti C. C. C. art, 35. p, 50. Schapfier de bamorrbagia Vulnerato' rimi e. 4. «.26-33. (0 Harprecbt Refiponfi. 32, ». 84. talem cafium allegat. (dj confi'. Bohnius in Exam. Vuln. lethal.p. 185. wx%6. §. XVII. Neque quidem (XII) infrequens eft ille Infanticida mo: dus, quando nati infantes in aquam projiciuntur ÓV immerguntur , aut alia violenta mortificina affliguntur, ubi ex fignis fuffocatìonis aut alterius vio- lentia? infpettio de corpore delitti inftituenda eft : (XIII) denique Infantici- dium eft, fi infanti mox poft partum conveniens ÓV neceffarium regimen de- negate, quando ipfe vel clanculum deponitur (a), vel occluditur, vel aurae liberiori exponite ÓV minime obtegitur, ut fine ulla adbibita ope in ftjualo- re fuo perire ÓV fuccumbere debeat (b) : hinc ICti(r) decreverunt, quod is^ qui per negligentiam caufam mortis dedit, a parricidio immunis non fit : aut quod gladio punienda fit mater, quae infanti non fubveniendo eum in fqualoreóVftercoremori(4)finit: quia vero inter occidere ÓV opem denega- re ICti diftinguunt, ita ex hac ratione aliquando pcenae mitigationem de- cernunt : fimiliter infanterei occidit, qua? eundem in cloacam ( e ) proji- cit, quales cafus (f) ÓV qualia judicia paffim a Medicis ÓV JCtis alle- gantur. (a) Schapfier. de Hamorrhagia vulneratornm e. 4.». 3 5. ,/£ 71. (fi) De infante probdbilitcr cuccato & in cloacali} rejeao vid, Valentini iti Corp. Jtir. Med. Leg Novellor. cafi 46. p. 305. confi. Harprecbt. Refiponfi. 33. pracipue «.121. &fieqq Stephani in art. 131. C.C.C, p. 162. f. XVIII. In arduis vero ejusmodi cafibe Medici in corpore de- litti legitime inquirendo accurati, attenti, folliciti ÓV perfpicui fint (a) , ne ipfis ullum dubium moveri queat, ne contra ipforum. depofitionem defenfo- res excipiant;neve Judices illorum denunciationes rcjiciantaut enervent : cor- pus enim delitti omnium criminalium proceffuum quafi bafin cónftituit ÓV lapiderei angularem, dixit quidam (ó) JCtus, propterea infpettio illius cor- poris delitti valde neceffaria (e) eft ; interea tamen aliquando Infanticidi a ex melancholia occurrunt, quales cafus(d) paffim allegantur, ubi iterum cautela commendanda eft, ut periti Medici in confiliumvocentur, ne ejusmodi fce- mina? melancholiam fi mulent: ita etiam inter ICtos quaeftio ÓV decifio occur- rit, quomodo cura epilepticis (e) infanticidisprocedendum fit. (*) Valentini in Corp. Jur. Med. leg. Part 2. Sea 7. Jf. 2. 3. p. 490. 49 1. (b) Harprecbt Refiponfi Crim.&Civ refiponfi 36 ». 35 refiponfi 32 « 95. (e) vid. Item refiponfi. 36. iium. 45. cffiqq. p 494. Stryck. de Jure Settfi diff. 1. e. x, tu 34. &feqq. confi ipfius verbo: ulterius qtialitates corporis deli- ai &c. pradiatts Harprecbt refiponfi 3 6. ». 6 3 fiqq. & per totttm indica*, quo. modo Judices contra infipeaionevi & depofitionem Medici B* Chirurgorum exceperint. (d) vid. Zittmonn. Mcd. Crit. cent. 1. cafi. 92. cent. 4, cafi. 54. Valentini Corp. Juris Med. Legai. ff'.P. 1. Se.a. 2. cafi. 7. p. 6x. Carpzov. Prax. Crivi P. 3. (e) vid.Harprecht refiponfi, 2%, p.4°7» §. XIX. Quodfi vero e corpore delitti evidentia figna haud elu- cefeant, tunc perinde Medicus fingularem obfervet infpettionem, ne ad fi- niftra judicia anfam praebeat , cum in arrebiguis rebus ab folutum judicium haud competat, ut propterea in dubio mitiorem fententiam eligeredam effe ICti (a) jutricent: quando porro puella de partu clam occifo fufpetta eft, tunc matura infpettio illie ab obftetricìbe (b) inftituenda erit; interim fce- mina infanterei mortuum fépeperiffedicens, hoc fufficienter probare debet: quod fi non poterit, fecundum decretura ICtorum tortura? (r) fubmittite: proinde infans culpa raatris mortuus praefumitur, fi mulier fola remotis afiis mulieribusin puerperio laboravit (d) ; interim aliqui afferunt, quod folagra- vìdidatisbccultatio'adpcenam mortis dittandam haud fufficere debcat (e): porro ICti dicunt, quod mararus partus in dubio femper vivus in hunc orbem proceffiffeprafumatur (f), licet ex praecedentibus noftris confiderationibus variis dubitationibus declinandis occafio fubminiftrata fuerit. )a) vid, 9 C *99 ) 9 (fi) vid. Lex ^2.infi.& Lex 42./fi de panis, Menocbius de Prafiumt. L. 5. prafi. CumanusConfil. 1^4. col. fin. vers non autem: Jac.Schult.in addiiam. Mod. Ptflor, Carpzov. Prax. Crivi. P. 1. qu. XI. a. 3o. Clafienius ad art. 31. p. 151. (ir) Secundum C.C.C, art. 35. confi, in hunc art. Stephaui, Clafienius, Ludovici in Notis finis. Campegius de teflibus reg 393. Mafcardus de Probat.vol.2. concL 1410.». 15. & x6. Menocbius L. 6. prafiumt.%yn.x2. Stryk.de Jur.Senfi.di/pi i.c. x.n.49. Simon Prafi, AcadsP. x.difip. x5. thefi, 32. Zanger in quaft.,& tortura rcoruvi e. 2.». 169. Jac.Schultius in l. e. P. 3.qu. x 3o. ». 78• &* P. 4- q-142• n xx. Carpzov. in Prax. Crim. P. 3. qu, 122.», 22.Mam.ius inComment.rottonai.inCrimin. Sana. CaroLart.^^.n. 7.&'fieqq. ubi auaor dicit : Nihiloviinus tamen, quia hoc loco agitur de magno prajudicio. £f laficivarum puellarum fiape magnus efl numerus, qua fi omnes tortura fiubjici deberent;vix fiuniculi & tortores fiufficerent ; ideo ne cui injuria fiat, $$ veritas nihilominus indagari po/fit Imp'erator hoc me- dium praficribit , ut aliqua talis, in qua illa omnia, de quibus diauvi efl, deprehenduntur, a mulieribus in arteperitis, velut obfletricibus vel alii: bo- neftis matronis in locis occultis infipiciatur. Valentini in Corp Jur. Med. Leg.authent. cafi. 4. p. 457. De obflctrice ex infipeaione oculari impragna- tionem prateritam afferente, vid. Valentini l. e. fifiP. x. Sea. x. cafi. 18 p, x 9, Ammann. Irenic.p. 115. 122. (fi) vid. Carpzov. Prax Crini. P. x.qti.x%. n. 40. Harprecbt refiponfi. 32.». 44. B" fieqq. Stephani B Clafienius in art. 134. C C.C. Stryk.de JureSenfidiff. x.c x ». 25. B 26. dicit: comviunis ejusmodi befliarum, in propria vi/ce- ra fiavitntium exceptio efl, fie abortum effe, fiatoni non omnino perfe&um fiuiffe: quare infipeaionevi nati infantis neceffariam effe pracipit : ad ditpor- ro : delude in/peaio neceffaria efl, ut conftet de indiciis violentia, nam fie mortuum edidijfe partum itidem conflanter' afferere fiolent, qnapi exceptio- nem probare debet inquifita,alioquin tortura fubjici pot erit ; fiiclam uterum geflaverit, &" in loco fiolitaria enixa fiuerit per C. C. C. art. 131. &f Mattb. Stephani in Notis. Carpzov Prax Crim qu. 122. n. 25. &f 26. Ad tor- turavi num indicium probe at iu cafiu infanticida intumefeentia & decre- ficentia uteri, nec non palkr in fideie, vid. Clafienius in urt. 3 5. p. x 8 2. An uteri detuvieficcntia jtt indicium ad torturarli vid Struv.de indiciis e. 2. n 9* (d) vid. Carpz.Prax. Crini.P. x.qn, x\.n.49. Tbeffaurus decifi 13.«.4. Me- nocbius de arbitr judic. qua/è. L. 2. caf 357. £5" quos plures allegat Carpzov. Harprecbt refiponfi. 34. «.98.101.102. teflatur, quod mulier partum, ftu- dio remotis aliis mulieribus, enixa, in maximam infiantis dolofie. peremti fiufipicionem fie conjiciat » 93 vero deck, quod filo graviditati* óccultatio adpanam mortis diaaudam haud jiifftciat Mantzius Le.art.^6jij6. Car- pzov. Prax Crim. P. 3 qu. x2,2. ». 25.:£f 26. Stephani in C. C. C. art. 36* p.64 Zanger de quaflion.fi. tortura reormn e. 2. n. 62. 171. ex clandefli- no enim aau dolus &' malus animus agenti s prafiumitur, vid. Clericus 20. iiflina.%x. L, $4.ff.deAdm. Tat. Jac.Otto inCorp.Jur. Crdm,pxi2. Brun- © ( 20O ) ■ ® Bruniiemann. inProccff.Inquif c.8.memir, 5. ». «;. Harprecbt refponf.^z. n.X'.^f fieqq.n 48 &rcfp;nfiw ». 60.^.466.•«. 104.I05 ^.469. Df £!cin ofyue if)rc @d)t:li) tote san tl)r gcbolmn fet> &c. & porro: Dctt) fo ein aBeirti' SUD ein IfbeuWcj, alieì)maj?ia. Slteblein alfo IjeimHcf) ttdqet, au$ mit 5Cil!en flt'cin nnt> cf)ne J&fllffc flnbcrerfficibctgc fcieret, roelcbe obn?r>ft!ff**chcQythml) mit tbWi fratti a Mltftit qe^ct)en JUUJ? S^c. «tz ad verbo: Vflit XO'tUcn 1 ita comvientatur Ludovici p, 173. prafimtitur autem, quod voluntorio davi peperit, five facile vel olftet ricevi vel alias mulieres nancifici potuit : quando fcemina fu/ficienter teftari non poffunt, quod mortuum peperint infiantem, ipfis fidendum non efife,dixit pr a- cedens articulus. (e) vid. Harprecbt refiponfi.34. « 93. (fi) Vt ex Baldo Tuficbio loquitur Berlicbius P. 4 conci 7. n. 2 4. Hahn. ad TVe- fiènbeccium Tit de Stat.hoviin.n 3. ad verta: pcflquam nati. Gabriel in Covimun. Conclufi. Tit. de Prafiumt ccnclufi. 16. ti. 6. Mafcardus de Pro- hot.conclufi. 1146. Paficianns traa. de Probat.L. 2. e. 7. «. 17. in additavi. Lit, C. Cavarruvias Variar.Refiol.L,2.c. 7. verfific crebiore calculo.Cax- pzov Jurispr. Forenfi P. 3. cotiflit. x 7. defi. 20.11. 4. Harprecbt refiponf'3 2. n.%x.^ fiqq. §. XX. Utut vero ad certiorem & folidiorem Infanticida com- jniffideraonftrationem interdum infpettio ventris fufpetta? perfona? admo- dum neceflaria eft, tamen nuda, auttranfitoria , aut fuperficiaria abdomi- nis infpettio in praefenti cafu minime fufficit (a) : quando etiam fcemina? ad avertendam infanticida culpam faepius eo prò vocant, quod motum feetus in utero non fenferint, ex quo embryónem in utero mortuum effe aliis perfua- dere volunt,tunc iterum Judices & Medici in hac circumftantia circumfpetti effe debent, ut huic denunciationi pra?maturam fidem dent : quodfi enim multa alia figna feetus in utero morrai demonftrari haud poffent, qualia in prae- cedenti annotavi, tunc ejemndi infirmae denunciationi&excufationi fidere non convenit {è) : quando denique fcemina? prò avertenda culpa ex proae- refi intermiffae dehgationis aut corei miffa? difl'ettionis funiculi umbilicalis ad perpeflamHpothymiam vel epilepfiam provocanr, aut ipfius feetus vehemen- tem&irapetuofum motum accufare laborant, quo ipfe fum\:ulumhimc dila- cerava, aut ignorantiam fuam de dehgando funiculo confiteantur (<:), tunc iterum quoad priores circumftantias provida indagati© a Medicis &Judicibus Civilibus inftituenda eft, quoad ultimam caufam vero adhuc fufpicio rema- net , fiquidem non tam facile adeo enormis & valide feetus motus, nifi cer- riora 9 ( 201 ) 9 tiotfa fuppeditentur figna & teftimonia, profumi poteftf^) : denique ad Intani ticidii co o miffi figna conferenda pertinet lattis praefentia in mammis (e) nec non figna praegreffi partus, genitaiium cruentatio &c. (/) &has fingulas fri- nì omnino dignas obfervatiomes & meditationes in cafu infanticida confcien- tiofe & prudens Medicus in Medicina Forenfi ex arte cognitas & perfpettas habere debet. («) vid Harprecbt Refiponfi 3 2 n. 91 p. 459. uhi dicit : «Betìe&enlt «'net foIcDctl bioffen SBeffi&lung, ot> cine Det St&ttjfomming Wht tter&a$fige 9Beiké< ^erfOBM fld>Mtf>eti Ober ttÌC$f, adlegdem&foUicitampragiiantia inda- gationem imrC&flllg nid^t getlU^fam O&er fin/ficient ||J. confi, caput mferia* J\. V J.JL» (b) conf. Harprecbt I.c.11. 54.£^fieqq. (e) Scboepffèr de Hatnorrhagia Vuhieratormn e. 4.». 29.30: (d) vid. Harprecht.refip. 3 2. ». 6 2 .fieqq. (e) An laaisprafiefitia fit indicium in put^o infanticida ad torturavi. Struv.de indiciis cap. 2.11%. (fi) Vateri difip. de infialiti adii imputat. fignis diagnoflicìs thefi.%. 9. ? An uteri detumeficentio fit indicium ad torturavi inpunclo covimi (fi abortus? Struv. de indiciis e. 2. n. 9 , Cafus I. Seja, etnee £à0óbwt$£&^ 9?«tttr, ieboety fa|t einfaltigen ©tnncéyurvb su fcyttwen bóugìic&en Slrbeifen gemobnt, jf! oon tinn nemetnen Sttanne^erfon jum t8et>fc^faff betebetunì) baiato cmdb cjefe^raattgett mdrben,n>elc&e imprsegnation fte nici)t ixrbflief, fonbern in felbiacr ganf f unb unb effenbar btó $ut ve*an nal)cnbcn.©cbuvfv^3ei* avancirct: £)iefe mav 14» &a$e do? ifcm cvfolgten ^eburtb, ba fte in ba* mcili.qen QBtnee^ »on einem Q5tunncnjn emer bcoovflevcnbcn9H>dfèemit a. f>6l^crncn ©efdflhen <3Baffer \)t>\eitr auf bem (£ife, mie ce irtele gefe^en tmb bejcuget fyaben, nidfjt alletti f>eftt^ gefallen , fonbetn mit bcm 2tibt gemerttia. auf bk ecbdrffe cince berfeJben ®efdffe aufaefdjlagen, babet fte niept nur vefttt9 evfty-toefen, fonbern auf -bem dufiern Scibcnon bem gali nebfigroffen ^mer^en mit einem braunen unb bfouen gfccfcn be^etct^ net morbeti, mie fte bann »on ber gei* un gang unsercóbnlicé ixbtt $)ìat* tiafeif, £etfcené^ngfìv ftiegcnbe £«je, anmanbcfnbe Dbnmac&fen gefla* net, babet) aucy- bcmctcfct bat, bafj bete £inb in ifyrem £etbe , fo porger ficl) muntcr unb fn'fcl) gereact , ntct)* nur alltin gang fc^madt) gemotben, jònbcmaucr) rcibccalre ©eiuof^nhcif gcjiftert babé, ja enbfi^gar ntc^t mel?r $ufuvlen getvefen: 35$b fywwuf batte ft$ bie ©ebuttl^gcif ein* 9 ( 202 ) ® flefmnV'n, ba biefe $5etfon jrcar beimlicg, nbodrjfebt rangmeifig unb gè* ftyrlicC) gebobrcn, affo baf* fte aucf) nacb erfolgter $ cburfì) febr crfrancfet ift: 3>a abev bas Rinb tobt gemefen, fo \)&t biéfatè ein 93etba<$t auf bie* fepuerperam fallen molfcn , ob ftc nicbt ttorfefcliCy bea $inbe$ <£obt be* fcrbert bobe: 5(n bem $mbe aber ift ju fcbcn geroefcn: i)ùbet; bemgan* gcn ^cibc eine flaccefcentia, 2) eine bvaun unb blctuc garbe, 3) an bem Sopjf Cine depresfio crann\ 4) ber funiculus umbilicalis ffjjten gang gelb, gran unb roic fatti, «frierautf entftebet biefe Srage : £>b biefe Seja billig mit bcm 23crbac$t einetf infanticidi! ju befegen obet; ba»on ju befrenen fé»? Epicrifis in Cafum I. i) Partu* feetus mortui imputatum infanticidium excufant if iteli* nani; 2) id'.teftatur totus confpettus relationis hiftoricae fecundum fui figna antecedentia, concomitantia & confequentia : 3) ad antecedentia pertinet (a) animus feeminae accufatae & fufpettae fimplex & ab omni malitia & aftutia aliene , (b) tempeftiva &conftans confeffio , tam praegnantiae- in genere, quam appropinquantis partus, ut & feetus ante cafum vivi & poft illum mor- tui ; (e) ipfe cafus aliorum teftimoniis protrate & propria fùggillationc in ven- tre feeminae confirmatus; (d) concurfus talium pathematum, quae feetum morientem & mortuum comitari folenr, (e) maxime vero infolita morbolà afflittio, quae ante partum adhuc eontigit & ex infàufto lapfu ortum traxit. 4) Quod vero concomitantia figna attinet, tunc quidem partus in folitudine fatte fceminam praefentem quadantenus fufpeftam reddere poffet ; fed quia ©mnia figna contrarium edocent, ita fimplicitati animi &'adverfae valetudini feeminae magis indulgendum eft: interea mortuum feetum probant a) ipfe partus difficilis, è) ipfe feete cum omnibus fuis fignis, qua? praegreffum lapfum matris &pefpeffam lethalem contufionem, deinde quae etiam mor- tem & initiantem putrefattionem teftantur. 5) Confequentia figna denique ex gravi morbo, qui poft partum puerperam invaferat, colligi poffunt, fi- quidem praegreffus periculofe lapfus, laboriofus & difficuis partus & ad- verfa valetudo in hac confequente sgrotatione fé concentranr, infuperque mortem feetus in utero confirmant» Cafus IL tirralina, cine fiftige tmb fwcfce Q5atrcen*$Ditne wn 2é.%6\)tttf, m\%i furala fa bem ©alkpofe tyM 2>orffe^ bey bem £anj fkf> ffnDen taftn, faflen, auc>mit efoero bafefbfl emauattitfen (SofbafettaHsufrettttbftCy um» gegangen, mutbe ju einet; %tit beraicijtiget, Dag fte fc&manger ging^au^ Deumegen son manc&en iBef annten sur Slebe gefefct, melica ftc aber Fùfyi unb uetmegen allejeit ge(eugnet, unb Den$Jangel tl>vcv fonati. 9vcini* gung jw Sblebnung folc&etf 93erbac$te$ Dotgefcbuéet : £)iefè batte nicr)t attein bet) fold&en Umflànben in ibrem uotigen 9iBarrt)cl ftcf; nicbfé gccui* Detf, fonbern bep jtemliet) ertrdglic^er ©efitnbbeit am Seibe unb ^rùffeti jugenommen , ba$ man beffo meb* eine Ftancflieve girrùcfbfcibung bere* menfium in gmeifitl $u n'eben Utfad&e gefunben bdtte; 9?act) gctaumc> geit bcflagfe ftcb biefe $etfon uber eine Colie, bit ftc Don cinem jungett j£ier beFommen ju baben, tootgab, ben meldijet; Fmncflicycn QSejeigung fte fcocjj nicyttf gebraucycn molte , fonbern unter bcm QDorgcben, pel) ab^u* mavten nnb in Die SÉGàrme ju bringcn , ganfc ailein in eine Spammer ftcfj Derfùget, ba fte be» etlic^cn ^tunben ftcb aufgebalten, aucjj nacbbcr ftcjj tuiebet; unter bk ,&aug'4!cute gemacbt , benen ti bebùncfct, b$% ibr itib ìiicfit bit povige ©eflalt unb ©roffe bdtte , obmoty betfefbige nod) unge* wobnttcy* erboben ma*, unb ale fte biffala befraget morben, J>at ftc \ut S?acyt;ic&t ertbeilet, mie fte kb^tit ein $ùfjen auf bem £eibe gefmgen, fo fle au«b nocb tcùge, fonberu'djj ba bwey bit ùberffanbene Coffe ftcjj ibre lang twbaltene %tit mlebetum eingefunben batte; %6 fte aber bet) fold^e^ Q5egcbenbeit, megen cince gebobtnen &inbetf befd)ulbigct morben, batte fte folcaci; 5lnfc&ulbigung tro|ig miberfprodben, nar&bem abet; 3.$agebat> auf untet einen £auffen sjftijl unb ©efltàud) ein aergrabeneé ^inbgefuns t)cn motben, fo l>at ftc^ ber QSerbacbt auf biefe perfori permebret* 2fo bem £inbe batte man folgenbeé bemerefet : i) bag ber £afó Frumm gc flanben Unb bit vertebra? colli dislocirt gemefen; 2) bafy Der funiculus um- bilicalis abgeciflcn unb mmerbunbcn gemefen ; 3) ba$ auffetf id) ba$ #in& ganfc blutig autfgefeben; 4) ba$ aucj» baé $tnb tfaref unb ©ollforamen ge- mefen, unb alfo nicbt $u frùb gebobwn; j) ba$ inmenbig menig ©ebuìfb bt\) bem ^inbebefunben morben; 6) ba$ bit pulmones ùberbaupt auf bem ^affet; gefc&mummen ; 7) ba$ bem £inbe bit 5(ugcn meiften^ oflfcn gè* mefen : %$ nun bicrùbet; obgebacbtc q>crfon juc inquifitlon geFommen* f>at fte jmar enblicl) bit gefebebene @eburtb suaeflanben, ieboc^ eprgege^ ben, ba$ fit ba$ £inb t>or ber ©eburtb nicbt im Sei.be gefublct, unb affo Dermutbu^ bafTe(be>or ter ©eburtb jtn $tibt muffe mblid).m fetjn: 9?ecbflbin, bafj fte untcr bcffusai ^cmegung betf Seibetf unte* ber epilepfie jujufd&reiben fé t>, ba ftc benn bcvnacfc aué Surc&t unb @e&am baé tobte 5vinb an benfclbigen 0rt getragen unb ucrborgen batte: 3Q3ie fu» nun an biccé Stinbeé Sobc nicbt fcbulb fe»n miti , fo flieffet au$ alWn ofcbetùbrten Umffdnben bit quaeftio legalis : Ob baè corpus delitti i; lebenbig ober tobt gemefen? 2) Cb bie inquifitin btè £obe$ Uvfacf> fé»? 3) Ob manbemSSorgebsn berfelben ju ttMmfitf fit mit einet; epilepfie gebobwnbdbe? Epicrifis in Cafum II. 1) Infanticidium malitiofum cT cuìpofum , per Juxationem capiti* cT negleclàm dcligationem funiculi umbilicali* commiffum. 2) Hoc crimen data opera & animo occidendi commiffum fuifle omnes infuper circumftan- tiqe fatis valide & folide teftantur, 3) imprimis vero indoles & vita? gene in fcemina quaeftionis : deinde etiam pertinax & fraudulenta pra?gnantiae abne- gatio & occultatio & cum hac conveniens clandeftine partus ejusdemque diffimulatio. 4) In ejusmodi cafibus vero familiare refugium fceminarum ma- litiofarum & de impraegnatione fufpettarum eft vitiofus menfium flatus ad quem provocant: & fi partum perattum amplie negare haud poffunt ,tunc iupervenit tertium refugium, quafi fub partu aut lipothymia, aut epilepfìa correpta? fuerint, ipfisque neque feientibus neque volentibus, tanto minus cooperantibus contigerit, de quo jam eaedem accufantur: 5) & quoniani haec adeo notoria fufpetta funtrefugia, ita & ipfa contra fufpettas feeminas fatis potenter teftantur : 6) interim circumftantia?, quae in fcemina quaeftio- nis & corpore delitti occurrunt, fatis evidenter voluntarium hoc infantici- dium confirmant: 7) quod fceminam concerna,tunc ex illius fanitate atque robore facile colligere licet, quod.fcete vivus per partum exclufus fuerit, fiquidem nulla indicia contrarium teftari poffunt: 8) in fcetu vero omnes aliane circumftantia? idem comprobant: id quod facile rerum medicarum pe- ritis ex relatione indarefeit: 9) quod vero denunciatam epilepfìam attinet, rane fcemina fufpetta omni tefte deftituta, cum in propria caufa teftari non non poffit, illam certificare minime poteft, cumprimis dum eadem mox poft partum iterum comparere & domefticis negotiis indulgere voluit ; uir ierea tamen de perpeffo partu interrogata callidam& fufpettamillius occulta- tionem continuava: io)& licet quidem feeminae fenfibiliores & teneriores aliquan- ® '( 105 ) $ aliquando fub partu aut animi deliquia uni "otus fpasmodioo - ronvulfivos experiantur, tamen ex hac obfervatione ad praefentem cafum ita promiscue non valet confequentia. CAPUT X. DE MORBORUM SIMULATIONE ET DISSIMULATONE SIVE DE MORBIS VERIS ET FICTIS. PRaefens fcrutinium de morbis preffius ad Forum Medicum pertinet, quare in variis cafibus JCti (a) praecipiunt, quod Judices politici Me- dicos in confìlium vocare debeant, ut morbum verum & fimula; tum inquirant, dijudicent &detegant: Morbum enim alleganti, fides non eft adhibenda, nifi ex medicorum affertione conftiterit (è) : talis fimulatio morborum adeo familiaris eft > ut vel teneris (e) aliquando morbum affetta- re in more pofìtum fit, unde omnis morbus, cui fides non habetur, vocatur bit ®cbubSfranCfbeit t quemadmodum vero (d) non omnis talis fittio ali- qua petulanti*, fed & dolo malo &pravis refpettibus nititur, obid Medicis committitur indagatio morbi, an fit verus, an fìttus, qua proinde Judices etiam certius niti poffunt : in hac vero morborum evolutione & indagatio- ne non modo intereft, ut Medicus in arte exatte peritus, certus & dotte, fed &ut fimul confeientiofe fit, ne ipfe figmentumfigmentoaddat, & fal- fo teftimonio fimulationem prò vera caufa roboret, nec non ut in prafenti ca- fu etiam prudens moraliftafit, dum ex fundamentis moralitatis fimulationis iarvam etiam fubtrahere & tanto magis veritatem & finceritatem meri poteft. (a) vid Wildvogel difip. de Arbitriojudicis circa torturasti e. 7. jj". 7.^.43. \b) dixit Stryk. de J'tire Senfi difip. x.c.x. $. 39.^. 42. (e) Riedlinus Lin.Medie. An. i.Januar.obf.xi. p.20. (<Ó tlit&t ifl Olle Simulano WWfyU Dambauer. (£otd). fRt($. Part.Lp.4x0. de fimulatione mala agit. ^.411. Lutberus Exod. XI. 2^» p 534. b» (£$ jf} md)t eine £ùgcn, n>atm fìc^ eincr anoerft fìcuct/ ^cnn ce nu i^m felbfì ift ; obtv Witti etner antwji fùrajebt benneé iff, tm& JBetaig Da tff ; Da ifUSgeti fq. Ce 3 J.II. ® ( *rf ) 9 J. IT. Primo itaque loco" agendum erit de Morbis nttis(¥) aut fimu« latis, quiexternis tantum morbofis fimilitudinibus atqueindiciis/autconfìifìs, irregularibe & trantltoriis alterationibe, aut piane fraudulentis larvisi technisfeprodunt: qualiafìgnavelobcommodum rei ob dolum affumun- te & propalante : commodum refpicit vel alicujus darnni & calamitatis de- clinationem velcommiferationis &beneficiorum conciUationem & acquifiti- ©nem, vel quietis irapetrationem & labórum evitationem, vel periculorum fu- gam, velnegligentia?protettorram,velfimiles cafus: fraudem vero quod concernit, rane nrarbi fitti prò feopo habent immunitatem a carceribe, li- berationera eyinculis, praefervationem ab inquifitione & defenfione judicia- li, quando in aliquo reatu pomprehenfi, de perpetrato crimine rationem red- dere, aut de aliorum fattis teftari debent: velprofcopo habent deceptionem aliorum, quando nonnulli incarcerati alios adfidentesóV cuftodes fecuros red- dere volum, e tanto faciUe fuga fé falvare queant: vel falfura miraculum & praejudicium, quo nonnulli divina & fupernatealia attributi adfettant, vel jofp.irationes divinasvelprophetias&c.j accedit, quomodo nonnulli fittis morbis aliquod vituperium evitare geftiant, velut fcemina? impraegnationem j^lliciram&inhoneftam, aut partum minus honeftum variis morbis occulta- re, vel amiffam virginitatem fub glaucomate morboforum pathematum ex- Sufare non erubefeunt. (*) de Morbis fetlis vid. Pigrag in Epit. Med. £$* Chir. p. 508. Sever. de efifi. med, p. 133. Galenus quomodo morbum fimulantes fint deprehendendi. (") Diverfos tales modospropofiuit Zacchias L. 3. tit. 2. Qu.I.n.x. §. IH. Quod vero fubordinationem Adjunttorum in aliquo officio publico attinet, quos in mimerum harem caufarum refert Zacchias, qua? mor- bis fingenchs adhibente, tunc illa magis inter Cathoiicos, quam alterius re- ligionis homines in more polita eft , alias illi , qui alieni officio praepofiti funt, quando valetudinarii exiftunt, facilius robur & fanitatem , quam mor- bum, affettante* fingunt, nifi aliud quoddam commodum in familiamtranfi- ensintercedat, utfilius velfilia? fponfus aut maritus patri fubftituatur : ficut veroperitis &prudentibusingeniis facile fimulatio & affettano morum & morborum innotefeit, iraadexplorandam & declarandam certitudinem atque veritatem vix arduum eft, fucatos mores & morbos detegere: quemadmo- dum plurimi morbi fimulari haud pofìunt, ur propterea Medici & JCti de eo maxime folliciti exiftant, quinam morbi fimulari vel non fimulari (a) queant. (a) confi, Zacchias L, 3. tij. 2, Qu. I. n. 4.5, 5, iv. 6 ( 207 ) # §. IV. Generalioraveroadminictila, quibus mediantibus morbi fu- cati & fimulati inquiri poffunt,c,x vera morborum hiftorica notitia feligenda font, inde etiam fluit, quam facile illi Medici decipi poffint y qui confufa do- ttrina fignorum praediti funt : Seorfim vero.inquirendum eft i) anaetas, fe- xus, temperarnentum, vires, vita?genus&c. cum he affettato morbo con- gruant : 2) an antecedentes & reliqua? caufa? huic morbo quadrent : 3) an mor- bus effentialia figna ilio ordine, qui ipfi competit , poilìdeat: 4) an prae- gnantes circumftantiae adfinr, qua? morbum hunc affettatura effe, praefume- re faciunt: 5) an alias animus aegroti dolofus & aftutus fit: 6) an 'morbus praefens illorum claffi adnumerandus fit, qui fimulari poffunt : 7) ubi Medi- ci & Judices fimul circumfpetti effe & curatius inquirere debent, an ejus- modi fufpetti homines nihil commiferinr, ingefferint, fibi proeuraverinr, aut annon aliqua experimenta fecerint, unde ad provocationem hujus [mor- bofi fimulacri concludere queant: 8)an morbus fua congrua tempora & fynv ptomata fervet : 9) an externa cum interré fignis ÓV 1 o) anime cum morbo rite refpondeant. §. V. Porro fcrutari & fédulo exquirere convenit 1 i) an puffe huic morbo fit adacquate, quera Medicus indifcreto tempore & in diverfis corporis regionibus explorare debet : 12) ex urina quidem fallax provenit ju« dicium, nifipraefenti morbo, qui lineiate ereditar, etiam pecuharis & cer- ta urinae mutatio familiaris fit : ficut alioquin Auttores (a) annotare folenrj quibus dolofis modis pulfus, facies & urina alterari queant : 13) inter eft et* iam, ut omni tempore horum aegrotantium afFettantium attiones curatiu3 obferventur, quia fimulatio facile fé prodit, dura, talis morl?idarum affli* ttionum mutatio aliquando obtingit,quae tamen ilio tempore vel non poteft vel non debet evenire, ficut alias moralis etiam fimulatio inconftans eft: 14)praeftar ttiam expifeari, anappetitus , forane & alvus reipondeant affettato morbo: I cYanfirnulantes aegroti lubenfer medicamenta ingerant, éVquaenam horum fit operatio: 16) an4 etiam facile tales morbi medicationi adhibita? ebternpe- Knt(^). (a) Zacchias L. 3. tit. 2. Qu, 2. n. %-ix.inqua quaftione ventilata?, qua fationè deprebendantìir\qui morbum fimulant-. Fort, Fidem Relat. Med» Lib. a» Seti. 2. e. 2-.p. ao8. 213. , , (fy Velut teftimoniotilcerumfi&vrtàn probayit Zacchias l. e. Qu. 3. it. 7. Mitilo cru- enta, qui fimuletur, Fort. Fidelis Relat. Med. lib, 2. feci. 2. e. 2 p.20$. £. VI. Praeterea inhacincTagineulterieobfervare & conciliare de- cer 17) an morbida quaedam emaciano- quae huic affettato mòrbo adacquata efr, uaaconcurrat : 1 $) an caufae, quse tates jnoj&os' provocare poffunt & folent certo ® ( *og ) ® certo praecurrerint, ut etiam'inhiftoriacaufarum finceritas & veritas affai- geat: 19) an praecipue illi fucati & affettati morbi léce temporibus ordinar rie ex.acerbentur, quibus propter alias caufas, quae fimulationcm pio funda.- mento habent, non obtingeredeberentj v.g, fi tunc dolores afpcriores fin- guntur, quando inquifìtus ad judiciale examen provocate, aut fi tunc majori auditus gravitate laborant, quando ad interrogata refpondere debent : 20) an morbus fimulatus poft ufuni alicujus remedii, huic morbo alias dirette contra- rli, infcio tamen aegrotante, deterioretur, quod ftratagema medicum eft : 21) denique in hoc fcrutinio illud experimentum in fubfidium duci poteft, ut ali- quando nuda territione, fetiamfi morbus id non poftulaverit) crudele remedii gene feligatur, licer non applicetur, attamen ut fimulator illius remedii peri- culofurn,moleftum ÓV dolorificum operandimodum intelligat, quod reme-» diumiì ipfe cum diftintto animi affettu abhorruerit, facile indicium infuper fuppcditabit, an morbus fit verus, an vero fitte. Fort. Fidelis l e. cap. 3. quibus rationibus morbum fimulantes deprebendi po/fiint. Rod. a Caftro ir. Med. Polit. lib. 4. e, 9. Qua ratione morbum fimulantes de- prehendi queant ? §. VII. Quod vero nunc feorfim nonnullos morbos attinet, quo? fràudulenti & malitioii homines fimulare folent, tunc Auttores (a) a celebri* tate &folennitatefpeciminis"morbofi ordine primo de FEBRIUM aererala* tione & fimulatione trattare folent j quamvis vero febris exquifita & typica nunquam per modum fimilitudinis, rettius vero perfetta febris cum pravis experimentis excitari queat, tamen fimulatio febris facile patebit , & ita' qui- dem aliquando antiquiores (fi) Medici monuerunt, ut febris accendatur & excitetur: neque quidemrarum eft, inhominibe plethoricis & floridioris corporis, ut per calida quaeuis remedia, maxime per vinum generofum, prae- cipue aroraatifatum, crocatum, per juscula talia vinofa, faliavolatilia , olca setherea & deftillatatale incendium in mafia fanguinea irritetur, uti Autto- res^) nonnulla alia media prò febrili fimulacro excitando allegare feiunt, quorum varia tamen nondum fatis probata funt :quodfi enim vera febris haud ex protervia & fraude animi excitata fuerit, tunc facilie confuti tales orgasmi celtant; quid? quod diverfa concurrentia figna fatis confufa ex artefatta fe- bre & dolo malo provocato tali affettu oriunte, qua? legitimo & fpontaneo febris ortui & fchemati contrariarne : fiquidem de reliquo perito & pru- denti Medico difficile haud erit, exfolida febrium theoria veram & fittam jfcbrem discerné re. (a) confi. Zacchias L. 3 tit. 2.qu,^. \b) vid. HippocratesL. 2. Epidemi&rtmti [e) Zacchias l. e. §. VIII. ® ( 209 ) @ §. Viti, Interdum Medico Simulatio EPILEPSLE (a) dijudican- da offertur ; quam callide vero nonnulli fciant, talem terribilem imitari mor- bum, eo major prudentia obfervanda , quoniam facile & JCti & Medici de- cipi poffunt : optimum fuerit, fi ipfe peritus & attentus Medice talem fufpe- ttum infultum&paroxyfmum epilepticum fuis advertere poffit oculis: in- terim teftes mineperiti&probati perinde facile decipi poffunt :& licet non- nulli in hac fimulationearms vehementer concutere & convellere, clamitare Oculosdiftorquere, polliccs comprimere & fpumam ex ore exprimere aftute fciant, tamen reliqua huic affettili familiaria praecedentia , concurrentia & confequentia figna indagare convenit, an videlicet vertigo, oculorum caligo,. auriumtinnite, rigor membrorum, anxietas fìngularis, cordis vibratiò,eximia faciei quoad colorem &lineamenta mutatio, pulfe variatio, pollicum validis- frena contrattio, oculorum rigida apertio & velut contrattio, fubfequens fitisf infofita quaedam excretio, laffitudo gravis&c. concerant.ubiex hifce & variis adhuc aliis fignis bene exploratis & conciliatis facile fucus fignificari poteri*: qualia tamen figna non medicus a?grotis, fed hi medico recenfere, inraper in genere medicus ex illis percontari debet,qua? praeter ilk.proximeconvulfivum morbum denotantia, alia adhuc experiantur pathemata: ita nonnulh" homi- nes non nifi fedentes aut circuire fpette concidcntes fimulato hoc affettu com- prante: alii capiti & reliquis corporis partibus valde parcunt, ne convellente commotione iisdem viminferant: alii linguam valde cuftodiunt & obfer* vara, ne illam violerei: alii piane fufpetto & irregulari tempore hoc affettu comprante: quidam praeter modum aliquandiu ab hoc affettu immune* permanent, donec nonnifì fufpetta occafione ab eodem comprehendantur : ita facile patefiet, quomodo tales fràudulenti homines veri epileptici fcherrta- tishaud perfette gnari in variis circumftantiis tmpingant & dolum fuumfi» gnificent. {a) De epilepfia fimulatione confi. Bohnius de Officio Med, Dupl. Part. 2. cap. 4. p. 676.68 2-684. Zacchias L. 3. tit. 2. Qu. 6. n. 6. Valentini Corp. jur. Med. Leg.fif P. x.Secl. 3. cafi. io.p.^. Autfant. cafi io. p. 482. ubi Tit. Inquifita Epileptica de morbi fimulatione fiufpetla vid. Zittmdnn. Med. Crit. Cent. 5 caf.42. p. 1202. an motus epileptici veri anfimulati fint, qui ipfik auclor Cent. 6. cafi 54./). 1582. epilepfia vera & fida fignaproduci*. Le* tilius Eteodr.med.pr.p. xo6o. demendicis EpilepfiamfimuUintibw* §. IX. Interdum in Cafibus Forenfibus occorra «aam SYNCO- PES Simulatio (a) : aft in hac fimulatione perinde facile fucus manifeftAis reddi poteft; etenim pulfum cordis, motum "ih arreriis celare , refrigefce- re, rigefcere , frigido fudore.perfundi , impallefccre; rota à&'cie adeo emi- D d nenter 0 ( 2IO ) ® flenrer mutari, aliquandìu refpirationem reprimere & retinere, fattu & cre- ditu difficillimum eft: neque porro APOPLEXIA ullo certo figno fimula- ri poteft, nifi PARALYSEOS fimulationem quidam affumere & offendere queant : fiquidem arbitraria illa paralyfis, quam homo prò lubitu (fi) fibi arceffere iterumque ad fanitatem redire poterit, rariffimis exemplis annu- merari debet: proinde tamen Auttores (e) & filtratane PARESEOS men- tionem faciunt, vt & apoplexia? fcrutinium allcgant (d), quando ad fterneato- riorum oblationem,quae & apoplexiam & epilepfiam facile prodere poffunt, provocant. (a) vid. Zaechias\L. 2. tit. 3 Qu. 6. n. x. 2. ' - (fi) Auguftinus de Civitate Dei L. 14. Rhodiginus Antiqu. Leclion. L. 20. e. 16. Rejes Qu. 5o p. 6 3 2. &T Qu. 81. ». 1.2. Nicrembcrgius Curiof. Philofi. L. 2. e. 13. (e) vid. Bohnius de Officio Medici Duplici Part. 2. cap. 6.p. 685. (d) Zacchias I.c « 3.4. 5. §. X. Medicis indaganda quandoque proponitur DOLORUM Simulatio, qua? fatis frequens eft, quales dolores varii fràudulenti homines fatis callide aemulari folent, ut facile ipfis fides dari quear,quoniam illorum fucate fenfus non in ingenuos fenfe cadir, ita ut de illorum fenfu judica- re haud facile liceat : vnde talem aftutiam, qua? circa dolores committitur, variis confiderationibe paffim Auttores (a) proponunt : aliquando enim «lolor accufatur & fimularar, ubi nullum externura fignum tanquam comes : dolorum obfervari poteft : ob id provide in caufam & hiftoriam dolorum -inquirere convenit, & quidem an illi dolores fint a congeli!one, an ab tn- •flammatione, a fpasmis , partium extenfionibe , rheumatismis, fecesfìone humorofa acri, irritatione &c. quare in capitis, inteftinoritm, ventriculi,re- jnum, viarum urinariarum dolores curatius inquirere, imo infuper indaga^ re convenit, annon aliquando adfint dolores imaginarii {fi) ; attamen etiam circumfpettio habenda eft , ne indiscriminatirn tales dolores abnegentur, '<}uoriiam aliquando veri tales dolores occurfant, qui tamen nullis externis •'fignis fé produnt: ubi iterata vice vera morborum cum doloribus compli- catorum notitia co mmendanda eft: & ita facile diverfa? inclarefcent cir- cumftantiae, quae dolorum figtnenta •aperient : prudens itaque Medicus ex ii»*raUbe cVvitalibus refpettibus nonnullas inveniet occafionfcs, quomodo ^lemfuqijun^^gere.poÓit:. Neque exesnpb ABO&TUS;firaulati(<:) de- ficiunr. r, ... ■ .-, „ -,...''.• « - — •. -. i»)conf. Zacchias L. 3. tit. 2. Qy. 4. Foxt, Fidelis Relat. ■Med, Lib. 3. Seti. 2. cap. 3.J), 212, © (211 ) # (b) vid. Zacchias l. e. n. 27. Difiput. Mea de Valetudinariis wtaginariis.& de Doloribus. (e) BoreUus Cent. 4. obfi. 79. §. XI. Quandoque homines piane aliquam AMENTIAM, vel FVRIBVNDAM vel MELANCHOL1CAM , nunc mitiorem , nunc gra- viorem fimulant, cujus fimulationis perinde Auttores (a) reminiscuntur : quilibet vero praefumitur fana? mentis effe, donec probetur contrarium, un- ck in hoc cafu probandura eft, quod tales fimulatores fint fana? mentis: vi- ciffim ille femper prò infano praefumitur, qui femel talis fuit, ubi nequi- dem illis fidendum eft, qui femel infimi fuerunt,& nunc ad aliqualem men- tis integritatem redire videntur, qua? intervalla facile mutantur, fiquidem haec circumftantia non modo Medicis aflàtim cognita eft, fed & a JCtis (b) allegate & ventilate : quanquam vero amentia? fimulatio valde ominofa eft, fiquidem famam hominis- admodum denigrai , tamen illi, qui arduum periculum fuperare & emergere volunt, tunc tranfitoriam maculam h'aud raetuunt: hinc exempla (e) anelata? amentia? in hiftoria divina ac profa- na, antiqua & recenti vulgo allegari poffunt j caufa? vero hujus fimulatio- nis., quas perinde paffim commemorant Auttores (4) etiam diverfa? funt; qua? ad faciliorem fimulatae amentia? propalationem infervire poffunt. (#) confi. Zacchias L. 3- tit. 2. Qu. 5. Bohnius de O/fic. Med. DupL Part. 2. Cap 6.^.681-684. Zittmannin Med. Crit. Cent. 3.cafi. 56. cent.4.cafi6ì, cene 5-, cafi. 3. De melancholia nnmfitla & fimulata fit, Valentini in Corp. jfur^ Med Leg.fif. P. x.Secl. 3 cafi. 8- Fort. Fidelis I.c p.2X2. BoreUus Cemt 3. obfi. 30» Lentilius Eteodr. med. praEhp. .665. fiq. 654. 699, 645. 641., 634 631. 620. 692.fi]. {fi) vid. Tbomafius Difip.de Pra/vmtionefiuroristydententiaf.xi'X 3. (e) vid. Zacchias l. e. 11. 2. Cardamis de Sapientia L. 3. {fij. vid. Zacchias l e. Tbomafius /. <;. jf. 13. qui dkit: caufiafimulati furori* va' ria effe po/fiint, vel ut evitetur majus periculum imminens ; velut delinquen- tespeettas o carceres effugiant; vel ut quis fiecurius au/ugerepo/fit a loco. ■ ubi velob delr&a, vel alias ob caufas metuitincarctrationem. $. XIL Quando itaque amentia inquiri debet, tunc utique Medi- ci confulèndi (a) funt, quando vero confanguinei aliquem ob amenriam ac- cufant, cautus omnino effe debet Judex & Medicus, ne ob majoretti & emi- nentiorem moralem dementiam confangvinei (b) alios homines ratione pri- vatos aut mente captos ex falfa aliqua imputatione declarar^e, velint, ut ac- culate fuis bonis frui haud queat, adeoque in. confanguineos majus com- rnodum redundet: quare cum maxima circunifpettioné indaganda.erit hu- jus accufationis veritas : in indaganda vero vera kinfanjia Medico perito & D d 2 pru- & Cu212 ) ® prudenti haud difficile committite'negotium, quoniam varia figna occur- runt, ex quibus vera & fitta dementia discerni poteft ; attamen prima & le- nia ftultitia? initia non prò ipfo perfetto morbo habcri debent, fiquidem in- terdum homines, qui alias magnam fapientiam affeftant, moralem amen- tiam committere folent (e) : tales fimulatores itaque callide iterum cicumve- niendi funt, ut variis occafionibus explorentur , ipfisque adfiftentcs homi- nes attenti & prudentes conftituantur, praecipue inquirendum eft in atti 3 nes talium fìmulatorum, an refpondeant fpeciei delirii, id quod facile Me- dicus dijudicare poteft: haud tamen neceffe eft, fpecialia figna discretionis proponere, quoniam facile periti, fed prudentes etiam Medici ex hiftoria Melancholiae, Maniae, Hydrophobiae, Erotomania?, Morofeos &c. fìmula- tum affettum indagare poffunt : ubi etiam ebrietatis ratio habenda eft, quse amentiam aemulatur, ne ebrii prò fimplieiter furibundis declarentur : feiat etiam & attendat artifex, quibus adminiculis ad tempus ratio humana cor- rumpi queat, ficut Narcotica hoc efficere poffunt : & uti diverfa talia fub- jetta diverfas mentis aberrationes tranfitorias caufantur, hinc etiam Medi- cus cognita hac circumftantia jufte praefumere poteft, vnde fimulata (d) ta- lis amentia aliquando provocata .fuerit, (a) Ut reè~te monuit Excell. Tbomafius in Difip, cit. jf. 16. (b) vid. Celeb. Tbomafius l. e. §. 17. (e) Laudatus illuftr. Tbomafius dicit p. 15.loc cit. Experientia teftatur, quodava- Yi dum fiunt divites & potentes, fiape (etiamfieruditione & dottrina famam fibi acquifiverint) foleant maxima cum jaftantia, admixtis multis palpabili- bus mendaciis, laudesfiuas, non fine maxima legentiumvd audientittm tadio decantare; adverfiav'ios item Juos, etfi alias virtuofios &innocentes crudeli- ter perfieqtii, aut certe ìnimicitiam diffimulantes, fiubpratextu, quod mere pa/five fie gerant, per infi'dias & literas occulto iis nocere : tales autem affèclus & cla/fes ftultitia moralis, fiape fiunt pralitdiafuroris ES* morbi cerebrini • Interim tamen cum praludiataliaW indicia morbifiuturi, non fint ipfi morbi i. e. cuvi rationis quidem debilioris non autem corruptionis autprivationis indi- eia prabeant; inde nimispracipitanter ageret judex,fiejusmodiftultot (in- primis erudito*) prò fiuriofis declaret: haclenus laudatus Thomafius, (d) vid. Sylvaticus de bis, qui morbum fimulant, cap. io. §. XIII. Interdum homines JMBECILLITATEM VISUS Lo- quela? & AUDITUS (a) fimulant, alii ULCERA modo INTERNA* (b) modo EXTERNA (<:), dum vel fanam corporis partem multis linteamim- bus involvunt, quae craffa & mendicis (d) vfitata eft fimulatio ; vel alias. fraudes ufurpant (r), vbi aliquam partem cum cauftico fubjetto'excoriant & ad iUam hunjonira affluxum provocant; unde quidam fignificant, quo- modo ® (**i.y ® modo fucatum tale ulcus inquirendum fit (/) quidam' etiam Herniam (*) fimulant. Malitiofa? indolis maximequedetaftandi homines funt, quiOB- SESSIONEM daemoniacam fimulant: qualis cafus fané multarti afHittionem & Judicibe Civilibus & Medicis parit : fiquidem nonnulli fuperftitiòfi.cre- duli & fatui fimplices homines in papatu lucri caufa talem obfeffionem fi- mulare obfervantur ; vnde ejusmodi cafus magna cum; prudentia inquiren- di & decidendi(g) funt: fi itaque ipfi Medici interdum aberrare poffunt, ut morbum naturalem prò demoniaco babeant, quales varii in obfervationibus (6) eruditorum occurrunt, fi da?moniaci fimulati(«) annotantur, fi porro i- maginarii (A) dantur obfeffi, hinc tanto majori circumfpettione opus eft: quod enim vera? obfeflTonis vera figna attinet, tunc aequa illa valde ambigua funt, vt varia illorum a caufa naturali provenire queant :(**) aft futeorum inconfueta & piane fingularis praedittio, notitia rerum, qua? foris & abbi e- veniunt, non facile naturali virtute evenire poteft : an vero demoniaci alio- rum cogitationes fciant, id omnino nego, haud enim immediate in animum hominis intfofpicere poteft diabolus, feà Dee, licet diabolus mediate (/) hominum cogitationes explorare queat : fiquidem neque boni Angeli horrif- num cogitationes immediate agnofeunt (m) : porro linguarum exoticarum inopinata & extemporanea elocutio (***)y infolitum corporis roberaiine agitatiònes & gefticulationes corporis, ftupendae vociferati ones etiam a cau- fis nawralibus provenire (») poffunt : interim non nego,fed utique concedo, quod ralia figna etiam in obfeffione vera obtingere queant : & fi exempla occurrunt, ubi infantes fpettra & lemures (p) fimularuht, quidni adultio- res 6V aftutiores talem obfeffionem fimulare poterunt i quando denique nonnulli obfeffionem per attus ad ahquod tempus continuatos probandam effe prttcipiunt, tunc perinde aequivocum hoc fignum eft, quod aeque per fraudem aliquandiu exerceri poteft; hinc iterato in obfeffione exploranda multam attentionem & prudentiam commendo. {a) vid. Valentini in Corp. Jur;Med. Leg. Authent. cafi. 9. p. 480. Milesfie mfr tiimfingens GokeliUs Cent 2. confi 31. {fi) vid. Valentini I.c.de Simulata Phthifi. (0 vid. ZacchiasL. 3. m. 2. Qu. 3. ».4. Rift. fo?. (D?0t1tìf$ ®efpt,> 36. refert. de mendicis, quod cum herba Rannnculi pratenfis adpedes applicata exco- ri atknem provocent, aliosque decìpiant, quafi. pars affètta cancro laboret. De Mendicantium vafiramentis, adulterino bracino, cancro mammarum ulcere tibia, Elephantiafifimnlatis. Comerarius Memorabilium Medici- na Centur.X. particula 67- 69. de Claudicatone a mendico fimulata per verbera curata. vid.Riedlims Lin. Med, An. V. Menfi. Decembr. obf. 1. p.. D d * (d) $on & ( 214 ) ®. {d) SJon faltàcn $ef fieni unb i&rcn S&uteenm peoni, traci, hift.x 9& 11. pm 130. y^. Dambouderprax.crim.cap. xxo.n 56. J^oA. Olorinus in Etbogra- phia mundi, parte 4. e*/). 1 ip. 5 2 3. Fort. F*&/« ftrfor. jlfetf,/. ì./fft. 2. cap. 4. (e) Paraus lib. 24. ca/>. 18» (/*) confi. Zacchias l. e 11.6. ^.7. (*) vii. Riedlintis in Itinere Medico p-H* (g) Huc valet monitum Dof (elisi, qui in difip. de Satanica obfe/fìone qtt 5. dicit : quicunque davtotiia in obfie/Jis exphrare tenentur , complexionem hominis inquirant, circumftantias probe ponderent & maturimi judicium front-.in judicio de damoniacis magno requiritur caatioy omnium autem maxime circumftantia probe funt ponderatida, ne maniam prò obfie/Jione venditemus, quia hic magna datur convenientia &e. confi. Freudius in tSettMJjVng §rtfqen »0tl SBcfìiUna. Uè b5fcn <3eif}f& Fort Fidelis I.c. cap. 5. Riedlint/s Liti. Med. An. 6. menfi jtun. obf:27.p. 704. Damoniacam fie fingentis 'dolits egre- gie deprehenfius. - ' (b) confientiente Dethardingio difip. de Obfiejfione eademquefipuria. \i) vid.BoreUus cent.4. obfi.47. RiedlinusLin. Med. An. 6. Junio obf. 27.f .704, iter med. p.2.%. 39. (k) confi. Att.Erud.Lipfi.an. 1704.menfi.Ott p.4^6. (**) De fignis obfieffìoni's dicit Lentilius in Eteodr. med.pratt. p. 693. cbfieffioni*'1' nUllafiunt indicia (loquitur defioemina obfietire agrotanie) nec borrendo '■ Symptomata, nec exotica lingua, necfiuturoruvi prafiagia, nec arcanoruin manifieftationes. il) vid.®$tmi ©laaben&ge&re p. 344.345. & p. 305 didt ■. ©cr ©afan Fan ticf beo un$ einfefan aU ein fubtiler Geijt nnD alter Phyficns^ ber auf elle SBetueauna. be$ (gemuti)!, an ben SSctreaangen Dee $eMfi rt)6 Imufrud) 'ornati 8ld)funa geben, unb baraué n>ag in ber (gerle fep, abnr^mirn fanrft mtf ;' liftiaerfan er fané Qleaeiffe «nfreta gautetfeif be« Vangeli €vtifletift>. ■ Part. x.p 508. • in*) ©nener* @laubeu$>£c&r Feflo Mich.p.x219. tf ira Sfntjang p. 61,, .Ejusd. ' £auferf.beé@»angel;€l)ri|knt&. Part. 1./.417. ("**)" exempla obfejforum ex quibus Diabolus peregrinaslinguas locatari aftuted*-'" fputavit &'c. allegai»: Dahnhauer\w abfigè 9&rUf £.40.41.' ©tBlibmiltllfe \ (Sef^t©C^Bte. 49- Budini Damonol, L% e-ó.p. 189. ■«.£."» V' .) («) vid. Meo Difip. de Mcnfiuvi anqmoliis convulfivés, & Philofiophifò uni) Me<#- cwKf$e ©C&riften ofc/ */e occulti* anima humana effèttibus. (0) vid. ©peneri T&eo/agifóe. «Bebencfra P,4. ?, 169. Thomofiu* in feitwt @e« bamfen unb ^rinncrunsen Ober «««Danb Phiiojbphifòt wù Jurìftilét £&ibeT, beuj.#aafceb (p) In decifione 54. Rofrf Romana n. 5. Ds %wV corporaliterob/i/forum vid. Gerbers ©efjeimnif beé£ìei<&e$ ©Ottcé D^^.Oc«/j p.6o6*o% §. XIV. Proinde etiam ECSTASIS (a) firautationi fub}étta eft; ca- veant vero malevoli caviilatores, vera? pieratis adverfarii & fucati attjue Ane- lati 9 (215) • lati'Chriilianifmi patroni & affecla?, ne irigenuum ardorem in Chriftianifmd fub larva falfae & fitta? Ecftafeos denigrent & diffament, contumeliofisque nominibe fordida? plebi ufitatis offendant : tales de ecftafi vera & falfa aeque ac caecus de coloribus judicant, nifi quaedam projfuo more & capra aliunde transfcribant, alia lepida e fungofo fuocerebro proferantóV ventura vendant^ quales propterea merito communi applaufu& fama dicuntur bit IBtnbniur CÌJKt: datur vero ecftafis naturalis ifi), imo voluntaria (<:), unde infero, quod, cum homines cum ecftafi fimulata fraudem committere queant fole- antque, magna iterum attentione & prudentia tales cafus obfervandi& anno- tanti fint» {a) De qua agit Zacchias l. ^.tit. 2.qu. 6. n. 7. & 8- (b) Hujus mentionem fiacit Garmann.deMiracul.Mort.di/fert.pralimin.fiett. iJ §29.^ fiqq. (e) vid. Garmami. I. e jf. 34. Auguftinus de civitate Dei 1.14. e. 24. Rod a Caftro de Meteoris microcofim. 1,2. e 9. Cardanus de Varietate reruml.%. e. 34. B* contraditt.1.2.tratt, 2.contraditt.7. Rejes qu,%x.n.x. Wilhel- vius Davi/fon in Prodromo Commentarli in Retri Severini idea Med phi- lofiophica e. 5. Tertullianus in Lib. de Anima. Plinius l. 7. e. 57. §. XV. " Morbofis fimulationibe annumero etiam fimuLrtionem, SUDORiS, qua? ab aliis tanto citius & facilie, fieripoteft, qui prò arbitrio & voluntate fudare-poffunt, quales cafus licet perinde rariores exiftant, ta- men a nonnullis Auttoribe(tf) allegantur: licet fucculenta & laxioris habi- tus corpora vel poft levem corporis motum, vel poft ingefta fudprifera a?- que facile confpicuo & largo perfundantur fudore: ita perinde alibi fimula- ta? LEPR/E (b) mentio occurrit: quid quod HYSTERICjEPASSIONIS\c) fimulatio aHegatur: denique in titulo fimulationis etiam auttores (d) remi- nifeuntur VIRGINITATIS fimulata?, fed dum hujus circumftantiae jam in praecedentibus» mentio fatta fuit, ita non eft, cur hic eidem repetendae im- morer: interim fupra dittum fuit, quomodo eallida? quaedam fcemina? ane- fam virginitatem celare, & cum dolo quodam occultare queant, quando balnea ^Cufiìmigia, pefiarkcV fomenta fortie adàringentia ufurpant, ficut Hoechfteterus loco utperius allegato talem cafum proponit : hoc vero loco quaeftio oritur , an Medicus talem fucum detegere queat? & quamvis qui- dam (e) ad hanc explorationem balnea emollientia commendent, tamen haec haud fidum lapidem lydramconftiraunt, quoniam eadem» balnea etiam in innocente & integra virgine genitalia etnollire &.relaxare poffunt : nifi ita- que ex reliquis virginitatis fignis, qusefuperius cap. III. enarrata fuerant, videlicet ex Hymenis, caruncularum myrtàformium & nympharum notis aliqua ® ( 2*6 ) @ aliqua indicia in contrarium produci queant, fané difficilis erit hujus fimula- rionis propalatio & manifeftatio. Interdum etiam homines NAUSEAM a MEDICAMENTIS fimulant (/) aut piane DYSENTERIAM : ( g) dante etiam fitti ancillarum morbi (0) imo piane mortis fimulationcs. (/) {a) vid. Auguftinus de Civitate Dei 1.14. e. 2 3. Fientis de Viribus imaginatio- nis conci. 19. p. 44. Bartbolinus in Att. Hafiti voi. 4. ofc/ g \. Garmann. de Miracnl. mort. I.2. tit. 6. jf. 6 8. $RtÌllt pbilofiopbifòt Uttb meditimi±t ©tfrifften ton ber ©eelc. P^. IL ™ (fr) !«/«» e* relationibus publicis allegat, Valentini] in Corp. Jur\Med. Leg. Authent.introdtttt. jf. 1 o. />. 4 $ 2. Riedlinus Lin. Med. An 6. Aug obfi 19/7.927. (e) vid. Valentini Corp. Jur,Med.Leg. P.I.fiett. x.cafi. XI.p. 100. ex Ammana, Med. Crit. p. x 58. ubi pofterior Auttor provocat ad Rodi a Caftro Politic. Me- die, e. 14 p. 251. qua ratione paj/ionem hyftericam fimulantes deprehendi queant. , (d) Hujus fimulationis mentionem fiacit Zacchias l. 3. tit. 2. qu.g.tf 9. (e) vid Zacchias l. 3. le. qu. i.n.$. Mortuum fie fiimulans Coelius Rhodiginus Leti, antiqu. lib. 20. cap. x6. (fi) Riedlinus Ljn. Medie. An. x. Sept. obfi. 24. p. 304. (g) Polyb.1.6. Stratag. Sennertus de dyfient. e.4. t. 3. Camerar. Sy.llog.Mem.Cent. 17. par'tic. 32. (fi) Riedlinus Lin. med, An.4. Sept. obf xx.p. 748. (i) de mortis fimulata medela A.E.L An. 1708. Apr. p. 176. Lancifiusdemor- tikns fubitaneis cap. 14$. ~2.p. 45. g. XVI» Ultimo loco adhuc reminifeor Simulationis PR/EGNAN- TUE, quo praecipue aliquando menfium retentio (a) infervire poteft : in- terim exveris graviditatis fignis facile fittam impraegnationem inquirere & examinare Ucet; quemadmodum ex variis phaenomenis Auttores (b) hoc Scrutinium ducere folent: ita ut multae etiam praefumtiones occurrant ex quibus dubius hic cafus decidi poteft, ubi fimul infpettio ventris gravidae o- mtulhaud debet; hinc figna antecedentia, concurrentia & confequentia in hoc cafu rite inquiri&conciUari debent : ficut itaque battette variorum fimulatorum morborum mentio fatta eft, ita fimul haec confideratio alibi (e) ex inftituto commendata proftat. Eft itaque fimulatio dolus (d), qua» etiam ex folis indiciis & conjetturis probari poteft (>), qua? quando inVraudem & praejudicium alterie committitur, non folum punibilis eft, fed fallitati aequi- paratur & pcena falfi (/) punite : fimulationes vero fubinde velconcluden- ribusprobationibe.velgravibus & urgentibus praefumtionibus probands? funt (g), quo etiamplures (h) praefumtiones pertinent : & licet fimulatio' gusnernuu praejulicuun, adfert, non proibita CO effe videatur, tamen plu- rima © ( «7 ) ® rima fimulatio minime virtutibusaccenferi potefr, cpàacontra fidem & can- dorem animi eft- (A) («■) com/ //. N. C. D«c. t. a». 3. obfi.x 18. (b) vid, Zacchiasl. \, tit. 2,qu.%. CO Job. Baptìfta Sylvatìcus de iìst qui morbum fimulant. PigraMsinEpit.Med. B*Ch'ir.^.508. Severinus de efficaci medie, p. x33. (i) Carpzov. jfurispr. Forenfi. P. 2. conft. x '. def. 2. ». 4. (e) Idem l. e. n. ?. (/) Farinacius Confil. 1.2. confil. 13 3.«. 33. (g) Idem l. e. confil. 188- ». 28. (b) Idem l. e. n. 2 9. (i) Vti docetFarinacius I.c. confiti, j33. ». 3. (k) De fimulatione vid, Dannbauer Colleg. Decalog. difip. 6>§-4P4ì%.fq. 06 Simuiirn ober diffimulìrn einen Gtyriffea erlanbt. ©pmer* $t)eoÙ SBcbewf. Part.II. cap. 3. art. 4.fiett. 2. p. 39 j fieq. §. XVII. Poftquam hattenus fondamenta ad cognitionem fimulato- rum morborum pertinentia tradidi, ita nunc in ordine aliqua de MORBO- RUM DISSI MUL ATIQJSFE eruntproponenda : Diffimulatio vero vocate abnegatio, celatio , aut occultatio illie, quod tamen attu adeft: propterea fa?pius dolofo animo morbus diffìmulatur, qui tamen in aliquo fubjetto ve- re praefens eft, adeoque in pnefenti confideràtìone negatio aut difììmulatio pari paffu ambulant : interim non in omni cafu haec diffimulatio aeque frau- dulenta eft, quando videlicet propriae fama? confervationem, attamen fine damno & praejudicio tertii, prò feopo habet : hujus diffimulationis cafus ita- que , qui ad Medicum Forum pertinent, multiplices funt : vel enim conta- giofi morbi celantur, ne perfona? infetta; a ccetu, focìalitate aut office fuis removeantur & excludantur : vel occultante morbi fordidi & impuri, ne fama difpendium patiatur, neve reraotio a conjuge & officiis publicis confè- quatur; vel celantur tales morbi, nefpesimpetrandae promotionis ad hono» res, dignitates, beneficia & pinguia matrimonia exfpiret; fiquidem ad has claffes diverfi alii cafus referri poffunt, qui in Praxi Forenfi variis rhodis, temporibus & occafionibus occurrunt. * De morbos diffimulantibus vid. Zacchias l 3. tit. 2. qu. io. §, XVIII. In hac disquifitione vero non quidem ipfos morborum charatteres lignificare neceffe effeexiftimo, quippe qua? trattatio e medico foro & dottrina Fathogncrnomca rettius feligenda erit: illud folum indicare confultum duco, ut diverfos morbos iilorumque flatus & grade fignificem, qui paffim diumiuiari folent: familiare itaaue eft, e 1NITLANTES ET 1NGRUENTES MORBI CONTAGIOSI, MALIGNI, GRASSANTES E e occul- ® ( 21» ) ® «coutente'; quo diverfa? SPECIES PESTIS, PETECHI/E!& MORBI EPIDEMICI, variis nationibus aliquando evenientes, pertinent: Medicis itaque peritis, probatis, fidedignis &a,mùrofìs praejudiciis liberis, minime vero Chiregis, haec inquifitio committenda eft, ne morborum confufionem committant, fed ut priores vanum aliquando terrorem excutiant : maxime vero refert anni stempera, tempeftates, ventorum mutationes, diaetam, ho- minum corpora, quatertus impura & cum pràvis fuccis praedita funt, nec non hominum commercia, imo aliquando medicamina examinare : quod enim hanc ultimamannotationem attinet, tunc per medicamenta calefacien- tia facile varaV temporibus & occafionibus affettus acuti benigni, in malignos converti poffunt & folent, & qui mitius maligni fuere, illi per ejusmodi re* media & umilia regknina in majorem & periculofiorem malignitatis gradum conjiciuntur. (*) Totum hunc titulum de Pefte & Contagio fufius trattavit Zacchiasl. 3. tit. 3. Fort, fidelis Relat.Medie lib. i.fiett. 3. §. XIX, Sed quae ad avertendam Peftem, ne ex uno in alterum trans- feraturlocum, fpettanr, hodienum etiam Politicis fatis nota funt: inter alias naturales & humanas cautelas arcendi praecipue funt advenae a locis infettis cmigrantes, ne locumpurum& ab infettarne adhuc liberum fubito ingredi- antur : fiquidem vulgo termine XL. dierum a Judicibus & fanitatis curaeat Jjue ftudio praepofitis conftitutus eft, quo termino fufpetti peregrinantes- uam legitiraitatem&integritatem teftari debent (a) : fubinde maxima cau- tela adhibenda eft quoad transportationem fupellettilis, veftimentorum, le- ttorum, tègumentorum, laneorum, lineorum , lanuginoforum , pilofo- rum, pluraaceorum, ferìceorum & illorum quaecunque facile infettionem àfluniunt & aliquandiu affervant, quae propterea vocantur ©ift fanfl.enbc ©dc^Ctt (b) : qualis confiderario peritis medicis minime ignota effe poteft, cum Loimiatri eandem multis rtìodis trattaverìnt. (e) {a) confi. Cafialptnus l. 3. e. 5 2. Scpiàlius I4.C 7. Pravìdellus de Pefte Vf ejus privilegiis Part 4 panie. 21. Follerìus in apparata ad Inftrutt. Urban.de Cuflod peflis ». 171. Zacchias l. 3. tit. y.qu. 4. n. 26»& 27. (&) confi. Zacchias i.c » 29. {e) confi Raticbinus de purgazione rerum infett. Anifians deprafervationea Tcfle. Augenius de modo prafervandi a peflè. Baubinus, Diemerbroeck, EUain\ Frambefiarius, Gomezins, Lancelottus Ve. quidifc/leegcvujH. *©«§■> lanifere ®efct)ic&te ber $«f ur unb $an|! paffim. Ewìch de officio fidelis & prudentis magiflraliis tempore peftileniia rempubiicàm a contagio prafier* vandi. Mulingii fflefl > Dfcufme\f : Siràn/f de Jure arcendi ob mettivi pe> ftis Ripai Pravidellui, Mdelius Lonicmis, Fioravanti, Berger- Carnè- rarius. aliiquek $. XX« ® ( 3I$> ) ® $. XX. Proinde fatis faepe Afifcftus venerei OeCiiIràri fofent," in quo* rumindagatione cavendum eft, ne veram hanc infettionem Medici cum acrimonia humorum aut impeitatefuccorumconfundant: alias fut hoc pal- lio atque afyio facile omnis vera infettio venerea excufari& abnegari poffer: abftineant itaque prudentes Medici a morofo praejudicio & affettata auttori- tate, ne exoccoecato fuaeTheoriae amore affette ex Scorbuto , acrimonia Sànguinis, acido hypochondriaco & contagio venereo evenientes , craffe commifceant : quoniam vero Scorbuti & veuerea; rais ifignà quadantenus conveniunt, ira utriusque vera hiftoria etiam differentiam fpecialem '(^[utri- usque affettusfuppeditabit: idem etiam fentiendum eft de SCORBUTO ficut praecedentis & hujus affettus indoles facilius propalari poteft, modo o- mnia phaenomena cum fuis caufis beneponderentur ita porro LEPROSUS Af- fettus & LUES VENEREA fub tegmine Scabìei occultari folet, ut propter- ea Leprae & Luis Venereae recognitio ( b) in foro medico inftituàtur ; quomo- do etiam fufpetta? feeminae Menfium defettum, aut etiam illorum fucceffum djilimulent, ex variis deceptionibus abunde patet. (a) conf. Stabi dìjf. de Scorbuti &f Luis venerea diverfis fignis Eff medicinìs. Sic Zacchias l. 3, tit. 2'qu. io. ». 6. nonnullos infettionis venerea ebaraileres att- notavit. {fi) Tales cafius refiert. Valentini in Corp. Jur. Med. leg.jffi Part. I. Seti. 3. cafi. 1-7. inclufi. Ammana Med. Crit. p.x*. ìffiqq. $. XXI. Quemadmodum itaque neminem affettata &fittitia impedi- fìienta excufare debent {a}, ita aliorum morborum diffimulatio omni modo abroganda eft, & fie porro nonnulli in genere adverfam valetudinem diffi- mulant : huc etiam fpettant occultationes VARIARUM DEFORMA- TI ONUM & infignem rei mutationem adferentium morbòfarum affiittio- num, velut debilitati*fenfuumtn cT extern»rum,claudicaUonis,Epilepfia fa* natica) Colica convulfìvajnvoluntaria miclioni*, balitusfeetidi, ulcerimi cor* porÌ*,filuoris albi afe quibus afflittionibus forte fcemina aut mafculus labo- rans1 fponfamaut fponfumfibiaffociat, quae diffimulatio fi manifeftatur omni- no aliquod repudium conceda, ut quafi exLege i^Edilitii editti redhibitio in- Itimi queat (e): ita porro PREGRESSA DEFLORATIO quandoque diffi- mulari fólet , ficut in praecedentibus, ubi de Virginitatis fimulatione dittum fuit, hujus circumftantiae mentio occurrit. (a) confi.L. 2. Jf ult.fifi.fiquiscatit. &L 2. $.fiabveniturfifi.adSCtum Sylhn,L.ty qui data opera jf ex quib. cattf, major, (b) Hujus variasindagationetfuppeditatZacchias/.},tit.2.qu.io.n.i, LanceUot- £ e a ti ® ( 220 ) • ■ . tihfiit.jur.con. là. z. tit. io. $. 2$. cum not. Thomafii n. i)\.fcq. p. 811 • Co. '' (t) co»/. Boéhmer difip. de 'Repudii pr obiti* caufis. Zacchias l. 2. tit. 3 per fingila las qaaftìones, ubi thema editti adtlitìi commode ad prafientem cbnfidera- tionem applicari poteft. Gerhardas loc. de comfing «.167 tonferanttir qua in pracedentibus de hoc materia propofita fuerant: tales enìvi morbo* Jpo^falia fiolvere, conceduta ICti; minus vero tborum$ nifiinfettionis me* tus ptobasus fit. vid. not. Tbomafii in Lancell. I. c.\pag. 832. ». 532. J3V" §. XXII. Denique noe loco ^d minimum ipfo titulo remìnìfeor, DISSIMULATA PR^EGNANTLffi» cujus etiam paffim in praecedentibe mentio fatta fuit & quae facile propalar! poteft, fi graviditatis figna exatte conftant(a):interea etiam ingravidano perinfpettionem ocularem aliquan- do determinar! (b)dsbet: neque etiam graviditas & menfium obftruttio confundenda eft(<:): fie interdum feeminae dolores t ad partum fpcttantes diffimulant, quae occultatio utique culpofa(f/) eft: alia? feeminae aUquando puerperium diffimulant (*), quando colicam, diarrhceam > menfìum impe- tuofameruptionem&c. accufant, interea clanculum pariunt, fub propofito, ut nate rafansdolofovelmaUtiofofcopo occultano^ feponi queat; imo con- tingit, ut fub talidiffimulatione diarrhceae feeminae fufpettae natum ìnfantem in cloàcamprojiciant(/): denique etiam mentio occurrit Simulata?JMor- tìs (g)t & Mittionìs cruenta (£)ita, ut fimulatio & diffimulatio per varios ca- fe indaganda Ór decidenda occurrat, quos ipfos in hoc capire annotare &per- trattareplacuit. (fi) confi Zacchias l.% tit. 2. q. 10. ». %. ì# 9. Sylvaticus de bis qui morbum fu rnulant,c.l%. . .Piiello graviditatem diffimulans , & hydropem fimulanu Mauriceau Cent, 2. obf. 161. Gravida prò bydropica ìoabìta. Mauriceau Cent.%. obfi. 320.623. (fi) vid. Valentini in Corp Jur,Med.Leg.P.\.p.\%.caf Yj. (O - - > l.c.P. x feci. 2.cafi2.pag.56. A.N. C.Dec.ì.ttn.^.vbf.21%. fjd) vid. Harprecbt Refiponfi Crim. fcr'Civ. 3 2. ». 67. &? fiqq. (e) -■ -l.c.refiponfi^.n.XX%.p.4l0.^f fiqq. {fi) vid.Stephani in CC. C art. 1 3 x.p. 162. ait*. Sed quid diemàum de mulìerèt qua ventrjs.violoribns impulfa ìatrinam accefferit & partum in cloacam ef- Jtiderìt,ajferens} fie nejcivijfe, quod effet pragnans. Hippol. de Marfil. in fina Pt attica $. poft quam «.23.24. dicit: eam miìlierem habere contra fie vehementes prafumtiones juris ty fiotti : & talem mulierem attenta tamen qualitate delitti^ mulierispuMkè effe fuftigandam %$' ìnpetpetuumexiliwm aandam ftatuit Cacberanus decifione 60. in fine Cj?) Mortis Simidatia qàwtodo detegenda Vid. LancifiuS de Moritbuì Subitanei* W55- (h)Bo> (h) BoreUus Cent. %.rifilo. Cafus I. Virjuvenìs XXIV: annorum Sangui^eo-Melancholicus.formofus & quoad externum àdfpettum fané, animo tamen valde fenfìlis, jam ab aliquo tempore pra?teromnemexpettationem de variis morbofis àfHittionibusxon- querirur, praecipue vero de angore praecOrdiorum, cordis pàlpitatione , exi- mia debilitate in Càpite, vìrium imbecillitale > torpore ànimi, tremore membrorum, ita, ut ad negotia fua ineptum féprodat: interea color faciei ftullamadverfamvaletudinem comprobat, fubinde hic juvenìs fufficienti appetitu inftruttus eft & caeteroquin fatis bene dormir: interira quamprìmum de graviori ahorum hominum morbo, aut de alterìus morte confabulari per- cipit, ipfe confeftira velut per modum paroxysrai hattene fuam recenfitam aegritudinem experìte & fub illa admodum fofitudinì indulger: hic flatus cum adeo intricate fit, ut alii de illius certiradine dubitent, ita fequentes quae- ftiones decidendas proponunt; t. An hic fit verus, an vero fimulate morbus? 3. Quibus mediis vel huic vero, vel fimulato morbo fubvenìre conful- tumfit? Epkrìfis in Cafum I. i) Advtrja valetudo ex Sanguini* nimia copiai? irregulari mìut>r- ta, per nimiam vetofitt/ìbilitatem perfonalem cT imaginationem enutrita, i) Quamvis quidem adfpcttus morbofus communis index fitadverfa? valetudine, tamen in variis fubjettis fub vivaci adfpettu latet anguìsin herba. 3) Ratio temperamenti, vitae genus folitudini deditum & reliqua fenfibilitas generice te- ttante difpofìtionem& calamitatemi talem morbofarn, 4J& quamvis cordis palpìtatio, membrorum rremor& animi angor una cumvirium jattea per imaginationem augeante> tamen illa pathemata in hoc cafu utique morbo- fa quadam caufa vera & non fimulata nìtunte: 5) interea tamen ob rationem timidi temperamenti, mortemmetuentis animi > valde fenfibihs indolis & obfixam atque ìnquietamrecordationem morbofi flatus pra?fens haecadverfa valetudo indies augetur & nifi mature &prudenter trattetur, facile -omnem fofitam curam refpuit : 6) exìnde fequìtur, hunc morbum ex una parte effe ve- runi & non fimulatum, ex altera vero parte imagìnarium, baud vero abfolute talem: 7) quare minime convenit, cum fola imaginationis cura, huncafre- ttuni aggredì, fiquidem major addite afflitto afflitta), fi ipfius afflittio in dubium vocarar. 8) Ratione tea? itaque & plenitudini molefta?& irregula- ri motuifaguùlìs fubveniendum eli, rtmotive evitando omnia externa & m~ Ee a «» © ( 52* ) ® terna quse fanguinem valde commovent& corpus admodum irritant; pofiti- ve moderata & opportuna imrninutione fanguinis, ut & remediis felettis tem- perantibus fuccurrendo, diaetara, diluentem & temperatam ordinando, nec non moderata exercitatione corpus afficiendo, quemadmodum temperarar'um ther- marum ufus in hoc cafu perinde commendandus eft: 9) imaginationi vera fubveniendum eft non morofarepugnantia #cavillatione, fed prudenti & op- portuna a?grotantisinvitatione ad gratas conyerfationes, compellationes, de- lettationes, peregrinationes&c. qua? tamen minime huic fubjetto per'vùn obtrudi, fed ita dirigi & ordinari debenr, ut femper in ilio fubjetto tranquillus & placide adii* afTenfus, Cafus IT, Ludimagifter annorum XXXVI cum vetuk fua conjuge haud ma- trimonium placidum &paeificum, fed admodum turbulenram & jurgiofum feryans, in fufpicionem aliorum de aliquo morbo fufpettoóc impuro incide- rai quem ex illius tetro infolito adfpettu, fcetido halitu, pèrverfo appetite vefpertinis inquietudinibus, forano perturbato, alternante efflorefcentia fce- da fcabiofa hariolabantur & licet ipfe haud tales morbofas circuir)ftanttas confitcretur, tamen alii homines, qui cum eodem proximius converfabante tacite ex ilio morbofum hunc ftatum obfervare poterant, imprimis quod ap- propinquante notte ille vir non ita alacris animo fuerit, infuperque aliquo- ties caput cum fafciolaligaverit, ficut illi folent, quibus caput dolet: acce- dit & illud, quod ipfius conjux indicaverit, maritum fuum in corpore ali- quot nodulis inftruttura effe, qui vero de hoc ftatu qua?fite, bonam potius valetudinem teftatur, & cum forte ipfe remotionemab ofàciofuo pagano prs- rimuerit, ita prò meli ori certitudine rei acquirenda, quaeritur, 1. An hic vir prò fano yel aegroto declaran dus fit ? 3. Qualis morbus in eodem praefumi debeat? 3. Au& quibus auxiliis arali morbo liherari queat? Epicrifisin Cafum II. I) Infesto venere a difftmulata, 2) quam teftantur caufae politics & medicae: quod prior esattiner, prò illis militant (a) vetula conjux (b\ lafci- vus maritus (e), mine pacificum matrimonium (d), morbide adfpettus & «onjunttaconfeffio bona? valetudinis, quae utraque haud bene congruunr (e) diferepans flatus fubjetti, quoad attiones animi & corporis, fecundum quem @ ( 223 ) 9 Buemmàtutinishorhàgilior, vefpertinisvero mutatus ab ilio Beprehenfus fuit (/) , infolita conamina circa veftitus mutationem, quo praecipue .perti* net notturna capitis deligatio. 3) Quod véro medicas caufas attinet tunc il- lam infettionem veneream comprobant (a) adfpettus morbofus (h), vefperti- na'inquierudo (e ) fomnus perturbatus (d), fceda Scàbies (e) ,noduli in corpore (/), occultacephalalgia; unde utique judicare licet, quod4) hic vir (a) prò aegroto habendus fit (b), quod morbus confiftat in infettarne venerea (<:)> quod tanquam venerea afflittio talicea, qua? huic infe&ioni refpondet, tra- ttandus fit. CAPUT XL UE MORBORUM ET MORTIS RE- COGNITIONE. §> L IN Foro Civili occurrunt aliquando illi Cafus, Ut MedicUs de nonnuììorum hominum intricatis &fufpettis morbis judicium ferre debeat precipue vero i)qUalls fit morbus fpecie fua & indole, *) in quo grada cónftitU- tutus fit, 3} an ipfe fit maligne, 4) an incurabilis , 5) anlethalis, 6) an quosdam homines ad certa officia ìnhabiles reddat (a), 7) an adeo com- parate fit, ut repudiìs & diuortiis juftam caufam dare queat, 8) an ad ali- quam pcenamdeclinandarnfufficiens &vere fit? é))an quaedam adverfa va* letudo publico alieni officio dedecori fit, v. g. (i perfona Ecclefiaftica mor- bo venereo infetta eft, aut exterho aliquo ulcere laborat, aut aliis naufèam & fcandalum moveat, adeoque ipfa publicis funttioiììbe inhaeréré non Sueat : Io)anper morbos ratio & memoria ira debilitari queat, ut quis ad attiene* humanas ineprasreddatur(^); qualis morborum indagatio praecipue locum habet in decidendis repudiìs (e), unde in ejusmodi cafibus periti Medici confulendifunt: & quando quidam JCtorum (d) dicit, quod Medicis ere- date, etiam fi non reddanf fui ditti rationem, tamen primo Medicis juratfc tanrum creditur (e), deinde omnino competami decifi rationem folidam ad- dere, ut eo certius Judex Medici recognìtione niti queat (a) vid. Zacchias l. 8 iti. t.ijit.%. (fi) vid. Zittmann. Med. Crit. cent.6. caf'j$. (e) CarpzQV. in Jurispr, £celefl, 2, piti iQ.defijfaify (d)Mr. 9 ( 224 ) 9 (d ) Mascardtts Voi. 2. de probat. conclufi 1 o 3 7. ». 1 j (C) I&OT /.C.«. 34. $, IL Quando itaque Medici periti judicia fua de morbis ferunr, ita deinde nate illorum judicio fuper morbis &vulneribus (a)> adeo ut etiam unico Medico, fi peritia fua inclaruir, fides detur (b) ; ita etiam perinde ali- cujus aegritudo Medicorum teftimoniis quandoque probari debet (r), adeo ut ulterius etiam Medicus tam de morfei fpecie, quam illius caufa interrogari poffit; quamvis quidam (d) afferat, quod Medicus fi examinatus fuper cau- fam mortis, deponà mortuum effe apoplexia, non interrogari poffit, quid fit apòplexia, dum ex perito Medico fruftra tale quid interrogatur, hinc pe- ritis Medicis ftandum eft de caufà obirus (e)ì aut infirmum fuiffe vel non fuiffe fana? mentis (/); interim inter fé difeordantibe Medicis magis illis credendum eft qui cura? adhibiti fuere infirmi, quamilfisquieundemnon curarne (.g) : quare Criminalìftae illam quaeftionem proponunt, anóc quan- do probentMedici periti deponentes fuper infirmitate alicujus, quem non viderunt, nec (^)curarunt, in quali pofteriori ardua funttione & occafione Medici periti omnino valde circumfpetti effe debent, quo confcìentiofum judicium ferant, ne nudis praefumtioriibe nitantur, fed omnium cireumftan- tiarum. conciliationem prudentem & follicitam inftituant & quantum fieri poteft cerros fé reddant. (a) vid. Mascardus de Probat% Voi. 2. Conclufi. 1034. w^- 3> Conclufi 1x69. n. 1, 2. (fi) Idem voi. 3. conclufi. 1169. n. 21. &* 26, (e) Idem voi t. conclufi. xq^i «.3. (d) Idem voi. x. conclufi. 430. n. 4. (e) confi. Farinacius decifi 349. n. j. (fi) Idem Confil. 146. n. 1, (g) Idem Confil x46.1t x. %$ decìf. 365.». 5. (h) Idem decifi. 346. «. 5, §, III. Requimntur itaque Medici ad diverfos ANIM.& aeque ac CORPORIS MORBOS indagando» , v- g. de Me>lancbolici*, furiùundit &c. hinc quidam (a) Tporum quaeftionem ventilar, an Medicis credendumfit, an reftaror fuerit^f#nófùs, anfana?mentis ? qualis cafus occurrit » li moriT bunde in alterius' praejudìcram teftimonium erigit, quando ipfe jam cum delirio correptus en\ quale teftimonium ipfe haud conftituerit, fifanaemen* tis fuiffet ; ita fentiendum eft; de Melancholicorum & fìmUium hominiun culpofis attionibe , quas ipfi non commiferint, fi inregra praediti fuerint ratione: ira ahquando nonrmlli homines teftimonium, quod in publicis ju- diciis perhibere debern, ob adverfamvalerudinem detrettant, qui praprerea exami- & (r2*i ) ® examinandi funt, annon morbum {b) fimulent, 'ut propterea morbo detentì per procuratorem comparere teneantur (e): interdum in hominibus luis ve aerea? praefentia cxaminanda eft (d): aliquando occurrunt cafus, an patiens melancholia, an morbo ex incantinone iaborer (e) , fiquidem in variis pa- tratiscriminibus melancholiae pra-ferria inquiri debet (f) ; perinde inter dum melancholici fibi imaginancur, quod pittura cum diabolo iniverintfg). In quo ultimo cafu medici cum prudenti animi moderaminefingulas circum- ftantias inquirere, conciliare & dijudicare debent. (a) Mascardus Voi. 2.conclufi. 1037,11. io. (b) cfiiifi. Farinacius de Teftibus p. 214.11.26. (e) Zittmann. Med. Crit. Cent. 2.caf. 29. $1. Cent 3.07/9.82. Cent.4.cafi. $.19. Valentini inCorpor. jfur.Med Leg ff'.P.I Sett. 3.cafi.6. 7» (d) Ammanii. Med. Crit.p. x66.cafi. 21 cum refiponfio&f p. 265. v(e) Incendiarius an Melancholicus, vid. Zittmann Med. Crit. Cent. 4. cafi 69, cent. 5 cafixy Blaspbemans num Melancholicus, vid Zittmann. Cent, ^.cafin. Mulier fiacra turbans num melancholica, ZittmannCent. 5. cafi. 29. De melancbolica prò incendiaria habita, vid. Valentini jf P. x.Setl. i.caf.j. Fcemina, qua in delirio infiantem recens notum occidit, Stryk. Ufi. modera, lib.41. tit. i.jf. 14. (/*) vid. Zittmann cent 2 cafi. 22. De melancholico fie maleficum potante, Va- lentini ff. Sett. 2. cafi. ì~& 4. (g) confi. Farinacius l.c.n.2. §. IV» Proinde in variis aliis criminibus velut infanticide aut aliis homicidii fpeciebus Medici interdum requiruntur, an ex melancholia aut ma- mania tale quid ortum fit (a) : & fecundum haec medicorum fcrutinia- at- que decifa JCti deinde in melancholicorum pcena melius deliberare pog- funt (b) : quandoque occurrunt recognitiones hominum Lepra (e) fufpetto» rum, nonnunquam de fufpicione/>/&//fr#'(d) propinati recognitio Medici re- quirirur, ut & de Potionationefive veneni propinatione(r((>fct^b«tni!^jum^rùpj>crc)cmacvt&c. & cum aliquando morbi ex animi affettibus, maxime ex ira òrti, veneni propinationem similari fole- ant, ita.in,rK>c cafu Medicorum judicium requiritur : praecipue vero omnibus attentis &a philavtia aliisque prarjudiciis liberis Medicis conftat , quoties morbi bilioftyeneficium quoddam in fufpicionem trahere foleant, id quod va- rii Medici fatis folide annotarunt : hincin hac morborum recognitione defi- derate exatta notitia hiftoria? & differentia? morborum, ut & affidua inquifitio &conciliatiocaufarumnatealiura, videlicet a?tatis, fexus, temperamenti, virium,fèafìbilitatis, vira? generis, confuetudinrs hsereditaria? difoofitiomV educatàonis &c. ut.&caufarumamecedentium occafionalium &c. provide in- dagare convenir,-quoniam: alias facile Medici in hac recognitione hallucinari poffunt, prsprirnisfifalfistheoreniatibeocccecati fuerint. (a)Ta- 9 ( 227 ) 4 (a) Tolta carationmn cxamìna variis cafibus recenfntwr aZittmanm cevt. x. caf. 44. 57. Cent. 4. cafi. 99. Q;;f. 5. cafi 97. De errcnbus eorum, g?« weA'cj- nam fiaciunt Fort. Fidelis Relat. Med.lib, 2.fieil. 8. §. VI. Dum autem dittum fuit, quod interdum de aliorum cura- tionibus judicia inftituenda fint, ita non raro evenit3ut Clerici morbis ceandis manum admoveant, fed & perfaepe morbos corrumpere foleant,hinccie talibus corraptis morbis Medici fententiam ferre debent : alias quidem Clericis mini- me conceflum eft Medicinam cxercere (a) ; interim quando in aliquo loco vel nullus Medicus praefto eft, vel piane imperiras & heluo, qui raro fobrius de- piehenditur, aut quando medicafter adeft, quaiibusaiii homines vitam fuam minime concredei e poffunt, tunefacerdotesin eodem loco viventes & meiius de re medica inftrutti, quando antea praedittas circumftantias loco convenien- ti denuhciarunt, in tali necefliratis cafu, dum peritiores Medici defiriunt,Pra- xin, attamen cum multa circumfpettione exerecre poffunt, (*) & fi morbi chro- nici fuerint, alios peritos Medicos alibi degentes in confi]u;m vocare debent, ut meliori confcientia hac ratione fub venire queant (b) : abftineant vero Clerici a nudo aufu medico, quando interdum fcripto quodam medico inftrutti & innixi temere & fine aliquo judicio pra?fcriptis remediis & formulis munte fedecrtius abutunte & loco chriftiana? officiofitatis improba pericula per mortes faciunt. r ( a ) vid Beehmer in Jure Ecclefi L. 3. tit. 50. jf. 16.fieq. Rhetii difip. de Medicis cap. I. §. s. <5pcneré Icfcte $&eologtfc(K 33ròcKcfeu Part. 2. p. 10I. r>& eia ^3:cDtGCt epe Qladjt&eil feiucé 2finicé Medicinam pvacu:inx\ f5«ne? quam quaftionem native decid.it, ficx argumentis devionftrat, & inter alia dicit: ©frfd. D. Dannbancrh fehttr Catecbismus-?${{& P 2 Conci \a /.. 3 2 6. jeDlct Dwfe$ uni « tic grfen bc* SDicbilar>Ieé, tremi man t>ic ©ffir ahi cfVn veè «eruftf fitofòreiW, m;b beni «Urcyfren flirt etfltf Q3robf in Detti (Kurt flbfcDneibef. Amoldas Mengering in Informatore Confcientia Dom. 24. Trina Qu. 4. gefitìfW Dermi l^it,iiCtn Praxin Medicavi in gfctfu unb ©5jjvni, ba maa im S^ot^frtfl ftwtt Medicum unb aiBor&frf l>abcn fanti. Confi. D. Gerhard in Loco de Miniftcrio Ecclefia Tom 6 p 172. Neceffitatis & ebaritatis officio lex non poteft ftatui: fi quis arte medica praftare aliquid folide poteft, fiuccurrat arrotantiproximo non ibi Incedi, fied affetto charitetis, quando alius, cui corporis cnraletritime deman- data eft, haberi neqmt. conf. Eckbardus in Paftore confeientiofo Dann batter m Tbeolog. Covficient Tom.I. Part. 2. Spec. Dialoga p, I04« Rai duina* e 4. Colojfqu. x.quos ovmes allegatB.Spenerus. Aliatameli loco fri autbordicit videi, tu Confil. Ibeol. Latin. Part. 3. c. 6. art. 1 di/Unti '« n. XXXIII p. 399. a. Givi medicina ejusmodi donum videatur emù*non ttniverfia plcnmido um ordini collata fit, fied illud in vario* fiparfum prò cmefttspatris arbitrio, quantum-.* praoptarim omnia ordine agi & vico- , I12 tIO'rllS @ ( 328 ) ® f;o».V II' fipecialis pttblica autboritate & lege ordinata cancellos fervori : nx tamen aufim omnem libertatevi aliis aatmere qui profiejfione medici non fiunt, aliorum valetudini confulendi. ^frt bv't S&trcnH'tijifàen $KC&fn>$Beti fatuità, extam bec verbo: (Sie inulti ucbcnQ3ctrict>tunit^r;^ :£erufe$ auc^ Medicinam Ufen, unb it)rcn cptcti grcunben unb JTeai$&arn ni flìut} gebrau- $en, aber ot)ne Sclanbnif ber gefdJTVomen SanDiiKer^t< nit^t &ffcnittic&/>» o- fitwn, no* ber Prattiquena$iit\)va. ( ") w'rf. Gerbers Hiflor. regcnit. Part. IV. e. 20. p. 513 - 51 y. Urr. de jure com- muni clericis liceat exerecre Medicinam B* /I>oc deroget illius pr aft ami a ali- quid. Bravo de Medicina dogmatica praftantia, p, 98. fieq, Jiidicimn de Paftoribus Medicinam exercentibus, Lentilius Mifcell. Med. Pratt. p.6o%- 617. (b) Confi, pluribus Sptners Sfieofoglff$C93e&etltf«l P.i.p. 754- &feqq, , §. VII. Maxima proinde cautela obfervanda eft in morborum fcru- tinio, qui per intervalla exacerbationes fuas patiuntur, ut funt affette melali- cholici,fpasmodici convulfivi, habiraales , haereditarii, praegreffa vulnera capitis, curati affettus paralitici, morbi obfcuri, morbi peregrinantium, qui fùbito tabellarios invaferunt & fenfu atque loquela ipfos deftituerunt &c. in quorum omnium morborum decifione judicio opus eft: huc pertinent illa momenta,qua?ex Ebrietatis recognitione ad Forum Politicum fpettant (a): imo huc referri merentur morbi, qui vocantur pcrmanentes i. e. quorum cu- ra fperari ÓV promitti non poteft, de quibus tamen aliquando Medici judicium, deponeredebent, quaudo v.g. hoc morbo detenti matrimonium inire con- ftituunt, vele homines hsemoptyici, melancholia, epileptici, (licet cafus epilepfiae per matrimonium foluta? receìifeantur )b) :) hettici phthifici, paraly- tici internis & externis fenfibus aegrotantes, herniofi, uteri & ani procideruia laborantes, corruptis morbis detenti , fpasmodicis & convuliìvis affettibùs afflitti (e) &c. huc pertinent involuntaria urina? exeretio , pollutiones , vi- tia menfium, ulcera diuturna, cedemata &c. qui finguli morbi fub cenfuramfc & deeifionem Medici in variis cafibus veniunt, ut recognitionem fuam (d) fi- * ftant : quod vero morborum recognitionem attinet, qui a tortura fubeunda homines liberant, de illis proximo capite agendum erit : denirjue morbo- rum indagatio etiam neceffaria eft in homin ibus, qui magis ex imaginatione «- grotant (')>aut qui ex amore in morbofam afHittionem incidunt. (a) vid. Zacchias L, 2. tit 1. Qu. XI. {b) Valentini in Corp Jur Med. Leg.ff.P. 1. Sett 3. cafi. 32. A. N.C. Cent. I. obf. 21 . , (e) De quibus morbis iUorumque judicio vid. Zacchias L 8. tit. x.Qu. 3. (fi) confi, qua Zacchias tota Lib. 8. de hac confideràtìone ex parte letta digna Mutili* profiert. {e) vid. Mea difip. de Valetudinaniis imaginariis. f Vffi. ® ( 229 ) % §. Vili. Inter omnes iHos cafus, in quibus Medici adnonnullorum morborum recognitionem requii unte, maxima difficultas occurrit in illis morbis, qui Vtnìficio five Incantamento, Faficino, aut Sortilegio adfcribi fo- lent: in quibus dijudicandis magna omnino opuseft prudentia, fepofitis qui- dem praejudiciis, fuperftitionibus & credulitatibus , fed exclufis etiam Neo- tericorum Scepticismis & fubtilioribus, ut fibi perfuadent, Philofophiis : Ser- mo itaque hoc loco eft de morbis a diabolo & illie technis provocatis, adeo- que extra confuetum natura? ordinem & ut ajunt fupranaturali vi Ortis: prin- cipaiis quaeftio eft, an diabolus non modo in corpus operali, fed & in eodem varias caufas morbofas provocare poffir? quodutrum poffit, non habeo car dubitem, fiquidem ipfi poteflas cum corpore coeundi non denegata eft : & qui poteft majus, poteft etiam minus ; fed diabolus animum corrumpere pot- eft, quidni corpus ? proinde mox huic quaeftioni ad latus ponitur altera, an diabolusutpotefpiritusagerepoffit in corpus? quam quaeftionem iterum af- firmative decido : fiquidem huc usque nondum folida ratio in contrarium prolata fuit: datur enim utique commercium inter fpirituale & corporale, aut attio fpiriras in materiam : porro quaeritur, annon tales affette, qui dia- bolo adfcribunte, mere naturali ratione & via ordinaria evenire queant? id quod nego, fi de illis cafibus intelligirar, qui abfolute ad fafcina referri ine- rente, cum nondum hattene folida & rationali demonftratione probaram fuerit, quod tales cafùs ilio fuppofito ordine naturali contingere queant, fo leantque. (*) ( *) An damones corpora humana morbis a/fiigant? Langius Lib. 2. Ep. 34. de Faficino ih. Ep. 36. §. IX Interea vero non finguli cafùs, qui diaboli machinamentis imputante, vera tunt incantamenta, fed in hac disquifitione frequens fucus & fabula occurrir, imo mulra hominum fatuitas & craffa fuperftitio coo- perate : propterea vero non fequirur, quafi omnes cafus ab omni incanra- mento liberi fint ; unde in hoc fcrutinio & judicio prudentia opus eft : & fané ut cum Senecae verbis eloquar, muìtos abfolveremus, fi cceperimus anre judi- care, quam irafci : quando vero varii cafus adeo mifere & lepide torquen- tur, tunc fané reliqua dubitatio, an dente morbi ex fafcino, ridicula evadit: neque etiam alicujus (tf)Auttoris adfertum eo extendendum eft, acfi talis das- moniaca magia nulla effet: neque alterius (fi) opinio calculum & applaufum meretur, qui omnes tales morbos ex Cacochymia deducere mavult, quafi haec caufa effe poffit tot abfurdorum, quse corpore afflittorum educuntur. («) vid. Naudai Apologia, cui Tit. Apologiepour touts le* grand* perfonnages, qui aut eiefaufifcmem fupconner de Magie. Ff3 (fi)Hc 9 (230) @ (fiyHic Pofitonin; fuit. conf. Philoftorgus Cappad. Hiflor. Ecclefi. L. 8- e. io. & Jac. Gothofircdus diff, in Philoflorgum £.341.. $• X> Quo'vero Medici de talibus morbis prudens judicium ferre queant, ita ipfis antea probe perfpetti effe debent morbi corrupti, ex animi pathematibus nati, ex menfium vitiis orti, a vermine provocati, haercditar rii, praemature fuppreffi, aut retropulfi, ab animo pravo &confufo geniti & enutriti, ut & varii fpasmodici & convulfivi &c. quoniam fa?pe tales morbi prò veneficiis declarantur, quando naturalibus caufis fuas origines debent: neque etiam vires imaginationis adeo extendenda? funt, e ad Paraceli! fabu- lam omnes reliquos cafus, de quibus jufte dubirare convenir, an via communi & naturali decurrant, fub hoc pallio quidam occultare haud erubefcant: quid quod nimiam & fané ridiculam ambitionem atque affettatam prudentiam ole- ret, fi fingulorum animadverfiones, quotquot de morbis ex f àfeino differunt, prò fuperftitioneaffirmareme, & fi noftra nobis tantum placerent: non enim tantum ceeca fuperftitione obnubilati ethnici ÓV Papiculae tales morbos agnoverunt, fed& Chriftiani & prudentes Medici illos obfervarunt, ut reli- qua infirma argumenta , aut quandoque fophismata vix ulteriori attentione digna cenferi queant: quod vero e multis hiftoriolis pauca? refpondeant ve- ntati, negandunl haud eft: de reliquo fatis multa & probata teftimonia (a) de talibus morbis paffim occurrunt. (a) Ingcns Series Auttoritm, qni incantamento admittunt & obfervarunt, pro- ponitur a Zacchia L. 2. tit. 2. Qu. 2. ferme per tettivi conf petti wt& L. 7. tit. 4. Qu. 4. n. 2-5. & 7. cum notis Franai p. 660. Confi'. A. N. C. Dee. 3 An. x.obfi}. ubi ex varii* argumentis exiflentia veneficio-rum & conivi lafto- ?ies ex permiffione divina demonftrantur. Dee. 2.A11. x. obfi. 37. cent. x. p. 197. in append. Vario Symptomata ex injettis per incantatiónem ma* terialibus Dee. 2, An. x. obf. 140. Ita lettu digna eft obfervatio Dee. 3. An. 1. obfi. 125. de brachìo fiaficinato, ut & obfi 166. de membri virilis ab Amaflà veneficio retratti, felici in integrum reftituti0ne.c01if.An. 2.obfi. XX2. r" '■ ' De Veneficio- admirand'o obfi. 2-04. Defiafcinatioitis rarioris exemplis An. 7. obfi, 66. in qua nonnulla commentar, quae ad praefentem confiderationem fpettant, inficholiop. 3, &fieqq. An. io. in append. p. 165., & fieqq. vi4. Meo Pothologia &f Praxis de Morbis ex Faficino, nec nointratt. de Anima, Part. priori. Mercklinus de Morbis ex hicantamentis. Schackiit* de Pro- batione criminis magiae. Daemonis firaudes in decipiendis ac obfidendi* ho- minibus Gokelius £ent. 2. confi 45. 46. Mag. Guilielm. Henric. Becker de Controverfiis praecipu.is Balthaf. Becker, quondam motis. Valentini in Corp. Jur. Med.LegJf,?. x.Sett %.cafi.x%ri6.p. 101-113. Salmuth.Cent. 3.0&/34. BoreUus Cent. x. obfi. 91. Cent. 4. obf 22. Bartbolinus Cent. 1, ■ hiflor.52. Bo'hnius deO/f.M.D.P. 2. e. 6.p. 6 $4. ubi etiavi docet, quo-, tmdodepeptjo de maleficio five fatino comparata effe debeau ' Guldentlee Caf. •••••■ ■'■.. ■*"*'• ' Med, ® ( 230 • Med. L. 7. J. Cernentibus quaeftionibus. (/&) confi, qua differit Rejes Camp ElyfiQu- 22.23".28.29. (jc) Tales funt: Job. Francificus Fonzinìbius de Lamiis tom. 2. fibi. 136. xffì Wieru* de Praftigiis damonum. AntoiiiusvonDaleninComment.de Mira? cnlis B de Idololatria & fiuperftition.e. Beckers Sfte^auberte 2Be!f. fVeb- fter coti bet Ruberei) Reicb JqCrimine Magia. Illuftr. Tbomafiusinnot. ad LancellotthiH lib. 4. tit. 5. /. 2. «. 2 3 4 j). 1987- dicit : Dori magos, venefi-' tos, fiortilegos, nemo dubitabìt, fied cum notum fit, fiub voce magorum ^fit- garum hodienum communiter non folum apttd Pontificio*} fed etiam apud fra. ® f2- ' ) ® Proteflaates intclligi botili" %s. qui r.;;;;■ ';*':ol; p^'.'^a fa:::s..f, vdcuxn* coiicumbunt, o vero »f#a ror:->d :.at, pctfiiafionei/i hanc effe tantum :;m fenfiui communi adverfiam, in-'e te ut-vi jam ,unio 1701. ut iudifip.de crimi- ne magia, docerc. hancfientev.t'wv;.'■■:; *'■> 'readcraflìjjìvias Pawtus reìiqtiiiH nec tale crime:: 111.1 %ia dori, adeoqueprtcjfus etiam mfiros advcrfins tales va- gos aefiagas magna einradi*- -re habere .ct>ns. cv:'- ■ranttir reliqua hujus not.e bfeganres Crimen Magis: vero ref-t uff: fibi vtdevtur Carpzov. Prax. Cr'.t" P. x. Qu. 4%.n. 15. & fieqq. òchacìdus in loco fiuperìtts cit. (d) vid. Carpzov. I. e. per quaft. 4%. Gilhau/hi in arbore criminali e. 2. tit. XI p. 66. 67. Grillandus in tratt de Sortilcgtis & in Malleo maleficiato- rum. Gódelmann. de Veneficiis Eff Lamiis. Clafienius in art 109./). 404. & fieqq De crimine veneficii, qaod puer/òptennis^f puella ottettnis cum matre cotifieffi, ficdfiub perplexis variationibus revocaverant, egit Harprecbt in Confil. Tubingenf. p. 143. &fieqq. qui antttor etiam non negat,quodtempefta- tes viribus magicis produci queant. p. x$2.&fieqq. dicit veroifteauttor, quod in abftrufio tali crimine, quando hominibus Ùjiimentis dominivi illatum fuit, requirautr, ut certum corpus delitti fiftatnr: quomodo vero corpus delitti indagavi debeat, monftravit Stephani ad art. 52. C. C C.p 80. ubi dicit: Si magus Sortilegus, lamia veneficio incantatienes confiteantur, iisdem de cir- cumftantiis , qua jam fiere indicata fiunt, interrogari potcrit, ita pt non obi- ter ac fiuperficialiter , fied exatte de hoc enormi crimineconfiate poffit: hac ve- ro peculiariter fiubjungenda : quoviodo & quando & quibus charatteribus, fignis, verbis, morticinis, facrificiis, venenis, liquoribus, pulveribus%fiu/fi- twus aliis que rebus adbibitis incantar»'. & fi qua defiodiffh huvium, aut fibi fupereffe ex iis rebus dixerit, quibus infiascinis ufi fiunt, earofiodiìS' invefti- gari debent &c. &c. confi, art. 109. cum notis Stephani, Clafienii, Mantzii, Ludovici. (e) Clafienius dicit p. 230. In iist in quibus relinquuntur aliquove/ligia reorum confiejfioni per torturam expreffa non fimpliciter creditur, nifi poftmodum quoque conftiterit de corpore delitti. &T p. 2 31.. addit ; Judex accurate in- quirere teneturt numquid etiam illud, quodtortus eft confieffusy in rei ve- ritate ita fie habeat. J. XII. Praeter morbos aliquando recognitio in variis cafibus fubin- de deMORTUIS inftituirur, & quidem an homines, qui prò mortuis ha- bente, tales vere fuerint (a) quemadmodum gravi fyncope correpti, qui tamen adhuc vivi funt, prò mortuis interdum reputantur,ficut varia exempla (b) pallini recenfenrur : quare antiquiores Medici, utpote Galene, nonnul- la experimenta (e) commendarunt, qua? cumiejusmodi hominibus, qui prò morraishabentur, inftitui debent. Requirit talis cognitio utique magnam circumfpettionem, praecipue in affettibusfyncopticis, Kyftericis, apopletti- ©is hemiplp&cis,lethaj:gicis, afthmàteconvulnvocorreptisc^c. ubi ex vera horum 8 ('»I3) © horum morborum cognitione deinde accuratum judicium formari poteft, an vere morrai fint, qui prò talibus nuncaeftimanrur. (a) Fidelis Relation. Medie. Lib. 4. Seti, x. *. x-6. Lancifius de vtortb.fiubitan.e. 14-iT 3-P-45- vbifittorum mortuoruvi calliditas detegitur U.c. lydedif- ficultate inveniendi figna, quibus dignoficantur, qui natura, non arte pfieu- do-mortui occurrunt. cap.x6. de fignis, quibus pfieudo-mortui a verenprtuis diftingui pojfint. cap, 17. de fignis, quibus repentina mors dignofici poteft (6} confi.Mea difip. cui tit. Memento mori! $. alt. 5? difip. de Refiuficiiatiom ffic- mi-mortuorum. (e) vid Zacchias L.4. tit. i.quaft. XI. n. 54. §. XIII» Contingit itaque, ut de illis, qui in aquam delapfi & brevi poft protratti fuerant, quaeftio (a) inftituate; an vere morrai fuerint ejus- modi homines (Jf) : porro de nonnullis ai aqua repertis qua?ftio movetur, an vivi in aquam projetti faerint, & forte in illam fé ipfos pra?cipites dede- rint, an mortai in eandem translati fuerint (e): & licet homines, qui vivi in aquam delapfi, non ex ingluvie (d) aquae, fed ex fuffocatione moriantur, cum urplurimum vel nihil, vel parum aquae in iisdem reperiatur, tamen de illis, qui vivi in aquam demerfi fuerant, apparent figna convulfionis, lingua interdum prominet aut intra dentes detenta ha?ret, oculi femickufi & digi- -ti contratti funt, fpuma quadantenus ex ore eflrait, narium pinna? praeter fo- litum funt contratte, labia oris inflata, interdum digUprum extremitates escoriata? & attritae , quandoque macula? in exteriore corpore per- fpiciunte, abdomen eft inflatum, ane nonrigide occlufa, genitaUa contra- tta aut retorta, dentes arttiflìme contratti & os contorram, qualia praegres- farum convulfionum fura indicia: tumidum reliquum eft caput ex futfoca- catione ; interne in pulmonibe reperiantur figna fuffocationis, aliquando tamen modica colluvies aquae, quandoque inteftina e genuino fuo fitu funt devoluta, parum aqua? reperite in ventriculo, nifi ejusmodi homines in ex- tremis anguftiis illam ingurgitaverint, quod taraen haud femper occurrit : co nrraria vero figna obtingunt in cadaverihe, qua? mortua in aquam pi aecipi- tatafunt, in quibus laxitas cutis, tumor univerfi corporis exterioris a ralaxa- tione & coliiquatione, figna eminentis corruptionis, fub defetta praeditte- runi indiciorum praefto funt; quamvis &haec modo recenfita figna in homi- nibus non oriante0 qui vivi in aquam delapfi funr, quando diu in eadem delituerint ( (a) conf Meo Praxis Extemp. e 7. de Aqua fittbmerfis. Bohnius de Vulnerum lethal. examine p. 192 - 195. Fcltmann. de Cadav. infipic. Cap 2 x. (fi) Prax niea cxtempX e. ' Fehmann. de Cadav. infipic e. 5 2. De extcnùs finjfìT cfltioni< indiciis vid Fort. Fidelis 7c< !at. Mcd. Lib. 4. !.2.1, e. 7.p. 5 § *. £g (e) De © ( 234 ) • (e) De talibus fignis egit Paraus in traci de Renunciationibus. Rod. a Caftro in Med. Polit. lib. 4. e. XI. Teflificandi ratio iniis,qui aqua fuerant fiuffbeati. De fiuffbcatis adhuc viventibus Marc.Donatus hifl.med mir. Lib. 7. e. io. [d) vid Mea Praxis Extemp.l.c. Bohnius l.c.p. 193.194 ZacchiasL. 5. tit. 2.Q^XI.n.4. Valentini Corp. Jur.Med.Leg Novell cafi. x6.&p.xo6.& fieqq. Beckeri' trattat. de Submerfiorum morte fine pota aqua. Att.Berol. decad.2.vol.2..p* 38. n.x.) §. XIV. Accedit quandoque cafus , ut de Sufpcnfit Recognitio in- ftitui debeat, an vivi, an morrai fufpenfi fuerint, an homines ex melancholia Iaqueo fé jugulavcrint, analii homicida? ad hanc imitationem antea alia mor- tis fpecie, praecipue fuffocatione,, ejusmodi homines interfecerint & deinde Iaqueo fufpenderint, ut alii libi perfuadeant, quafi ejusmodi fufpenfi pro- prio inftinttu vita fé privaverint, proptereaque ut Avtochiri aut melancho- hei confiderari debeant ; qualesxafus in lupanaribe, imo variis aliis, occa- fionibus evenire folent, ficut in genere de Iaqueo ;fufpenfis & ftrangluatis Auttores (.a) differunr : vivi itaque fufpenfi habent veftigia funis in collo conftritti, circulo aiiquo fublivido, fuggillato, imo rima & fifìura arttie in- tra cutem penetrante & circumdutta, ut & quandoque piane alicubi in collo incifa, 'ttx @ftuf l)atcincjcfcr)nnfen)'circa hanc funis lineolam& circulum reliqua cutis eft contratta^ rigida, imo irreguferiter rugofa : lingua eft tumi- da, intra dentes depreffa, livida, aut dentibus incifa, aut contorta, adeft fpuv ma ante os, aut fpuma in faucibus fanguinolenta,. aut mucilago fanguino- lenta e naribus effluk :: oculi quidem concavi,, fed praeter folitum tumidi funt & femiclaufi, rarie etiam cartilagines glottidis & epiglottidis depreffa?, di- ftortae, lacera? &: contrita? funt: vertebra? colli praecipue tuncluxara? repe- riuntur, quando ejusmodi homines fub manibus alterius , aut carnificis fu- fpenfi fuerant, qui prò acceleranda fuffocatione caput antrorfum deprimere folet, ut propterea colli vertebra? luxente : labia funt tumida & livida, to* ram corpus a?qualiter riget, digiti funt contratti*& in apicibus lividi, imo brachia& crea aliquando funt livida, in pulmonibe praecipue deprehen- duntur figna ftrangulationis, ut & in corde & dexrro illius imprimis ventri- culo, nec non in cerebro figna vel extravafati fanguinis obfervantur, vel va- fa fanguifera valde turgida funr, Diaphragma in fufpenfis eplurimum ver- fe thoracem retrahirar (è) & qua? alia ex attenta obfervatione anatomica (e) in hominibus vivis fufpenfis confpiciunte & colliguntur, quae ramen in mor- tuis fufpenfis haud reperiuntur : & quae ex veftigiis illorum, de quibus fufpi- cio adeft, quod alios Iaqueo fufpenderinr,, colligenda fintindicia^ seque au- thores annotant (i)v C*} etnf. ® (^35) B («> confi Paraus l. ante e. Mea Praxis Extemp.c. %. de Iaqueo ftrangulatit. (fi) vid.A. N.C. Dee. x. an. 2.^.62. (0 confi. Bohnius de Renunciationibus Vuln, lethal. p. 195. usque 197.pluribus*. Zacchias l. j.tit. 2. Qu. XI. ». 6. Feltmann de Cadavtre infpic. e-20. jf.3 4. (d) Feltmann de Cadaver.infpic, e. 20.Jf. 7.fiqq. §. XV. Pra?terea occurrunt cafus hominumrepenteSuffbcatorum.de quibe Recognitio fufcipirar, an videlicet illi violenta (a) morte fuffocati & enecati, an vi fupranaturali jugulati, ana caufis naturalibus fubitanea morte fuppreffi fuerint, v. g. quando a carbonum (£) vaporibus fuffocati funt, quo etiam pertinet, quando homines ex aliis (e) inimieis metallicisvel alteriusfpe- ciei vaporibus extintti fuerunt: non minus Recognitio aliquando habenda eft de hominibus fub crapula mortuis : ficut plurimi, qui ebrietatem explicant, etiam mortis ex crapula reminifeuntur, quemadmodum ex ebrietate mori (. 210. Rejes Qu. 65.». 24 fcf 28. Afw Pnww Ex- » mz»/;. ca/^ 13. {d) confi Meo Prax. Extemp. caf x 3» Barthol. cent 6. hiftor. 16. Schenckius U 1. ) quia illud ma- lum magis per topica remedia irritatimi ; y)& quia cura ad motnumvitia mi- nime diretta fuit. 9) Obid fanguinis iuperflui ratio eft habenda, quo ipfe rite vcntiletur, unde jam Zacutus Lufitanus in Medicorum Principum hi- ftoriaL. i.adtale9 praeter nana rales proxuberantias capitis hirudjines commen- dava partim prò feopo fanguinem imminuendi , partim motus eferivandi : io) deinde in hoc cafu talia adminicula mcrus revellentia ab intra, pofthac af- fluxum humorum difeutientia ÓV leniter etiam repellcmia interne & extcrne ufurpanda funt , una cum aiiìdua ordinatione motus temperantium auxilio- rum & hac metliodo talis offendo & deformarlo radicifus fuit fublata. Do- lor infignis capitis & prsecordiornm ex occew duoruni funerumac inde orto terrore Gabelehoverus Cent. 5. cur. 66. Cafus IL Prudentia; eme Simgfer t>on19» 3«1)f^/ t'ititi flilfen lìtio roof^/ Stfittttm ®cmvify$, tt)0^lbepbtcn unD nevlic^en £eibcg, cme* rccblb? qù> fntw 3u(iant>e$, mtàt m eine $erfen w\)tuxati)tt, mlfytx man fonft Gg 3 nicp © (238 ) & n(c§t t>teC MitmtbicteS jum Dvurjmelnadjfacjen fonte: Wa$bem biefe Pru- dentia amai gcbofjten unb btèbet ibre £inbet lebenbig bel>alfen, ifl (te un> »crmutl)ef in eine ixtmtrrete Sfrantff>eit gefallen, tt>eld)til)ren Slnfancjmit groff unì) £ifce aucy- poffet £er&en&2fo0|l genommen , rwebio jtc& abet; fonberlicr) era beftig reijfenber unb brennenber @c&merfc in bcm recateti 2lvm, tvelcper £ag unb 5?«dt)t anfyelt, eingefunben: #iernec&jt ehtflun* ben Dfjnmad&ten, abtuecy-felnbe 98ern>irrunc) beé ©cmùtbeS, stoffe 98etftop(func) beé £eibe$ uno Urine, falfe Slnajf^c&toeiffe, $tv$>ùd)tn unb Convulfivifcf)e ^ercegungen, bté ftc(j untet befìanbiger 2}err>arrung unb tàglict)er ^nroacljfung obgebarfcten écymerèené an benantem Drfe, cine rotile ®efcì)nni(fl auffette , melode aufy nacfc fancjcc £tit enblicl) sue Deflfnuna acbracDt rourbe, autf melcijcr guelfi eine (lincfenbe daterie mit i>iclen s$ùf<#ic(jen Jpaaren gefommen, bré ììit folgerfbe $dge mit belìdnbi* ger Q3etdnDerung untet ganfc geimuer Sluftìcyt glaubraùrbiger unb fluget ^erfonen aug benanter Deffhunge balb Heine Fafckuli uonÒ5dnbernunter* feijiebenet; coleur, balb ©tecrnabeln, balb abgebroc&ene (gpieggen ©la* jtó/ balb jerfrùmelte $ovlen, auc&jerfcfimtteneSebeii^tùcffein berauége* brache murben, ùber raelc&en bet rùbten unb perroitreten Cafum biefe einji» gè Stage ju entfcr)eiben, t>orgelegt tuotben: Db biefer Cafus bloffen orbentftCyen natùrfid&en Urfac&enobet t)ielmcr;tj einer fogcnantenMagìfc^en Sttaft aufe^reiben fet> ? ». Epicrifis in Cafum lì. l) Abfct/fa* ex fafeino orni* adeoque haud naturali, fed d.-emoniaeo- magica caufa adfcribendus ; 2) hunc teftantur varii refpettus praecipue mala indoles perfona?, qua? de illato fafeino in fufpicionem incidit, deinde ipfa confu- fa matrimonii & mutui conforta ratio, 3) maxime vero corrupte & confufus morbi flatus in fcemina alias honefta? & tranquilla? indolis ac caeteroquin fana, in qua pravi fucci haud facile praefumi poterant: 4) accedit & illud, quod hic morbus nullis ordinariis remediis obtemperaverit, fed indies majoribe & gravioribus Symptomatibus accreverit; 5)omnium maxime vero ipfe abfceffas hanc incantationem teftatur, equo talia fubjetta protratta fuerant, qua? nulla alia & naturali ratione in corpore generari poffunt, & qua? tamen nulla fraude in abfceffum translata fuerant: 6) quamdiu itaque nulla folida ratione & citra ufum lepida? phantafia? paralleli effettus a naturali ordine demonftrari non poffunt, tamdiu praevaletdecifum, quod hic WlAbfceffus ex fafeino % conf. FA* teologia mea Seti* XI.p, 421. fi. Cafut 0 ( *39 ) ® Cafus III., Studiofus in Academia vivens XIIX circiter annorum melancholico- fànguineus, aliquando intererat convivio , quod Conterranei inftituerant in quovive&integer bono & largo appetitu alimenta & poralenta ingeffe- rat : folus vero ]nottu fub declaratione, quod in hofpitiumfuum fé transferre velit,ar;liquis difceffit amicis : proxirnis vero diebe nullibi ipfecomparuit, licet a fuis Commilitonibusanxieconquifiras fuerit, usquedum poft 4. aut. j.hebdomadis eflumine, quod hucusque glacie obduttum , nunc vero ite- rum fub tepidiori aura apertura ÓVreclufum fuerat, protratte eft, ubi mox poft extrattionem itaapparuit , quafi praecedenti die in illud flumenpraeceps datus fuerit : fatta apertionc & inquifitione , reperiebante illa alimenta & poralenta, qua? in praeditto convivio affumferat, de reliquo neque externe,, praeter exiguas&paucas vix notatu dignas maculas, quicquam fufpettum con- lpicipotait,undequa?ftio inftituta fuit: An hic ftudiofus vivus,, an raor tue in aquam projettus fuerit? Epicrifis in Cafum IIL 1) Vivutexfune/la occafione citra pragreffam vioìentiafn in aquafufifo' catu*. 2) Id confirmat defettus fignorum, qua? alias violentiam produnt & praefentia ciborum brevi ante hanc fuffocarionem ingeftorum : 3) hincfuf- focatus& defunttus externo confpettu adhucinteger comparuit, quamvis bre- vi poft ob aeris rapidiacceffum tumorpraejudiciofus &maculae praedittae com- parucrint,quae tamen antea defuerunt, adeoque mutationisftaturadfcribi me- rentur, quando hic defunttus antea diu in aqua delituit, nunc vero variis com- motionibus & aeris acceffibus fubjettus fuit : 4) quod vero tamdiu illaefus citra corruptionem in aqua Iatitaverit , frigori, quod ilio tempore fatis rigidura fuerat, adfcribi debet ; neque denique fcrupulummovet, quod infelici tali ca- fu fuffocatus, tamdiu in aqua exftiterit, fiquidem exempla fimilia non defunt, ubifubmerfi coque per longum remporis fpatiumin aqua detenti fuerant, 6) quemadmodum in praefenti cafu mateiorem inveftigationem & exploratio- nem faffocati impediva conglaciatio fluminis, qua vero remota mox poftea cadaver repertum fuerar. Unde omnes circumftantiae militant prò vita fuffo- cati confTrmanda aliaqaeviolentiadeclinanda. confi. A. N. C. Dee. r. An* 6\ob£r ijfi, AquafùbmerforumJbijtoria dijudUata^oncilietur obf. fy, i$2. CAPUT m ( 240 ) ® CAPUT XII. MEDICA TORTURA CONTEM- PLATIO. §■ 1. DE Tortura non nifi in ilio cafu Medici in Foro Civili fua communi- care debentjucUcia, quando de fubjettis, hoc (tormento afficiendis, dubitate, an propter diverfas caufas fine eximio & evidenti vita? ac fanitatis difpendio quaeftionem fuftinere queant: brevibus interim in limine hujus confiderationis fignifico, quod haec afflittio, quae cum tortura alicui additur, fatis gravis fit (a), quam acerbitatem hujus tormenti varii defcri- bunt, & multi (ò) hanc torturam aut hoc veritatem extorquendi medium improbant atque confeffiones per tormenta extortas fallaces (e) nuncupave- runt; fiquidem varii alii (d) contra torturam fentiunt ; interea illa habetur prò remedio fubfidiario (e) & extraorcUnario ; ut ut vero originem torture non exjee divino, fed ab ethnicis quidam (/) petendam fignificent, ta- men illam adhuc inter Chriftianos obfervandam reliqui JCtorum confenti- unt 6/: feorfim tortura? ufumab iniquitate vindicatum piane alius (g) expo- nit, imoexabufu tortura proinde illie ufam tollendum non effe x cum aliud non fuperfit remedium, plurimi {b)judicant. («) Propterea Joh. Grevius in traci. Tribunali* Reformati ex propria experientia hujus calamitatis gravitatem explicavrt eandemque exterminavit: &T ita etiam Wefienbeccius in ^economia Juris dicit : tormentum eft inventimi di- abolicum ad exertteiaudos homines de tormentis infientalibus allattimi confi. Joh Lndov.Dietberr inSupplem.Spec.SpeidelianiVocabuloTortura^S'Stepha- ni ad art. $%.ti-;4.ex Zangeri quaft f. Tortura reorum e. x.n.x. dicit : nihil tamfieverum, tam crudele & inhumanum effe videtur;, quam hominem con- ditum ad imaginem Dei tormentis lacerare & qua/i excarnificore. Ant. Matthai de Criminibus ad tit. jfi.de qua/I. Cap. 5. 0f) Vt Augnftinus de-Civitate Dei l xy.c.6. qui dicit : hic torquemus homines. ne infinte* moriatuur, vt magis nos eorum mifiereatur, quam fi moreren- tur: adeo graviora fiape fiunt tormento , quam mors : perinde e tbcologis ■Mayfianus in ì\er $ii|f!.gcinitfriinae, tuie Daé abf$euli(tye £a|fer ber Jgjcye* reo auéiutoticu e. 17. p.134. Mengering fu £t>anaeiif#em @e»i(jen$« Ste$f p.xoix.x012. Locceniusin Synopfi Juris Suec.pag. 604. torturavi improbant. confi. Ant.Matthai de Criminibus ad tit. de quaftionibuscap.<. (fi) L. x.quaftion. 2%.fif,de quaftion. Spenerus theoJogi\d)tS&eì)e.n(fti\ 1. $t)ej( c. 2. or*. S.fiett. 13.^.228,229. & fiett. x 4.^ 2 3 2. Utjtt theologi^ «g^i efea ® C 241 ) ® dett i-Sljdl ^430.431. Ziegler Difceptationum felettarum thema 47. *fe torturisfieu quaftionibus cap. 2.p. 1524. Tbomafii difip.de Tortura ex fioris Chriftionorumprofcribenda§ 9. Ejusd.Programmata n. 27 p. 576./^. , ^«ew incertum effèttum etiam teftatur, Bodinus de Vfu & abufiu tortura th 4. p. 9. Auguftus Nicolai tratt.anquaftioneper tormenta criminum veritas elu- cefeat. Carpzov Prax. Crim. P. 3. Qu. 117. n. 5. : Z>oc indagandi crimi* nisgenus resfiragilis &periculofa, qua veritatemfiapiusfiaUit ; confi. Zanger. I. ce. x.n. 2. P. Hoffi. Hift, Belgio. Lib. X. Job. Grevius in tribunali ref or- mato Lib. x.c. 6. lib.2.e. 4. Valentini Corp, Jur.Med.Leg. Novell, caf. 17. p.I}2. (d) confi. Antonius Matthai in tratt. de Criminibus ad tit.fif. de quaft. e. 5. /. 4$. tit, 16. p. 8 o 1. An tormenta legitimus veritatis indaganda modus fit, vid. Harprecbt Refiponfi. Crim. &f Civil. refiponfi46. «.33 Trottai cui Tit.E/fi- gies juftitia, qua in publicum prodiit An. 1699. Scballeri diff de Tot tura in Chriftiana Republ. non exercenda Oldekop. Obf. Crim. tit. 4. obf. 1. p. 215.^ obf. 37.^-319. Cafion de Tormentis e. x. n.x o. Ita Cicero in Ora- tionepro Cluent. dicit: in quaftionibusnon id agi videtur, vt ver um invenia- tur, fied ut aliquid fiolfi dicere cogantur, qui torquentnr : bine VlpianusL. 1. $. 2 3 ./fi. de quaft. ambigit dum dicit : etenim resfiragilis eft tortura Imperi - tulofaij qua veritatem fiallit. An tortura fit toleranda in rebus publicis, pracipue Chriftionorum? Stryk. Ufimodem. lib. 48 tit. 18. ». 1. (e) Hinc Mafcardus de Probat. voi. 3. conci. 1385. »• 3. dicit, quod tortura non debeat inferri, nifi'in fiubfidium. confi.,Mantzius in Summaproceffus Cri- minale, 5. de tortura n. 7. p. 23. Thomafiiidifp.cit.fi $.p. xx, Ludoviciiu ber €inlcituaa jum peinli$at tyrocej} e. 9- $■ 3. <# «> • <é$ fommai alle SRecjjf fr (BeU'l)tten barione ùbereia, baf bie Tortur txofubfidiarium unb extraor- dinarinm remedium ftp, unb bajj folgli(& barili ein Ottc&fer ciicfjt fc&reiten fòiine/ roofem eé m<$t bie dulTecjle Sfteff) eifortwf, Clafienius ad art. 69. />. 294. D. Kò'nig in Confic Cafi 2. p. 56. Oldekop, in caut. crim. Syllog. tit. 4. e. 1. 11. 7. ÌValdfichmid Pjthonijfa Endorea Conc. XIV. p. 352. fiq. Tortura eft fiubfidiarium tantum remedium inquirenda veritatis. Brunne- 711 ami. Proccff. inqtiif. e. 8. membr. 5 n. 11. (f) Bodinus difip. cit. jf. 2'. 3. Toh or de qu aft,& Tortura e, 2. (g) Job. Voct iti Continent.ad/fi. p 1118. (/») coh/! Carpzov. Prax. Crim. I. c.n.%. $.11. Haec Tortura qua? in Jure Civili kclt ifywìv Qua?ftio (a) vocatur, Ucet aliqui (b) adhuc inter Quaeftionem & Torturam diftinguant aut quae examen rigorofum (e) nominatur, unde etiam capitalium criminum Praetores Quaefitorcs (d) appellabantur, prò differentia graduum efiverfimode a Medi- cis dijudicarur : deferibuntur vero tales gradus a plurimis Criminaliftis (e) ita ut quinque folennes ejusdem recenfeantur gradus (/) : proponunte vero a nonnullis (g) horum graduum ordines, quod fint 1; Mina? de tor- quendo, 2) conduttio ad locum tormentorum, 3) fpoliatio & ligatura 4) ele- H h varici ® ( 242 ) 9 vatio in equuleo, 5) quaffatio (-6) : fecundum hos gradus Medici inquirunt, qui- nam homines prò diyerfis his gradibus fubeundis idonei vel inidonei judicari queant (f'J; fi ile vero concludere licet, quaeeunque fubjetta gradum terri- tionisaut comminationis iubire non poffunt, illa neque fummum gradimi tortura? perferre poffunt ; haec territio a criminaliftis diftinguite in Vcrba- lenl óVRealerti: illa eft, quando Judex Seriofa admonitione & comminatio» ne fubeundse tortura? confeifionem ex reo obtinere annititur, & quando jam aliqualis preparano ad fufcipiendam hanc torturam inftìtuitur : haec vero, quando praeter illam praeparationem carmfex inquifitum apprehendit, ac fi nunc illum tortura? atturabmittere vellet, ipfa tamen tortura non in reo ex- ercetur (k), fed cum de hac re Medicis non competat pluribus differere, nifi ipfis piacerà, ha?c aliunde hiftorice recenfere, ita & ego ab illa explicatio- ne, toties propofita& JCtis relinquenda, hoc loco abftineo, ne ex praedittis Auttoribus illas circumftantias nuda transfcriptione mutuare videar , interi» in compendio aliquas hujus confiderationis notas allegare placuit. (a) vid. Tit.fif. & Codic. de quaftioHe, Carpzov. Prax. Crim. q. 117, »= 18, (b) vid. Carpzov l. e. n. 15. & x 6 (e) Tirati qui Un s Ambrofius de Proceffu informativo. 1.4, e. x.in rubrica. \d} vid. Rofinus Antiquit. Roman. I. 9. e. 6. $> x 8 .& 21« (e) vid. Carpzov. I. c.n. 30-37. Julius Clarus lib. Receptarum fentent. I. $♦ §. uh. q 64 ». 31. Farinacius qu. 37.«.40 Brunnemannus in Proceffu inqui- fitionis e. 8. membr. 5. ». 4 2. Stephani in notis ad C. C. C. ad art. 5 8 , Bocer tratt. deOuaftione& Tortura, e 5. ». 2 3. Ludovici in proceffu Crim. e» o. §. 29 & fiqq- Zacchiasl. 6. tit. x.qu.%. (/) vid,Carpzov.l.c n 43. (g) Tales ordine* Clarus l. e. proponìt, quales allegant Stephani /. e. n. 3. & Zacch, l.c.n. 3. (/j) De prioribus tortura gradibus dicit Stephani : & licet videatur quod mina de torquendo, conduttio ad locum tormentorum, fipoliatio & hujusmodi non pojjiut proprie dici fipecies tortura, nihilominus fecundum aliquo s talis me* tusr mittendum habent, habebunt etiam fané eundem ad crimen confitendum, {a) Vt explicavit Zacchias l. 6. tit, 2. Of 2- «• 4» Cujns atatis homines ad ter» mentimi duci queant Fidelis Relat. Med, lib. 2.fiett. 3 e. 2. (b) vid. Tabor de quaft. &* tortura e. 5. §. 26. p. 56. Carpzov. Prax. Crim. P. ». Qu. 118 ». io. ìf? fiqq. Pubertatiproximos reguhrìter torturanonfiubjici, teftatur Zieglerus difeeptationum fielettarum themate 2%. §. 30.p. 946. & tbetn 47. cap. 4. §. 2.p 1533. BrunnemannProce/f.inquifi.e. % membr 5. «.33. (fi) vid. Carpzov. I e. n. x 4. (d) vid. Zanger de quaft. & tortura ci. n. 35. Tabor de qtiaftione Stortura ci 5. §. 2J.p. ÓO. (e) conf Zacchias l. e. qu. 4.11, 2, & 3, (jf) con.f- Zacchias l. e. n. 4. NB. In hunc Titulum de Tortura confieratur Fort. Fidelis in Relationibus Medicorum lib. 2.fiett. 3. de tormentis fiuftinendis. §. IV. Sicutrefpettu aetatis poft acquifitam pubertatem nulla a?que interceda difficultas, quin confequentes aetates tortura? fubmitti queant, ita proxima occurrit quaeftio, AN SENES quaeftioni SUBJICI POSSINT? quod enim puberes five XXV. annis minores torqueri poffint, teftantur au- ttores (a), Senes vero decrepiti (a') qui animo & corpore infirmi funt, neu- tiquam tortura? fubjettum conftituunt, fi non Judices fallacem confeffionem perciperc & fenesin viraepericula conjicere malint (b), judicandum itaque eft de Senura infirmitate, non vero defenettute promifeue (e): quando ve- ro fenes quadantenus yiribus inftrutti funt, rane illos leniter torquere qui- dam (d) admitrant, &admirti illi etiam poffunt ; alias vulgo de immunitate Senum a tortura differite (e) 1 fi itaque fenes adhuc viribus nonnullis gau- . Hh z denr, ® ( 214) 9 dent,-neque alia? caufae obfiftunt, tuncvigorofa talis fenettus minime tortu- ram declinare poteft : fed ne haefitatio in fenettutis termino occurrat, tunc prodiverfitatecircumftantiarum nunc ante nunc poft LX aetatis annum fene- ttus tlijudicari poteft (f): quando vero fenes ita debiles funt, ut ex dittata & indicata tortura in magnam animi afflittionem & triftitiara conjiciantur, quae fenibus valde inimica (g) eft, tunc tortura illis minime applicari pot- eft: quodfi etiam morbo oppreffi fuerinr, tunc tortura? haud funt fubjicien- di, ita neque talis fenettus, quae ipfa morbus vocarar, promifcue torturae tradì poteft. (a) vid. Tabor de quaft. & torturae. 5. jf. 28. (fi*) Ziegler difcept.fielett. tbem. 47. e 4 jf. 2. p. 15 3 3. Brutinemann in Proceff. Inqvificap. %. membr. 5. ». 2 7. Tortura in vetula conce/fa. Riedlinus Lin. Med. An. x. Ottobr. obfi 24.p. 348. {fi) Tabor l. e. Carpzov.Prax, Crim. P. 3. Qu. x x 8. n. 3 4. & fieqq. Caficn de Tor- mentisc.xo.n.X2. MgidiusBojfius de Torturati 19. Zanger dequaft.& tortura e. l. n. 3 8i. Jod. Damhouder in Prax. Rerum Crim. e, 4 x, n. 6. (e) vid. Zanger l. ce. 1.11.39. Hunnius de quaft. thefi. 2. litt. E. {d) vid. Farinacius Qu. 41 «.29. Zanger de q-uaft. o tortura e x.n. 40. Ried- linus in lineis medicis An. x Menfi Ottobr Un. 24.^. 348- ZiegUr l. e di- cit: quod fi tamen atas fienilis haud fit decrepita, non excipit quidem reum ab omni tortura genere: prodeft tamen inculpdto ad hoc, vt moderattor de eodem haberi debeat quaftio, fiecundum judicis prudentis arbitrium. Qua- tenu*fienesfint torquendi vid.Harprecbt refiponfi. 2%,p.401.n.22. qui fieni- bus territionem admittit, quamvis Carpzov.Prax. Crim. P.x.Qu xG.n 11. territionem proprie non torturam effe ad/trat,qua tamen fiententia ad fienes applicari haud poteft, quibus propter animum fienilem utique territio fipe- iies tortura eft: huc pertinet Conftitutio ber $&at}ttf$en M (g) Referente Zacchia l. e. Qu. 2."ti. x i. & Ranchino de Morbi* Senunì Sett.x. cap, tilt, §. V. Praeterea SURDOS & MUTOS a natura tales tprquendos non effe fignificarunt JCti {a), precipue illos, quifiraulintellettusdefettum patiuntur (b)i fi tamen ejusmodi homines fana? mentis funt \&t fcripta legere autfcribere poflunt: tunc fcriptis interrogali oc refpondére poffunt (e), & in hoc cafuomnino tornirà? fubjici valent: quid vero de illis judicandum fit, qui linguam fibi ftudioamputarunt, ne torturam ìubire debeant i perinde JCti (d) differunt: neque porro FATUI, STUPIDI AUT MENTE CA* PTI tortura affligi poffunt; fc), quod aidem DE PÈRSONIS PERFECTA MELANCHOLIA laborantibe Valef (/),. licet mitìor (g) melancholia a minori grada tortura? non fit penitus exemta : neque etiam FURIOSI tor- queri debent (b) COECI véro a tortura exemtieffe non poflunt, modofimae mentis ,/)fint; & licer homo prodigus furìofo aequiparetur, tamen ipfe a tortura propter fuam prodigalitatem Hber effe haud poteft (k). (a) vid. Stryk. de Jure Senfuuni difip. 4. cap. 5. « 2 6.fieq. Zanger. de qtiaft& tor* turo cap. x. n 44. Btunnemann. in Proceffu inquififionis e. 8 ntembr. 5 ». 3 3. Farinacius Qu. 41.11. %9. Strnv. de Jure mifierabilitivi Part.4. cap. (b) confi Carpzov. Prax, Crim P. 3. Qu x x 8 ». 21. Tabor de tortura e. 5. jf. 2 9. Ziegler. dificept.fielett. th 48. de pcenis thefi. 6 7. p. 16 34.16 3 5. (e) confi. Carpzov.I.c. 11. 22. Br 23. Zanger e. x.n 46 qui dicit : interrogano poteft fieri/cripto, refipoiifio voce, fi quis Jur dus fied non nititus eft. Frati* ciscus Bruntts de indiciis & tortura qu.4. 11.2$. Wildvogel de arbitrio Judicis circa torturam e. 7. $ IO. (fi) Huc reminificor illius animadverfionis, quam Stryk. I. e.ti. 31. &* 32. proponi*, quando dicit: Quid autem, fi torqitendus itec fiurdus nec mutus UtigUamfi- bi amptitaverit, ne per torturam interrogari poffit? exempla taliunt homi- num exftareteftis eft Zwingerus Theatr vitae human, voi. 8. L. e. verbo tor- mentimi p 1x61. & fieqq. certe fificribere poffet, adhuc tortura baberet lo* cum: alias pto confeffo eum habendutn effe pò fi Carreriumin PrOX. Crim. de Indiciis jf. tertium indicium in fine ». 3 3 ftatuit Juft. Oldekop. Obfi Crim. tit. 4. obfi. 42 «.3. quod intelligo, fi fiere piene convtttus fiuerit. (e) Carpzov.I.e. 11.6 E^ 16. Zanger e x.n. 43. (f) Carpz.l,c.n.X%.& 19. Theodoricus in Colleg. Criminal. càp.X. de pani* ach.4.11. 27. Ziegler difeept. fielett. them. 4%. de pcenis th.64.p. 1630. 1631. Brunnemann in Proceff. Itiquifi. cap. 8. memb. $.#.33. (g) confi. Zittmann Med. Crit. cent. 3. cafi. 5 6. cent. 4. cafi. 6 3. cent. 5. Caf 3. Ari me- lancholici torquendifint, vid. PVildvogel de arbitrio judicis circa tornir ant e. 7 jf. 8 • Menocbius de Arbitr.judic. quaft. caf 315. n. n. (fi) vid, Gnllandus de Quaft. quaft. 6. n. 7. Zanger t, ct e, 1. », 13* Oh id occifia Uh % afuriofì$ ® (246) ® afiuriofis fatta non punitur vid. Willetibrand. difip. de bomieidiìs permiffìì Sf impunitis. cap. 3. jf. 2. (i) confi. Carpzov. I. e. si. 25. Zanger. e. 1. ». 48. Stryk. de Jure Senfiuum difip, 2. e. 5. n 1.3. Wildvogel de arbitr. judic. circa torturarti e, "j. JT* 9. (/t) co»/! Carpzov. l.c.n. 27. §. VI. In vlteriori indagatione fubjettorum ad fubeundam tor- turam aptorura fciendura porro eft, quod non promifcue aequalis tortura; gradus dittari queat, fed quod ipfe variare poffit prò differentia virium(tf) & valetudinis atque fenfibilitatis perfonarum, hinc porro fciendura, quod VALETUDINARII ÓV DpBlLES (a*) non facile torqueri queant, Hcet inter JCtos (b) aliqui differant, qaarnodo cum valetudinariis moderate tor- tura? gradus inftitui queat, qui tamen antea peritonim Medicorum judicium requirunt (V): & .licer ejusmodi homines vim majoris torteae non perfe- rant (d), poffunt tamen, fi ratio morbi conceda, terreri (e)\ quod vero IPSOS MORBOS attinet, ob quos homines torqueri non poffunt, tunc illorum varii funt : $ ita Epilepfia affetti non fuftinent torturam (/), vbi tamen requite, vt antea bene éxplorete, annon fimulata Qj) fuerit Epile- pfia, preinde vero JCti etiam edifferunt, quoeque epilepfia laborantibus parcere conveniat : neque in Apopltxiam, Hemipìexiam,Paralyfin inclinaa- tes, aut Vertigine caduca afflitti, .torturam fubire poffunt, ni fub hac hujus mojrbi periculofa invailo metuenda fit. ut) Manzius ad art. 58- C.C.C.n.9.dicit: fiìob.is hoc loco fiati* eft ficire, quodnon omnes uno modo aqnàliter fint torquendi, fed aliqui gravius, aliqui levius, & quod ad quditàtem perfona fit refipiciendum, an fit rohufta anfiortis, an vero delicata & debili;, an minor, an major, anfienex, an juvenis, an fona, an infirma, an timida, an ver fint a. Jus Bavaricum artic. 9. tit. 3. Rosbach. e. 23 ». 3 » Farinacius Qu.^% ». 3 3 • là*) Fort, fidelis Relat. Med. Lib. 2. Se'tt. 3. cap. 9. Byùnnemann Proccff. Inqttif. cap.%-mem^-5 n 27- confi cum 11. 29, ih) vid. Carpzov Qu. x x 8- ». 34. ^46. Tabor de Quaft & tortura p. 62. Zac- chias L, 6. tit. 2. Qu. 4.11. x 5, Quomodo cum valetudinariis moderato; torturae gradus inftitui queat ex variis teftjmoniis Harprecbt demonftro-> vit Refiponf 28. p.4?9- .«•l6- &fie SBiìbìw ot?er acOere <$•$& tea an feiacm gei&c l)3t'e, fo fra tic sfleiniic&e fitaqe tarcofFm gcgfn t&n t>oractiomami a an fclcfcen SSunfc-ea c&cr (ScfcaDeii om ree* ni^jlm DCTiC-ftet ^er&e Decapite vulneratis non torqueudis vid. Fidelis Re* lat.Medie Lib. 2.Sett. 3 cap. -j.p. 240. (b) vid Zacchias 1,0,11.4, Fort Fidelis Relat. Med. Lib. 2. Sett. 3. e. j, (e) Zacchias l. e. Qu.2.11 9.^10. §. X. Communi etiam confenfu Gravida (a) nullo tortura? gradu afficicnda? funt,ob juftam metuin confequentis abattionis, qua? per animi & corporis concurrentem afflittionem facile provocari poteft ; unde etiam nonnulli quaeftionem parallelam ventilala, an gravida incarcerari, ad jura- mentum praeftandum cogi,relegari(^),fuftigari,vltimo fupplicio affici queat/*) Neque etiam Puerpera (e) brevi poft puerperium vllo gradu torquenda eft ni illius vita Se fanitas in eminens aliquod periculum incidat : unde XL. dies poft puerperium conceffi fuerant, intra quos ipfa iterum neceffarias vires recupe- rare poffit: a nonnullis proinde Lacìante* (d) a tortura immunes decoran- te,ne per hanc afflittionem debito fecretionis lattis fucceffui impedimen- tumofferarar, aut ipfa qualitas lattis valde turbetur,ut utroque modo dehinc lattans infans in varia damna incidat: interea alii (e) in certis cafibus nihilo- minus lattantibus torturam indicaripoffe decernunt : interim Medicis etiam competa in tortura? fcrutinio explorare, annon mulier praegnantiam men- tiate^); Quando vero rei fub tormento deficiunt , quomodo trattandi fint (g),- proinde Medici indicent, ficut etiam illorum judicio ftatur , an tor- tus obierit ob immodcratam torturam, nec (,6) ne: quid vero fentiendum lìt de remediis (*) five narcotici^ feu aliis ad fuftinendos torturae gradus , & I i fuppri- • ( 25° ) Q rapprimendam eonfeffionem, non eft praefentis fori, licet illorum efficacia ad inducendam talem narcofin negali haud poffit. (a) confi, Zacchias L.6.tit.2. Qu.).&Qu.4.n.x<). Fidelis Relat.Medie, lib. 2. fiett. 3. e. 4. Farinacius Qu. 38- «.84. Tabor de tortura e. 5. jf. 30.^. 63. Menocbius de arbitrariis judicum quaft.Qu. %6.ti. 12. & fieqq. Carpz. Prax.Crim.P. 3. Qu. 1i8.». 5 x.&fieqq. Stephani in art. 58.C C.C. «.4. Ulpianus L. ^.fif. de pcenis. L. Imperator x%.fif. de ftatu hominis n. 2. Zan- ger de quaft. e. 1 «.41. Paulus L. x. Sententiarum tit. 13. jf. 5. Jus Ba- ruffi, P. 3. L. 6. tit. 1..A 7. jf. 2. "Zieglerdifceptatiohnmfielettaruinthem. 47, sap. 4. p. x 5 94 jf. 3. Mulier. de Jure Pragnant, e. 4, jf. 8 -11. fcf 14. Wild- vogel de Jure Embryonum e. 4. thefi. XI-XVII. Caranza de Partu nat.& legit. e. 2 jf. 4. » 25.26. Hoff'mann de Infignioribtis puerperii temporibus ex. $, 8. & fieqq. Pragnantes etiamfi ante paucos conceperint dies & ex coita il- licito impr agliata fuerint, torqueri non poffunt. Becbmann de Privilegi is •mulierum$. 5 7 additvero hic anthorp x 06. inpuntto territionis, non cnilibet mulierigravidamfie effe dicenti fides adhibenda, fied Judex fi dubitet, illam cenfiura obftetricum&medicorumjuratorumfiubmittere,aefiecundum illorum efif'atum fient enti am formare debet. Zaiinfichliefer de Jure graviditatis £5* gravidarum thefi. 32. ubi inter alia dicit: gravida non potefttorqueri, ima ne quidem ter r eri, five gravida fit diu, five ante paucos dies, fiìvefit ex matri- monio legitimo, five ex concubitu illicito. Hclmoutivs tratt. de nexu fenfiti- va cum mente jf. 14. Eyficlius difip. de morbis, ob quos rei ad t'trt urani fiunt in- habiles jf. 5. &f 6. Hoffmann l, e. e. 1. §. 2 2 .p. 14 dicit :. fi dolo malo judex pragnantem torturafiubjecerit, bomicida eft, & arbitrariepuiiiendus, nifi ignorantia concurrat, induttus imperitia Medici; aut obfletricum, quo cafu judex abfiolvendus, licet gravida eapropter abortum fiecerit. Clafienius ad art. 59.p. 246. Manziusadart. 59. n. 3. p. 248- Pragnans titillofiuppliciofiup- pouenda. Hertliitg. de ventre illius que jure jf. io. p. 21. 2 2. Prunnemoun Proceff. Itiquifit. cap. %.viemb. 5. «.29. ( #) Lmherus in Genefi 38. v. 24. p. 88- a. ^U&a W fibcr Sfamar ; 2>uf jt* folfC tittotannt twrDcn, citi &etru&fe$ cnDarauficè^HrtljeilaefaDcf, bieDoc&mif f$we&reti 2«'&f aegwicjeti, fo man i&rer &t># imi &er gtiutt r&iSen folte »er> fctjonef fa&en. <& fi 9 &anu, fcajj bif 9 &« @ebrauc& tìcroefen, Da& ju im ©e» fdngnig ucrmaDref unì) (^alfen ttotica fep, b$ Dcg jk gcbe&ren bàtte: %$ ober Die griid)ijc§lci«& niif bt: SKutfersejlraffff bjwdm, fo iti e$ rnarli^ e:a èberaué r>artcé @ef^ ^ercefer. (ì>) »er rekgari poteft, quando partiti periculum immìnet. Caranza I.c. n. 30. 31. Becbmann dePrivilegiis mulierum p. 107. 108. (e) ZacchiasL. 5. f/> 2. Qu 2 11. % Qu. 4. n x9. £5* 20. Farinacius Quaft. Crim. Qu. 41. ». 97. f?ocer de tortura cap. 4 a. 29* Theodoricus in Collega Crim. e. 9 Carpzov. Prax. Crim. P. 3. ^e/ 118- ». 57. Harprecbt re- fiponfi crim. 3.3. «. 159. Gowez Voriarum Refiolution tom \.c, 13.». 3.B" 4. Ta^or . 6 7. 2a«ger tfe ^4?/. e. 1. ». 19. Becbmann de Privilegiis mulierum jf.57. j>. 105. Stock in Proci. Crim. c~2 ^.n.4. Puer- pera @ ( 2JI ) # pera intra 6 Septimanas poteft torqueri, fìpericuluminmora, data interim olia infanti nutrice Hertlìng. de ventre iUiusquejure§. xo.p. 22. Brunnemann Procejf.Iiiqttifi.c. 8. membr. 5. ». 30. {d) vid. Carpzov. I. c.n. 60. Farinacius Qu 4X. 11. %o. Zacchias L. 4 tit. 2, Qu. 4. ». 2 1. Fidelis R-:lot. Med. lib. 2-fiett 3. e. 4. Wildvogel de arbitrio Judicis circa torturam e. 7. §. 5. Becbmann de Privilegiis muluruin §. 54. p. 106. Brunnemann. I. c.n. 31. (e) Bruitncmami ad L. 3 jf. de panis exiftimat, quod fi periculum in mera fuerit, alteri nutrici infans tradì debet, ut hac mulier tortura affici queat; non tamen torqueri debet, fi nutrir/ìlio non invenitur Caranza l c.n. 28 Carp- zov. I. e 11.60, fignificat, quod fine habito refipettu infantis aliquando lattanti tortura indicando fit. vid. Hoffmann Le. e. x.§.xi.p. 14. B* 15. Interim ob favorem infantis matribus aliquando torturaremittitur. vid. Brunnemann. inproceff.inqnifit e. %. membr. 5. «.31. CO \vid. Carpzov. I. e. 11. 6 3. Cafiov. in traci, de tormentis c.xo.11.6. £f 7. Farina- cius Q11.4X. 11. 85. (g) Zacchias L, 6. tit. 2. Oh. 6. «.4. (h) vid. Farinacius Opcr. Crim, de indiciis Stortura L. x.tit. 5 Qu, 37.51.141. \i) confi. A. N. C. Dee. 2. An. %,obfi%%. j. XI. Dumhattene de variis hominum conditionibe & quali- tatibas attum eft, ob quas illi promifcue tortura: fubjici haud poffunt, ira ex praecedenti trattatione facile colligere licet,quod fecundum medica principia fentiendum fit de pcenis, quibus pnedittarum qualitatum perfona? affligi pof- funt, in quantum cxdem vel differendo:, vel etiam mitigando: funt: ita partui vicina («)•, fi pregnanti & feetui ex itinere (4) periculum imminet,non indiscriminatim rctegari poteft: ita neque pra?gnans pcena corporis afflittiva velut fuftigationc, abfciffione digitorum,' amputatione mane, inuftioae ftigmatis ÓVc. affici poteft, fed privilegio dilationis (e) gaudet : imoprargnans ad mortem condemnata, dilatarne fupplicii gaudet, quia filius prò matre puniri non debet (d), proinde exfecutio pcena? corporalis reo segreto inditta usque ad ipfius convalefcentiam diffcrri debet (e) quod vero minus valet de mortis pcena, cum qua ICti accelerartdum effe prcecipiunt, ut patiens mo- riatur (f) : interea aliquando pcena propter morbum mitigali (g) aut exe- cutio pcena?in morbis mox curabilibus diffcrri (£), ultimi fupplicii pcena tamen aegrotis non remitti poteft (i); fie in aetate tenera (A), aut pupillis (/), imo fenettute (m) quandoque mitigano pcena? locum invenir, ficut pafiim iCti (n) demitigandis pcénisob diverfis caufasdifferunt. (a) vid, Mulier de Jure Pragnant. e. 4. thefi.X2. Wilùvogel de Jure Embryon, e. 4. §. x 4. Brunnemann adL 18 .fifi de fiata hominis. Struv. de jure viifera- biliumPart. 1. e. 2.§, 16. 17. Sttyk.Uf.Modem. Ub,48.tit. 19. jf.9 p, g4£, Bmnmtnmn Proceff. Inaitif cap. X. n. 8- * lì 2 (b) Ha??: ® ( 252 ) ® (&) //j/;« ad JVefienbeceium tit. de ftatu hominis n. 3. Ricbter decifi x. ». 35. & dtcifi. 7. «. 3. Caranza de Part nat.[& legit. cap. 2. Jf. 4. «. 30.31 Hoffmann de infignioribuspnerperii temporibus e. i.§. xo,vid.fiupra§. xo.lit.b. ic) vid Carpzov. Prax. Crim.P.^.Qu 37. «. 27. fl«r* aa! L. 7. £ ftatuhomiuis. Mulli-r l. e. thefi x 3. Hoffmann l. e. jf XI. Wildvogel l.c.§. 13. Caranza de partu naturali & legitimo e 2. §. 4 ». 29. De /><£»« gravida vid. Har- precht refiponfi x 4. p. 271. ». 370. 371. in pragnant e pcena corporis afflitti- va differendo, etiamfi wiins dici pragnans, velili ipfia etiftodia imp*-annata fit,quod ultimimi de pcena mortis pracipue intelligendum, Bechmann. de Pri- vilegiis mulierum p, 107. jf. 5 8. (d) vid, Covarruvias Variarum Refiolut. L. 4. e. 4. L. 26. fifi. de pcenis. Fufius hanc quaftionem ventilat Hoffmann. I. e. jf. 14, Carpzov. I, e. n. 2 2. &7 2 9. &? Qu. x44,« 55. Caranza l.e. cap. 2. jf.4. ». 22-24./». 208. fVildvogel l,e. jf. XI. Mulier I.c. jf. 14. Zaunfchliefier de Jure gravidarum th. 32. (<>) wiJ. Carpzov. /, e. ». 31. &ryfc. ^Modem. I. e, Brunnemann l. e. ti. 9. (/") Carpzov. I. e. ». 34; (#) 7^/e?» /. e. Qu. 44. ». 41 -47. (/j) Idem l.e. Qu,44.» 5 3. (/) Idem l. e.Qu. 44 ». 5 2. (k) Idem Le. Qu. 43.». 3.&F4. ì$per totani quaft. {I) De mitigatione pana in pupillo, qui homicìdium aut furtum commifit. Struv. dejtir.mifierabilium Part. IL cap. 2. §. 2. Sene* an mitius punieiidi Ziegler dificept.fielctt.them 48. de panis. th. 65 p. 1632. [ni) vid Carpzov, l e. Qu. 44. («) vid. Tiraquelltts de pcenis tempcrandis, ubi 64. caufias profert, Menochiiis de arbitr jud. qu. Cent. 4. ca/ 3 2 j. » 1. Damhond Pr. Crim. e. 8 4. ». 24. Fa rinacius depoznistemperandisPrax. Crini. L. 3. Gomez. var.refiol' Tom 3 e. 1. ». 68. Carpzov.Pr. Crim.Part. 3 Qu.42.. ». 2. V/illebraud.'de homi- cidiispermiffis & impuniti*, cap. 3. jf. 2. Cafus. Quando occafione artic. LIX+ C. C. C. de Subjettis etiam inter ICtos differite, qua? fine eximio vita? detrimento tortura? fubmitti poffunt, & inter alia Clafenius not. in hunc artic. p. 246. dicit: tortura ita comparata effe de- bet, ut torte fai vus etiam fuppliciofeivetur, & hoc extenditur ad alios va- letudinarios & infirmos, qui vel omnino non funt torquendi, vel ita leviter ut nullum inde vita? aut corporis fentiantpericulum : ita varii cafus in ejus^ modi fubjettis obfervandi occurrunt , in quibus ipforum vita? fub torturae pcena dittata ratio haberi meretur , ubi quidem feiendum, quod homines fie- nili & fenfibili animo praediti, non facile res fuas ad illud extremum devenire permittant, ut per medium torturae confeffio ex illis extorquendaiu, quare non- ® (253 ) ® nonnulla? intricatae circumftaritiae a Medicis in tali paffu'explicandae funt: i) quando quaedam perfona? lipcthymicis afflittionibus corripiuntur,quomo- do veritas & ccrtitudo illius indagati queat, e ex jufta caufa illis pcena tortu- ra? dittari non queat : propterea ratio etiam habenda eft valeradinarii ftaras, unde 2) quaeritur, an morbis cormptis 3) habitualibe, 4) haereditariis, 5) wnaginariis, 6)animi etiam morbis afflitti torqueri queant, ut & 7) an per- fona? corpore tenero pra?ditae, fine damno torturam pati poffint, nec non an 8) fcemina?, quae facile in anomalicum menfium ftatum incidunt, aut 9) an mares fub haemorrhoidum fluxu fine eximio detrimento torqueri queant,non minus r o) an homines certis paroxysmis confufa? & corrupta? rationis labo- rantes (quales vulgo melancholici effe folent) quando jam ratio integra efr, tortura aftfigi poffint ; quarumquaeftionumrefolutio cum caufis perfpicuis in hac tortura? indaganda? confideratione defìderatur. Epicrifis. Quod multa? caufae homines a diverfis torrarae'gradibus liberos de- dkrent,ex praecedentibus, Uquet: fed cum in praefenti monito adhuc quaedam fpeciales cauia? occefènt, brevis etiam illarum mentio facienda erit. Suht itaque i)Lipothymiaeverae&nonfimulatae, eximia caufa a tortura? quolibet gradu pra?fervans, cum angor animi & dolores corporis facile confueta talia animi deliquia majorigradu pra?ditaprovocare queant, ex quibus alterationi- bus proinde prò divertitale individuorum facile alia vita? praejndiciofa confe- ttarla provenire poffunt. 2-4) Quia Corruptorum morborum non minus babituaìium ut & b&- reditariorum magna vis eft, ut non modo contumacia, fed & gravita- te & pernicie fua facile emineant, ita hifce affettibus oppreffis nova fuper- veniensadflittio ex tortura emergens, tanto magis illos morbos confondere, exacerbare, &ad funeftos eventus difponere folet, quoniam alias illi morbi tota fua indole perquam intricati funt,. Et cum ipfa tortura ejus valoris fit, ut morbos excitare queat, ubi nondum morbus adeft , ob id eadem in hoc ftatu eo minus locum invenit; Brunnemannu*dicit xwP.roceffu Inquifuioni* cap. 8. membr. f.n. 3/. in omnibu*, qui debilitata velmorbo■ ebronico labo- rant , tortura vel territio faltem periculofa efife poteft. 5) Qood vero lmaginario* morbo* attinet, modo de illis etiam cer- ti fint Judices , nequisquam tales morbos fimulet, tunc & illi perinde admo- dum divertì funt, quoniam a tali fubtili & intima caufa fuftentantur. Et li 3 cum # ( »J4 ) ® cum ip fa-tortura admodum imaginationem adficit, ita eadem "ejusdem effica- cia? eft, ut confaetos morbos imaginarios non modo acerbiores, fed&pericu- lofiores reddat. Hinc vel lenifiimus tortura? gradus nihiloraine graviffìme iraaginitionem adficere, alUcere & inquietare poteft. 6) Animi vero morbi communi ferme Medicorum fuffragio perinde valde refrattarii, confufi, pertinaces & periculofì funt, quoniam caufa morbi immaterialis eft, & fub inde ardua & fon fica occafione excitata, itautincon- fueta fua indole iidem tam facile Medicis adminiculis non obtemperent, adeo- que verius & citius magis increbefeant, quam decrefeant; & cum tortura ma- gna animi & corporis fit c^fenfio, ita etiam eadem eximia caufa prò morbis "bisce deterioribe exiftit, cum qua ita adflitti homines adfici'haud queunt. 7) Tortura in fé fpettata requirit utique corpus robuftum, quare impuberes adhuc a tortura liberi dijudicantur, qùamdiu tali corpore prediti non funt. Quaecunque itaque perfona? corpore delicatiori, inolliori & tene- rioriinftrutta? funt, illx quidem leniores tortura? gradus, minime vero gra- vipres fabire poffunt, ne periculofa vis fragili huic corpori inferatur. %) Menfium ftatu* & ipfeperquam fenfibilis & intricate eft, quare iam quidam adferuerunt, qnod tempore Menfium fracntium tortura locum haud inveniar. Stante hoc decreto , tanto minus tortura illis fceminis di- ttanda erit, quae ex vero & certo ad anomalum Menfium ftatum proclives funt. Et cum tortura fatis craffa & periculofa Anomaliarum Menftruarum òróv.ocatio certras rnetuenda erit. 9) Hamorrboida/em fluxum qxioà concerna, rane ipfe perinde valde fenfibilis eft, qui a levi, tanto magis gravi & contraria caufa laedi & in fufpettum ac perniciofum morbum conjici poteft. Unde etiam huic flu- xià U|kme parcendum eft , ne praeter expettationem tales homines valde ofFendantur. ..,-_. io) Denique'fervèrfa ratio & infanut animut corpus etiam red- tfit ihfànum, unde taies homines animo turbato praediti tortura adficihaud poffunt, licet aliquo tempore meliori mentis integritate praediti fint : fiqui- dem hanc fuperveniens tortura facile corrumpere poteft, ut nunc, quando tortura fufcipitur, mens denuo vaeillet, adeoque non modo feopus tortu: ree annihilete, dum amentes homines nihil certi & veri confiterr'poffunt, quorum etiani confèffione ftare & niti. haud decet,fed ex hac fubitanea men- tis perturbatione grav$ animi & corporis damnum provenire poteft. CAPUr © ( 255 ) $ CAPUT XllT. DE HOMICIDIO PER VENENA. $. i. IN Medicina Forenfi non infrequens eft occupatio, qua recognitionem & decifionem pra?tores expetunt,quando Homicidium cum Veneno mali- tiofe commiffum fuit : qua? fpecies Homicidii licet quoad externas cir- cumitantiaSjUt fibi occcecati & rudes homines perfuadent,adeo craffa & evi- dens haad videatur, tamen ille, qui veneno aliquem occidit, acquali pcena mortisplettendusjudicarar, ac fi quis propriismanibus aliquem occidiffet (a)^ quemadmodum paffim JCti hujus criminis gravitatem (ù) demonftrant & quod veneficium proditionis crimen (e) fit, fignificant: unde hoc delittum adhuc gravius(^)judicarar, quam aliquem gladio interficere : vocatur ita- que Veneficium , quo quis alterimi dolo malo & deliberato animo ope ve- neni interficit (e), aut quo quis alterimi veneno necat:quo itaque folida ra- tio de venefìcio reddi queat,prudentis (*) omnino Medici eft,ut ex fingulis cir- cumftantiis judicct,an ab extra venenum fit itlatum,an vero intrinfecus talis effettus ortus fit,qui quadantenus cum veneficio analogus effe poteft : pro- pterea etiam Juris natura? eft , fubvittu ab omnibus rebus venenatis folliate abftinere (/). (a) vid. Farinacius Qu, 22, Oper. Crim tom.5.11. X. (fi) Carpzov. Prax- Crim P. x.Qu. 20. ab initio & ìi. xó. Menocbius de arbitr. jndicum quaft. cafi 35 9. Petrus Gregorius Lib. 36. Sytitagm.Jttr. uni- verfi. cap. 18- Decianus in tratt. Crim. Lib. 9. e. 21. Zacchias Lib. 2. tit. 2.Qu. x.11 5. Schapfier de bamorhagia vulnerator.e. 3.». 81. Kornmantt. de mtrac.mort. Part. X. e. 28. de Veneficiis. (e) Carpzov, l e. 11. x 2. Zacchias lib. 5 tit.2.qu. "j.n, 2. De interfettione per venena Stryk. Ufimodem.lib. 48. tit. 8 jf. 17. ubi B. Atitbor etiam dicit: Qui noti quidem homines , fied u»men bruta veneno malo oCcìdunt, gladio puniuntur, fi magnum damnum datum &F aliquot pecora iiiterfietta, (d) Lex. x.de Malefi. £jr Matbem. addit Clafienius ad art. 37.p. xfj. quia non tam facile illud vitari poteft, ficuti alter evadere poteft mortevi aut periculum vita, qui contro aggrejfcrem fie poterit defiendere telo conf Mantzius in hunc artic.p. 127 ». 1.2. Phìlo-Judaus apid Annac, Robertum Rerum Judaicarum lib, x.c.4 Kornmann. mit:mort.Part.X. e. 28. (*) Lentilius Eteodr.med.pratt.p. 59%. multi e vulgo, fi quid infialiti occidit, fta' tini venctiis adficribunt, prac. fi quem fibi male cupere fiufipicantur : biecau* tum in affenfufe medicus prabeat, ne facile, nifi re intime per/pitto, de ve- nena m o 256 ) © timo pt Olitine;et, nifi litibus, imo proceffilus criminalibtis implettivelit,quod c.xpertus teftor. (e) vid. Clafienius I.c. {fi) Ziegler dificeptationes ficlettae tbem. 46. de jure vittuatium.n. 66. fieq. pag^_ 143-3. §. II. In hac Veneficii indagine quidam (a) tot dubia & ambigui- tates proponit, qua?judicem Medicum valde timidum, incertum, imo con- fafum reddere poffunt,unde vera veneficia prò falfis & filfa prò veris facile declarari, adeoque ha?c dottrina a malevolis ìnterpretibus quaquaverfum tor- queri poteft; quare in hoc judicio neque timide neque audatter proceden- dum, fed omnia prudenter concilianda effe , judico : multum vero huic disquifitioni impedimento eft Theoria de Cacochymia , de Scorburo, de acrimonia fanguinis, de fuccis putridis &c. fiquidem facile nugax ingeni- um ludicra phantafia & falfa? praefumtiones ex privatis theoriis haufta? vera veneficia in falfa mutare poffunt: interim ante omnia Medicis follicite com- mendanda eft ingenua notitia de dyfcrafia humorum vera & minus fitta aut hypothetica, ut & de efficacia animi pathematum in corpus humanum, de morbis contagiofis, de affettibus biliofis, de morbis fpalmodicis & convui- fivis de caufis ad morbos fubitaneos difponentibus &c» (a) Bohnius de O/fic. Med. Dtipi. Part 2. e. 6.p. 643. &f fieqq. §. III. Pra?terea Medicis commendanda eft obfervatio nexus cau- farum, ne ex remotis proximas, ex mediatis imniediatas libi fingant, adeoque in decidendis Veneficiis graves confufionescommittant : & dum Medicis cre- ditur, an veneno, analia de caufa quis in terierit (*), ita etiam illis incum- bit folidam de fufpetto veneficio rationem reddere : unde ipfi antea fciant, qua? fint venena, quales illorum fint effettus & quomodo alia? ambigua? cir- cumftantiae a veris veneni fignis difeerni debeant, ut propterea Venerario- rum (quosita nominant Authores(£) illos , quipotionati funt, aut quibus ve- nenum oblatum fuit, adeoque hominem animo deliberato cum veneno,'oc- cidunt, fed & illos, qui eum in finem illud pra?parant, affervant & diftra- huntveraindoles fignificetur. (a) Juxta Mascardum de Probat.Vol 2.conci. 1037. ».7. Carpzov.Prax.Crim, Qu. 2 x.n. 7. Zacchias l. 2 tit. 2.qu. x.ii.x. (fi) vid. Zacchias Le. n, x9. Clafienius artic. 37. p. 187. §. IV. Quod diferepationem illam attinet, an detur venenum, tunc huic refolvendae hoc loco non immorabor, quia ad Medicinam Forenfem haud pertinet, fiquidem magis antiquorum litigiis quaeftio & dabitatio deexi- ftentia veneniannumeranda eft: Illud itaque fenfu medico venenum voca- le, quodjnixtioni. corporis humani vivi rabitaneaindtffolutionejnaffert^v ubi @ ( 257 ) @ ubi perinde eft, an partes fint fluida?, an folida?, qua? huic inverfioni & de- ftructioni fubjiciuntur : fruftra itaque eft principalius vel ex fola nervorum orrcnlione venera efficaciam derivare, quoniam quaedamvenena fubtiliffime in humores operantur, eorumque mixtionem cum mortifero effettu alte- ranti & hahorum venenorum indolem examinaverimus, tunc etiam quae- dam obf ervante, qua? nimia humorum coagulatione vemt fimul & femel motusvitalesimpediunt&opprimunt: quare venenum fenfu generico vo- can poteft tale fubjettum quod in parca quantitate oblatum corporis anima- la vivi partes fluidas & fohdas harumque mutuam relationem & commotio- nem adeo alterar, urrepentinaputrefattioconfequarar. (0) Avicenna referente Boneto in Polyalthe l 5.c. 35.;, 526.dicit: Venenum efh quod corrumpit complexionem humanam non fiola qualitate, fed pronne'- tate. Kircherus in Manda Subterr l 9. ex.dicit: Venenum eft resnonna- turalts, qua, quomodocunque corpori humano admoveatur, naturam illius vialigmtate fiua tota fiubftantiae difflmilitudine corrumpit &T" deftruit ■ De diverfis veneni fiignificationibusVdefinitionibus vid. Zacchiasl. 2. tit -> Qu 1 ì/j ~t)?*« ^^ Venenum & mri* illìus differentia Bravo c'onfifl'tat. Med. VI.Q, 2,p.26%, De veneni varia acceptioneA N C. Cent 8 fi 211 app.de Natura veneni, huius differentia V effettu Marc.Marci aKr'onland FhlLVetreftit.PortIV.Sett.rp.42%.fiq. De Veneni* per os affumptisidi tb.Subfiett.i.p 455fiq. r » * «A V* ProPrieita(lue venenum dicite de tali fubjetto . quod letha- lem effettuai habet, licet quidam venenati ab effettu & eventu mortifero Deo annuente, liberati fuerint: haud vero omne illud proprie venenum ap- pcllari meretur, quod fucceffivos perniciofos exferit eventus, nifi latiori lignificata talia fubjetta aliqui venenorum claffi annumerare malie v. g philtra, qua? deliria confequentia caufantur, medicamina qua? racceffivam rabem &adverfam valetudinem provocant &c. neque hoc loco fermo eft de talibus venenis, qua? per modum contagii communicantur & ad morbos mahgnos difponunt; fed de illis agendum erit venenis, qua? cura animo occi- denti clanculum ae quorum effettus etiam utplurimum lcthahs eft: fiquidem de as conftat, quod in parca etiam quantitate ingefta magnam vira habeant (a) : & hcet nonnulli, quibus venenum-propinatimi fua, e mortis faucibus erepti fuerint, tamen ex ejusmodi caiibus lethifera ve- nenorum vis (b) negari haud poteft. (a) vid.Scniiertiishiftit.Med.lib.x.part.2.c. 12. Galenus de Simplicibus l < e 18 Rejes qu.6y.p 831. (by confi. Refiponf. quod allegat Zittmann Med. Crit. Cent. 3. cafi %6 p 829 ubi verbo extant: ©et Medicorum Obfervationes attlangflli), fo iHmtaiÌercjTe;cr)Ctt obfiervationibus, quoad cafum prafientem prò avertendo hthalita- tefimqlici l\\i)tt nitiet)l!lCtl . §. VI. Quemadmodum vero Veneficia non infrequentia, fubinde quandoque venenorum figna fatis aequivoca funt, ita tanto major circumfpe- ttio adhibenda eft, ne in tali derilione neque nimis timide neque nimis au- datter judicium formetur. Inter illas vero difficultates , qua? in Venefica fcrutinio Medicos vexant, praecipue illa nominanda eft confideratio, qua? verfatur circa venenum in corpore humano genitum, quatenushoc differì ab altero, ab extra videlicet corpori illato. Quare Medici hanc quaeftionem (a) vulgo movent ? An venenum in corpore generari poffit ? Siquidem qui- dam hominis naturam invehunt & accufant, quod tot venenofa generarit (b)-. quicunque itaque praedittam quaeftionem adfirmative decidunt; illi humores putridos, acidos, melancholicos, hypochondriacos, fcorbuticos, acres, aufteros, falfos, fceculentos, biliofos & fìmiles fignificare & accufare fciunt (e). Interim etiam Medici veneni dati & innati Signa diffìcilia & in diferetione gravia effe adferuerunt (d) , quamvis alii certam talem cognitio» nem veneni interni arguant (e). {a) Venenum quomodo ingeneretur monftravit Nathanael Hodges in Loimologia confi Zacch. lib. 2. tit. 2. qu 5.^8. item quaft. 6.11. x. Petrus Garcias difip. 66.delocis cap. 6. Rejes Camp. Elyfi.qu. 64./). %4"]-fiqq. fcr'p. % $2.fiqq. Ro- dericus Caftrenfìs in tratt qua ex quibus lib. 2. cap. 7. Zacut. Lufìtanus Med. Princ, Hift. lib x. hift. 52 lib. 2.hift. 20. IdeminPr.admirand. lib. 3. obfi, 132. Ardonys Pifiaurenfis de venenis lib. IX.fiètt. x, cap. 3. &fiètt. 1 e. x. 2. Petificins de venenis ». ó.fiubtitul: an venenum in corpore humanogignatur? Vaterus de venenis & Philtris jf. 7. de aura venenata in corporibus no/ìris ge- nita vitam de medio tallente PanarolusPentec. 1. obf 24. Depoffìbilitate^f dignotione nativi veneni vid. Bravo Confiultat. Med. VI jf. 5. p. 272. (b) Janochius de Manettis lib 2. de digiti tate & exceUentia hominis. (e) Cafialpinus Prax. lib 2,.cap. 7.&47. Codringiusmeth. teftifi.e, 6. Fort. Fidelis Relat med. 1.4-fett. 3. e. 3. Valentini medie, tiov-antiqu.p. 541. (d) Rejes qu 64. Bohnius deo/fic. Med. Dupl, Part. 2. e. 6.p. 643» Boffìus in Prattico Criminali. (e) Zacchias lib. 2. tit. 2. quaft. 6. 11.22 Galenus de loc. off. lib. 6. e. 5. Fort. Fi- dei. I. e. p.576 feq. Morbos,qui ab interno veneno generanturì explicat. Zacchias Le n 12.13. §. VII. In tali itaque Cafu praeftat fìngulas cauffas antecedentes ex- atte perquirere & fubjettorum aetatem, temperamentum , vita? genus dia?- - tam; ftatum valetudinarium aliaque praegrefla (a. prò vide attendere & conci- liare, fiquidem fubito lethifera caufia in corpore fuboriri poteft, qua? de- inde perperam cum veneficio confunditur. Proinde etiam Medici cauffas fubi- ® ( 259 ) ® fubitanea? mortis naturales probe perfpettas habere debent, nec non prae- greffa.animi pathemata, vires hominum &c. prudenter dijudicare; fiqui- dem affettus cholerici (b) perinde quoad varias circumftantias cum venefi- cio convenire folent. Tanto minus vero a repentina cujusdam fubjetti mor- te ad abfolutum veneficium promifcue argumentari licet, quoniam illius cau- fa? interdum piane naturales (e) effe poffunt. Neque Symptomata infolita & vehementia, licet aliquando fatis fufpetta fint, femper venera fignum con- ftituunt. (a) Bohnius de Ofif. Med. dupl.part. 2.cap. 6. p. 6$x.fiqq. (b) Rejes qu. 64. pag. 854. Bohnius de Ojfic, Med. dupl. Part. 2. cap. 6. pag. 646. . Ce) Zittmann Med. Crit. cent. 11. cafi. 74. fcf Cent. IV. cafi. 97. Vaterus difip. de ve- nenis p, 7. 8. Quod fiala mors fubitanea 11011 fit indubitatum venefica indi- cium vid Stryk, de Jur. Senfi, difip. 6. cap. 4.11. 30. {d) Bohnius loc. cit.p. 650. §. VIU. Quam multiplex venenatio fit, plurimi, qui de venenis fcripfere (a), adnotarunt ; hinc etiam ab extra fubtili piane modo corpori fano lethiferum venenum infinaari poteft: fiquidem communis mos eft fub vittu &potu talevenenum communicare. (b). Quo magis vero varii Medi- ci venenorum figna incerta, dubia, & aequivoca declarant, eo magis in tali negotio circumfpette verfari convenit ; fiquidem peritia & prudentia filcilius tales difficultates & ambiguitates faperare poteft. Imprimis vero fubtilis ex- tranea venenorum communicatio fatis intricata eft, quemadmodum veftes (e) veneno infici poffunt , ut & libri, chartae, littera? , fubfellia, ocrea? (d): hinc alii de venenis, qua? tattu&olfattu (e) infìciunt, differunt, ahi teftan- tur, quod omnes homines per omnes fenfus(/) venenari poffint ; quod ve- nena cum Clyfteribus, balneis & fuffiiaiigiis infinuari queant : quod concu- bina venenatus effe valeat; quod dente arma venenofa (»), e proximius vulneribus venenum infinuetur: in quibus cafibe corpus delitti non facile invenitur, ut propterea effettus teftetur de fua caufa, & indagatio circum- fpetta effe debeat. Unde fi in fubjetto nihil in contrarium reperitur, & fym- ptomata veneno competentia obfervantur, facilius judicium de veneficio fer- ri poteft. Neque talem decifionem offendere & impedire poteft, quando hiftoriola? (k) circumferuntur de hominibus per ufam venenoforum venena- tis redditis, aut de hominibus veneno nutritis (I) aut quod venenofa fubje- ttaaliquandofìnenoxa comefta fuerint ; aut fi quaeftio proponile,- an ex veneno corpus nutriri poffit (»)? Et licet non omnibus omnia venena Kk 2 fint e ( **> ) ® fint (0), tamen a'potiori facile liquet, quaenam fubjetta homini mortifera exiftant. (a) Zacchias lib. 2. tit. 2. (b) Idem loc. cit. Rejes qu. 63 64. Mea Prax Extemp, cafi. 15. de ìntoxicatione pomorum cif fruttuum Valentini Corp. Jur. med. leg. Part, x.fiett. 5. cafi. 9. p 190./? (e) Arduinus lib 1. */e venenis cap, %. Guaineriusde venenis cap. 12. Ponzettus lib. 7 cflp 2. Rejefius quaft. 6 x -pag. 801,802. {fi) Nicolus Florentinus Sermon 4, Tratt. 4. cap. 5, Guainerius de venenis cap. x. 2. {e) Zacchias lib, 2. tit. 2. qu. 2 ♦ ». 11 -13. Schenkius lib, 7. de venenis. (fi) Zacchias loc cit. ti. 17» (g) Schenkius loc. cit. (fi) Idem loc. cit Horftius de malitiofia ficarificatione. (i) Zacchias lib. 5. tit. 2. quaft. 7. n. 4. Fort. Fidel Rei. Med. lib. 4Jett. 3. e. 2 p.57 5. (&; Rejefius quaft. 6x.p. 817. 818.833. &V<.63.&" 96 p/rg. 2109. Plinius lib. 2.cap 2 Zacch. lib. 2. m. 2. qu. 5. ». 8. Garmannus de miracul. monitor, lib, 2 tit. 2. §.65. (/} Zacutus Lufitanus M. P, H. lib. x. hift. 2 6. quaft. x 6. . (ni) Garmann loc.cit /. 63. A N.C dee x an.2. obfi. 205. Mea Prax. Extemp. ca.fix7.20. Cicuta fine noxa come/la Rejes qu. 63.^ 816. A. N C. dee. l. An. 4. obfi. 106. De affienici efiu innoxio Cardanuslib. 2. contraditt, tr, 2. cap. 7 («) Rejefius quaft. 63. Petificius de venenis n. 7. (fi) Bohnius de Offic Med dupl.part. 2 cap. 6. p. 638. Rejefius quaft 63 p. %x%. 819. B' quaft. 43. p. 517. Bartbolinus Att. Hafniens voi. 2. obf. 20 A. N.C dee. x. an. 2.p. 127. 395^. an. 4. obfi. 207. ibid. Cent. 1. pag. 189. in append. §. IX. Medicis itaque incumbìt, ut venenoforum fubjettorum qua- litates exatte cognitas fibi reddant, quo deinde folidum judicium de illis for- mare queant- Ubi haud requirite ut fubtiliter de illorum particulis differe- re fciant. Sufficit, fi illorum relationem ad corpus humanum vivum,quoad familiarem effettuai, perfpettam habeant ; fiquidem quoad illorum princi- pia & mixtionem adhuc inter ipfos Medicos lis eft. Et quemadmodum communiter de venenis dicitur, quod fapore & odore fint horribilia & ad- verfa(tf), tamen etiam auttores dulcium (b) venenorum mentionem faciunt- Aft haud multam attentionemmeretur, quando venenum in bonum & ma- lum diftmguirur {e). Quare cum illis confentio qui proprie & in communi loquendimodo venenum prò malo d) accipiunr, licer quaedam fubjetta, quae medicamentorum claffiadnumeranda funt,a?quales cum quibusdam venenis affettusbabeanr, dvun cauftico fuo Saie vifeera admodum arrodunr c\ hu- mores ® ( a«0 ® morcs vehementer colliquant acrefolvunt; quod de nonnullis purgantibus <\- diureticis valet, quae ipfa etiam ea propter in arte Medica ufurpanda haud funt : quoniam vero iila ad veneficia vulgo non adhibentur, ita etiam deus- dem hoc loco haud mihi fermo eft. (a) Galentis lib 4 fimpl. cap. 15. Zacch. lib. 2 tit. 2. qu.4. «.7. idem quaft. 7. n. 9. i5 Confiult 2$.11. xx. Rabbi Mofies de venenis Tr. 2. cap. 1. Sennertus Pr. lib 6. part. 5. cap. 3 An venena fint pravi odorisi vid. Cardanus, Mer- curialis, Guainerius, ubi de venenis agunt. F0rt.F1d.Rel.med. l.q.fett.-}, e. 2- p. 572. (b) Rejefius qu 64 p. 8 5 I • (fi) JCti, occafione ubi Vlpianns venenum malum adpellat in Leg.^.ff.^ x.ad Leg. Aquil eandem diftinttionem inter venenum bonum & malum admittunt. vid. Clafienius ali artic, 37. C.C. C. pag \%%. §. 2. Stryk. de Jur. fienf. difip. 6 cap. 4 11 35. Carpzov. Pr Crini, part. x. qu 20 11.2. Zacchias lib. 2. tit 2. qu. 1.11. x 2-14 Bonetus Polyalth. I. 5. cap. 3 5. p. 5 2 7. Feltmann deCadav. infpic. cap. 24 jf. 2. 3. (d) Zacch. I. e. 11. x 6. Feltmann l, e. §. <. §. X. Prout venena differunt quoad gene &fpeciem, dum alia ad minerale, quaedam ad animale, nonnulla ad vegetabile regnum pertaienr, ita Medico intereft, ut diverforum venenorum conditiones, vires & effettus rette agnofcat, quo in cafibe judicialibus non modo ex veris & certis funda- mentis lignificare queat, an venenum alicuipropinatum fuerit? fed & qua- lis forte veneni fpecies ufurpata fit? Licet aliquando cognofei quidem pofiìr, hominem a veneno propinato mortuum fuiffe, quamvis veneni fpecies figni- ficarinon femper poffit (a). Deinde variae venenoforum fubjettorum fpe- cies^ varias etiam adflittiones caufantur. Ita enim v.g. evegetabilibus emi- net Aconitum f. Napellus, Cicuta, Efula, Elleborus aibus, Euphorbium, Hy- ofeiame,Mandragora, Solanumfuriofum , Datura, Cataputia , Turbali, Fungi venenofì &c. E mineralibus Spirirus acidi corrofivi, larga quantitate ingefti, fubjetta antimoniata corrofiva, butyrum antimonii , crocus metailo- rura, Arfenicum, Cadmiafoffilis, Auripigmentum, Mercurius fublimate, aut male pra?cipitatus , aut minus rite calcificate, varia cruda & imper- fetta fubjetta mineralia cuprea &c. Ex animalibus Cantharides, Araneus, Serpentes e locis calidioribus advetti, Vipera?, Scorpiones, Tarandula?, ani- malia rabida, ipfe homo iracundus & furiofus, cujus morie aeque pernicio- fus eft j qaa? diverfa? fpecies venenorum diverfos effettus lethiferos exferunt, Et cum prò differentia locorum diverfae tales fpecies propinante 3 ita ad mi- nùnujn generica (e) venenorum indoles cognita effe debet, Kkì {a) Zite* ■© (»«*) « (» ©ifft nominatur a Mathcfìo in Sarepta p. 430. quirefiert, quod ah ex- halatiòne 'tifumo Cobalti nec nonfiabulofio vapore Doti @fc. $♦ XIX. Venenofis Subjettìs fubinde merito annumerate Aurì- jigmeritttrn, quod quidem non cura Arfenico flavo confundendum, fed fe- cundum Beccherum, Kircherum, Albinum aliosqae prò nativo quodam fub- jetto habendum eft : fiquidem in metallifodinis Misnicis interdum reperi* tur, ubi minerà? Cobaltica? inveniuntur. Et quamvis Aeipigmentum fub- inde eum-Sandaraca & Rifigallo aeque minus confundi debeat, tamen in Me- dicina Forenfi eo non advertitur, fed potius quaeritur: An illud fubjettum perniciofum fit ? Quod vero jam attu damnum dederit & inftar veneni ef- fettumperniciofumediderit,in variis cafibus Medicis demonftratum eft (a) Neque etiam ratio deeft, ubi ex inimica Sulpheis in Auripigraento h-aen- ns qualitate fatis folide & fufficienter demonftrari poteft, quod auripigmen* «umcorpeinuniano valde perniciofuin fit, proptereaque venenorum nu- mero ® ( a69 ) e mero inferi & àccenferi mereatur: quemadmodum ex eo minime virulen- tia in auripigmento in dubium vocari poteft, quia non tanto gradu, ac ar- fenicum nocet, aut quia de copiofo fulphure participat. Nam & ipfum hoc crudum & copiofum fulphur corporis integritati inimicum eft, quod de fimilibus fulphuribus metallicis in genere valet (b), cujusmodi fpecimen in fulphure ilio crudiori antimonii habeme. Neque argumentatiò valet : fi auripigmentum aliquando cani nullam attulit noxam, ergo homini non eft perniciofum. Si aeipigmentum moloffo non naicivum eft, ergo etiam ca- tello non erit nocivum. Si in minori quantitate dainnum non dedit,er- go non dabit in majori &c. Contra vero experientia docet, quod auripig- mentum ad 3ij-iìj cani jejuno ftomacho oblatum perinde valdeinfenfum fit. (a) Borrkhius Med. Septentr. Voi. 2. pag. 370. ZittmannusMed. Crit. Cent. i« cafi. 42. Wepfierusde Cicut. Aquat.pag 282 fieqq, Foreftus lib. 17. obfi. x ?• A.N. C. Dee. t.An. 6. obfi 137. Schenck. lib. 7. de venenis &'fiofftlibus tit. de auripigmento obfi x. Welfichius de rationali vulner. lethal, judicio pag. 194* Valentin Pand. Part. x. Sett. 3. Cafi. 26. Fuchfius de Campo fit. medicamen- tor. pag. 353. Ludovici inpharmacia modem, fiecul. accommodata. Ett- muller Comment. ad Schrceder. Wedel in Amoenitat.Mat.Med. Vateru*, Jonftonius, Zacutus, Pravotius, Athanafi. Kircherus Mund.fiubterr lib.y. fiett. 2. cap. 2. dicit : novi pittore* ^ui eo, quod inter pingendum penicillur» auripigmento infi'ettum ore,ex mala confiuetudinejiutiusdetinuiff'entjjorr.en- do* z5pianeexitialesmorbosincurrerint. confi.Sett. 3. c.2. (b) Kircherus loc. cit. lib, 9. Sett. 2. cap. x. &? Sett. 3. cap. 1.2. Confientientibus plurimis Chymicis. §. XX. DeCryftallisLunae,Lap.infernal, Butyr. Antimonii, aliis Chiregorumcorrofìvis,Cr€cis Veneris & fimilibus aeruginofis fubjettis mul- ta hoc loco inferere vix neceffe eft: cum horum fubjettorum externas effettus corrofivus'facile teftetur, quod internus illorum ufus eo citius perniciofus fit, eademque propterea venenoforum numero adfcribi mereante. Quare «ruginofa fubjetta Auttores (a) male commendant: fiquidem Venerea reme- dia mox periculofam naufeam, extremas cardialgias., fufpettos vomitus, alia- que prava excitant pathemata. Saturnina rernedia, licet non confeftim per- niciem fuam exferant, tamen perinde gravia damna corpori minante, dura non modo aUquando corrofivavirrarepraedita, periculofiflìmos ìpasmos, tor- mina & inde orientes fanguinis ftafes, quid-quod confequentes inflammatio- nes, gangraenam & fphacelum in ventriculo & inteftinis caufantur, fed & ali- bi pertinaces vifeerum occlufionesprovocant, ex quibus neceffariarum fun- ttionum natealium in abdomine fuccceffe rafTkminate, vifeerum obftru- ttionesinviranrur, ut tandem tabes, hettica, aridura, paralyfis & miferanda LI 3 niors ® (*7o ) # mors (£) confequatur. Huc pertinent illi opificiarii, quifumos Saturni & Lithargyrii multum ingerunt mit ^Cl$(5ttlirtg, Der^efdffc , ut ita talia Sa- turnina interne & externe noxam (e) parare foleant. Perniciofuni etiam internum eft fubjettum Saccharum Saturni, quod nullus circumfpettus Me- dicus adhibere folet; quantum vero damni interne adhibitura illud adferat attentis, peritis & circumfpettis artificibus incognitum effe haud poteft. (a) De /Eruqine Franciscu* Joel dicit : intra corpus ajfumta arugo perniciofia in- fert Symptomata. Statini enimguttur conftringit, arterias pulmonum ob- ftruit,viasrefipirationis intercipit, violenterfu/focata) extinguit,invcntriculo autem exiftens violentas excitat vomitioncs. Conf. Bonetus in Polyaltb. loa cit. pag. 555 556» ubi de venereis bisce fiubjettis trattai. (b) Mea Prax. Extempor. Cafu ultim.de vinisfiucatis, &Ù\ì)ta>$ke lib. 7. cafu io. (e) Boyetus loc.citat.p. 558. J. XXI. Praeter haec venenofa Subjetta ad minerale Regnum fpettan- tia, dantur etiam diverfa ex Vegetabili Regno pròvenientia, qua? inrerdum malo animo & dolo aliquando ex infeitia offeruntur &ingeruntur. Huc per- tinet Aconitum & Napellus, quorum noxam Auttores (a) paffim explicant. Caufatur vero tale fubjettum lethalia fymptomata, & licet per inaia guf lui ali- quam dulcedinem adferat, mox tamen caufticam fuam teftatur acrimoniam ; fiquidem abhinc fauces & ventriculus aduftione qaadam comprante, labia intumefeunr, lingua & facies inturgecunt, oculiprominent, corripitpettoris gravitas , ftrangulatio, fumma anxietas, cordis compreffio, partium tremor, vertigo, dolor rotius corporis ofteocope, fudor frigidus, pulfus inter- tnittens, fyncopes, horror, mania, lethargus aut convulfiones, vomitus, diarrhcea, labia & lingua infiammante atque intumefeunt, oculi protube- rant, aliquando corpus inftar hydropicorum inflate & livido colore defee- datur (b), accidit quandoque vomitus fanguinis (e), & fi ejusmodi homines mortis periculum evadunt, hettica (d) fupervenit. Quod vero hiftorias (e) illas attinet, qua? referunt, quod cum Napello homines quidam nutriti fue- rint, illa? adhuc accurata & perfpicua indigent interpretatione. (a) Valentini Corp. Jur. Med. Leg. Pandett. Part. x, Sett. 6. caf, 26. Sennertus Pr. lib. 6. Part. 7. cap, 3. Wepfierus de Cicuta Aquat, cap. XI. de napello pag. 176.fieq. Matthiolu* in Dioficoridem lib. 4. cap. 73. Jonftonius Tav- matograph. Claff. 5. cap. 3 o.fibl. 212. Schenk. lib. 7. de venenis ex pianti* obfi, 7. & timi, de radicibus obfi. 4. Camerarius in Sylloge memorabil. Cent. 3. pag. 62.fiqq, A. N,C. dee. x.an.2, obfi. 42. cumficholio. (Napelli odor et- iam perniciofus declaratur ibidem, obfi. 78.pag. 148.) Bonetus in Polyalthe loc.cit.p. s66.fqq, ZorniusBotami,MedJFort,Fidel,Relat.Med.l^fett.}. r,s.p.573. (b)re- ® ( 271 ) & (b) referente Francifco Jocl in Praxi. (e) Bonetus Medichi. Septentr, voi 2.p. 356» (d) Bonetus Polyalthe loc. cit.p. 567. (e) Rejefius quaft. 63.p. 823. §. XXII. Deinde inter venena vegetabilia eminet etiam Socratis ve- nenum, quod Cicuta audit & qua? inter veteres cum Napello (tfjconfundi- tnr. Speciale tamen venenum vegetabile eft, licet fuccum cicuta? innoxie hauftum quaedam referant hiftoria? (b) : interim alii ipfius virulentiam (e) fuf- ficienter comprobarunt. Comitantur vero cicuta? ingeftionem convulfìones, urinae immodica exeretio, vehementiffimi conatus vomendi, faucium ftran- gùlatìo, fingultus, extrema anguftia, rubor & inflatio faciei, vertigo & hor- renda temulentia, ardor fummus ventriculi, inflatio abdominis, delirium ebriofum: Differunt tamen fymptomata prò differentia aetatis, fexus, tem- peramenti , aliarumque fp^cialium circumftantiarum, ut plenior hiftoria ex Wepfero colligi poteft. Denique ài variis fubjettis haec cicuta etiam narco- ticam (d) efficaciam exferuit. (a) Rejefius Camp. Elyfi quaft. 6 3. p. 8 2 3. (b) A.N.C.dee. x.an.4.obfi 106. Rejes.l.c.p.%x6. Galenus lib. 3 fimpl. e. x%, Renealmtts obfiervat. Medie. 3. & 4 (e) Wepfierus de Cicut. Aquat. Cardanus de Venenis lib. x. cap. 2. Schenkius lib. 7. de venenis &plantis obfi. 4. 5. Sennertus Pr. lib. 6.part. 7. cap. 6. Tra- gus de Stirpibus l.x e. x 5 9. Wedel. de Medicamentor.fiaeult lib. 2. Sett.2. cap. xo. Heìlwig. in Difip. de Antim Cicut. \$c. cap. 2. Fort. Fidel. loc.cit. SSrefi(. @ef($. 19.93erf.p. 285. Ido Wolfius obfi, med. chir. Lib. x. obfi. 34.p. xxx. Cicuta incautius in cibum adhibita. (d) Simon Pan li defebribus malignis n. 2. fiqq. Amatus Lu/ttanus Cent. V. curat. 98- De delirio ex tifiu Cicuta via. Kircherus de pefte fiett.2. §. XXIII. Praeterea Mandragora, Datura, Opium crudum Hyofcia- mus, Solanum ÓVc. Senfus & morasobnubilant, & in fubjettis Plethoricis, aut qua? irregularibefanguinis commotionibus obnoxia funt, peffimos im- mo aliquando lethiferos effettus eden, praecipue vero ha? inimica? Species confufum foporem & miras mentis alienationes fummas anguftias inquietu- dines &c. poft fé trahunt, ut ubique periculofiffimi inde oriantur effettus. Deinde Regnum vegetabile tales etiam poffidet fpecies , qua? caufticos fuccos continent, quibuscum perniciem fuam exferunt , ut flint: Lina- ria, Efala, Euphorbium , Gum. Gutta?, Jalapp. Colocynthis, Catapu- tia , Arthanita , Anthora recens, Squilla recens , Mezereum, Lau- reola , Scammonium erud. Elleborus albus, Fungi venenofi (a)> Et quot non perindevenena ex animali Regno prodeunt? Quid hominis iratimor- ® ( 2/2 ) ® fus adferat damnì, aeque hiftoria? ( b) teftantur ; qua? ex Serpentum , Vipera- rum, Bufonum, Araneorum, Canum & Luporum rabidorum, Canthariden *elatione ad hominem damna eveniant, paffim explicatum eft. (e) (a) De talibus fungis venenofis feorfim egerunt Dodonaus Lib. x$,c. 24. Schenck lib. 7. loc. cit. ubiplures alios allegat auttores, Cardanus de tuenda Salutate lib 2. cap. 47. Botallus in appendice ad lib, de Medici cY agrogrum muHere. Defungo ftrangulatorio. Foreftus lib. io. obf. xx6.Zomius Botanol. Medi- ca , Sennertus Pr. lib. 6. part. 7. cap 2. Vida* Vidius de Curat.getteratim lib. 2. cap. 3 Bonetus in Sepulcret. Anat lib. 4-fiett x o. obfi. 5. pop. 463, Ex ufiutalium fiungorum proveniunt periculafuffbcationis ant Strangulationis , ventriculi inflatio, Singultus, ventriculi & inteftinorum tonnina color ex- ternus paUidus, Urina fiuppre/fio, fiuperficiei rigor W fiudor frigidus, pàl- fius debilis'tf ina qualis t Syncopes, convulfiones, fiopores. deliria conf. Fort Fidel.l.c. J' (b) Hildanus cent. x. obfi. 84. cent. 4. obfi. 87. (e) Mea Prax, Extemp. fub pecul, titul. Schenck. lib. 7. de veneni* ex animolibus Bonetti*inPolyalthe lib. 5. cap. 37. Rejesquafi. 61.63. Zacchias lib. 2. tit. 2. quaft. 9. 11 xi. Sennertus Pr Uh. 6. part 8. ubi de venenatis animolibus dijferit. Vaterus dijj'ert. de venenis jf. 2 2. Fidelis l.c.p. 572. 7- XXIV. Priusquam de Veneficiis Judicium formete, pra?ftat ma- gno ftudio omnes circumftantias folliate inquirere , inprimis vero fubjetti a?grotantis aut defuntti 1) aetatem. 2) fexum, 3) temperamentum, 4) vires, 5) vita? genus, 6) Senfibilitatem, 7) ftatum corporis , an ejusmodi homines fani, an valetudinarii antea fuerint? (Siquidem in valetudinariis ve- neni dignotio difficilis (a) eft) 8) quo tempore diei venenum alicui propina- tum fuerit? (9) quamdiuquisquam venenum in corpore continuerà? io)an ante veneni affumtionem nihil morbidi fenferit ? 11) quantum temporis poft venenum hauftum praeterlapfum fit, ubi fufpetta ingruerunt fymptomata? 12) quantum quisquam afiumferit de cibo aut potu venenofo ? 13) qualem guftum perceperit de potu venenato aut cibo? 14) quomodo poft hauftum venenum talis homo trattate fuerit? 15) an aliquid poft affumtum venenum hauferit? 16) quodnam illud fuerit ? an calidum , an frigidum? an Aqua anVinum, an Spirite ardens,an Lac? &c. 17) an mox poft venenum affumtum, medicamenta ufurparit : 18) qualia illa fuerint? 19) quo vehiculo venenum alicui propinatum fuerit ? 20) an fubjettum illud plethoricumfuerit? 21) an cholericum, autcacochymicum ? 22) an cum, fub, aut fine animi pathematibus cuidam venenum propinatum fue- rit? 23) quamdiu potionatus poft affumtum venenum aegrotaverit & vi- tam protraxerit? 24) de quibus pathematibus ex praefumto venefìcio ortis ipfe # ( 273 ) • ipfe maxi me conqueftus fuerit? 25)fub'quibus pathematibus ipfe mortuus (it? 26) an ante veneni propinationem ipfe ex alia occafione gravioribus ani- mi affettibuscommotus fuerit, velut ira, terrore autgravia?rumna?27)quale regimen ipfi poft propinatum venenum adhibitum fuerit? 28) an ante pra?' fumtum veneficium talis homo errorem quendam in dia?ta commiferit ? 2 9; in praecipue ante tale praefumtum veneficium de cjuibusdam abdominis ad- flittlonibus conqueftus f uèr i t ? quae deinde aliquo modo cum fy mptomatibn ? ex veneficio derivatis, z-..:x venire poffunt?30) an venenatus Vomitum cxner- 1 us fit? 3 1) qualim ipfe materiam evomuerit?^) 32) & denique, an fub hac adflifiioncperifuraMedicea anMedieaftros,aliaque confuta adnànicula ad- hibuerit ? (a) Bohnius de o/fi;. Med. dupl.part 2,p. 652. Demoni exadvcrfa valetudine $5 non a veneficio imputato Fifi;ber refiponfi. pratt. &fioreufi. 2 7. (b) Fort. Fidelis Relat. Med. I. 4. feci. 3. e. ».p. 5 74. $. XXV. Qnod vero nuncgeneralia figna attinet, quae Intoxicatip- nem five venenationem aut potionationemprodunt, tunc in vivo homine fequentia annotanda funt, (*) 1) aliquando faporadverfus occurrit (ut in prse-i cedentibus monitum) illius efculenti aepotulenti,cum quo venenum com- municatum fue-at. 2)ardorinfauribe& Oefophago. 3)autfaucium& gula? fingularis ariditas & afperitas , 4) ftrangulatoria faucium conftrittio. 5) ex- trema anguftia. 6) adverfiffima naufea cum fumma cardialgia conjuntta, 7) ventriculi ardor urens. 8)ventriculi dolores morficantes. 9) inteftinorum cirudeliifimatormina, dilacerationem aliquam comminantia. io) canate an- xiivomendi. 11) vomitus dolorifici & cum extremis anguftiis conjuntti. 12) internus urens ardor. 13) fitis incxtinguibilis. i4)alvicontumaciffima oc- clufio. 15) Urina? pcrtinax fuppreffio, 16) Singultus. 17) Saffocativadia- phragmatis conftrittio, 1 8) extrema refpicandi difficultas. 19) periculofa & fufpetta tuffis,fubitanee ingruens 20) dejettio alvi biliofa, aut 21) cruenta cum extremis doloribus lancinatoriis conjuntta, 22) tenesmi pertinaces ac con- fidi. (*) De vene-ifignis in Us, qui adhuc vivum, Rod. a Caftro Polit. Med. lib. 4; cap. x o. §. XXVI. Hifce accedunt,23) ominofa inflatio abdominis, quafi rupturam comminans. 24) Syncopes. 25) Subito & inopinato tota rerum facies cum potionato tali homine mutarar, ut in extremo vita? pericuio verfe-' tur. 26)ruttusfetidi: 27) materia? tetra? evomitio. 28) extremorum rigor &frigas. 29) Sudor frigidus. 30) inflatio colli &faciei. 31) oculorum prò-- tuberantia. 3 2) ocuh torvi- 3 3) vultus morofus & terribilis. 34) facies * pallida Mm 35)pul- ® ( 274 ) 9 5 5)pulfusdebilis, depreffus, confufus, inaequalis, intermittens. 36) Lin- gua? inflatio 37) faucium& linguae inflammatio& denigratio. 3 8) vertigo ex- rrema, 39)micula? &fcintilla?ante oculosobverfantes. 40) deliria, 41) con- vulfiones42)extremaviriumproftratio. 43) tremor cordis & membrorum. 44) aut partium paralyfis. 45) ftupor mentis. 46) labiorum nigredo. Qua fint communio venenorum indicia ante obitum, quave cujus que propria vid. Fort. Fidelis Relat. Med. lib. 4-fiett. 3. e. 2.p. 571 .fiq. De fignis veneni vid. Bravo Confiultat. Med. VI.§. ].p. 270. De vene::» ape damonis communi- cato fufpicio. ibid. jf. 4. p. 2 71. §. XXVII. Huc fpettant praeterea 47) intumefeentia corporis exter- ni. 48) efflorefeentia macularura lividarum & variegatarum in corpore ex- terno. 49)ofcitationes fufpetta?. joìLivorungvium* 5i)hebetudofenfuum. $2) Cordis palpitata) 53) Haemorrhagiae. 54) ardor Urinar 55) torpor & fomnolentia. 56) extrema aliquando inquietudo , &($ ftct) Dl'e^ttancf en uOt Sftl^f] nidjt Ul laffen mifjcn, 57) venarum in capite livor & intumefeentia. jg) confufi motus febriles. 59) partium repentina contrattura 60) Hyper* catharfes & Hyperemefes. 61 ) Renum dolor. 62) Obmutefcentia. 63) Con- ftrittio pettoris. 64) ventriculi rofiones perpetua? 65) vox murmurofa. 66) fiicies livida & cedematofa. 67) oculorum contorno. 68) illorum prolapfus. 69) fetor e corpore adhuc exfpirans. 70 ) ptyalifmus mox poft affumtum venenum occefans. 71) fervor & ardor interdum ex ore exfpirans 72) di- gitorum contrattio, 73) labiorum tremor (^), & denique 74) confeffio ve- nenati, quod cum cibo aut potu aliquid virulenti acceperit (£). (a) de talibus fignis Welficbius in rationali vulnerum examine cap, 17 : in quo de fignis lethalitatis in Us, qui veneno extinttifiunt, differita, dicit: p. ìgf. qua, fi absque manifefto cauffa, & occafione provenerint, veneni fin/pici^ eft. (b) Vti occurrit in Cafiu Ammanni Med.Crit.ca.fi. 60. p. 369. § XXVIII. Hattene recenfita figna, in fubjettis adhuc vivis ob- fervanda & concilianda funt, qua? vero prorade prò diverfitate fpecierum vi- rulentarum & perfonarum porionararum diferepant. Neque quidem fingu- gula haec figna in fingulis adeffe folent, fed tantum illa ex fingulis obfervatio- nibus colletta ad judicium, de veneficio formandum, inferviunt. Quare prudentiae, peritia? &attentioni Medici relinquitur, ut exjufta talium figno- rum conciliatione tx relatione exattum deinde decifum defufpetto veneficio ipftituat. Quemadmodum multi probati viri generaha talia venenorum fi- gna defcribunt. {a). Allegantur tamen paffim particulares Cafus (b), qui aliquo modo ab una & altera praedittarum circumftantiarum diferepare vi- dentur, uti etiam alicubi quaeftio ventilarur (*) : an venera indicia in aegroto &de- ® (27$) 1® Se defuntto fé prodere debeant? Prolnde fpecìalia ven?na etiam fpecìalia caufantur Symptomata (d), id quod ex parte ex praecedentibus pater Atta- men in decidendo veneficio praeter pra?dittas cautelas etiam praeftat, figna an- tecedentia, concurrentia, praefentia & confequentia prudenter conciliare, ne- que illa feparatim, fed collettive (e) dijudicare. Denique paffim tales illati Veneficii cafus legales recenfentur. (/) (a) Zacchias lib. 2. tit. 2. quaft. 6. & 7. & Confil 12. n. 2. 3. Fortunatus Fidelis relat.med.lib.4. fiett. 3. cap 2. Sennertus Pr. lib. 6. part. 5. e. y.& lib. j. part. 2. c.2. Rejes Camp. Elyfi.juc.qii. 6 x. & 64. n. 1 g. Welfiehius in ra- tional.vulner.lethal. exam.cap. X7, Amannus Pr. vuln.lethal. decad. 6. hi- ftor. 2. Bartbolinus cent. 2. hiftor. x%. Salmuth cent, x obf. 9. Ballonius Paradoxo 14. Bohnius deofific. med. dupl. part, 2. e. 6. p. 643.644. 65 3. Bo- netus fepulcret. anatom. lib. 3 .fiett. 7. obfi. 2.4.17. Valentini Pandett. part. 1, fiett. 3. cafi. 18. & Novell, caf. 17. De Heredia iti Tribunali Me di co-Magico flat.xi). artic. 6. Cardanus, Metxurialis,Ardoytiis, Guainarius, Ponzettus &f qui pàffìm de venenis egerunt. (1>) De arfenico fine inflanimatione necante confier, Zittmannus Med. crit. cent. 3, obfi 126. De veneficio fine intumeftentia corporis & externis fignis tu avto- chiro poft graves vomitus brevi demortuo vicL Zittmannus cent. 4 cafi'9. De veneficio arficnicali ex cruentatione cadaveris adprafientiamfiufipetteprafumto vid. Valentini Novell, cafi, 17» (e) Zittmannus loc cit. p. 1443. (d) Zacchias lib. 2. tit. 2.quaft. 6. n. 9. Fort.Fidel.l.c. (e) Welfiehius, qui antecedentia^prafientiafìgna annotarejubet in rationali vuln. lethal judicio cap. 17. (/) Valentini pandett. part. x.fiett, 3. cafi, 2 1-30. Ammannus med. crit. cafi, 60. p- 386./^. Harprecbt confil. crini, confil. 29. p. 466. de crimine uxoricida per venenum. E JCtis de fignis veneni porretti agir Feltmann. de Cadav. in- fipic. e, 2 3. * §. XXIX. Ordo nunc requirit, ut illa figna, qua? in defunttis po- tionatis obfervantur, &fub jufta conciliatione ad acceatum judicium fòr- mandum pertinent, commemorem. Horum fignorum etiam fequentia funt adnotanda 1) quando in ventriculoinfolita materia, qua? prò veneno propi- nato adeoque corpore delitti habetur, invenitur. 2) Quando cum tali ma- teria experimenta inftituunte, ut vel animali alicui ad devorandum praebea- tur (a), indeque etiam illud brevi emoritur, vel quando illa materia prò arfeni- co habetur, adeoque patella?, ferro aut prunis candentibus injicitur, ubi non modo ca?rulcamflammam emittit, fed& odtì$em acidulum alliaceum fpargit, aut fiaurip'igmentum fuerit,ut illud fulphurea 'flammula fimilique odore fé prodat. 3) Quando in defuntto obfervantur fauces, oefophage, ventricu- lus, pylorus & inteftina erofa, infiammata, maculis lividis nigricantibe pur- Mm 2 pureis e ( 27* ) @ peeis confperfa, aut 4) fphacelata, fetida, qux facile a fé inviccm divelli poffunt 5)quando, iniisdem liquamenfcetidum, lividura aut fiavcfcens re- peritur. (a) Fort. Fidelis Relat. Med. I. 4 fiett. 3. e. 2. p. 5-4. Qua poft obitum affiniti Veneni indie':a prabeanttir , Fort. Fid. Relat. Mcd. I. 4. fiett, 3. e. 3. De ve- neni figxis in mtrtuis, Rad a Caftro l. e. §. XXX. Huc porro fpettat 6) quando abdomen eft valde inflatum, ut rupturam comminetur. 7) quando inteftina flatibus valde funt repleta. 8) quando univerfum corpus horrendum in modum intumefeit, ut fimul tota figura humana (a) evanefeat. 9) confpiciuntur etiam varia? macula? divertì coloris in fuperficie corporis. 10J maxime vero indorfo, pedibus ÓV circa pra?cordia livida?, nigricantes (b) tales macula? adparent. 11) Quando cada- vernon modo varium Colorem adfumit, fed & in putrilaginem fubito ruit, & deteftandum fetorem (e) fpargit : accedit 12) extrema corporis laxitas & colliquatio, cum putrido fetore (d) conjuntta, aliquando cefophage, ventri- culus ÓV inteftina praeter modum corrugata ÓV quafi adulta funt : 13) ungues poft mortem nigricant (e), immo 14) facile avelli poffunt 1 5)eóVcapilliex omnibus locis , ubi antea haeferant, excidunt, aut facili opera evelli poftìnt, ficut óV illi, qui potionationem fuperarunt, depilationem (/) talem experi- unmr. (a) Garmannus de mir. mort. I. x. tit. %. jf 8. Bartbolinus cent. 2. bift. x %s\$ Att, Hafinienfivoi 4. obf. 3 6. Binninger cent.4, obf. 1 oo* (b. Garinannus lib. 2. tit. 1 §. X7-fiqq. (e) Galenus de loc. affici. lib. 6. cap. 5. (d) Galenus de medicament fimpl. fiacult. lib. 3. cap. x%. Cardanus de venenis lib, 3 cap. 13. (e) Cardanus loc cit. (fi) referente Nicolo cY Ponzato, conf. Rejes qu. 64. p. 849. Zacchias lib. 2, tit. 2. qu, 7. 11. 39 & confil. x 3. n. 18. §. XXXI. Prioribe fignis adhuc annumerari debent* 17) Si in ventrìculo aliquando rzipeniurperfecla perforatio a) 1 g) fanguis in univerfo corpore coagulate, nigricans, fetidus aut piane corruptus eft. io) reperite in pericardio liquamen fkvefcens atque fetidum. 20 ) Reliqua interiora corporis vifeera eminenti putrilaginis gradu funt obfita, 21) ut óVmaculis ni- grìcantibus 22) aut puftulis éVhvdatidibus cum flavefeente fetido liquore re- fextis praedita, 23) cor confpidte flaccidum, 24) fanguis in ventriculis cor- dis ater & valde coagulate è) eli, 25) hepar eximia nigredine obduttum 26) loca genitalia funt tumida ÓV nigricantia (e) 27) aliquando in ventriculo adhuc ingefturn venenum (d) reperite^ ex quo tanto certius ad veneficium tale @ ( *77 ) ® tale concludere licct,' quamvis non femper neceffe fit, uthoc Venenum in fubftantia reDeriatur, modo plurima reliqua figna concurrant: fiquidem tale venenum, quando multi vomitus praecurrunt, exigua adhuc quantitate in ventriculo rcmanere folet, quaeportio inter plicas ÓV rugas ventriculi ÓV in- teftinorum abforberi (e) poteft, 28)aliquandooblervatur fingularis'corruga- tio membr;;narum, pra:c; p ne fi Aqua fortis, oleum vitrioli ÓVc. magna quanti- tate ingerufttur, iniiTio 29)efchara (fi) in ventriculo, cefophago ÓV intefti- nis fkvefc.e & nigricans aliquando occurrit. aliquando ha? partes a fuccefliva* erofione tximie tenera?ac graciles redditae comparent, ut facillime difcerpi queant. 30) cmanat faepius ex ore fetidum liquamen. 31) fupervenit quan- doque difruptio abdominis aut variarum regionum in fuperficie corporis. Denique 32) confpiciunrar nonnunquam velica? majores in peripheria cum humore fLivo ÓVatro refertae. Et de talibus etiam hattcnus commemorafis fignis varia occafione Auttores (g) differunt. Reliqua vero experimenta, qua? paffim recenfentur(^), non femper fide digna funt. (a) rcìttiuificr.r hujus cafus, ubi cum celeberrimo D.D. Stahlio Ann. 170:. ad. eram vifitottoni & fiettioni fiabri ferrarti, chreuico morbo definiteli cui ante aliquot annos propinatum fuerat venenum, quod vero ipfie finevita difpendio fuperaverat. Abbine vero usque ad finem vita valetudinaritis fuerat: In illius ventriculo b" quidem circa pylorum ederat fiorameli magnitudineperi- phcriam ternarii aquan*, cum fatis robnfto callo pr ce dittati t ex quo cibi multi intra abAumims cavitatem e/fluebaut, variisquecoiifitfisjytnptomatibusmor- bni'is anfam prabelant. Qua agrotatio ficut ab ingefto veneno ortum traxe- rat, ita boefioratiteli repcrtuv! Imicvenenoadfieribi rlevit. confi. A. N.C. dee. 1. an. 2. off. 229. de fior amine in ventricide demortui reperto. (b) Foreftuslib.^o.obfix. (e) Salmuth. Cent, x. obfi. 1 o. Zittmann Med. Crit Cent. 1. cafi. 62. id) Garmunnttsdemir. mort.'lib. 2. tit. 1. jf. 20. 21. (e) bine Vaterus difip. de venenis jf. 20. dicit: uti quidem ex veneni inventi aie de potionatione nullum amplius dubium remanet, ita tamen a dii'cttu illius ai negationem potionationis concludere non licet. TamiUum enim Auritiq- menti, Mercurii fiublimati, Opii, aut fimilium inter ventriculi rugas £f magmata facile occultatur, nulla prorfus arte fieparandum aut . oheu- dum. ( f) Cor-da iins de venenis Uh. 3. e. 13. (g) Sennertus Pr. lib. 6. P. 5. qu.5. e. 4. Garmannus le. /. 2. tit. 1. §, xf.fiqq. Rejes Camp. Elyf qu. 64. «.21. Ammannus Prax. vuln. lethal. dee. 5. hift. 1 o. fVelfichius in rational. vuln. lethal.judic. cap. 17. Bohnius de Offìc. med. dupl.part 2. cap 6. p.644. Zacchias lib. 2. tit. 2. qu. 7. n, 30-36. Va- lennni C.J.M.L.ff'.Part. x.fiett. 3. cafi 19, j>. 117. Mea Prax,Extemp. caf.if.$.}.6- Mmj (b)v.g. ® ( 278 ) m (h) v.g. quod Cor venenatorum comburi haudvaleat ; quod bruta talia cadavera non arrodaut&c. vid. Zacchias & mea Prax. Extemp. loc.cit. Fort.Fide- lis Relat. Med. lib. 4. fiett. 3. e. 4. §. XXXII. Quam grave itaque eft veneficii crimen, eo magis caute cum venenoforum fubjettorumvenditione procedere convenit. Unde con- ftitutiones&Ordinespharraaciarumid communiter praecipiunt, ne cminen- tius venenofa facile diftribuantur & vendantur : fiquidem Pharmacopaei inpromeritam pcenam(tf) incidunt,qui contra talia decreta fuperiorum pec- canr. Immo pcena Legis Cornei, (^)tenetur, qui hominis necandi caufa ve- nenum piane confecit. Quid quod ICti (e) decernunt, quod Medicus , qui filio venenum dedir, ut patrem occidat, ultimo etiam fupplicio adficien- dusfav Et quoniam cum variis fie dittis remediis, aliquando aeque pernici- oli provocante effettus, qui quandoque venenorum operationibe admo- dum quadrant : hinc pharmocopaei talia medicamina non promif:ue (d, ven- dere debent, ficut in genere illi fufpettis perfonis nihil, quod aliquo modo in perniciem trahi poteft porrigere debent. \e~) Quod inter alia etiam de medica- mentis abortum (f) provocantibus valet.Proindenotandum eft, quod ICti non modo medicorum indiciis & judiciis de veneficiisnitantur , fed quod prò fuo foro p eculi aria (g) adhuc indicia obfervare ÓV commendare foleant, de qui- bus vero nobis agere haud convenit» Quod denique morbos attinet, qui ve- nenum fuperatum excipere folent, tunc de illis agere hoc loco non confert, licet paffim hattenus recenfiti Auttores, qui de venenis fcripferunt, illorum etiam mentionem injiciant. Unde pra?miffa? confiderationes ad Forenfem Veneficii trattationem fatisfaciunt. (a) talem hdicrom venenipropalationem &f venditionemprohibetartic. C.C.C. (£$ feflen au$ ì>k D&tigFriKH an jeDcn Orten bit 3lpot&tcrcn, in &t\ùhì> ua&^po nt\)wm,bai fte niemfin& ® ffc rerfauffen nocO jujfellcn ot)ne 2ln$eiflimg, !8ormifTcit i:no (grlanbcn &cr;"elfeeti Obl$0fcit. conf, Stephan. in hunc hc.p. 66 & Man. zius in eundem locum p. 129. 11.17* dicit: quamvis pbarmacopais non fit vetitum pbarmaca bonacS'malo, immo ipfia etiam v&iena habere, nihilomi- \ titis quia propter periculum caute eft agendum, non debent ea indiffèrenter di- ftribui, aut aliis, quamiis, qui ea ad fialutem comparare pot/uut di- vendi. Addit ipfie auttor n. x%- quinam depunitione illorum egerint qui contraprohibitionemvenenavendunt. confi, qua de hacvenditione venenorum differit in hunc artic. Clafienius pag. 189 190. Carpz. in Pr. Crim. quaft. 20. ». 4 - 7. Zacchias lib. 2. tit. 2. quaft. x 2 fub titul. quorum pracivue veneno- rum commercium interdicendum ? Beyer in delineatione Jur. Crim. ad hunc artic. 37. dicit. perfonis ignotis &fiufipettisvenenum tradere non licet nota vero perfipettaque honeftati* viris, quoties ipfi oblato Cbirographoty in- dicato ® ( 279 ) $ dicata cau/h venenum petunt, absqucmagi/Iratuspraficitu grati/icaripinmfi- fium eft. Quo fipettat adfiertum Ludovici iti bone artic. p. 59. hodie prafiei- tusie7 confienfius magiflratusnon fiemper pracifie exigitur, quod etiam nimis diffìcile effet. Interim tamen venena illis/alt em vendendo, qui proba & emendata vita, & hoc nomine pharmacopceis noti fiunt. Ergofifiamula b anciil:svenena emere volunt, fichedttlam a Dominoconficriptamproducerete- nentur , quamvis & in hoc Cafu cauti effe debeantpharmacopai, nedecipian- r.'ir. Huc usque verbo Auttoris, qui infiup&r provocai ad Decretum ordinis politici Ducatus Magdeb de an. 1688- cap, 25. jf. 49. confi. &ht\\%\. ^teufjl. Medicinal~Qtvmi'i\ $-n.p 9. bie 3Jpotbeefer ralleri or>ne ©utbcjtnDcn «no SfiBiflfri OCrer Medicorum feine pnrgantia, vomitoria ttftl trcÌbctit)C ftcrcFtf Medicamenta otot Optata, t\t\\\)tv\^X ©.fft Cine itjten OfficimW Vcrfaufcn ober abfolgen Ialiti ber; (>ot>cc u;b unausbk'blicfyct S8c|lri'jfunq. id reveri- tur p. 25. tu trr 2lpo(l)eJet Drbnung jf. 2. &"p. 30. jf. 8. coh/ verta p. 30. (£)K Venena unb $f fft lift fìtj) ffibren^e materialia. Ex bis Uquet, qnod maxima cautela pharmacopceis, materialifiis, aliisve mercatoribusfit injuiu genda quoad prafientem circumflantiam. Neque etiam illi extra culpam fiunt, qui cum aliorum evidenti pericuio fiufipettas cpiatas fiormulas ex fieeda 1$ con/iuta pleonexiafine ullo conficiunt judicio. Rod. aCaflro Med.Polit. lib. 4 e. io p. 256. Brunnemann Frocejf. Inquifi e.9. ti. 68- Stryk. Ufi. modem lib 48. tit. X. jf. 17. (b) Carpzov. Prax Crini P. x. qu. 7. il 8- (e) Farinacius quaft. 1:0. «. 142* (d) Ammannus med. crit cafi6. cum refiponfi.&dificurfiu. Beyer loc.cit. pag. 6x, $■ 35- (e) Ammannus loc.cit. p. 31.412. 415. Valentini Corp. Jur. med.legai.part. 1. feti. 6. caf. li. ( f) Valcnthii loc. cit. & Cafi. x 4. (g\ Farinacius Oper.Crini. Tom. V.qtt. 122. ri. 62, fiqq l!fn 90. Stephaniadar- tic.^.p 65. Clafienius ad hunc artic. p. 187. Carpzov. Prax. Crini quaft, x22.11. 15. Zanger de quaft. five Tortura reorum cap. 2. 11. 172. Man- tzius ad artic. 37. p. 127. 128. Stryk. de Jur.feiif difip. 6. cap. 4. 11. 29. 30. Cafus I. Vir animo ÓV corpore robufteXL annorum, Melancholico-Sangui- neus, integra fanitate praeditus, inprimis bono appetitu gaudens, propterea- que in dista piena vitam tranfìgens ex peregrinatione aliquando redux, pran- dio ad palatum fuum, uti antea ordinato, ita nunc parato, famelicum ventri- culum fatis avide opplebat,inquo cum Gallinis cottis radices, quas ipfe alias fingulari affettu apperebat, paftinacae, non quidem in exceffu,attamen prò ra- tione adpetitusóVreliqui inftituti prandii affumfit, Nihil interea interce- rit, m ( ^go ) 9 rit, quod forte fufpicionem extremae oppletionis ventriculi ÓV conjuntta? cra- pula? caufaripotuerat. Interea confetto prandio ÓV circumatta hora gravi corripiebatur capitis adfettu temulento, piane infolito , qui in vertiginem cum foporofo ftupore conjunttam, inclinabat ; accesiìt gravis cardialgia,mo- leftia ruftuum, morficans ventriculi fenfatio, tremor membrorum, fudor fri- gidus , fumma anguftia, palpitatio cordis, pallor & rigor peripheriie corporis, fubitanea.oculorum mutatio, murmura in abdomine, inflatio ventris, adeo ut ob (ubitaneum talem periculofum ftatum de vita admodum foliicftus ef- fet; fiquidem nulla Eeque culpa in quanrirarem cibi oc p )tus nimium comi- cienda, occurrebat. Unde adflitti viri conjux & affina? profpicientcs -famula.*, de qualitate piveparatorum ciborum follicitudinem gerebant ; quemadm e dum facile hariolabantur, quod repentina talis mutatio poft praevium integra: ia- n;t:r:j ftatum a prandiopra?greffo deduci queat. Eapropter' adflitli dome- ftici óV in confiiium accerfitus Medicus non modo in caufam fubitanere segri- tudinis fed&inpromte fercndam medelam animum inflettebant. Pre- cipue vero mifere àdflittus patiens adverfum faporem de comeftis radiculis fenferat, quera ex fingulis reliqui;alimentis& potulentis adhuc accurate dis- cernere poterat,quifapor Mcz cum ruttibus femper lipothymicum paroxys- mum minantibus & fenfuum obnubilationem inferentibus exferebar. Unde qua?ftio movetur : i ) Quaenam hujus fubitaneae aegritudinis caufa fit agnofeenda ? 3) Et quaenam ejusdem repentina? adflittionis cura fit fufeipienda ? Epìcrifis in Cafum I. i) Ohnefiio radici* Hiosciami locoyaftinaca perniciofa> 2) Hanc radi- cem aliqua quantitate comeftam finitati inimicami effe praefens teftatur cafus, 3) praecipue cum nulla? aliae caufa? vel antecedentes, vel concurrentes in fufpi- cionem venire poffent, quibus haec morbofa calamitas adfcribi queat, 4) Ac- cedit óV illud, quod àdflittus patiens fub morbofo fuo ftatu praecipue comefta? radicis adverfitatem fenferit. 5) Haecradix palmario fuo principio de fulphure fubtili fragrante vaporofo, attamen adverfo participat, quare vel ipfa animaliaherbarum esculento ordinarie fruentia inter ^proxime proger- minantes falubres herbas huncHiosciamum fugiunt. 6) Sìcut vero talia Sub- retta] vaporofa, praecipue caput turbant, & nervofis partibus admodum ini- mica funt- ita in hoc Cafu praecipue caput fuas calamitates patiebatur , te- mulento, vertiginofo, foporofo ÓV tremulo fenfu, unde totum reliquum 'cor- pus diverfis irritis ' commorionibus adflittum. fuerat. 7) Et haec principia fubito kk expandunt, atque corpori fé infinuant, quae fuis effìuviis ab extra plfattui ad verfa funt, hinc accedente calore^ in ventriculo aeque facile idem per- m { 281 ) m perniciofum principium fefe reliquo corpori infinuare,ejeque fenfibilimmje parti maximam moleftiam creare poteft & folet. . 8) Hanc Hyo$ciami radi- cem fuiffe, brevi poft fub ulteriori indagatione cognitum redditura fuit, dura imperita famula rufticaex agro mine culto ÓV errore loci, ad quem prò coi- ligenda paftinaca demiffa fuerat, collem Hyosciamo repletum conquifiverat, hujusqueradices collegerat. 9) Hinc illa? Iacrym3? atque feries reiiquarura morbidarum calamitatum, qaa? {qCq cumfpontaneo vomita exoneraverant, 'quibus perattis gravis anguftia cum reliquis arduis fymptomatibus imminuta fuerat. 1 o)Stara ita praefente ordinabantur,liquida, gelatinofa, placidum vomitum (qui etiam ad votaconfequebatur) facilitantia* Deinde propina- bantur temperata analeptica, ftomachicaóVdiaphoretica :poftcaveroin ufum trahebatur Clyfter emolliens &remiffius carminativus : ab extra etiam adpli- càbantur moderata ftomachica: capiti imponebantur mitiora cephalica & re- folventia : denique commendabarar ad pauculum temporis fpatium abftinen-| ria a cibis folidis. Et tali ratione praefens patiens brevi, nimirum intra tridu- um, ad priftinam fanitatcm rediit, Cafus IJ. Fabermeariusad tingendum domicilramfe preparava, & eo ne- ceffariam fupellettilem coemit : inter alia vero ad iconficiendum flavum ÓV viridem colorem aliquot auripigmentifruftulaatlportavit, qua? ipfo abfente illie filiolus VI. annorum invenit ÓV prò more infantili aliquam illius por- tionem Ungendo ÓV deglutiendo aflumfit, fed brevi poft praeter omnem opi- nionem fuorum parentum epileptico infultu correptas fuit, quoceffantede fumma'virium proftratione, extremis anguftiis, intenfiffimis abdominis do- loribus, vanis conatibe ad vomendum ÓV exonerandam alvum,ventris inflatio- ne, fudore frigido, fuccutientibus fingultibus, ÓV aliquali ptyaiismi o-radu correptus fuit, interim neque vomitus, neque alvi apertio fucceffit : interea ipfius adflitti parentes inveniunt Scatulam Auripigmenti laceram atque illius copiam deficientem; hìncindutti, utexquirerent, an hic puerulus aliquid illius devoraverit,cui interrogato ipfe annuenSjfimal addiderat,quod non modo fapor hujus Sacchari viridis (ficut alias ejusmodi infantilia condimenta fàc- charata varii coloris, X0t\)tX, QClbct blauet guef CI* confici folent) adverfus fuerit, fed & ipfi brevi poft comeftionem varia tormenta proceayerit. Sub hacextremitate ór necefiitate adflitti parentes fubito Medicum confuiebant, illiusque opem poftulabant, N a Epi- ® (232 ) ® Epicrifis in Cafum IT. i ) Atiripìgftiemi pernicle* in homine tciteriori* Atatis hoc cafu probatur. tfi\ Quod valet de uno fub aequalibus circumftantiis, illud valet de altero ; qua- re natu majores, nullo potiuntur privilegio contra perniciem auripigmenti. g) Vnde in adultioribus alia? interdum interveniunt circumftantiae, qua? idem periculum atque damnum hujus Subjetti pernierai! promovent. 4) Neque enim corpus robuftum fìmpliciter efficacia? fubjetti alicujus virulenti refiftit, licet effettus venenofus non femper adeo fubitaneus exiftat. Interim prò dt- verfitate individuorurn concurrunt circumftantiae, qua? aliquando eundem le- thiferum effettuai accelerant. 5) Quemadmodum prò maiori ÓV minori copia ingefti buie virulenti fubjetti tanto certius ÓV citius illius vis perniciofa de- monftrari poteft. 6) Etenim fi in aliquo cafu nulla? alia? caufa? manifeftae occurrunt, quibus ejusmodi perniciofus effettus adfcribi poteft, tunc omnis culpa cadit in affumtum tale virulentum fubjettum. 7) Praefumtiones enim, refugiaéV ex nuda opinione fluentes quaeftiones, nihil in contrarium demon- ftrare poffunt: v.g.fi forte in praefente cafu quisquampraefumere vellet,for- fitan puer antea in ventriculo vel acidos vel crudos vel latteos humores con- tinua, aut vermibus laboravit, aia aliquam proclivitatem in epilepfiam ha- bet ÓVc; quae dubia cum nifiil probent, propterea otiofis & fpeculativis in- geniis relinquenda. 8) Evenit vero, vt poft evacuatum auripigmentum tota, haectragcedia ceffaverit, unde forte palam erit, ut illi, qui craffis effettibus delettanrar, haud dubium ultro movere qneant, quomodo haec morbofa adfli- ftip.non ab alia, incerta & pncfumra, fed hac certa caufa provenerit. 9) Pro- pinatum fuerat puero decottum leniens, oleofum cum aliquo Syrupomitius ad vprairam juvante, inde ftrenuo Saburram viridem ÓV tetri feetoris. evacua- la. Ordinatum etiam fuerat clysma lenitivum cum tannilo Theriaca? mixram. Porro continuabantur decotta gelatinofa involventia ÓV fufpettam acrimo- niam debnientia, vnde vomitus porro citra Stimulum ulteriorem repetebant; mox or.dinaban.tur pótiones leniter. carminativa? ÓV, fedativa?, fed ab omni acri- monia ingredientium libera? : conjungebante antifpasmodica ÓV antepileptica, Sic eventus funeftus evanuit. Cafus III. Fcemina maritata in matrimonio minus pacifico fub multis animi tur- bis vitam tranfìgens annorum XXXII. Melancholico-Cholerica, aliquando in eximium terrorem cura tacita iracundia mixrumincidir, qua? brevi poft ve- hementem cardialgiam , animi perturbationem, extremam pettoris oppres- ® ( 233 ) ® fionem, meram fuffocationis,1 morficantes dolores ventriculi, impetuofo* conaras vomendi, ominofum membrorum tremorem, oculorum-caliginem, exnemitatum rigorem ÓV horrorem, pulfumintermittentem ÓV debilem.ocu- los velut confrattos experiebatur, ita ut illius mors fubitanea jam expettare- tur. Inde alii homines inducebantur, ut ex matrimonio turbulento fufpica- rentur, ac maritus hujus adfhtta? veneficium aliquod in Tua conjuge com- miferit, quare confeftim Medicus peritus confulebatur , ut ante omnia huic extreme aegrotanti perfona? pronao ÓV efficaci auxilio fubveniat, deinde ve- ro aequum ÓV fundarara judicium deponat, an ha?c fcemina etiam vere fe- cundum fufpicionem potionata fir ? Epicrifìs in Cafum I. I ) Repentina motuum vitalium anomalia ex complicato afificBù animi excitata, hujus Cafus principale thema eft, ut adeo falfo veneficium a ccufetur. 2) Etenim adfettas fimàltanee invadentesóVcum veneficiis quadantenus ana- logi nonftatim eo abfolute funt devolvendo 3) Siquidemin praefente cafu ÓV Scxus ÓV Temperamentum ÓV turbulenram matrimonium irregularibus ÓV corruptis ejusmodi motibus admodum favent. 4) Cumprimis variis homi- nibus confuetum fit, poft praegreffa tam iracunda, quam terrifica animi pà- thematanon modo fubhaneas alterationes, uti totius corporis, ita praecipue circa praecordia cxperiri, fed ÓV feorfim velconatibus vel attualibus erutta tio- nibus emeticis ÓV cathartticis adfligi. 5) Talia morbofa pathemata eo gravioiai evadunr, quo magis plurcs illorum fpecies uno ingruunt tempore, fiquidem vel unica tantum fpecies fonticis damnis provocandis fatisfacit. 6) Sequior praecipue Sexus alias valde proclivis eft in intricatos, corruptos ÓV excedentcs motus, qui cum multorum Symptomatum complicationefefeprodunt, quód tanto magis valet deremperamentis alias contumacibe, morofis, precipitare ÓV immoderatis. 7) Et haec confiderario mechanicis Medicis valde eft inco- gnita, quoniam plus favent materiarum viribus, quam aaimarum moribe ; i.e, morum explorationi ÓVconciliationi in foro Medico. 8) Haec motuum irre- gularitas in praefenti cafu fefe fpasmodicis fpecirainibus in ventriculo, intefti- nis ÓV cliaphragmate fiftit, quemadmodum ordinarie terror ÓV ira talibus con- ftrittionibe partium internarum anfam praebent. 9) Quibus motibus itaque leniendis, tempcrandis ÓV fecure fedandis prudens artifex operam dare debet, exclufis tamen quibusvts medicaminibus, evacuationes immodice excitantibe ÓV motus ultro irritantibus. Nn 2 : CAPUT & (284) ® CAPUT XIV. DE HOMICIDIO MALITIOSO PER MA- NUM ET INSTRUMENTA VIO- LENTA. i i. INf praecedentibus varii Homicidii'modi paffim propofiti faerant, unde nunc de maxime manifefta occidendi ratione agendum erit. Et licet non femper ad homicidium pertineat, ut ex inftituto ÓV propofito unus alterum inrerficiat ÓV propterea JCti (#) inter homicidium fimplex ÓV deliberatum five praemeditatum diftinguant, quales occifores deinde ficarii vocantur, qui praevia animi delib eratio ne occidue (è) : tamen oc illi homi- cidium committunt, qui fine animo occidendi, quamvis cum intentione of- fendendi (") ÓV lasdendi fub rixis. jurgiis ÓV iracundiae calore, talibus diffide ÓV altercationibeinterfunt, quales occafiones tamen evitari poffent,ut ad modera- men inculpata? tutela? provocare in tali cafu irritum effet, ÓV propterea fecun- dum legem divinam homicidium adeo late fumi haud poffit : hinc illi, qui fine ulla culpa ÓV ex improvifo fub propria vel alterius minus circumfpctta attione & relatione alium interfecerant, Legibus divinis non abfolute libe- rabantur, fed inter Ifraelitas fex refugii Civitates five Afyla ordinata fuerant, quo fé vertere poflet, qui noiens alium occidit, donec fummo Sacerdote, mortuo ipfi iterum in patriam redeundi conceffam fuerat: quale delittum quidem DEUS impunitum effe voluit, fed nihilo minus fub talibus arduis circumftantiis jufto omnino zelo advertit (e). (') B. Arndtivs Poftill Evangel. XV. Conc. Paffp. 521.a. $BIttf-@at «rfleffeti/ tori Procefis S&rifn", Der Die ètìnbcr tuia UU\)vtt Ijaoen, fcefcencfea , unD nic^t ntlcietl ca<$ t>t)t>nifójett3Re(&t fo^ren. ©mc&tigJMt uni) a&atml)er&iflfrii foli b?p einan&cr fet^n. (a) Carpz. Pr Crini Part. i.Qu. 7. ti, 1. \b) Artic. x2_7.CCC exprìmit ein fùrfe^Ud^ec muft^Mi0ct9&5ri3er* (**) Illud etiam dolofium eft homicidium,ubi bonlicida habet animimifialtem vulnerati- di,velpercutiendi eo inftr amento, quomorsinferri poteft. Brunnemann. Pro- cejf. Inqnifi e. 9 w.54. Berger Supplem. adEletta Jurispr. Crimnt. Part. IL obf.iQi.p.291. (céCar- ® ( 285 ) 9 (e) Carfzov.loc.cit, qu. 3.W. 2.dicit'. percutiens animo vulnerondi, velquovismo- do ladeiidi aque in dolo eft, ac fi animum occidendi haberet. §. II. Hoc itaque loco fermo inftimende erit de Lethalitate Vul- nerum ÓV quidem latiori fenfu, ubi per Vulnera (. quibus aliquis vulneratus eft. Eft vero infpettio defuntti omnino neceflaria (h) : nam fi illa, qua? ad corpus delitti prrtinet , omittirar, tunc minime de lethalitate vulneris judicium formari poteft. Deindein cafu ne- ceffitatis folus fide dignus, peritus acidoneus Medicas (z) abfente etiam Chi- rurgo illam infpettionem adminiftrare poteft, uti talem infpettionem a fo- lis Medicis ÓV Chirurgis, abfentibus etiam perfonis Judicialibe fattam (A), legitimam effe quidam pronunciarne , quamvis contrarium alii ferir tiant(/). (a) Farinacius qu. 12 7. « 127. (/>) Bohnius de renunc. vuln. leth.Sett. x.cap. x.pag.y. (e) Farinacius Confil. 171 ti. 8.^23. qui etiam quaft. 127. 11.109. adfierit, quod Medici poffint judicare fiuper lethalitate vulneris etiam infipetto fiolo cada- vere. (d) Farinacius quaft. 127.». 142 Stryk de Jure Senfi difip. x. e. 2. jf. 2 x.fimedi- ci inter fé dificordes, quos Judex fiequi debeat. Feltmann de cadav. infipic. c.4ì.p.x6%feq Stryk. Ufi modem. lib.^%.tit.%.§, 3. Quidfimedici In- ter fie diff entiant ì Ubi eodem $. afferitur, quod judicium Medicorum impe- ritorttm probationem in contrarium non excludat, fieà qnod illud retrattari &f a peritioribus Medicis aliud judicium comparari queat. (e) Farinacius loc. cit. n. x 4 x ♦ Stryk de Jur. Senfi. difip, x,cap.^.n.i$. (f) Farinacius loc. citt «.150. Q) Idem loc. cit. qu. 127. ». 11 j. (h) Carpz, e e 288 ) e [fi) Carpzov. in Pr. Crim. qu.26 n. 2 9. B" 11.50. fieqq. Clarus 5 recept. fent jf. ri.' 0«. 4. 5. Feltmann de cadav. infpic. e. 3. jf. 2./e^. C. C C. arf/c. 149. Hinc Clafienius in hunc artic. pag 642. dicit: nani fi illa infpettio, qua ta- citeli ad corpus delittifipettat, omittatur, ob defiettum certaficientia, an vulnus fuerit lethale vel 11011, pcena ordinaria adhibcri nequit, quippe qua nunquam decerni poteft, nifi ubi conftiterit de vulneris lethalitate, de qua tamen Judex certus effe non poteft, nifi fatta prius diligenti infipettione cadaveris. vid Stryk, de Jur, Senf. difip. x. cap. x. n. 20-24. Welficb de rat, vuln. letb.jud, cap. 15. p. 153 fieqq. Bobtiiusdereiiunciationep.6x.deofif.med.dupl P. 2.e 4.^.586. NB. De Infipettione Vulneris occifi Stryk. Ufi, Modem Lib 48 tit. 8 n. 2. Infipettio occifi non eft negligendo. Brunuem Proce/filnquif.c. 7. 11. 16.17- 20. Infipettionis defettus an liberet reum a poma, fi intra aliquot boras aut paucos dies moriatur? Brunnemann Proceff Inquifi cap. 7. n. 20. Alii in fiettione cadaveris omiffa defenfionem collocant, Brunnemann e. 9. n. 67. Nonnulli hicurgent fiettionem corporis, etiamfii illieo mortuus fiit vulneratus, quod fiupra refiutavi. Infipettio fine orniti mora fadendo, Brunuem. Proceff. Inquifi. cap. 17. «.20. pracipue, fi fama fiert, aliquem veneno extinttum ' fidffe- ibid n.2X. 22. (i) Bohn. de remine, vuln leth. Sett. 1. cap. x. pag.%. Ammannus Pr. vuln lethal. prolegom.§. %. conf. praced, th. 3. Welfiehius relation, vuln. leth.judic. e. 1 j. ». 121. 122. Feltmann de cadav. infipic.cap. 3 jf. 9. p, 14. &f cap» 42. p. 165. confic. 4%. (k) Ludovici ad artic. 149. pag, 2x0. ad verba: fatìlf JttKt) (fcn Werner part. 3 obfi. 152. Infipettio etiam fieri poteft abfente Judice &r' Scabinis, tantum q, peritis Medicis & Chirurgis, confi. Bergeri Jurispr. Crimin. Part. I, Membr.}. jf. 5. ?. 94-95- (l) Feltmann de Cadav. in/pie. cap. 40.& 41. §. V. Proximum nunc eft, ut fignificem , quid fenfu genuino, perfpicuo óV Amplici in foro Politico a?que ac Medico Lethale (0) ÓV non Le- thale dicatur ? Optime itaque inter vulnera Abfolute, Simpliciter, Per fé, kclt ifaxìv (quoa unumidemque denotat) ÓV deinde ex Accidenti lethalia diftin- guitur: fiquidem vulnera etiam ex neceffitate lethalia fimpliciter lethalibus adnumerantur. Abfolute lethale dicitur vulnus, quod five adhibita, five non adhibita arte Medica nihilo minus nunc confeftim, nunc poft aliquam. mo- rata temporis funeftum eventum naturali ratione nancifei debuit, ÓV quod nulla opera humana, citra ullum alium intervenientem cafum curari potuit, quod itaque] ex aliqua neceffitate citra aliquem commiffum errorem mortem fecumadfert ÓV infert (b). Unde, quando vulnus lethale fuit, licet imperitus adhibitas fuerit vel Chìrurgus vel Medice, imo licer laefus (qCq male gefferit, tamen percuffor ordinaria pcena puniendus eft (e) ; Tale vulnus, quod, per fc lethale eft , iterum a quibusdam diftinguitur in vulnus abfolute tale, five quod ® ( 289 ) ® ijuod ex nuda aliqua naturali necefiitate mancai caufatur, & in, vulnus utplu- rinram lethale, quod poftcrius exempiis quibusdam fmatum demonftrari pot- eft, fed quod ipfam tamen communiter cum lethifero eventu fé determinar. I^t cum ejusmodi cafus valde rari fint, ut videlicet tales laefiones fanatre fue- rint, hinc a potiori fit dijudicatio , -:ua? proptcrei in claffem abfolute lethà- lium,quo magis inclinant, etiam" referri debenr, ni prudens Medicus exqui: lira judicio evidentes circumftantias in contrarium proponere queat. Quod vero interdum quidam homines talibus curati fuerint vulneribus, nihil abfo- lute prov>at, quod limile vulnus in altero non lethale fuerit: hinc a vulnere reftimto ÓV curato (d) haud valet argumenratio ad vulnus defuntti (e). Qua- re vulnera ut plurimum lethalia etiara.■(/)• revera'hthalia dicuntur, ÓV ie- thalitas haud ita ftriftiflimo fenfu -accipi deber, qjuafi- nulle un quam a tali vulnere vel arte.5 vel Natura curatus, fed ab omni tempore oppreffUs ÓV enecatus fuerit, ut propterea nullum exemplum in contrarium produci queat. (*) Vulnera ntpltirimitm lethalia accenfienda fiìint vulneribus per fie lethalibus, Am- manni Par^auefisLib. 5. Part. 2.Sett x.p. 32o.fieq: (a) De hoc Lethalitatis acccptione vid. Zoecb. lib. 5. tit. 2.qu, 2. Fortttnatus Fi- delis relat medie.lib. 4. Sett. 2. cap.2. Ammannus Pr.vuln. leth.proleg. jf 11- 1 3. Welfich. rat. vuln. Ictb jud. ccp. x Bohnius renunc. vuln. leth. fiett. i . cap. 2 pag. x $■ fieqq. Idem de Offe. Med.dupl part. 2. cap. f. pag. 615. Ita' \vtilnerum lethalium Sciagraphiam edidit Maximilianus Pretifi' refierentibut Att. Erud. Lipfi. An. 1712.Menfi. Auguft p 356. confer.Sebitzius&Suevus," qui vulnerum Ltbalium trattationem ediderunt. Sedes divifionis vulnera lethalis cS* illetbalis ex Jure civili 15' criminali traditus confi. Kleinii difipM in- U exculpatione vulnerati moribondi cap. x.n. 58. Horftius dicit in Ep. Sett. 17.p. 485. Vulnera fiunt vel lethalia vel pei 'iculofia, vel minime peri- culofia : ubi varios hujus differentia teftes authores allegat. (b) Ex Sennerti fiententia, an vulnus tale attu lethale fuerit , ex eventu maxime judicandum : hoc eft ornile vulnus , quod in certo aliquo individuo parti vel nobili, vel ad vitam t ameni fimpliciter neceffaria mflittumeftj^-ex qito brevi borarum vel pancarum dierum /patio & nullo circa externa infigniter com- mi/fio errore moritur vulneratus, in ifto individuo i£ oitoiyKift òeM*vifAQ* £?" tieceffario, fimpliciter Ef abfolute lethale effe concludo &ftatuo : fiunt ver- bo Welfchii rat.vuln.lcth.jud.c. x6.p. 178.179. (e) Clafienius ad artic. x 47 pag. 635.636. Zaccìnas lib. x. tit. x.qu.^.n.i^ Pla- ga capitis lethalis mit einem eto; tum fjfura cranii, fièftucainterio- ris lamina, la/ione pia &" dura matris, ut & medullaris cerebrifiubftantia, ad tertium ventricum penetrante, cum multis fior aminulis dura matris com- plicata, quamplagam, licetadbibituschirurgusnondextretrattav&rit, letba- letfi tamendeclaravit Fifcher refiponf prati. \s Forenfi. confi, 32. ..... 0 0 Welficb. ® ( 29° ) ® (<0 Welficb. rat. vuln. letkjud. cap. 16. p. 177. ytyf Ammannus Pr. vuln. letb, prolegom. jf. 15. /è^. Bohnius exam. vuln. letb. Sett. 1. cap, 2. pag. 14. (e) Wdfichius rat. vuln. letb. jud. e, 16. />. 176-179. (/> Bohnius loc. cit. pag. 22.23. «*«» de Offic. Med. dupl. Part. 2. e. 5. p. 6x %. De vulnerumlethaliumfianatione vid.Bohnius exam vuln. letb.loc. cit.pag. a J. 2 6. Idem de offic. med. dupl.part. x.cap. 2 pag. 2 3. $. VI. Quando itaque in eventu infelici magis exitus, quam vo- luntas & cogitati© kifpicitur (a) : ita eximia confeientiofi Medici follicitudo fette debet, quo perfpicuas laefionum differentias proponat & obfervet. Dis- crimen enim inter vulnus per fé ÓV abfolute lethale (b) haud tanta? dignita- tiseft, ut eximias difficultates folvat, quod potius variis confufionibe & Jiae- fitationibe anfam praebet* Quare (e) differentia inrer vulnera femper & ut- plurimum, aut abfolute éV communiter lethalia ÓV Medicis ÓV Judicibe civili- be magis perfpicua eft. Nimis (d) praecipitanter vero concludinir : quia quaedam vulnera urplurimum lethalia fanata fuere, ita poffibile effe, letha- liter vulneratum a vulnere liberari ÓV fanari poffe ; qua? argumentatio a poffibili multas park confufiones; ex hac enim poffibihrare omnia vulnera a lethali- lare immunia declarari poffunr. Sicut vulnus per fé ÓV per accidens letha- le fibi invicem opponitur, ita porro interceda cognitio vulneris infanabi- lis (e), in quantum illud a fimpliciter lethali differt: quare non ex confecu- tione funeftaóV eventu lethali (/) laefio prò abfolute ÓV fimpliciter lethali de- clarari mererar, fed provide indagandum ÓV judicandum erit, quod illa laefio ab- folute mortis caufa fuerit,& quod non affa intercurrerit caufa,qua? mortem pro- vocava. Et quamvis vulnus quoddam arte curari nequeat, tamen ejusmo- di vulneraras diu adhuc vitam protrahere & interdum piane ex alia caufa, quam infanabili vulnere, fuccumbere poteft : ut propterea quoad infanabilem talem laefionem mitior praevaleat fententia. {a) Stryk de Jur. Senf. differt. 1 o.cap, 6. n. 45. Schapfier.dehamorrb. vulnerai. cap.4»n. 89. £<) Hanc dificrepantiam profert Bohnius de Offic. Med. dupl. part. 2. cap. 5. pag. 616.617. Idem in Exam. vuln. letb feti. 1. cap, 2. p. 21. \c) Vulnera de neceffitate lethalia , qua fint, explicavit Zacch. lib 5. tit, 2. qu.2l n 5. & 2 3. Vulnera ntpluritnum lethalia qua fint? vid. Zacchias he. cit. ». 6.14, {d) Idem loc. cit, n. 7. fiqq. it) Dififerentiam inter infanabile & abfolute lethale vulnus propofiuit Bohnius exam vuln. lethal.feti. i4 e. 2. p. 19. 20. \f)Fort. Fidel. Relat Med.lib.4.feci, 2,cap. 2. p. 527.fq. §. VII* In Decifionibus Forenfibus laefionum argumentatio a poflì- liti haud mnltum. valet, quia (*) Auftores ipfi confitentur, gu*l ex omnibus rvùr ® ( 291 ) ® vulneribus homines mori poffint. Proinde vero ratio habenda etiam eft vulneris, quod ex x$way.ict artis lethale redditur, quale eo ipfo etiam letha- le evadit ; quia artis acceffus praeclufus eft. Interim fi vulnus fuerit levius, & arti eo denegetur àditus, tunc omnino mitior pra?valet fententia. Ne itaque fub hoc pra?textu omnia reliqua, aperte lethalia, vulnera, defèndan- tur, neceffe erit, ex reliqaa vulneris conftitutione hunc nodum fblvere. Ita enim levius vulnus pulmonum, ventriculi, inteftinoram,glandularum inter- narumóVc. quo non datur acceffus, funefte fé terminare poteft, cujus lethalitat omnino reftringenda eft , ne ad craffa illa lethalia referatur vulnera (è) : in hac enim cauffa laefionum decidendarum bona feientia, accurata peritia, & ingenua confcientia requiritur, ne cum fanguine fiumano ludicre procedant Medici, neque connivendo ÓV praeter necefiìtatcm/crupulofe praefumendo ÓV praefupponendo, neque etiam audatter judicando; (a) Zacchias lib. x$.tit. i.qu. 2. ». 16. (b) Bohnius exam. vuln. lethal. fiett. i.c. 2.p. 2%. quod nempe aliquando vulnera ratione partis ad fetta illetbalia, tamen lethalia fiant, Quomodo ab exi- guis vulneribus ac minime lethalibus inferire homines contingat. Fort. Fi- delis Relat. med. 1.4 fiett. 2. cap. 8. De dubiis quibusdam cur ex levi vulnt- re quidam moriantur, ex graviori vero convaleficant, Suevus de InfipetH, vuln. P.x. c.2. $. Vili. Quando itaque quaedam laefio adeo manifefta, cruda ÓV craf- fa eft, ut ne quidem fingularis indagatio neceffaria videatur , ex qua viola- tione fpecialiori quisquam obiit, rane talem hriìonem abfolute ÓV ex neceffi- tate lethalem vocant, qua? vero craffa diftinttio prudentibus ÓV exercitatis Judicibus ÓV Medicis aon adeo neceffaria eft. Denique ex accidenti la?fio lethalis vocarar, quando ob imperitiam Medici ÓV Chirurgi, ob fuperveni- enria inconfuera ÓV maras effearialiJ,fymptomata, ob perfonales laefi circum- ftantias, ob malum regimen,ÓV negligentiara, ob fupervenientem morbum, ab accedens animi pathemaóVc (a) percuffus fuccumbit, ficut vulnerate, qui nullum vel imperitum adhibuit Medicum, fua culpa occidiffe (£)pra?fii- mitur : unde etiam Medicorum ditto ftandum effe judicant : an vulnerate decefferit ex vulnere, an cuftodum culpa vel negligentia (e). Tandem etiam periculofa vulnera a lethalibus cujuscunque conditionis fedulo difeernenda liuit, ne inconfiderate ÓV pra?cipiranter lerhalibus adfcribanrur, fiquidem ho- rum periculoforum vulnerum óVtaUum laefionum multa exempla Sanationis occerunt, quse differentia propterea in hoc vulnerum fcrutinio fedulo ob- fervanda eft. Oo 2 (a)tale* © ( -92 ) # (a) etales rationes ex Medici cf Chirurgi culpa evenientes aflegavit Zacchias l. 5. tit. i.qu. 3.11.9. Bohnius exam.vtilii.letbal.paffìm : Schayffir debamorrag. vuln. cap. 4 11. x^.fiqq. Fortunatus Fidelis relat. med. Uh 4 fiett 2. cap 7. quomodo ftatuendwa fit vulnerisne , an aliarum rerum culpa hominem in- teriiffs. Stryk. Ufi.Mod lib.4%. tit 8-jf. 6. Hort. Ep. Sett, 17.^.486.0.7. (b) Mascardus de probat. conclufi. 1038. «.2. Voi. 2. (e) Idemil. e. conci. 1039.11. 6. Ex la fi culpa quomodo lethalia font vulnera vid- Scbcepjfir de Hamorrhagia Vulner atorum cap.4.11. $%-$$.de qua circumftan- tia infierius pluribus agcndum erit. §. IX. Quo magis arduum eft hoc negotium, quando laefionum violentarum (^) lethalitas aut illethalitas decidenda occurrit, eo major cir- cumfpettio obfervanda eft, ita ut Medicus perinde in hoc cafu omnium ad ftudium ÓVftadium medicum pertinentium dìfciplinarumóV artium gnarus fit. Quare non fufficit ut tantum Anatomia? ÓV Chirurgia?peritus exiftat fed ÓV ut reliquam corporis humani conftitutionem probe perfpettam habeat : obid ad dijudicandas laefiones corpori vivo illatas requiritur i)providaipfius vulneris ÓVlaefionis externa exploratio quoad qualitatem ÓV quantitatem (6) quoad gravitatem aut levitatem. 2) attenta partis laefa? obfervatio, an nobilis aeignobilis, an proximiusaut remotius ad firattiones vitales talis pars neces- fariafit(V)? 3) accurata vulneris indagatio, an partes organicce,an vafaheno- ribus vehendis dicata, an partescarnofae, membranofae , nervofa?, tendino- fae, offeae laefa? fuerint (d) ? Quare etiam JCti ÓV alii vulnera diftinguunt (e) in ojfene (2Bunt)cn/^letfct)^9llsunt)en/ 5t«mpfer*i3£un&en/ Q3cmfc|r6&ti0en tlnfc£fli)mt)en. 4) Solarità armorumóVinftrumentorum obfervatio ÓV con- ciario cum illata laefione, quoniam Medicorum relatione etiam ftatur fuper qualitate armorum(/), quibus quis vulneratus fuit. 5) Exatta inquilino conftitutionis corporis in hefo, quoniam ex hujus culpa il lethale vulnus red- di poteft lethale (g). 6) an laefus alias valetudinarius fuerit? quoniam talis morbofus ftaras hic multum ad vulnerum & laefionum deteriorationem (h) contribuii: hinc JCti hoc thema proponunt: Quali teneatur pcena, fi quis morbofum vel aegrotum vulnere non lethali occidat ? (*) Et quidam adie- runt quod infirmum percutiens, licet vulnus non lethale fuerit, ilio rnorien- te de homicidio teneatur. (k) (a) quomodo in lethalitatem vulneris inquirendum fit, inter ICtos Carpzov. decifi, Saxon. 197.11. 20. indicavit. Quid in uno quoque vulnere in genere fit con- fiderandum vid. Sueuus de Infipett. Vuln P.x.c. 3. de qua circumftantia in pofterioribus, pluribus agendum erit. (b) Zacchiaslib.^.tit.2 qu 6.n.4. De vulnere nimis angufto & nimis magno ex ICtis vid. Scboepffèr de Hamorrhag. Vuln.e. 3.». 224. 232. (c)Zac- ® (293) & (e) Zacchias l. e. n.x - 3. ( d Idem loc. cit. qu. 2. 11. x 2. (e) Carpzov. Prax. Crim Part. 2. £«.99. ». 2 1 - 25. Ammannus Med. Crit. p I48. 149. De differentia vulnerum inter JCtos recepta vid. Bergeri Ele- tta Jurispr. Crim Part. x.membr.^.§.p. 89. (fi) Farinacius quaft. x 27. n. x x 5. & qu. x26.11. 117. Zacchias l.c.qu.6.n.<).xx. Mafie or dus de probat conclufi 1073. ». 9. Damhouder Pr. Crim. c.69 n. 2. Carpzov. Pr. Crini. Part. 1. qu. 3. ». 4. 5. Fortunatus Fidelis Relat. medd.4., fiett. 2 e. 4. Qua arma adoccidendum idonea fint expofiuit Carpzov. loc. cit. «.11-13. & per totam quaftionem Haud tamen ad hanc lethalitatem de- clarandam inflrumenti ladentis nuda conditio fiu/ficit. vid. Bohnius exam. vuln. lethal. fiett. i.c. 3 p 66. Arma tamen utique in vulnerum judicio effe advertenda vid. ibid. p. 67. Feltmann de cadav in/pie. e. 5 6. §. 6. fq. (g) Zacchias l.c.qu. 3. « 13 {h) Idem loc. cit. n. 14. Welficb. rat vuln. letb.jud. e. 14. p. 99. Bohnius exam. vuln.leth.fiett. 1. cap. 3. p.46.47. Smetius in mificell,lib. io. />. 561, Bo- netus iufiepnlcreto anatom. lib 4.fiett. 2,.obfi 15. (i) Schapfier dehamorrhag vuln. cap 3.M. 102. (k) Zacchias loc cit.qu 6. 11. x6. §. X. Subinde in hoc lsfionum Scrutinio exploranda etiam eft 7)a?tasla?fi, fiquidemin infantibus ÓV fenibus vulnera pericuiofiora funt.(tf) An vero mulieres gravioraperferantpra? viris vulnera ($),hattenus experien- tia nondumcomprobavit. 8) pra?terea etiam virium (e) ratio habenda eft; cum debiliores facilius fub leviori vulnere fuccumbanr. Et licet feeminae a nonnullis, viris non cenfeantur debiliores (d),tamen variis argumentis illa- rum infirmitas demonftrari poteft. 9) Confiderari etiam debent ftaras Nfub- jetti plethoricus io)perfonalisfenfibilitas, ÓVmollities animi atqae corporis, 11 ) concurfus animi pathematum, 12) vitae genus anteattum 13) prargreffae circumftantiae in laefo an compotationes multa?, rixae , aeftuofae corporis com- motiones ÓVc. fuerint; 14) >)morbi proxime praegreffi,aut 1 $) qui modo fuper- venerunt, 16) primus flatus percuffi,pofteaquam ipfi laefio illata fuit i7)proxi- mus flatus, qui laefionem indies comitabatur. 1 g) regimen, diaeta ÓV cura, quae laefo adhibita fuerant. 19) Caufa?, qua? forte intervenernnt, ÓV aliquam altera- tionemlaefioniattulerunt. 20) rempus quamdiu laefe poft illatam percuffio- nem vitam protraxit. (a) Zacchias lib. 5. tit. 2. qu.2. n.%. Bohnius exam. vuln. lethal, feti. x. e. %.p. 45.46. Schapfier debamorrbag. vuln. e. 3. Meibomius difip de vulneribus le- thalibus jf. 15. * (b) Vtrefiert Zacchias loc, cit. ». 29. (e) Bohnius he. cit.p. 49. SchapfierI.c. ». 83- & 100. Ob virium robur nonnulli Oo 3 diu- @ ( 294, ) @ ditttius vivunt in morbis lethalibusj, $««/;; deberent vid. Zacchias Idi. 5. f*^. 2. #«. 12 ». 18 • Meibomius l. e. (i) Schapfier loe.cit.n. 100.101. (e) vid. Meibomius jf. 16.17. $. XI. Adnotari porro debet 21) Tempus, quamprimum poft laefi- onem laefus curae commiffus fuerir? 22)qualemfepoftillatam laefionem gef- ferit laefus ; fiquidem vulneratus mortuus, non ex vulnere illato mortuus prae- fumirur, quando in ipfum vel ejus cuftodes aut Medicos aliqua culpa aut negli- genria conferri poreft. (a) Neque ex vulnere talis praefumitur mortuus, qui poft receptum vulnus per aliquot dies fua faciendo negotia obambula- verit (b). Hinc etiam quidam judicarunt, non teneri vulnerantem de homi- cidio fi laefus poft triduum (e) ierexerit ÓV' obambulavit 23) an laefus antea a- nomalis commotionibus fanguinis, aur piane irregularibus moliminibus hae- morrhagicis obnoxius fuerir? 24) an aliqualis imperitia praefumatur in il- lis, qui laefo fuccererunt? 2j) nominandi etiam funt accidentales effettus, qui magis animi pathematibus, quam percuffioni adfcribi debent, velut fi quis ex ira cum apoplexia corripitur, aut ex terrore ÓV timore intera, (d) 26) in- dicandum etiam eft, quaenam morbofa alia labes praeter laefionem in percuffo defuntto reperra fuerit, ur colligereindeliceat, an haec labes mortem procu- raverit ? anvero ex fola laefione (e) mors orta fuerit? 27) quali corpore percuffus inftruttus fit, an obefo, an gracili, an peo;an cacochvmico ÓVc. quemadmodum vulnera hydropicorum (/), non facile carari polle adferite 28) accedit commemoratio flatus laefi, anhic flatus poft laefionem in dete- rius, an vero nunc in melius, iterumque in pejus mutatus fuerit ? ÓV qua fprte hujus mutationis caufae ÓV circumftantiae mdicari poffint ? 29) fi gravidae laefae fuerunt, fignificandum erit , quamdiu praegnatio duravit 30) requirirur etiam probatio, quod vulnus cum alterius enfe fattura, fi enfis reperire inguine adfperfus ÓV per perire obfervate refpondére vulneri illa- te (é) 31) huc pertinentindividuales cujusvis laefi circumftantiae , quoniam exfllis illethale vulnus aliquando lethale fieri poteft. 32) in vulnerum exploratione bene etiam indemortuis indagandum eft,in quo corporis fitu aut pofitu laefus conftitute fuerit, dum vulnus ipfiinflittum erat,(£) 33) de- nique huc fpettat confiderario vulneris, an fitfimplex an qualificatum, an cum inftrumento valde acuminato aut venenato (i) an cum magna contufione par- tis inflittum fir (k) an vulnera fint numerofa? unde quidem pleibus vul- neribus lsfus homo brevi morite, licet nullum vulne figillatim confidera- tunvift & lethale fir, que tamen omnia fimul funita mortem adferunt. (a) Ma- © (295) & (4) Maficardus conclufi. 1077. ». 14. ClafeniusinPart. 147. *.635. ». 2, (b) Farinacius confil. 171.« 45. ZwcAàw /#. 5. m.2. 3«. 3. » 3. (e) Zacchias loc.cit.qtt. 6 n.x%.& quaft 12.». 22-26. (0 ZaccAmu / 5. «>. 2. quaft. 12 ». 2 2. 26. &^/. 645. Maficardus voi. 3. «»<;/«/: 1175. ». 12. Bertazoliusconfiult. decifiv.con- fil. 116». ij. (£) Garw««»«j 4 »»,>«. »»,*. lib. 1. r*>. j. Jf. 75. £o/&«;«j ™«»c. v«/«. 7e*£o/. />. 30.43. (0 idem loc. cit. fiett. 1. cap. 3. />. 39. De vulneribus venenatis vid. Zacchias loc. cit. qu.7. qua circumftantia inferius fufius occurrit adnotata. (k) Carpzov. Prax. Crim. P.x qu.2yn.4x-44. Schcepfier de hamorrbag. vuln. e. 3. "•233- fieqq- Amannus Med. Crit. p. 282. dixit: letbalitas vulneris non fiolum ex la/ione uniuspartisprincipalis, verumttiamexIafioneplurium& minus principalium aftimari debet. Ita vulnera illethalia numero tamen eo- ptofiapropter batic copiom lethalia reddito cenfentur in A. N. C. Cent. 3. obf 4P.7.Quando Bartbolinus in Att.Hafinienf.vol. 2 pbfiy x. reminificiturXXIII. cum cultro ondila fimul inftittorum ,fièa\fieliciterfanatornm vulnerum, tunc bie cafius non promifcue infiervit defieiifioribns vulnerantium, quafi ab una exemplo ad omnia argumentari liceat, qua conclufio a particulari ad univer- fiale nullibi locum invenit. De reliquo in hoc. 3 3. notas confier. Celfius lib. j. e. 26. Welficb.rat.vuln.letbal.jud.e. 14. Bohnius exam. vuln* lethal.fiett. 1. cap.yp.67. §. XII. Quod praeterea vulnerum lethalitatem attinet, tunc quidam vulnera ad indolem morborum acutorum (tf)referunt : unde etiam aliqui (6) ex hae ratione vulnerum criticam folutionem expettantóV concedunt. Ex hoc etiam fundamento fluit, cur termine IX dierum lethali vulnerum de- eefui conftiturus fuerit, quoniam in acutis morbis perinde none dies admo- dum ominofe eft. (e) Equidem crifeosconfiderationem ad vulnera appli- candam effe non cenfeo, fiquidem cum illorum direttorio narura hominis tam accurate procedere non poteft, ac cum morbis, qui comparative exqui- fitius motibus natura? obtemperant: dumquidem vulnera inter fé admodum fpecie difcrepant,ÓVinfrequens crifeos eventus prò norma vulnerum aeftiman- dorum confine vix poteft, hanc crifeos indolem in vulneribus non anen- dendam effe dittitat ratio, firmat obfervatio, & confirmat Auttoritas (d)t li- cet Hippocratis (e) , adferramquodmagnavulnerahabeant fuos decretorios dies inftar morborum acutorum, veritati non fatis refpondeat. immo cum ipfi percuffi differant «tate, temperamento, robore & varusaliis eircumftan- rns # ( 29(, ) 'l$ tiis,quid quodipfiuskefìones, nunc majori nunc minori qurJitatccV gravitare, ita unum idemque vulnus tribus perlonis eodemque loco inf.ittum ie(,ue lethale effe poteft ÓV folet, licet unus primo, alter fecundo, ultime tertio ino- riatur die. Unde nulla exquiìita vis & ratio in tempore ÓV in die conftitui poteft. (a) Welficb. rat.vuln. lethal.jud. cap. \6 p. 161. confier. de hac. obf Zacchias lib. $. tit. 2 qu 5 n. 12. Wedcldifip, de fiund. lethal. vuln. jf. 9. Cardanus com- mentar in Hippocr prognoft. (b) Welfiehius loc.cit. p, 163. 164. (e) idem loc. cit. p. 164. 165. Hoc thema ex inftituto ventilavit B Wedeliusdifp. de efficacia dierum criticorum in vulneribus de lethalitate dubiis. (d) Wedelius loc. cit. jf. 22. p. 31. dicit: cum natura vulnerum ab indole morbo- rum acutorum alienijfima fit, ìy in illis nihil occurrat, quod ad crifeos na- turarti ullo modo accedere videatur, abfurdum certe effe in determinando vulnerum lethalitate dubia ad acutorum terminum refipicere velie. Videtur tamen Auttor in difip, de fiund. lethal. vuln, jf. 9. iterum contrariam propo- nere fententiam. (e) Hippocrates probaret lib. 2. §. 23. &"* in Coacispranot. Libi: de capit, vuln. & de morbispopularibus lib. 4, §. XIII. Sed quod nunc tempus ita dittum decretorium concerna tunc ICti (^)diveifas fovee fententias, ficut deinde Medici (b) illas ex par- te repetere, ex parte etiara illuflrare folent. Indicant quidem nonnulli ICti quod ex vulnere mortuus fit, qai mox poft illius inflittionem vita privatus zx\(c); hinc etiam Medici illa vulnera , prò fimpliciter lethalibus habent quae paucarum horarum vel dierum fpatio neceffario aegro mortem adferunt (d), nec ulla arte furari poffunt (e), quamvis ita abfolute praeceps mortis con- fecutiononftatimlerhahratis fignum fit, neque mors retardata ìllethalitatem vulneris (f) abfolute fignificet ÓV confirmet. Unde ex fubiranea morte,cujus diverfae poffunt elle cauffae, non promifcue vulnus prò abfolute lethali de- clarari debet, proptereaque omnis circumfpettio in decidendo tali cafu obfer- vanda erit. Quoad tales dies criticos (g) aut tempus illud decretorium feien- dum eft, quomodo, quidam rres, alii quinque, alii etiam^otto dies conftitu- anr, inrraquos laefus moriens ex illata laefione mortuus praefumidebeat. Ita quidam de vulneribus capitis (h) judicant, quod ad 4omum diem, aut 46um illorum vulnerum periculumfe extendat. Quare promifcue quidam ICro- rum (i) hunc 4omum diem prò decretorio aeftimarunt. Quod vero reliquos longioresrerminos(A) artiner, tunc illi piane nullum fundamenrum in Me- dicina habenr, quoniam lerhalibus vulneribus in genere nullus certe termi- jìus conftitui poteft; fiquidem lethale vulnus eventu fuo lethali praeter omnem © ( 297 ) 0 omnem'opinionem aliquando in longiorem moramfè protrahere folet, &&- leth-jic vulnus breviori temporis ambitu lethale fieri poteft. Interim quidem a potiori óV frequentiorl judicium formando vulnus lethalem nancifcite eyentuaL (a) Farinacius in Pr. Crim. P. 5. qu. 127.». %x.fiqq. Menocbius de arbitr.judit? qu. cafi, 275. ». 2. Maficardus deprob. voi. 3. conci. 1079. ». 4. 5. Carpzov ' Prax. Crim. P. 1. qu. 26. ». 19. (b) Zacchias l. 5. tit. 2. qu $. «> 1. 2. Wedel de fondamenti* lethaiitatis vuln. f, 9. Fidelis Relat. Med.lib.4.fiett. 2. e. io. (e) Menocbius de arbitr. jud. qu.iib. 2. cefi. 27%. «.2. Beer decifi. 323.». if, Carpz. I.c. 11 19. Stryk UfiMod-lib 48. tit. g.§.y. {#) Zacchias I.c 11.1 3'. Sennertus Pr.lib 6.P. 4. e. 3, (?) Bohnius exam. vuln.lethal.feci, x.ci.p.6^. (fi) Idem loc, cit. p. 64. [g) Horum dierum criticorum reminifictintur Farinacius & Carpzovius loc. cit. Schoepfier de Hamorrbag. vtdn. c.z 11. 98. usque 107. Zacch. loc. cit. n. x. 3. qui ad Cauliacum B" Marcellum Donatavi provocai, ##/1alium dierjitrg criticorum mentionem faciunt. (h) Zacchias loc cit & qu. y.É ». 7. (i) Clafenius ad artic. i47«/>. 636. «. 2. Stephani in hunc ort.p. 1 go. qui utrique auttores adhuc plures alios recenfent, qui.de haeprafienti materia tratta- runt» (k) Zacchias loc. cit. qu. 5. Carpzov. loc cit. §. XIV. Quando nunc ad generaiiafpeciminacauffarumóV indici- orum lethaiitatis progredior, tunc quidem JCti (a) prò fuo foro peculiaria quasi- dam figna oofervant, quorum aliqua quadantenus a Medicis fcrutiniis difere- pant, ex quibus vulnerum lethalitatem dijudicare folent. Interim fecundum Medica fondamenta fèquentes cardinaies ÓV generaìes aphorifmi annotandi funt. f ) Omnes laefiones, qua? organum corporis abfolute ad vi-, tara animalcm neceflarram intime & graviter offèndunt, lethales funt (è), 2) Omnes laefiones, qua? fundamentalem curam, vitae cenfervationera concer- ncntem, abfolute refpuunt, funt lethales. 3) Omnes laefiones, quaeproxime fan- ttionesvitales abfolute tollunt, e nullo fubfidio reparari queant, lethales funt. 4) Omnes la?fiones, qua? fubitaneam ÓV incornpefeibilem fanguinis profufio- nem poft fé trahunt, lethales funt. 5) Omnes laefiones, quae virium, tad vi- tam abfolute neeeffariarum , direttam & irreparabilem jatturam adferunt lethales funt. (*) (*) vid. Meibomiusl.c.r§.2 9. (à) Farinacius q*t. 127. ». tffiqa- Carpzov. Pr. Crim.p. 1. qu. 26. n. 19-22. Boer decifi, 325. Finkdthufius obf. 6 x.n. 1 i.fiqq. Feltmann de Cadavere P p infipi- ® ( 293 ) ® infipiciendo cap 55. Schapfier in Sjnopfijur. priv. Rom. £?* Forenfi. ad tit^fijf. ad L Coni, de fie or Us ti. 34 Rcdekerus difip. de vuln thefi 4. 5 6. 1 3. (e) Wedel de fiundameiit. lethal vuln. jf. 18 19- NB. Suevus de infipettione vul- ner um Part. x.c 4. lethalia vulnera fieri dicit x)ob partium nobilitatevi, 2) ob fiuperveuientia fiymptomata 3) ob adjunttam hamorrlagiam 4) ob ca- rotidi adynamiam, 5) ob neceffarium rerum de fettoni, 6) ob agri ìnobedi- entiatti & intpmperantiam, 7; obnegligentiam'cSimperitiamchirurgi, %)ob corporis impuritatem <))obrerum vitlnerantiumvenenofitatem. Fortini. Fidel. vero Relat. Med. lib. 4. fiett. 2. e. 2. p. 528.529. a partium ratione lethale vocat vulnus: pracipuelethalianominatvulnera, quanobilioribuspartibusfiunt in- flitta , qua confiolidari nequeunt, qua partibus valdefenfibilibus illata o cum enormi hamorrhagia pr adita fiunt. §. XV. Praedittis generalibe regulis adhuc fequentes adnume- randa? funt. 6) Omnes laefiones, fpecie quidem iliethales, magnitudine ta- men ÓV numero ita qualificata?, ut neque natura, neque ars illas r ed integrare poffit, ea propter etiam lethales exiftunt. 7) Omnes laefiones, qua? per folam . Natura? Energiam reparari non poffunt, attamen artis acceffu deftituta? funt, etiam eo ipfo lethales fant v. g. interna? dilacerationes vaforum fanguiferorum etiam minorum (a). 8) Omnes laefiones, quaeproxime lethalia ÓV cum morte exeuntia , antea vero nulla arte emendanda ìymptomata poft fé traxerunt, velut befìones nervorum, quos graves convulfiones, gangraena, fphacelus feqauntur, lethales funt (b); licet quidem convulfiones non femper abfolu- tum ÓV indubium lethaiitatis (e) fignum fint, modo eadem tempeftive re- mittant ÓV cura? medica? obtcmperent 9) Omnes laefiones, qua? inftrumenta ad nobilium organorum funttionem abfolute neceffaria penitus deftruunt, velut nervum cordis ÓV ventriculi ÓVc. abfolute lethales (d) funt- io) Omnes laefiones, qua? graves contufiones ÓVconjunttas fimultaneas motuum aboli- tiones cerebri ÓV majorum ramorum nervoforum partiumqne nervofarum complettuntur lethales funt. (e) Hinc folitariae cerebri concuffiones, nu- cha? violenta? contufiones, ubi prime exituspropaginum nervearum e cere- bro in fpinalem medullam occurrit, aut contufiones plexus fie ditti membra- noli aut nervofi diaphragmatis , lethales obfervatae ÓV judicata? funt. Il) Omnis laefio mox quoad primum fuum ftatum atque confpettumperi- culofa, quando conveniens ÓV rafficiens opitulatio Medica adhibita fuit, neque laefus ullo modo aliquem errorem fub cura commifit,proinde vero per mo- menta percuftìo inflitta deterioratur, lethalis eft. (/) (a) Schapfier de Hamorrb. vuln e. 3. ». 217 fiqq. (b) Bohniusexam.vuln lethal.fiett. x. c.^.p.6% 69. .,., (e ) A. N. C dee. 2. an. x. obf. ^.p. 69. ©JJlDenf ti lib. 7. caf 3 7, Cabrolius obf. 16. (A) Bohnius loc.cit. p. 69. Wedel @ ( 299 ) 0 (e Wedel defiundament.lethal vidn.§. 15. (fit Bohnius renunc.vuln letb.fiett. 1. cap. 3 p 59 60. f XVI. Quemadmodum vero jam fufficienter cognitum eft, quo- modo ex vulnere inerbali lethale fieri queat (a): ita praecedenti confideratio- ni mox ad late ponere lubet principales illas caufas, quae ex Accidenti laefio- nes inflittas lethales reddere folent. Haec Accidenti! funt difcernenda I. Re- fpettu ipfius laefionis. II. Refpettu laefi. III. Refpettu laefionem traftan- tium ÓV curanrium. IV. Refpettu externarum circumftantiarum. Quod Imo Liefiones attinet, tunc ex accidenti variis eaedem modis lethales fiunt 1) quando ftafcs, tumores, inflammationes ÓV corruptiones ipfis fuperveni- unr. 2) Quando illis feftuca? aliaque irritamenta conjunguntur, qua? non tempeftive reperiri ÓV feparari poffunt, ut interea fpasmi Kb), convulfiones, ftafcs, feceflìones humorofae, inflammationes ÓV corruptiones oriantur. 3) quando inflitta? laefiones quadantenus fenfibiles partes attingunt, unde graviores dolores, humorum adftuxus, ftagnariones, ftafes , inflammationes ÓV corruptiones eveniunt. 4) Quando fubito irregulari motu fpasmodico aut convulsivo laefiones tales live craentae live incruenta? conftringuntur, ut acceffus fufficiens praecludatur. Inde vero confeftimgraviafymptomata ac- cidunt. Interim lethale eft vulnus, quod quidem nimis anguftum eft , fed quod etiam nulla arte dilatari poteft (e). 5) Quando laefio cum magno dolo- re & qualificato adfettu inflitta, praeter confuetudinem gravioribus humo- rum adfluxibus ÓV motuam alterationibus obruirar. (a) Fort. Fidelis Relat. med. 1.4 fil'tt. 2. e. 2. e 8. Welficb. rat. vuln. lethal. jud. e. 14. (b) Vulnus ex fipafimo lethale vid. Hóedfteterus Decad. <$.p. 613-614. (e) Schapfier de Hamorrhag. Vichi, cap. 3. ». 226. NB. Quomodoftatuendum fit, vulneristie an aliarum rerum culpa hominem interiiffe. Fort. Fid in Rei, med lib. 4-fiett. 2 n. 7. §. XVII. Praeterea ex accidenti laefiones lethales fiunt, quando 6) illis alii morbi, velutfebres, convulfiones , haemorrhagia? ÓVc. (a) qui cum leelìone nullum proximumnexum habent, accidunt. 7) quando ex concur- renribus ÓV praecurrenribus arami affettibus, laefioni fejunguntmorbilethiferi, 8) quando laefio ita conftituta eft, ut adhibita etiam ope Medica pathemata aliunde fupervenientia periculofa fufficienter emendari non poffint. 9) quando perfonulis fenfibilitas, debilitas, aut alia caufa ex confuetudine óV hae- reditaria difpofitione evenlèns, vulnus leve & illethale reddit lethale, io)quan- 4o praegre^fe compo^itiQne^/exaeftu^tiones^&c. illatam levem aut pericuio-- fimi laefionem deteriorant, 1 r) quando morbofus flatus laefi leviorem laefionem Pp 2 ex- © ( 300 ) Q exafperat, 12) quando flatus cacochymiee, plethoricus ÓVc. laefionem dete- riorai, 13) quando aliquando occulta? qualitatesi. e. alia? ÓV fecundariae laefiones cura principali offenfione concurrunt, quae non confeftim in fenfus, neque mox in ullam fufpicionem cadunt ÓV quae fucceffive primariam laefionem de- mum lethalem reddunt, 14) quando ex laelìone leviori proxime adjacenti- bus nobilioribus partibus tales offenfae accidunt, ut ex harum offenfionum caufa, non vero ex vulnere, laefus moriatur. (a Si quis ex fiebrefiuperveniente, aut epilepfia moritur vid. Schozpfifer de hamor- rhag. vuln. cap. 3. ». 119. fiqq. & ». 139. Si lafius ex vulnere non lethali ob inopiam Medici &* chirurgi bamorrbagia moritur. vid Scboepffèr loc. cit. n. 266. l §. XVIII. Prioribus circumftantiis porro annumerari debet, 15 )quan- £0 per leviorem la?fionem gravior morbus, qui jam in laelta emicabat, excitatus fuit, ÓV qui ipfe morbus priorem laefionem adeo exafperavit , ut percuffus magis ex morbo, quam ex laefione vitam perdiderit. 16) quando laefio quae- dam ex confenfu vel motus vel particularis funttionis novam aliquam óV i'hm quidem lethalem fufcipit qualitatem, 17) quando laefio talem attigit partem, ad quam antea mote irregulares congeflorii , inflammatorii, ÓVc. cum fuis confettare tranfierunt, i 8) quando laefio partem offendit jam morbofa qua- litate adfattam, qua? pofterior priorem facile lethalem reddere poteft, 19) quando laefio alias illethalis alicui fubjetto inflitta eft, ài quo alias mitio- res corporis offenfiones in deteriorem ftatum degenerare folent; ficut tales hominum natura? paffim occurrunt, ut torpor magis na- tura in tali ftatu accufari merearar , licet peculiaris ratio aetatis haud intercurrat, qua? hujus torporis caufa effe poffit, ita ut haec confideratio in- volvat defettam naturalem (a) in negotio nutritionis ÓV confolidationis , ex quo pofthac tales lethales eventus in praefenti cafu emergunt. 2o)quando ali- cui laefioni prò ratione &conditione partis laefa? brevi tempore fuperveniunt lethiférvE corruptiones ulcerofae, fiflulofae, fine intermedia inflammatione & fuppiiratione. Quas praecipuas caufas ex accidenti evenientis lethaiitatis eommernorare placuit; óV hcet illorum refpettuum adhuc plures exiftant, ta- men illi ex antecedentibus óV confequenribe fuppleri, autadgenerales hafce Claffes duci poterunt. (e> Welfiehius rat .vuln. letb. jud. e. 14» p. 100. §. XIX. InjIIda circumftantia proxime annorandae funt illae caufa?, quibus ex culpa & occafione lofi illethalis percuffio lethalis reddi folet, inter quas fequentes palmario advenend» funt. O quando laefus ipflittam laefio- nem ■® C301 ) 9 nem negligenter aeftimat, adeoque tempeftivam curam refpuit (a). Interim fi vulnus per fé lethale eft, tunc vulnerati malum regimen, negligentia aut im- perita cura percufforem non defendit(^). Si vero vulnus indifferens fuit ÓV vulneratus fua negligentia vel ex mala cura periit, tunc laefornon tenete-de defuntto (e). 2) quando laefus neque ullum Medicum neque peritura artifi- cem (quod perinde eft) (d) adhibet, ncque in diaeta, regimine ÓV cura rite ob- temperat, fed eminentes errores commina, quod tamen legitime teftari convenit, fiquidem notabilis error effe debet, qui in hac caufa audiendus (e). 3) quando laefus alia immoderata attione, animi affettibus, velut ira ÓV vene- re (/}, aut terrore (g), ut ÓV nimia mentis inquietudine, ÓV imaginariaper- turbinone ' fé enervai ÓV confundit, fuam que laefionem propterea exacerbat. 4) quando laefus praemature fé fubducit cura? ÓV tunc temporis varia commit- tit, quaelaefionipraejudicant, licet vulnere lethali exiftente nulla temporis ratio habeate (b < ; tamen fi laefus brevi poft percuffionem furrexit ÓV obam- bulavir, rane culpa inpercuffumóV non in percufforem redundat (7), neque etiamprematura? fymptomatum remiffioni abfolurafidesdanda eft, quamvis hanc admodum quidam artendanr ónnculcenr (A). 5) quando laefus ex ante- atta mala vita adverfam valetudinem fibi contraxir, ut prsefens offenfio ille- thalis inde lethalis reddita fuerit , adeoque culpa adverfa? magis valetudini, quam percufiìoni fit adfcribenda(f)'; interim aliqui volunt percutientem in- firmum, quamvis laefio non lethalis fuerit, ilio moriente de homicidio tene- ri (m). Proinde fi laefus antea valetudinarius fuit , percuffio vero lethalis, rune morbus praecedens hanc lethalitatem non minuit aut folvit. (n) (*) Meibomius l. e. §. 19-22 . (a) de. variis caufis quibusfina culpa lafitis vulnus lethale reddere poteft. vid. Scha- pfier de bamorrhagia vubicrator. cap. 4. w. 5 8. 84» Adprafientem vero cir- ciwiftantjam confi. Welfiehius rat. vuln. lethal. iud. e. 14. p. 98- 99- Clafie- nius in artic. 147. C. C.C. p.6^$.n 2. Stephani in hunc. artic.p. 180. (b) ZacJjiap*g- 52- (b) Welfiehius he. cit,-pag, 103. (e) Idem loc. atat, (d) Vt voluit Paracelfius in Chirurgia. §. XXV. Sed cum faepius ex Symptomatum gravitate laefiones quaedam lethales judicari poffint, ita quoad illanihilominus magna circum- fpettio obfervanda eft. Communiter quidem ominofa talia fymptomata pe- riculofis laefìonibus fupervenientia lethalitatem illuftrare & confirmare adju- vant (a). Hinc JCti etiam ex dolorum fupervenientia, lethalitatem judicare volunt (b), ÓV de vulnere lethifero dicunt, quod plus tendat ad mortem quam evafionem (e) ; interim fola fymptomatum dijudicatio lethalitatem haud te- fiatar, (e*) Lethalis qaidem laefio atplurimum lethalibus fé prodit fymptoma- tibus: licet graviffimis accidentibus, haud demum lethalis reddatur(^), qua? tota fua indole jam lethalis eft. Rarimmuni etiam eft, ut laefio lethalis nullis lethalibus fymptomatibus (c(t exhibeat, unde quidem ex abfentia fympto- matum periculoforum de lethalitate percuffionis aliqui tamdiu ambigunt (e}t fiquidem negarietiam haud poteft, quomodo aliquando, licet raro, contingat, ut praeter omnem opinionem pcrcuffi fuccumbant, quorum tamen confer- vatio ob ominoforum fymptomatum abfentiam fperata ÓV promiffa fuerat. Praeftat itaque in fymptomatum fcrutinio follicite indagare, an illa ab inflitta laefione, an vero aliunde óV ex accidenti eveniant? Si enim illa a laefìoae prove- nerint, tunc utique lethalitatem confirmare juvant (/). (*) vid. Meibomius l e. jj". 33.34. 4%.fieq» (a) Zacchias lib. 5. tit, 2. qu. 6. n. 24. (b) Mificardus de probat. conclufi, x 07 3. n. 8. Menochiiis de arbitr.jud. quaft. cafi. 275. 11. 5, Carpzov. Pr. Crim, Part. x. qu.26.11. 20. (e) Carpz. loc. cit. n. 3.4. 2 5. 2 6. (e*) Fort. Fidelis Relat. Msd. 4. Sett. 2. c.2. (d) Bohnius renunc. vuln.Sctt. x.cap. ^.pag. 53. (e) Bohnius lot. citat. (fi) Hoc ficrutiuium fiìtfius monftravit Bohn. I.c. pag. 54. De fymptomatibustali' bus egit e JCtis Feltmann de cad. infipic. e. 5 7. §. XXVI. Praeterea in lethalitate decernenda ratio habenda eft indi- vidualis (a) conftitutionis fubiettorum laeforum, quaado in illis praeter or- dinarium modum arteria? nimis fuperficialiter in aliquo loco polita? funt, qua? propterea facilius cmortuali plaga offendi] poffunt; quando cranium, coffa?, offa nimis tenera funt, ut facilius periculofam rupream óV fiffuram nancifean- Q^q tur; ® ( 306 ) ® tur ; quando vifcera interna praeter folitum magna funt, ut facilius laidi pos- fint ; quando in aliqua regione aut parte corporis extraordinariae excretiones reperiuntur, qu.e ab extra offenfae lethales haemorrhagias, humorum adflu- xus aut corruptiones poft fé trahunt: qaando (ó) gravida verberibus adfligi- tur, ut faeras vita privetur, indequepraegnans non propter verbera, fed propter feetum mortuum una fuccumbat : quo pertinet Lex Mofaica de fortuita laefio- ne gravidae, at feetui darnnum inferatur Exod-XXI,v. 22. 23. Inde (e) JCti homicidia diftingaunt, dum aliud dolofum ÓV voluntarium,aliud culpofum, aliud cafuale, aliud neceffarium adpellanr, ÓV illud, quod mere cafuale aut fertuitum ex attu licito eveniens eft, nalla pcena puniendum effe dixerunt (d). Nominant vero Cafuale homicidium, quod fit attus, qui citra concurrentem dolum, vel etiam culpam cafu quodam inopinato, ÓV qui pr«videri non potuit, contingit, at inde alicui homini vita adimatar (e). Secundumprcedittas cir- cumftantias vero laefio aliquando per fé lethalis declaraada eft, qaandoque ve- ro ex accidenti lethalis evadit. (a) Bohnius renunc. vuln, letb.Sett. x.cap. 3.^.44. 45. (fi) Clafienius artic. 133. pag. 5 60. Lancelotti inftit.jur. canon, lib, 4. tit. x o. jf. 1. cum nota Thomafii n. 360./». 2090. (e) Willebrand de bomicid.permiffo & impunit. in Praloq. Stryk. Ufi» modernJL. 4%. tit. %. n 9.10. (dj Carpzov.Defili Foreiifi.Part 4.Conflit. %. defin.6.n. 3, Idem Decifi Saxon. decifi. 296. ». 22 fieqq. Idem Prax Crim. Part. x.qu.^.n. 30. Damhouder Pr. Crim. cap. 85. in fine. Boffius titul.de bomicid. n 66. Mulier ad Struv exercit. 49. lib. 4%. tit. 8 jf- 54. Ut. y. C C. C. artic. x46. Ziegler discepta- tionumSeiettarum thema XV. de cafiu fortuito §. 35.^.525. Lancelotti Inflit.ytir. Canon.lib. 4. tit. xo.§.4.cum not. Thomafii ad h.§. 374J>. 2096. Brunnemann Proceff. Inquifi. cap. 9. ». 5 6. Stryk. Ufi. modem. I. e. fé) Clafenius ad artic. x 46. C.C.C.pag.62%. Ita vulnus cafiuale eft illud, quod allegamr in A. N. C. Dee. IL An. IV. obfi. 167. de vulnere fiub barba tonfio- ne inflitto, gangrana mortisque caufia. De requifitis cafiualis vulneris vid. Willebrand. I.c. cap. 3. §.7. §. XXVII. Ex praedittis ' itaque facile pater , quomodo homici- dium fecundum unumquodque individuum dijudicari debeat,cujus vita nunc & perfonalis corporis conftitutio pari paffu ambulant : nulla enim ex arte Me- dica abfoluta menfura (tf) laefionis, quando lethalis aut illethalis effe deber,da- ri ÓV conftitui poteft, fed habent inraper ejusmodi laefiones relationes ad per- fonales etiam qualitates ÓV circumftantias. Laefio ipfa vero neque ex nuefo magnitudine decidenda eft, licet major illius extenlìo utique pra? minori ma- gis prò perniciofa declarari queat : tamen quoad externum confpettum quan- doque exigua laefio mortem caufari folet (ì). Quare Medici anguria ÓV pne- ® ( 307 ) ® clufa vulnera conftanter prò ominofioribas habent, ad qua? artis adiro* non facile pater, ÓV fubinde commaniter periculofiora accedunt fymptomata. In- terim etiam qualitatem, quantitatem, latitudinem, longitadinem ÓV pro- funditatem laefionum atteudendam effe, praeter Medicos fubinde JCti (e) praecipiunt. (a) Vìdnera non mole fied virtute aftimandò fiunt, dicit Wcdelius de fiundam. le- thal vulner. §.12. Vulnera non infiiguntur ad menfiuram Ammannus Prax. vuln. letb.prolcgom.§. 2. confi. Alexand. in con/il. 79. ££ 119. V0I.7. (b) Wedel. loc. chat. Ce) CarpzovitisPr.Crim.Part. x.qu.26.n. 2o. $. XXVIII. Pro informatione itaque atque notitia Judicii Civili* pJUcet aliquot charattcres periculofae ÓV facile in lethalem eventum tranfeun- tis laefioais fignificare ; quamvis in praecedentibus quaedam huc pertinentes animadverfiones propofitae fuerint, ubi de generalibus lethaiitatis caufis ÓV regulis attum fuit. Laefio itaque prò lethalitate citius inferenda, illa eft ido- nea 1) quae cum inftramcntis manifefte craffis (a) ÓV ad mortem inferendam iudubiis committitur. 2) Qua? ipfa in fé fpettata adeo enormis eft, at nulla ratione dubitandi ope fit : v. g. Si cor eft transfoffum, fi jugulum aut collum efl difeiffum, fi cranium eft conquaffatura, fi vifeas iateraura nobile eminen- ter disruptum, aut vasTanguiferum capax iatcrnum laefam eft ÓVc, quam le- thalitatem aliqui primi modi {b) nominant. 3) Qua? fimultaneum extreme pe- rkulolum effettum poft fé trahit, quoad fingulas ad vivum hominem perti- nentes funttioncs. 4) Quando laefio eftinacceffa (e) attaaien gravis, óVqaoad raliqaas circumftantias periculofa. 5) Quando inflitta la?fio adhuc cum alia gravi partis offenfioae complicata eft : v. g. quando praeter vulnerationem cerebri fimul gravis contufio (d), dilaceratio ÓV alienorum fabjettorum vehit feftucarum, globulorura ÓVc, inferno contingit, óV fie qaoad reliquas partes. Interim aliquando nuda; cerebri commotiones ex accedenti (e) Se quandoque propter trepani intermiffum ufum lethales evaduat, fiqaidem mature extrava- farus fanguis educende eft» (a) Hinc ex inftrumfnto JCti judicia formare folent vid. Stephani in artic. C.C. C. x46.pag.x9] : Si baculo quis percufferit, & fècuta eft mors, perditi ens non prsefumitur animum occidendi habuiffe: adeoque culpa, uon dolo bo,- micidium fattum effe cenfietur. Et Clafienius pag. 585- Inftrumento peri- culolb aliquem malitiofè pcrcuticns ordinaria gladii poena punitur. Li- cet etiam interdum cum fiubtili inftrumento lafìones lethales in/ligi queant, tefte experientia & ex illa Ammanno in Pr. vuln. leth.p. 394. De \jiftru- tnentis, ex quibus animus occidendi prafiumiturJBerger Elett. Jurispr uden- ti* CriminalisPart.I.Membr. 3. jf.4-p- 92.93- Qj 2 (b)Car- & ( 3<>8 ) & 0) Cardantis in Comment. ad Hippocr,prognoft. 3 $./>. 5 8 4. (e) #^e/ ie fiundament. lethal. vuln. Jf. 14. Ammannus Prax. vuln. letbal'dcc. 4. hift 3 pag- 281- Bohnius Exam. Vuhu lethal. Sett. 2 cap. !.♦/>«£. 95. Id) Wedel.loc.cit.$.x$. Welfiehius in ration vuln.lethal.juaic.e. 3.p.3 1. Boh- nius loc. cit. p. 97.100. Mitior tamen contufio non eft lethalis confier\ Boh- nius loc. cit. pag. 82. (è) Bohnius loc cit. pag. 105. BonetusSepnlcret. Anatom. lib. 4-.Sett. 3. obfi. 4. §. 5. nsqne ad finem. Circumftantia, qua ad peritum trepani ufum ia talibus cafibusfipettant, exponit Bohn.l. cpag. 107.fieq. §. XXIX. Praedittis charatteribus de Lethalitate laefionum teftan- tibus annumerandae etiam flint fèquentes alia? circumftantiae ÓV quidem 6). Quando lzefio in aliqnam regionem óV pattern nobilem profundius pene- trat. 7) Quando etiam illa admodum fenfibiles adfligif partes. 8) Quando laefio neceffarium adfettae partis motum adeo enervat, ut reflitutio difficilius expettari poffit. v. g. qaando pars quaedam enormaer conquaffata, contufa, dilacerata, adufta, contorta ÓVc. eft, ut neque natura, neque arte vel laefio, vel fupervenientia fymptomata facile emendari queant. 9) Quando la?fio cum inftrumentis valde acuminatis inflitta fuit. io) Quando cum inftrumentis admodum obtufìs illata fuit, qua? tamen Lelio cum alia ante nominata parris conjuntta offenfione contuforia, diftenforia, dilaceratoria ÓVc. contigit. n) Quando laefio cum inftrumentis venenatis vehementie ÓV profundius (a) fa- tta fuit, fiquidem fuper ficialis talis laefio non promifcue lethalis (fi) declarari poteft : unde vulnera venenata feliciter curata legume (e). 12) Huc per- tinent laefiones fclopetorum, quae vulgo dicuntur : <^>C$uf$''QBlinDen, ÓV quae in Chirurgia Medica communiter prò periculofioribus habentur: i3).Quando poft iilatam violentiamgraviafequuntur fymptomata , nulla vero eminens externa laefio interdam occurrit. (a). De vulneribus veuenofis e Medicis vid. Zacchias lib. 5. tit. 2. qu.7. ExjtCtis confi. Schapffer de hamorrhag. vuln. cap. 4.». ^.tisque 19. Vulnus femori* globo venenato infiittum fiubito lethale iw/. ©ÒlDftl SMt Uh. 6. Cafi, 40. (fi) Welficb.r-at vuln.li.th.pag. 167-170» (f) Foreftus lib.6.obfiervat. io. $. XXX. AcceduntóV reliquae animadverfiones 14) quando laefio- nes quoedam tam cito neque arte neque natura inprimis fuis initiis mitigari poffunt, quìn confeftim ad lethiferum effettum & eventum properent, quam- vis fine mora periti artificesipfarumauxilio praefto fuerint» 25) Quando in- compefcibile fanguinis profluvium fubito inflittam excipit laefionem , ubi ar- teria vel vena magna vulnerata fuit (a) 16) Quando laefiones in nobilem quidem partem translata?, fed adeo angufta? funt, ut iterum neceflàrie adi- ras 0 ( 3°9 ) ® tus deficiat : interea intrinfecus in laefione talia damna oriunrur,qe? accelera* famcaufantur monem: hinc vulnera rotunda iterum periculofìora aeftiman- tur quam alia. 17) Quando laefio attigit partem, ex qua alius humor adfìuit, qui illam laefionem brevi adeo deteriorat, ut lethalis confequatur effettus, tefti- monio laefi hepatis cum laefionecyftidis. 18) Quando laefio alinijus» artis fea- fibiliifimam illius attigit regionem, ut propterea periculofiffima imo lethalia moxfuperveniantfvmptornata, v.g. fi diaphragmatis plexns membranofus aut fie ditte tendinofus, vel partium nervi praecipui laeduntur, qualem pofte- rioris conditionis laefionem laethalem periti annotantMedici (b). 19) Quan- do laefionem capitis mox fufpettaexcipiunt pathemata, utpote vomitus, con- vulfiones, aphonia, rationis ÓV fenfationisabolitio, ftridor dentium. 20) Quando denique alias laefiones quascunquefubito gravia comitanrar fympto- mata, ut deliria, convulfiones, animi deliquia,febres anomalae, vehementes fpasmi, fubitanea virium proftratio, pertinaces ordinariarum funttionum re- tcntiones ÓV confufìones, aut fymptomaticae prodiga? evacuationes ÓVc. Ex quibus fingulis charatteribus prudens judex laefionis periculum in lethalita- tem magis inclinansagnofccre poteft Et ha? etiam generales funt confìde- rationesad praefcntis therriatis indagationem, qaae deinde ad fjpeciales diver- fas laefiones ab attento animo facile adplicari poffunt, («) Wedel de fiund. lethal vuln. §.4, (l) Bohnius exam. vuln. lethal.fiett. x. cap. \pag. 68. 69. NB. De fignis vulne- rum lethalium in qualibet parte vid. Fort. Fidelis in Relationibus Medico- rumLib.4. Sett. 2. cap,4. §. XXXI. Praemiffis geaeralioribus praeparationibas, ad praefentem trattationem de homicidio violento fpettantibus, nunc ad fpeciales letha- les (j) laefiones fignificandas accedo; haud tamen tantum hoc loco de vulne- ribus, fedóV de aliis lathalibuslaefionibusagendum erir, lìce JCti vulnera ÓV verberadiftingaunt(/). Hucitaque fpettat, fi homines alapis, pugnis, tìa- gellarionibus, ittibus, jattibus ÓV verberibus fimilibusve offenduntur violen- tiis: Ita etiam pedum calcitratione ÓV manuum pereuffione mors inferri poteft (e); fiquidem jam JCtis conftat, qua?! damna cum pugno aut manu contratta (mit t)0lkr $aufi) adferripoffint, unde illum, qui alien cum pu- gno percutlit, ut moriate, a pcfcna ordinaria homicidii immunem quidem declararunt(^): interim (e) quidam adferunt, quod penus faepe plus of- feftdar, propter fortiradinem corporis, ipugnum inferentis , quam glaflius. Aiapam itaque fenfu luridico graviorem laefionem quam vulnus effe, quidam docent (/). Nominant vero aiapam ittum porretta manu faciei incuffum (g)i Colaphum cura pugno (b); Talitrum dicunt ìllifionem digiti in nafum, cinen Qj 3 Vìa* @ ( »I» ) ® ^Ofcn^fÙbc^ ficat de Tiberio Saetonius dicit , quod ipfe cum taiitr» quemqaam vulnerare potuerit. Ictus fuftium fiebat baculis five fuftibus non denudato corpore CprÙgc In); Flagellata) vero fiebat corpore denudato (|ldu* PCtl(0- ) Addunt perinde quidam caurclam, quod coniare debeat,mortem ab ittu pugni proveniffe ÓV non a cafu percuffi cum capite in lapidem (k). De reliquo vero etiam fimplices capitis laefiones nunquam contemnendac funt (/) : attamen judicio opus eft, fi homines fine vulnere verberibus per- cuffi intereunt (m), (a) De lethalitate vuhterum egerunt FaUopius, Paraus, Hildanus, Tagautius, Sen- nertus, Sebitzius, Corbaus. Suevus, Fidelis, Ammannus, Welfiehius & Boh- nius : e yCtis vid. Feltman. do Cadav* infipic. cap. 5 5. (fi) Carpzov. Pr. Criminal, quaft 99.part. 2.n. 20. quare Matth.Coler.part. 1. de- cifi x6x.n. 57. & Scbneideroinus in Commentar, ad inftit § fied & L. Cor- nei, n. 5. inflitta, de injur. verbera vocant vulnera non fianguinolenta ; ficut vulnus fine fiattguine effe poffe refiert Zacchias lib. 5 tit. 2 qu. io. ». 1. Ita etiam homicidio dolofia absque ormis demonftravit Carpzov. Pr. Crim. Part. x.qu. 3.M. 2%.fieqq. (e). Decianus in Tr. Criminal, lib. 9. cap. 18- Clarus in Prattico $, homicidium. ». 4. g. Carpzovius Prax. Crini, quaft. 3 «. 3 4. id) Mascardus de Probat.vol. x. conclufi 97. «.28.&fVoi. 2. conclufi %6 4.11.4. Stryk difip.de Alapa. Carpzov. loc. cit. n. 42 43. Idem loc. cit. n 3.8. qui etiam ». 44.45. interpretatur locum Numcr. 35 v. 2 1* Si per odium hominem quis bnpulerit, aut cum effet inimicus, manu percufferit, & ille mortuus fuerit. porcuffbr homicidii reus erit £/c. vid. Zacchias lib. $.tit. 2.qu. xo.n. 6. Berger in Elettis Jurispr. Crim.Part. x Membr. 3 §-4*p 93. dicit: quoties alter alterum vehementer manibus ac pugnis contundit , aut manu contratta, five pugno mit DOfler §ailfl alteri colaphum infringit,toties neces- fiario & immediate inde coufiecuta morte,gladio plettitur : quoties autem alter alteri aiapam ducit, i.e. palma fi. manu vacua mit fUt&er J£>ant> percutit,w- ties morte confiecuta, extra ordìnem punitur pterumque relegatone perpe- ■ tua,quia tumpercuffus ex aliis potius fymptomatibus fiupervenientibusmor- tuus proefiumitur. (e) Carpzov. he. cit ». 3 9. Farinacius qu. 12 5. ». 3 66» (/) StK>k> de alapa cap. 4* n. 2. (g) Idem loc. cit. cap. x.n 5. {hy Gothofiredus adL. XVI.Jf.de pani* Ut. X. §. 6. (9) (i) Stryk.loc.cit.n.xs. (k) Carpzov.loc.cit.n> 40. *> il) Zacchias lib. 5. tit. 2. qu. 9. n. 9» Fort» Fidelis Relat..Med. 1.4. feti. 2. e. 6. Pa- narolus Pentecofte 3. obf. 30. Welfiehius in rational.vulner.letb.judic» ft 1 19. Ammannus Med. Criùcrp.76.%x. 95 196.581.585, Bohnius exam. puln.lethal.fiett.2.cap. x.p. 7 5. qui fiett. x.cap %.p.66. fiallacem inflrumen- torum conciliationem dijudicat in diterminanda vulnerum. lethalitate. Ad- dii ® ( 3" ) © dit vero: cum a fòlo manus iftu five inflidìa alapa contufìone? capitis & tv KfQxhi] commotioncs deplorandas aliquando tevcniffe praeter pra&ico- rum teftimonia frequens confirmat experientia. confi. inferius§,]%,lit.d) (ni) Fort. Fid. Relat. Mi el>rt>aft maceri. Obrinet hic mos etiamapudme- chanicos bct)u1 ©cfclIen^O^CtC^en. (0 Aa lethales capitis laefiones pertinent etiam reiiqui violenti ittus ÓV plaga? capiti illata?, ÓV quando ejusmodi offenfio- nes abfolute lethales funt, tunc communiter cauffa lethaiitatis eft gravis con- tufio cerebri (d) , indeque eveniens vaforum fanguiferorum dilaceratio ÓV confequens finguinis extravafatio, quam propterea fedulo indagare convenit, licet aliquando repentina animi altcratio vel iracunda vel terrifica ejusmodi fubitancae mortis ex tali oftenfione provenienris caufa elle fo'leat; quando vero alia? laefiones per ittum aut plagas capiti inferuntur, tunc vel grandis depreffio cranii vel fiffura ÓV coatrafifìuraincurabiliscranii,vel enormisftafis fanguinis , vel ejusdem extravafatio (e) vel multiplex cranii conrafio ÓV con- quaffatio, vel cerebri dividilo ÓV coatritio, vel feftucarUm profunda impreffio in intimiorem cerebri fubftantiam, vel numerofatalium feftucanam infertio in eandem, quae ita occulta eft. utartecorrigi non queat ; vel enormis cerebri csmpreffio vel cerebelli extrema conrafio, vel nervorum vehemens concuffio óV conqualTatio contingit. Et licet quandoque talis offenfio ex joco, fub ebrie- tatenonnunquam in rixas abeunte, ortumtraxerit, tamen occirarem id non liberarea pcena homicidii ordinaria exphearunt JCti (f), qui etiam indicant, quod non omnis ebrietas a delitto excufet fg) cum ÓV impera delinquatur* Proinde JCti illam quaeftionem ventilant : an uxor propter aìapam acceptam poffit divorriumpeterei»)? ficut etiam ab aliis ICtisjudicatair, quod quando ex alapa quis in lerhalem narium haemorrhagiam incipit, hoc vulnus ex acci- denti lethale habeafur. (1) (a) Fort. Fidelis Relat. Med. lib 4.fett. 5. e, 2. fi. 593. A N. V. dee. 1. an. 2\ obf. 9. B" 122. an. 7. obfi 207. Bartbolinus cent.^. hiftor. 34. Att. Hafni- etifi voi. x. p.%6. Hippocrat. de morbis vulg.fiett. 21 text. io. Benivenius de abditis òbfièro,med. top. 1 io. Cornerariusmemorabil, med. Cent, xo.obfi. 4?. ® (312 ) ® .0 Hildanus Cent. 6. obfi. XI. Hciiricus ab Hecr obf.xi. Welfiehius rei Vuln leth jud.cap, x6.p. x66.fiqq. Valentin.noveU. cafi. 41. Scbcnk.lib. x.de apoplex ab externis obfi 5. Bhgny Zod. Gallic, an. 4. Menfi Febr. obfi 5. Zitt- mann Med. Crit. Cent. 5. cafi 24. 30. cent. 3. cafi 36. Ammannus Prax. vuln» lethal. dec.<>. hift. 9 qui ibid. epilepfia a Colapbo vinucham ortamen- tionem fiacit. Bonetus fepulchret, anat. Lib. x. Sett. 2. obfi x 9. p. 93. V hb; a. fett. 3.obfi. 29.11. x. p. 372.. in quo effu nullum fignum lafionis in cerebro repei'Mttifiu'it, & maritus, qui aiapam uxori infiixit, innocens declaratus fuit. conf.porro Zacch. lib. 5. tit. 2. qu. io. n. 3. &>*. 9. n. 9- Franckenau differt. de alapa §.2^ 24. Welficb.loc. cit cap. 14./». i©o. 101. De alapa caufia mor- tis inpuero Cacochymico. Praterea de alapa lipothymia caufia vid A. N. C. dee» x an.2 .obfi x 2 2. De Colapbo epilepfia caufia vid AmmannusPr. vuln. leth. dee. s; hifl 9 p 395 De Venda ex fatica minoris ittu Apoplettica, Valentini Corp Jur.med leg. ffi.Part. 2.fiett. x. cafi 9 De apoplexia expercuffione in facie cum pugno vid'.Horatius Augenius lib. 9. epift. 2.11.20. Hildanus Cent. 5. obf. 8 5. cent. 6. obfi xx.De apoplexia:ex ittu capitis vid. Fontanus dificurfi 6. De apoplexia ex cerebri contufione vid. Horftius lib. 2. obfi$. De apoplexia ex jattutelifupracaput vid.Foreftus lib. xo.obfi.79. De capitis vulnere itttbut inflitto abfioluteletbalivid.Att.Berol.decLvol.S.p.69 71- De vulnere ficu- tica capiti inflitto lethali Ammannus Pr. vuln. leth. dee 5. hift. 9. De morte ex vercukonc pinna narium vid. Salmuth. Cent. 2.0 bfi 2 3. De morte ex plaga cumpuznoinfiaciem Valeriola lib. 3. ennarrat 8. De ittu capitis lethali ob frattam laminavi fiecundam illafia prima vid. Bonetusfiepulcret.anatom. lib. 4. Tel 3 obf. io 11. x.2.p. 334. De ittufiupra dextrum/itpercihum lethali ob fanminem in occipitio effitfium inter meiiinges coUettum, undefiecuto vicini cerebri corruptiovid.Bonetusloc.at.il. 1. tj. 336. quam obfiervationem de le- thalitate piagarmi capiti inflittarum omnes ferme Medici <5 Chirurgi experti teflari pofunt. Et tales funt violentiores capitis contufiones, quam lUe cola- vìusa vento inflittus, cujus ViUemot in nova explicotione motusplanetarwn ^f ex eodem Att. Erud. Lipfian. x 709 menfi Auguft. p. 369. mentionem fia- ciunt Alapa morti/era mentionem inter ICtosfiecit Feltmann de Cadav. infipic. c << iXI Homicidium per Aiapam Atta Berolin decad. 2. voi. 2..p. 50.fiq. èreftl @efe&-17- 23erf- p■ 181. Wepfieri obfierv. Med. Pratt. obfi, 4.p. 7. vid. Moroni Direttorium fiub tit. Mors.Mortuus Alapa m Zittmannus Cent. 3. cafi 58. uhi cafium propomt an Calaphusante XIX dies infliausmortis caufiafiuerit( quod ilio refiponfio negatur, &'Cent.4.caf.%x. an alapa ante XII. feptimanas inflitta pleumidts infiequentis caufia fit? quod etiam negatur» Et Cent. $.cafi^6. mors ab alio accidenti tf gravi magis lappu quam alapa orto demonftratur. Et Cent. 6. caf. 66. mors non ab ala- va fed apleuritide derivatur. Contufiones alias capitis per accidens lethales recenfet BonetusSepulchret. Anatom. lib. 4,fiett, 3. obf. 4. ». 5. usque odfinem. meUapugno adtempora cafia fiotta Epileptica, LangiurLib. x. Epift. io. (A Sunt verboStrykii in difip. de Alapa cap. 3. n. 3, In cmfirmatione papali etiam K' aiapam confirmando infligunt, pofteaquam ipfiw. cumkalfiamotnunxerunt, 8 ( 3*3 ) ® teftimonio quod ob Chriftum adpatiendum obftritti fint. Spemrs Saufctf. bfé (Joanoch €l)ri|f. Pan. IL p. 851.8 5 *• (ctt tóerben, fonbern rielmc&r fol« tfte 53erbw(^utia be(lo fctorfccr.tiDf^ttìerer, aud) geboppclf (yì/w»» in militi- bus ) gerecfjffetfigef Unb geftrafct tijetben» Tabor in armament. Jufiinian. com- mentano deadmenationej. x;.p. 196./^. 5C^nig!.^3reuff.crfldrtc»>unDcrneut* te^atentroiberbie ©dbft<9vac&e, injuritix, gnebeé'©t&t)rungen unb dv-He .- 3nfonbert)eit ober tjaben biejcnige jicf) sor anbern Dierbe? in ocfcf ju nel)» men, »e!d)e ben Irnrcf nicbt rerfragcn ffinnen, unb roenn (ìe flt$ bamit a« x bctlabca , ju Querela unD Bàndereijcn geueist fct>n unb Uc a# ae'oen. SDenn ob jraar befannt, ba§ in bencn Dlec&tcn juStifcn unb in aeroiffengab Un bie ùbermajjiQ Sruncfene bencn Furiofis, mente captis, SBa&n unb Un» jtnniqcn gleic& §ta$M unb bie ordìnaìrt ©trafen in folc&em 2lnfcl)cn miti- girti tverben, fo foDcn fcod) bicjenigen berg'eie&en mitigation unb ^nbernng n.djt \\x geroatfen , notò fl4j batnit ju flattirw l)abcn, n?el#e rorfefclifyr SBci'e biefeé Safìer begel)e3/ unb fìc&bacurd) in bergleic&en Bruralit^uw nnb unanf:anbigen t-erbotbenen £ànbeln bello rcetjr aufmuutern unb eityfcen. Dannhauer Caf ed). SRilct) P lf 287. SBec im Sruncf unrec&t t^u(,ifi boj>< pelfcr ©(rafe tvertfc. & P. V. prafi col. xi. in foro confcientia, im ©cir-if» fens @eric&t gilt bie golge gar mit: f<& t)ab$ in Srur.cfenbeit aet^an, unb alfo in ber Unmiffen&eit, barum foli man mire ju gut l)alten. Ebi-a anmi- titis puniendi Ziegler dificcpt.felett. tbem. 48. de panis th. 72 163 y.feq. An profiuitda Ebrietas in homicidio commiffo excufiet Brunuem. Proc. inquifi. e. 9. «.63. De Ebrio delinquente vid.Stryk. Ufi Modem. 1.47.tit. §. x 7. (b) Stryk difip. de Alapa e. 2 n.9. p. 13. ubi refipondetur : Si prater meritum aia- pam, pracipue cruentavi acceperit, vel cum vefiigiis digitorum b" innocen- ter verberata juftam petcndi divortii caufiam habet p 14. Vnde maritus, qui modum caftigationis excedit, carcere, relegatane, aut fiuftigatioue puni- ri poteft ib. fi) Scboepffèr de Hamorrbag. vuln, e 3. ». 26./^. conf- Ordo provincia!Sax. de an. 15ss.tit: nat jum OUV31 ebcr- unb <£rbgcri$t fld)6wi Verbo-, mt - Rr aber $ ( 3*4 ) ® fifrer f Itine unb gcringe galle ff^bie fotfen fn bie £rbgeri<&fegerasnblufcn te. §. XXXIII. Quamvis quidem plags incruenrae non facile lethi- feris Icefionibe accenfcantur, adeoque paffim accidentalis (a) quarundam ta- ira m piagar um lethaUtas recenfeatur, imprimis quando infrramentum, cum quo illse commiffae fuerant, non lethale fuit, tamen aliqai exiftimant, quod aniraus occidendi in illarum jdecifione non obfervete; quae ultima tamen caufà haud magni valoris eft, fiquidem non femper homicidia ex animo oc- cidendi dijudicari folent: (quo pertinet ille cafus , fi dentibus quis alterum mordet, at mors confeqaatar, quod extraordinaria pcena, fi vero cum animo occidendi fecerit (b), ordinaria locum habeat) tamen interdum verbera etiam dirette mortem caufantur (V)»Quando itaque plagse corporis lethales fiunt,tunc vel interne partes ana graviter ofFenduntur & contunduntur , ut repentina cv magna ftafis humorum cum enormi inflammatione aut fubitanea putrida corruptione confequatur ; vel illarum partium funclio principalis repente abolete, ut praecox vitae antimo conjun&a fit; aut illarum fubftantia & flru- ftura fimul Indite, velut crepatura. dilaceratione aut ruptura, incurabilis extravafatio contingat, vel vafa fanguifera capacia disrumpuntur, unde letha- lis profufio fangainis evenit, vel partes profundius laedantar , ut fubitanea extrema alreratio confequarar: inrerim etiam graves plagae curatae legun- tva(d). (a) Zittmannus Med. Crit. Cent. 2. cafi. 4$, cent. 5. cafi. 74. Valentin. C. J, M. L. fif.P. 2.fiett. 5. cafi. 2. Puerulus poft duras acceptasplagas intra paucos a la/ione dies mortuus. Gockelius Cent. 2. cafi. 87. (b) Scboepffèr de hamorrhag. vuln e. 3* 11.196- 202. (e) Zacchias lib. 5. tit. 2. qu. io. n. 8. Bohnius renane, vuln lethal.p» x66. fieqq» Saltzmann obfi. anatom. p. 7. Bonetus fiepulchret. anatom. 1.4. fiett. 3. obfi. 27.11.7. Cades ex percuf/ionc inverfio flagello fiotta mif einem umge» Wanbfen (BeiffelfiecFen, vid. Harprecbt confiult. crim. 29. £.574. Mors a perenzione ventricidi Zittmannus Cent x. obfi.x%2. Miftichellus Tr. apo- plexia lib' x. cap. 6. Cranii per acceptas plagas enormis la/io, cum fi/fura Ó* fanguinis extravafiatione intra cerebrum conjuntta lethalis. Gockelius cent. 2. confi 9. Mors inopina uxoris an filmica inflittis plagis imputando Zìtt- » marni cent. 6. cafi 32. qui cafius negativa deciditur fententia. (fi) Miles in diribitorio quadraginta\plagis ad necem UsqUe fuftibus ftipatus, fieli- citer reftituitur. Gockelius confil. cent, x confi. x%. Vidus Vidius allegan- te Augenio Epift. rd confil.medicìn, Lib. 9. Ep. 2. ». 20. dicit : Si quis gravi aliquo ittu fiuerit vulneratus in capit^ credibile eft os velfiffum,vel coUifium tfse, fi homo in terroni conciderit. ' fxxxiv. ® e 315 ) m i. XXXIV. In praedi£tis itaque cafibus'Medici "probe omnes cir« ccraftantias in corpore delitti & defungo quoad ' laefionem & inftrumenri conditionem annotare & referre debent, praecipue an pars laefa forte antea alia quadam morbofa qualitate praedita fuerit (a) ? an forte in aliquo vifcere laefo antea morbidas infar&us praefto fuerit, ut talia vifcera altius in fuperfi- ciem externam protuberent. Interim in lethali tali partiam crepatura com- muniter obfervatur eminens fifiura cara magna fanguinis extravafatione con- juntta; fubinde etiam in talium plagarum relatione, accurate figaificandum eft, quid alioquin in tali defungo, quoad parrishefa? magnitudinem & colorem, quoad lsfioais qualitatem & gradum repertum fuit, ut & quae fpecìalia vafa languifera laefa fuere, aut]qui morbi praeceflerunt&c, id quod praecipue ad lienis rupteam, in foro Medico obviam, adplicandum eft. Interim fi per- caflus corpore & fanitate antea integer fuit, nunc vero inflittas plagas mors brevi excipit, jufta tuncabfolutac lethaiitatis fufpicio adeft. Praeterea fci- endura , quod fortiores plaga?, contufiones ÓVitìus Diapbragmatiinflitti faepe lethales fint, praecipue quando tendinofum plexum offendunt : unde exem- pla fubitaneae mortis inde ortaeconftant (b), dum repentina? vel convulfivae diaphragmatis conftritìiones infpirationem intercipiunt vel fimultaneae pa- ralyfcs ipfius refpirationem neceffariam deferunt & deftitaue , licet etiara aliquando talis contufio diaphragmatis ex accidenti lethalis fit. (e) Tanto magis vero tales diaphragmatis contufiones abfolute lethales evadunt, fi ana vaia iaterna fanguirera dilacerata fuerint. (d) Ita plures tales contafione* corporis lethales per violento? cafus ab alto ort$ ab Au&oribe (fi) recen- fentur. (a) De Licite Scirrhofio extra coftasprotuberante vid. Ammannus Prax. vuh.leth. dee. V. hift. 4. p. 352. fiqq. uhi lieti praterfiolitum magnus repertns fuit. confi. Bohnius exam. vuln. lethal.p. x6%. Lethalem percujfionempettoris ob vitiofiam vifeerum conftitutionem recenfet Martinus Bogdanus apud Bar- tholinum Cent. 4. epift. x x, Lethales Lienis crepaturas teftatur Tulpius & Fontanus & ex hifce Bohnius fiett. 2. cap. $.p. 156 renunc. vuln. Bonetus fiepulcret. anatom. lib. 4.fiett. 3. obfi, 2 9. ». 9. cum ficholio. Valentini noveU, Med. cafi. 44, de homicidio ittu ficutica per atto & ruptura lienis. (fi) Bohnius l. e. fiett. x.c.x.p.xo. fiett. 2. e. 4. p. x 3 8 • Welfiehius rat. vuln. leth. jud. e 9.p.j x. Valentini C. J. M. L. Pandett. P. 2, fiett. 4. caf 12, NoveU. caf. 41. (e) Zittmannus Cent, ^.caf.4^. (d) (gfllbenflee refiponfò x 5. Bonetus fiepulcret. Anatom, lib. 4. feti. 3. obf. 27. jf. xo.p. 372. (e) Bonetusl,e.obf. 2$, 29, Rr 2 $.XXXV, ® ( 3*0 • §. XXXV. Proinde contufiones, quae Nucha infliguntur , facite lethales fiunt, dum non modo magnos nervos e cerebro in fpinalem me- dullam & reliquum corpus exeuntes vehementer contundunt , fed & facile mortiferam fanguinis extravafationem intra cerebrum caufiantur. (a) Haud vero veritati congruit adfertio, quod foeminae multo graviores ittus & vulnerationes pariante & ab his facilius fé extricent, quam viri, (b) Quod vero reliqaas leviores externas plagas attinet, tunc illae quidem faepe illethales (V) obfervantur, attamen quandoque per fé mortiferum (d) fortiuntur even- tum, quamvis aliquando piane fint incruenta? ; quaecunque enim verbera cum gravi offiumfraftura conjnn£ra funt, qua?univerfo externo corpori illata funt, qua? partes etiam carnofas valde comminuerunt, conqaaffarunr , &oiTa infuper valde percufferunt, adeoque motum fibrarum neceflariam in partibus adfetìis aboluerant, enormem ftafin fangarais intulerant, at fubitanea putri- da corruptio infequatur, illa omnino per fé lerhalia exiftunt. Quod etiam valet de violentis pedurn calcitrationibus qua? conjun£tae funt cum difraptio- ne parrram internaren, unde herniae prolapfiones uteri, vomitus cruenre, mitìus cruente, dejetìio alvi cruenta &c. oriuntur, adeoque lethalitatem fuam facile teftantur (e); de quo cafa dicunt: e$fe0 einem CfraOé im 2tibt JCtfptcnCJCt. Hinc quandoque ftupra violenta non fine vitae pericuio ob ta- lem violentiam feeminae illaram faccedunr. De qua circumftantia fuprarabi de ftupro egi, meatio fatta fuit. Nec defant exempla, quae morrem ex fto- machi percufiìone probant. (/) (a) Bonetus Sepulcret. anatom. 1.4 fiett. 3. obfi. i9. jf. 2» Bohnius exam. vuln.lethab fiett. 2. cap 2 p. x x x - x 14. Ammannus Pr.vuln. leth. dee. 3. hiftor.6.p 2 35. fieqq. Paraus lib. 15. cap. 17. Valentini C.jt.M. L. Pandett. Part. 2. fiett. 2. cafi. 37. p 410 &' idem loc. cit. cafi.^%. 39. Plaga nucha inflitta, non modo periculofa, fied fiape lethales fiunt. Valentini l e. cafi. 3 6. 3 9. (fi) Zacchias lib. 5. tit. 2. qu. 2. n. 29. cujus circumftantia jam inpracedentibus mentio fatta fuit, (e) Valentini C. J M. L. Pand. Part. 2. fiett. 5. cafi, 2. Bohnius exam vuln. leth. fiett. 2. cap. 5. p. 166. (d^1 Verbera mors fie cut a ob fanguinem per habitum corporis^ vificera efifiufium ut \5 inter cranium & duram matrem vid. (galljmann obfi» anatom. p. 7. Boh- nius he. cit.. (e) Bohnius loc: cit.p. 167. (fifiA. N. C. Cent. 8« obf. 12. De abdominis percufiìone lethali vid. A. N. C. Cene. io. obfi. 20 §. XXXVI. Ex hifce liquet, qnod externae etiam tales plagae va-- liis modìs lethum adferre poffint, foleantque. Interea Medici expifeantur, qui- ® (317) ® (juibe indiciis violenta tali percuffione enecati agnoli poffint (a) ?fiquidem adhac vivis prò exploranda cranii frattura percaffis aliquid folidi intra raaxil- Ias ad mordendum praebetur, ex quo illi ftrepirum & dolorem in loco dif- franto experiuntur. Deinde etiam lethales tales effe plagas , varia indicant figna, videlicet in vivis fubitanea virium proftratio, animi deliquia, deliria, aphonia, mentis impotentia, vomitus, convulfiones , dejeftiones alvi invo- luntaria?, fpuma ante os , infolita? fanguinis dejetliones, extremae anguftice, fchemita apoplettica & paralitica, infenfibilitas, fingulras ÓVc. Ex quibus qua?dam, licet non fingula fimul femper concurrant, lethalem talium percus- fionum eventum comitantur. Porro & ante & poft obitum percufìbrum faepe vibices five fuggillationes confpiciuntur. Unde quidam quaeftionem movent: an ex ejusmodi maculis & fuggillationibus praecedens violenta per- cuflìo indicari poffit (b): fed quamvis eiusmodi macula? fuperficiales ex va- riis aliis caafis ortam trahere poffint, tamen pradens Medicus & Chirurgus facile etiam maculas a morbo & violenta percuffione ortas difendere pote- rà (e) Nam qua? a violenta tali caufa proveniunt, eminentiores & gravio- rem funr, licet etiam imaginatio ejusmodi maculis & ftigmatibus provocandis inferviat (d), evidenti teftimonio naevorum maternorum ex gravidae imagi- natione provenientium. Interea ha? obfervationes non ludicre & peralan- ter in abufum duccnda? funt, ne vibices, quae ex violentis verberibus ortae, ab iniquo interprete & defenfore prò imaginariishabeantur, ubi prudens Me- dicus facile talem errorem fignificare poterit. (a) Debacreegit Fort Fidel. relat med.L. 4. fiett, 5. e. 12. {fi) Hanc. quaft ventil,Zacchias lib, $.tit. 2.qu. io ». X2.fieqq. (e) Zacchias I.c. n. 15. (d) A. N. C. dee. x. an 2. olfi 138. Mea difip. de valetudinariis imaginariis jf. 8* B" de Pbantafia lufiu, tifiti Si7 abufiu in Medicina. §. XXXVII. In hac Plagarum incruentarum confideràtìone porro notare convenit, quod interdum tales percuffiones nullas externas confpi- cuas reliquias poft fé trahant, & effettus talium laefionum nihilo mine le- thalis effe pofiit foleatque. Et fi non aeqae numerofae,fed paaciores,gradu tamen adeo enormes alicui inflitta? fuerint plagae, ut confeftim percufie moriate, tunc aliquando externe nulla verberum veftigia occurrunt, quia ob repen- tinam mortem in parte percufla nulla talis particularis ftagnatio contingere potuit, quin confeftim aniverfe fanguinis motus ceffaverit. Hinc intrin- fecus lethiferi plagaram effeftas obfervantur. Si itaque incruenta? plaga? le- thales effe & fieri per fé & abfolute poffunt, quidni cruentae percuffiones prò ratione circumftantiarum faepe tanto certius lethalem exitum nancifeanrar ? Rr 3 Et @ ( 313 ) & Et cur non ad lethalem exitum ex fua quidem nararaproveniantpercufiiop.es cum offium rratturis & fecedentium feftucarum infinuatione in proximas par- tes'nervofas, tendinofas , vafculofas abeunte conjuntta? ? unde vel externae haemorrhagiae, vel dolores veheraentes & connexi immoderati humorum ad- flaxas, ftagnationes, ftafes, impetuofae inflammationes, gangraenae, fpa- fmi, convulfiones, aut corruptiones confequunte, ut adeo reliquae ex^pla- gis ortae, fed connexae, laefiones abfolutam illam lethalitatem caufente. Neque tantum cum ejusmodi incruentis plagis homicidiacomraittunte,fed &, fi qais alterum in fluvium praecipitaverit (a), aut fauces alterius compres- ferit, illamque furrocaverit (b), aut fi quis annofse raatris impatiens ei pifa in fcala projicit , at annofam cervicem frangùt (e). Et haec quoad plagas hafee morrem caufantes in Medicina forenfi notanda funr. (a) Schapffer de Hamorrhag. vuln.cap. 3. ». 147. (b) ibid. 11.150. ubi Auttor dicit: quid refiert, an manufortiori an reftigutantali- eni firaitgas ? (e) ibidem n. x 51. §. XXXVIII. Ab ejusmodi plagis incruentis nunc ad Vulnera Le- thalia inquirenda ÓV exponenda progredior , adeoque tam confucto ordine, quam urgente dignitate rei primo de Vulneribus Capiti* agam. In hac in- dagatione iteram anreade exrraneis magis vulnerationibus differere piacer, & Scinde reliqaas la?fiones, quae intimius penetrata, explicabo. Nullam capi- tis laefionem parvi pendendam (a) effe , fuperius monitum fuit : unde non abfolute vulnera capitis tantum ex magnitudine aeftimanda funt, fiquidem exi- lia etiam vulnera interdum lerhalia evadunt (b). Interim viciffim alia vul- nera capitis, etiam quandoque magna fanata pasfìm recenfentur (e), quam- vis ab ejusmodi cafu non ad univerfale concludere liceat (d). Vulnera ita- que in capite, qua? tantum cutem attingunt, imo penetrant & cranii exterio- rem aut intimiorem laminam offendunr, fi fimplicia fuerint & nihil aliud coincidar, per fé lethalia haud funt (e). Quando vero vulnus cranii aur ca- pitis qualicunque modo negligite, tunc opinino mortis caufa evadit (/). Quodfi vero viciffim vulnera capitis per cranium penetrenr, feftucas nume- rofìores aut grandiores in cerebri fubftantiam vel fuperficialem, tanro magis profundam una dimiferinr, qua? eximi non potuerant, tunc utique abfolute lethalia evadunt. Ita etiam vulnera cranii, qua? in cerebro magnam fangui- nis profufionem caufantur, ut fanguis extravaiate nulla arte &ope educi pos- fit, perinde per fé lerhalia funt, quia fubitaneam cerebri corruptionem poft fc trahunt. Sicutitaque in obfervatione Medico-Chirurgica, ut & in Cafibus Forenfibus exempla lethalis crauti vulneris occurrunt (g)t ita viciifim alia 9 ( 319 ) 9 exempla vel illctrmliam , vel ex accidenti lethalium (h) talium vulnerum proftant, praecipue vero capitis vulneribus inter alia offendicula etiam aeris acceffus inimieus eft(V): denique vulnera,'quae futuras attingunt, pericu- lofiora funt, quam alia (k). Tandem etiam figna vulnerum capitis annotare convenit Q). (a) Vid. $. 31. bujus capitis fub Ut. (/). item ex Zacchia, Weìfichio, Fideli, Bob- mi: Coufientiunt Hildanus, Aquapendens, Paraus, FaUopius, Sebitzius &T Ammanus P r.vuln leth. pag. x%. qui dicit : in omni capitis vulner e,levis- fimo quamvis, pej/ìmafiemper debemus prafiumere, quoniam internam lafiio- nem ante/'ettionem nemopoteft certoficire, Vid. etiam Valentini C J. M- L. Pand.Part. 2. Sett. 2. Cafi. x. in refpottfi pag. 343. Coufientiunt etiam fierma plurimi periti Chirurgi. Diemerbroeck obfi. 50. in annot. dicit: contufiones i5 vulnera capitis nunquam jlocci fiacere oportet, non raro enim perfipicacijji- mos etiam oculos fiallunt, ita ut qua omni pericuio vacare nonnunquam viden- tur, agrosiu maximum vita dificrimeti inducant : vidimus interdum agros, qui poft decimum, imo poft decimum quartum ac vigefimum ab ittu capitis di- ern vel.levijjimnm vel nullum malum fienfierunt, & tandem tamen ex improvifo apoplexia, convulfìonibus, aliove gravi morbo correpti prater expettationem vita fitta finem impofiuerunt. Confi. Valleriola e. 5. app. ad loc. conimi Die- merbroeck. obfi 51. Horft. obffing. L.2. obfi. x.refiol. Hippocr. Lib. de vuln cap.ficribit : Vulnera capitis lethalia fiunt, aut propter cerebri & illius membr anarnm divifionem, aut propter commotionem fiubftantia cerebri, aut' quod vebementiacontufionis aliqua vena in cerebro fuerint abrupta, acinde fiangvis ejfiufius & putrefiattus intulerit mortem aut quod itta una parte in alia illioppofita os fiffum fuerit. (b) Blegvy Zodiac. Gallic. An. x6%i p. 126. Parvum vulnus capitis circa futu- ras ob neojettionem lethale. Hildanus Cent. x. obfi 2. Bohnius exam. vuln. leth Sett. 2. cap. 1. p, 74.7 5♦ Cerebri vulnera lethalia effe dixit Hipp. Seti, 6.apb. 18. (e) Vulnus capitis iufigne non lethale Blegny Ao. 1680. Menfi. Febr,p. 39. Vul- nus capitis cum deperditione cerebri non lethale Blegny loc. cit. Menfi. Mar- tiip. 154. BoreUus Cent. 1. obfi.% 8. Bardili Patbolog. exercit, 4. Corollar. 4. Cordoniti in aphor.pag. 625. CruciusCent. 2.pag. 160. Frankenati Satyr. 7.pag;. 130. Zacchias lib, 5. tit. 2.qu.2.u 23. cum notisFranci, ubi etiam ad Sennertum &F Horftinm commentator provocat. Gloxinin Triga discurfi. Medie pag. xo.xx. Saltzmann. in difip. de mira cranii fir ottura in. homine per 40 annos fitiperftite ; Blegny Zodiac, GaUic. Ao. 1682. Menfi. Februar. obfiervat. 12.pag. 36. Vulnus capitis cum craniidepre/fione & fra- ttura gravi feliciter Janatum Blegny loc. cit.An. 1681 pag. 8. Vulnus ca- pitis cum contufionefdepreffione Ì5 frattura cranii, nec non cum deperditio* ne fiubftantia cerebri B" lafione arteria Janatum vid. BlegniiAn. x 6 81 .Menfi jfuii obfi 2 .p. 7 7. Schenckius Uh. 1. de vulneribus capitis. Vulnus capitis cum duplici frattura cranii fanatum Blegny he, cit, Menf Ottobr. obf.6 pag. ® ( 3=0-) 9 I 2 6. Vulnera cerebri profonda fonata Ammannus Med. Crit pag.97. Vul- nus capitis per cranium &f duravi meningen penetrans confiolidatum A.N.C. Dee. 2 An yp 428. Vulnus capitis & pedis Janatum A. N.C.Dee. x. An, 1-obfi. 310. Vulnera cerebri poffunt confolidari vid. A N. C. Dee. ^.An. 1. obfi. 1 54. inficbol. Vulnus capitis magnum fine magni* Jymptomatibus Ja- natum A. N. C. Dee. 3 Au. 4. obfi. 54. Vulnus capitis,e quo cerebri fiubftan- tia prodiit , cum convulfionibus B* aphonia conjunttum , tamen cttratum, Dee. IL An. I. obfi. 2 9* Vulnus capitis grave fieliciter curattim Dee. x .An.i. obfi. 119, Cerebri graviores plaga curata vid. Berengarius de frattura cra- nii cap. x 3. Coiter obf Anat. Chirurg.pag. 111. Vulnus ficlopetarium ce- rebri profundum Janatum Diemcrbrcek. obf. 42. cum annotatione. Vulnus juxta futuram fipuriam temporum non lethale vid. A N.C Dee 2. A ti 8. obfi. 139. Vulnus cerebri profundum fieliciter cttratum A. N. C. Cent. 6.obfi. xoo.pag. 421. Vulnus cerebri curattim Att.Erud, Lipfi enfi. A<:. 1683. Met1f.Aug.pag.j22. Vulnus offis bregmatis atque utriusque meningis pcrcuratum Hildanus Cent. 5.0/7/^24. Vulnus gravifiimum capitis Jana- tum Hildanus Cent. 4. obfi 1. Vulnus faciei admirandum felici fucce/fii cu* ratum Hildanus Cent. 3, obfi. 34. Vulnera capitis furata Cumanus obfi. 47. 58. & BoreUus Cent, x.obf.4.7. Gockelius Cent.2.confi.42. Camerarius in SyUoge memorabil. cent, io pag. 37. Valeriola lib. $. obfi. 9. Schenck lib. x. de vuln. cap. abfi, i. 7. £/ 8- De fi/fura cranii & vulnere capitis tem- peftivo trepani ufu curatis Diemerbroeck obfi. 51. 54. Duo vulnera capitis per bombardam manuariam duobus globis cum frattura cranii ac cerebri & meningum la/ione inflitta, fieliciter curato. Gockelius decad. 4. obfi 7. Aliud vulnus capitis cum frattura cranii ac lafione meningum tS cerebri curattim ib obfi. confi.Fort. Fidelis Lib. 4. Sett, 2. c.^.p.^2jiq, Horft obfifing. Lib. 2. ohfi x. refiol. p. 7 3. (d) Wedel de fiund. lethal. vulner fi. 27.28. (e) Bohnius exam vuln letb.Sett. 2.cap. x.p. 76, Ammannus Med. Crit,p.^22. (fi) A N. C. Dee. I. An. IH. ohfi. 199. Hildanus Cent, x. obfi 2 x. Fi/fura cranii ob intermifiam maturam trepanationem lethalis Diemerbroeck obf. fo. Vi- nitor vulnere in capite fecundum offa bregmatis accepto a lapide incujfo, fine frattura ficiflurave aliqua convulfius & refiolutus moritur XIV. die, inventa fianis fiub meningibus. VaSeriola Lib. III. ohfi. 8. ubi author concludit: con- tufio vulnera capitis periculofiiora quam qua cum fir ottura, (g( Zittmannus Med. Crit. Cent. x. cafi 4%. Gockelius Cent. 2. confi. 47. de frattu- ra cranii cum magna extravafiatione fianguinis intra cerebrum. (h) Vulnus capitis cumfirattura cranii ex ufiu Veneris lethale recenfietur abHil- danoCent. 1. obfi.X9. Vulnus capitis exfiuperveniente ira lethale ibid. obfi. 17. Vulnus capitis infiene ob immoderatam diatam lethiferum Rumlerus obfiervat. 7 7. p. 44. Vulnus occipitis lethale ob errores varios ab agro commiffos, Am- mannus Med. Crit.p. 2 90. Bonetus Seytilcret. Anat. lib. 4. Sett. 3. obf. 17. pag. 384- Vulnus capitis leve ob cerebri fphacélationemt lethale Bonetus loc. cit. obferv, 18 • Ex accidenti lethalia vulnera capitis recenfientur in Attis Be* rolitinifihus Dee» I. voi. 2. pag, lóx. vói q. pag. 7 7. Vulnus cranii illafis me- & ( 321 ) # ningìbus non lethale vid. @filben$fee refiponfi. Vulnus cranii utramqm laminam penetrans cum magna cranii parte e/fratta non lethale. Idem lib. 6. cafi 36. Vulnus cranii cum fi/fura iUegitime trattatum ex accidenti lethale Gockelius Cent. 2. confi 2 3. (0 @Ùlben»^lce refiponfi. I.dicit: in capite vulneratiplerumque occumbunt, quan- do aeri frigido Je exponunt. (k) Snevns de injpctt. vuln. Part. IL cap. 1. (/) Berengarius de Frattura Cranii Part. II. cap. x.p.9.feq. NB. Capitis vulnera, cujus nota effe cenfieantur. Fort. Fidelis in Relationibus Me- dicorum Lib. 4. Sett. 2. cap. 6. §. XXXIX. Vulnera capitis, cum gravi contufione cerebri conjun- &a in fubjettis velteneris, vel debilibas, vel fenilibe utique hoc ipfo refpe- ttu lethalia funt: proinde vulnera capitis cum tali contufi .me conjuntta, li- cet non fratturam cranii connexam habeant, attamen ubi interna vaforum fanguiferornmrupteaóV fanguinis intimior extravafatio contigit, qaa? nulla artejcararipotait, utique lethalia fan?. Interim faepe, ut in antecedentibe modo monitum fuit, tempeftiva (a) & perita trepanatio ejusmodi periculum & lethalem eventum preoccupare & avertere poteft, quamvis tamen talis trepa- ni ufas etiam non abique locam inveniat. Vulnera capitis cum gravi cranii depreffione conjunaagabfolute lethalia funt,fi ex defuntti fettione deprehen- ditur, quod depreffio illa cerebrum valde compreflerir, fanguinis motum per cerebrum valde impediverit , magnam fanguinis ftafin invitaverit& praeco- cemcorraprionempoftferraxerit. Vulnera capitis cum intricatis , occultis & obfcuris laefionibus complicata, qaa? exercitatiffimus artifex neque praefu- mere, neqae manaali opera trattare potuit, aeque per fé lethalia declaranda funt, quia humana poteflas ejusmodi laefionibus fubveniendi in tali cafu cvilefcit. (0) indicano apertionis cranii ftatim in principio locum habet,ubi aliquid eximen- dum, alias non Horft. Ep. Sett ; 17. n. 5 p. 486. Idem dicit Meningum in- fici/io neceffaria fi fiubito vomitus vel delirium fiuperveniat, & fi dolor loci Scotomia, vertigo, narium ftiUicidinm &c. adfint. De Vulnere capitis cum frattura cranii lethali vid. Gockelii conf. Cent. x. confi, iy. Valida contufio £5* concuffio capitis & cerebri lethalis ih. confi, x 7. §. XL. Qaando fiflarae & feftucae cranii profonde (a) aut piane ad bafin cerebri penetranr, abi nulla rrepanatio locam invenir, rane laefio ire- rum per fé lethalis eft (b). Sururarum vero fifliiraeinfe fpettarae & fimplices non funr lerhales. (£*) Neque laefio cranii cum confequente fùngofa concretio- ne in vulnere lerhalis eft, modo manus periti artificis acceffum inveniat, aut alis circumftantiae, qu* alias talem laefionem lethalem reddere poffunt, haud Ss con- © ( 3" ) ® contrarientur. Vulnerata) capitis cum levi depreffione calvarìa? non eft le- thalis. La?fìo capitis conjuntta cuminterioris (e) lamina? (fai va extcrna) fiffura& transfndatione fanguinis in interiorem capitis cavitatem, rapcrveni- ente corruptione, lethalis eft, quia adfetieadeo intricate exiftit, ut raro Chirurgis & via & ratio pateat, huic malo fubveniendi. Contrafiiraras equi- dem lethales declaro (d) ob defettum occafionis , quia artifici via patet, nbi adflittioni fubveniendum efler, nam locus contrafifiurae non certo con- ftat, undeex incerto fundamento operari nullius prudentis viri eft. Levis vero contrafilTea lethalis haud eft. Hinc variae occurrunt rationes, obquas ejusmodi eminens conrrafifTura lethalis reddirur, dum fanguinis conjuntta extravafatio, feftucarum complicata inferno in cerebrum, ipfius fiflura? cor- raptio & adjacentiam partium connexa corruptcla lerhum proxime eonfe- quenrem caufantur (e). (a) Welficb. rat. vuln. leth. jud, cap. 3. p. 33. (b) De ejusmodi circumftantiis vid.Bohnius renuntiatione vulnerum lethal. feti, il cap. x. pag. 79,; fieqq. (I*) Vulnera Capitis ad Sutura* perieuhfiora aftimat, quam extra illas Suevus de Infipett. Vuln,Part. IL e. x.p. 29. Horftius refiert Ep. Sett.x7. p. 485.»* 3. Vulnera cum frattura cranii fi non adfit fiymptoma fiiiperveniens & attionc* adhuc conftent. Tantum pericttlofia non autem letbafiaproimiician- da. (e) Lamina interna /ìndi poteft, fialva externa : vid. FaUopius de vulneribus capi- tis cap. x 3, (d) De contrafiffura ab omni ferme tempore inter Medicos attum fuit, cujus re* minificuntur Hippocrates de cap. vuln. text.I. Celfius lib, 7. cap. 4. FaUo- pius, Forcftns, Aquapendens} Schenck, Tulpins, Nicolaus Florentinus,Pla- zonns, Pavhis, Bohnius I.c. pag. 83. fieqq. Dionis, Wedel. de Contrafiffura, Saltztnann de Refionitu, Berengarius de frattura Cranii Part.II cap. II. p. 19. (e)-Si quis percuffus in anteriori parte 1$ vafia rumpantur in pofteriori nunquam fianotur, vid. FaUopius de vulner cap.x4. f. XLL Vulnera capitis cum panca extravafatione fanguinis et- iam infuperneiem cerebri & circa meningea, conjuntta , non funt lethalia, quia arni matura trepanatione fanguis ille evocari poteft (a). Neque aeque mitior depreffio & frattura cranii abfolute lethalis eft (b), nifi aliae concur- rant circumftantia?, Qaodvero CEREBRI vulnera attinet, tane illa non femper funt lethalia (e), & quaedam illorum ex accidenti (d) demum lethalia font, fiquidem dea? & piae meningis fimplicia vulnera etiam non lethalia funt (e), nifi alia? incurabiles laefiones, videlicet fine falciformis (f)> vafo- rum magnorum &c. dilaccrationes, copiofi fanguinis extravafationes, cere- bri ® ( 3*3 ) tt bri vdi.emer.tes contufiones una contigerint: Interim graves cerebri contu- fiones tanto magis cum fubfidentia magna cranii, ejasque frattura & feftuca- rum profonda infcrtione intra cerebri fubftantiam &c. conjuntta?, abfolute le- thales funt (g) ; haud tamen mitiores cerebri vulnerationes & dilaceraticnes lethifera? exiftunt, modo illae non profunditatem attingant: Hinc in pra?cc- donribevaria vulnera ipfius etiam cerebri illethalia (fi) commemorata fuere. Vulnera Cerebri corticalia & fuperficialia (i) haud per fé lethalia funt ni- fi-etiam corticalis fabftantiae majores & graviores laefiones] inferantur , qua tunc perinde lethales exiftant (k): omnia vero cerebri vulnera funt periculo- fa (/): quemadmodum etiam attenti medici figna & fymptomata la?fì cerebri allegare folent (m)t paffim etiam exempla fratti vel conrafi cranii ex caia feu valneratione violenta cum laefione & ablatione portionis cerebri multi autho- rescommemorant. (ti) quod vero vulnera capitis cumcerebrihefìcneconiun- tta confenfionem e. hepate habeant, quia in talibus demormis ab aliquibus (0) apoftemata in hepate inventa fuerant, nulla ratione nullaque conicanà. obfervatione nititur. (a) Wedel de fiundament. lethal vuln. jf. 15. (b) Hinc Ammannus Pr. vuln.leth. Decad. I. hift.I.p. x.fieqq. aUegatvtd;i;>- ;,}V. tis cinti fiubfidentia & firagmentis lamina interna per accidens lethale: cw'. Valentini Pand. part. 1. Sett. 2. cafi. 2-%. (e) A.N.C. Dee.2. An.IV. obfi. 129. Welfiehius rat. vuln. leth. jud.p.xy. Anu mannus Pr. vuln. leth.pag. 2. 7.17. idem Med. Crit pag. 76 8182. Rho- dins Cent. I. obfi. 32. Vulnera cerebri periculofa quandoque curata funt : Suevusde Infipett. vuln. Part. U.c. x. ubi varia aUegantnr teftimonia. Lajòce- rebro ant etiam portiuncnla UUus amiffa non ex necefiitate mortem confe-qui vid. Hildanus Cent, x.obfi. x \. Vulnus cranii cum utriusque mcningis &f ce- rchi lafionenon lethale vid. ©ùlbenflce lib 6. caf. 36. Fidelis Relat. Med. Lib. 4. Seti'. 2 e 3. p. 5 3 2 fieq. Horftius adferit Ep. Sett. x 7. p, 48 5. n. 2. Vid- vera cerebri non funt abfolute lethalia nifi propter magnitudinem. Ubi muU tos cenfientientes authores allegat. (d) Zittmannus Med. Crit. Cent, 3. cafi. 16. £f'8 5- Fifichcr refiponf Pratt. &7&„ renfi. cohJ'.^. ,, » (e) Hac propterea Bohnius in renunciot. vulner.lethal.Sett 2.cap. x.pao;.$s, tra ambiguis declarat. Cere! rum cum meningibus vuliieratum & fiottatimi vii VdluitiniinCorp.Jur Med.Legai. Novell,cafi. 1.6.pag, 243. fcfPandett.Part] 2 Sett. x. introdutt. jf.4.B" cafi. 9-xx» ( f) Valentini Pand. Part. 2. Sett 1.^7/12.13. fa) Welfiehius rational» vuln. leth.jud. cap. ì-pag. 3 3.fiq. ... Zittmannus Med. Crif, Cent. 2. cafi. 54. Bohnius in Exaiji. vuln. lethal. Joc.cit.pag. 83. Valentini Pandett. Part. 2, Sett. 2. caf. 2 4. 2 8.2 9.3 o. Amman/i? Prax. Vuln. Uth. desad.b.h'ifi,6.ìfi 7. Sii "(d)8** O ( 324) ® (i) Quo fpettat hiftoria in A. N. C. Cent, xo.obfi.2. Ammannus Pr. vuln. letb. decad. IL hift. 1-p. 275, & idemDiC.6hift.6.pag.+6x fiub titulo uxorici- dium mit einem ©pinnSRdMeiD. Vulnus fiubftantia Cerebri curattim. Horft. Ep.Sett. 17.p.495.Cabrolius obfierv. variar.43 .A.N.C, dee. x, an. 2. obfi. 119. (») Valentini Corp. Jur. Med. Leg. Pandett. Part 2. SV#. 2. ca/15 -19. ^ »'« 7h- troduct.§. x. Vulnus ad cerebri cortìcem penetrans ex accidenti lethale vid. Zittmann. Med. Crit. Cent. 3. cafi x 6» (k) Bohnius Exam. vuln. leth. Sett. 2. cap. x ,pag. 9 3.94. (I) Id omnes teftantur periti Medici & Chirurgi vid. Suevus de Infipett.Vuln.Part, Ila. (m) Suevus l.c.p 40.fieq. Fidelis Relat. Med. lib. 4. Sett. 2. cap. 4 p. 5 4 3. HeUroig obfierv. 20. infichol.p. 64. Cerebri lafioneinfiequuntur plerumquefymptoma- ta periculofia: nimirum fluxus fianguinis per aures & nares, vomitus bilio- fius, mentis ftupor, balbuties, loquela amijfìo, epilepfia, ictcritia, paralyfis, convulfio, rigor, febris, vaciUatio imaginationis, ratiocinationis & memoria, vultus torvitas, oculorum huc & iUuc cita motto, delirium tenia vel quar- ta die, aliquibus diftenfìo nervorum & plerique ante mortem faficias, qui- bus caput deligatum fuit, dilacerani, ac vulnus nudum frigido aeri objici- unt. De differentia adipis& cerebri vid. ibid. àpud HeUwigium p.62.. (n) HeUxoig. obf. 20. Schenck Lib. x. obf. 67. Horft.obf.fing. 2.5.6 Lib» 2. Ft- reftus Lib. 40. obfi. 36. in fichol, Bartbolinus Ep. med Cent. 1. ep. 93. (0) HeUroig. obfi. 20. p. 66 fiq. §. XLII. Profunda vero Cerebri & medullaris illius fubftantiae vulnera eminenriora per fé lerhalia funr(^), nifi aliquando medullari fabftan- tise punttim inflitta vulnera admodum exigua fuerinr ; interim etiam aliquan- do minores(^) tales vulnerationes per fé lethales exiftunt. Deinde vero hi- ftoriaeconftant , ubi quandoque profunda (e) cerebri vulnera illerhalia fue- runr, quae propterea quoad fingulas circumftantias folliate exploranda funr; ficut etiam fubjetta, quae cerebro vulnus intulerunt, ut globuli plumbei aut fragmenta diu fiae effettu lethali cerebro aliquando inhaeferant (d). Pro- inde vero vulnera cerebri fuperficialia, qaa? vafa fanguifera valde laceraranr, quaefinas darà? matris eminenter laeferunt, adeoque gravem & incompesci- bilem Haemorrhagiam poft fé rraxerunt, abfolure lerhalia funr. (e). Huc pertiner vulnerario & laefio, undecunque orra, plexus choroidei, quae perin- de abfolure lerhalis eft (/) : haud enim undique extravafatus fanguis pertre- panarionem &meningam incifionem educi poreft , hinc fanguis collette occlufus ótdetentas abfolure lerhalem effettum poft fé trahir (g). Quando porro alia periculofa cerebri vulnera cum gravi illie commotione conjuntta funt, tunc utique urpleimum lethalia exiftunr (h) : quando etiam vulne- ra mintimiores ventnculos cerebri penetrant, tunc communiter per fé letha- lia • ( 325 ) e Ha fant (t), licet in anteriorem ventriculum levis illata laefio aliquando a le- thalitate immunis(k) fuerit ;. quemadmodum vitiofa diaeta hujuscemodi vul- neris pofterioris conditionis, lethalitatem procurava (/) : unde etiam de tali, vulnere curato (m) teftimonia occarrUnt, qaa? vero caate funt dijudicanda & conferenda, ne ex illis ludicra & abfoluta applicano ad omnia intimiora capitis vulnera formetur. (a) Wepfier de Apoplexia pag. 228.345. Welficb rat. vuln. letb. jud. pag. 22.23. Celfius lib. $,c. 26. FaUopius de vuln.cap. 6. Bonetus Sepulcret. Anat.lib. 4. Sect. 3. obfiervat. 3.» 11. pag 315. Zacchias lib. 5. tit. 2 qu 2. n. 23. Bohnius renunc. vulner, leth. Sect. 2. cap. 1. pag. 93.94. Vulnus graviffimum capitis per cranium, meiiinges, ad ipfium cerebrumpenetransmortemqueocta- vo die infierensvid. A. N C. Dee. 3. An. x. obfi. 124. Vulnus capitis ob lafio- nemfiubftantia cerebri lethale vid. Diemerbroek lib. 3. cap. 5, Fidelis Relat. Med. Lib. 4, Sect. 2. e. 3.^. 532» fierme cerebri vulnera promifcue letha- lia vocat. (b) Bohnius loc. cit. Welficb. loc. cit.pag. 22-24. (e) Confier. varia iUa teftimonia, qua in pracedentibus recenfita fiacre. (d) Veslingius Syntagmat. cap. x 4. de Cerebro (e} Bohnius loc. cit.pag. 87. 88- 94- Welfiehius loc. chat. pag. 21-24. (/) Bohnius loc. cit. pag. 94. Welfich.loc. cit.pag» 21-25 Jéqq. (g Bohnius loc. cit. pag. 89- (/>) Idem loc. cit pag. 94. (i) Hildanus Cent. 4. obfi 2. Foreftus lib. 6. obfi. Cbirurg. 2. ubi dicit. quod vul- nera cerebri non fit neceffario lethalia, nifi fint maxima, aut ad bafin cere- bri penetrent t five cum aliis morbis juntta fuerint. Addit etiam : Cere- brum itaque infigniter & ad ventriculos usque vulner atum fianarirarif/imum \$ pene incredibile eft, Confier. Obfierv Med. Forefti lib. 9. obfi. 36. 37. &b\i ttnflee refiponfi 1819. Henricus abHeerobfiervat. 22.Bohnius £$* Welficb. loc. cit. (k) Ita Valentini recenfiet vulnus cerebri profundum, quod in ventriculum ante- riorem .penetravit ex errore Chirurgi lethale in Pandettis Part, 2. Sett. 2. cafi 20. (/) Valentini loc. cit. cafi. 21.22. (m) Schenckius lìb.I dt Vulneribus capitis, titulo de vuln. ventric. cerebr.obfi il §. XLIII. Sunt itaque laefiones in interiores ventriculos cerebr* abeuntes omnino per fé lerhales (<*), licer aliquando eventus lethalis quan- tisper tetardetur (b). Deinde vulnera cerebri filopetaria, praecipue fipro- fandiorem hujus partis regionem attingant, lethalia funt (e): quantum enim hae vulnerationes contufione, laceratione, conquaflarione , diftrattione , ali- quando etiam aduftione qualitatem fimplicioris vulneris fuperent,in Chire- Ss 3 già ® ( 3*$ ) ® già Medica fatis manifeftum eft (£). Proeterea vulnera, quae vel caefim vel punttim immediare in bafin cerebri infliguntur, aut lateraliter capiti immit- tantur communiter lethalia funt (e), dum in talibus la?fionibas illa admini- cula, quse periculofis vulneribus adplicari poffunt, non facilem aut fufficicn- tem locum inveniunr. Quod CEREBELLI vulnera attinet, tunc illa ut plu- rimum lethalia funt, fiquidem cerebellum, tanquam pars bafilaris nobiliffi- morum nervorum & connexarum nobiliflìmarum funttionum longe mini- mum laefionum perferre haud poteft (/). Hae enim cerebelli laefiones va- riis modis qualificata? funt, adeoque qua? cerebri laefionibus citius & certius le- thales exiftuat; fiquidem cum cerebello reliquum corpus quoad vitalesfun- £fciones magis coherer, quam cum cerebro, quemadmodum facilis mukiphcium vaforum fanguiferoramin hac regione conrentoram laefio lethalitatem confir- mar. Eaproprer etiam incruenta? cerebelli laefiones aeque facile lethales evadunt. (a) Welfiehius rat. vuln. hth.jud. cap. 3. p. 27. A.N C. Dee. x. An. 9. obfierv. 124. Hildanus Cent. 2. off. 25. Att. Beroi. Deci, voi 2.pag. 117. Zitt- mannus Cent. 6. cafi. 37. Cent. 3. cafi 20. 29. 96. Cent. I. cafi. 48. Cent. 4, taf 43.47- (h) A. N. C Dee. 3. An. 1. obfi, 85. Cent. io. obfi. 6. Hildanus &' A et. Berol. loc. cit, (e) Welfiehius le.cap. 3 pag. 30. Bohnius l.cit.Sett. x.cap. x.pog. x3. Valenti- ni Pand. Part. 2. Sett. 2. cap. 2 3. id) Plazonius de Sclopetariis Vulneribus. Vidnus faciei aficlopeto inflittimi ob lafionem meningum & finiftri cerebeUi principii necrofin, lethale, vid. Bin- ninger Cent. 5. obfi 50. (e) T&le vidnus fiupra oculum cum firactura in vcntriculnm cerebri fiuperiorem penetrans lethale deferibit Blegny Zod. Gali. An. x6%2.p. 34. {fi) Hippocrat es Sett 6.aphvrism. x%» Bohnius exam. vuln. lethal. Sett. 2. cap. x. §. XLIV. MEDULL^ SPINALIS laefiones maxime vero vul- nera, qua? cerebello proximiora & transverfìm inflitta funt, lethalia exiftunt (a), quod etiara intelligirur de vulnere in Nucha transverfìm majori inflitto: obtalem enim laefionem inferiorum nobiliam partium fanttiones fubito exfpi- ranr, adeoque mortem accélerant. Minora vero talia vulnera, & qua? citra magnam contufionem illata fuerant, fubinde magis longiaidiriajia, qqanitrans- verfalia exiftunt, haad abfolute lethalia funt. Tanto certius vero medulla; fpinalis laefiones lethales fiunt, quando fimul alia? partes nobiies vulnerate funt (b), quicunque etiam vulnerationes cum fclopeto& gravi dilaceratione raedullae fpinaii infiltra? funt, ill$ etiam communiter lethales evadunt, id ® ( 3^7 ) ® quod etiam de inferiori regione illius medulla? vàlet(c), quando tales gra- ves la?fiones pr^dittarum qualitatum eidem illatae fuere ; hinc facile ominofa fuperveniunt pathemata. Quodfì etiam fonticse pantteae in. quolibet me- dulla? fpinalis trattu eximios offenderunt nervos, tunc perinde lethalis exinde provenit hcfìo(d): fiquidem connexae fiinttiones vitales in inferiori corpo- ris regione fubito cum mortifero effettu turbantur. Attamerran inferiori loco medulla? fpinalis vulnera non necefìario ubique lethalia funt (e), nifi prae- ditta? concurrant qualirates ; fiquidem etiam varia teftimonia paffim occur- runt de fanatis aut non abfolute lethalibus medulla? fpinalis vulneribus (/); denique figna vulneratae medulla? etiam ab authoribus (g), enarranrar. (a) Celfius lib, 5.cap. 26. Welficb. ration. vuln. leth.jud cap. 3. pag. 37- 40. Boh- nius remine vuln. letb. Sett. 2 cap. 2.p. 114. Foreftus obfi Cbirurg. lib.G.obfi. 4. FaUopius de vuln. in getter, cap. 4. Valentin. Pand. Part. 2. Sett. 2. Cafi. 32-35. Idem Sett. 3. Cafi. 9. pag. 420. Ammannus Pr. vuln. lethal. £.63.66, 6%. 243. Sennertus Prax.lib. ^.part.^.cap. 3. Tulpius lib. j, cap. 27. Wedel de fiund. leth. vuln.$. 23. Zacch. lib. 5. tit 2.qu.2.11. 24. Suevus de Iufipett. vuln. Part. IL e. 2. Fidelis Relat. Med. Lib. 4. Sett. 2. e, 3./) 538. Riedlinus obfierv.Cbirurg rar.obfi x$.p. xx. Spina dorfifira- ctura a lapfiit lethalis. (fi) Saltzmaun obfi.aitat pag. 14. qui lapide in temporibus leviter vulneratus obiit, Langitis Lib. x. Epift. io. (e) Bohnius loc. cit.Sect. 2, cap, 2.pag, x x 5.116. (d) Bohnius loc. cit.pag. x 14. (e) Sennertus Pr. lib. 6 part. 4. c«p. 3. Ammannus Med. Crit. p.^ix. Zittman- nus Cent. 3. cafi. 34. (fi) Schenk. lib. x. de vuln. cap. fititi, varia alia ad cerebrum pertinentia obfi. 5. Zittmann loc. cit Bartbolin.Ceut %.bift. 9. MSpicileg. 2. exvafis lympha- ticis, Valentini Corp. Jur. Med. Leg.pand.part. 2 .fect. 3. caf. 9 in refiponfi» pag. 420. Qnod quadam vulnera medutia curari poffint, teftantur FaUo- pius de vuln. cap. 2. Sennertus Pi: lib. 1 .part. 4. cap. 5. Aquapendcns Cbi- rurg. lib. 2. cap. 4. Barbette Cbirurg lib 2 part. 2. cap. x. Welfiehius rat. vuln. leth jud. cap. 3 Pfitzer de vulner. lib; 2. cap. 4. (g) Fidelis loc. cit.p 545. Suevus loc cit p. 44, $. XLV. Quod pra?rerea MUSCULI TEMPORALIS & regio- nis temporum plagas & vulnera attinet, tunc eadem interdum fatis orninola & periculofa (a) exiftunt, quae laefiones tamen, in fé fpettata?,haudarque pro- mifcue (*) tantum minantur periculum, nifi ofiìs fquamofi gravis fràtlara, fé-- ftucarum inferno in inferiorem & intimiorem cerebri regionem, eximia ce- rebri contufio, vaforum fanguiferorum perniciofa dilacerano^ & conjuntta fanguinis extravafatio contigerit, ita ut nulla via pateat auxiliis necehariis fe- rendis, aut fi hujus mufeuh inferrar , quippe magis nervofa pars lsefafue rk- ® ( 328 ) ® rit (**) in quo cafii rane ejusmodi laefiones etiam per fé lethales redduntur (fi). Neque etiam defunt obfervationes, quibus lethalitas nonnullarum talium lae- fionum confirmari poteft (c\ quamvis viciffim aut illethales (i), aut ex acci- denti lethales, aut miraculofe fanatae (e) tales plagae & conrafiones temporum recenfeantur. Interim levioribe aliqaando laefionibus fufpetta fymptoma- ta fupervenire folent (/): exinde liquet, quomodo a?que judiciofe tales lae- fiones indagari & dijudicari debeant. (a) Zacchias lib. 5. tit. 2. qu. 2.». 23. Hildanus Cent. 2. obfi, %. de vulneribus tem- porum periculofis & lethalibus vid Suevus de Infipett. vuln. Part. II» cap. 3. quare vulnera in temporibuspericulofia. Langius Lib. x, Epift. io. Ried- linus obfiervat. chirurg.rarior, obfi.4.p. 6. Mors vehementem muficulitem- poralis ^offitum nafipercuffìonem excipiens. HeUtvig obfier. 21. £?* additavi. Schroeckii ad hanc obfierv.p. 70. fiq. (*) Schroeckius in addit. ad obf. 21. Hellwigiip. 73. alt: quamvis periculofia fint ifta lafiones Sf vulnera lethalitatem tamen propterea, fii debite tractentur, non neceffario conjunctam habent. &c. vid. Veslingius Syntagm.anot e. 1 3. (•*) vid. Hellveigobfi. 2x.p. 69. Barthòlin.anatom,refiorm, Lib.3, e. 11. (b) confier qua de iUethalitate &" lethalitate complicata hujus lafionisproponit Boh- nius exam.vuln.leth.fiett. 2. cap. x.p. 76-78. Perai/fio temporum lethalis. HeUvoig. obfi. 2X.p.6%. (e) Rumlerus obfi. 2. Scbneider de vuln. off front, vulnus temporis fini/èri pene- trans per os, meiiinges in fiubftantiam cerebri lethale vid. Smetius lib. io. p. 560. Vulnus in altero temporum lethale ob fiffuram in oppofito latere Fontanus adnotat. in cap x. epitom Vefialii. Vulnus capitis in offefirontis cum fiffura cranii fimpliciter lethale vid. ©lìlbenf Ice refiponfi 13 Cafius muficuli temporalis cum duplici contrafiffura lethalis vid. Fontanus loc cit. Fiffura offis temporum lethalis Kerkringius obfi. anatom. 70. Barthol. Cent. 5. hift. 5. Contufio temporis finiftri obfianguinem extravafiatum lethalis Bonetus fiepul- cret. anat. lib 4-fett. 3. obfi. 4. jf. 4 p 3T9. Mors a percuffione temporis ob compre/film cerebrum ab offe depreffo I.c. obfi. 3. jf.6. p. 313. *Vulnus tem- porum, quod ad cerebrum penetravit ob apoftema cerebrifiecutum lethale.Bar' tholin. Cent. 2. hift. 34. {fi) Valentini Pandett. P. 2 feti. 2. caf. 9. &* 34. Temporis dextri vulnus ex acci- denti lethale ob lafionem dura matris male curata Salmuth. Cent. 1 obfi. x 7. Vulnus temporis dextri ex accidenti lethale BaUonius Epidem.ty Ephemerid. 1.2. P. 251. (e) Panarolus Pentec. 1. obfi. %. de vulnere per medium finiftri temporis ingredien- te & per finiftrum oculum egredientefianato. Temporum vulnera fianata, Schroeckii additam,adobfi. 21. Hellwigii p. 73. (fi) De vulnere cutis circa fiuturam Lamdoideam cumfiébre conjuntlo vid, Roffius obf 7. J. XLVl. Praeterea fub cenfuram atque fcrutinium Medicum ve- rnunt VULNERA FRONTIS, quse in fé fpefiata, & fi fimplicia fuerint, haud @ ( 329 ) @ haud fa) abfolute lethalia exiftunt, nifi iterum ad interiora & profundiora, fubinde etiam nobiliora cerebri loca penetrent : hinc auctores paffim letha- lium (b) frontis vulnerum mentionem faciunt. Proinde etiam VUL- NERA OCULORUM an lethalia lira, an illethalia , fub quaeftionem vc- niunt quaecuaqae enim Oculorum laefiones tantum organi fubftantiam con- cernunt, neque aliorfam penetrala, illa: lethales haud funt: quare paffim ta- lia oculorum vulnera illethalia & fanata (e) commemorantur, licet quando- que cum ejusmodi vulneribus etiam gravia fymptomata (d), unde ipfa pericu- lofa etiam funt, complicata fuerint. Quando vero tales vulnerationes per or- bitarci in intimiorem cerebri fubftantiam penetrant, ibique variis fuas laefiones exferunt, tane utique abfolute lethales evadunt, quemadmodum hiftoria Ale- dica varia talia exempla (e) communicat. Ita etiam NARIUM vulnera per fé illethalia funt,qaalia propterea confolidationi (/) facilius obtemperant; ex accidenti (g) vero aliquando lethalia fiunt. Sic porro LINGUA"vulne- ra per fé non funt lethalia (h), id quod ex multiplici narium & lingua? ani- patatione inclarefcit : quando vero inflitta: vulnerationes linguam profun- dius penetrant, aut arteria? intimius barrenti, laefionem inferunt, ut incom- pefcibilis Haemorrhagia inde proveniat, aut nervi, qui ex quinto pari pro- veniunt, quorum rami ac duram matrem,'pericranium, tempora, oculos nares & dentes abeunt, nec nonjintercoftalem conftituant, (*) tunc iterum talis lxfio lethalitatem inducit. Denique in hic vulnerum Capitis indaga- tione notandam, quod graviores capitis ofrenfiones cujuscunquc etiam fpe- ciei periculofa fubinde comitari foleant fymptomata (ì), velut vomitus fim- plex & biliofas, anxii conatus vomendi, fenfuum obnubilarla, maxime oca- forum caligo, fopor,ftertnr, aphonia, apoplexia, paralyfis, convulfio, deli- rium, lcrhorgas, fvbris confufa, fluxas fanguinis e naribus, aaribas & fau- cibus ÓVc. (a) Illcthalefiroiitis vulnus recenfent {.1 Ci. Berol.dec. 1. voi. 4. p. 90. quatti olfer-. vationem etiam refierunt Att. Erud. Lipfi.Siip■fieni. 7. fiett. ij Bonetus Sepukret.anat.lib.4.fiett. 3.additavie;it. obfi xo. p. 580. Marchetti obfi. Med Cbirurg. 15. Jacotìusincomment adApborism, 3. lib. 1. Coocis pranot. Hippocrat, mentionem'fiacit vulneris eum tridenti* acuto radio in fupe- riori oculidextripalpebra fiub ipfo fiupercilio oculi, bulbo handlafo, ex arto lafius mortuus , ubi mortis caufia fuit interna fanguinis extravajhu corruptio confi. Bonetus loc.cit.elfi. 17.jf. 5. p. 34?, Frittura offis frontis oh Icefias mcr. iuges lethalis Bartbolinus Cent. 5. hift. 7 o. Vulnusfròntis infra or- *■ ' hi tara ® ( 3JO ) ® bitamoculioblafionem offis cribrofi, dextri cerebri ventriculi, ìffianguinis ad bafin usque ac cerebeUtim tffiifionem vid Wepfierus de Apoplexia hiftor. XI. Frattura offis firontis obfiecutam cerebrifiuppurationem lethalis vid. Tul- pius lib. 4. cap. x. Vulnus in palpebrafiuperiori induram meningempenetrant ob excitatum in cerebro apoftema lethale Bonetus jepulcret. anatom. lib. 4. Sett. 3. obfi 5 jf. 3. Vulnus exiguum firontis lethale ob rimulam inoffe l!f fie- cutam cerebri phlegmonem Valeriola lib. 5. append. loc comm. Vulnus exi- guum firontis lethale ob puncturam utriusque meningis ì$ fiecutum abfiees- fium, Smetius mificeU. lib. 1 o.p. 578- Vulnus firontis lethale ob contrafiffu- ram in occipitis offe Loffius obfi. med. lib. 1. obfi. x. * Offis firontis fi fior a x Cafiu in occiput lethalis vid.Bonetus loc.cit.ohfi. xx»§. 9-p. 339. (e) A. N.C.dee. x.an. 9. obfi X9^.dec. 2.an.4. obfi.2 x. an. 5.obf. 55. an. 8- obf 99, an. 1 o. obf 182. Hildanus cent, x obf. 2 6. Tulpius lib. x. cap. 3 o. Zitt- mannus Med.Critic. cent. 2. cafi. a. Bartbolinus cent. 2. hiftor. 7 x. Pana- rolus Pentec. x obfi,?,. Gockelius cent, x, confi, x 9» Paraus lib. 9. c.6. Ried- linus obfierv Chir.rar.obfi. x6.p.xx. Horft. P. 2 L.4.ohfi.fiiig. 6. Langi- us Lib. x, Epift. 7. Quid fientiendum fit de ratione temporis, fi vulnerati cito vel tardius moriuntur, an exinde fignum lethaiitatis coUigi poffit. Mei- bomius de vulneribus lethalibus jf. 29-32. Si poft longam temporismoram ager moriatur , licet eo vulnus caufam dederit, lethale tamen vulnus noti poteft judicari Meibomius ibid. jf. 3 5. (d) Allegant A. N. C cent, j.obf 55 vulnus oculi exiguum cum paralyfi & deli- rio ftipatum, & Joannes Matthaus obf. Med caf. 7. $$ ex iUo Bonetus loc. cit. obf 17. jf. 3. p, 345. vulnus oculi externum ab infiultu epileptico ex accidenti lethale Paraus lib. 9 c.6. Suevus de Injpett. vuln. Part. IL e. 4. (e) Ruyfichìus obfi. anat. Cbirurg. 54. Bartholinns cent. 2. hift. 71. BoreUus cent. 2 obfi.X9- Ballonius de Convul/ionibus p 37. Sennertus Prax lib. 4. part.t,. RhodiusCent, x.obfi78. A N.C.dee. 1. an 8 obfi.%2,. Roffiusobfi.9. Att.Berol.dee, x voi. 4, p 76. Bonetusl c.p. 344. 345. 380. Zittmannus Med. Crit. cent, x. cafi. 5 6. Welfiehius ration. vuln. lethal. jud. e. 3. pag. 27. reminifeitur vulneris intra nafium &finiftrumoculum lethalis. Vulnus pro- pe oculumpunclim inflittum injubftantiam cerebripenetrans, lethale Gockelius cent x.confi.%2. Bonetusfiepulchreto anat Lib 1. Sett. 2. obfi. 8./). 83. vul- nus punttim inflittum infra finiftri oculi orbitamprope nafium» %$ obfi. 7. p. g. 82- Lapidis ittus fiupra fiupercilium finiftrum. (fi) A N. C. cent. % ohfi 90 (g) Henricus obHeerobfi. 12. & ex hoc Bonetus l.c.p. 2,4$.obfi, x%. (h) Ita lingua vulnera fianata recenfientur ab Hildono cent. x. obfi. 26. & A. N.€. dee 2. an. 9 obfi. 223. (*) Riolanus antbropogr. lib. 4. e. 8. dicit: adverte diligenterin Settione fir enuli,ne fiuhftratos & vietnos lingua nervos attingas, quibus ittìs repentinas convul- fiones Jùperveniffe vidi. Lethali* lìgamentifiub lingua Settio A. N. C. Cent. 5. obfi 65. (i) Hippocrat;feti. 7. aphorism^%. Golena* in Comment» ad hunc loc. Celfiu* Uh. @ (33') @ lib. 8• cap. 4. Bohnius exam. vuln, lethal fiett. 2 e. 1. p. 9 %. E/ IVelfichius l. e ubi de vulneribus capitis differit, §. XLVIl. Pofteaqaam hattenus de Lethalitate valnerum Capi- tis attum fuit, ita fupplementi loco hoc ordine vulnerum Nervorum(a) re- minifeor , quorum quaedam omnino per fé lethalia inrerdum obfervantur, quando illa principalioribus nervis inflitta fuerant ÓV quando tales nervi vel penitus dilTetti, vel alioqain gravi ÓV transverfali offenfione incifi flint, unde vel fubito lethales convulfiones fuperveaiant, vel principalium organoram funttio repente abolitur, velia, fi cordis, pulmonum ÓV fìmilis digniraris ner- vi adeo laefi fuerint, at motas haram partium confeftim ceffet,proptereaqae mors inevitabilis confeqaatar. Hinc in confirmanda lethalitate vulneram cerebri Aatlores rigorofe ad nervoram offeafionem provocant (b), quam- vis caufa, qua Spirituam animalium offenfionem denuntiant, veritati confona haud fit. Decifio vero lethaiitatis valneris nervi,illos praecipue refpicit nervos,, qui eminenti ant unico tantam ramo ad aliqaam partem tendunt, deinde qui ad internas maxime partes pertinent; praeterea qui ad nobilia organa vita- lia (e) fpettanr, lìce alias vulnera nervoram periculofa effe (d) mitiori et- iam fententia jadicantar. Qaod vero nervos artaura atttinet, rane illoram lae- fiones ÓV plenaria? dilTettiones periculofae quidem , fed non abfolute letha- les fant, ni alia infanabilia fuperveniant pathemata: quare Auttores com- memorant tales nervoram lcefiones modo illethales ÓV fanatas (e), modo ex accidenti lethales .(fi), modo etiam lethales- (g). (a) De illis fiufius egit Bohnius Renunc. vuln. leth.fiett. x. cap. 3. p. 68. & fiett. 2. cap .2 p xx6.fqq. Suevus de Infipettione vulnerum P. II, e. 22. (b) fVelfcbius rat. vuln leth. jud. e. 3. Ro/Jìus confiultatioiie 4. 5. de vuln. nervor* Sebizius, Bohnius aliive. (e) Valentini C. J. M. L. Pand. P. 2 feci. 6. introd. jf, 2. [d) Paraus lib 8- cap. x. de vuln. in genere. (e) Forefttts obfi. Chirurg. lib. 6'. 01/19. Vulnerano matius finiftra non lethalis licet art ria & nervi ex toto incifi fuerint. vid. Guldenklee refiponfi. 2. Qua- lis cafius etiam mihi aliquando contigit. (fi) Vulnus nervoram ex attu venereo lethale vid. Hildanus Cent, x.obfi. 22. (g) Lethalis nervorum Pnnttura allegatiti- a Forefto loc. cit. obfi. 7. inficholio. Pun- ttura bracini lethalis ob la funi cum vena uenum vid. Suevus de infipettione vuln. leth. &fiaiiabil. P.x. jf. 2. §. XLVIII. A capite nunc ad COLLI Vulnera progredior , in quo loco iterum variae partes, qua? ad lethaUtatisóVillethalitatisfcratiniamóV decifionem fpettant, confiderai merentur, feorfim qaideai vafa fànguifera tara arteriofa quam venofa, Afpera Arteria & Oefophagas. Quando"itaqae T t 2 ta- & ( 352 } ® falia vulnera tanaim partibus carnofis illata fuerunt, aut tantum minorcs fe- cale venofos, immo etiam arteriofos, fed exteriores, quo arti patet acceffus, attigerunt, tunc illa per fé lethalia haud funt, unde venarum jugularium ex- ternarum (a) lifio etiam non abfolute lethalis eft; quid qaod recenfentur aliquando valnera colli profunda non lethalia. {b) Quando vero magna vul- nera arteriis, aut etiam venis jugularibas infliguntur, aut interna? arteria? vi- olantur, ut vchemens fanguinis profluvium cohibcri nequeat, tunc iterum talis laeiìo abfolute lethalis eft (e). AJpera Arteria vulnerario non femper lethalis eft, & aliqaoties curatur (d);iì vero talis transverfalis incifiomagna fuerit, aut vafa fangaifera fimul valde laefa fuerint (e), aut praeter afperae arteriae laefionem, adhuc alia? colli periculofae vulnerationes concurrant, tunc una laefio alterius lethalitatem promover, ÓV accelerar; moderata tamen afpe- ra? arteriae incifio, teftimonio bronchotomiae ÓV hominum, qui aliquando per abfciffionem juguli avtochiriam intcndunt, fed iterum fananrur (quale excmplam etiam- mihi conftat) Ìllethalitatem fuam comprobat. Si vero in jugalo magna aulneratio transverfalis afperae arteria? inflitta fuit, tane aerin- fpirari non poteft,. ÓV fubitanea confequitar fuffocatio. Si porro in cavitate thoracis afpera arteria proximius circa ingreffum in pulmones laefa fuerir, tanto raagis cam eximia offenfione, tane artificiali minifterio talis laefio inca- rabilis adeoque abfolute lethalis eft. (f) Hinc in Medicina Forenfi commu- niter de Lethalitate ÓV lUethalitate afperae arteria? differitar (g). Ita etiam GULJEfive Qefophagi vulnas leve, fimplex, manifeftum, ÓV: qao manusar- tificis pervenire poteft, lethale non eft (h). Magnam vero , profandam, transverfale, latitans cam vaforum fànguiferornm ant nervorum accurrcnti- um laefione conjunttum, utique abfolute lethale eft» (i) (a) Bohnius renunc, vuln. lethal. fiett. 2. cap y.p. x iR. Suevus de injpett- vuln. Part. li. e. 5. Vulnus collo cum globulis 'phnnbeis feiffis infiittum lethale Gockelius. Cent, x. confi 2 1 (è) A. N. C. Dee. 1. an. 4 obfi. 39. Vulnus juguli citra lafionem vaforum non lethale vid Att, Berci, dee. 1. voi. 4 p 92. (e) Ita vulnera majora cefopagi, ventriculi &f venarum jugularium lethalia vo- cat Foreftus 1.6 obf. cbirurg. 4 in fichol.proinde etiam arteriarum minontm plenaria dtffettiones, quando arti acceffus denegatur, perinde abfolute letha- les fiunt. Valentini Pand. P. 2. fiett. 2. cafi. 41. Et interdum lafiones jugu- laribus venis inflitta lethales dijudicantur a Forefto loc. cit. Hildono Cent. 4. obfi. 2. Bohnio I.c. fiett. x. cap. 3. p 33. filine vulner a major ajit- gularium venarum & corotidum arteriarum lethalia vocat Welfiehius iti rat. vuln leth. jud. e. 4. p. 46, Suevus l. e. ^fcoUi vulnus cum globulo ficlopeti ob vafio- rnvifianguiferorum dilacerationem&vertebrarumeoUi contu/ionem lethale re- senfiet FVedel defundamemisvulnerum lethalium. jT. 23» (d) Val- e ( 333 ) © (d) Vulnus afpera arteria infra laryngem, fiauciatis fimul carotidi bus \S jugula- rxbus vafis felicito- Janatum recenfietur in Att. Erud. Lipfi. an. 1699. Menfi. Fibi: p. 74. De vulnere a/pera arteria fianato vid. Tulpius l. x. e. 50. & Bohnius I.c p.xio. Schol. Schroeckii ad obfi 63. HeUroigii. ubi plures au- tbcres allegantur. De exfettione cartilaginisficntifiormis in Trachea non le- thali Rtivilerus obfi.%o. Vulnera afipera arteriajiut ex accidenti aut per fie lethalia fieri vid. Suevus de infipett. vuln. Part.IL e. 6. Fort. Fidelis Rflat, Med. 1.4.fiett. 2. e. 3. p. 540. (e) Timaus a Guldenklee refiponfi. 14. (/) Bohnius I.c. p.X2X. lg) Valentini Novell, cafi. 89. p. 283* Vulnera afipera arteria interna B* exter- na fimpliciora'tj?mittorapròillethalibus habet Welfiehius I.c. e. 7. p. 62.fiqq. quod vero minus jtidicat de vulneribus talibus cum vafiorum fanguiferorum vulneratione complicatis p. 63-65. Fort. Fid, Relat. I. e. de fignis lafia afipe- ra arteria Fidelis ib.p 54^. (h) De vulnere ^tila reftituto vid Schenk. lib. 3. de oefbphago & gula. tinti, de in- temperie o tumoribus ofopbagi obfi. 6. de differentia cefophagi vulnerum le- thalium &'iUetbalium egit Sncvtis de infipett. vuln. P. 2. e. 17. (i) Bohnius I.c, p. X2X.X22, A.N. C. dee. 2. an. 3. 0//43. Welfiehius ration.vuln. leth. jud. cap 8 p. 66-68- Foreflus l. 6. ohfi. cbirurg.4. De gttla vulnere vid. Pigra us in epitom. Medichi & Chirurg. p. 376. §. XLIX. Ad Thoracis vulnera indaganda nunc devenio, in qua regione praecipue Cor& Pulmones {q(q fcratinio noftro fubjiciuat, quibus principalioribus partibus adnumerantur vulnera venarum, arteriarum , ner- vorumóV duttus thoracici in hac regione occurentium, nec non hefiones ex- terno thoracis ambirai illata?, quibus partibus an&qualia lethalia ÓV illethalia infligi poffint vulnera communiter Medici fcrutanmr. Exordior itaque de CORDIS lethalibus ÓV illethalibus vulneribus diiTerere, qua? communi qui- dem judicio prò lethalibus (a) declarantur : interim etiam illethalium (b) cor- dis vulnerum auttores mentionem faciunt, quae vel apici cordis, neque pro- fundius intra cor inflitta funt, vel qu3? nullum vasfiaguiferum offenderne, aur qua? fine alia pnejudiciofa qualitate ÓV percuffione illata funt ÓV ubi fab- jetta paulo robuftiora faere. Qaando vero vulnera in hoc loco vel paulo major a funt, vel intimius in fubftantiam cordis penetrant, vel intra ventri- culos perveniunt, vel eriam auriculas offendunr, vel vafa coronaria, vel vafa vcntriculorum attigerunt, tunc abfolute funt lerhalia (e). Et taHa cordis vulnera comitantur repentina & gravis fanguinis profufìo, vel extra thoracis vulnus, vel intra thoracis cavitatem, repentina virium proftratio, extrema anxieras , fudor frigidus, lipothymia?, fyncope, facies hippocrarica , pulfiis injequahs, intermittens, debilis, afphyxia & tandem lequitur mors Cd). Tt3 £t ® ( 334 ) tt Et licet aliquae hiftoriae teftentur , quod quaedam fubjetla poft inflittum cordi vulnus adhuc per aliquam notabilem temporis moram (e) vitam prò ■ traxerint, tamen haec circumftantia haud illethalia illa vulnera reddit. Quod vero Pericardii vulrxzva. concerna, tunc illa, fi non intimius penerra- runt, non abfolute funt lethalia, praecipue fi minora (/) fuerint;- majora veroob prava confettarla funttioaamlaefarum aeque lethalia tx\int(g), mini- me vero ob contenti liqaoris extravafationem, fed quia pericardium tendi- nofa membrana eft, facile convulfivi fuperveniunr morus, qui cordis motum fufTocanr» (a) Zacchias lib. 5. tit. 2. qu. 2.11. 21. Welfiehius rat vuln. leth. jud. e. 4. p. 42. 43. Bohnius exam,vuln. leth fiett, 2. e 4, p, 126. Wedel de fiund. leth. vuln. $. 20. Ammannus Pr. vuln. leth. Dee. 2. hift. 3. Suevus de infipect. vuln, P.2.C. 9. Foreflus lib. 6. obfi, Cbirurg. 2.confientientibus etimi reliquis exper- tis Chirurgis. Fort. Fidelis Relat. Mcd. lib. 4 J'ect. 2 ■ e. 3 (b) Blegny Zod. Gali, an x6$x. Menfi. Jan. obfi. 23. p. 139. Schenk. lib. 2 de cor- dis vuln. obfi. x Bartbolinus differt delatere Chrifti. p. 135. 136. Cabrolins obfierv. 26. BoreUus Cent. I. obfi 88- d. N. C. Dee 2. an.6. obfi 77. De vulnere in cordis conofianato vid Wolfins obfi. Med Cbirurg Uh. \. obfi 1 x, (e) Bohnius loc. cit, p 126 128. 131. Welfiehius. Ammannus, Wedel loc. cit, Ammannus Med Crit. p 341. Zittmannus Med. Critic Cent. x. obfi. 67. Blegny Zod Gali, an x6%o.p 9 7. 12 6.1 3 9. 15 6. Bonetus fiepulcret. anat. lib. 4. fiett. ì.obfi 23. Bartbolinus Cent. x. hift. 77. Tnlpius lib. 2. cap. 18. Schenk. de vuln. cordis lib. 2. obf. 2.3. A.N C. dee 2. an. 2. obf. x%%. an, 3. obfi. 93 113.114 Cent x.obfi. x%. RbodiusGnt.2. olf.^g. ^>ùlDcn> tUt lib. 6. cfl/38. Garmanntis de mirac. mort lib. 2. tit. 5 jf. 28. Reìef. qu, 32. Valentini in Corp. Jur. Med. Legai. Pand.P. 2. fiett, 3. introdntt, §. 4. &f cafi.7. 8 Vpart. 2. fiett. 1. cafi 2. Helltvig obfi Med. 68. Att. Be'- rol. dee. x. voi. 4. p. 81 • De vulnere cordis lethali iUafio pericardio vid, Bo- netus Jepulcret. anat. lib. 4. fiett. 3. additament.obfix. p. 375. Vulnera cor- dis, qua ventriculos penetrant, fiunt lethalia, A. N. C. dee x. an. 3. obfi 263. (d) Welfiehius rat. vuln. leth. jud. cap. 4. p. 45. hinc Garmannus in A. N. C. dee.2 an.i,. obfi. 114 talium fymptomatum fiedulam adnotationem & conti- liationem commendat. Fortunatus Fidelis Relat. I e. e. 4. p 543. Suevus de Infipett. Vuln. Part. 2. e. 9. p. 7 5. (e) Tales cafus aUegat Schenk, Rhodius, Blegny, Garmann, Tulpius, A. N. C. Rejefius, quo pertinent. Bartbolinus anat. refiorm. 1.2. cap. 6. Diemerbroek anat. 1.2. e. 6. Paraus &f Setmertus ubi de vulneribus cordis agunt, Bohnius loc, cit. p. x 2 7-12 9. Henricus ab Heer obfi. x x. Zwinger Theatr. vit. bum» 2$ret5l. ©CfdiiC&fe IV. S8erfU# p- 99*5. Panarolus Pentecoft 5. obfi. 41. Riedlinus Lin. Med. An.6. Sept. obfi. 2.^.985 de Cordis vulnere poft inte- grum biduum mortem infierente. (fi) Valentini Corp. Jur. Med. Leg. Pand. P. 2, fiett. 3. cafi.6. Welfiehius loc. cit. pag. 18. qui ad Beniveniumt de abditis morborum caufis e, 65. £$* Sebitzium exam. ® ( 335 ) Q exam. vuln. Part. 2. cafi. 68. provocat. Hinc Rhodius Cent. 2. obfi 3%.fana- tum tale vulnus commemorat. de vulnere Pericardii iUethali vid. Suevus de Infipett.vuln.P. 2. e. 8- ubi etiam differit, quomodo talia vulner a per accidens lethalia fiatit, (g) Bohnius loc. cit. p. 130. 131» Valentin. I.c. introd. §. 3. De conculcatione corporis arheda lethali ob vim pericardio & pulmonibus illatam vid. Bone- tusfiepulchret. anatom. I. 4 fiett. 3. obfi. 27. n. %. §. L. Ad PULMONUM vulnera indaganda nunc progredior, qua? licet a quibasdam prò periculofis ÓV plerumqae lethalibus declarente {a), tamen non femper abfolute lethalia funt,fiquidem varia exempla» illorum ìllethalitatem, ÓV fanationem (b) teftantur, ita ut aliquando vafcula fangui- fera una laefa fuerint ÓV vulnus tamen curatum fit, quicafas tamen minime ad promifcuos afus defenforibus inferviunt. Et licet qaandoque qaaedampal- nionum vulnera fucceffive in phthifin ( e) imo aliqaando ex vulneratorum cul- pa in fumme periculofum ÓV pettoris fiftulofum ftatum immutata fuerint, ex quo deinde homo fuccubuit, propterea tamen ipfam vulnus prò abfolute le- thali declarari haud poteft. Quando vero pulmones profundius ÓV gravie, immo quandoque cum dilaceratione vulnerati, fi vafa majora (d) fanguifera in iisdem laefa, fi una adhuc alia? partes violata?} fi etiam paulo minora, fed numeroiìora vafa la?fa funt , tunc tale vulnus omnino abfolute lethale eft ; fiquidem enormis ÓV repentina fanguinis profufio fubitanea valaerati ener- vatio ÓV laefa? partis praeceps corraptio , nec non irreparabilis virium, ad con- valefcentiam neceflariarum, defettus hujus momentanea? mortis evidens cau- fa evadunt, Ut proterea tanto minus de lethalitate ejusmodi la?fionis dubi- tandoli fit. Signa vulneratorum pulmonum paffim etiam authores recen- fent (e) (a) Hipp, Sett. 6 aph.x%. Galea, in comment. in hunc apb. Avicenna quarto cap. de dijrupt. B* extr. fiagitt. Celfius lib. 5. e 26. confi. Diemerbroek obfi. 88- in annota* Frane. Joel. in cbirurg. fipeciali p. 229. 269 Suevus de in- fipett. vuln. Part. II e 7. ubi differit, cur agrius pulmones coaleficant : fiub- inde etiam fignafiauciator uni pulmonum indicat. (b) Bohnius exam vuln. leth fiett. 2 e. 4. p. 1 32. 1 33. Zittmannus Med. Crit. Cent. x. cafi x2.xi,.A N, C.dec. 1. an. 3. obfi. 189. & an.4. obfixx$.& dee. 2. an. I o. obfi. 102. cui titulus : vulnus pulmonum magnnm cum arteria veno- fia pm ridila rejetta, Janatum Et obf. 141. cum inficriptione : vulnus thora- cis cum pulmonis la/ione globulo ficlopeti inflittum fieliciter curatum, &Cent. 9. obf. 7 1. de vulneribus pulmonum brevifanatis. De vulnere pulmonum ex accidenti ob retardatam curam &T ncglettum regimen lethali. Valentini Pand. P. 2. fiett. 3. cap x. De vulneribusfianatis vid. Rhodius Cent. 2. obfi$, Hildanus Cent 2. obf. 32. £f Cent. 3. obf. 36. Cent, x» epift. 52 Reusnerus *bf> 135- Schenk de vulneribus thoracis lib, 2. ohfxo. Wedel de fiundam v. ktb* © ■(■-,' ) ® ?. th. vuln. § 2 4 Rolvchs Par menfis Prax. lib. 3, e. 2 5. 77a's:>:.t lib.x. cufimocrit. c.6, ValierioLt l. 4. ohfi io. Dici/terbi ?>-k ohfi 38- qui potierior a^it de vulnere gravi piilmomtni cnvi fichpeto inflitto £?fiutato, quale vulnus et ini preponi r Fv.hrmaiinns in epift. adGng. Horft i- umfiett. X9-Iih. x. Vulnus-pulmonum jHopetart'um curatimi Dlemchrùek, ohfi. 8 8 Fontanus objirv. o curai medie, h b. I p. xx. Platerus obfierv. pr, \ 5. 736. Vaìeriolalib.4.obfi. io. SennertusFra\\iib.<).pcrt.4 e 3. Glan- dorpitis fipec. chir. obfi 24. Zittmann. Med, Crit. Cent. x. cafi. 12. 13. Fore- ftus Uh. 6. obfi. ch'ir. 4. Greg. Horfiius lib 3. obfi 1. Pcchlinus in hiftor. vuln. the-rac. Bartholinns hift. anat. Cent. 5. hift 96. Sctiltctus armavi. ebir obfi43. Tnlptits lib 2.cap. 17. A N.C. Dee. x.An.'}.ohfi. 189.Dee. 3. ^/7. 1. ohfi. 141. Bohnius de o/fi.vi ed dupl. Pan. x.c.2 p. 2 3. ex-tfwz. t>«/;/. leth p.x^2.fieq. Giildenklei Caf.mcdicin.lih.6. cafi.^9. Rolanduscbirurg. lib. 3. e. 25. Nic. Ma/fa, Arcaus, FaUopius'ì? e. De vulnere pulmonum non lethali A.N.C.Dec. 2. An. 2. obf. 2,7. De vulneribus pulmonnmjana- tis vid.Suevus de injpett. vuln. Part II. e. 7.p. 56. fieq. Horft. Ep. fiett. 19 » p. <>X2 de vulnere pulmonum cum globulo trajetto curato. (e) A.N.C. Deci, an %. obj'ervat. 61. Foreftus Cent, 6 obfi cbirurg. 4. Schi- zius exam vuln. Part.dijjìmilar. Part, 11. §. 63, ti. IX. (confi. §. 52. Ut. e. not ) (d) Hippocrates 3. Coac. pranot.text. 3 8 S- Cd jus lib. 5. cap. 26. JVclfichius rat. vuln. lethal. jud. cap. 6. pag. 59.fieqq. Bohnius loc. cit. pag. 132. Fore- ftus lib. 6. obfiervat. cbirurg. ^. in febei. Giilderiklee refiponjb x6. Valenti- ni loc. cit. cafi". 3-5. Wedel l. e. Zittmannus Med. Crit. Cent, x. caf 2o. 3 1. Cent. 2. cafi. 49. Vulnus arteria pulmonalis lethale defieribit Zittmannus Cent. 2. cafi. 49. Sipulmones cum uno majori aut pluribus mumibusglobulis plumbeis ficlopetariis perfodumur \5 dilacerantur, lethalis indeprovenitoj- fienfio, vid. Valentini Pand. Part. 2 Sett. ^.eafi^. Att.Berol. voi. %. p. 63, 64. Vulnus pulmonum, vena pulmonalis & afipera arteria fiubito lethale proponimi A. N.C. Cent. 7. obf 58. De vulnere diaphragmatis & pulmonum lethali egit Zittmannus Cent. 2. Cafi.^x. Vulnus thoracis pernerveam dia- phragmatis fiuhftantiam & finiftrum lobum pulminis penetrans fecundo de- mum menfie lethiferum recenfiet Hildanus Cent. 2. obfierv 3 3. Vulnus puh mommi 'i5 oejbpbagi lethale commemorai Bontius in Medicina Indor. obfi. 12. confi etiam Bonetus Sepnlcret. Anatom. lib. 4. Sett. 3. objèrv. 24. p. 3 5 9. Vul- nus fichpeto infiittum ,ficapidam,pettus o pulmones penetrans, lethale. Gocke- lius Cent. 1 coiifi 69. De lethalibus pulmonum vulneribus vid. Fort. Fidelis Rei Med. L 4. Sett ;. e. $.p. 5 3 5. Mufitanns tr. chir. p 30, Munick Cbi- rurg. p. 202. (e) Fort.Fidelis l.e.cap.4,g. 544. Suevus l.c.p.62. §- LI. Quod vero alia vulnera Thoracis. attinet, rune in Scriptis MedicorumóV Chirurgo rum varia recenfentur, qua? curata (a) fuere, aut quee ex accidenti (b), aut alia caufa (r) lethalem eventum natta funt, imo quae plancia diurenum (d) temporis ambitura protracia fuere, quales tamen cafus • (337) 9 cafus iterum minime promifcue defenforum ufibus inferviunt ; fiquidem pro^ be antea omnes circumftantia? conciliandaefunt, anteqem adplicatio ad- fìn- gulos cafus inftituatur. Et ha?c qaidem de vulneribus thoracis intricatiori- be, qua? atplurimam cavitatem pcaoris penetrarunt, difta funto. Quando porro Vena fiubclavia, mammaria, a Vena azygos laeduntur, rune ob priva- tionem auxilii , quo funefta hamorrhagia compesci debeat, vulnera illa per fé lethalia {e) evadunt: léce lethalibus vulneribus annumerantur tales vaforum intercoftalium (/) laefiones, qua? magnam fanguinis profufionera intra thoracis cavitatem inferunt, qui fanguis non facile per paracentefai educi potuit. Praeterea fi nervi per thoracem transeunte ÓV ad cordis ac pul- monum aaiones pertinentes, eminenterlaeduntur, aut piane difcindunmr, rune perinde talis vulneratio iterum per fé lethalis eft (g), (a) Schenck de vuln. tborac. lib. 2. Bartbolinus Cent. 2. hiftor. 59. Phrau* Epiftol. Cbirurg. fcf Med. £.380381. Hildanus Cent. 2. ohfi. 33. Cent. 3. obf. 36. A. N. C Dee. 1. An 7.obf 41.Dee. ì.An. io. obfi 225. Horftius Uh. ^.ohfi.x^ ì$ Uh. 4. obfi 5 5. Foreftus lib. 6. obfi Cbirurg. 16.17. Vul- nus thoracis penetrans cum egre/fa pulmonisportiunculafianatum Ruyfcbius Obfi. Anat. Cbirurg. 5 3. (h) A. N. C. Cetitnr. io. obfiervat. 7. (e) Vulnus pettoris in Cacochymo lethale Welfiehius obfierv. Mcd. Dee. 9. Cura- tione 5. More ex adverfa morbofa caufa interna, Ifnon a levi thoracis vul- nere caufata Valentini Pand. Part. ì.Sett, 3. ca/? 2. (d) Vulnus pectoris cum Ice/ione pulmonum tritivi annorum fpatio percuratum A. NC.Dcc.x.An.i.ohfixZQ. (e) Welfiehius ranonal. vuln. leth. jud.' cap. 4..p. 46. Talem cafium etiam allegat Bonetus Sepukret. anat. Uh. 4. fiect. 3. ohfi 24. $. 2. &" ex ilio Bohnius exam. vuln.leth.Sect. x.cap. 3.p. 31.32.132. (fi) Bohnius loc, chat. (gì Bohnius Sect. 2. capt 4. p. x 38. vide qua fupra jf. 47, de nervorum lafionibut monito filiere. §. LII. An porro DuBus Thoracìci dilaceratio lethalis fit (a), a?que hoc titulo ÓV ordine fub quaeftionem venit. Hanc laefionem exa&e determinare & in vivo adhuc corpore fignificare utplurimum difficile, ali- quando piane imponibile eft. Neque quidem a folo hoc vulnere confeftim la?fifaccambunr, fed diu adhuc viram prorrahere poffanr , qaoniam fuccus narririas per venas meferaicas óV porta? venam qaadanteaas in hepar trans- ferri & alterias corpori communicari folet. Et licet fucceffive ob impediram cVimminaramfafficienris lymphae rraUslarionemin fanguinem, rabes & atro- pina increbescar, ut ÓVob hanc laefionem extravafatio lympfue & confeqaens U u. hy-j ® ( 358 ) m hydropice ftaras oriatar , aat lympha extravafata in corruptionem delaba- tur, quae poftea teneriores partes valde offendit, quid quod quamvis oh per- turbatum lymphae motum fucceffive etiam ftaras cacochymice, quin ipfa he- ttica,ex fingulis veropraèdittis caafis tandem certius mors confequatur,tamen equidem hujus dutfcus folitariam laefionem haad prò abfolute lethali aefti- nio b), licet illa curari nequeat,ÓV fucceffive mortem inferat: Interim alias Medici non promifcue laefioaes incarabiles jpro abfolute lethalibus habent, neque huic laefioni caàfae mortis proxime, fed remote, adfcribenda eft, ande etiam mors non tam cito còrifeqùire, fubinde in Medicina Forenfi aattores retardata confettarla ab ipfa genuina vulnerum indole cohftanrer discer- tìunr (r) : quare abfceffus rerardaròs a cerebri vulaere evenienres, phrhifin a pulmonum laefìóriè provenienrem, aur fiftulam a tali valnere exòrientem fem- per mitias dijudicant, quia mors non proximius hefionis eft effettus. Qaan- do vero praeter duttam Thoracicam limai aliaé partes vulnerata? fuere, tunc prò differentia circumftantiarum etiam judicium difcréparé poteft. (a) DeDuttus Chyliferi lafione vid. Bonetus\Sepulcrei. anat. lib. 4. fiettt 3. obfi. 24* Ì* 5* PaS 3^0, Fìififierentiam la fi duttus thor acid ittuflrat hiftoria morbi Lichifcheidiani iti Att. Berol.vol. y.p.xìj» obvia. (b) Pro obf olmo tali lethalitate militat Bohnius Exam. vuln. leth. Sett. 2. cap. 4. .. Pas- n.s- M6;........... ... (e) Covarruvias de Homicid. relett. Pari. 2. jf. x.n. x.dicit: quaconfiequunturnon ex ipfo fatto tanquam unica caufia, fied acce/fione, non imputanturfacinori. confi.fiuprà §. 5 o. Ut. e. E? jf. 5 7. §. LUI. Qaod deniqae externa Thoracis vulnera attinet:, tane illi rariùs quidehi fub cenfuram veniuhr, quia prò externa adeoque illethali vul- go habentur laefione, at deinde ad minimum ex accidenti lethalia (a) evàdant talia vulnera; Aft, fi haec vulnera grandiorà & cameoftaram diffratlione; vaforum fanguiferorum per hùnc externum ambitum difeurrentium eminen- ti dilaceratione, cam magna thoracis denudàtione ÓVàpertione, ut aura in ihteriorem thoracis regionem penetrare poffit;, cum mafcalorum multorumj refpiratiqni inférvientiarri, laefione conjantta faerinr,runc omnino per fé fiunt lethalia (b), praecipue dum rèfpirationis motam fubito faffkminanr , fuffo- càtiònera àceeléranr, enormem fanguinis profufionem provocant, fubitane- am virium proftrationem inviranr, aliaque lerhalia fymptomata repente cau- fahfur ; id qiiod etiam jadicahdum eft, de gravi coftarum frattura (c),quam- vis mitior talis frattura per fé non lethalis fit (d) : Interim particularia , ne- qae adeo eximie qualificata, thoracis ÓV fuperioris dorfi vulnera aliquando cu- rari poffunt (e), quid qiìod chirurgici cafus teftantur, quod fpinae dorfi Luxa- tio lethalis aliquando evàdat (/). (a) Val- ® (33») ® (a) Vulnus pettoris ex accidenti lethale non cavitatem penetrans, ubi vulneratus a la/ione aphonus fiattus U paulo poft mortuus eft. vid. Bonetus Sepulcret, anat. lib. 4.fiett. 3. obfi. 7.pag. 379. (b) Bohnius exam vuln. lethal. Sett. 1. cap.4. £. 123. (e) Bohnius loc. cit. pag. 124. Vulnus thoracis lethale ob cofta lafionem, Gua- rinonius Confiult. x 40. Bonetus Sepulchret.anat. loc. cit.jobfi 12 .p. 3 81. (d Sennertus Prax. lib. 5 part. 4 cap. 17. (e • Hildanus Cent. 6- obfi 7%. de vulnere fcapula ex ittisfclopeti curato» (fi) Gockelius Decad. 2'.obf. io. §f LIV. Scptum transverfium, quod Thoracem ÓV abdomen diftin- guit, eftDIAPHRAGMA, cujus vulnera perinde omninofa funr, & ut com- muniter Anatomici hujus partis fubftantiam in carneam & nerveam discer- nunt (a), iravulnera carnea? fubftantia? vulgo periculofa, nervea? vero le- thalia (b) dedarantur. Interim etiam majora ÓV numerofa carnea? fubftantiae vainera aeqae ac minora nervea? lethalis elle folent (e): haud tamen indiferi- minarim minora Diaphragmatis vnlaera prò lethalibus haberi merentur (d)t quod obfervationi attenta? non refpondet ; fiqaidem fanatorum etiam Diaphra- phragmatis vulnerum exempla proponuntur (e) ; tanto facilius vero Dia- phragmatis vulnus lethale redditur, etiamfi in carneam iilius partem inflittiim fuerit, quando per illud fruftulum ventriculi aut inteftini in cavitatem tho- racis penetrat, ibidemqae citius inflammationem aar corraprioaem affama. Seddum vulnera Diaphragmatis raro foliraria fanr, ira ranto facilie lethaU- tas demonftrari poteft, fi alia? nobiles partes limai laefae fueriat (fi). Et quando quidam (g) vulnera in parte nervea Diaphragrnatis non femper le- thalia effe exiftimat, tamen prò falvanda hac adfertioae fané leviffima ÓV mi- nima requ iruntur vainera. Alias gravia figna & fymptomata diaphragmatis fonticam lafionem comirari & fignificare folenr (/>)♦ (a) Hanc diftinttionem Bohnius Sett.2» cap. 4. pag. 137. Reimnc.vuln.lethal.car- pit, Ù mere carneam illius fiubftantiam effe fupponit: tamen fiecundum re- ceptam priorem fienientiam praeunte Galeno'in Comment. ad Sett. 6. aphor. 18. B" meihod med. lib. 5. ut fr Forefto lib. 6. obfierv. Cbirurg. 3. nec non Hotterioin Comment. adpraditt. aphorismum vulnera fiecundum carneam Hf nerveam Diaphragmatis fiubftantiam diftinguuntur. (b) Welficb. rat. vuln, leth. jud. cap. 9. pag. 70. Wedel de fiundam. letb. vuln jf. 24» Suevus de Infipett. vuln. Part. IL e. io. qui vulnera in camofiamfiub- ftantiam diaphragmatis inflitta a que periculofia nominat. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. ±> Sett. 2 cap. 3. pag. 5 37. (e) Bohnius loc. cit. pag 3o. & x 3 7.13 8 • Valentini Pandett. Part. 2. S«il. 3. cafi. i) Bohnius loc. cit.p. 149, 150. Ammannus Mcd. Crit.p. 129. 135. 346. Weì- fchius ration. vuln. letb.jud.cap. 13. p. 90. Suevus de infipett. Vuln. P. JJ, e 20 lUethalem omenti Sf inteftini conjunttam vulnerationem recenfet Va- lentini he. cit cafi. 12. 13. (e) fftppècratcs jpll. 6. aphor. 58. Foreftus Ubi 6. obf. Cbirurg 7. Bolmius l. e. ffalentiniloc.tit. cafi. 12. 13. (d) Att. Erud. Lipf. an. 1687- Menf Jul. p. 397. (e) Foreftus lib. 6. obfi %. A. N.C. Cenuy.obf. 70. (f\Att.Erud.Lipfi. an. 1721. Menfi. yul.p.%x9 Ittumfclopeti abdomen &ìnte- fiinumileum penetrantan commemorat Hildanus epift. 95. Vulnus hypo- chondrii dextri cafivt inflitti, nìhilque prater cutitn & mtificuhs abdominis ladens 11011 lethale deficribit (3ùltKtlfUe rcj$.'x%. Vulnus abdominis non lethale refert Rumlerus obf 39. (g ) Ammannus Med Crit. p. 2 2 6 2 3 2. (h) Foreftus l. 6. obf. cbirurg. 2. .^ §. LIX. Sequite nunc ScrutraiumvulnerunfcHEPATI inflitto- rum. Hasc pars ratione multipiicium fuattionum, vita?infervienrium, Cere- bri ÓV cordis officium fuperat (fi£abalani illam de Ipiritibus ornato) pofteriores v:ro hae partes viciftimnòbilitate ÓVaftimarione (a) Hepar fuperare folenr. Quod fi vero ftrutturam hepatis contìderaverim, qua? quidem plurimum fed non penitus, vafculofa eft, tunc utique haec pars propter hanc vafculo- fam fubftantiam iterum aliquam praerogativam tuetur; fiquidem nulla pars in toto corpore tanto vaforum fanguiferorum numero gaudet: Si itaque tali- um intimius kritantium vaforum laefiones fecundum commnnem Medico- rum adfertionem & alTcnfuni non modo periculofae, fed ÓV facile lethales exifmt; ita perinde facile concludere licer, quid de Hepatis offenfionibus fperandum, aut metuendum fit. Neque quidem defunt exempla, quibus aUquando illethalitas ÓV fanatio Valium plagarum & vulnérationum demon- 4lratur,^) licer profundae (e) lajfiones Hepatis eò non facile referri qu^anr, fbd ranrùm de fupcrficialihusejusmodi bffenfibn^us obfervationes valeanr. Quai;e non nifi levia ÓV punttim inflitta, ac vafi fanguifera non attingen- te vuìne«l Hepatis illethalia (d) exiftunt. Lethalia vera funt plurima He- patis vuWa( &eapr«fertim, quae paulo intimius fubftantiam hepatis X x pe. ® (346 )s « penetrant, quae caefim inflitta funt ÓV fimul vaia fanguifera violarunt, adeo- que letfcalcm Haemorrhagìam poft fé trahunr , qua? eminens vas fanguifc- rum,vel Venae Cavae,aut VenaePorfce,aut arteriarum ramulos fimul attigerunt, & quae veficalam felleam una offenderunt, ut bilis efHu*ì, quae reliqua vul nera valde irritat, adeoque repentinam fphacelationem cauflatur :- aus le thalirajj tanto certior & citior eft, quo magis ahae nobilies partes fimul viola- ta? funt: denique inter authores (b) figna etiam laefi Hepatis commemo rantur. - 1 (*) Stabili progr. de aftimatione pattium &f lafionum , dijfiertationi de Inflam mationis vera patholog annexum. (b) Qpamvis Hippocr ates Hepatis-.vulner a lethalia prontmciaperit T ,tamen hoc ad- fertum non abfiolutum , fed limitandovi effe dicit Ammannite Mcd. Crit. p. 350 Talia exempla jUethalium & fanatoriqn vulnerum Hepatis ex Ber tino, Hildono, Cent. 2 obfi. 37 Quer cetano, Forefto, Lib. 6. obfiy. Gian dorpio Spec chir obfi 2,2, pr^om'TSohiiivs exam vuln. leth Sett. 2. e. 5.^. r 150.151. confi A. N. C. dee ì,an $. obfi. 9. &T Cent, io obfi. 49. De vul- nere abdominis cum abficif/iotie Hepatis portionis, curato vid Hildanus Cent. x. obf. 34 conf. Bonetus Sepulchret. anat lib. 4.fiett 3. obfi, 25. jf. 8- Schen- kius lib. 3. de Vulner. Jecor. obfi x-6. Aiginetalib. 6 e 2%. Ammannus Med Crit.p 344. idem Pr. vuln leth. p.29 30. 37. Scbitziusi& Suevus de infipett.vuln P.II. ex2. p 9X.fiq. (e) Ammannus Med. Crit.p' 350. dicit: Exempla quibus, profunda etiam He- patis vulnera non fuiffe lethalia, volunt demonftrare, interdum fidem, im- mo veritatem fiuperant, imprimis fit vulneratus non dijfecetur. Quomodo enim de lafionn profiuuditateÀcertus effe poffum, nifi infipexero partem Islam. Quare idem auttorp. 351. omnia Hepatis vulnera non indificretim lethalia, ' Jed valdefiuperficialia exemta effe allegat, \id quodetiam Sennertus ajfcveravit. ÌJ$ Vulneribus Hepatis profundis lethalibus vid. Suevus de infipett. vuln. Part. Il cap 12. (d) coitf. Bohnius loc. cit.p. 150. iji. Welfiehius in ration. vuln. leth. jud. cap. 5,pag, 50. Valentini Corp, Jur. Med. Leg. Pandett. Part. 2. fiett. 4. cafi. 3-4- . ' * -• , (e) Ammannus Med. Crit. p. 350. Bohnius he cit. p. 150-153. qui dicit Hepate vulneratimi eluttari rariffima obfiervationis eft. vid. etiam Welfiehius loc. cit. p. 50. 51 *lÀrnmaiini Prax: vuln. p, 30.37. A.N. C. Cent. x. obf 19. Att. Erud. Lipfian. 1721. Menfi Jul/>. 319 Hildanus Cent.4. obf. 2. Tulpiut lib. 2. e. 26 GUfibnimin Anatom. Hepat. e 9. Foreftus lib. 6. obfi cbi- rurg. 3. qui de wifaftòbeys Hepatis circa Venam Covam & Porta'judicat, quod neceffario fint lethalia. Vufaps^mediam Hepatis Jìtkftantiam., intefti- num colon, &f arteriam magnam penetrans abfolute lethale defcribunt Att Be- rolinenfi. dee. 1. Voi 8'%. 61. 62 Puhttura enfis partem convexam Hépath) tunicam communem Vefica Fellea, duplicaturam Peritonai. partemqne car- nofiam Diaphragmatis & vafia intercoftalia transfodiens abfolute lethalis ibid. ® ( 347 ) 9 p. 66. 67. De vulneribus Hepatis &" Vena Cava abfiolute lethalibus Giìl- >i denklee refip. 20. Vulnus Hepartf truncum Véna portat$a*ifiens perfie le- thale defcribunt ^ref lauifcbe @ef. ^34. Vulnus hepatis, Splenis,lirificii ven- triculi finiftri y diaphragmatis lethale Att Berol. dee. 2. Voi. 2 p. 6 2. (fi) Suevus de infipcttivida.PAl.c, 12. p. 94. Fidelis l. e. e +.p. 544. §. LX. Quando VESICULA FELLE A infignirer vulnerate^), vel DuEtus Choledochus ÓV Hepaticus difcinduntur , tunc laefio haec abfolute lethalis eft, Hcet quidem talis vulnerari» raro foliraria fir, ni fimul alia? par- tes violentur, ubi tanto certior & citior iterum eminet ÓV imminet lethalitas, qua? lcrhalitasvero non tam [a fuccefiìvo (è) effettu vita? contrario, (quando bilis amplie ad inteftina non confluir, indeque chylifieatio ÓV legitima ih- teftinorum abfterfio fufflaminarur) derivanda eft,quiretardarus effet effettus adeoque iterum mitiori fententia talis cafus decidendus effet ; fed lethalitas ab ipfa bile extravafata dedaci deber, qua? parres reneriores & fenfibiliores valde irritar, exeoriat, fabinde contrarios, pericuiofos motas provocat , ÓV alia complicata vulnera adeo deprava^ ut non modo nulla artificiofa opira- latio locum inveniat, fed facile funefta corruptio confequatur ; fiquidem concentrata & oleofa bilis immediate MaffaeSanguinea? interfiifa nullum bal- famicum, fed potius contrarium effettua» communicat. (0) De vtdn.evtfic. fiM. vid. Bohnius fiett. 2. e. 5. p. x 5 3. 154. Ammannus Prax. vuln. leth. dee 3. hiftor. x o. Bonetus Sepnhhret. anat. lib. 4. fiett. 3. tbfi. 2 7. $. 3. Act. Hqfhietifi Bartholin, Welfiehius ratiou. vuln. leth jud. cap. 5. p. 50.51. (b) Vulnera veficula fieìlea non quidem fubito, Jèdfiucceffit temporis necant Fort ftus lib. 6, obf. cbirurg. 5. dicit. 4. LXI. Quod vero nunc laefiones LIENIS concerna, tunc illa? quidem neque nobilitate, neque fenfibilitatcvifceris nituntur , fed potius ex illius (bruttura decidi inerente. Eft enim-Lien pars mollis , laxa , multo fanguine praedira, copiofis arreriis, ÓV non paucis etiam venis referra , cere- roqain ceUulofo-fibroia, qua? facile offendi, lacerari ÓV vulnerari poteft. Et HcetLien quadantenus fub fuperiori parte coftarum ultimarum, five fpuri- arum aliquo feuto ÓV protettorio gaudeat, tamen illie finis ita conftitute eft ut facile in poftica hypochondriorum regione laedi quear. Quare ob reneri- radinemfuam&planioremfìram fub generalibus abdominisf: inregumenris facile dilacerali, comufione disrumpi , aliaque offenfione violari poreft. Xx 3 Lepida # ( 343 ) ® LepidaenimimiiiimefpèfteftattBndenda argumentatiov ab arti^dali excifione Lienis in brutis fufcept*(o§ tu$ einet flciucn S&emùt)utia feeratei^en $*>ìitttngen f&tifcti imprimirfX luctbtti* De qua circumftantia in refiponjojudicatur p 725. 5BÌCW0i)l OUCl) flat ttotjl fcpa fan, D«f magnitudo'lienis autta, tffriabili- tas ejusdem fiubftantia extroordinaria, teretl ajetC&faflé im Àtteftat gc* fca<$t tDOr&W, UOt» t>CtH bif&etfgW /e&re chronica tamqttam caufia internò »crurfac5et ttorten, rnt) t>aÓ*ro ge&cd)fe$ F(/«/x ì>uh& t>;e «ufferlitfe Vio- lenze t>a ©tf/tòae tc'To leid)fer "»ctlct>ef u;.i> wrifim twfccn mBaeti *c Dff vulnere & ruptttra Lienis per fc lethali vid. Zittmannus Cent. 6. cafi, 76. Qnalificatum &compofitum Lienis vulnus, ubi alta partes fimul la- fa fiuerant, recenfiet Ammannus Med, Crit. p. 280 fiqq- Plaga finiftri hy- pochondrii ob-lafionem Lienis & corruptionem partium aajacentium lethalis QoclicliliS Cent. 2. confi 20. Fidelis Relat. Med. lib1.4. Setti 2. e. 3-p. 541. (e) Valentini C J. M L. Pand. P. 2. Sett. 4. caf.%. (fi) BohniuTloc. cit. Sett. x. e 1. p. X2, &f 14. £9* Sett 2. cap. 5. p. 156. idem de O/fieio Med. Dupl. P.2.C.4 p.590. A. N.C. Dee. 3. an. 2. obf 24. Fortu- natus Fidelis I.4 Sett 5. e. 1. (o) Tulpiuslib. 2. cap. 29. Nicolaus Fontanus Epitome Vefaliip. 22. A.N.C, dee. 3. ati. 2. obf. 2 4. fcf 70. Cent, x. obfi 108. (h) Suevus de Infipett. vaia P. 2. e. 13. p. 9$. §.. LXIT. Nunc RENUM Vulnera fub examen vocanda funt; haec fi hvia óV fuperficialia fuerinr , utique illethalia exiftant (a*): fi vero intimius penetraverint , aur vafa emulgenria eminenter laeferint, aia ad pelvim planepfefrigerint, tunc non modo ob gravem Haemorrhagiam óV ob aJvvafauw artis, fed ÓV ob fupervenientia repentina periculofa fymptomata lethalia (a) redduntur. Quod enim quaedam renum vulnera fanata (b) fue- rinr ramenab hòc exempio haud abfolura illethalitas vulnerum renum con- firmari poteft: accedit ÓV illud, quomodo tales Renum laefiones ob continu- um feri Urinofi ad fluxum aegrius carari queanr, adeoque leviora talia vulnera citius in deteriorem ftatum degenerare foleanr. Reccnfenrar praeterea figna vulnerum renibe inflittorum (/*), URETERUM laefionem quod artiner, five illa transverfaliter, five fecundum longirudinem fibrarum inflitta fuerit, tuncequidem magis Welfchii, quamBohniiaccedo judicio , quomodo vide- licet tales Vulnerationes magis in Ìllethalitatem, quam lethalitatem inchnent; cum primis fuccesfiva feri urinofi extravafatio, non praecocempernkiem ad- ferat, ìpfà fubinde Vrina in prima fua fecretione dilutior, aquotìor & terape- rariorfir, neque confeftim adeo mericulofa irriramenra cauferar , proinde ferum illud extravafarum, finonpenire reforberi^ramen colligi poteft, ur tumorem abdominis quidem coniÈtuat, ex quo vero ram fiibitanea mors me- Xx 3 tuenda ® ( 3*°) ® tuenda haud eft : & tandem in rali necefiitate feittio illius Renis, qui cum laefo uretere cohaerer, cefi-ire, & in altero adhuc integro Rene fuppleri &au gerì poteft, qualis funSionttm mutatio , prò diverfitate adflitlionum ÓV nc- ceffiratuai urgentium, Natura? in ale cafibus ufitata eft. Quoniam itaque inUrererum laefionibus magis fpes praevalet, quam mete urger, propterea iHarura laefionum illethiUtas facilius illucefcit. Er quando vulnera pulmo- num illethalia cum tempore phthifirfc & mortem poft le trahere pqiTi mr ÓV fo- lent, quae propterea haud'pro abfolute Lethalibus aeftimantur : Hinc vulnera Ureterum,qu3ecum tempore tamorem quafi hydropicuni ÓV vifeerum eli- quationem & corruptionem, tandemquemorrem poft fé trahunt , ob talem - confecurionem haudrigorofepro abralutc lethalibus declarari mcrcntur. («*), Suevus de Infipett. Vuln. P. II e. 14. (a) Bohnius Exam. vuln. leth, Sett. 2.' cap- 5. p. 15 6.15 7. Welfiehius Rat. Vuln. Leth.jud cap. X2.pag 85-86. Foreftus lib. 6 obfierv/Chirurg. 5. Sue- vus loc. cit. Fidelis Rei. Med, lib. 4. Sett. 2. e. 3. p. 541. (fi) Schenk de Vuln. Reti. lib. x.obfi. x. ex Faliopio; ut & Foreftus & Bohnius loc. cit. (&*) Suevus l. e. p.xoo Fidelis l. e. cap. 4.p. 5 46. (e) De Vulner, Ureter. vid. Welfiehius loc. cit.pag §6. Bohnius loc. eie p 157 T58. $. LXIII. In ordine nunc fequuntur VESICiE URINARLE Vulnera, quse prò divertitale ftruttea? in hac Vefica obvia , diverfimode dijudicaarur. Vulgo enim diftinguirar Vefica prò hoc feopo qaoad Re- gionem in Fundum ÓV Cervicem, ÓV ratione fubftantiae in parrem Membrane - famóV'Carnofam. Sicutvero haec vefica ubique membranafà eft, ita tamen circa collum illie tunica? craffiores funt, quam in fundo, adeoque , in hoc fundo fenfibilior eft ; ob id laefiones in fundo inflittae utplurimum lethales effe obfervanrar, quae vero circa cervicem occurrunt, illa? haud adeo facile letha- les evadunt, attamen graviores, majores, ÓV cum eminenti vaforum fanguife- rorum laefione complicata? vulnerationes colli vefica? oeque aliquando lethales (a) evadunt ; id quod teftimonio minus peritonei lirhotomorum compro- bari poteft. Suntinrerim quidam, qui vulnera veficae circa fundum aur ad late inflitta, fi non abfolute lerhalia pronuncianr , ramen difficilioris cura- tionis effe, &graviafympromara inferre declaranr (b) quemadmodum yjf' ciilim vainera veficae illethalia & fanara (e) ab obfervatori.be recenfenrur. Er quemadmodum omnia Veficae vuhura segrius coalefcunt, infuperque ar- tis'aditus admodum praeclufus eft, hinc femper quaeliber rafia vulnera peri- culofa exiftunt, & fi quaedam illorum fanantur , ratio utique habenda eft aeuus,vixium & conditionis inflifti vulneris. Interim periculofòrum ra- lium • r?ji ) e Iium vulnerum fanatio non declinaf lethalitatem aliorum hujus veficae vulne- rum , quae facilius & fy mptonutum gravitate' ÓV mortis acceleratione fé pro- da: refugium ad Lithotomiam quod concernir, ex quo velica? vulnera prò illethalibus aeftimari poffent, tunc illud adeo firmum non eft, quoniam non modo artifices confeientiofi hanc operarionem utpore ambiguam aggredi- untur, fed plures homines ex hac operarione five ferite-live imperire admi- niflrata fuccumbunt: denique in hac lethalitate agnofeendà-ÓV confirmanda, attentione ÓV judicio opus eft :' Signa denique vulnerata? velica? perinde enar- rante^). (a) Bohnius Retinite. Vuln. Sett. 2. e. 5. p 158 -160. Welfiehius rat. vuln. leth. jud. p 88-90 Zacchias lib. 5. tit 2. qu. 2. n. 24. Valentini Corp. Jur» Mcd. Leg. Pand part. 2. Sett. 4. cafi. 19. Zittmannus Med. Crit. Cent. 3 cafi. 1043. Gockelius Cent. 1. confi 74. Vefica inter luttandum ruptio lethalis Gockelius Cent 2. confi40^ Riedlinus obfierv. Cbirurg. rar,obfi. X9.px 2.de. Vefica' rnptura afiaìtu lethali. (b) Ruyficb.obferv. anat. cbirurg. 75. (e) De vulnere Vefica in porte camofia non lethali egit Zittmannus Cent. 3. cafi. 11. De illethalibus & fianatis talibus vulneribus confier Ruyfcb. he, eh Salmuth. cent. 2 obfi. 44 Tulpiuslib.^ e. 30. Cattierius obf.4. A.N.C, dec.x. an. 9 obf%<). Vulnus veficam tttrimqtie penetrans brevi Janatum aHegatur in A. N. C. cent, 9 obfi. 6 %, fied quoad hanc biftoriam dttbitatioiies adhuc mo- veri poffent: ex quibusnam fignis illa perfetta transfioffio judicari pottierit, ut non hac obfervatio prò prajumtione minusfiundata habeatur'ì Vulnus vefica ex accidenti lethale allegatur ibidem cent. 9. obfi 69. Veficafettionem non effe lethal m quinque hiftoriis comprobavit Schenckius lib. 3. de vuln. ve- fica. Foreftus lib 6. obfi cbirurg. 6. dicit: Vefica vulnera,nififuerint ma- jora , Out in parte ejus membr anòfa inflitta^ mortem non infieruni/ìS Bohnius loc. cit. ieftatar, quomodo contigerit, ut vulnera fiundovefica inflitta ali- quando lethali a fuerint. De vulneribus vefica lethalibus & illetbaMbus at- que fianatis vid. Suevus de infipett. vuln. P. 2, e. 15. Fidel. Rei. 1,4. Sect. 2. c3./>.538. (d) Suevus l. ep. 105. §. LXIV. Progredior jam ad Partium Genitaiium] violentai laefi- ones (d), quae legalibus decifionibus fabjiciuntur ; hae in maribus obvia? per fé quidem non aliter lerhales funr, nifi interne vafa fpermarica fimul emi- nentius violata fuerint, ur ob incoercibilem Haemorrhagiam ÓV irruenrem putridam corruptionem tale vulnus reddàte lethale. Alias, fi ejusmodi vulnerano ranram exrernas artigir parres, & arti Medicae ac Chirurgicae ad illam acceffus parer, rane laefio talis haud abfolute lethalis eft. Hinc Varia conftanr exempla penis percafas violenros ÓV morbidos fine vira? damno ab- liti (b). Poffunt vero tunc quidem tales ablationes funeftum eventum nan- cifei © ( 3J* ) © cifri, quando ob retardatam tempeftivam & neceffariam dettgatioaem Hac- morrhagia mortifera confequitur. Quod porro partes Mulierum Genitalet attinet, tunc vaginae quidem vulnera non lethalia funt , qualia etiam cura- ta (e) recenfentur. Uteri vero vulnera folitaria rariora funt, ór fi aterus levi- ter aut inediocriter vulneraras, neque in eodem fiaral vas fanguiferumfin- gulare laefum eft, tunc tale vulnus haud lethale exiftit, (*) quod fi vero illud majus ÓV fimul vafa fanguifera eminenrer laefa fuerint, rune omnino- talis vio- latioperfe lethalis evadit : fi vero Gravida uterus Leditur, tunc talis laefio vel periculofa, vel piane funefta eft ; periculofa, fi etiam mitior fuerit, quoniam ad ftupendas Haemorrhagias difponit, dum hoc tempore vafa fangaifera in utero fanguine valde turgida firar, inde etiam facile lethalis fanguinis profu- fio oritur. Deinde levis etiam vulnerati© uteri in pregnante ad Embryonis mortificinam & confequentem periculofam abaftionem difponìr, ur ex ab- orru & praemaruro intricato partu mulier pereat: qui reipeftus proprerea folliate annotandi, conciliandi, ÓV dijudicandi fiinr. Quod fi vero vulnus uteri in gravida gravius fuerir, rune illud ÓV Gravidae & Embryoni mortale evadit. Et fi ipfe Embyro vulneraras fuit, tunc vulnus punftim illatum fac- tum quidem internar, matri vero, fivafà fanguifera uteri ltfa non fant, nc- que confeftim gravia fymptomata fuperveniunt, il lethale effe poteft; quando vero ex confequente abatlione feeminae mors accidir, rune ha?c eidem vulneri haud fimplicirer iraparan4a eft : Quando porro caefim aur lariori enfe vul- nus infUtram eft , tunc ÓV matri ÓV feetui vulnus uteri lethale evadit. (d) Haud tamen iterum quoad hanc confiderationem ab artificiali (e) eeri exci- fione ad abfòlutam Ìllethalitatem valneris atcri concladere licet, cum prae- cautiones artificiales non cum violenta laefione confundi debeant. (*) de vuln. part genit. vid. Welfiehius loc. cit.p. 90. (jb) Frankenau Satyr. Med. VII p. m. 113-117. Simon de Impot. Conjug. cap 3. thefi 2 11. x g. confi, etiam illa, qua fiuperìus in Cap. de impotentia naturai. de caftratione ditta fiunt. \ (e) A. N. C. cent. 5. obfi $6. Salmuth. cent. 3. obfi67. Sf talegrav; vulnus vagi- na uteri cam firufto Ugni inflittimi, fied curatum, mihi etiam conftat. Vul- nus in collo uterino curatimi. Horft. P. 2.L.4. obf fing. 5. ' (•) de Uteri vulnere non lethali vid. Riedlinus Lin. Med. An. 3. Oàlob. obf. xt p 688. r - ■ {d) Vulnus uteri rd ffitus vid. Bohnius Sett. 2. cap. $tp. 160. 162. Welfiehius p. 90-92. 4*) Taùa exempla recenfiet Frankenau Satyr. Med. 2-p.4x.42. De uteri vulneri bus ìethalibas & illethalibus vid, Suevus de Infipett. vuln. P. II. e. 16. -fXXVVIn ® ( 353 ) 8 §. LXV. In praefcnti tr&tlarione de vulnerum lethalitate proinde VASORUM UMBIUICALIUM vulneram nani majoribus inquirfóVdiiu- dicari fblenr, qua? minus per fé in lethalem eventum iaclinanr, licet exempla in contrarium proferri videantur. (a) Quod etiam LIGAMENTI MEM- BRANOSI laefionem atriner, rane illa vix abfolute lethalis eft , teftimonio ruprararum, a cafu, calcitranone pedata, violenra abdominis preffione tara in .ile perfonis, qua? alvo duriori, quam, quae partu difficili laborarunt ortarum, ut proprerea Hernia umbllicalis confequatur, quo referri meretur Punttura Umbilici, qua? quandoque arte chirurgica fufcipitur. Vena? vero umbilicalii officium in hominibus natis vix ullum eft, adeoque illius laefio haud lethalibus adfcribi meretur offenfionibas ; unde etiam quidam talem laefionem, fi non penitus prò illethali declarant, tamen judicium de hujus vulneris lethalitate in fufpenfo relinquunt. (b) Quando vero quidam letha- litatem vulnerum urabilico inftitlorura defenaunt, tuncillarn ex nervorum (d) atriner, quali homme;, qui vivi exconati mere, haud maturms mori potuerint' nifi ktto umbilico, rune de verintchujus hiftoriae merito dubitandum eft. (e) [a) Ex Hildano cent, x, obfi. 5 3-B* Boneto in Scpulcret. anat /. 4 fiett 3 obf lj^.p.365. qui reminificuntur vulneris lethalis ob difeì/fam venamum. bilicalem. (b) "elut Bohnius Exam. Vuln. Leth. fiett. 2. cap. yp. 154. i^r (e) referente Zacch!,: lib. 5. tit. 2. qu. 2. ». 25. Arcao de curat. vuln Uh 2 r , V Fortunato Fideli RJat.Mcd.lib 4. fiett. c.2. (d) quam recevfiet Zacchias l. e. ex Leone Africano, Scaligero &c. (e) id quod etiam urget Bohnius he. cit. $. LXVI. Ad reliquorum VASORUM SANGUIFERORUM vulnera inquirenda & decidcnda me converto. Quando itaque in intimio- ribus corporis cavi tati bus vel eminens truncus fanguiferus, vel rame con fpicuus la-fus fair, rune ob repentinam óVftupendam fanguinis profufionem" ut &oba1 ) °bfi 314- Bohnius Renunc. Vuln. Leth. pag. 70. De hac fpecie homicidii actnm etiam finis fiupcrius in capite de infanticidio. Confi. Scha- pffer loc.cit. cap. 3,«. 145. i46. (k) Suevus de Infipect* Vulner. Part. II. cap. ultivto 23. ,. r $■ }^yif1' Pofteaquam haaenus doftrinam de Z^witf*/l^fo. /i^/cJi//^^/;^fufhaenterpertraaavi,itapaucis adhucaddere lubet caiid fentiendum lìt de CRUENTATONE OCCISI CORAM OCC1SORE? Ex hac obfervatione ortum traxit Jus inter Germanos notum , quod vocarar Jus Feretri, five Sandapilae, fo* #tf§\ 176-179. Spei- deUus in notabilibns p 98. Stephani in artic. 33. C.C.C pag 61. Schot- telitts de fingul. &f aiitiqu. in Gervtan, jimbns cap. 3. «,4. jf. 21. fieqq. Doepler im &{&«'<•$!•$ torgriM'UriD ?CiKltè*€?troffcn cap x. $. 155* pag. 42. Stryk de jur. Seirf. diff. 7. cap 3. 11. 1-17. Idem in Ufi Mo- derno L.^%. tit.x%.§.7. Brunem.Proc Inquifi e. 7.72.30 p.$ 4.55^.Scboepffèr de Hamorrh. vuln. cap. 1. n. 52. usane ad fittati. Hundsh agende Stillicidio Sàn- guinis in homin. violenter occifi cadavere confipictto : auf it finfficiens prafientis homicida indicium? Et multi alii auttores, qui a me do allegat is paf/im re- cenfientur. Cruentatio cadaveris an certuni iufianticidii fit indicium Vateri difip. de iufianticidii imputati fignis diagnoftieis. Quidjudicaadum de jure Fe- retri vid A N. C. dee 3. An. x.p. 6%. ©cr iui«t4e Juriftp. 345. Kirch- maier de Crìtentat. cadav. Libavius tracl.II.Phyfic.de cruentatione Cadave- rum. Horftius decepfis de naturali confervatione cV Cruentatione cadaverum Schottus Magia naturai. Part. 4. /. 5. Syntagm. 2. e. 4. Delrio in Comment, fiup ottav Senec V.XX7. difiquifit. Magic, lib. x. e. 3. qu. 4. lib. 4. e.4. qu.$. Sett. x. ' MynficbtGQcMWtt U*dmùt\n&tt Qt\$i$tC tit. x. ivafr ftòtftr ©d)»ui «pteft iammerdc^er «fóorD @efd?i&à;>. 443. pfiauzius de fluxu fanguinis e corpore occifi ad prafientiam oceijoris. Disp. mea de Ha- v y 3 morrhagiis ® ( 358 ) & morrhagiis mortuorum §. io -12. Dannhauer in bet (Eafedjifmué 3Rtl$ 1. ìljeilp. 245- ret$ner bief experiment unfet bie 3$etfiu$u«gen ©Offe*. <& Hamorrbagia cadaverum Marc. Marci a Kronland. Pbil, vet reftit. P, IV. Subfett. 3..P.401. (•) Dannhauer iti €atedj. 5)W(& Pir*. II. p ixo. illud experimentum prò fiuper- ftitiofio dettar at, &provocat ad Brochmandum loc. de Lego Seti. 4. qu. 6. p. 137. 2. Som. 3.V. ult. confi. Dannb.l. c.P. IV. p. 17. hit cruentatio cada- verum ober ber 25!utJ; off geliefert ÓVc. Hinc Medicus novel- Ius imperite (a) pra?fumitur, ÓV fi vera eft imperitia, culpze omnino (f) ad- numeratur, unde vulgo occidi ffe dici tur, qui mortis caufam (Vrj praebuit. Et itaque Homicidii crimen eft, hominis (d) peccare falure; fiquidem homo fa- era res jam per lufumóV jocum \e) occidirur, undeóV ipfi Medici paffim faris rigorofeimpeririam Medicam (/jredarguunt; ob hanc etiam caufam leges ÓV conftitutiones ex inftituto de pcena Medici, qui medicamenti^ occidir (g), trattant. Et qaamvis nomine Medicorum non veniunt (fi) circumforaneì, tamen etiam ejusmodiLcges una cacumforaneos complettuntur (i) :quare er- iam JCti, uti quidam in genere de homicidio impanito (A) aguntjita feorfim depunibiIi(Z) Medico homicidio difieranr. (a) Vid. Maficardus de Probat. voi. 3. conclufi. 103 9. n. 28* Pacianus de Probat. lib x. cap.47. num. 2%. (fi) Lex x\.2.fif. deR.J. Peter Moller Part. poftb. difip. de diverfi. R. J, difip 9. ad leg. x^2.pag. 165, (e) L. ita vulneratus 51. in princip.fifi. adL. Aquil, Nihil intereft occidit quis, an caufam mortis prabeat. dixit. Ulpianus L. x^.fif ad Leg. Cornei, de Cor-, nel. de Sicar. (d) Ut dixit: Magnus Aurelius Cajfiodorus lib. 6. variarum forni. 19. (e) Dixit Seneca Epiftol. 95. {f) R ) ft (/j) K'/^r/v/; «V/ rfff Medicis aip. X.&. 3. (i) Vipraditti articoli C. C. C. ubi verbo: UtlÒ ili bieftltl gali feti aUcWtCtft 91$' jung gtya&t treveen «nf fcie&tfertfe* gcufe, bie fi$ jii Qltfcnepen unfertfc&ea, m»b e$ mtt fitnCRt ©ruote aelfmef. Homicidium utroque cafu culpofum fieri poto/è: x) fi quis rei illicita operattir: 2) fi quis in re licita dèbitam diligentiam nonadbiket, Lancchttus inftit. jur. canon, lib. x.tit. 25. jf. 9. not. Thomafii in hnne he ed $.9. p. 3 51. ifi) Vid. C. C. C. art. x 5 o. Carpzov, Prax. Crim. Qu 18- ». 3 4.fieqq. Qu. 28• ». 21. £f fieqq. Qu.29. 11. W-fieqq. Qu. 32.» x4.fieqq.bf num. 37-41. (I) Clafienius in Artic. 134.^/^.562. Stephani in hunc artic. pag. 164. 165 Rhetius difip. de Medicis cap. 2. §. 2 2-24. Carpzov. Pr. Crim, Qu. x 5*». 24" SWe dren durea fcl)len, unb bie Patknm. mit»crgebK$tn, ja bfteré tvie ber SUsaang ejebct, ob fd)on autor JDìeinung Iftatlichen51 rtjenepen matferen- Palm, umtenntt Sftn&cn Part. Il Conc. 30. J $. 90%. 5Ran fan ju tcn uncrFacinfen Sobtft&tag rec&nea Die uffl>or{i$tia,eti 3ler^e unir 5tpotr>ccfer, Die oh* 93erf«t)cn ©ifft fftt 9tr{$enct;en verfaujfcn, babur$ anber*uraé Seben aebradjf it)erben,venn biefe Ur,ortfi$ttafcit Ili b&d)ft flmtlicD unb fltafbar.. confi, etiam p, 909. b^p.917. 3)teU' ì'c^te rerliel)* ren barùber tt)r Meri; bàfj fie wn jeetraonn Slrfjnet) nebmen uutroOcé «e» btautl)ffl/ roaé it)ncn. »on untterfldnbioen uno Qeroinnftc^tiqcn ?eufcn Wirb ttotaefc&rieben. «DJeinet if)tober es 'efutueu fìct» foidx ui»ùerf!fc:&i".c Sletfr tr, fielaben »iel 2Mnt auf ficl).,. fie m&ffen au$ »on fo ìaantJjenSbcìjUtoaf/ ben fìe auf eine foaoft'ofe SBeife beaefjen, an jenem %m {correre SKc^cn» fd^affe aeben? me&renf&eilg bilben jtc& folttje Erute citi / fie mfifien Dfltmrq) cefi lersen unb ft# eine €rfal)rwia erroerben, bajj fie t-ieie r>incpfcrn/ ba e$ aewtfl ein fojlbafuei Pefrr » ©eib ifi, toann antere mit ibren Seben bcjat)lc« mCffen. €in betcùbfer Umftonfy bas roitb man fmben, biejecigcn erfctinett ìriefe&rt bes $Qbtf)emact)£ oDer ùbcl curirct uab jum ^truppcl gemaefet, quales Medici proprerea irerum ex Lege Aquilia renenrur: ÓV ralia reftimonia fané non exigua paffim in finiftra Fcbrium precipue intermittentiam & Haemorrhagia- rum cura nec non in foro Chirurgico occeruat. Proinde aliqaoties cam Medicamentis univcrfalibus , heroicis , mercurialibas, metallicis, fub- tilioribus chvmicis , concentratis , calefacientibas , commoveatibe, aditringenribus oc narcoticis Homicidia Medica comminante | fiquidem cum talium remediorum ufa perqaam facile fecuri ÓV teme- rarii Medici impingant. Et quot non infelices ÓV manifefti erjores in feemi- naram morbis committantar, qai lethali eveatai anfam praebent, ubi di- fcreta fceminarum indoles facile obraitar ÓV incongruis aufibus Medicis de* flraitur ; quo praecipue pertinent vomitoria,adftringentia ÓV Venae fettiones ex incongruis corporis regionibus ; quibuscum Medicis operationibe aliquoties funefta experimenra inftiruuntur : ÓV qua; non interdum periculofa tenta- mina cum male Menftruatis, Gravidis ÓV Pueiperis fufeipiuntur , praecipue quando illis ejusmodi vehementes ÓV incongruae evacuationes ordinante, unde adflittae feeminae, fi non repente , ramen pederenrim in mortis porras transferuntur. §. IX. Et quanta non paffim eximia ÓV fanefla damna provocan- rar, cam rainas perita ÓV audaci Haemorrhagiarum, nec nonmohminumhae-- morrhagicoram curarione ? adeo ur ralis morrificina non quidem femper praefenranea, fed fueceffiva effe deprehendarnr, eoqae ipfo obferverur, quod non modo in Gallia ufiraram fuerit fucceffionispalverem ordinare, fed quod etiam Germani Medici hoc artifichim mortiferum ÓV quidem in fubftraro Cafu cum liberali adftringentis pulverisufu exercere* fciant y id quod Hcet in pofteriori cafu non quidem dolofe faccedat, tamen imperire adeoque haud citra culpam conringir: ex quibus hattenus indicatis fpeciminibus te- Zz 3 ftari © ^< }66 ) a ftari volui, quorics Artificiofum Homicidium commkri queat ; fiquidem hoc themi per omnes morborum fpecies deduci doteft, ubi ia Praxi Medica vul- go de juvanribus ÓV nocentibus, videlicet de Cauteli* pratticis, trattatio oc- carrit : inde facile elucefeit, quod praetexte artis nullo modo legibus, cen- furis atque promeritis pcenis eximi debcar. Et ita etiam committi poteft Homicidium Medicum, quando temerarii Medici homines fenfibiles, im- morigera indolis, impatientes , nec non debiles , aut anomalis adfeciibe fubjeftos, aut ex falutariuuiHaemorrhagiaramtarbisaegrotantcs malecurant & fua culpa e minori majus maium ÓV pericalura provocant, ut haeredes de- funtti talem Medicum multis fufpiriis & exfecratioaibe profcqaanre, qua- les audaces Medici infrunite in vitam humanam graffanrur, neque mulrum finiltros eventus aeftimanr, ranto minus confcientiae fibi ducunr , fed re ita peffime confetta, cam illa exclamatione, levi tamen animo, folamen mi- ferisdare contendant : ttiil mùfien alle flctbctl, non>ttendentes, qaod fub manibns ÓV culpa Medici mori nullibi cxprelìe deftinarum ÓV decrcrum fir, ni hac finiftra interprerarione applicare pheuerit Syr%3 8. v. 15 • 2Bei4 DÙX fet* nem ^c^ópfeu fùnbio.et, ber mujj Dein %x§t in bie 4)dnDc f ommen, fed non ut medicus al teram occidat. §. X. Praerer hattenas recenfiras occafiones, ad Homicidia Medica viamparanres,praerereanotandum eft , qaod Medici in negotiis fuis incon- ftantes,maltisalienisóVdiftractis rebus implicati, ! impatientes maxime vero tntemperantiae ÓVcrapulaeinhaerentes, facile Homicidiam Medicum commit- tere foleant, quod ultimum deteftandum vitium hatìene paffim multorum non modo periculoforum, fed lethiferorum cafuum anfas dedit , ut pro- pterea ejusmodi heluones Medici merito nota publica ÓV mitra potatoria ut vulgo vocam.Ctncnì^ietJ'^Sifc^/fignificandi firn, quo ahi cavere discara, ne in ejusmodi poraroris mortiferas mane incidanr. (a\) Porro eriam fa- cile Homicidia Medica committunt, qui vim vi pel loie audent fub figlilo & fymbolo; quod Medicus aliquid testare , neque adeo timide effe debeat, cum inrerdum audaces fortuna adjuvet: unde illi, qui in morbis , multum ealoris inferentibus, fimul calida ordinant, aur ubi evacuationcs fponte fùc- cedunt, fimul remedia, evacuationes ftimulanria, ordinant , aut ubi motus generice fuperfluifunt, illos adhuc provocant, aut quando motus deficiunrj narcotieis remediis aegrotanti fuccerunt ÓVc. facilius artificiofa talia, fed ex craffa imperitia fraentia Homicidia committunt; fubinde etiam illi, qui per contraria operante ÓV promifcue calorem frigore, fpasmos anodynis ÓV reta- xantibusi&c. ceare géftiunt, praecipites funt in Homicidia committenda : quemadmodvun porro illi qui tantum fymptomatibus leniendisóV fopiendìs pri- © ( à«7 ) d piimariam danr operam,quando adhuc principalis morbi cauffa in corpore aegrotantis in rnaximo v igore eft, quae proinde intatta relinquite, facile aperta Homicidia medica exercere folce. (*> vid. eptneré gaufaf. t>e$ (£m$difàtiityx\$cnif)mèDomMica XXIV. Tri- nitat.p.602. §. XI. Neqne illi Claffem hattenas' commemoratarum cauflàruni &occafionam adHomicidiaMedicacontribuentiurn excidunr, qui vires ne- ceflàrias in aliquo morbo magis opprimunt, proptereaquecauffaemorbofae & mortifera patrocinante, fi non dolo, ramen ignoranria, proprereaqae er- iam culpa ; qui morbos faluriferos ex ignorantia ita contundunt ÓV oprjri- munr, ur faluraris effettus ÓV eventus propter Medici culpam , haad obri- neatur : qai morbos regalares ira confandanr , ur ob feqaenrem ataxiam ai lethalem eventum-non modo inclinent, fed^tiam irruantj quod pro- pterea in arduo morbo adflitto adfattionem majorem addnnr.; qui morbum adirne eradicabilem, e fnndamenro non tollunt, fed ranram per ambages tra- ttaar ÓVia varias cònfequentes corruptiones conjiciunt; qui fine ulla merho- do remedia obrraduntóV tantum fuis commuaibe formulis ÓV medicamini- bus confidimi; qui cum,medi'camentis namerofis ÓV contraria? virratis faepe matant, adeoque hominum Naturas taibant & opprimunt ; quj aegrotart- be ex dista neceflaria adminicula denegant, velut, potum rafheientem,, quando fanguis eft fpiffus óV calor praterrìataralis eft magnas, ut pro- pterea ejusmodiaegrotantesfaipereaat(rf); qai fabjettis debilibus enervatis & qui per aetatis, fexus, ÓV temperamenti aliarumque circumftantiarum ratio- nem virium defettu laborant, aut facile necefìariis viribus deftituipoffunr,ul- teriùs mótus enervantia ÓV fapprimentia fine allararioneóV diferimine ullo pro- pinane velar òpiata in infantine ÓVfenibus; qai praecipue in gravidis ÓV pu- erperio periculofa, incerta, dubia, ÓV ambigua experimenra fufcipiunr,. quar proxime confequenre finiftro effetta fé comprobanr ; qai aegrotantes jam ' aperte exhauftos folènnioribus evacuantibus, urpore venae fettionibe ,vo- mitoriis,purgantibasaliisve hujequalitatisaufibus adgrediuntur ÓVc. (a) vid. Panarolus Pentecofte 4. ohfi 8. cui titulus anno x 649. infiniti agrori prò*- pter quorundam Medicorum trudelitatem fin exufti ^ enecati: §. XII» Quando porro fie ditta venena ad commitrenda Homici» dia'infervianr, ira varia remedia, incongrae adhibita, cum venenis analogurr* effettam habere folent, e proprerea imperiti Mediciab Homicidio Medica commirrendo minime fint exemri (a); ÓV qnamvis remedia inconfulto adhi- bita non tam- craffe perniciofumejfecìaim exferant, tamen five fubtiliter five «raffe e ( 3*8 ) '® craffe quisquam alterata intcrficiar, perinde eft. Sic etiam facile contingit; ut cura mine probaris, fed modo inventis ór "interdum cum imperita con- fufione.rerum ficdittarum medicainenrofnrumatqueobfcura larva'chymiw, arqaefciolo ÓV imprudenti aafa ÓVpreira Chymiarrico, qualis illis ingeniis familiaris eft, qui operariones & oftenrationes Chymicas fub lincerò pallio affettanr, pararis medicamentis interdum mortificala? Medicina? committan- tur, fiquidem ejusmodi remediis, ne fruftranee la labor, prarer omne me- riram f aftuófae laude^ adfcribunrur, quae ipfa adplic&tione nullo' effettu fé comprobarir adeoque faepe irreparabilibus damnis anfam prtebenr. Er quid facilias ad Homicidia Medica viram facere foler, quam fi falarares evacuatio- nes rebantur, negligenter promovente, aut piane fupprimunrur , qu« modo citius, modo rardius p,erriiciofas fuas confecuriones in lerhalem deni- que eventura abeuntés inferunr, cujus rragcèdiae omnino malus ille artifex in- ventor & auttor éft, qui anrea ejusmodf tvacuariones male •curavit Praecipue etiara illi aperram Arrificioftim Homicidium committunt, qui morbos falatares(^) prò perniciofis non modo aeftimant, fed etiam trattanr, adeoque ex malo tali judicio, falutarem eventum deftruuntóV fua culpa naru- ramopprimunr arqueperniciofum exirum producuht. (a) PViìlenbrand de bomicid. permi$& impunit. cap i. jf 5. dicit: Lex Cornei non habet locum, nifi homo vere occìfius, ' hoc autem five gladio five fu/le' vel'olio telo vel manihus vel qualiter fiat, perinde eft. (b) quales fint morbi fialutares vid. Difip. mea de Morborumfialnbrkate. §. XIII. Eo certius etiam atque citius Homicidàs Medicis exer- eendis idonei funt, qai prarer generalia refugia & ignorantiae afylain re Me- dièanihtl certi, veri arque fidi proferunr, fed acrimoniam fanguinis , impu- ritates faceorum, fcrorbaram, fpiritaam animalium defettum aut rumulrum, genus nervofum laefum^ vaforam obftrutlionem , fermenram peregrinum, effervefeentias, ÓV fimiliam fabellarum alias declamam; inde enim evenir, atpofthabita vera morbi caufa promifcue reraedia ufitata ÓVpro confiafo mo- re recepwobtr'udantar, quae fi divina irirerdum benedittione pracayerae non confeftim nocenr, rune quandoque defperarae fnsciprante curae , vel- faliva- riones, vel balnea five calida, five frigida vel denique uaiverfalia , bie X)ùt ClfleS belfetì follCtl, vel in extrema neceffirate remedia , quibus imperiti ra- les arrifices jus viraeóV necis adfcribanr ÓV quae funt hujus furfuris alia, quibus aliquando temerariióVgarruliimpoftoresMedici rara infrunira audacia tantas adIcribunt laudes, arfi alii hifce portenrofìs jatiarionibus obloquantur , fri- vote ipfi regeranr : fte l)àtte»r bapOn bjc glfartf U|10 Utt& frebùtfC fr hwtycx ftfttC$ raifonniVCtlé* Quod vero modo de univerfalibus remediis dittum fuit, / - ita ^^a • (069) # ita fané illi Medici, qui iisdem mulrarndanrfìdem , admodum fuam teftan- tur imperitiara, fiquidem morborum & acgrotantium fubjeaoruin ÓV caufà- rum morbificarum ÓV multipliciam aliarura intercurrentium circumftantia- rum diverfitas, facile horuaixemediorurn fidem annihilnr , quae propterea tara caeco adfettu ufurpata, facile ad Homicidia Medica committeuda viain paranr. §. XIV. Deinde paffira ab ipfis Medicis quaedam medicamina prò mortiferis declaranrur, at propterea vitae órfanitari lux operam dans de tali- bus auxiliis valde follicitus lìt, priusquam illorum aJ.phcutionem & ufumin fuo corpore admiferit, quae vulgo fecundum Gehennae ftilum adpellantur 9raufamCmedicinifcl)e03raVb^^Ìffel^ quo Venaefe&iones., fcarihcationes, purgatioaes ÓV alia adhuc ipfe refcrt.;;> Sicut vero in manu imperiti qaodvis remediam mortificinae perficiendje,inlèrvire poteft, ir 1 aia morofi aat rigorolì animi index eft, promifcue tahaauxilialerhiferis inftrumentis Medids annu- merare velie, viciffim levioris animi charatter cir, indiscriminatim has opera- t.iones Medicas commendare velie : quare circa iafubrem iilorùm ufum omni- . no peritia óV circumfpettio requirite, ncque quidem ex mea parte diflìteor, quod, fi tannini hoc loco Venaefetlionis mentionem tacere lubet, illius ordi- natio in fubjettis óV aetate ÓV reliquis viribus valde tcncris atque exhauftis, aat diurenispragreffìs morbis enerv.itis, magis prò acceleranda morte quam pro- curanda fanitate inferviit. (a) Inde etiam contingit, ut aliquando ejusmodi fubjetla dum modo ex vena incifa fanguinem emiaunt, una animam emittere foleant. Idem etiam evenit, fi fubjettis ex nimia fanguinis copiaci lauta ditetaaegfOtantibits venaefetlionis congruus ufus abominabilis reddimr ÓV aa- ftereinterd.icitur, at propterea fubitanei mortiferi adlectus intermiffae Venae fettionis lethalitarem comprobent. Ita etiam vomitoria, ut in praecedenti- bus monitum fuit, non raro, fub imperita mana lethalibus effettibus an- fam praebenr, ut modo coatraiadicatioaes Therapiae Medica? prò regala fé- letta &fecura commeadari ÓV proponi mcreanmr; hinc etiam Cafus ia Pra- xi Medica aeque mine incogniti fuat, ubi aegro tantcs fub ipfa vomitpriorura operatione expiranint. ; (a) SydcnhamiiOpp.Med.p.^o. §. XV. Praerer hattenus commemoraras ÓV commendaras circum- ftantias adhuc derifioniMedijcaefubmirrenda eft-i]la quaeftio : annon Homi- cidium Medicum ipfe commutar, qui morboinceabiU adfliÉtum f vel teme- rariis, minus probatis ÓVambiguis remediis adgredirur, vel ralibe medica" v minibus fub ejusmodi inremione cundem trattar, ut morbofa? jfus calamira- Aaa tis *"i« :-.'-*«àSÀ^;*: • (370) % tìs citiorem finem nancifcarar : ba$ man feincéCElenbcé uno3ammeré «ti ^nbemac^e» Parallele eli cafus, quem JCti decidere folent, fi ad mortem condemnatus ab alio, quam cui executio judicii demandata fuerat inrerfi- caur, quod hic certo refpettu Homicidium committat ? Quemadmodum enim talis aggreffor, cui non officium interficiendiconcreditum eft , pcenam nonexcidit: ira Medicus, non vices ìnrerfettoris,fed tutoris ÓV defenforis exercere debet, qui, fi contrarium f ecerir, minime culpam excidir , fed po- tius de homicidio Medico renerur. Porro quaeritur an Homicidium fit, fi Medicus anceps adhibuerir remedium, cujus effetruslerhalis eft ? Ubi equi- dem minime extra culpam declarandus erir Medicus ob fuam temeritatem, dum remedium minus probarum, de quo propterea magis male, quam bo- nus praefumiturjeffettus, ludicre adhibuir, quaproprer lethalis ille eventus omnino Medico impurandus eft; eandem cenfaram mererur, fi quis cum ali- quo fabjetto temerario aafu primum in homine experimenram (quod in ge- nere fallax eft) fecerit, quale cum mortifero effettu fé exferit; fi Homici- dium Medicum commitrunt, qui folennes ÓV eximiis alterationibusintrodu- cendis capaces evacuariones fine congrua remporis diftantia ÓV uno vele die inftiruanr, velar Venae fettiones ÓV Purgarienes, aur CarharfesóVDiaphorefes aur per fimilem aliam murationem. Sic etiam'Homicidiis Medicis patroci- narne, qai falurares evacuariones, five criricas , five periodicas, five alias, temere fupprimunt, quiadfettus partium externarum, velut fpafmodicos, ifìflammatorios, exanthematicos, ulcerofos ÓVc. ad interiora, qaalicunque modo repellunt, ur faris faepe abhinc momenranei lethiferi proveniant effe- ttus ; Et quis enarret omnes illas occafiones, quae ad Homicidia Amficiofa cómmittenda faris frequenrem anfàm parare folenr. Brevi ranrum hac de- linearione demonftrare volai, quam faepe ÓVquam facile occafiofuppetat Me- dice Homicidia committere, ar proprerea quiiiber medico ftudio operam dans maxima eircumfpettione in negotiis fuis utatur, ne ob aegrorantium fri- volam deftrattionem in confcientia faa gladio ÓV rota dignus declarerur, neve ipfe unquam ut Medicus Cain innocentem fuum fratrem ÓV proximum lp ;idide ÓV artificiofe interficiat. Quae fingula in abftratto ÓV in thefi fine ulla adplicatione, offenfione atque injuria ditta fumo : & hoc verbum qui capit capiat, Chriftiana admonitio ad Medicos vid. ©petuté SaUferF. òté €»id?te vonoem 4>oVt\ltwi(cfyen Chiliafttn oer 4oEacteuti0 4otTacbt gtfafttt, abtt bey (gnoijrawjj baefclbtn feirten (Btifl anfatgeben im yten TOttfad) pag. 96 3. Similis cafius contigit in Finnia in Abo ubi cer- tus o/ficialis militia propofittit,per 3 hebdomadas jejunare, qui tamen decimo nono die mortuus: quem tanquam avtochirumin loco ordinario coemeterii fepeUre ttohterunt. Judicium de extraordinario jejunio. B, Speneri \ttyt SJ)C0j. ^i& part. \.cap. 6.art. 3. Sett. 71. p. 524. feq. (e) RasheKiis.toc.cit.fi. 14. ■'..., §. IH» Quando itaque pnefenti titulo nomraUasAytqchiriae Me- dicee fpecies proponere cogito, ita hoc thema duphci raembrocommendare lubet, ut primo de Avtochiria Medici, deinde de Avtochiria Medica aliquotfpe- ciirùna fignificem. Quod itaque primo Avtoehiriam Medici attinet, rane per illam • ( m ) • alam Intelligo, quando Medice nataralis fuae debilitata ÓV corporis imbeeL- litatis probe confcias, citra ullam praegnantem caufam ÓV necefiitatem tantis fé Medicis atque Chymicis fabantrit laboribus, atex provida naturanum cir- cumftantiarum conciliatione facile judicare poffit, quod cum talibus rais viribus minus refpondentibus laboribas, cerrias ÓV citias non modo in fanita- tis detrimentala, fed ÓV vitae darnnum fé conjiciat, qui tamen fub inftituta tali virium explorarione ÓV congruo vitae genere obfervato diutius in aliis ne- gotiis DEO óV proximo iafervire potuit : quodfi enim majori corporis ÓV viri- um robore praediti alii Medici talibus laboribus operam dare poterunt, ut pro- prerea proximi ufui atque commodo nihil derogerar, fi corporis debilioris Me- dice, aliis robuftioris natura fubietfcis talem occupationem commiferit, rune bona atique confcientia ardui tales labores corpore firmiori comaiitti poffunt, fiquidem per divieni fapientiam dona animi ÓV corporis diverfimode diftri- bura ÓV partirà fanr. Iade etiam eveait, ur Medici, qai vel geaerali, vel hacre- dirariatìifpofitione imperfetta faairate praediti nihilominas multum intricati* chymicis laboribus operam dare volunt, vitam fibi omnino abbreviente qui de meliori atique edocti, dura vires fuas ad tales labores, interdum minus inge- nua intentione, vel acquirendoe gloria?, vel philargyriae admodum adftringunt, eoipfo itaque Avtochiri Medici evadunt. Confi. Rod.aCaftroin Medico Politico Lib. 3. e. 14.15.17. 18- *9- £>ifip. mea de abflinentia Medici ab agrotis. §. IV. Ita enim huic titulo praecedentis confiderationis illi adnu- merari inerente, qui pericalofis alchymieis aufibas operam daat, ÓV iaterdum fab aliqua pleonexia ÓV Chryfopoeiafuas opes, fuam faniratem, fuam viram, imo aliquando fuam animam perdura, proprereaque qualificati Avtochiri Medici evadunt, in quos cadit epitaphium: (£in Laborant, Dct ftc^) JU <^^t)an<» bcn/flrmuribfobt laboriref. Porro haias prioris cenfe Avtochiri Medici fiunt, qui ex individuali ÓV naturali vitae ÓV fanitatis fuae cognitione explora- tum habenr, quam facile ipfi Epidemieis invafioaibas fint fubjetti, ita ut ipfi femper inter priores exiftant, qui morbis graffanribe expoliti effe depre- hendunmr: quando iraqae rales Medici fé promifeae malignis morbis con- credere volunt, idem rune faciunr,ac fi Curtius prò popalo Romano in abys- fumigneum pracipitemfedediffe ferrar, non enim in poteftare Medici eft, e naturalem fuamfenfibilitarem abneget-emender, aut piane mehorer,ut propter- ea malevoli ÓV invidiofi homines ftapido judicio indiferiminatim talium Me- dicorum naturalem debilirarem cam mera mortis confundant: ficut enim vir prudens DEO & proximo kferviens, fubinde. etiam confcientiae peitarem Aaa 3: cousr @ ( 374 ) • confervans, ÓV a vani terreftris opulentiae cupidme liber, mortem non timer, ita vitam fuam non ludicre, aut ex avaritia, ut fplendidam liquidationisfche- dulam, lucri cupidine accenfe fingere ÓV pingere poffit, pericuio exponit, praecipue cum cafe non fint rari, ut hac vili aeftimatione propriae fuae fani- tatis atque vita» non modo proximo nullum accefferit auxilium, (fi forte prae- textus ille, quafi quisincommodum proximi fuam faniratem ÓV viramimpen- dere teneatur) fiquidem alii naturali aeftimationetalibas periculis fubeundis magis robufti ÓV firmi videntur; fed & fubinde Medicus aut cumfuopatien- te, aat brevi poti ejus obiram fimal eodem morbo expirat: qui itaque alicui manifefto pericuio fé concredit, ille etiam fub eodem tacile fuccumbit : qui fub fcrutinio ÓV collatione fuarum virium imminens periculum agnofeit: illete- mere huic pericuio fé fc fubjicere non tenerar, ni ftritta & exatìa vocatio & mandatio divina ÓV humana eundem eo urgeat; alias ipfe levi animo vitam &fanitatem faam vilipendir ac loco foftri prò ftadioóV labore medico, mor- tem ex olla voraretenebire, nacque ratione Avrochiriamcommirtet: Inrerea optime de fuo corpore, quid valeanr numeri, quiliber judicare porerir Medi- cus, neque aeque huc requirirur ex proaerefi fufeepturn Propricidium, cuius Claudianus reminifeirur, abi Medicus fponfam pefte corrupramóV in exrremo vita? pericuio conftituram freqaentias hac inrenrione vifìraverar, ur fi illa e vivis difeefferir, ipfe eriam ex inrimo amore in eandem accenfe, una cum illa animam efHarer : fufficir inrerim, fi Medicus prxditlarum qaalirarum in majori virae pericuio fé verfari feiverir quando volens lubensque illis fé fub- mirrir, quod ponderatis omnibus circumftantiis, ex regulis Juris nateae deci- dendis, Avtochiriam Medici commirtat. Confi, in hunc jf. difip. mea de abftinentia Medici ab agrotis &? ©peneté $t)eof» f&cDwrfcn €c (ter $t)eilp. $6x. ©peneré tautnkit txè goange'* Ctjrifh i $l)SÌl domin. 25. Triniup. 622. ©onberli$ abet itfbatf fìeyerjìc SRiffel bctOrtcn, m fofe^c ^frafett nunme^ro mit ^smclt; efnbrec&crt/ tft$'a$f. ©a ailté, wer fl-'c&en fan, unb nid;t enfroebcr feta 9lmt nnb «stare $fi"icf;f, fo feln @eioi|jea t-etbinbet, i&n juròcf &a!f, ober focfr ifom oit $iu$t abg* iftnttten ift, berfelbe flidje, fo baio unb fo n>ert er fan, unb bande &Ott, too er i(jmfein2ebeauit tebeufegiebf. fieq. & Domin,XIV. Trìnit.p.%66. SBet an acfa&rlu&en anftecfenben &raari(Kiten lit#t, ober berdfrt^cn ben Ht, ber ifl oot $Dft oerbunben, ba$ tv frineé &e teitjet nrirb, toiOig ia frieben fep, unb oi#t eben forbere, baj ihm fo te< quem actoattet toerbe wie anbere »on bcren SJflcge anbere feine @efar)r nicbt (poeti : £ann oerMtabet Ut elee ©eitc ber Siebe, t>a§ fie ben anbero in feì* net Scofbburfft nid)t aat Wlfrunb trojllop toffen, io oerbmbet bie 2kbe aw$ &inn>iebetmn $n* bop er ber attòrte fo piti ns5ali$ fócne, bop fìc bon \l)m © ( 375 ) ® iW$c$aben nefymtn, unb beétoesen liebet manate entrati)*- in Genef. e. 31. v. 19. p. 671. a Seiemanb fot! ibm ©efabt auffemeu Jgialfl Iacea, fon* PCM foli jid) OOt ©efal)t l)uten. B. Amdtius in PoftiUa Evangelica domin. a5. Trinit. Conc. x. p. 1225. SBit letneo, bafl einSbrifl n>ot)l fliet)en ma$ aué folcben aroffen fcmb < fecu, funger, $ricgunbWilenfc, tooibn liceo 2)in«e nicbt »etr)inì>ern, feiti Slmf unb feiueS ©lanben* » SBcFdnntnif ; bann toet bit SKtcel oerac&fet bie ©Off jeiqee fein Febea w rettene ber ter* fud)ct ©Off- Speneri £clc&en» «JJrct»iafen XIT. $&eil. ? ^Jr. i>* «<>• " *■ SBo SBege abria fìnb ob«e Secleifcnng ©Otte* ben Seibcn juentge&en, ober ti abjmoenben, toare ti eine SSerfucbtwa ©Oftcé jìd) folcbet SWittel nic&f |us gebrandjen. Idem «Bu§ • $r. 3. $1). 14. ©ancF *$Jr./>. 16g. «i /«. «. 2- SCiebann (n Siuawfc&einlic&er ®efat)ralien benen, toetyenelfo ant witttn fan/ unb bie nicbt but(t abfonberlia)e sgerbinbuna Slcmfcr unb betalefcbea ju bleiben aepalten fìab, enfi SSeffe ji$ ju tetfen unb ju fiteben nicbt addii erlaubf fonbern and) fo feruegebofen ifl, ale jcalitf ctfcin?ebenbutcl)©0tf« fiefadiae «IRiffel aufé SBeffe, ali et Fan in erbalfen, oerpflic&fet Ifr. Luthe- rus alt in Genef. XIII. %. 9. p. 5 3. ©oh n?iu* ni$t ba§ jetnanb an feineu cifleucn Seibe ein «TObrbcr toerben folle, fonbetn triti barman bemfdben fàoncn, fa aucb barna$ teaieten unb ficb tjalten fo0, bamit et feinem ?Se« tuff unb ©ienfle be$ SRcc&jren arnuafam fer)n Fan- &* in Genefi. XXII. ab init. <%$ rctr)e eu(y, fo cine $efNleng oorbanben t|ì, ein jebcr fo ta nifi, flIC ficl) Xtd)t ttlUtf)» 1DÌUÌ9 "JU tODtC OVtjCnCvCtl, qui, licet fub fpe & fcopo utilitatis & falubritatis indies remedia ingerant, tamen adeo illorum alui inhaerent, ar velur manci- pia medicamentorum fine illis vivere non poffinr, qai etiam' aliorum dehor- tarionibus, qaod videlicer (aiis medicamenrorum incongruus ufus magis per- niciofus, quam frutraofas fir, haud obremperanr , fed fibi perfuadenr, fi non indies medicamenta ingerant, quod tane vel facilius & citius morbofis invafìonibe fubjiciantur, vel majora adverfae fuas valetudinis accremeata ex- periantur (et fcvd'mmer; tveffreri, 4onec inter' dum ® ( 377 ) @ dum fub hac immodcrata & impatienti diverforum & contrariorum auxili- orum adplicatione, fi non volentes,taragli in tantum deiiaquentes &aberran- tes pereaar ; aur c-ai morbos faos inceabiles hetlicos,phthlficos, hypochon- driacos, confummatos & corrupros,ut& podagricos & aftlunaticos confìrma • tos contra aliorum&peritorum finceram dehortarionem ambiguis óVpericu- lofis fubmitrunr experimenris, videlicet falivationibas, purgationibe, fym- patheticis curationibus, rabrerranearum aquarum afìbus &c. Sub quibus et- iam pereuat, qui aluju.i ido ferius deplorant, quod aliis cordatis confes non annuerint; hinc ilio aeqaivoco fé erigere fciuntfo Litio: fie t^dftcn tlltt t>ìcfcttt obct j:nem hazardjrt>ar4>ùlfcgcfuc|»et, abevntcOf uxmutlyA, Dagetfalfoab* (Clufcu rDCtbc c%c. Qai ipfi etiam , quando bonis confìliis obtemperave- rint, paalo diutias DEO affiliente vitam faam protrahere potuiffent: por- ro etiara aliquando ex proterva remeritare Avtochiria Medica committitar quando quidam homines proprio aufu in quacurape morbofa fenfatione di- verfa medicamina ex pharmaciis conqairant, & nane puivcrem emeticura nuac bezoardicam, jam radiccm Jalappae, Sem. Catapat, &c. defiderant& de- voraat, iadevero in periculofos,fiaon lethales interdum cafus incidura. (a) Mortua ex fiuo rein-'dio effumpto Bartbolinus Att. Hufipi, Voi. 2. obfi. 93. dt Experimenta lethali in fie ipfo temer arii Empirici Balneatoris vid. obfiervat io vice in A N.C Cuit. 3 obf. 100. ant metile pi)ilofopl;i|ctp / anbMedici- w/fdje &d)tif\ì:np. 552- fiq. §. VII. In praefenti Avtochiria; Medicae disquifitione merito pro- ximo loco illosreprehendo homines, qui recens natos infantes etiam cirra necefiitatem & tantum ex prava confaemdine cum medicamene, piir^.mrl- bus, expetforantibas, bezuardicis, cordialibe adgrediunmr, v,g. mitlìcz^ar- 'jJultter, pnlvereMarchionis, pannonico rubro, 5\ÌnlVy *Theri,ìc, fpermate ceti, Sactijcn^afft, i&fyftiircn, & fimilibus. Ubi mox a teneris adeo nata- xx infantum coniundunte, ut proxime citius in plares morbo fi s\ imo moni - feras calamitatcs conjiciaatar ; Hrc effeminata confuerudo meretur utique rigorofam;miinadverfioncra,fion;dera r ili praeraarara , mi neve necefìaria medicatone citie i-'hmtes fìiccumbant, notorio ilio exemplo, quod infantes farailiarara iliuiinumob talem foliicitan 1, fed minus providam medicario- nem citius e vivis difeedant. Porro etiam illi tiralo Avtochiria? Medica? ac- cenfendi fiat, qui non modo multum i. e. firequenter, fed & qui multa & varia mcdicamenroforamfuhjcftorian genera ingerii; t. qui etiam varios Àiedici & medieaftrorumnomine ramigcr.tos confulunt, omniumve opinioni &per fuafioni feexponunr, adeoque fub maxima inconftanria modo hunc, modo il- lum in confilium vocant, & ite\ nonfubanius, fed fub pianura manibus fac- Bbb cum. © ( 378 ) @ cumbuut, ut ita de talibas non modo illud valeat, quod de Imperatore dicirur : qaod multando Medicorum illum perdiderit, fed qaod fub vana fpe fanita tis a Medicis occidi volaerit (*). (*) Huc pertinet effattivi Angeli Politìani lib.I. epiftol. adNicolaum Leonicettm : Doleo generis humani vicem, quod in fie graffari tamdiu impune trift.m hanc inficit iam patiatur, atque ab bis interdum vita fpem pretto emat unde mors certi/fimo proficificatur : quis enim videat, plus effe a Medico quam a mor- bo periculi ! fiquidem & morbur-alius prò alio curatur, & alia prò aliis re- media adfieruntur. §. Vili. Praeter hattenus nominata Avtochiria? Medica? fpecimi- na, commilTìonis peccato propetrata, illa etiam hoc loco nominanda & indi- canda funt , quando nonnulli homines follicite informati & admoniti mala diaeta fanitatcm fuam non modo corrumpunt, fed & vitam fuam abbreviant, pravo fuo adpetirai majoriadfettu iahterentes, quamfalutaribus confìliis au- fcultantes,plebcjailla exclamationefreti : ut effe tVCtè miV fcjimecfef, Utlì) leiDe nxidici)fan; qui ipfi frivole in vitae difpendium fé conjiciunt , quibus ra- men fido & tempéftivo confilio vitae periculum lignifica rum fuit (*) eviden- rius eriam illi Avrochirorum Medicorum numerumaugenr, qui fub gravi ira- cundiaprae furoreanimique iacontinentia mox aliqua ingerant, quae ipfis valde funt perniciofa, quiingenua dehortatione a rali conaru avocati, nihilomi- nus in aliosinvehendo exclamant : menn fìl nilt ben £obt lincili fvdffcn Obet- [offerì, quod etiam aliquando ad faribundum ipforum votum & propofitum ita evenit: Avtochiri c\r illi commiffionisvitio evadunt, qaiexceffivo potu vel fimul vel femel fejugulanr(V>, vel fuccefliva crapula animam & corpus per- dunt, adeoque diaeta; regulis tamquam faribundi& in propria viscera faevien- tesnon obtemperanr, ubi meriro pravus'ille ufus &abufas ardenrium potu- um taxandus eft, quocum malti homines faaitatem & vitam fuam defixu- unt (b), qui ab aliis de imminente pericufo ingenuo animo admoniti, regis pefììmae fuae confuerudini indulgent, & hac ratione Avtochiri evadunt , in quos omnino Avrochirorum pcenam exercere conveairet, ut alii faniratem & vitam niìcpun preriofum donura divinam, in digniori aeftimariorìe habere discara. (*) Speneri 2?)af fu au# fein bep i&rer 9?at)< rusa. ge&lieben, uno tum rec&fen naturateti Sllter gcfwmnrn ; mltyi un* au$ @ ( 379 ) 9 ou. 297. Sjjì-m fct)e fi$ oot, ba| ui#f einem fein ^oì?ci? Bici r5ber fotbep rùcfe, racil eìnr/:ar)l folc^cil off gefc&ie&f; man t)ùfe ftct> alfe cor ber ©efa&r, ut Unmafigfeif, ^orn oberbergleicSe», Kic&t anberjì, aU ob unfer Siel aerab in uofern £anben fliìnbe, unD toir e* nac& f&t\itUn erldn^crn f5nten> barra ob rcot)! foic&eS nicjjf ifl, fonbern bn tati Bici ni$t dberfcjjreifcn frntf/ Nana bu e» re$f erreic&ef, fo renfì ott bod), too bu nicJjt alien glcijj ti)u(l, bfin £ebcn w retlangern, eben btmt ti oetfùrften, unb bemnsd) bai 3iel ni$f ertone;*»: 5Boaberp:!'^gef'c&t^ &ct, ba§ bu Dein Seben aaf eine bcrglei$en 9Itf oerfanmejl unb abfflrjejf, tff feie 23erantmottusa fc^arff, bann bamit bift bu ©Ottin bai? 2Imf gefalfen unb ball bit bai 3»d ftcfc^ct / Da bu tè beo bem &&tefì bieibeu foflcn, unb tuìo cvrei^en felle», ntWhd cr fcir cinma! aejlecrU ©peneri £auferf. bei <£Dangelifien (Tl)ri|lent!). Tom.I. dom. x6. Trinit.p. 451. £^ tt)i|feB(fì(ie ©c&wflc&ima. ber ©cfunbl)cit ifl aurini gal! be$ ^aflené céne 3(rf Uet^ ®cl&ff.- gftorbS, unb (lab toir beo uu:erm Gcwffen oerbunben, atti Hèjwìt, mi in unferm 513il!en flet)t/ ju oetmeiben/ toobut$ bei ?eDca abgehìcpet bie ©efunbOcit gefc&toeUef, uub mir alfo ©Dlf unb bem SRdcfifleo Mnaeé ebcr ungc&mberfec 5» lienen, get)inb. mcuict fatteti I qui ipfi etiam taciteconfi- tentur, quod proprii fui periculi fabri exiftanr. (a) (a) Lutherus Tom. IX Altenb fiol. 1237. b. ©Oft t)at ben W6 gegebfn, nidjt b4 toir ben !eli>|ì tbffen foficn mit J&tmacr nnb otekn ^aeten fonbern fo!» len fein nwrtcn, mit £tfen, Srincfen $cibu-g ©$K..jfen unb n.it2hfee; ueoentote tyzntoi fcoloff. ». bie £e4!er ffrafft, bie tl>re$ eigcmn ?etfe$ nid&t ocrfdjoeen: 3&iebamit$ ror 3:iten aucb t'M fo f-ànb.'uter $obf» fdV&jer ano 33erfolger geioe'en riu n:en'é eigene^ Mei, b^.nn icj)fc;fl jìd) fe^bffen tb"ten, m>t> umbriuaen. id. in Genef. e. 43. v. i- 5.^. 239. o(tcn licite jurbcn, ala uicfcii oDcrj«tK6ficbrtìUcfee.n. Et in talem Medi- cam Avtochiriam, ex omiflionis culpa fuccedentem, inprimis inclinant, aegro- tantes morofi, avari, immorigeri, animi tenacis, eigttlfwniQe, nimis verecundi, morbos fuos occuitantes, nimis impatientes, audaces, bieC&CUlf £cbctl UtlD §0& laffctì anf Ottttticn, ut & frequentius foeminae &c. Neque ultimo illi pe- nitus ab hoc titulo cxemti funt, qui prò fanitate tuenda & reftiruenda praefcri- ptam methodum medicam negligurir& prolubiru medicamentis modo urun- tur, modo abutuntur, modo piane illorum ufum omittunt, Yok Z$ i\)Utt\ Citi* fdllt tint) bdtcbct, neque peritorum Medicorum confìliis exa£te obtemperanr, fed fuas epicrifes perniciofas intei mii.cnt : Qux lìngula moraenta, tanquam tirulis rais ad praefentem Avtochiria? Medicee difquiìitionem pcrrinenribus,an- norare plaaiir,qucriiadmo^u-nmihipcrfuadeo , quomodo quilibet prudens prafticus varia alia argumcnta, ad hanc tractationem fpe&antia , fuppeditare pofììr. (a) vid Spencri ^uf •S&U'b. i$t)CÌÌ2T^Jr./>. 465.ubi inter alia dicit: £aff bu UUtt au ftafcrlafaMt ober C'cfei, ben mat?ji*fonjt enM:'(^ *o moti aur toill, ùber- te'nbe'i fun miferleficB, beffeltt oemiifelll a^fi^cu 6**étó juer^Qlten, fo hatf bu ©Dtt Uw efan fo reofji (Ked&enid; fft jn «tfan, ale fatteli bn Dir mit ben ìMet bie Gjurgel aoflefc&irttfB, ober btcb mit c:nen ©tritf er* fjenaet tr-eleS tò ) fc'icr erfennéf éèW ^ tun. Loqnitur vero B vir. de confervatione vitec per medicamenta Confier. ib.Up 466 ^fera. confilocus parali. 24. %V p 5*1 Ejusd. tzwfciv. qu.22^. Cateti )"nv 6$r.ebU m Vpraccptum Conc. XII p %o. Dannhauer £af($tfai. «Kilt!) 1 2l>et! p. 56. b-:-,u lnu-d? io ili ©Once acoffe«bJ)uet @;re'e$®iSe, bir folli btif} fVbl ni#t (&bfcn,bu fo'.t &u&neo gebra-*e', ob-qleit*©Offeg©*«•:§« Milieu uaftiba bie ©cfcub ber 9?ntt bejdi en, unb fret l-en mùfefr. Idem ib p. 244. reànet bit UnfrrietiVa. ber 9Jrgeoer.cn h &n;i;e"b \w un ce abuléc èer;ud)^en. Idem p. 352.Part IL p 14.143 Part. IV. p. 429. t'nwea nv'f ber ac-ntefe» 9w e, fo mid) @Cìt n>iìi le get Iv.cr t)te, fo toei^e irti »e&« lefan-, unb «e^ ^b mert^cn, ob ief> o>.d) pr^utfoc Vigne? ober Riebf &'j> 440 441. Part. IV. p. 562. 563. Silfo f$iie::*en no$ b
    >nb»$inleQ4Uié w. P«*. VII.p 143. DJ c& 'H'm geojfeub. l)rten ut$ lrér if)tec ©finben. Gerber in unerfannfen ©ùnben Part. 3 caj>. 5.? 63. didt: foie wiftentlic&e @$t»8<$mia. ber @efunbi)eit ifl ette Wrt beé eelbff' 5Eorbe& F«k G«*tew Unrtfaunfe ©ùnbett Pars I. cap. 70. non 23cra$funa. ber 5lt$eneu intancT&etou: & cap. 21. SJonber ©aeutoiniglcit ber tfvantfen. tf JW. ÌT. e. 30. p. 869. Spetiers fyUnityfììlfytmDominica XXIV. Trinit. Idem geu$en «Prebfcjfen 1 Slbfbeilung IV. 3)rebicjfen p. 107. Sflkfcf afleinba* geben felbft unb bie €Jefunbl)eif / (bet tei) miti) oerfllnbigte too i<$ augniti ci< ne oiertel ©(unte bajfelbe ;rntt mut&roittiget unbnfcÈtfaué&ott) &ber Untn6g< ligreit gejvounaener Unfedaffung unbSSeracfjitong ber Slrfjeneo, unb SRtffcl, ooetmit UnrriiJiarat,toi|ìetttiic& oerfòtfjcte ) fonbern c^ nk&t uonSOUfetofi na^.eutioaen. tritò} ober ti ju crftaUtn ui$f nicf^r in nafecn. ^^d/fcrn lle^f. CAPUT XVIL DE INSPECTIONE MEDICO- LEGALI. $. 1. A£tenusprincipales titulos ad Jurisprudentiam Medicam pertinentes quoad fua praecipua fondamenta perrra£lavi; quoniam itaque Me- dico intereft, ur depropoiìris cafibus folidum judicium formet, ita accurata exploratio & Infpeclio omnium circumftantiarum , quaecun- que Medico honefto & prudenti feitunecefrariae funt, adhuc requiritur ; & quamvis inquolibet rirulo hujus requifìti mentio fatta fuerit, tamen hoc lo- co uno ordine & velut recapitulando hanc animadverfìonem ad Medicinam Forenfem neceflariam commendare luber, ur, quaeadlnfpeftionemMedico- Legalem pertinenr, perfpe£ta &cognità reddantur, fiquidem quoad fubjefta, quoad objeQ:a& quoad modum varia obfervanda occurrunt, in quibus facile quisquam irapingere poteft, ut deinde non modo infpe&io'Legalis in dubium vocari, fed & reliquum judicium fufpe£tum reddi quear, Er quemadmodum faris fspe ejusmodi errores commìttuntur, qui deinde folidumdecifìvum& ^efinirivumjudicium impediunt, Advocaris vero defenforibus variis dubiis &VSXÌ3 tamioveniendis & forrnandis, quamfingendis&gloriofeproférendis anfam ® ( 383 ) • anfam praebent, hinc in hac circumftantia hoc loco omnem praécautionerrt conimene] i_-e lubet. §. II. Varia itaque Medico adfpicienda, referenda ]& decidenda proponuntur fubjetta & objetta, quorum nunc brevibus mentionem facere placet: primo itaque loco Medicus aliquando externa infpettione Mtatem dijudicare iebet, quando illius notitia a Judice civiliin variis cafibus neceffa- ria eft, fiquidem alias judicium de serate ad Medicum forum pertineat (a), licet quidem in genere quandoque ex vifu aetas determinetur Q). Habet ve- ro hoc setatis fcrurinium locum in honeftis etiam ac pudicis caufis, ut non seque loca, qua? verecundia ÓVhoneftas occultare jubet, vi hujus"tituli infpici- endafint; unde ad probabilem aetatis explorationem etiam externarum parti- um obfervationes fììfficiunr. Et quamvis aliquando notabilis variatio oc- currat, dum juvenes maturius fenefeunt, & fenes quandoque juvenili vultu praediti funt, aut dum certa? nationes intenerì state virilem vultum adfumunt, quod praecipue valet delncolisfeptentrionaliumlocorum, nec non in orien- talibus & meridionalibus regionibus habitantibus, non! modo exteras parres terrae inhabitantibus, fed & in Hungaria, Italia, &c. degentibus, tamen in e- jusmodi cafibus, illius momenti ratio ineunda & obfervanda eft, quodnam vel raro occurrir, vel alicui provincise familiare eft, licer ceteroquin in Juvenibus virili adfpeftu pr^ditis femper aliquid juventutis vel in corpore vel in attione adfit, id quod etiam de Senibus Juvenili facie inftru&is valet, ut in judicio for- mando aliquae certae & folidae circumftantiae inde hauriri poffint, (a) vid. Zacchias lib. x>tit. x.qu. x.n.x. (b) vid. L. 3 2. pr. de minor. L. 3. C. fi min fimaj. dix. §. III. Eft mihi itaque in hac confideràtìone fermo de proximiori Germanorum natione, quatenus horum iEtas fcrutinio & judicio Medici ali- quando fubjicitur; ubi tamen iterum differentia quoad Temperamenta, pro- vincias, vitae genus, educationem, familias, diaetam, haereditariam difpofitio- nem, clima &c. occurrit, fecundum quam animadverfìonem & diferepan- tiam quaedam individua praematurius robuftiori, compa&iori & fìrmiori in- ftruunrur corpore, ur propterea in prsedittas circumftantias providus Medi- cus antea curatiori ftudio inquirere debear, ne deinde loco folidi judicii for- didum praejudicium commutar. In genere quidem in setatis inquifitione & decifione obfer vare convenir, i)Rarionis gradum & maturitatem. 2) Vùltum quoad fingulis fuas partes, cutis aeque ac aliarum partium ftatum, ut &colo. ris conditionem, quatenus praecipue hic naturali ftatui confofmis effe debet. 3) Loquelam, an moilis & tenera, an vero afpera & dura fir. 4; Corporis fìr- mita- © ( 3?4 ) ® rnitatem» 5 ) Pilorum denfitatem aut mollitiem. 6) Cutis lenitatem ac ri- gorem. 7) Attionumqualitatcm,an magis an minus feriofe & attemperata: fint. 3 )Morbofas alicujus fubjettiadflittiones, quatenus ad certas acumini periodos referri poffunt. 9) Judicium individui, quam facile aut diiEcile de diverfis obviis rebus formetur&c. Er licer adeo exatte certus aetatis annus fi- gnifìcari haud poflìr, ramen attentus Medicus utplurimumproximius dcaetate judicium formare (*; poteft, (*) Hinc Stryk de Jur. Senfi, differt. \.capix.§. 5%.dicit: Id tamen judicium ex adfipettu defiumeum opcratur, ut tamdiu prò eodem ftet prafumtio, donec con- trariumfiuerit evittum. conj. etiam num 56.57. §. IV. Quoad Infpettionem Legalem feiendum porro eft, quod illa tempeftive ordinanda fir, quoniam incuriofa cunttario faepius in variis ca- fibus mulrisdifTiculratibus anfampraeber; fiquidem illa indicia , quae oppor- tuno temporeinveftigataevidentiusadverti&annotari potuerant, #nunc ferius inftituta Infpeftione in longe aliam faciem transfeunt ; quod precipue valet deInfpettionehominum, jam aliquandiu fepultorum, iterumque effofforum, ut & quando quorundam hominum Morbi Paroxyzantes inquiren- di extra paroxysmos fub fcrutinium vocantur , aut quando patra- tum Stuprum poft notabilem temporis moram inquiritur : vel quan- do Vìro-initas ìaefa lèrius explorarar , ut & quando eouunilius' Abor- tus &praegreffusPartus tardius inquiritur (a), aut quando homo Veneno interemtus pluribus poft mortem horis & diebus demum exploratur & infpi- citur(£); hi quo ultimo cafu utique occafio praeceps eft, quemadmodum in aliis parallelis cafibus citius tales alterationes fupervenire poffunt atque fo- lent quae ex retardata Infpettione nuliam pofitivam decificnem pa- tiuntur. (a) Confi. Bohnius de Offic. Mcd. Dupl. Pan. 2. cap.4. pag. 586 V Caput huj.errf$atcn n>Jg>au$» tritt&en quabiaji unb etnjiiit&, bop fo balb ir)nen oen it)ten refipetlive $in< bern, 2>ienjHrófen mb ©»^ntictl)eteu bai @eri\c&te oou ber(etben©CH rontrefiert.DettiJìeriiherPart. ì.obf. x^2.tutius tamen eft, ut ià regola mantamus. (e) Ut mcnuit Feltmamius loc. cit. cap. 40.. §. XII. Requiruntur itaque ad ralem attum judieialem, cujus hattenus mentio fatta fuit, viri periti, rei Medica &Anaromkae prob e gnari, ceteroquin in arre Medica & Chirurgica verfati fa) , hinc nudi Barbitqnfor^s abhocattuexcluduntur(^;. Et licet hodienum ad talem Infpettionis aftum unus Medicus, unusque Chirurgus recipiantur (c)> qui etiam, ubi plures defunt (d), aut qui ipfi fama ÓV peritia inclarescunr, fufficere poffunr , ramen in illis locis, ubi pluies Medici ÓV Chirurgi probari ÓV periti obtineri poffunr, eriam cum fruttu plures requirunrur ÓV convocanrur, praecipue vero, ur foli- dior fententia de vulnere formerai' (e), r^aud vero numerofiores-'accerfendìi funt Medici, quia facile in diferepantes abeunt iententias. ÓV judicium Ci- vile fuis controverfiis magis confundunr , quam adjuvant (/) hinc a qui- busdam (g) duo , fi haberi poffunr, jdefiderantur. Medici;, ÓV quoniam ut- plurimum primae relationes1 aur denunciariones Medica aliis Medicorum Collegiis óV Facultatibus cpmmirrunmr, hinc hoditfnum ad talem attum unus Jdedicus ÓV Chirurgus fidedignus ÓVpiobarasrecipìrur* Quod vero Medi- corum requirendorum Charatteremattinet, tunc illipubUeisprivilcgiisprae- diti ■ ® { 39* ) ® diti fint, five Doftores fi ve Liccntiati legitimo modo promotion non bullati, five probati pratici óV Facultatum Medicarum fuffragio atque fymbolo in- ftruàialii examinati (h) Medici, minime vero imperiti ÓV empirici (*): Sicut infuper viri honefti (k) atque probi neque intemperantiae ÓV crapula? dediti ne fub tali mentis vitio graves errores committant, & judicium infuper de- cipianr. (*) Medici non Dolorati medicorum DoStoratortim infignia geftantcs inciduntin pcenam fialfi Maficardus Voi. 2, Conci. 1037. ». 14. (a) Ammannus Prax. Vaiti, leth. prafation. deConficient. Med. idem in Prolegom. $.6.&fieqq. Welfiehius rat. vuln leth.jud. cap. 15./? 120-124» Bohnius Renunc. vuln. leth Seti, x. cap. 1. pag. 5.11.12. Stryk. de yur Senfi, difip, . 1. cap. 2 num. 19. 20. Pacianus de Probat. lib. x. cap. 47. n. 149. Alexan- der ab Immola Lib.2. Confil. X4%.num. 1. Clafienius artic. 147./». 634. «. \. Feltmann de Cadav. infipic cap. 49. Jf. 3. (fi) Stryk. de yur. Senfi, difip. x. cap. 2 n. 19. Feltmann de Cadav. infipic. cap, 49 (J. 11.12. Welfiehius Rat, Vuln. Leth.jud,cap, 15.^122-124. Boh- nius Exam. Vuln.Leth. Seul. 1. cap. x.p.6. (fi) Stryk. de yure Senfi, difip, x. cap. 2. num. 2 2. (fi) Ut fiupra in cap. XIV. monitum fuit. (e) Feltmann de Cadav.infipic cap.4%. §. 1-5. if) Feltmann loc. cit. cap. 42. Jf. 8- (a) Ibidem Jf. 9. E? Clafenius ad artic. 144. pag. 634. lit, (&). ih) Welsch. loc.cit.cap. 15. Zittmannus Med.Crit. Cent. 2. caf. €0. (i) Feltmann loc. cit. cap, 44 p. 171. £?* cap. 46. (k) Idem loc.cit.cap. 37, $. 1-3. $. XIII. Haud tamen ad Infpettionem ÓV Settionem Legitimam & Legalem fufcipiendam folus Chirurgus rafficit, (*) fi Medicus in aliquo loco et- iam próbaws&perirus convocati poreft; tanto minus vero ad talem attum imperitus admirtatur Chirurgus: fi vero Medicus deeft, adeft ramen peritus Chirurgus, tunc & ille (a) folus, praefentibus tamen afiis judicialibus perfonis, autfidedignisteftibus, vifirarionemfufeipere poteft; attamen judicialis deci- fio deierhalirare ÓV ilierhalirare laefionis Medico rransmirtenda eft. Alias qui- dem non facile folis Chirurgis tale vifitarionis ÓV fettionis officium commirti deber,quia rariffime inter noftrates ipfi fatis exatte rei anatomicae guari funr, & facilius inrer fecandum vulnera faciunr, quam inquirunt (b). Multo mi- nus Chirurgi laefionem quandam decidere poffunt, quae decifio propterea pri- mario Mediciscommittenda& commendando (f)eft*. unde quandoque ioli Medici de vulnerum lethalitate teftari (d) poffunt, ni intricati cafus chirurgi- ci occurrant, ubi peritorum etiam chirurgorum reftimonio opus eft: An vero in quoiibetSe&iojiis ftlnfpe&iQnis cafu M«dici <& Chirurgi requifìti no- ® ( 395 ) @ vo ÓV iterato juramento obligari debeant(*), palimi Au&ores ventilant (/). Neque quidem Medici ÓV Chiaurgi jam in pubiico officio conftiruri ÓV jam fpeciali quodam juramenro vinculati, novo juramento in unoquoque cafu obligaii poffunt (g): licet illud juramentum, quod Medici in publicis fuis Dottorahbus promorionibus praeftant, ÓV Chirurgi, quod tunc deponunt, quando in Collegia fua recipiuntur, ad talem attum non fàtisfaciat. {*) Schroeckius in Scbol.adobfi.6%. Hellwigii p. 224 fiq. Ronffieus Ep med. x il Suevus prafi. de in/peti. vuln. Ammannus Medie Crit. dificurfi fiuper cafi x o. Welficb. deration.vuln. judic. Zacchias Qu. med. leg. Lib. j. tit. 2. qu.x.f, 2.3.4. (a) Feltmann de Cadav. infipic cap. 49. Ammannus Prax. Vuln. Leth. decad. 2. hift, 3. pag. x 70. Welficmus Rat. Vuln. Letb.jud. cap. x 5. pag. 124. (fy Bohnius Exam, Vuln. Leth. Seti. 1. cap. x. p 5. 6. idem de Offic. Med. dupl. Part. 2. cap. 4. pag 593. fieqq, Ammannus Prax. Vuln. Leth. Prolegoni §.%. (e) Feltmann loc. cit. c$p. 49. Bohnius loc. priore citat. pag. 7. Zittmann Med. Crit. Cent. 2. cafi. 34. De illegali depofitione a Pharmacopeeo &Chi- ■ rurgofiatla vid. Valentini Corp. yur. Mcd. Legai. Pandetl, Part. 2. Secf, 1. Cafi. t. (d) Ammannus loc. cit. Bohnius l e. pag. 8. (*) Q*ia c- C> C> art- Wftwndum verbo: bit 6atW JUDOt &. x 5 9. prof erunt. Oportet hoc iti cafin animum habere ab cmni ad- fetiti &'perturbatione liberum ac vactium, credendo DEUM Card'ioguoften nobis adeffe ZffiaclorUm noflrorum animique infipeclorem effe oculatiff.mutn : ficque contra veritatis & aquitatis legem fiententiam tulcrimus vinàicem fie* verijjìmv.m'} Sin vero prò veritate ftaerimus,fiautorem & remnneraforem be- nignij/imum: magnnm quippe crimen eftrd'intpietatispktù/ftmum, eum,quì a mortis pcena liber ari poteft, fialfioUiniquo teftimonio rettm facere : pecca- ttim maximum fervare velie illum, quem ob vulnus illatum' lethale, homicì- damm peata Leges damimi ent. Ammannus in Prax. vuln. leth. prolegom. $, 5. dicit: Hacdottrina de vulneribus requirit Medicum ab omnibusprajudi- ciis, hypothefibus & cafiuum identitate liberum ; nam concemit fiangùincm humauum. confi, elenchus, quem proponit contra imperìtos infipetlores Wel- fiehius rat. Vuln. leth. jud. e. x $p. 121.12 9-131.£^15 9. (b) Welfiehius loc. cit p. 123. Carpzov. Pr. Crim. Part, 1. quaft. 26, num. 45, Feltmann de cadaver. infipic cap. 49. § 5. p.x%6, (e) Bohnius Remine. Vuln.Letb.Seti. 1 cap. x.p.%. (a) Idem loc.cit.pag. 9.& caput fnper\XIV. thefi. 4, (e) Welficb loc.cit. pag. 133. 1 Sì-fieqq Bohnius de Offic Med. dupl, Part.2.t 4- pag. 594. quiirritasinfpetliones &decifiones taxat in Exam vuln leth Seti, x.cap. 1.^.4.5. §. XIX. In tali depofitione Medica, cujus hattenus mentio fatta fuit, praeterea afiae circumftantiae annotando; funt-, quarufnjam fupramentio fatta (a) fuit, quae praecipue concernunt fubje&um vulneratum, inftrumen- tumlaedens, ipfam laefionem, una cum adhibita cura atque regimine vulnerati; Taliitaque ratione praeoccupatur ÓV intercipirur Advocatorum dubitatio ,■ in D d d 3 ter- ® (398) ® terpellatio, interlocutio & fterilis interdum disputarlo : Caveantvcro depo- nenres Medici folliciro ftudio, ne praeter urgentem necci'ììtatem luisdenun- ciationibus dubia aut propofitiones & cafuum fpecimina inferanr, quae aequi- vocis, obfcuriso: fallaci bus judiciis, minus ncceifarìis haelìtationibus ÓV fufpe- ttis oblocurionibus anfam prxbere poffunr (b). Interea tamen in ejusmodi cafibus prudentes Medici ab omni temerario judicio follicite abflineant (e). Proinde vero confcientiofus Medicus (ut aliquoties monitum fuit; non nimis fcrupulofus, aut timidus fir, neque tergiverferar. Obfer vera vero infuper prima fua depofitione atque decifione, requifiti Medici omnem circumfpe- ttionem, quia adhuc variae circumftantiae in prima ÓV generali inquifitionis fa- cie deficiunt, quae demum fub fpeciali proceffu inquifitionali magis incla- refeunr, rorumque cafum illuftranr. Artamen quandoque in caufis valde in- tricatis, ambiguis atque dubiis judicium fuum fufpendereóV ad fuperius Cok legiumprovocare licer (d\ Confultius vero fuerit , quantum circun fkn- rise permitrunr , fi avtoprus Medicus de bellone inflitta providum judicium formare poterit : quamvis Medici óV Chirurgi minime cogi queant, ut fuam opinionem de vulneribus proferant (e). Et haec de Infpettione laefi & vulne- rati hoc loco ditta fufficiant. (a) Vid. Cap.X4. thefi 9-11. (b) De quibus refiert refiponfium apud Zittmannum in Med. Critic. Cent. IV. cafi. 47. p. 929. £& baie ju n>Md)en, hi& man tu Sltif.t-fyi: a fo(ti- QUngé 3&ett'i)fe Riit feinea dubiis fòt opinionibus circa lethalitatem Itcbct aa ftd) t)ielte, al$>u mtataròateter Defenfion ite rei auf felc&e SBeife fun- damentorum artis ignaris geraÙnfc^tC &tlt3enl)eit Ott tic /patti) getttt Ilj5^tf. (e) Fientis in SemioticaPart. x.Seti.4,cap. x.dicit: Si Medicus nimis temere ju- dicat, reus eft ipfemet mortis Ì5 fiupplìcii vulneratoris: confi. Bohnius de Ofi- fic Med. dupl. Part. 2. cap. 4. pag. 588.589. (d) Wedel difip.de fiund. lethal. vuln. thefi. 7. Bohnius Exam. Vuln. Seti. x. cap. 3. -pag-lì- (e) Durandus Spccul. yuris unti, de requifit. confil, num. 7.verfiu\ Etnumauid: confi. Feltmann de Cadav. infipic.cap. 50. navi. io. §. XX. Pofteaquam hattenus variorum cafuum memeriam imeci in quibus Infpettio Medica Legalis neceffaria eft, rtapaucis adhuc illius cafus recordor, ubi quandoque fie ditti Recutiti , de quibus fupra jam mentio fa- tta (a) fuit, a Medicis & Chirurgis infpici debent, qui fimulato ÓV fitto fuo praeputio integritatem religionis Chriftianoe teftari & fufpicionem ^Judaismi praecipue declinare cogitant: ficut genitaiium infpettio , ut fuperius hoc capi- te jamindicatumfu.it, etiam in variis aliis cafibus, quandoque neceffaria eli. Quandoque a Medico defideratur infpettio hominum utriusque fexus, de quo- © ( 399 ) @ quorum forraofirate in diverfis cafibus judicium ÓV teftimonium perhiben- dumeft(^): etenim aliquando virginis in matrimonium ducendte rormofitas in dubium vocatur, an naturalis anarte fatta fit, quandoque feeminae aetatem fuam provettiorem juvenili fuco ÓV pigmento venundare haud erubefeunt, a- liquando deformantes faciei cicatrices, maculas, naevos , varos, protuberan- tias occultare ftuclent, interdum in fceminarum facie poft fponfalia peratta ominofa tubercula, nodi concrementa verucofa ÓV ulcuscula oriuntur , quae priftinam pulchritudinem non modo defeedare, fed ÓV majorem deformatio- nem metuendam fignificare folent, ut propterea fponfalitia iterum diffolutio- nem admitterevideantur : quo itidem pertinet cicatricum infpettio ÓV de- dicano in perfonis publico alicui officio praepofitis occurrentium, unde quan- doque fcandala quaedam metuenda funr , id quod praecipue in Sacerdotibus obringir, qui attibus Sacramentorum adminiftrandorum publice inferviunt in quibus externa ÓV vifibilia talia praejudiciofa figna aeque aliquando medico- rum fcrutinio fubmittunrar : fiquidem interni nonnullorum talium praeco- num naevi, quando avaro fervent affettu, impura ÓV fordida ardent libidine,- in feortatione, adulterio, intcmpcrantia, fcandalofa converiatione verfantur. iiifrunira lafciva facie praediti,profani 2 Tim. 3. v. 2. voluptatum magis, quam Deiamantcs funt, v.4. quiinfinuantfe in domos ÓV captivanr mulierculas (virgines, imoancillas) oneratas peccaris, duttas concupifeenriis variis v. 6. qui funr amafii, qui aphrodifia carmina pingunt ÓVc. ÓVc. ad medicum forum non fpettanr, fed divino judicio relinquendi funt. (e). Denique interdum in foro publico contingit, ut Infpe£tiones ÓV Conciliationes caìceorum cum veftigiis(flf)inftiruantur, quee licet non aeque Medicis demandentur, attamen cum interdum talia veftigia ad varia maliriofa experimenta adhibeantur, quando illa in caminum fiifpenduntur & ordinario fumo impraegnantur, racnn cine fiufj'^pur;?aufgenotnmen uni?imDìaucr) mtfger;ani)en ratti), cum quo malo animo inftituto experimento alterius darnnum ÓV pernicies ad mi- nimum intendimi- : ita aliquando de tali cafu a Medicis fide digna judi- cia (e) defiderantur, an talia experimenta fido aliquo nitantur fundamento, quae decifa aeque provida effe debent, ne ex praejudiciis ÓV fuperftitiofis arque falfis opinionibus vera quaedam adfertaformentur. Ex quibus fingulis jam afTàtim liquer, quam faepe Medici periti ad Legales infpeftiones fubeundas promtióV parati, imo quanta dexterirare in illis adminiftrandis inftrutti effe debeant, quo ridiculae quandoque defenforum vexce obtufis fuis telis aufto- rirarem hujus Infpettionis nullo modo enervare aur fufpettam reddere queanr. (a) Co- # ( 4<>o ) ® (a) Caput, 2. §. 24, (6) Forr. Fr ie/zj Relat. Medie. Lib. 2. Seti, x. per fingala capita pag. 1 o 1. fièq. (fi) Speners ^IjeDl.rOCb. ParsII. e, 3. art. x. Seti, 23. p. 101. gBfr SJJrcbiger IjaBfll utis l)ertili(& barùber ji erfrcacs, wo @0tt teiere giebe in unferer 3ut)&rer Jg>erfeen gie&f, bafj tuo fte un$ irgenb jlrauc§efo fet)m, fie une mit fcebe ti' inserti ; Da fiingcgen bit unotuentiidje <£t)rcrbtetiiug uni) @<&cue, welti&c cicle QCftcn un$ fragen, uttb baratte tute ttiefot, t»a* ifjnen anunemififdUtg ijt, iu fagen gefraucn, au$ uni fel&fi wtclca ©cnaben t&n*, unb Uué um ben S&ufccti btingef, bafj wir ju un'erer etgeaen ^Brffcrung t>on anberer ©rktwrung f^Spfea folletl C.f* f. .Co»/ i&. an. 3*yè<5?. 3./. 282. &Part. 3. cap.6.art. a ./è#. 3. p. 7 9 2. Quomodo Sacerdotum Jbandalojum vita genus aliquo mo- do corrigendum fit vid. Spener.^.i)to\.f&iì>. Parsi, cap. 2. art. 6. feti. 2,6, p. 319.fieq. de corrupto ftatu inter fiacerdotes vid. Speneri 2diiUtttìt 1)t$ €oattael. (torifleutl). P.L Fefl. 2. Pafichat. p. 701. Pia monito ad frutluo- fiam & conficientiofiam admiuiftrationem fiacerdotii Ecclefiiaftici vid. Speneri Prafatio dedicatoria ad traci. yj)ji fai 9£(lf Itr lult) @rtabe. item lefjfC £f)COl. %&.Pan. 2. cap. 3.arr. 2. /?#. 6. 23on ber SBeftrafungeines Spwigertf Our<$ cinen^vfiticx.pag.59. zfoi. abe cine groffe «Beute auf ber te$'en ©eitina&e unter ber ge&er gefanben, ttxldje cnbii$ anfgegangen, woraué gar ein ©ffitf gefaflen in ©rbjfe etnee ^aujt, ba man bie grofte Satani* gefd)eu, ba$ aucb Die Seber ifl ganfe t>er» fanlet/ unb afe fc&tt>ar& anjafe^en getre^n, unb tnè 9£ef$ (ober Qmmtum) ivie tin berbranntcr Upw geK&imen. RefponfunrFacultatis Medicae Halenfis* ^acl^emba'tóblid&e^oppsH^^ublalbtev une eint^ AQa fo. quifitionalia contra % £. $, in pun£tomagia? naturalis ^Cjcfsnbet , unb ^U h?tffen vedan^ett Dbein^lenfc^benor»DernuUi;c& Sluftebitng btó ^ug^ epul)t?eé unb bejletòen^lufIjangung im 9vau#e natùr(icX)cr l&eifc an feinem Jìcibe fc&abenfanne, fo geben mit virauf nac^ reifliCvet èiue^ung ber èa* c&e^u^^nfuJDtó, baf bii4g(ei(f;enleinvétu^cé $efc(jefyen fonne, maffen tue^ ì>#apriori b«rc§beuìlic|)unb 9cgvuijibete^ernunf^@<$tófiea«^ prindpiii phyfì: 0 ( 401 ) 9 phyficisvel Medicis deduci" t raerben f an,bag bercjfeicljen QSerfabreti eim* gcconnexìon unb IfcuicFimg tnbcmmenfcvltc^en Corperfyabenfonne, noc§ ami) apofteriori ober ab effettu evidenti unb jutxrfdfiia, bargetbon nxrben fan, bag iemale aue beralcieten Unternebmen eincjetpifier unb beflanbigerEf- fe£t ober ^Cyaben am Sci e ober ©efunbr>eit berer SOfenfcfcen erfolaet tt>are. £ièfeéaber|tel)etntcr)t$u leugnen,bafj tvol juroctfenaué ber magia naturali cinige fcydblidte ^wdfui^ammenfcljilJ^enCorperfommenfonnerì, raeldjje aber «>orncl>niUct> sen einet Ijefftigcn mitSuWyf unb 2(ngfÈ begleitefen impres- fion, abfonberlic^rpcnnmanin^rfaljrung géfommen, ba$ man beraleicten uniuldjHa^&inae&orgenommen f?abe, ibrenUrfprungnefcmen* $Ba$ abet; fleacnrDarf iaen Cafum betrifft, fo tfì auf feine <2Beife barjutyun, ba$ bet? t>er* (tortene gf'&©♦ &WC& bcrafeicten 2fuff)dngung bea gug*@pu&re« im OJaucJ&c eine jRrancfl>ett ober tobtlic^en Èc^benùterfommen; bann bet morbus, ftatUM er geflorben^tftein abfceffus mufculorum abdominis, ipeì* C^er enbltit in eine purrefa£tion ober jfphaceìarionem partium inrernarnm geaangett/ Unb aar eine grofie ftagnarionem Ober ftafin fanguinis & humo- rum jum fundament |>at, mieter t>on beraletcten abergfaubifcten £anbel feineénxgetidependiref/rDOiu noc&fommt,balJ er mitbiefer$rancfl)eitfc(joti bebaffetaeraefe^e^eertìocèbadaeringlleerfavren , bap folc&eé geaen iìjn wrcjenommen fer)e» Ur)tf unt>(tc|> ijaben ttir biefer auf QBerfangen au^e(Je((* te ©utacy ten mit unfermsefofyriucten Snpesel tebrutf m .laffem ^alte ben 27. Februar. E e e CAPUT 9 ( 4°0 0 CAPUT XVIII. DE INIQUIS ADVOCATORUM STRA: TAGEMATIBUS IN CASIBUS MEDICIS LEGALIBUS- $. i. CUm plurimi Cafus, qui Medicorum decifioni commirruntur,' erianì in Advocarorum manus pervenianr, qui licer Clientibus parrocini- um prillare debeanr (a) ramen non femper legitime officio fuo funguntur, imo piane aliquando prsevaricatores evadunr (b) : hinc viciffim quandoque variis confufionibus &juftitije, corruprionibus anfam praebenr, ut proprerea minime facerdores juftiria?, fed magis rutores iniquitatis ad- pellari mereanrur, hinc piacer adhuc nounullas tales Advocarorum quorun- dam iniquirares indicare, quo Judices & Pnerores civiles illorum rricas, technas & falfas machinationes evitare, & viciffim Medicorum peritorum de- cifione firmius niti queant. Quod enim Advocari quandoque rales fallacias comm ittanr, jam ab ipfis JCtis monitum (e) fuit. Et quamvis defenfio (ad quam rmgnamDianam Advocati plenis buccis convocant & provocant) omnibus conceiTa (d) fit, ita ut illanecaPapa nec Imperatore aliove Prin- cipe nec Confuetudine nec Statura tollipoffe credatur(^) , ramen Advocatus defpcrarae caufae defenfionem non fufeipiar (/). (a) Secundtim Leg.2. 7.^8- Codicisdepoftul. (fi) Laurentius Valla lib 6.eleg.c.$o. Pravaricatorem in genere dicit, eum effe., qui a praficripto officiifim deflexit atque aberravit. de Rabulis pravaricatoribus vid.Zieglerdifcept.felctl them. ^.cap. 2 5.Dannhauer Qt/fedHfm.SQjiiù» Part. 3-i». 169. Svegenfen,ERìiter, Referente, AdvocattP^ùx^rtétv, cu* £ld-- aer,f5cflagte un*3?ugen,*;e:e? ©erecfifiitfcu ©ewlf!t)un,jiBi) nid)t Sacer- dote s, faiìvmStupratoresjiiftiticc, RtcfjfSv : ca'.!f.T)t(?,fonberr:Sv^rbréftan« ter. confi. 171. ubi de officiopravorum Advocatorum agitur. Sinecaufidi- cisfiati s fielices olim filiere, fiuturaqnefiunt urbes ait ColumeUa Lib. x. confi, Ludov. Vit. Lib 7, decaufi corrupt. art. in fin. (e) De quibus egitZieglerdeRabuliftica ,£?'Tbomafiusin not. adLancelotitm. Confi. index : verbis : Advocatus & Rabuliftica. Mengering in Horologio cap. 3.§. 12. dkìt : £abt \\)x ft^im m etuet Advocatur an mejeni ofrer je em Oxt feinen ^5rperli^en €»&geftSjtt>oreu, et) fi) felli it)r t>oc& nun ale etn reWitfer 3ftann unb genriiTeritjaffer rHjrifl eu$ Dabet) erweifen unb w r&a!fen, nnD n'djt «iéeia fremer un&uwerfcèarateifSungen'Èr^e^fietgen/ unD afltf quidpro qU0} m ( 403 ) • qtio,mi eudjlné SWaul fommf, obtfinSBatf Fricgf^eiatjen ober defiendim, bcftrcifenunb vecfioitcrt, mb ine@e!acf) lincia rcben unb plaubern , ta§ \\)t fclbjltneurcm^etviifenllrQfennnbuurettffpre^eamfiJle'. Hinc Ziegkro de arteRabtdift, cap.x pag.m.6. fiqq. nonnulli Advocati dicuntur: 3-':t?JflJ* jDrc.rd)er. &Gail inTr.de Arefto cap. 9 num. X7.itidotlos Advocatos nomi- nai ©eri4>fé'r!tt^er unb aufricfcf;ger, jeboc^ «crnitaftiget: Advocat ntc$t alleili eingroffetfJtlemobbeSgemetuenSBejentftf?, fenbern auc& &a6eo in einem gee&rfen unb uergnflgfen Sufanb Jcon Fan, &c. Si&er eé ifl cuc& tétfjfjuldugnen, batjeéaucfy in bem eblen ^uoc«m@tan&« greult$c 3unaeit4Dre!(&et ae&e: in quo loco Authore diftinguit jroifcfcen tummen Unb flugen B^ngeil SDrefdjertJ. Confier etiam (Dttatman» de Stratagemati- bus Advocatorum pracipue§.xo.&fiqq. ubi aliqua occurrunt , qua ad fio- rum Medicum quadantenus reficrri poffunt, ubi Author Advocatorum ini- qua B" illicita Stratagemata in proceffu Criminali exponit. Quo pertinet quod in C.C.C, artic. x^o.continetur: ©ogefc&it&t' alleviti, Da(? 9vl(&tCC unb urt&eilerbiegRiffetbafcr bes&nftigen, unbttjre ^anbfung barauf ria)» fen, tt>ie tìarna$ lebigma$en woflen: Permeinenb r-ielleii&f etli#e einfalftae £eufe, ftetb/jnrcot)lbaran, W fte benfel&en Seufen it)r Men reffen, (te foUen tvifi Veti, W fìejt$ fc^ttxrliè bamit rcrfàulbm' unb ftabbenSlnflagern bero&al* fcenwor QiQit unb SBclt SBieberFcf)tung f^ultitg, bann ein: feber £Kt$ter unb Urfl)cilerifi&e» feinem€obunbfeùter ©eelen geltgfeit fc&ult?tg,na(j) feineni fceflert 23erf!ànDni0 gjeicl)unb9tecf)tjnri(&fen ; quodejfatum merito etiam ad Advocatos adplicari poteft. Ziegler in Rabuliftica cap 2.jT.2. de iniquis Ad- vocatis differit: quidocueruntlinguasfiuasloqui mendacìum, di/erti adver- fusjuftitiam eruditi prò fialfitate : fiapientes fiunt,utfiaciant malum eloquen- tes, ut impugnent veruni, ut aitBernhard, lib,x. deconfid.adEugen. e. io. Scrivers 92euc £reat. Domin. Oculi p. 306. gBanc&er gofffofer^utifl fìfjet unb fc&reibetan feinen ungere#fcn£dnbelnunbber©afanf?e(jef tija jur ét'u tenunb blafef if)n aflerlct; ptbten unb lifltgen @ifff ein. Dannhauer] £ofc(&. ^l\\^Pan.ILp. 384. SBcmtman alienvthmttnRabulis folte v&$ SRety ontijun, ti>el<&e$r>or 3e;fcn bie alfen (vid $offfrieb 4-5Bonarc&./>. 7i-)$eutv fc&encrgetjcn laffen, nacr) &cr Varianiffitii Vitlorìe triber eflicOe %mitnvxti fc&er, DcrenctUècnbiebtcQlugennuégeffo$en, etli$enbte £onfce abge&au' cn, einem vai tnauljugcnc&et, bafl ernic&t nteljr wafe&en folte, einen anbern ber fonte; littbcf^trd^ftetrefeu bie 3unge aué ben£al0gefdjniftfn/ unb aU folcir ein $euffrefd&er, unb in €tfl. De* 99.%conc. i%.p.i(6, Jcjlawwtl'C^ci/rwetbcnbttr$ flfatiWw un&aw Eee i afòi ® (.404) 9 a&lbenen $ic&etltegenbc ?^;gi/Zenbur<&l6<|)ett.i&*U conc. 23j». 334. warora g?f^«D^/ bag manche 2;efUment$'SBorfe, weld)e follar ftnb, ale ob fte mit berorf)ernièt gelernef/toal cara juwiffen »onn5(I)en ifl) bot& weil vaé ©cripte bti JgX£rrtt/ fo mu§ man bie nnbtfltge ©etoalt bcrbeijfen,, unb bie 8tact)e barùber bem lieben ®Dft befctMen, ber m fernet, B^it »on fokften ©ettitvaHJlen, biebaSOlec&t »etat$fenunb bemSKetyfe eine tràd)ferne 9cafe bret)cn, auf ba$ fte bie armen Seufe fbnncn in t&rer ©ac$e befrfigen, fàroelv re ®trafe genvg fam forbern imito. Idem in Habac. e. I. v. 4. £a unfern 3«' fen ft)«n bie fc&arfea 3nrif!en mit, tt>ren flrengen CKee&f, roenn (le bbfe lofe ©a$en &a&eaimb bo$ ben Diente eine folc&e Naft madfren bafl bie ©a$e te$tunb gutwerbenmuf. z*/?/.>er. (gtfiar ober balate ©ebtfttJonfalfàeti 3eugnt§ geben. vid. Opp. ejus Lipfi add. Pars IV,p, 80.81. (d) Secundum CarpzoviumPr.Crmt.Part. x.qu. 2%.num. 2.fieqq. (e) Secundum Hyppolitum de Marfiliis in Pratlica Crimin. §. quoniam, num, 67. Fariuacìum quaft. x25.num. 12. 13.17. Tufichium Tom. I.pratlicar. conclufi.Ut.D. conclufi x 30. num 8-13- Berlichiurn part. 4. conclufi. 12. num. 1 o. 11. (f) Lex 14 jf. x.C.dn yudic. Hinc Holtermannin Difip. de nequitia Advoca- tor. §. 18 p. 14 1 $.dicit quando ergo reipubl. iutereft, ut delitla manifefto notoria & indubitata ocyuspuniantur. O.C. art.xè.Peccat Advocatus,qui criminofum ut innocentem defiendit, £jf yitdex, qui firivolas & abfiurdas ex- eeptiones admittit. Oldenkopp. Obfierv. Criminal.tit. x. obfi. io. 11. 13. Non peccat, qui injuftitiam caufia deprehendens, eam, etiamfi in litis progreffufie- fierat. Et Clafienius in artic. C.C.C x 50. pag. 651. dicit: A fiupplicio mor- tis eum liberare, qui mortem eftpromeritus, eft graviter peccare, Ù alterius delitlum ejusque reatum in fé derivare. Ziegler us loc. cit. cap %.p. 92. di- cit: Finis advocati eft notante Lancellota Polito de offic advoc.c. 1 uttenuiores e potentioribus defiendantur, ut injuria a locupletibus, quibus obeffe non debet invidia, propellantur, ut fiohantur initocentes, ut noxii meritis pcenis damnen- tur, ut fiuum tandem quis que judicium aquitate ac potè fiate retineat. In hoc enim confi/Hi advocati, ut non magis juris confiultus, quam jitftitia fit. Confi. plurib. ibid. author, cap.%. fiub tit. caufiarum injuftarum Patrocinium. Ad- monitio ad Advocatos. vid. B Speneri ®tbtt T)Qtlt\\$, 9lat)aBtt in ber tyttbiot 8&er3itbtf|. v.32.33.£433.434; «Bu^sUr. 3.^r>.25.«pre&.^>. 316.317- §. II. Quando iraque Advocari vulgo defeniionem accufarorum kominum neceflariam effe repuranr, & inrerdumhanc defenfionem in facro codice (<*)- demandaram effe fìgnificanr : ita non defunt exempla, ubi viri inge- nui 9 ( 4^5 ) © nuimox inane hujus defenfìonis fundamentum indicanr, quamvis viciftìm alii gloria? libi ducant,lì fub qualicunque larva peiTìmam etiam caufam & cafum defendere poffunr, & fubinde prò bono opere & praegrandi feientia & pru- denriae Juridicac fpeciraine aeftimanr, lì manifeftum furem a Iaqueo, aperrum larronemarota, & qualifìcaram infanticidam a gladio &equuleo liberare pos- funt: in hoc negotio prò defenfione fua meliori ornine arque effeBu geren- davariiadinvenrionem boni doli pròvocanr, fub quo ominofo ÓV fpeciofo ti- tulo interdum malae fraudes & iniquae reclina? committuntur ; interim pru- dentia ingenui Advocari minime couf undenda eft cum dolo, fiquidem in omni defenfione 'Advocatus prudens & confcientiofus varias diftìcultates fuperare laboret, quas tamen non acque dolofe aut bono dolo everrere debet ; quamvis quidem viciffim nonnulli occurrant, qui talem bonum Advocatorum do- lumacriterdefendunt(^). Interim mihi caufa confcientia? effe viderar, ur, qui femel cafum & divino & civili& naturali jure decretumjac judicatum agno • lek, illum contra meliorem feientiam & confeientiam nihilominus defendat & infulfis,conrortis & faruis rationibus aliud judicium arque decretum exror- quere laboret. (a) ubi Proverbior.24.V. xx.extat: £rre-fftbit,fo mcu fbbfen totu", unb enfjeutfc bi<& ni($t oonfrenen, bie mann>ùrgen roifl. Lutherus in Genef. 39. v. 25 ..p. 88. ©eit)al&enf&nnen fte (!jubaunb$l)amcr) feinerfep ©ei'e cntfc&ul* biget werben : ttMciuolil bie ©ùnbe 3uba tixvaè geriager ifl. t£o aber ein ret&tfc&affenerSHebnerbarju gefemmen wàre, ber ftc& bet Marnar angenom* men, tt)re6a$ere$(ti4) auéjufùfiren, ter batte biefl no$ cttoaé Oeftigerunb «rbffer mac|>en f&mtm. (b) Albinus in fino defienfio delinquente pag,2$. dicit : "Neque propterea Advocafo ob- jkiendum eft: bat} et bejtyalben eingerciflen lofera)?ann fepe,beraGcn o$el' men unb 2>ic&cn bienen, unb fte bur$ lci$tfcrlifl« ©riffe »on ©algen unb ©t^Werbt liberirti §. III. Quantum praeterea Advocati inrerdum iu fuis defenfìonibus juftum & oequum magis corrumpant & confundant, quam promoveant & defendant, probatu haud difficile erit, unde & ipfi JCti ftratagemata illicita & iniqua reprehendunt, quemadmodum non parum ad obfcuras tales defen- fìones illa licentia omnes indiferiminatim defendendi conrribuir, fiquidem mihi in cafibus manifeftis defenfionem ralem, qualem quidam arguunr, aut neceflariam aur urilem effe, haud viderar, qualis inrricara & incongrua de- fenfio interdum ab illis ipfis deinde deploratur, quibus ejusmodi defenfores efficacem & exoptaram opem prorervopromiferanr animo; quare illimifere decepri &a defenforibus fuis corrupri poftea nimiasimpenfas, aperram de- fraudationem, animi corruptionem, confcientia; ftigmata, & vanam remo- Eee 3 ram, 9 ( 406 ) ® ram, quae ab Advocatis defenforibus caufata fuerat, adAifto deplorant animo, fiquidem in tali paffu fiepe famofum illud : Si fediti, nega (*), inrerdum prò fundamento defenfìonisconftiruitur. (*) De hoc dicit Porftius in Theolog. Viatorum Praelic, lib. 3. 25etrad)tong 2%. pag. 1366. ETidpts ifl 5em Ulenfc^en n«d) oem ^all natt\rUci>cr, «U o«s (Boa ono (Pcraifjen » lofen 3ariftcn eigene Principium: Sifit- cìfti. nega Confi. Ziegler, loc. ante cit. §. IV. Utplurimum vero in fuis defenfionìbus Advocati Medico- rum relationes & decifiones invadere, arrodere, enervare & aliter interpre- tari folent, interdum vero piane inutili garrulitare, vana verbofirate (a), & infruniro animo przerer merirura illas deftruere& derorquerehaud erube- fcunr (b): hinc aliquando illi adeo miferas confìciunr defenfìones, ur circum- ftanriarum confufìones, relarionum iniqua? corruptiones, aliorum cafuum irrirse & ftupida? adplicariones aut diverfae rerum conrorfìones^ quid quod frivola? aUenarum circumftanriarum ex omni terra angulo corrafiones facile elucefcant; hinc JCti (e) prò principio & fonte errorum in judicando alle- gami (1) ignorantiam diftinguendi cafus obvenientes ex fuis circumftantiis. (2) AdfeÉrationem clemenria?, five ftudium liberandicaptivum; id quod et- ìatu commode de defenforibus valer. Quare probari & prudentes Medici fatis fuperque norunt, quam lepidae & iniqua? quandoque illae fint epicrifes, qua? in talibus defenfionìbus Medicorum relationes & judicia invadenribus(& offendenribus obfervanrur (d). (a) De Verbofitate Rabularum vid. Ziegler.dificept.fielecl.them. %. cap. 19. (b) De quibus etiam valet, qnod Holtermann de nequitia advocatorum thefi. 17. eloquitur : Non etiam debent nimia verbofitate ac inepta perplexitate jura fino- rum Client um proponere, tadiofis repetitionibus chartas implere, ut ob ma- joretti qua/i laborem pinguius exigant honorarium, aut multis aut parum ad rem fiocientibtis aUegationibus eruditionem fiuam oftendere, ut lis protra- hatur,expeiifia cnmulentur, aures & oculi judicis ofifendantur , \X C3 fanti jam ófutn fein #ore ©ie Atltn ttagcn, fonde*» r)«ben eabey jnm $ovtbvin#en cinen @rJp«ab Karren nótlfig, (e) Vid. Clafienius in artic. 150. C.C.C.pag. 650. (dj Welficb. Rat. Vuln. Leth. jud. cap, x6.pag. 170.176.177. ubi inter alia con- tinentur hac verbo', ^ierbey ra&ttf4>cnoe, OAg Oergkicyen contra prin- cipia Medica, i/&*d)en, fo iTJertfcfpen Z>\nt bzàifttn, yAnSlcnoe» Defienfioribusf.oòttbtto Conjidenttn uno "&*t()$ibtm tinfien Oatd) G>bvi$feitlid)ts !&in)ti)tn fo begegner ra&roe, o«g fie in ?>afanftvon Oscgletdjen attentatis abftunden. Ita etiam Bohnius pafiim in Exam. Vuln. Lethal, iniqnas tales defieufioms 1$ vexas noknullorum Advocatorum taxat. §■ v. 9 ( 407 ) @ §. V. Quoniam iraque nonnullorum Advocatorum machinationes conrra Medicorum fidem, fcienriam, peritiam & dexteritatem varia? funr, ita ingenui Medici ea propter etiam lincerà admonitione a talibus infìdiis e- runr praefervandi, ne falcaros tales illorum Advocatorum ungues experian- tur. Quare I) bene fibi profpiciant Medici in cafibus, vel ad forum Polìri- cum jam fpettantibus, vel eo deferendis, quo legitime requifiti fint, adeo- que fub auttoritate judicii jufta fua decifa intrepide formare poffint, quo mi- nus deinceps defenfores ex hoc loco topico quidquam contra ipforum fidem excipere queant : etenim hoc afylum iniquitatis non infrequens eft, ubi in- ter alia quorundam defenforum glaucomata aliquando oblocutio formatur, quafi Medicus non ordinarie requiiitus, adeoque ad depofitionem fattam haud (ufficiente fide inftruttus fit : proinde etiam prudens Medicus provideat, ur legitimo charattere ad talem attum neceffario praeditus exiftar, ne fub defe- £tu alicujus publica? adprobarionis iterum defenfor aliqua contra ipfius privi- legia, jura, immunitartes ÓV fubinde etiam fcienriam & experientiam excipiat, cujusmodi oblocutioni etiam illi & ex jufta quidem caufa expofiti funt,qui fine ullo publico fymbolo ad praxin Medicam ruunt&convolant, vel per varias pervcrfas etiam vias phylicatum quendam obtinent, adeoque & Medicis & Advocatis anfam de ipforum capacitate dubitandi prsebent : id quod tanto ■magis illi Medicorum titulo fuperbientes capiant, qui Empiricorum co- horti adfcribi merentur, & qui vel fub operatorum circumforaneorum ma- nuduttione vel Chirurgorum illicitis & temerariis auiìbus aliquidaudatter ex- periri & cum aliorum morte pericula & experimenta facere, caeco didicerunt conatu, contra quos pofterioris Claffis Medicaftros utique Advocati juftam excipiendi caufam inveniunt : interim ne probati Medici ejusmodi temerariis oblocutionibus Advocarorum expofiti fint, tunc &ipfì fibi profpiciant, ne ex ulla caufa, quidquam contra illorum fidem & relationem quisquam excipere queat. Deinde etiam follicite provideant, ne quidam caufidici probatorum etiam Medicorum fidem impugnent, quando forte nullo juramento ad talem attum fufficienti atque idoneo inftrutti funt, ubi LicentiatióV Medicina/Pra- ttici nunquam aliquo juramento obligati deprehenduntur, Dottores vero pri- mo fuo Do ttoratus juramento praeftito, haud fufficienter ad ejusmodi attus Le- gales fé comprobare poffunt, fiquidem illud juramentum fé magis adcommii- ne artis Medicae negotium, quam ad privatos tales cafùs , feorfim tratìandoSj exrendit: quare tales Medici, qui quoad hunc refpetram aliquem in fedepre- hendunrdefcttum,rempeftivefepraeniuniaht, & judicis ac prstoris politici cura in legitimam au&oriratem ad tate» a&wn. te conftima»t/ f. Vi, a 9 ( 4°8 ) ® §. VT. Praeterea etiam II) prudens Medicus cafum ,' ad quemcunque etiam ipfe requifitus fuerir, quod omnes circumftantias antecedentes, prae- fentes & conlequenres principales & fecundarias , effentiales & accidenrales acculare, perfpicue orfuffìcienreradnoter, fine ulla confufione, negligentia & praecipitantia, aut levi asftimatione, ne minorem circumftantiam oblirerer,ne- ve iterum in iniquam cujusdam Advocati cenfuram incidat : referat vero fingu- las hasce circumftantias fimplici, perfpicuo & minus aequivoco Itilo, ur veriras fatti evidens & indubia fit, neque moxphaenomenaaltioris indaginis praema- ture exaggerer, aurminoris momenti praeeipitanter opprimat, fed fine ullo adfettu, prout virum prudentem decer, qui inrra tot difcrimina malorum quorundam Advocatorum tanquam agnus inter lupos verfatur, ipfam rem prò feientia & confcientia fuadenotet; ita utnullas frivolaspra?fumriones & opiniones inferar, neve hifce in reliqua fua decifione inniratur; alias facile etiam ingenui Advocari illorum praefumtionem, quae nihil probare poteft, meriro deftruunr, & contra totam reliquam decifionem fantte proteftanrur; quodfi vero prudens Medicus fpeciem fa£ti ingenue recenfùerit, tunc ex illis infallibilibus fignis confidenti animo, obloquente licet toto malorum Advo- catorum inferno , decifionem fuam rationalem & probatam fubnetèere poteft. §. VII. Porro providi Medici, qui malorum Advocatorum Strata- gemata eludere geftiunt, III) hanc eriam curam fibi demandaram obfervent, ur rationes dubirandi & decidendi evidenres, pra?gnanres, fblidas, bene co- haerentes, atque ad praefentem cafum rationaliter adplicatas proferant, ne lu- brico & falebrofo nitanrur fundamenro, quod afturus & fophifta Advocatus facile diruere & ad abfurdum ducere valet ; quare Madici probati a vanis fen- tentiis, lepidis adfertis & effceminatis theorematibus,'caure abftineant, ne Ju- dicis & Advocarorum ludibrio indiferiminatim fé exponanr ; neque eriam du- biam fuam menrem praefumrione minus fundata, aut illa otiofà &ominofa de- claratione prodant,puto hoc,puro illud ; mulro minus medicus in decifione fua inftabilis & murabilis fir, ur nunc aliquid adferar, mox limirer, tandem piane irerum abneger: Cavear etiam, nepraecipiri&praematuro aliquo judicio ali- quid adftruar, de quo poftea exclamare teneatur : nonputaram; fiquidem huc etiam valet, quod Scipio Africanus dixit : Turpe eft in re militari dicere non pu- taram, quales dubias & fugacespropofitiones & decifiones acerrime invadunt, & crudeli ftilo dilaniant, tales Advocati, de quibus mihi hoc titulo fermo eft ; fiquidem reliquis ingenuis &confcientiofìs juftitia? facerdotibus fua lausfuus- que honor manet (*) : exinde; itaque liquer, quam multum réferat, ut Me- 9 C 409 ) 9 dici fide digni fua judicia firmis & folidis rationibus ftabiliant, quibus Advoca- tos admodum altercantes facile convincere,eorumque objettiones ita tempe- stive enervare valent, ut poftea aequus judex facile ex defenfione vanitatem Se verbofitarem inrercurrentem affequi poffit. (*) Confi. Ziegler. loc. cit cap. x. §: VIII. Praeter hattenus commemoriti cautelas, qua? ingenuis Medicis contra iniquorum Advocatorum ftratagemata inferviunt, IV) no- tandum eft, ut in Homicidii caufa Medici la?fos tam vivos, quam defuntèos, accurate fuis relationibus deferibant, & quoad illas circumftantias , qua? is precedente & XIV. capitibus commendata fuerant, ex-atte & diftintte judi- ciis civilibus exponant, pr jecipue^ vero corpus delitti perfpicue& fufficienter proferant, quoniam facile Advocati defettus quosdam, in Medicorum re- lationibus obvios, accufare folent: praeoccupent itaque talia iniqua refu- gia prudentes Medici, & condigne commemorent, qua? ad laefionem, laefum fubjettum, la?fionis inftrumentum, la?fi curam & regimen &c. pertinent, ne- que praemature judicium quoddam de cafu legali forment, donec omnes tales, confideratu dignas circumftantias,propofuerinr ; multo minus in cafibus dubiis sequivocis utantur terminis, aut judici anfam praebeant, ex adhibita ominofa vo- *" cula de lethalitate aut illethalitate praejudicium quoddam capeffendi , unde puftea cavillator Advocatus fua defenfione ambiguam talem enunciationem temere laceffere & audaci ftilo deftruere haud erubefeit. Prolpiciat itaque fibi cordarus Medicus follicita laefi infpetìione& laefionis depofìrione, ne negli- genria?, praecipitantia? & alterius vitii culpa in eundem convertatur : quarè etiam in cafibus intricatis aliorum probatorum Medicorum confilia atque fuffragia admittat, quo minus deinde afturus & garrulus quidam CaufidicUs obloquendi&arris fidem enervandi ullam occafionem invernar. §. IX. Infuper etiam ÓV Judici Civili & Medico ingenuo feire inter- eft V) quomodo faepe ejusmodi Advocati, de quibus ho e capite mihi ferra» eft, non raro in defenfionìbus fuis ranrum ex frivola & ridicula phanrafia ju- dicenr, quali Cardinale criminalium defènfìonum argumentum fit, aftuta imaginazione quaedam invenire & urgere, quse ad cafum pra?fenrem mini me pertinenr ; unde inrerdum lepida ralia advocatorum ingenia per omnes ferme inventionum phanrafticarum circulos vagarirar & multa fupponunr,quafi res fie aur aliter accidere potuèrit, quales praefumtiones tamen nulla ratione nul"- lave fide in ipfis attis fundata? effe obfervanrurj hinc ipfi varia fingunrraeque fua figmentafublimiorijsA»ttoritatis Collegiis proponere erubefeunr, ficque Fff faciem 9 C4*° ) 9 làciem rei arque ftatum proceffus in alium ordinem convertere conrendunt: Etenim familiaris talium Advocatorum mos eft, inutilibus vexis, vanis logo- machiis atque aequivocationibus ludicris fuas accumulare defenfiones ; un le in rebus, alias evidentibus, ubi contra fpeciem fatti & corpus delitti nihil objice- re poffunt, vana nihilque fignificantia dubia movere, ficque judicis animum preoccupare & diftrahere folent, quales vanas praefumtiones, fuppofitiones & dubitationes nullibi fundatas, ipfi judices politici neque arrendere, neque fuper illas alriorum Collegiorum decifa defiderare poffunr & debenr,' cum vel ipfi fufficienrer cognoverinr, quod ejusmodi defenfìonum momenra fa- tuis & lepidis ftraragemaribus Advocarorum (Dllu1rt1C0DcrlJf?tflCAdvocarcn* ©ftCICyt) accenferi mereanrur. §. X. Quando hattenus iniqua machinamenta Advocarorum in ca- fibus Medicis Legalibus indicavi & aperui, ira prarrerea eo referre poffura VI) illam quorundam lepidam phantafiam, quando in caufà potentiae & impoten- tiae naturalis, aborrus, fterilitatis, partus, infanticidii &c. Advocati in caeli- batu viventes, adeoque neceffariarum circumftantiarum, ad praeditta negotia fpettanrium, piane ignari & imperiti, vel ex falfis narratis, vel praejudiciis & propriis, quae fibi formanr, figmentis, varia glaucomara producunr, infuper cafus fu'bftratosj mifere rorquenr & lepida ingeniofirare refolvere conanrar» dum loco rationalis defenfionis ad vanas & nullibi fundatas caufas provocant, leque prudentibus Medicis, quorum judicia infringere conantur, deinde et- iam circumfpettis arbitris & praetoribus civilibus ludibrio exponunt, & otiofa fùagarrulitate nullibi in ejusmodi cafibus fidem fibi concilianr : Erenim in e- jusmodi caufis non lepidis & ex petulantia genitis narratiunculis, fed veris fa- &is fidem dare convenir : quare inrerdum imperni rales Canfidici aur rerum atfcores de ralibus cafibus, ur ccecus de coloribus judicanr,&fìvel praecocira- pru arque fugirivo oculoauttorem, qui de ralibus mulierum adfettibus difle- yunr, introfpiciunt, tunc vel infimiles Medicorum controverfias fé miicent, quas controverfàs fententias prò demonftrationibus producere contendunt, vel piane confina & ad pra?fenrem cafum minime pertinentia argumenta obr ganniunr, ficque Medicorum adfertis aliquando magis abutuntur, quamjudi» iiofe urantur, ut propterea aliquando melius fama? fuae confulerenr, fi fua negotia rrattarenr, & perirorum Medicorum bene fundara judicia non ut aftutus Sorex arroderent (*). {*) Si Rabularum allegationes ex yCtortmt fcriptis flemmone ìnanes rd jejttna funt, fiecundum Zieglerum loc. cit. cap.. z 2. tanta magis hoc valet de medico- rum allegatis. .§ XI 9 ( 4" ) 9 §. XI. Ejusdem renoris eft eriam VII) quando nonnulli Advocati defenfiones fuas ex parre variis fophismaribus & rarionis lufibus colorant, dum Medicorum obfervationes illudere & enervare contendunt; ficut enim experris Medicis in more pofitum eft, Cafus Forenfes aliis bene coha?rentibiu cafibus pratticis illuftrare & confirmare, qui propterea loco argumenti pro- bantis, aut articuli probatorialis in foro Medico & Politico inferviunr, ita quidam afturi advocati e re fua effe videntur, quo tales cafus variis falfis in- terprerationibus infìr!aient,& vim probandi eoipfo declinent, diverfa callida dubia contra ipfos moveant, & fi-c arbitrum judicem in hac re erettis maribus circumducere & a vero conclufo avertere adnirunrar; utut quidem ridiculo». & omnem fobriam rationem fuperantes & excidentes cafus Medicus pruden* demonftrationis loco nunquam proferre deber, ne ex jufto momento pru- dens &a?quus Advocatus inter loquendi & dubitandi occafionem nanfcifcatur, tamen cum aliquoties contingat, ut in cafibus fide dignis nihilominus'callidi Advocati fub quocunque ratiocinii praetextu obloqui foleant, &hac ratione obfervationem Medicam, quae iniquis defenforibus grande obftaculum efl;- quod omnibus viribus evitare & evertere adnituntur, in dubium vocanr : ita & aequis arbitris judicibus &prudenribus Medicis intereft,quo minus ejusmo- di Phasmara & Gasmara Advocarorum, quae vulgo nominanr (2BÌnt)niClCvXVCpr arrendanr, quin rettius dittarores civiles & prudenres judices adniranrar, qtio in futurum tales circulatores Advocati meliori fide & dexteritate omiflìs tali- bus glaucomatibus & fophismatibus fua negotia trattare discara. §. XII. Admonendi praererea funr prudenres & confcìenriofi Ju- dices civiles, ne Vili) promifcue Advocarorum teftimoniis & allegaris (*), quibus inrerdum conrra Medicorum fidem & relationem uti haud erubefcunt, quaeve fuis defenfionìbus magna faepe oftentarione & adfettato ftrepitu infè- runr, fidem & affenfum pra?beanr : Ira enim evenir,ur nonnulli Advocati Medi- cis armis conrra Medicorum prima decifa pugnare conrendanr, hinc undique varia corradunr, &colligunt paffim fa?pecoha?rentia Medicorum fuffragia ea- demque in fuam rem mifere crinibus, ur ajunr, rrahere, deprehenduntur, quales allegati cafus, Medicorum judiciis oppofiti, faepius quoad effentialia & principalia crinomena a cafu conrroverfo & fubftraro differunr. Et licet aliquando nonnulli Advocati de rudi & externa convenientia quorundam ca- fuum contenti effe fftalint, ramen fub folidiori fcrutinio inftituto eximia dis- crepanria facile elucefcit, ut propterea confufa talia allegata & iniqua? appli- cationes nullum piane probandi valorem obtineant, fed potius malum defen- foris animum prodanr, qui fi non cum confufis ejusmodi teftiraoniis dolofe F f f 2 prò- 9 ( 4" ) 9 procedere fufceperit, tamen circumftantias magis judiciofe esplorare & con- • Clliaredebuerit: quareintereft,ut, fi nonnulla? dcfenfìones fplendidis talibus aliorum Medicorum obfervationibus & decifionibus luxuriant, antea aliorum peritorum Medicorum docimafia atque judicium expetatur, fiquidem illud etiam fuperiorum Collegiorum Medicorum officium eft, ut defenforum Ad- vocatorum argumenta & prolata reftimonia accurata judicii trutina examinem, illosque nodos perfpicue folvant, qui alias animum judicis Forenfis adhuc in dubio perfiftere concedunr; fiquidem nonnullorum cafuum Medicorum con- venientia & diferepantia provide inquirenda & fignificanda eft, quam decifi^ onem Advocatis utpote harum rerum , extra ipforum forum fubfiftentium, imperiris demandare, aur illorum arbitrio relinquere minime decer. (*) Confi, fiupra '§. X. Ut. (a) §. XIII. Similem cenfuram meretur etiam ille nonnullorum Ad- vocatorum error,quando IX) in variis caufis, decifionibus Medicis fubjettis, ex diverfis argumentis, experimcntis & obfervationibus cafus fubftratos de- fendere conanrur, infuperque non modo fugitivo oculo Medicinas Forenfes & dittatorera illu m Zacchiam perluftrant, fed & clanculum alios quandoque Medicos de tali cafu confultant, imo ab illis rationesdubitandifubminiftran- das, defideranr: Ibi aliquoties contingit, ut, ficut fìgulus figulum odit, ita unus Medicus ad alterius vexam interdum ridicula & nihil probantia argu- merìta infufurrer, & clanculum fub pallio Advocari cooperetur & fuam comee- diam ludat, qua? deinde defenfores quidam ftilo Advocatis ufiraro colorare & tamquam oraculum, ex tripode dittum, urgere fciunt, uti perinde facile li- «juet, quomodo ejusmodi advocati Medicis argumentis militantes, alieno vi- ralo arare foleant, quales dubitationes non modo fubftratos proceffus admo- dum confundunr & retardant, fed & aequum judicium impediunt & offen- dunr, imo reos aliquando ita corrumpunt, & contumaces reddunt, ut ex hacPandora? pyxide multa alia mala evolenr ; ubi iterum minime imprQ- bo,,ut ingenuo animo Medicorum prima? relationes & decifiones provide ^on derentur, & an non aliqua pnejudicia illis iutermixta fint, folide exami- nenrar & conciliemur: interim a tali utpote neceffario atque aequo, utili & licito conatu difeerni debent illi attus illiciti atque vexa?, aut aperta quando- que nonnullorum Advocatorum ftratagemata, quibus rantum caufam juftam confandere & variis tricis alios circumducere ipfi haud verentur. §. XIV. Inprimis vero in advertendis & admirtendis Advocato- rum defenfionìbus magna cautela obfervanda eft, neXj defenfores ex cafibus rariflinois fubito regulas&fontes probandi &arguraenundiconitituajit, qua- les 9 (4*3 )" • les cafus fi tam communem adplicationem permitterent, omnino omnes in- fanticida», homicidas, aduiteros, fìupratores & fìmilis furfuris homines de- fenderent & prò innocentiflìmis declarari permitterent. Sic enim vulnera lethalia effent rariflìma, quoniam ex fimilibus cafibus mirabili ratione curatis ad Ìllethalitatem laefionis argumentari licerci. Er ita fcemina? Vto menfe pa- rientes nullo modo caftitatis claffem exciderent, quia cucumferuntur de quinquemeftri partii vitali hiftoriola? ; perinde feeminae Xmo, Xlmo, ce iicut elephantes, Xllmo menfe imo bienni temporis fpatio panentes efient utique honefta? quoniam dantur cafus paralleli : Non minus fcemina? ex aere &irna- • inationc impraegnari poffent, ut & figna laefam virginitatem denotantia fa- cile Menfium vitiis adfcribi poffent &c. In talibus itaque cafibus juoices cir- cumfpeai bene Advocatorum talium machinamenta obfervent, neque vitiofis eiusmodi argumenrationum faltibus aures praebeant, fed firmion fide & iin- ceritate ex ilio, quod communius evenir, judicium formare fciant: quo loco non poffum non, quin aliquos defeOus adnotem, qui in rarionl us ejusmodi cafibus quandoque occurrunt, ut ob infufficiens illorum fcrutinium & exa- men deindemirabilia inde forraenrur phamomcna, qua? tamen quandoque alia & levi quidem caufa nituntur, quando plures oculi qui plus videnr, quam unus , rales cafus inrrofpiciunr ; quare confultius fuerit fi ranilima talia exempla minime prò aliquo argumento aut nervo probandi adm- § XV Aliquando etiam evenit, ut quidam Advocati fuis defen- fionìbus XI) cafus piane fiaos& magis ernia imaginationis intermifeeant, quibus culpara a reo avertere & velut ex jufta caufa honeftam& bene funda- fam defenfionem gerere contendimi: quales cafus minus dabiles, un periti Medici facile advertunt; ita nullus Advocatorum proferre debet7ne evidenti fuacalliditate prudenrìum & probarorum virorum ludibrio-fé exponar: ete- nim in cafibus forenfibus folUcito ftudio illud etiam adverterc convenit quod Arti haud vero quod poflìbile eft: caveant itaque ingenui Medici ab Advo- catorura hujus fortis fyllogisrais modalibus, quando concluder: DtC» hdtteiafooDetanbertfcvn fònnen, & hoc ipfo frivolo dubio piane aile- in fuJque intentioni conforraem faciem cafui fubftrato conciliare laborant : mare raro ejusmodi pra?fumtionibusmedicis,ab Advocatis «cogitati*, fides tribuenda erit,quoniam illa? ex eodem fundamento genita? flint, quodiùomm caufa cuihbet reo defenfio concedenda fit,adeo , ut ne quidem diabolo <*) etusraodi advocati defenfionera abnegent : inde veropalara eft, quanta fa?pe ra^arormenra diverfisinfligantur cafibus forenfibus, cum ejusmodi oppo- 9 C 4»4 ) 9 fitis & fub larva veritatis corrufcantibus cafibus fittis,quos in arduis ci pjb!i cis negotiis producere , tales Advocati pudori & turpitudini fibi ducere debent. (*) Docente Carpzcviò in Prax.Crim. Part. i Qu. 105. n. 23. §. XVI. Tanto minus vero facerdotio juftitiae, aequitati & honefta- ti refponder, quando XII) nonnulli Advocari fibi prò regula defcnfionum fiiarum gerendarum conftiruere veliera, ur promifcue medicorum fenfa ar- que judicia carpanr, cavillentur, & leonino dente arrodant (*), adeo, ut ne quidem aliorum Medicorum prudentiae, aerati, dexteritati, peritia? & auttori- tati & confcientia? parcant,fed garrula fua lingua, quicquid inbuccam venit, obloquanrur, quafi cafus forenfes & in illis occurrenres defenfiones finr neces- faria? occaficnes infrunirarum oblocutionum & cavillationum; unde evenit, ut quandoque quidam nugatores petulanti & atroci itilo bonos ceteroquin Medicos cavillentur, atque odiofa impudentia fterilem & fumantem fuum animum prodant : cum tamen etiam prudentiae regula fit, quando interdum referentes & deponentes Medici a veritatis femita aberrarunt, ut miniftri ju- ftitiae & facerdotes aequitatis a vanis minusve honeftis cavillarionibus abfti- neant, proinde magno ftudio res ad praefentem cafum fpettantes, feriofe & judiciole rrattenr , neque ulterioribus confufionibus atque diffidiis anfam praebeant, ne praefentem procedimi magis difficilem reddant atque corrum- panr, neve aequum arbitrum magis moleftent & defatigent, quando ex hoc iniquo accidenti corvus corvum dealbare , & malus Advocatus imperirum Medicum laceffere impudica remerirare haud vererur. (*) Rabula cavillationibtis operam dant vid, Ziegler. I. e. cap. 12, Cavillationis vero eadem, qua calumnia, ratio eft: ibid,§. xz. §. XVII. Er ne aliquo modo Medicorum nomen renenres huic corrofivo Advocarorum quorundam veneno fé fubjiciant, ita XIII) magna circumfpettio ne Medici utantur, ne ejusmodi cafus inquirendos & deciden- dos in fé fufeipiant, quibus fufficienter dijudicandis pares ipfi haud funt, & potius peritioribus talia ardua judicia relinquant : proinde vero illi Medici, qui mox ab initio ad ejusmodi cafus forenfes requifiti fueranr, magnam cir- cumfpettionem adhibeanr, quo praefenres circumftantias provide conqui- ranr, attente connettant, & compofito animo dijudicent, ne precipiti quo- dam aufu mox judicium quoddam formenr, quod in ulreriori proceffus in- quifirione ex variis aliis circumftantiis & argumentis deinde enervatur , ut poftea illos Medicos hujus praecipitati judicii merito pudeat: equidem fatis 9 (415 ) • fuperque coftfpexi, quod prima? Medicorum relationes, velut Advocatorum meta fint, quo tela fua dirigere folent: fi itaque decifa medica prò reo accu- fato funt, tunc multis Advocatis in more pofitum eft, ut iterum hoc Medico- rum vitulo ambitiofe arent, omnemque bonum eventum neque Deo, multo minus aequo Medici judicio, fed fibi foli, quali nos poma natamus, adferi- bant : quodfi vero Medici quamvis ex vero & jufto contrariam propofuerinr fententiam, rune inrerdum quidam Advocati infernum iniqua? fuae garrulira- tìs atque oftcnfionis in bonum Medicum effundunt & ftolido quandoque im> petu innocentem Medicorum fenrenriam infultant & dilaniane §. XVIII. Denique hoc ordine in numero errorum, qui a non- nullis Advocatis in cafibus forenfibus quandoque committi folent, ille er- iam animadverfionem meretur, quando XIV) illi Advocati in defenfionibus fiiis omnem culpam ab illata laefione devolvere&in peregrinas & accidentales caufas rransferre anniranrur, ira,ur aliquando piane ipfos Medicos innocen- res acculare non erubefeanr, & ficur ccecus de coloribus, ita illi de Medico- rum adhibitis confìliis & auxiliis judicare foleanr, aur inrerdum laefi malum regimen & effìttos arque praefumtos errores urgere & lignificare minus vere- antur: unde quandoque fymptomatibus adferibunt, quod tamen proxime ab inflitta laefione derivari meretur (*); qui eximius errar , follicita cura evirandus eft, quoniam urplurimum proceffum inquifirionalem valde con- iundir, rempus praeter necefiitatem retardat & impenfas accumulat, ut pro- pterea ejusmodi citra rationalem & juftam caufam obloquentes Advocati ad illas impenfas reftiraendas reneri queanr: & fané citius inierdum tales procef- fus inquifitionales confici poffent, ni varia ex hattenus recenfitis ftraragema- tibus Advocarorum> fpecimina inrermifeerentur , quod etiam hoc loco valer da illa confufione inter laefionem & fupervenientia fympromara, ex quo fere ropico loco nonnunquam Advocari ftringens arguraentumfuae defenfio- nis perere folenr , qualem tamen ercorem prudens Judex facile perfpicere porerir, cui animus defenforis aperrus atque cognìtus eft, &qui de rebus at- que fubftratis cafibus medicis ingenuo magis animo judicare & Advocati re* fugia penetrare Valer, (•) vid. Bohnius Exam. Vuln. Letb. Sell. i. cap, j. p: 5 5. §. XIX. Plura addere non placet, cum hattenus recenlitaftratagew. mata fùfficienrer cordatos Medicos de machunamentisquo rundam Advscaro- rum 9 ( 4*6 ) 9 rum certiores infuperque cautos reddere queant, quo alias illufiones & elen- chi fallacias follicite evitare queant ; neque quidem hoc titulo celebri Ad- vocatorum ordini ullam offeniam atque injuriam inferre vel volui, vel po- tui, fiquidem ingenuorum & confeientiofa prudentia pneditorum Advocato- rum honeftas per fé eminet & inclarefcit , quare tantum de vanis illis Ad- vocatorum monftris & portentis, qua? juxta ftilum Ziegleri blaterones , nu- gatores, Rabula?, gungert^reft^er, vocantur, aliqua hoc capite proponere mihi animus fuit, piis fubinde votis optans, ut in arduis ejusmodi negotiis omnia candide, ingenue atque prudenter adminiftrenrur, ne ulla culpa vel in Judicem, vel referentem Medicum, vel Advocatum defendenrem coram ccelefti rribunali conjiciarur, neve in ilio fummo judicio illorum anima prò aliis affumarur , fiquidem in quacunque caufa legali magna dexreriras & confcientia? finceriras erir exercenda, qua ipfa etiara mediratione praefentem meam Jurisprudentiam Medicam obfigno, & cum figillo pii voti exhibeo, ut fummus rerum humanarum arbirer nasce meditationes fua benedittione Uluftrare & comitari velir, quo ipfius gloria amplifìcetur, jus & juftiria in his terris fublevetur & humana fàlus promoveatur , id quod, ficut omnium attionum humanarum, ita etiam hujus inea? oppella? ingenuus femper eft, FINIS. N JURISPRUDENTIA MEDICA PARS POSTERIOR PRACTICAsive CASUISTICA ET FORENSIS. (rì: i~> V.. .? :'*'* CASVSL DE IMPOTENTIA VIRILI IMPVTATA, SED NONDVM ABSOLVTA. Stentai. «preugl jur 4po*!6M. Jariftm wie audj Medicina fcbe Facuitàt ber Univaftcàt ^B^^pocjwo^vcrort* urte jgwrm Senior unb anbere Dodores. © f&Ht citi ftrooiffdljaffer imbfeltenerCafusvOt: TltJus r)cptatvet Marcellam etnee hotietten datine* Sungfec $0$ ter, if)te$ Sfltetf voti 17.3ayten ; €c lebet minmeb* ro mit \\]x in Die ctnt)ect^alb3avrim^e(lan^ utftb*> ftebet Marcella beftónfcicjfl fcatauf, &a§ ftrdanniti fo langer Seit ibt nicbt ein wniiicje^ttia^lebelic&bepgemob* net. ©ie Éacbe ifl bepm Confiftorio ad inftantiarn Ut @>eftau sum ^3toce§ gebieven, unti wieTitius De« SDUmnbey einem 9Becl)utf)OC& tbeuer»erftc&etf, uagerpraftanda juprse- ftiren t>etm$0en& fep, unti e^tbman^atuf^rcifftenmc^t ermangele, fo ttmtt>e toetabfcbeibet, t>a§ Marcella votfommenben Um|tòn&en nctd) febufoia fey, ft$ i« t*m ^8« ató *ten ^bemann fo foct ju begeben, unD Demfdben e&eli* beyjim>obnen. SMefe* tbut fie, foetien ty* Starni ton fub Ut A,^onjmen^n^w$tein^cjen?iffenColleguMedicibe^ SI a Seni <§§ ) 4 C S& &em3>ttl)&ré-$Ml»fn producirt. ^Beilen abet Marcella fl<$ nac$mie tw>c Don i7tem93iann bintecgangen befunDen, fo t>at fte fub lit. B. eine neue ^lagcmieDer ibn ùbergeben. ©«©ac^efamabermabl&um^etbÒT, ver* mège Protocolli fub lit. C. £)amutDe im ©eifìl. ConfiftorioDctabfcbei' ' Dct, Marcella folte Die mieter ibten ^emann cingerete impotentiam bemcifen. £)en $5emei§ b^t Marcella perfupplicam fub lit. D. Per. ocularem infpeclionera ancjettetm £)aé geifìHcbe Confìfforium febei* rrefr S3eDencfen ju tragen^Dcrégebetcne commifìbriale ju fceranlaffen, ob* cjleicb in punclo Juris aufTer^fueif/DflgDaéprobandumDecImpotetiz Durcb eine^ejtcbtisun^erroeiglicb^umQcben, unDfcbeinrteaDayetjurub' tw, mden Ccnfiftoriales dubitimi, ob falva honeftate bai gebetene Examen ju cranio firn,. unD ju pracìicitmfèp, Marcella cttè cui 331ut' jungeégcaueniirartterbefinDetftcbinDenenflllerbeDrangteflenUmfldnDen/ fam etnetoDte^5iiD^dutein Der^eltnim^emann jubaben.@ie bitter Demna$ eine «gocblobl. Iuriftifcbe mie aud;Medicinìfc&eFacultsec flanij gey orfamft um ein 25eleytun&& UtityeiLubet na(&fì4enDe Stacjen *] Db ni$t impotentia Cince ©JCtnanneS adcoeundumper ocularem infpeaionem bCUCn Sto&tCU nod)/ bCttncfetl wrben nt&ffe? 2) Ob nid)t falva honeftate, wieber einm fo gcnannten @f)C* Uiann ttOtt Medicis Unb Chirurgis ein fblcfyeS Examen ttorjumbmen, unb arcar baJ)in* ob cr aucfc ereaionem Penis pr«ftircn fènnenZ 3) 2BÌH Marcella, um bemn Doloribus unb Chirurgis at ten mWtw Bmifttl weber bie ©jrbarfeit ju benclj* men, belei)retfet;n: &uf urne S(rt unb SBctfc ein fot» CfcCé tentamen. fcor&tmetjmcn, ba$ eredio carnis atlfjtU ttrurgtnZ 4) SBeilcn e$ aud) baran mdjtgcm!& fonbern biirgange (5fl auf bm coitum unb emiflìbnem fe- minis anfèmt, ffe tutu Marcella befeljretfeyn: wicunb *on m$ fùx pttfcfynm, SJìànniidjen; ober 2Bcib!i*cn &tfékét$, biefe 95efi*ttgungv>orjunefntien? 3«f^* berbeitaber, auf was fur StrtunbSBeifeguexplori- reti, bflg femen ejacaliret werbc* ^B J $ ( Sta? SJtif einem^ctte1 Marcella ftnbef ft$ fcon iyren€I)emamie befrogen, fte fan tbm in fok&cm£eb*unD£vclofen3uftanDemc&t gut fé vn,noc&- fu e $Uk gen feben, Dannenf>eto fte in ibrem jeitueben Unglùcf e bep flugen fcerfìànDtV gen unD meifen^dnnern m$ t unbiUig guten Diari) unD SKettung Dur$ ein Coilegialiftyetf Refponfum unb jmaunttallegatisDoclorum unD Daria cntbaltenen prajudiciorum fucyetAunD Dacuni inflanDisfl bittct, t>err)ar" teuDe. Cines &<5«j>lòbl. unb &6emann jur ebeltcben sèepwofjmnig nicbt allerDingS tu$tigfepnmu|le,unD DaberoDie5Seficl)tigungmieDeribnjuperorDn^nin* Pv\nDigflgebetenA»t>juft4 ctucy geDacbteribr^bmtannTitiusmilltgde^- clariret, erfantunD t>erabfa>tDet, Dafj foiebe Infpeétion bemerdftelliget merDen folle, ju fold)em €nDe aucb t>on bepDetfeittf ^artbepen nabtuentlicl) fcorgefcblagen £nbc$ untetf<$riebene Medicus uno Chirurgus de dato d. 2. hujus Daju requirìret, unD Deren <$flicbt*mà§igen SSericJf, mie fteDie (Sacbe befimben, unD ob etma ein; SJtongel: ber 9?atur oDer Un* tùcbttgfeit jur gebòrigenSeifiung Der ebelicben^fiicbtyDarunter ju erfennen, oDer aber nicbté an Denfelben auSjufefcen fer sorgemanDt; £r molte concubìtum nicbt fog* fcbminDe, pt sdireni, meil icb nocb Jung mare. 211$ icb aber Daraujf be* ftunDe, fo l>ater jmar ju etli^en mablen unD jmar ju DerfcbteDenen geiten, concubitym tentìret, aber ob ergieicjj ieDeétual bep nabe 2. ©tunDen Da* init £uge$ra$t .unb Dabep ficb unD mid) auf Da* duflcrfie maceriretbetf, i)ennoo) ni$t einnialereclionem carnis, gifc&mcige Denn copulam car- nalem effecìuirf. Sftacbbeui i(6 tatauf Dem 23cf lagten Pt>rgef>aifen : fca§ er fìc& $mat moviti, aber ntcbté promovirt l)àtte, fo bater ficb fclbfl mit einem #itio natura? excufiret, unD Dabep gefaget : 3$ mare feine grau unD mu* fle fcjmeigen,mofwr er jnir fc&encf en mùrDe/mad icj bc*ben molte. (£rl)at audjin biefer einfeitigen SJfcficttt mt<£ mit etmaé befebenefet unD megere ^erfprecJunggetbfW/Dagegen babe ic§ ju b* nen §fteinigen fagen follen : 3$ nxìre mit u)n $u frieben, ttneia) wk& «ber baju nicbt perfìunDe, fo fing er mieberanbon un&temlfc&en©ingen jureDenunDPOtjuneljmen. €rf)at fet* ne impotentiam conjugalem oua) fetbft befant, inDem er gegen miebg^ fproc&en; £$ mare fe&r gutgemefen, bafj nurDaruber, ob er retnmàre? ukbtaberbaruber, ob ejerecìionem carnis fydtte, ^eftc&tigungmcìregc* Jjalten morben, fonft mùrbe *r ft$ abfentiret Ijoben, Dabep aber fio) aBer* lep 23eDro()ung Derne^men laflen. 9ìa$ Dienti b«t er abermafó fta> geru> tnet, nunmefyro molte erpraftanda praftireti, bt^^ero f)àtu er e* nic^t $w jytfJw, m «wvp« tp??ini^n in %«$ unnn^r^fiffen ^ef^ultH^uog SR tu u&erfBbren, mie tó aber jur $l)af gef ommeit,$af er abermatèprcftand* nicbt praHliren fònnen,Deén)2geni(l felbflfein 33. mit meinenvSB.unD feinen. greunDen am wrmicfccnen^age junréBef iagten gegangen um Denpelben jur Raifon ju bringen, erifl aber nia)t Dajujubringengemefen, fonbern bar abermal* no# felbigen SJbenD praeftanda ju praftìren perfpro^en, abet auf Den $lbenb mieDcr dilation gebeten, unDDoa>einmaimieDaéan* bere nicbt* praeftiret, Dog nr$t$anDer$gef$loffenmerDenfan,al$Da§ Die »ormablige23efta)tigitttg nio)t beb&rig gefrolten, Der ìòdlagte ad debitum conjugale praeftandum impotens, unD alfo Die &)t b^ieDer JU fdjeU ben ifl. Sfraterò gebet an * * mein alleruntertbànigfle* $>tf ten, Den S5e* flagten jur 35erb&r citiren ju laffen, unD ju permittiren, Daf? io) mia) pen- dente lite ju SlbmenDung beforglidjen UnglùcfémieDerjuDen^einigeu beg*benmoge, Dieic&perfyattÉ MARCELLA, Lit. C 5)f2$ SScKagterin puncìo impotentise be|t$tiget unb ad relationem ** Recohabitatio erfennef, fyat ^(dgerinn & ioten Decembr. £t fa) mieDerum jt» S5eflagten beg*ebenv SSeflagter aber batDatf debitum conjugale nic$t praeftiren f ènnen, ob er gleiefc òfffertf concubitum ten- tiret, unD tcDe* mai fafl 2. @tunDen lang Damit jugebvacbt unD tiabzy fo molfwbal^Die^ldgerinerbdrmlicbmaceriret, 35eElagter batnoa)nie* mató ereclionem, gefa)meige copulam carnalem prseftiren fonnen, Da ^làgerut fc&on fafl an bwanbertbalb3abrmitibmgetrauet,unDReus fie ni$t ein einfcige* mabl ebelicjj bepgemobnet, me$b«lb QSeftagter junt ^foeflaube gam>unf &fctig, unb ifl^làgerin tron il>m binterganaen morDen« Medici & Chirurgi ijabeti jmarDemc\ufferlic&en^febennac$,DaftePou feiner 35etaflung referirt, bep Dem SBeflagten feinen defe&oerfpùbren mollen aKem Die quosftio ifl fuper impotentia locandi metfbalb ein genau* ere* Examen infou&er&eif DaJjin anju^effen, ob SBeflagfer ereclio- nem membri virilis b«be, unD urgentifiimx praefumtiones jt$ fyer&tt* jeigen, ÌM$ Reus «tt# emiflionem feminis praeftiren fonne. Q3e£togter excufìrt ficb gegen^ldgerinmit einem vitio natune, tyaf citi unD anDer @efa)encf ibr j^ngflbin offeriret, fte folte ibnDoc&unDDi* ©einigen nic&t in ©a)imp jf bringen, fòn&ern fe&nxigen, ^Idgerin aber fan ©bne 95frk&ung ibreó@emiffen6 tn folc&em S&lenbmercf Dom^eflatibe gic&t leben, unb n m fftnflet tytlv&uv fa)pn an ungebultig juipetben. ic. fòt* *53§ ) 8 ( 363* SSeflagter refeiirt Dag meDer Da* matrimonium prò nullo jude- clarìrcn, noo) auo) «in anber metter* Examen ©tate babe, Denn ob mo! t£ef(agter mitDer^ldgerin Darin bctrogen,Da§Da2lnfang*ibre*èbejlan' De* fte ibm Die Cohabitation geraume ^ unter Dem ^BormanD u)rer 3u* genD Perfaget, nacbbero aberfogleia)nicbtfattnoa)genugfriegenf6nnen, unD ein J^auffen lafcin gcmufl, Dag 33ef lagter ftify DattrberpermunDett,unD ^Idgerin condemniretmurDe,DaftePon^3eflagtenmeggelauffen, ftcbfo fort mieDer ju ibm ju begcben, £r,obngeacbtct e* nicbt fcbulDig,bennocb pa) beftcbttgen ju laffen declarircf, aucb Die Medici ton feiner potentia at- teftirt, fo ifl alle* falfa)/ ma* ^(dgerin gefaget, 23ef lagter meif ni<$t, meU c$er Afmodi Daljinter flecfe, ^lagerin reDet mieDer tf>r @emiffen, Dag ^3e* flagternia)t toties quoties mit u)r cohabititet, ffebatallerbanDPraecau- lion gcnommen, Dag man feine veftigia in Dem &etfe;fùibenjbnen?cv ■ftldgerin f an aber riDfidj erba'Iten Daf er mematylen Den concubitum praeftiret. rg^blDin ben mir per fententiam pom 24. SlpriH A. C.mieDer meinen <ò ^fjemannTitium eréffnefen$5emnf? feiner lmpotenz,mie$Kea)ten*, per ocularem ìnfpecìionem ju welter 3*it «ntreten unD meiner@eit$ jmeen Medicos, nemKo) #etrrn N. unD etoen Chirurgum nabmentlicjj, N.*u biefer 23eftcbtigung in ^Sorfc^tag gebraa)t baben, mit aller Demùtbig* fler ^3itte, ftMcbeDaju Dergeflalt aflergndDigflDajujuconrìrmiren, bৠfte ibren ^3flta)fen nacb ane*glet$e*unterfu$en foHen : Db nic&t an meine* Sfanne* membro virili ein SSJlangel ber $atur oDer impotentia? coeun- di anjutreffen, Dag erjum^l)eflanDef5runtft^tigjubalten. gnfbnber* fyeit aber, ob er ereétionem membri & emiffionem feminis prseftiren fònne? unb Dapon umfldnDlia) ju beria)ten, unDmeilenftc^meinsjJiann bocbtl)euer permeffen, er babe mir ju perfc$eDenen mablenefjelic^bepge* mobnet, icf) aber pergemiffert bin, Dag er mir nicbt ebeltd) bepgemobnet, noclaniuirfein fignum violata? virginitatis anjutreffen. m @o rniUmia) OUC$ ad magis eruendam veritatem impotenti® mariti mei, Detocu- lar Infpeclion jmeen® efjmuttern untermerffenunb baju biegrau N. unb Die gr. N. in qBorfc&tag bringen mit aderge^orfamfler feitte, benenfelben ìnfpecìionem mei ventris JU committiren, unb baf fte u)ren $Pf!ta)f« mdgigen $$ert$t Dapon abftottenfoHen; perbarrenbe MARCELLA. «8 )?( m Refponfum Facilitati* Medie* Wittehergenfis. tOobUftblttunb VOoWQelObvtct (Bunfluger fatv unb Svenato l S)f2$ berfelbe in einem (Scbreiben fub dato d. z6.Maj. a. e. nebfl SBep* ** lagen fub lìt. A. B. C D. an un* bericbtet, ma* mafien Titius Marcellam eine* honetten Stanne* Sungfer *£c4ter ù)te* alter* Pon 17 Sabren gebepratbet unD -mit Derfelben nun in bie anDertbalb 3abren in &ec £ye gelebet, ibr aber in foia)er langer 3eit nia)t un eitujtge* mayl bnet, -ober bcpipobnen fjtanen, Daf>ero al* fte ftcb eine QMe pon ibm abfentìret, Petmpg* ergangener Confiftorìal-SSetorD* nung uber mteDerum ju bwjfelben begeb^n, unD Deffelben$5epmo|>mmg, perlouget, €r Dennoib ungeacbtet, aller feiner pielen, unD mieDer^obl* ten. ^tmlbungeu, meDer erec)ionem membri fui, Pielmeniger co- pulam carnalem e/Fecluiren tonneu, ob er gleidj teDe* malyl bep na^e a. StunDen Damit jugebracbf, uuD Dabepvftcb unD MarceJJamauf*duf» ferfle maceritt b«t. £)abero fte Darù ber unD tnfonDer&eit uber folgen* Degragen unfcr coIlegialif$e* Judicium cum allegata Docìorum te- ftimoniis ptflanget ; 0 06 nidjt falva honeftate taieber fo genannbten Scemami CItt fble^e* Examen tiOU Medkis unb Chirurgis fcor* june&men, t>aburd> ^u erfa^rert/ obberfelbeerecìio- nem penis pr^ftitetl fònne* 2) 2BfU Marcella um benen Doloribus & Chirurgis alien m¥fftw 3##ffW" wfeber bk €f)t*abtfeit su benefc men, beleljret fep, auf wtó Sltt unb SBeife etn fo(* d&e* tentamen WJUnefymen, bag bk ere&io carnis auftubrmgem 3) SBeifen tè audj Hvan ni$t genua, fonbern bit $m& ©adje auf bttì coitum unb emiflionem feminis an« fèmt, fo rolli Marcella befebret fenn, ttùe unb wn tva$ tor ^rfo^nen 3Jlànnltdjen unb S5eiWid)en©o 95 f«bcb» «se ) io t i» Tdjleett* bit Seftcfyigung wraumfonen, mfonberfjeit auf roaé wr Slrt unb 28eife ju expioriren, ba$ femen ejacuiirt werbe. . ^o geben.mir barauf nac$ reiflicjer CErmegung aller in fola)«t fecfcreiben unb SSeplageuangefttyrtenllralldnben jur Swtmort, unbimat ma* Die 1) ^rflere grage betrifft, meilen bre Pon Marcella befldnbfg negtrte erecìio membri tyre* £f>emanne* anDer* nic&t al* mediante infpe- cìione oculari bemtefen morben fan, unD finis conjugii primanus, fine debita unione & copula organorum genitaiium maris & fee- minae feminisque mafculini intra vaginam vteri immifiione nicbt ju erbalten, fo ifl gatr Petti Smeiffel, Dàg mieDer folcben ^emann, Dee binnen anDertbalb 3a&ren feiner ^befrau nicfct ein einbige* mabl ebelid) bepmofynen fòntren, zim gejtemenDe Vifitation unD Infpecìion ob nemlicfr Derfelbe Die negirte erecìionem penis praeftiren fònne oDer ni<§t, pom erfa&rnen, gemifftnbafften unb unpartl)epifc|en Medicis unb Chirurgis, auc$ mol pon emem ganfcen Medicinifcben collegio fòlva omni honeftate porgenommen merDen fònne unD muffe. Sed infpe- cìio fiat prò honeftatis & verecundiae exigentia a Medicis & chi- rurgis probis, honeftis & rerum harum peritis, vsque non ju- venibus. Vid. Bohnius de officio Med, p* 584. Zittmannus in Medicina Forenfi Centur. III. Cam XXX. Amman. Med. critic. cafu XV. Hoftienfis de Difpenfàtioue Impuber. rubr. 2. n* 4. Acìis de Priuileg. infirm. Part. I. rubr» 49. n. 40. bep folcir ge^iemenDetl Vifitation unD Infpecìion fan aucb 2) ©a* Membrum De* 33effagten nic|taUein nad) alien requifl- cis* quoad magnitudinem, figuram & fitum pon Denen Medicis & Chirurgis genau examiniret/ fonDern au$ pon ibme felber ober feiner (5bcftUU«n, illaefa honeftate & pudicitta mol moviret unb excitiret merDen^ ob DaDurc§ Die erecìio & rigiditas ad copulam conjugalem neceflària auftubringen. Impotentia virorum coeundi fimulata & diflimnlata a Medicis coffnofei poteft & debet infp'ecìione & aliis fignis fimul concurrenttbus monet Zach. Quaeft. Med. Legai. T. III. Decif VI. & VII. Honeftati ac verecundise Iitant, qui cum ^ acìio de Priuilegiis infirm. p. 1. rubr. 40. n. 40. & Lib. 1. De ven- tre *@5 7 n C SS* tre infpiciendo, & Tiraquell. de Leg. connub. L. 4. foeminas quidem non nifi a fceminis viros a viris nudandos & infpecien- dos monent. Eo ipfo tatrfen nihil impedit ; quin fceminis ob imperitiam non fatis fcite ac perite teftificantiDus Medicorum infpecìio furrogetur, judice Bohn, L. e. 3) 3£eilen abet aua) Die erecìio membri nia)tgenug, fonbern bfe gan^e ^>aa)en auf ben coitum unD emiflìonem & imiflìonem femi- nis virilis inpartem muliebrem anfòmmet, fo fan aua) fola)e* mol falve honeftate & verecundìa f)ier gefo)eben, menn auf Dorermebnt* fixt Die erecìio membri bep Titio erbalten mùrDe, Derfdbeauc&foTocr, folcbe* Der Marcella?, jeDocb einem neben ©emao), obne anDwet @e* genmatt/ alfo applictrte, Da* entmeDer Marceila Die immifiionem fe- minis ipfius empftnDen oDer fola)er Doo) in vagina uteri ipfius befun* ben roetfcen fònne; Slllermaffen aucb in fcecundo coitu femen maris tantum circa uteri orificium internum efrundiret mitD, UnD Dee meijle Styeil Deffelben balD mieDerum abg«b*t, ober in rugis vaginae beb^n9^n bleibet, ad validitatem enim matrimonii non fufficit coi- tùs> fed feminandi feu femen immittendi potentia fimul requiri- tur, quae nifi ex aliis fignis conlìet Hoftienfis L. e. aliique prò hac atteftanda in confpeclu Matronarum peritarum coitum cele- brare jubent, notanter autem dicitur nifi ex aliis fignis de poten- tia aut impotentia coeundi conflet. Alias omnino ad fenten- tiam juftiniani pudori parcere & honeftatem fervare decet. Ubt' funDlio) mit unferm Facultàt*3njtgel befldttiget 3Bittenberg d. io. Iun. 1721. Decanus Senior unD ùbrige AiTefiores Der Medicinifcben Facultàt Dajelbfl, Refponfum Facultatìs Medica Halenfis. 5)1 U* benen an Unfere Facultàt tìbcrfa)icften Atfìs unb barin enfbaU "^ tenem Cafu baben mir erfeben, miefta) Marcella ùbertftren^e^ mann Titium Den fte im i7ten 3at)te u)re* éllter* fta) ebelicb antratten laffen, bùnnnen fonberlia) beflaget, Dag naa)Dcm fte bereit* mit DemfeU ben anDertbalb $ayr im (S&eflanD gtlebtf, fte pon i&rem Sfanne nicbt 33 2 einet 4B ) I2C m einer eintjtgen eljeKc$en 55epmoynmtg m Dtefer 3eit genoffen, boleto fie bemogen morDen an Den Unpermògenjbte* tranne* ju fola)em ebeli» a)en 55epfa)!a|[fjujmeijfeln, me*megernte benfelben au* Dem gcwòbn* fia)en ©runD, Dag er nicbt praeftanda praeftiren fònne, belanget ; S)a nun Titius Diefes nia)t anfta) fommen laflèn mollen, noa) an nòu>i0en 9ìatut> ^ràffren ju Dtefer £)anblung emige €rmangelung juperfpùbren eingeràumet, fo murDe Marcella fto) jubemfetbigen mieDer jufàgen unb be*ebelicben Acìus abjumatten, befa)ieben, befonDet* tf>r Sftann ftct> einer vifitationi medica? untctmorffen, uni) einen favorable fo)etnen* ben $5eria)t Porge&eigef, melct)et ^fJic^t»m^§ig bejeiget Da* Titius an feinen partibus genitalibus got feinen franger* babe, fonDern Piehnebt in nòtbiger conformatione externa unD ©ròffe, aua) Pollfommenet ©efunDbeit obne eintge ^fcbfibigung befunDen morben, Dabep noci) Titius bep feinem ©emiffenbejafjet, mieer oia)t nur ailein infemem^be* tette, fonDern aua) auffer Dem Pielmablige ftimulos carnales unD ere- ^ìionem membri empfunDen &abe unD noo) empflttbe, auct) ju unter* fc&ieDenen mablen pollutiones nocìurnas perfpu^ret, De* megener eùu* ger Unrùo)tigfeit befa)u(Diget ni merDen, abndebnen gefua)et; 9}ad> lem nun bingegen Marcelle nia)t nur beflSnDig bep ibrererftern $fn* flage bebartct, fonDern aua) nacb umflàttblia) referiret, mie Titius naa) iPieDerboltem QSerfua) De* ebelia)en^epfct)faff*mematéetma* effecìui- ren, fonDern nacb 2flùnDiger Macerirung gruo)t'Unb $rafft~ log abfle* $en mùfien. Titius frmgegen mieDer Marcellamporgiebt, miepielmal)! er gan^PoUfommen Derfelben bepgemoljnet, fo fucbet jene DaDurct) ibre ^lage su recbtfertigen, menn fte eineétbeil*referiret, mieebemabten Ti- tius ibr ein anmanDeinDe* vitium natura* gefldnDig gemefen, anDern* fbeil* mie fte ftcb f^bfl mit tyrem $eib einer Vifitation ju óberlaffen de- ckriret um bep befunDener illaefa virginitate ibre* SDtanne* €ntfd)uf« bigungen abjuleynen unD jupernidyten : ©leicbmie nun biefe £rflc%nng §u Deflo gemifferer Sntfa)eiDungDie(è*gtegenmàrfigen Cafus Piele* con- tribuiren mùrDe, aucb Derfelbigen ^rftillwig aUerDing* nòtbig mctre>fo fua)et Doa) Marcella an @eiten De* Tini einen mebreren unD gemiffertt SBemeig feine* porgegebenen ^ermògen* in efyelic^n £$epfa)laff, be* f&nDer* Da ftct) Titius einer anDermeitigen oDet mieDetboften SSeficbet» gung entjieben milt; De*megen fte pon unferm Collegio tiber 4» t>e*> gelegte gragen bele&tet ju merDen, Petlanget, mela)e naa)Dem fie »ou un* 4M )i3( NV un* collegialiter tibetfeget ftnb/ onbep folgenbet maffen beanflbotfet merDen. 0 Db nidjt Impotentia tinte Alemanne* ad coftindhi» per ocularem infpeftionem benen SHedjtennatfybettóe'*: fenwerben muffe l ©o ifl biefe* naa) ^5eppffta)tung aflet Cafuìften in foro medico* bey biefentgaU aHerDing* gebràucblicb unDnòtbig, Dag manjupòrberflaudj naa) geftbebener genugfamen 56efta)tigung, unD aUer ùbrigen Dabin jtelen* ben Unterfua)ung, au*Der angemercften 5Befa)affenbett Dererpartium genitaiium nrtbeilen ferneA ob ein Sftann ad coéundum impotens fepe* unD moberaUengall*Diefe impotentia rubren mòges ©mtemabt-in Ét> maugelung Diefe* fcrutinìi, fo ferne e* PieHeia)t nia)t pollfommen Per* ria)tet mirD, fta)òfter*Diej,enigenUrfaa)enentjie^en, Dura)Deren€rf^nt* nig bi*meilen eine naturalis impotentia Duro) jeitige unD nu^iu)e#ùlff** SJttittel fónte curiretmerDen, vid. Paul. Zacchias Qu.med.leg.lib. s.tiu- M.qv.3. n f. 2. Zittmannus Med, Crit. Cent. $* Caf. si* Lentilius Mifcell* Med. Prati, Tonr I.p.jgé. Mifcell. A&. Nat. Cur. Dee, I. an. 8- obf 94* Valentini NouelleMed, Legai, Caf, w. p. 249. Bohnius de officio med. dupl. Pan. 2. e. 4. Jub tit* ad marginerà infpettione mediante deponitur de homine vivo; honeflatisac verecundia? femper ratio haheatur: quo loco plura teftimonia allegantur. UnD gleio)mie jumetlen einicj^ aufferliebe uuD fta)tbeU>re $ennjeto)en unD Urfao)en, Die impotentiam virilemoffenbar maeben, fo iflum fopielmcbr nòfbig urgòrDetunaDet ^Sabrbeit unD eine* gegrónbeten Urrbeif*, jur Slblebnung alle* 3JSgPer* ftónDniffè* unD sur (EtfinDung einer beilfamen elie 25epmobmmg fjinbern fónte, jubefinben, auc&an «)r arnioo) illaefa virginitas ju erfennen fep. 2) Db nk^t falva honeftate, wieber berajeiaVn e&emann, WU Medicis unb Chirurgis ein folcfce* Examen \J0r* Suneljmen, unb jrcor baty'n, £>b et4 auo) Erecìionem penis prxftiren temei Slua) biefe grage fan nicbt anDer* al* fa)(ea)terbtng*be;abet merDen, in* bem e*fomplbercJBernunfft, al* aua) Der ^iUigfeitunDSXecbtengemàg,, bag man bura) bergleia)en Unterfua)ungfomo(Die^acbefelbflmgemiflis €rfabrung gebraa)t, al* aua) Derfelben mabre Urfaa)en gefunDen, unD nacb Der S5efa)affenbeit entmefcer ein nòtbiger @a)lug gefaffef, ober ein beilfamer IKatb ertbeilet merbe : unD DieÉe* laufft in fola)en UmftónDeti unD 2lbfta)ten um fo Pieliwmgerit>iDerDie Crbarfeit, al* tergìcia>enex- amen mc&t nur Titio unD Marcella; nutjlicb, fonDern aua) juPòrDerfl jur (Entfa)eibiwg atter Controverfien abfolut nòtbigifl, mela)e*Dabero «rn fo ;pieimenigertt>ieber Die regulas decori & honefti peccìret, inbettt ein foto) examen gan§ befbnber* unD mit afler pnecaution angejleHet mirb. 3) 8(uf wa* 9ftt unb 2Beife ein fddjeé Tentamen vorju- ue&men fet)/ bafj ereaio carnis aufiubrtncjen ? bienlia) fepnmirD,miebenfètben unter anbern EtmiiHerusrecommeri' dirtunD fio) Dabep auf ein exemplum beruffet,foùiiW//tt#. AB. Nat. Cur. Dee. L an. 6.7.4^.179. julefen, fottntó&e baffelbe experimen- tum aua) in biefem cafu ^ir ^efòrberung Der ^tobe|ttconciliirenfDerlanget4) Marcella belefcret gU fé$», Wie unb VJOU wtè fftr q>erfonen mànnfidjen ober weiMidjen ©e* fcbled)t$ bieS5efìc#t3uncj bt* Tìtii torjunefonen: in* fonberfceit aber auf wa* far SCrt unb SBeifegu explo- rireU/ baf$ femen eiacuiiretwerbe? 2fuf mefa)e $roge,mirPorfaufFtg bep ber ttorijergebettbengtage unbSuuV mort,einige $aa)tia)tettbeitet; Snfonberbeirifl bttbepjubemercfen,ba6 biefe S5e^btigmtg amfuglic^fien Durc& perppcbtete Medicos ni perno)* ten, mela)e aua) al* beglaubtegeugen bep Diefer Porgenotnmenen Unter* fua)ung ju gebraua)en finD. 2lucf) mtìrDe in biefem §afl nia)tunDtenlta) fepn, menn Titius jur SSefèrDerung Diefer ^robe,fo ferneer eintge im- becillitatem an fio) Perfpùrete, ein adminiculum nerutnum & lem- ter diuretìcum,nao) €tfortfetung feine* Stoturell* gebrauebete: Jltt* totemetten aber pom geDaa)ten Titio unb feiner natùrlia)en ^efebaffen* beit garfeine 9taa)iia)t ertbeiletmorben, fofan man aua) fané fpecial* lere £rf là tung ertbeilen, mie Diefer a&us mòo)te befòrDert merDen : tn* Deflen mag aua) bep biefem cafu nia)t uneròffnet bleiben, mie allerbing* nòtbig mare, genauer ju inquiriren, ob Dergleia)en (s*a)maa)beit unb Unpermògen, fo ferne Diefelbe bep ben Titio ermeiglia) gemaa)et, nia)t »on einigen naturiteli ttrfaa)en berróbre, mela)e al*Denn, menn fonti Titius nacb feinen tìbrigen acìionibus moralibusunb vìtahbusgefunb unD munter fio) beftnDet^ aucb noa)am2lltervigoreusunDnid)tfe^r entfràfftet, Dura) Di«nlia)e Mirtei unD gettila)* fuiffe fòntecunretmer* ben* UbrfunDlicb baben mir Diefe* unferin Ratione, Experientia & Authoritate medica gegrfinbete* Urtbetl au*ferttgen, aucb mtt unferm gemòbnlicben Facultàt*>©iegel beftótigen moHen. #alle d. 30. Juln. Anno. 1711. Re- Refponfum Facultatis Juridica Halenfis: 5f$* un* biefelbe eine fpeciem facìi nebfl 33eplagen fub A. B. C. D- ** unD emigen 9fca)t**$ragen jugefenDet, unD unfertea)tlicbe*23eDeu« rfen u)r baruber nLertbeilen gebeten. S)emnaa) eracbten mir Ord. k. naa) Deren ^erlef* unD €rmegung in SKec&ten gegrimDet unD ju er* fennnen ju fepn. $at Diefelbe tm i7ten 3al>re ibre* Silter* fta) mtt Titio per* pflic&tet. SMemeil aber Die anDertbalb 3ayr uber, Da fte mit Demfelben im€^eflanDgelebet,ernia)teinrein|ige*mabl, ù)rem SBorgeben naa) Da* debitum conjugale praeftiret, unD fte ber-g&n$(ià)en 3Jtànungifi, Dag ftefagter Titius ju fola)em 9iBercf ganfc untua)tig fep, al* bat Diefelbe tepm Dbet* Confiftorio De*balb $lage er^oben, nta)t* Deflomemger aber, metl Titius Diefe ìmputirte impotentiam feinegmcgc*an fio) font' meniafienmoUen, unDbepangeflellter^5efta)tigung, mie au* Dem fub A. bepgefugten Atteftato Medico ju erfeben, fein Sftatur-Sftangel an De* tten partibus genitalibus befunDen morben, Den 2Jbfo)eiD erbalten, Dag fte PorfommenDen UmflànDen naa) fa)ulDtg fep, fta) ju Titio al* ibrem €l>emann, fo fort ju begeben, unD Demfelbeu ebelia) bepjumo&nen. fiat biefelbe jmar fola)em SlbfcMb fo fort gebùbrenDe Parinoti geleifìet, unt) fio) binmieDerum ju ibrem Sfanne begeben, nacb Dem aber Diefer aua) Diefe* mabl praeftanda ju prsftiren fta) unpermògenD befunDen, unt) fie fo mobl al* fta) felbfl mebrmal* etlia)e ^timDen lang Pergeblià) gemar* ieti, fo ifl fte pon neuen $lage ju erbeben, unD naa) ju erfantem SBe* ipetg ad ocularem infpecìionem novam ju produciren bemogenmor* Den, mobep fte ober JttgleiO)/ Dag erecìio carnis & ejaculatio feminis mit unterfucfcer, unD nio)t alleiti auf Die àuf}ertia)eintegritatem partium genitaiium gefeben merDen muffe, erinneri b«t. m ©iemeil ober1)oa)ge' Dacbte*Ober»Confiftorium Dergleic^en explorationem prò impudica $u bcviten/ unb Dabero Diefelbe ju peranfaffeu 23eDencfen jutragen fc&ei* net, al* miU Diefelbe er#lt$ beria)tet fepn* Ob ni(f)timpotentia coeundi eineS ©)emanm$ per ocu- larem infpeaionem t>m 9tedjtw nati) benrtefèn xvctbtn muffe? Db ^g§ C v? ) US? Ob nun mot>l i) auffer aUen-gmeifel jufleDen, Dag òjffcr* Da*UttPet> rnògen eine* datine* au* mnerlia)en llrfadjen, mel<$e fein objecìum fenfus fepn fònnen, entfleben fònne, tnmaffen Die ^atur^ùnDigerunD Medici Dura) Die Experientz gnugfam Dargetban, Dag èjfter* \1k (Scbmacbbcit Der Sfterpen, Der 9ftangel Der Seben*-@eifler, DieaHjumaf* ferige 33efa)affenbeit De* Liquorìs feminalis unD anbere Detgleia)en Urfaa)en coneurriren. 5&ep meldjen UmjlctnDen an Den aufferlia)en partibus genitalibus fein 9ftangel erfa)emen, unD mitbin Die infpecìio ocularis pergeblio) fepn murDe. «£)iernda)jl jum 2) tie infpecìio m fio) felbji ein medium probandi failaciflìmum fepn fan, meil @a)am* tyafftigfeit Surcbt uno anDere Dergleta)en AfFecìen gar leta)f PerbinDern mòa)ten, Dag ein gbemann, menn er aua) imóbrigenmeD^rinnerlta)noa) àufferlicb attira ^angelan fta) Sfitte, bepanem fola)en Acìu feine poten- tiam ju legìtimiren nicbt fà\)ÌQ mdre. <2£ie Dietro Der berùfymte Paul- lini unD anDere Medici fola)e <£rempel anjufùbren miffen, Dag emige, melcbe fonfl in thoro ibre bravour gnugfam ermiefen, Dennoa) menu fte in acìu illicito verfiret, au* @a)am unb gura)t Da* SSBercf nia)t pollbringen fònnen. SDaber e* Dennfafl Da* 2infebengeminnenutòa)^, al* ob Die impotentiam viri ju bemetfen/ Die infpecìio corporis por ein jutònglio) TOtcl nia)t ju aa)ten fep. £)ennoa) aber, unD Diemeil (1 au* Der gefunoen cjBernunfft befant ifl, Dag aua) Die innerlia)e 23e- fcbajfenbeit, fo fern Diefelbe einen àufTerlta)en Effecì producìret, ein ob- jecìum fenfus fepe, unD menigflen* ex effecìu gefeben merDen fònne. UnD aber Die ^rfabrung lebret, Dag Die innerlia)e habiliws ad venerem aua) dufferlta) bep gemiffen Den Medicis am beflen befantenUmfldnDen per erecìionem carnis & evibrationem feminis fta) beroor tbun mùp» fé. SDabet Denn, mann in bepDen (Stucfen Dergleia)en Effecìus auf feine 2lrt unD 2u3eiTe ju erbalten, nicbt obne (SrunDgefa)loffen mirD,Dag fola)e inneclta)e Capacità* t Dem fubjecìo ermangele. $ietnàa)fl jum 2) Dee Don Pauilini angefiìbrte Cafus an fio) felbji inter rariores JU jet)* Jen, unD obn Smeifel nur in fubjecìis admodum tìmidìs (unter mei* a)e ob aua) Titius ju jeblen fep, Porber ju exploriren fepn mùrDe) ftcb begeben mòa)te. 3m ubrigen aber 3) DiefKea)t*^ebrer, Dag aua) Die impotentia virilis per infpecìionem ocularem juexplorien fep, einmu* tytg DaPor fyalfen. € Mafc. «S6 )>8( 9» Mafc. de "probat. voi. i. conci. 817. Beuft. de matr. P. 3. e. 14. p.120. Stryk de Jure fenf dilT 1. cap. 1. n. 54. $$. 511* \)a\ten mir Dapor, Dag aua) infpecìione oculari Die impotentia aHenfaD* bemiefen, unD menn fta) einiger SDlangel beftnben folte, Mar- cella ad juramentum fuppletorium admittiret merDen muffe. 2luf Die anbere grage; Db nidjt faive honeflate ttrteber einen fo genanten Or1)& mann VMt Medicis unb Chirurgis ein fOld)e$ Exa- men wrjuneljmen, unb gwar bafcin, ob er auo) ere- éìionem penis preftiteufònneJ Db fa)on bk infpecìio pudendorum fa)on i^rem 9lal)men naa), et* ma* ungejiemenDe* in fta) ju faffen, unD Der naturiia)en©cbctmbafftig* feit ju mieDer ju fepn fa)einet, unD Dannenbero Der&àpfer Juftinianus elbfl Die infpecìionem pudendorum ad explorandam mafculorupi pubertatem a veteribus adhibitam abgefa)affet millw mtE, quia id mdignum exiftimat caftitate fuorum temporum. pr. tit. quib. mod. tut.fin. ©ennod) aber unD Diemeil naturalia; an fio) prò turpibus nia)t ju acf * ten, menn fte ni<$t auf eine Petbotbene 2lrt, oDer anDern jumélergernif* gebraua)t merDen. UnD aber au* fola)em principio aua) Die infpecìio & exploratio partium occultarum & tentata erecìio penis, ebeti fo menig an fta) fdjànDlia) ifl, meil fonfl aua) nia)t einmabl ein Medi- cus bep einen ^atienten falva honeftate Dergleio)«i $b?ife in 5lugen* fa)ein nebmen f ònnte. 3n gegenmàrtigem gali aber unD Da fola)e ocu- laris infpecìio nia)t an$ einer unorDentlia)en SBegierbe unD ^Bollufl, fonDern ex ftudio veritatem explorandi angeflellet mirD, Diefelbe um fé Piel meniger/ prò inhonefta erbalten merDen fan, jeme|)t aua) alle* Sfergernig Dabep permieDen, unD Diefelbe remotis arbitris unD inprae- fentia paucorum artis peritorum Porgenommen merDen mirb. £nDlia) aber Diefelbe,. menn nia)t aua) jugleia) auf erecìionem penis mit gefeben merben folte, abermal pergeblicb fepn mùrDe. 2lfé fmb IPir ber ^einung, Dag Dergleio)en infpecìio, menn ano) potentia eri- gen- gendì membrum exploriref merDen ftmg prò inhonefta niefe Jtl ao)» un fep. Slufbte Dritte grage, Sfof tuaé 2(rt unb SBeife foldje* tentamen wrjutte&men, bag ereaio carnis aufjubtìnaen 2 Nrtbeilen mir jur rea)tlio)en Sfntmort Ob mobl fonfl in anDem gàRen Da Die infpecìio ventris erfoDert mirD, Die Jura Die 2lxt unD 9lBeife mie fola)e infpecìio anjufleflen, forgfàltigporfa)reiben. L. I. §. io. ff, de ventr. infp. £)ennoa) aber unb Diemeil Dergleidjen folennitàten meDer beute ju^a* gè gemòbnlia), noa) auf gegenmàrtigen Cafum ju applicìren ftnD, aua) aHbier obne Dem nia)t Die grage Pon gemiffen Solennitaten, fonDern de mediis erecìionem penis procurandi Die grage ifl, mela)e me- dia nio)t Die Jura, fonDern Die Medicin an Die $anD geben mug, mie benn aua) in Dem Refponfo Medico bieju allbereit einige 5faleitung gegeben morDen : 511* ftnD mir Der SDleinung, Dag befagtem Refponfo medico, unb infonDerbeit Demjenigen, ma* in Dem Dafelbfl allegìrten Acìis natura? curioforum Dee. i. anno 6-7. obf. 179. POtgefo)lagett mirD, in ge#mmàrtigem gaU~ nac&jugeljen, unD bep Der infpecìion Dar* na$ ju procediren fep. 2(ufDi*Pietbte grage: SBie unb v>on wa$ wr 9>etfofmen SRdnnlia) ober SBeib* Hdjen ©efa)ledjt$ biefe gSeftcfctiguna, wrgunefcmen/ unb auf wa$ fùc &vt unb SBetfe Titius ju explori- ren; bàfj femen ejaculiret XQttbtl £raa)ten mir por 9vea)t. Db mobl fonfl bep $5efta)tigung be* VBeibl. ©efcblecbt* nia)t nur gefc&mobrne <2Bei> Cutter, fonDern aua) in gemif* fen gàllen, unD menn ibnen eine genugfame(2Biffenfcbafftnia)t jujutrau* en iji, erfabtene Medici unDChirurgi, unD mit&in Scute bepberl. @e* j$lec&t* adhibiret ju merDen pfiegen. Pacian. de prob. P. 2. e. 2. n. 33. Stryk de jur. fenf. Diffi, c.2. J.39. € 2 #feti» i&iernedjfl aua) e* fa)einen mògte, Dag in praefentia fcemina Der per* langte eftecì Deflo leia)ter ju f>offcn. £)emnaa) aber unD Diemeil eine*tbeil*DieUrfaa)marumininfpe- cìione foeminarum nia)t aliejeit Die SlBebe^ùtter ailein adhìbiretmer* Den fònnen, bep $5efta)ttgung Derer^anne*^erfonen cefiìret, immaf* fen jmar fold)e grauen* obne 35epratb Derer Medicorum garleia)tfeb' ìen, Die Medici aber aua) o&ne Sutbuung Der graucn*^erfonen de impotentia viri urtbeilen fònnen, juDem aua) mit Der verecundia fexus fequioris e* nio)t ùberein fommen mùrDe, menn man Demfelben fola)e in- fpecììonem & explorationem ju Derrio)ten anmutben folte. (EnDlia) aua) ofynDem-Die Medici am bejien miffen, mie nia)t nur erecìio penis,. fonDern aua) ejaculatio feminis ju erbalten fepv £goju aua) in Dem Refp. medico abecmabl* etnige Slnlettunggegeben morDen. 511* ftnD mir Der SDfeinung, Dag einige erfabrne Medici unD Chi- rurgi fola)e infpecìionem ju Derric&ten, unD Dabep abermal* Da*jenige, ma* ifynen in Dem refp. medico an Die $anD gegeben mirD, unD ma* fonfl Den prìncipiis medicina nao), mfola)engàaenjutbun fepn mèo)* teAgenau ju beobaa)ten, unD mie fte alleUmjìànDe befunDen, pfuc&tmàf? flgen SSericfct abjufiatten yaben.. SBv9v.$B.- Epicrifis in Tmum Cafum, REbus fie ftantibws nondum abfòlutar Impotentia naturalis in hoc cafii decerni po^ teft, ai folidiores rationes mariti frigiditatem teftentur : organa enim genita- lia, qua integra» funt Se ad acìum cohabitationis quadantenus capacia, languore quo- dam, undecunque provocato, laborant, qui exploratis reliquis circumftantiis forte cor- tigi & in naturale; robur, quod generationis adui convenit, converti poteft: etenim fi forte, maritus adhuc annis vegetis £>&tnd* Pars IL cap. 4. feti. 18', CASUS II. INFRIICTUOSA SEMINIS CQM> MVNICATIO IN GRAVIDA, f^ nabmentf Titius fta) unterfan* 4 gen, mit einer leia)tfertigen èirnen unD 6ffentlia)en proftibulo' ^ (n>ela)e Domerò mit einem anDern ju t&un gebabt, Don il>m gè* febroàngert n>orbenA unD tempore concubitus nia)t lànger Denn i8» <2Boa)en annoa) ju geyen gebabt, Darauf 2. $inDer frifa) unD gefunD jut <2Belt gebobren,) fio) fteifc&licS) t>ermifa)et, alfo unD Dergeflalt, Dag fte bepDe Die $yat nia)t leugnen ; Diefer Titius aua) nia)t abrebig, Dag er Den femen mitiyr Dermifa)et. 5Bann nun aber Die£erren ICti einfu'm* mig Dafùr b^lten,- Dag Derjenige qui aliqua caufa impeditus,- femen non immiferit confequenter neque delicfwm confummauerit, mit Der ordinairen ©trafe ju berfa)onen; einige DererJjerreu Medi- corum Dargegen aua) Diefe ?91einung baben, bag bep einem fa)n>angern QBeibe oDer £)irnen, roegen Derfcblofiéner Sflutter, befonDer* menn fte tiia)t tónger Denn 18. SEBoc&en mef)r ju gefyen, feine immixturfeminis £ 3 IWfot <§g ) 22 ( §& met>t gefe&efce; noa) fefbige mebr imprcegniret n>erDen tòme ; mitbin io) ex rationibus medicis & phyficis Diefer quaeftion, permixtion unb praegnation baloer etwai genauer informiret fepn mògte; ài* er* oebet an €m. Magnifìcenz, #oa)»£Delgeborne, £oc&erfabrne unD ^oa)gelabrte petti mein Dìenfìge&orfameS SBitten, mt$ Diefer quae- ftion cum rationibus dubitandi & decidenti, phyficis & medicis, grunDl. ju belebren. Uberbringer DiefeS, ifl beordert prò ftudio & labore naa) befa)el>ener Sinjeige in alien 2Kid)tigi?eit ju maa)en; i$ abe« be^arre sor &oa)geneigte unD fa)leunig,e SEBillfa&runa, aderfeit* F. Dm 4ten Januar. VJÌZ. CAJUS. > Refponfum Facultatis Medica? Halenfis. CAjus fyat in einem an unfere Facultàt fiberfa)icften ©c^reiben refe- riret, i»ie Titius ein <£l)emann mit einer gemeinen £ure einen t>oH* fommenenlBepfcblaffgepflogen/iDelcbenaajig. SÉBoc&en 2, frtfcbeunD gefunDe $inDer gebol>rcu; Da nun Cajus ex fententia JCtorum, quod qui aliqua caufa impeditus femen non immifcuit, neque delicìum confummavit, cum ordinaria poena non fit advertendus & puni- endus, unb bingegen ex aflerto Medicorum, quod poft medium geftationis tempus ob uteri occlufionem nulla feminis commixtio fuccedat, in einigen Stwiffel gofe&et ifl, fo fjat felbiger uber folo)en Urn* flanb Don unfern Collegio einige Information erforDert. ^bfonberlicfc Diefe grage ju ertòuternoorgelegt. Db btt) einem 2Beù)e raetdje fcfoon eine faitge 3eft gravida ifl, nod) cum fru&u unb mit einer jur conception eDer notl)tg nocbfrdfftigfepl unD ob WObl unter Denen Medicis Forenfibus aué Der obfervatione Hip- po- SB8 ) 23 ( » pocratìs Don De* Superfoetatione Ptel rebenSMlb difairirttt* ifl, ffc fàlt Doa) ein fola)er Cafus nia)t nur feltenfcor, fonDern e* fan aua> Die materie de Superfoetatione auf DeéTitìi Cafum nia)t appliciret roerDen: 3a ob mobl De* Hippocratis ^einung DonDer^erfcblieffung Der Cutter naa) gefa)ebener Conception nicbt afljuncbtig ifl/ Da aua) naa) fola)er erflern Conception nia)t aHein bigroeilen Superfaetatio- nes erfolget, fonDern aua) bep Dielen gravidis naa) folcber Conception ein unD melnnnablen Die Menfes continuiren, fo fònnen Doc^felcpe urn* ftò nDe Der ^aupt Quoeftion nia)té prejudiciren, wie Diefe* an unter* fa)ÌeDenen Drten Drelincurtius, Harvxus, Schwamerdamius, Reg- nerus de Grseff in tratfatibus de Foetu, de Generatione, de or- ganis Mulierum &c. &c. an unD an*gefùbrt: Da nui) Die Super- foetatio nia)t fo gemein gemaa)t merDen fan, fonDern al* ein feltener Cafus anjufeben, Da aua) 2) naa) einer einmabligen Conception e* Der DrDnungDer' $?atur gemag ifl, nia)t mit einer neuen unDfpatern Con- ceptio Die erfle juturbiren. 2) £>a oua) fo Dielmabl obne atte gruajt naa) gefa)e^ener Conception Da* fperma bep €^eleutcn communi- ciret ttMrb. 4\ &)n ferner Die gemelli an Der maturiate corporis et» anDer gfeia) ftnD; ©a bep obig geDaa)ter ^Betbeé ^erfobn fcbon u* ber Die £elffte Die bepDen .^inDer getragen rcorDen. 6) ©a Diefe beeDe ^inDerfrifa) gefunD unD ratione temporiseinanDer nia)t ungleia) $*• roefen. 7) S>a gegen Der «&eljfte Der imprsegnation unD naa) fola)et geit Der uterus gemobnlia) etroa* genauer uerfcbloffen roirb 8) Da um fo Piet weniger bep einer gravida, gemelli fo)on ex prima conce- ptione t>orl)cmDen, tbetl* eine Superfoetatio 9) tl)eil* in folgenben gei> ten eine frucìuofa feminis communicatio fan praefumiret oDer er* weiglia) gemaci merDen : io) mei! obnebem Die Sftatur bep einer fcbon tòngft mit gemellis impregnata ibre genugfame occupation \)tt Diefe* unfer in Ratione & Obfervatione Phyfica Anatomica unD Medica gegrùnbete* Urtbeil mit unferm Fa- cukat*^iegel bel ràfftiaet unD au*gefertiget. £alle_ Den 16. Januarii Anno 1721» Epìcrifìs in Cafum Jldum, *J^"Egotium generationis eft Myfterium in natura: tantum vero Uquet, quod cum xN temine Patris comminìcetur caufà illa, quae corpus ftruit, & illa caufà eft imma- teriales & rationalis. Principalisfìme 'in hoc proceffu divina concurrit diretti© Se po« teilas, alias talis communicatio fieri haud poffet: equidem ex variis argumentis adfè- verare poffem, quod non cum qualibet (eminis emisfione, illa ipiritualis cauia pro- pagetur, led roifler Cafus berict>tet/ unD «bet; Denfelbett em gearùnDeretf @5utac&« ten etforDert roorDen : §kitym ttrit aber Dré eingelauffenen^SrieffeCol- legialiter communiciret unDDarùbet deliberiret fccìben, fewurDe fcot* un* angemerefet,Da§ eine junge <2B3ifttb Don 27%(fyTm/are$ auf$ neuemitet* net jungen unD gejunDen ^Jerfon mieDer wteljliget, emetto gkic&fH# fcjroanger kfunDen fcaben fon, unD in frlc&er ©$»anaerfc|ajp bis ù* ber Die pelate etDentlic& be^arret,bigatti i.Sfto&embet neftmlic^am^jl 2IUerbeiltqen Diefelbe in einen fjeftigen ©d)recfen gerat^rV/unDfogleicfr im SKùcfenEenDenunD <&tywébetUntexkibe4Q\)tiQetobl)n\i$tié$mets fce» empfunDeu &abe* tipeJcM bi$ Datyn &ejtónDigjUnge&alfen,atóams. e 9*ot>embr. biefelbe mit ameper ©òfynlein ©eburt enfbunben morDen ; Da nu Diefe ©eburt in gmeifel millgejogen merDen, ob auc(j einige erljebiid)* unD gemifle 23emet$tj)ttmér erbeUen mòc&ten, Dab«*> manfolc&egebofjr' ne $inDer m Den periodum feptimeftris partus btingen, unDDiefe^fye* Seute megen Dea befa)ulDigten frù^eitigunDunerlaubten§5e9fa>lafe^i)ei> tljeiDigen unD fa)utjen f ènnte, fo Ijaben mir jmar meiter bcmercf et Dag i) fcie gebobrnen fenDer febr fa)maa), sàrtlia) unD fletti gemefen, mela)e$ terDing* Dor eine frùfjjeitige ©eburt ju erfennen fep : 2) Dag btnDiefen £inDern fleine veftigia unguium foQen beftnDlia) gemefen fepn: 3) Dag He «£>aat Derfelben aufierft jart gemefen, Dergejtaliy Dag man felbige leidyt fjabe Derlefctnfònnen: 4) aua) fontanella fo grog unD offen geme* fen, Dag man Jeia)t Darunter Die SSemegung De* (Smirne* ma^rne^men èònnen; 5) Dag alle futura cranii fe\)x mercf(ia) Don einanDergeftanDen: 6)Da§ Die £inDer nia)f einmafjlfd&repen fònnen, fonDern nur einen f (einen S£(jon Don fta) (>òren laffen: £)af>ero, mann aua) noa) einige folgenDer indiciorum an Denen qu^ftionirten jftnDem maf)rjune[>men, Dag Die ginger an ^ànDen unD gùfien unDoJlfommen,Dagcraniumgan|meia), bie ùbrigen $noa)en am Zeib laxa unD imperfette connexa, gemefen, fcie $tnDer nic&t mo&l&aben faugen unD fa)lucfen fònnen, Derèeibinfon* £) 2 Der^eit <§g ) *s ( §g> Detljeit fef)r jart unD fajt tur#fta)tig gefa)ienen, ber ^aflDarm mieDep feine gcbòrigeSlrteròffnet gemefen, Die ^inDer megen grofler Unoollfom' menbeit anfànglia) feine gemòl>nlia)e excretiones gebabt, aua) biét>ero mit meljrerer éorg unD gàrtlic&feit, al* fonjlbep3ttnQmgenjugefa)ebeu pflegr, b^en gemartet merDen muffai, k. fo fònnen mir in DiefemgaU mobl Darinnen beppffia)ten, Dag Der partus Diefer ^inDer legitimus unD intra fextum & feptimum Menfem naturalis unD honeftus fep : unD fan bep Diefer ©eburt aua) nia)rgeleugnet merDen, ma* naa) Dieler Me- dicorum S^gnig, infonDerbeit De* Spigelii in Epi/l. de incerto tempore Partus UnD Roder, à Caftro de Nat. Mul. Lib, 3. e. 14. SBemeig, obfer- viref morDen, Dag ein ^nà^leingef$minDerin^utter^ibgebilDefmirD> unD folgenD*e^enDer einrgefirmitatem corporisauo)bepfeinerjtufjjer* rigen ©eburt baben fònne; mie e* Dann an unferfa)iebenen 23emeigtbùV mern nia)t fel)let, mela)e fo gar Partum femeftrem prò vitali unD legi- timo aa)Éen. conf. Rejes Camp. Elyf qu.pcr. n.s* 6, Valentini Corp. Jur. Mtd. leg^ff. Part. L Seti. I. Caf. 26. feq. p. 2eir an Diefen gemellis fta) ereignetunDbcmiefènljaben, fold^en $inDern Die legìtimitatem nic&tab* fprea)en, inbeffen aber ofme einige 2lu*na^me bebaupten fònnen, Dag Diefer partus praematurus unD Dura) Den <6a)recfenubereilerfep, mela)c$ unfer in Hiftoria Naturali, Ratione unD obfervatione gegrùnDete^ decifum, mir mit unferer Facultàf 3nftegel au*fertigen unD beftàfftte gen moKen. £M? ben 7.3anuaril An. 1724. EVI- m ) v ( t« Epicrifis in Cafum Uh QUanti valoris fit Terror ad Abortum Se prxmaturum Partum provocanrium, quo- tidiana comprobant exempla. Quo- maioribus difficultatibus & alrerationibuf Gemellorum geftatio & partus obnoxius eft, eo etiam facilius & efficacius animi pa-, thcmata in quocunque ftatu Gemello*, in utero adhuc occlufòs, alterare folent. Ge- melli vero legitimo partu exclafi, exlmiam differentiam à monotoco obtelìanturr fiquidem non modo corpore teneriorcs, fèd Se viribus imbecilliores exiftunt, ut pro- pterea plures gemellorum premature e vivis discedant, quam inter vivos din durent: hinc etiam non raro gemelli tardius ad aliquale corporis robur perveniunt, Icd & re- liquis ad intemorum Se externorum fènfùum complementum pertinentibus requifìtis dìffieiHus & ferius inftruuntur; plus vero in attributi! corporis ftatwm & vitxcecono* raiam eoncernentibus- aliquamdiu languelcuntr Communiter itaque gemelli, legiti- mo partir nati, corpore fuo imperfecìiores comparent, qui tamen, quoniam gemelli fìint prò perfecìis declarari mercntur : neque quidem necetTe eft, ut per fé gemelli prematuro excludantur partu, fàd potius evenit, ni aliae contraria caufa intervcnerint, »t aliquo termino paulo diutius ipfi gefìentur, adeoque temporis ratione fuppleaiur, 4juod quoad alios* quosdam refpecìus Se requifita deficit: hinc gemelli, premature nati,, eo evidentiora precipitati fili partus figna obteftari debent; qu* ipfa etiam haud indaga tu & cognitu dirficilia exiftunt; interim teneri tudo corporis Se debilis flamor etiam gemellis, naturali Se legitima partu exclufis, fàepe familiaris exiftit: Initians putredo funiculi umbilicalis in cafri praefènti, teftatur quidem praematuram (ècundinarum avulfionem praegreffo terrore caufàtam, quod fignum vero non indiferi- ruinatim partum praematurum confirmat, fiquidem naturali partus tempore ob praeei* pitatam fccundinarum ab utero fcparationem ante legitimam feetus exclufionem, quan- do aliquamdiu Se feetus cum fècundlnis detinetur, funiculus umbilicalis aliqua fùper> Sciali putrilagine obduci Se alterari fòlet: Quod itaque in praelenti cafu prsematurus contigerit partus, ob alias in relatione hiftorica occurrentes caufas palam eft: an vero ille partus adeo eminenter prxmaturus fit, ex aliis etiam circumftantiis judicare con- veniet. Conf. Speneri Sffcte $&eol~ S&ebcncF. Part. II. cap 4. J»eft. 7 p. 170. DOr- cel)mlid) Dafj man, rro ti |tt>eiffelbapiipn ^aben7 £(>« Itfajowet wetDe. CASUS IV. CONCREMENTUM UTERINUM SALUTARITER EXPULSUM, ET FALSO PRO ABORTU HABITUM. D 3 Spe- <§§ )3°c m Species Fadti. 3«e $Xn 24.Safyren, (Temperamenti Phlegmatico San- guinei) cine ftriefjlànDerin, unD alfo lattee 9Ì atur,l)at infreni unberbeptatfyeten ©tante t>iele anomali'as menfium gebabt, jumeilen au$ etlidje 3Boc$en ja donati) lana, Fluore albo benigno faboritt, felbe ijr jefct feit einem r>alben 3at)r im €(>ejlanDe, tnDemfclben 1>aben ft<$ Die menfes gefyèriget maflen einv^eflcKct, t>a§ ficn>Ar>rent>cr fol^ er Qeit, Da fie menftruata gemefen, feine $tat))raaflungde gravidita- te ^aben lònnen, na<# Dtefem aber fo bleiben Diemen(esmDie6.9£o<$eR uni, e$ gefyet aber$utt)eilen rcàfrrenDen Diefen 6 <2Bodjen, ein liquor fe- rofus inftar ioturac carnium Don il>r, Dabep ifì ir)t hfìtext fef)r tìbel unD Uor ©peifen etfelfyafft (interdum acluales vomitus funt lubfecuti) bii fte&on or>ngefàr>r irgenDrso eine i6raunfc&n)eigird)e fogencmDfeSDtetf' QBuciì ju feben l;riegf,*>on Diefer aeniefict fie ein ^t€mU4> aro^ unìD t>icf fafì ■einet *£>atit) laitgeé ©turi, einpaat^ase l>ernac& befémmt fie gegen 2t* toenD um 7 M)t, na<& wgegangenen befttgen ©<§metfcen allet ©He* ì>et, infonDerbeit ira $opff unD EKùcfen, einen ftatefen anDertbalb ©tun* fcen n)À^tenDjen $tofr, motauff einebi^^itternac^tDaurenDeflattfe^pU •$e erfalget, Den Darauf folaenfcen^agbefìnDet fid)Die^3atienten jiemlic&, «m Dritten $ag abet pellet fu&Daégieber 2lbenD$ um 7. UfirttneDereui, unD tertjfi It ft<$ roie Det erfle paroxyfmus.Sgep fo benanDtem gufìanDefyaf «in 5lpotl)ecfer Der ^attentiti aUerVnDMixtureri aud), ic& rceigtùc&t et» gentlidj ané roaépor fpeciebusbejìe^enDe,^ul>erDerorDnet^)eiieéaber |ierna<$ flefc m$t beflcrt, fonDern Der paroxyfmus febrilis &ielmer>c ftàrefer toirD, foconfulirt Die ^attentili aHererjr einen Medicum pro- motum, Diefer nac&Demer fidj aller UmjtànDe genau et£unDiget,i>erorD' net il)t pulveres temperantes ex anatica portione Nitri dep. Ar. can. dupl. Oc. cancr..c. acido citr. fat- antim. diaph. &gr.ij. cinab. nat. praeparat. prò doli, tt>el$e$ ^ufoer fie verfus Paroxyfmum nel)* men foli, roctywnDer $\%e recommenditt er i\)x eindecoctumexlior- deo C. C. ralp. & Paùul. min. ju ttincfen, bep abnetjmenDer «£)ifce l)at fxe ewmatyl nebmen nruffen Eflènt Alexipharmac Stahiii cum anat. port. eff. feord. remixtam 40. gtt. die vacuo vero Eilènt. Carmi- nativam, (ad modum eflènt. amar. Hallenf.) Da$ gieber anticipirt prauf unD fommt tpol 4 ©tunDen frèmer, *\t fonfleH, weilnun bep fo benanD* <■ )y( Sfr benanDten Umltàuben f)o$f(nòrI)ig befunDen watD, bie prima? vias jtò evacuircn, Die ^atienrin aber Dura) au* feine *JM(Ien, ^ufoeroDet dèco* #umkxansnetjmenmoto, fowrorbnet DerMedicusfolgenbe*; Ree. MPill.Balfam.StahL Extr. Panch. Croll. ana gr. x. Solv. in aqua Card. ben. 3v. adde Tartari folut. % diagryd. gr.}. M. D. S. amguftn $age auf einmal ju nebmen, bicrnaa) \)ùtb\e fonfl iiemlia) fa)mer ju bemegenDe^Jatientin f. v. mol 18. fedes gebabt, unD ijfc u>r ungemein Piel ^^er @a)ietm abgegangen, bepnDet fta) Damaci porr Dem ^èrócfen im SDlagen fc^r erleia}tett,Dea SlbenDtf aber etmaS matf^Derr- Darauf anDern $age$ folgenDe Paroxyfmus fébriL fteflet pa) aua) mei* aelmDer, ale Der lettere eiu,grofl,#i|e unD £epf*é$merfcen ftnD nia)t fcalb fa fiartf, Den abermal foigenDen gufen $ag befmDet fte fta)mieDec mol, Da aber Der Paroxyfmus ff$ mieDer etnftellen foli, befómtht ftefyefc tm SK&£en-'@$merfcen, unD naa)Demibr fefyr Piel ©eblùtabgegange% «tfolget ein uermeinter Abortus, fo o*)ngefel)r ali ein .gùner €p grog gè* mefen fepn foH, man \)at eigentiia) nia)t* diftinétetf Dran obfèrvireti fònnen, fle^et ei alfo Daf)in, o& ei ein rea)tet foetus, oDet ni$tPielmef)C fine Mola gemefen, mel$e$ ratione Temparementi mo()l JU Petmu* t\)en ijl, fo balD DiefW t>on ibr gemefen, i|t Da$ gieber anSgeblieben, unD f)at fio) Die ^attentili tàglia) gebefiért Ob Ut) |& bewanbten Umffónben bkfà ein wal)rt)afftffleir abortus, unb ùb btt abortus burdj cbm erwfewe fo- lutionem Pili, cum tart. folut. &c. ober nid)t VrielttKfy; burri) Die ùbk Dia* ter 9>atfenten, unb ba$ barauf erfolgte fKfftige §teber wutfad&et fep 2 Refponfum Facultatis Medicae Haknns. 9fU£ bem an unfere Facultàf jùngfìen óberfenDeten Cafu baben mirerà "^ feben, melc&ergetfaft eine gran Temperamenti Phlegmatico^- Sangvinei pon 24.3a^ren por ifjrem ©jeftanD mitPielenllnorDnungen tórer SRouatfefyn ÌXemigutia, ;& fo aat ew gei* lang mit Dem w%n glug atten fta) Die Menfes orDentlia> eingefunDen; naa) einer Zcit abet I>aben fta) Diefe unter einer Permutbeten ©a)mangerfc!>afft perlofjren, rocla)e aua) bep 6. <2Boa)en au*geblie6en, inDefienaber ein Liquor fe- rofus mie gkifdj'^BafTer exlocis uterinis Pon t'br gegangen: naa> tem unter fola)*m UmftànDen Diefe efai]en,anmela)cmfteerfllia)Poneinem 2tpotl>ecfer mit Mixturen unD ^ttfpet curiret murDe, Da e*aber&ierauf pa) nia)t gebejfert, fpnDern Da* gieber fta) Derftórcfer, murDe ein Medi- cus promotus fcierùber confuliret, Der Dem $iebexmit ge&àrtgen prse- cipitantibus, digeftivis, diluentibus, abftergentibus alexiphar- macis uuD roborantibus begegnet, Dabep am guten $ag eine Laxation PcrorDnef au* MP. Stahl. Extr. Pandi. Croll. S3. gr. X.folv. in aqv. Card. ben. $v. add. l'art ibìut .ij. diagryd. gr. j. moraufDiefenftjiem» Ita) fdjme^r ju temegenDe ^attentfn, n>ela)e fonfl aua) Pon Dauer^affter Sftatur gemelen, 18. Sedes befommen, DaDura) fefcr Picljà^er<èa)leim abgefùbret morDen: naa) foicljer etfolgten evacuation befanDe fte fta) jmar tm SOJagen fefjr crfeia)fert, aber bcxnaù) etrpa* matt. 5£)annoa) mar Den folgenDen $ag Der paroxyfmus gelinDer ; an tfatt Deg nea)ft* folgaiDen Paroxyfmi (Da fie big Dat>in fta) jiemlia) moì>l befun* Den) befam fte einen mit DU'ìcf^cfwer&en Detfntìpjften 2lu*brua) De* ®eblùt* per uterum, mobep *in concrementum indiftincìum in Der ©rèfie eine* ^jùner <£pt!* \>on ibrgegangen: naa) mekbemSlb» gang Dafgiebcrnicljt nurafleinau* gcbliebtn, jbnDern fio) Die^atientin taglia) gebeflert : £ierùber ftnD au*geg*nmàrtigen befa)riebenen Cafu un- feren Collegio folgenDe jmep $xaaen ju fceautmorten ùbergeben mor* Den, melo)e mir nio)t ailein coMegialiter communiciret, fonDern aua) unanimi confenfu Dergcflalt decidiret : €rfllid) tb biefer Stbgang ein waljrtjAfFticier abortus rjunebmen gemefen, mela)e* Doa) 2) batte fepn fònnen, Da Die $3atientin fa)on uber 6. <2Boc&en gravida prciumiret morDen, mobe^ mit ju conciiìiren, ma* Die Au- dio- thores In ber hiftoria formatlonts foetus in utero fyerùbetUOt Sfa* mercfungen geben, Da nur futfclia) auf} Defi Mangeti 7%eatr.o Anatomi- co Lib. 2. Pan. 2. e. 3. tab. 79 M- *• 4* anjufù&ren cròmo einiger em- bryonum Pon 25. unD 40. &gen SJMDung gefà)iel)et,Daranman naa) t»er obfervatione Defi Bidioo afie* Deutlia) erfennen fònnen; 3) £)af ftcfc gieia)mof)t unfcr Der Permeinten ©a)mangerfa)ajft ein fola) unge- tPÒr)nìid)ec effhixus iiqvoris fèrofi & cruenti eingefunDen, meia)ec 1>ep einer orDentlta)en conceptione nia)t feta)t fepn fònnen oDerfoUen: 4) ^B«l Diefe ^Jerfon efjeDem mit allerlep fofdjen morbis uterinis be» ^afftet gemefen, mela)* einer mar>rbafften imprcgnation fèbr prejudi- ciren: f) S&eil Da* temperamentum bep Diefer gran ju falfis con- crementis unD feceflìonibus humorofìs uterinis fe^r difponiret ifl: 6) SBeil naa) erfolgter Slu*fm)rang Diefe* fpurii conceptus D*r3u* ftanD fta) tàglie^ gebeffert, mda)e* ben einem vero abortu unter obbe» tiannten UmfuinDtn, fo gefa)minD ma)t gefa)e|>en mògen. 7) 2Bei( bep Diefer ^erfon fo mol>l al* unter Der §be Pielma^lige alieni afflu- xusunD incongrua? feceflìones in&ad uterum Porgegangen, Die Den orDentlia)en ftatum conceptionis turbiret, unD ju folo)en falfis concrerionibus Urfao) geben: <2Borau* mir utxfjeilen babe mtìffen auggefftf)ret merDen, mofernenia)t Diefe ^atienfin me&tew unD gtòffetn #rancf&eiten mare untermorffen morDen: £>a nun abet in Diefen Cafu Da* gieber feinen fjefjFtigen Succefs gebabt, an> ben fo mol)l mit tnnerlia)en al* àufferfia)en commotionibns fpafticis cine nòtbige 2te*fól)rung Der febrilifa>n daterie gefua)et morDen, fo ifr Da* Sieber an fta) felbft al* Diejenige Urfao) mtt anjufe&en, meldje bep Diefer ©elegenljett Diefe* frefa)mertia)e ©emaa)* au*treiben (jeÉen, befonDer* Die primae regiones, al* Dieconflnia uteri mit Deróleia)e« motibus preparatoriis unD exeretoriis in Diefero cafu occupirer ma* € ren; m ) 34 e m ren : unb gleid)mie Die bi*ljer jurùcfgebaltene materia febrilìs t*ti |iemlia)er Quantitàt in ventriculo unD inteftinis gelegen, fo l>at Da* perorDnete medicamentum catharcìicum nia)t nur aflein Diefe materiam jutònglia) unD baufftg au*gefttyret, fonDern jjiernàa)!* jur S5e* frepung Pon Diefem concremento uterino ex accidenti geDienet : S)al)ero e* ouo) erfolget, Dafi Da auffer fola)en UmftdnDen bep Diefer grau eben Diefe* medicamentum nio)*fo Piete evacuationes alvinasmflj* De perurfao)et {>aben,e* nunmeljro mit einem wrDoppeltbeilfamenEfTecì operiret, ftntemal)! e* Die copiam materie febrilis principalis au*« geftoffen, unD Diefe* tibie ©emà a)* au* Dem utero jugleia) fortgefa)af» fet, gleio)mie Der beiifame €tfolg De* au*gebliebenen gieber* unD Dee erlangten ©efunD&eit Diefe* unfet decifum befràfftigen unD legitimi- ren: SMefe* unfer in ratione & experientia gegrànDete* Urt(>eil (>a« ben mir l)iemit auf QBerlangen au*fertigen unD mit unferm ©iegel unD gemof)niia)en Unterfajriflft befìdtigen moHen. £ane Den 4. Junii Anno 1721. Epicrifìs in Cafum IV, SParit Conceptus, qui rulgo nominantnr etite 65fe 5rud)f in hiftoria naturali v» ri haud funt, qui ut plurimum confifrant in frullo tunicaceo, magnitudine di- (crepante predico, adeo ut mihi talia irregularia concrementa magnitudinem oui anfèrini aequantia innotuerint, qua intrinfecus cum liquamine mucilaginofò gelati* , nofò obfèure pellucido, flavefeente Se rutilante, cum nonnullis filamentis Se vaiculis (àngviferis referto oppleta fuetant: Et licet Molatica concrementa, quae alterius conflitutionis funt, in virginibus etiam obtingant, tamen talia tunicacea frulla ex praegreflò coitu ortum trahunt ; & dum plus una vice in tali fpurio tunicaceo con- ceptu etiam vafa fàngvifera reperi, ita non (ine folida -atione judico, quod ovulum jmternum fit prirnum rudimentum ad tale confèquens concrementum idoneunr: adeo ut quidem conceptio regulariter facìa mihi videatur, fed dehinc vera feetus formatio evanuerit & mox in primis fuis limitibus lubtifi modo expiraverit: Ad ta* 'lem fpuriam conceptionem tam melanchòlici, quam phlegmatici temperamenti coa- jugcs utriusque fèxus proclives flint, quemadmodum illam etiam inopinata animi pathemata, ilio tempore, quo conceptio contingit, obvia, caufari poffunt & folent : Praefente tali falfo conceptu figna impraegnationem quadantenus'certiorantia, ufìta- tiora Se fècuriora valde ambigua, irregularia obfcura St confufà funt, adeo ut repetitì dolores fpafmodici circa uterum infultent ; proinde etiam communiter eminenti* molimina, menftruani purgatiohem concernenza, interveniunt, quae cum ano* mola purgatione uterina le fifhmt: hvpraefenti catu feorfim praegreflae anoma- lia; Menfium,* Menfes decolores, in-e&ulares congeftiones ad uterum abeuntes & m )»( ni §uor albus legitimam conceptionem promitrere haud potnmint, ni antea per coti* grua auxilia .fingulis hifce obftaculis aliqua medela conciliata fuerit : unde mirum effe haud poteft, cur fub tantis anomalis qualitatibus ob conjunttum fanguineum temporamcntum conceptio quidem contigit, quae vero tam ob rationem tempera- menti alterius conjuntti, quain praedittarum circumftantiarnm falfa Se fpuria fuit. Neque quidem prudenti medico fufpetta talia imprxgnationis figna piane incogni- ta *iTe polTunt, quin ad minimum ipfe de vera, Se continuante graviditate dubitan- do juftam inveniat caufam, quodfi enim in virginibus, quse circa Menfìum negotium vanas ataxias experta fuerant, motus illi regulares usque in fubfèquens matrimo- nium perdurent, tunc utplurimum fùpervenientem impraegnationem variae turbe comitari folent. Inutile itaque hoc fruftum tunicaceum mature expcllidebuit; qua: evacuatio dum in prarfènti cafu accidentali piane modo contigit,. minime abortus provocati titulo inferi debet, fiquidem circumftantia; perfpicue teftantur, quomodo natura exoptata quafi occafione oblatum five evncuans remedium, in praefènti affli- ftione fpurii conceptus acripuerir, Se obtento mitiori ad evacuandum ftimulo, effi- caciori dein conato tam fcbnlcm materiam, quam alterum inutile uteri concremen- tum numerofioribus dejettionibus eliminaverit, ficque fàlubri effettu, feopum, utri- que afflittioni refpondentcm, impetraverit. CASVS V. INFANTICIDIUM A CONFRA- CTO CRANIO, DISRVPTO FVNICVLO UMB1LICALI ET SUFFOCATIONE IN AQUA ORTUM. Rclatio Medica. <£n tfen Martii 1722. baben mtr gnbei unterfa)riebeneaufi8e* fel)l €. 43oa)>€D(en unD £oà)meifen d\at\)ei Der £5nigL«Ke> ftDence N. nni auf Da* bietfge diafani begeben, um Dafelbfl eine* neugeboljrnen toDt gefunDenen ^inDee* Seétion fcepjumoljnen. Sleuflerlicf) fafje man feine SSerlefcung, auffer, Dag Die ^abet* ©a)nur fo fur& abgefa)nitten mar, Dag fte nia)t mo^l bàtte fònnen g<* feunbtn merDen. SUSic man Die 23rnfì èffnete, faf>e mangleia) an Denen2ungen,Daf € * , felbi* IH l'&( %K felbig* ned) mula PonDet Sufft au*geDenet maren;mie man aua) fitteli iobum pulmonis- in einem (Epmer mit ^afler mavf, ging felbiges gleia) ju ©runDe, fam Doa) mieDer in Die -©è^e, fd)mamm eine gute TOerte emper, fenri ere fta) Darauf aber mieDer bi* fafl auf Den 35oDen De* ©efàffi. S>r anDere Lobus aber blieb auf Dem ©runDe tiegem «gierauf fèparirte man mit afler ©orgfalt Dieìntegumentacom,- munia De* 4?Mpte*, Da fio) Dannalfofort mitten aufDem«&auj>teDod) ein menig naa) Dem !>inter «fwupte ju gar Dici extravafirf ©ebtat, mei* «&e* Die ofFa bregmatis metfren* gan& beDecfte, jeigte. 211* man nun aua) Da* Pericraninm fèpariretA unD Da* Darunter fiegenDe cranium Don Dem extravafirten ©ebfóte gereiniget, fanD man i>erfa)ieDene fra- eluras ofllum parietalium : Deren eine fafl in Der Sftitten Der futur» fagittalis. u)ren 5(nfang nabm, auer uber Da* os bregmatis Der retteti &eite ging, unD fafl bi* an bie futuram lambdoideam penetrirete; gleio) an Diefem $Brrud)e ein menig jur ©eiten verfus os occipiti^ fanD fio) Die jmepte fraftur, unD fo)ien, al* menn aObfer Da* cranium mit einem SRagel oDer fpi^igem Inftrumem Dura)flofien mare. S)oa> fanD man bep noa)ma^figer £)ura)fu$ung Derer integumentorura eommuniurr), an felbigen ntd)t Die geringjle Lsefion : orbefa)uebenen Dritten 93rua>. £>a man auf bai $erbroa)ene Cranium ein menig Drììcfete, quoll Dura) Die fracìuras ein ^ouff«n extravafirt ©eblót, mela)e* pa) intra Cranium & Meninges noo) mefyr jeigete* 5(1* man Die offa Cranii pon einanDer feparirte. 5iu* obigen UmflfoiDen erljettef, Dafj Dfefé* $inD febenDig jur SÉBeff gefommen. £>enn obgleia) Da* befa)riebene experimentum mit De* nen Sungen cinen anDerSE&abr&eit Diefe* allerti folte jmeiffeiiiDmaa)en : fo bejefget foldjje* Doa) Da* fjauftg extravalTrte ©ebfùt an Denen Ot* ten, mo Da* Cranium kdiretmar; fintemaljleu unmòglia) ifl, taf? menn bai Cranium auf obig beja)riebene &rt.màre naa)De* £inDe* S£oDe Ixdlret morDen, pa) an \e%t bemelDtem Otte fo t>tel extravafirÉ ©efclut Wtt e pnDen EènnflL <2Bmn Damerò aHe erma (mfe UmflànDe >37( mobl 6ep mtr etmage, fo bin fiberjeuget, Daf Da* $inb jmat lebenDìg jur <3Belt fommen, alfobafo aber naa) Der ©eburtb, ebe e* aua) m D&lligen unD ftep*n Reipiration fommen fènuen, Dura)Da* ©nDrùd;e» De* ^opfe* fep t>om &ben jum $oDe gebraa)t; mela)e «Simung nad> fcepen ^èiffen unD ©emiffen ^ierDura) (jabe communicirea foUen. $* Dea Sten Marrii 1722» E,LRDr. W. Chir, Illuffratio Relationis praecedentis Medie» e «QanDanlegung feiner gottlofen Cutter oD*r nur Dura) Den blofien gatt, fb Da* £inD bep Der ©eburtb, au* Der Cutter in Den fcaà)t'<£tm)l, Der Cutter 2iuffagenaa), foli getbanf>a&en,empfangen; 3Benn man jeDennoà) gena» aHeUmpàuDeconfideriret, al*: i. etubl PebenDen £pmer* fa)iefièn fSnnen, fonDern e* batbei ^inDeS £opf, fo balDermir au* Der Cutter @a)oo*lbmmen, notbmenDig Die eeiten, jefct ermàljnten €pmer* berifyren, unDfofglic&bepCBoltenDuna: Der ©eburtb naa) ©eraDe an Den €pttter binunterglitfa)enmufTen; Da ftero aua) obnmèglià) mitfoia)er force Da^in fònnen protrudiret mer* Den, Da§ Die im $5erta)t extoa%nte frate* DoDurà) t>erurfaa)et merDen lònnen, fonDerlia)f/Da 3. 2>ie offa infantimi fb meid) pnD, unD fo letò)fe meta)en, Dag fònen naa) proportion alle gtofle ©emalt mu§ angetljan merDen, e&* felbe auf fola)e Slrt, mie bep Diefem ^inDe gefa>&en, folten ftnnen gè* *»*cn merDen; ^ ^ @Q m ) 38 ( m ®o fatte io) fcaPot, Dag Diefe* £inDobnmòglià) Die mebrermMjnfen fraéturas, Duro) Den gan fo e* au* Der ©eburtj) in Den €pmer De* $ftaa)t^tubl* getban, befommen. £* fan aber mot)lfepn, unD ipma^rfa)einlià),DagDa* $inDDurà) DieunorDentiia)e ©eburtb, fonDerlia)moinDem<>ftaa)t ©tuble, mieter* lauten min, folte SEBaffec gemefen fepn, ifl betaubet morDen, naa)ge» !>enD* aber Die Cutter au* 33epforge, Dag e* mieDer ju pa)felberfom' men m6a)te, ibm DollenD Den SRep gegeben. ^elcfce ineine>9leinung naa) beftem '•SBifien unD ® emiflen tyabe communiciren follen. »£>• Den 23ten Marcii 1722. E. L. E. Or SJfUf $3egef)ren eine* £oo>S:Dlen unD£oo)meifen SKan)e*Der.£ònigf. '& ^epDence N. ^abe biermit naa) meinem bepen ^Btffen unD ©e* mifien Den Don mir unterfa)riebenen Q5eria)t megen De* in pttxn H. #aufe toDtgefunDenen $mDe* erlàufern, unD infonDerbeit, ob Die in Dem $5eria)t angefùbtte^erfefcungen De* ^inDe* baben fònnen ent* fleljen oon Der flutter DorgemenDefen gemaltigen £erau*=@a)ug De* ^inDe* in Den yiafa&tnbi, auf mela)em pe gefefien, meine SÓieinung Don mir geben folle. €* ifl im geringPen nia)t ju jmetfeln, Dag Da* Don ter Inquifitin gebo&rne $inD lebenDig jur SOBeit gefommen, meil Die lebbaffte, nid)t Denen toDtgebo^rncn &nDern gemòl)nlta)e coleur Diefe* $tnDe*; Die ron)e natùrlia)e garbe De* funiculi umbilicalis; Da* in groffer SDJenge, bep Der feclion obfervirte extravafirete ©eblót unter Denen Dctlefcten $i>eilen ; unD Da* (jmar niét untrieglia)e* unD aHejeit rea)t gemifi*e*) experiment, Der in Da*<2Bafler gemorfenen Sungen, fel* bige* genug ermeifen. £)enn obgleia) Die £ungen nia)t baben gamj im SBafler boa) oben fa)mimmen mollen, fo pnD pe Doa), infonDerbeit Der eine Lobus, mie au* Dem S3eria)t ju fe^en, nia)t ganfc unten geblieben. S)a^ero Denn ju fcblieflen Dag jmar Da* ^inD lebenDig gebofjren, unD alfo Die Don Der Sujft, bep Der Refpirationeiniger maflen au*geDà^nten veficulae pulmonales, Da* corpus Der Sungen, infonDerbeit Den einen Lobum einiger maffen in ^afier oben erbalten ; ailein fel bige* fogf eia) Dura) Die ibm jugefógte ©emalt bat mùflen perben,Dabero DenDienoa) nio)t Dènig au*geDdbnten Vellculae, Die Sungen aua) nia)t baben fon* nen ganfc Dollig oben erbalten. £)ennoa) aber au* Diefem Da* £eben, m ) 39 e so? bei ju Der SBelt gebobtnen^ihDc* gemig jufa)liefién ip. ©a* aber folk ten, Die Dem £inDe auf Dem ^opffeim 23eria)t angefùf)tte gegebene SBef letjungen Don Dem DorgemanDfen gemaitigen £ert>orfa)ug De* $inDe* ent* panDen fepn,fa)einetnia)t mo^l mòglta) ju fepn; tbeii*megen Der fa)on in Dem erlauterten 33eria)t De* fiexxn @tabtPhyficiD.E.Donù)m an« gefùfyrten ©rùnDen ; n)eil* megen Der geuauen $3efefligung De* £inDe* an Den uterum. S)enn inDem Da* £iuD Dura) Den funiculum vmbili- calem, Der natfirlia)er ^Beife, nio)t uber 17. gol! lang ip,an Die pla- centam uterinam, Duro) felbige an Den uterum felbp big naa) Der ©e» tuctl> befepiget; fo batte Don Diefem gemaitigen £erau*fa)ug De* &inDe£ Der Demfelben DiefeQSerlefcungen auf Dem33oDen De*^aa)t-étul)l* geben fònnen, notbmenDig Der funiculus umbilicalis, oDer Die placenta u=- terina Don Dem utero felbp mùflen abgeriflen merDen, mela)e* abet Doa) nia)t gefa)ef)en, meil fonfl Da* £inD nia)t Darwin bai, megen Der $ùrf*e De* funiculi umbilicalis fommen fònnen, 3fl alfo ju muti)* maflen, Dag Die flutter bep Der ©eburtl) mit bepDen panDen Dem ^inDe Den ^opffeingeDtùcfet; jumablen ibr béfler(23orfa&Darau*$ur ©cnùge érbellet, Dag pe Dem $inDe Die ^abel*(Sa)nur fo nafye am Zeibebatab» gefa)nitten, Dag pe nia)t f>af fònnen ligiret merDen. 3)a barn, menn Dorato Dem ^inDe Der $opff nia)t mare eingeDrfitftgemefen,Doa) felbi* gè* megen Der Dura)gefa)nittenen, nia)t gebunDenen vaforum vmbilica- liumexprofufione fanguinis Ijàtte perben mùflen, N. Den 2ten Aprii. 1722. W. Chir. Defenfions-©c^rifft (3r2B. £oà>(EDefgebot)rn. aud) £oa>um) 3Bo&l-€Dfe unD £>oà)ge* ^labrte ^erren, faget Inquifitin A. M. S. in gebù&renDer fubmifiìon Demutbigpen £)ancf, Dag (Sie SKeà)t*«geneigt gew &en moflen, S^r ad deducìionem innocentiae einen Defenforem ju geben, unD Da pa) Die Inquifitin adentfyalben unfo)u!Dig meig, fo merDe io) ali Derfelben Don Diefem £oà)lòblia)en judicio conftituirter Defen- sor gemugiget, i&re innocenz in gegenmartiger Deducìion Darpeflig maa)en, m )40( i« «ma)en, nià)t jtoeiffetaD, e* merD^fummus&juftìflimus judex toec crmen nnD beDrangten inquifitin Unfd)ulD felber an Da* 2ia)t ftellen, unD folte io) aua) etma mieDer ^erboffen, einige indicia unD UmPanDe, tt>ela)e jurtlnfa)ulD unD Defenlìon Der inquifam o^ìdo* contribuiren fònnen, àberge&en, unD obnattendiretlaflen, imperite id) biemit no- biliflìmum Dominum Judicem mir fola)e in caufa hac dubia & pe- riculofa ju communiciren, m 33etrad)t ftierinn tornita) unD Die in- quifitin felber Die jura bai 3Borf fpreó)etu Prout probant Bart. & Alex, in Libr. 4. §. hoc autem judicium de damno m£ <5o fcielnttDa*jenige, ma*juDerDorgenonrmenen inqumtton$mJagge< geben betrifft, fo bepebet fola)e* tn nao)folgenDen : £)ag a) Inquifitin tyre 0a)mangetfa)afft folle Derljeelet &aben, unD Dag Diefelbe ofme SSepfepn anDerer SÌBeiber geboljren, b) ©ag bernaa)mal* Da* gebotyrne $inD, in De* Diaconi H. -£>aufe,toDt unter einem SSette gefhnDen morDen, unD e) &ৠnaa) gefa)e^ner Setfion fo mol Der «fierr (StaDt'Phyfi- cus D. E. al* aua) Der Chirurgus W. mtemobl praefumtive in il)* ren attéftatisunD $5erid)ten Hib num. Acì. II. 24.^26. ftatuiref/ al* ob Da* $inb Don Der Cutter ertòDtet, )a$atbeybetre éa)mangerfa)afft gegen einige fcerbeelet, fogeminnete*jmaraIlbieDa*àuPetlia)e8nfeben, al*obpeDa* Dura) nicbt mwig graviret mirD, ailein Dag DaDurdjDa* corpus deli&i ìnfanticidii noa) lange ma)tDargetban unD aua) ermiefen fep, partum vivum ex utero matris prodiue, in foldjen mirD Dominus Judex mit mir aud) einig fepn. £>nn b«t gleia) Inquifitin u)re@a)manger# fa)afftt>erbeelct, ip Dennoa) fola)e* nicbt gegen alle gefa)eben, tnDem ex Art. 24. & 28. gar flar ju c£age lieget, Dag mie fte an Den Ó3rùpen be* fla)tiget morDen, inquifitin, bev$vauenauf Den Sng getreten, uno jtt fyv cjeprfler, èie mòfyte fcoa> niéfts bavon fìiQen, moDura) Denn eo ipfo Diefelbe gegen Die grau ibre éa)mangerfa)afftafletDing*anDen Qaa gegeben, mela)e* noa) mebr butani jufa)lieflen, Da ^iefbla)egar. febr angelegen, nia)t* Dat>on jufagen, mela)e* alle* inquifitin fonfl nia)f ttòi&ig gebabt bfate. £)ag ftlbe aber gegen ibre ©ternunDnabe SSlutfcgreunDeperbec let, Dag pe fa)manger fep, fola)e* ip fo menig ex dolo, al* malitia gè* fa)eben, in S3etrao)t (StaDtfunDig, Dag fola)e gar bbfe unDfa)nòDe£ett' te fepn, aua) fonPen Die Inquifitin mofma)tal*efn^inD traeìiretunDge* balten, mela)e*.noa) mebr ex Art. 126. abjunebmen, DabecoDteimpne- gnation ex mero metu gegen Diefelben Derfo)miegen unD perborgenge* balten, unD alfo bep Diefem auffcetenDen UmflanDen inquifitinne ob mo- cum eine* doli nia)t fònae 6efd)ulDiget merDen, Cum enim metus talis a dolo piane excufat prout pro- bat Gaillus de pp. LL. 610. n. 34.fr videreeftexarg.L.ir, §. ff. de poena. StnDern ^beil* unD menn gleid) unfd)ulDige inquifitin, obneSSepfepn an* Derer SBeiber gebobten, # fcennoa) baxani Die reo)te Qualità, Dagpe 5 QÙ* ih )4*c m animum occidendi gebabt baben foUe; nid)t ju fà)!iefien, anermogen Diefe* obne ibre ^>u\b gefa)eben, Diefelbe al* eine primipara unD in Dergleia)en @ao)en goufc unetfabrne ^erfon obnmògwa)miflen fònnen, mie nabe ibre ©eburt**3eit gemefen unD ob pe ali eben an Demfelbigen ^age gcbàbren follen* 3mar bat Die Rea Art. jo. deponiret bep Dem <2Beggel>en gegen jemanD gefaaet jt* baben i <&ie fónte megen 2eib unD Dieler 9tùcfen>$ein nia)t fl^en. 5lber e* ipDennoa) garmabrfa)einlia) unD glaublia), Dag menn Inquifitinne folte 'aemuft ba^u /■ DagDiefee indicia Der gar nabe fepenDen ©eburt màren gemefen, felbige gegen Die Thìlefa)en Don ibren£eib*unDiKùcfett^cbmerèengarnia)t*mnrDege» faget baben,. fonDern Diefmebr an Demfelbigen SDtorgen, nia)t jurSlrbeit gefommen fepn, oDer aber gleicfr anfang* pa) naa) H. <£jaufe auf Dee ©a)ul|en etube beimiia)' begeben baben, noa) meniget aber murDe inquifitin, menn pe um ibren 'ftxftawb rjenatrere lUiffen* fcjjaffr $e\?abt, intendiret baben^Diejenigen grofien gimmer, auf mei* <$en pe nieDergefommen, ju fdjeuren unD ju reinigen, al* ju mela)en gè* miglia) feine gertngeSfrbeit bàtte angemenDetmerDen mùflen, unD Rea gar teia)t eraa)ten fònnen, Dag pe ju fota)er Slrbeit bepoDer naa) t'brer @e* burt garnia)tgefa)icff, menn peanDerpgemugt^oDer nur geglaubet, Dag, pe partui proxima gemefen. gmar bat Diefelbe aud) ad Art. 51. deponiret: (Bie bobe De*me* gen Die ttrfacfe ibre* <2Beggeben* nia)t offenbaret,, meilen feinet miflen folte,, Dagpeein^inD fciegen molte.. item ad Artic %*.. eie batte auo> mabt gemup, DagibrDabinleiner folgen mùrDe. Siaeinbterau*foigetDennoa>mcbt, Dag inquifitin gemupoDergeglaubet, Dag pe afleben an Demfelben SJ&rgen mit einem ^inDe nieDerfommen twàrDe unD Da fola)e* ex aclis nia)t ju bemeifen, ip ano) obnmòglia) Dee inquifitin DoUfommentlicb beppmeflén unDaufiubùrDeu, DagDiefelb* clam & fine interventu aliarum muliercularum. mit gleig geb%en mollen, unD mennman fa, atte Diefe ibre ©epanDniffe auf Da*anergenau* epeunD fa)aif epe gegen pe au*Deuten molte, mùrDe Dennoa) meiter nia)t*# Denn nur ein blofle* indicium unD prxfumtio auf inquifitin fònnen gè* ^rad)t merDen; Sìag fVDen SSBiUen gebabt beimiicfou aebtymt mb m )43( i« unD alfo btebep unter anDern auf Die quaeftionem anfommen, Db inquifitin De*fal* fònne in ein oDer anDerm paffu condemnì- ret merDen, Sed ad hoc refpondetur quod non ita ftricliflìmi juris fit. Quod fuper indiciis aut ex praefumptionibus nemo veniat condemnandus. L. abfentem ff de poeti. L. i. in fine ff de quceft:. L. Singuli C. de Accufat. atque D. Bart, in L. fin. Cod. Tit. guantumque etiam fortia fint & in criminalibus indicia, vel praefumpti- ones debent effe luce meridiano clariores per jura notiiiìma wdaJenDennotJbbilig&epaufùgen? Quod quaevis praefumtio prò inquifito In meliorem par- tem debeat afflimi L. i. ff prò fòcio. Barbof voc. deiicìum axiom. tó. ^u* tDeld)en angefubrten UmpànDen Dennod) ferner berDortritt, Dag inquifitin in mera '& totali ignorantia facli gemefen, unD obnmòglid) miflen fònnen jumela)etetnnDc unD 3eitfle mobl eigentlia)gebabrenfof# Un, Dal>er de jure ejusmodi&totalis ignorantia unfa)ulDige inquifi- tin gàn&lia) excufirtnnD Don alien ùbeln praefumptionibus noò)mebl entbinbet unD De*fat* obnmóglio)praffbar angefeben merDen fan,per no- toria. UnD mer roeig, Dag inquifitin Die geit unDetunDeibrer<$eburr, Deren pe al* primipara gan$ unmiflenb gemefen, miflen fònnen, ob pe Diefe gefàbrlio)e eao)e unD taorauf pe pa) ob animi perturbationem & metum erga parentes & confanguineos niemabl* red)t bepnneit unD begreiffen fònnen, alleine mùrDe unternommen baben, menigpen*ip Diefe* fo gar dubiòs unDDaDeflenfotd)e* Der unfa)ulDigen inquifitin ex articulis & aétis nia)t;ju ùberftìbren, Dag aua) nobiliffimus Dominus Judex Diefen $unct de jure nia)t fùglia) t>bn attendiret laffen fan, Da inquifitin DOr pa) bat, quod omne dubium excludat delicìum. Befold. p. j. Conf. 243. n. 42. & conf. 199. n. 46*. ferner unD aua) au* Diefen angeffibwn UmflànDen, quod dubium etiam excludat omnem poenam. g* t«- m )44) m tettante Mev. ad jus Lubec. L. 2.T.3. A. }.n. $0. <2Benn Demi nu alfo fernet ex hisce jam deduclis gar f lar ju^ageleud}* tet, Dag a) inquifitin nid)t in culpa fep, Dag eie ailein gebobren. b) ani alien angefùbtten UmpanDen nia)tDeraflergeringpe dolus mieDer pe abjunebmen, mie aua>Dag pe ibree4rmangerfa)afft gegen alle unD ieDeDerbeélet. e) Dog bep Derfelben eine pura ignorantia in alien etùcfengeme* fen. d) Dubium & animi perturbatio noefc btnbep ttitf. eo ip aua) Diefe* obnpreitig unD gemig, Dag auf inquifitinnen fo menig ein delicìum al* dolus fònne gebraa)t merDen. Ut enim delicìum commiffum dicatur & torturae aut poenae locus fit, neceffe eft, ut dolus intervenerit & aliquid imme- diate contra leges fufeeptum fit. Struv. Jur. Rom. Germ. L. 3»Tit. 23-aph. 1. cum itaque nullum adeft delicìum, nullum quoque locum 111- venit tortura vel poena, per >ura notiffima. Satten alfo Diejenigen indicia bieDura), meld)e naa)DerpemIicben£afe' ©eria)t* - CrDnung art. 131. eine <2Beib*^erfon jur tortur graviren (bflen, gàncio) binmeg unD fùget man Denn Diefen noa) ferner bep, Dag inquifitin etaDt>fùnDiger maflen pa) ieDerjeit gar ebrbar unD ibrem etanDe naa) honett aufgefùbret, unD Dag biefelbe nurblog dolo&in- iìdiis De* Corporal H. ju galle gebradjt unD gefd)mangert morDen, unD Diefer Diefelbe al* ein einfaltige* unD funge* SKagDlein mit Dielen 93erpa)e» rungen angeloefet unD uberreDet, DagerpeDemnaa)fld)ligenunDfrepen molte, Damit er nur feinen aottlofen Miflen erfùHet befommen, fb triti aua) Diefer $unct noa)alleùbeleindicia unD praefumtiones, melcbeaif inquifitinne fònnen gebrao)t merDen, gattaia)DarnieDer. Cravetra conf. 145. in fin. Tufch. Tom. 3. Lit. F. conci. 69. ri. 17. iPieDenn aud) fofd)e* in gar meitldufftigen unD moblcjegifin^eten termi- nis unter anDernberubmfen JCtis bebauptet. Mieli, d. cap. io, Quod m )45( m Quod bona fama & vita ante petacla tanta* fit potentia?, uc indicia quoque, per fé ad torturam fufficientia & fufficienter probata etiam urgentiiTima vincat, cogatque judicem &c. 23ep Dem sxoépttn fJMmcte unD meld)er ad inquifitionem feine geringe Slnlag gegeben, mirD mei ju unterfua)en fepn, ob Da* toDt gefunDene SftnD aua) lebenDig ju DeK^Beltgefommen, oDeraber obe*in utero ma- tris fd)on toDt gemefen. ©er Medicorum atteftata fub num. Art. 11. 24. & 26. moHett nu jmac auf einige q&eife bebaupten, Dag Die grùa)t.lebenDig jutSBelt gefommen fep. alleine Dura) nao)folgenDe* Da* contrariumjujeigen, micD menia^ùbe baben. Slnermogen offt befagte,Doa)gan& unjc&ulDU gè inquifitin ad Art.56. deponiret: a) 211* pe Den ecbwffel mit Der ©abeigeretniget, betnàcbpfes Pe mieDerum binauf gegangen, jmep bejogene etisie ju rea)te gefe&et, umb Da* SSetreDarauf ju legen, meilen fie abercbenDic3>cfeDar« ouf geleget, mare Die! @ebfùte pon ibr gegangen, unD fep n)r ange* fommen, Dag f?e auf fren'Ha$t'3titfel geben mftffett; al*pe pa) Darauf gefèfcet, mare Da* $inD Don ibr gegangen. gemer num. Acl. 25. ad art. 1.2.3 & 4. deponiret Die befa)ulDigte An- na Maria St. b) £>ag pa) fo menig t>or al* naa> Der ©eburt, Da* Don pegefom* mene $inD geteget oDer bemeget. 9Wà)p Diefen fo ergeben acla inquifitionalia, Dag Die 35aDe*,5Jartteij ea)nelfen ad protocollum au*gefaget: e) eie babe oon inquifitin Dte9taa)geburtabgenommen, mefd)e$ Denn nia)f fo gleia), fonDern etlia)e etunDen naa) ù)rer WeDetf unfft gemefen. Sa ma* noa> mebr, fo bat $tfemant> in De* Diaconi H. £aufe Do*juc 2Belt geforamene ^inD fa)repen bòren, oDer meinen. d) 2Bda)e* Denn nio)t unDeutlia) juerfennengiebetDag Da* $inD nia)t lebenDig muffe an Degagé* 8Ìa)tgefomraen f mit emiduffenDen, Darneben mie Die*fai* pa) bepnDen, Da geben fomol Diefe Der fubfidentia pulmonum, al* Die Subfidenz jenen Da* ©e- mta)fe, Dag manan Dem ^oDteine*fofa)enfcetusinuteronia)tjujmeif» fein bat 3ama*noa) mebr unDfoDiefen $5eptrrtt,fobatDie^aDe^utter ed)nelfen fub num. aclor. 3. deponiret/ Dag Dem 2infcf)cn naa) Da* $mD geDdmpffet, Da e* im <5efié)te brami trrtD blau, ailein Diefe* gra- yiret Inquifitin nid)t, fonDern Dient oielmebr ju Derfelben Defenfion, in 35etrad)i Der Medicorum fententianaa), Diefe*ein garParcfe*indi- cium foetus jam mortiti, unDDagnebmlia)oor anDern Darau* abjnneb* meu, Dag Die bep Der Cutter erporbene ©eburtb fa)on angefangen ju faulen, ara menigpen mùrDe man aua) anDerpnia)t* fagen fònnen, Denn Dag Die puerpera oDer Inquifitin eine flarcfe praefumtion unD Deren Diele ih grofler Slnjabl prò innocentia, Dag pe Dem^inDe gar fein SeìD jugefùget, doc pcb babe unD De* megen mmmermebrjuoerant' morten mare, eine fola)e ineufatam,. tot prcfurnptioiiibu&innoeen- tiae munitam auf Die tortur, rem in iè quam maxime: fragilem ju mecffen unD ibr £eben mela)e* fo Dann blogfion Der gleia)en Tortur dependiren mug, in eine fbla)e SJBagnùfle ju bringerr. (S* merDen alfo per tupra jam dèducla Die Don Dem #errn Phy- fico Dr. E. unD etaDt Chirurgo W. erpatfete 55eria)te auf einmabl ganfc nuD gar unterfcrùcfet unD entMftet, unD fan alfo mentgDatau* bemiefen merDen, Dag Da* $inD lebenDig jur «SBeltgefommefyal* aud) Dag Die Cutter mie Derfelben gar unbilliger!2[Beifebepgemefi'en/Dero^in* De folte S)avtì angeleget baben. <2Biemol ia)miU Den ungepanDenen gali fe&en,emf feinerlepSOBei* fé unD <3Bege aber, e* mag aua) fepn mie e* molle, etma* praejudicir- !ra)e* DaDuca) einjuràumen defuper proteftando, e* molte Inquifitin, oDer io) ai* Deren Defenfor Diefe* einige an un* fommen laffen. Stai m ) 4* e m ©ag Da* $inb in Cutter Seibe ma>t fcbon toDt gemefen, fomùtbe ja fcenned) Darau* auf feinerlep 91Beife ein Infanticidium dolofum fon* nei: crjmungen merDen, in $éetroa)t unD gar re iflicber ^rmegung Inqui- fitin probabiliter al* eine primipara nto)t gemufl oDer miflen fònnen, Dag Der £eib unD Dvùcf enfa)mert$en eigentlia) Die <2Beben unD fola)e In- dicia Der gar nab* fepenDen ©ebutt gemefen, noa) meniger aber ip Dee Inquifitin mifienD gemefen, ma* Der Ingens tenefmus oDer Dringen ad depofitionem alvi beDeutet, mie Denn aud) foia)e* nocbmebr exacìis ficb gar ficttlicb erauflcrt, fonDern pe ip propter ingentem teneimurn auf ben 9cacbt*etubi gegangen, nia)t aber hac intentione, Dagpe et* ma\>ermeinet gebabt, Darauf ein ^inD ju friegen, oper Dag fo!a)e* Don ' n)r fa)ieflen foUenunD ip Denn gleicb Die gtua)f, De*|)errn etaDt Phy- fici unD Chirurgi SSieinunge naa) (melcber io) aber Dennoa) feine*me* gè* mill bepgepflia)tet baben) lebenDig unD nia)t in utero martis erflor* ben gemefen,fo bat e* Dennoa) aflecDinge* Dura) Dcn vehementen ea)ufc au* Der Cutter ecbog in Den9?aa)t=etublDa*£eben ein bùflen mùflen. Ob aua) gleia) Dorangejogene Atteftata Medica einbellig bebaupten, fcag megen Der furile De* funiculi umbilicalis Da* JCinD mit einer folcben ' force bi* auf Den $5oDeu De* $ftaa)t*etubl* nid)t fànnen protrudiret merDen, aua) Dag e* fonpen immediate au* Der Cutter auf Den £3oDen De* im ^ad>t»etubl ftebenDen €pmer* nicbt febieflen fònnen, fonDern ì>a§ De* $tnDe* $opf, fo baio er nur ani Der $5Uitferfa)og gef ommen, notbmenDig Die eeiten jefct ermebnten €pmer* berùbrenjc. uti fonane verbi atteftati Medici fub num. Aclor. 24. Denn ** ip gar mabt> fa)einlicb unD mobl gemig, Dag menn jaD£*$inDmegen fùrie Der yiabel* jd)nur Den Dòlligen eebug bi* auf Den SBoDen De*^acbt*etui)l* nicbt tbun fònnen, Denno<$ felbige* miuiner groflen<3}emait Dieeeiten De* épmer* oDer Sftacbfcefubl*berùl)ren mùflen, al*mela)e*.mitDe*#errn &tabt Phyfici S3eria)te fub num Aclor 24. mol ùberein fòmmt, oDer aber ob e* nia)t oielmebr mit Dera^opfeaufDie^anDtePonDem^pmet $efa)oflen uno saDura) Die in ojft angejogenen £5eria)te ermebnetefa- jfturas befommen. ®enn fùbtetDer Chirurgus W.in feinem 55eri$tefubnum. acl. 26.anunD^marnao)folgenDe 2Borte. @o batte pon Diefem PorgemanDten gemalfigen £eran*fa)ug De* «6 )49( SS» £inbe* Der bèmfelbigen Diefe SBerlefcung auf Dem 23oben De* 9toà)f Pubi* geben fònnen, notbmenDig Der funiculus umbilicalis, oDer Die placen- ta uterina Don Dem utero felbpen mùffen abgeriflen merDen k, ■$)tefe* jefcige nun fòmt mit Dem noa) mebr ùberein, ma*id)fcboti «ngefabret, in 23etraa)t, Dag menn Der 9*aa)tetubl fobod), Dag me* gen furfce De* funiculi umbilicalis, Da* ^inD nia)taufDen$5oDenfòn* nen fommen, notbmenDig Dafièlbe mit feiner geringen Force unD ©e* u>alt, Die eeiten bei ^pmer*unD^aa)t'etubl*, oDerDie^anDteDo» &em £pmer muffe berùbret baben, anDerperunDmenne*Denecbmjobn Sfnpog unD SBerbinDerung gieia) au*tbuen fònnen, notbmenDig megen bei $ieffe Der funiculus umbilicalis bàtte jerretfien mùflen, mie i>ere W. in feinem Dorangefùbrten 23eria)te felber atteftirenmug. eo!d)en fritt nun nod) Diefer UmpanD bep, melcber nebp Denen an* Dem nicbt menig &u ermegen. 3)ag mie Inquifitin Da* $inD in Den 9*aa>etm)l fa)ieflen laflen, fie naa) fola)em ftcb erboben, unD nacb emem sflieflet gegtiffen Art 6% morau* Denn aua) notbmenDig Diefe* fol* get, Dog pe Da* jftnD muffe bin ter pa) ber unD in Die £òbe gejogen baben, meilen e* an Der ^abet-eà)nur noa) befepigetgemefen, unD al* Inqui- fitin mit Dem 3ftefferfelbigeaògefa)niftert, bataua)Da*#inD in Dem firn unterfallen, unD Da e* auf Den &opf geflùr&et, ebenfal* ea)aDen nebmen fònnen. UnD menn Denn aua) ferner Da* £inD ju Der 3eit, mie pe e* au* Dem 9&a>etubl nad) pa) gejogen, noa) geiebet batte, mùrDe e* gemig* lia) einem gaut Don pa) gegeben baben, mug e* alfo aua) Dorber fa)on notbmenDig unD ebeDemfelben Die ^abel*eà)nurabgefa)nitten morDen, fepfltoDt gemefen unD alfo Dem obngeaa)tet Den^opf unDDa*©ebirne mfcbmebreinpùr&en unD.jerbrecben fònnen. Sftocb meniger aber «uag bierau* ein gemiffe* Indicium fònnen genommen merDen, Dag Da* $inDaufDem£opfe extravafirte* ©eblùte gebabt, fold)e* aua) notbmenDig muffe geiebet baben, miee*jur<2Beff gef ommen, in 23etraa)t man ja nid)t miflen fan, mie f urfc oDer (ang doc Der ©eburt folo)e* in utero matris abgepanDen, anDerntbeil* Daflelbe in DerSÉBarme, DerflebeinSDaitterleibe, geblieben, alfo aua) nicbt mol móg- li* gemefen, Dag Da* (Seblùt fo fort erparren fònnen, unD inDem Da* $inD au* Der ?Kutterfa)og Den gemaltigened)uggetban, pa) aua) gar fùglia) unter Die fracluras extravafirte* ©eblùte federi fònnen, melò)e* © Den «se )*>( 9» delincò) fein ccrtum indicium, Dagnecesfario Der partus mùpelebeu> Dig jur <2Belt gefommen fepn, £)iefè* fepn nun gleid)mol foia)e SBorPeHungen, meld)e iHuftrifli- mus Dominus Referens nia)t DetmerffenmitD, unD binia)DetobnDor* areiflidjen Sfteinunge, Dag menn id) nia)t jum Defenfore fonDern jum Fifcal felber in Diefer eao)e mare conftituiret morDen, Dagia>Dennoa> Dem ebngead)tet Dabep unD abfonDertia) bep Diefem $uncte wenigpen* eingepeben unD jugeben mùfle, Dag inquifitin nia)t allem eine moWge* grùnDete Prsefumtion t>orpa)baf, Dem^inDe, Dag menn e* ja leben©ig> bep ibr gemefen, nicbt Da* geringpe 2epD jugefùget ju baben, noa) Dag pe an Deflen <£oDt fònne fcbulDig genennet merDen, fonDern ano) Dag Diefe* eine praefumptiva probatio fep, unD Dabero Die Inquifitin fo menig, Die Don Denen Medicis erpattete £$etta>te, al* fonpen einige in aclisDorge* foramene UmPànDe gravirenfònten, ermogenDerfebenenSKed)ten*, Quod etiam praefumtiva probatio, tollat probationem contrariam, quamvis concludentem & plenam. Farin. qu. Crim. 86. n. 76* Menoch. Libr. 5prs£ 3.n.5fe 3(1* mela)en unter anDern beppflià)tet bet L. fin. C. de probat. Koepen. Dee. 1. conci. 8» n. 13. Hondedeus voi. 2. Confi 84-n. 3?- Cora. Hatta, Cravetta, Befold. p. 6. Conf. 29©. n. 20, UnD Dag affo Diegan0unfd)ulbiaeInquifitin bep Diefen auftretenDen Um# pdnDen unD Dor Die moblgegrunDeten Indiciis pure ju abfolviren, ut videre eft, ex L. f. pr. ff de pcena & probante Befold. p. 5. Conf. 243, n. 42. & Conf. 196. n.46. gBobep noa) ferner DerInquifitinnenjupatten fommen mug, Dag menn pe aua)gleia) ein unD anDere ùbele Indicia oDer praefumtiones in punclo infanticidii gegen pa) baben folte, Dennoa De*megen aud) ju nia)t* condemniretmerDen fònne» Quod fuper indiciis aut ex prafumtionibus nerao cri- minaliter condemnari poflìt. L. abfentem ff. de pcenis. L. 1. in fine ff. de quaeftionibus. L. faglili C de accufat, atque D. Bart. in kgQ fin. Cod Tit Tit." guanmmque etiam fonia fint, quia in criminalibus indicia vel praefumptiones debent eilè luce clario- res, per vulgata. 2fad) feine*megen alfo auf Die Tortour fònne gemorffen merDen. prout probat Damhouderus in fua Praxi rerum crirai- nalium capite XXXV, n. 7. Ad tertium punclum Dann ferner ju fa)reiten, fo erbette* jmarfbbiele* aclis & atteftatis Medicis, Dog Inquifitin Dem $lnDe Die 9tobeifa)nuc Fatfc abgefd)nitten, gletdjmie aber ma)t ermiefen Dag Da* $inD ex utero matris lebenDig jur SEBeit fommen, fonDern Dieimebrper ante deducla fcargefban, Dag e* fa)on Dor Der ©eburt muffe erflorben gemefen fepn, Inquifitinne aud) menigpen* probationem proefumptivam Dor pa) bat, Dem &inbe gar fein 2eib jugefùget ju bafcen, fo mirD aua) fola)e*faclutn Diefelbe nia)t graviren fònnen unD menn icb aua) gkic|ewgefleben molte, de quo tamen folenniffime proceftatur, Dag Da* SiaD ttoa) in utero ma- tris geiebet, §)enu juerp ip ex Medicorum atteftato fub n. Are. 11. erpd)t* (io). Dag bk 9*afcetfa)nur nur fo meit abgefa)nitten gemefen, bag pe m'd)t mol batte fònnen gebunDen merDen. SSSoDura) aber abfolute nio)t gefaget, oDer atteftiret mirD, Dag pe aucb fo fur$ «bgefa)nitten gemefen, Dag pe aucb gar nia)t bat fònnen gebunDen merDen. Swepten* tp Aclen funDig, Dag Da* £1nD gar feinen Saut Don pa) gegeben, noa) pa) fonpengereget, al* mie Inquifitin Die9cabelfa)mir ab* aefa)nitten, ip Dabero obne aHeContradiclion gemig, Dage*fa)onmùfle eo tempore toDt gemefen fepn. fritteti* Inquifitin ali eine primipara aud) nid)t gemup, noa> fcerpanDen, mie pe mitDergleia)en eao)en umbgeben muffe, jumablen pe in Der gròfiepenSRon) &animi perturbatione gemefen unD ntit Dem ©ebabren genug ju tbun gebabt, unD ob pe gleia) bep fola)en Um* paaDen & in fumma animi perturbatione Dem fd)on toDfen éinDeDie 5ftabeJfa)nur abgefcbnitten, Dennocb einiger ed)ulD nid)t fetbig. Arg. L. 7. ff. ad L. Cornei, de L. 3.5.1. ff de offprsef. vigi!. L. 4. ff de off. prof. © 2 L. 2. «e )v ( 9& L. 2. in fin. ff de term. mot. L. 5. $. fin. ff. de poen. mag aua) bep Diefen genug fepn, Dag Inquifitin probabilitergeglaubet, Dagpe juDemmablennid)t gebùl>ren mùrDe, mie unter anDern ex num. Aclor. 3. ex depofitione illius entgegen Die 23aDemutter ju erfeben unD genug Da§ man pe nicbt ju ùberfubren permocbt, Dag pe beimlia) bobe gebabren mollen. ^Bierten* aud) juoòrDerp au*gemad)f merDen mùfle, DagDa* $in& Da* Sebcn gebabt unD Dura> SBerbinDuna Der 9labelfa)nur batte gerettetmerDen fònnen» SmlangenD Den Dierten ^Junct, fo ip e* jmaran Dem, Dag Die beDràngte aua) ganfe DerPòbrte unD fap au* pa) felbp unD Don éinnengefommene Inquifitin ad Art. ^9> unD fonpen bin unD mieDer pa) berau*ge(aflen, mie Dag pe in miUen* gebabt, Da* JfrnD nia)t oor Die Seufe jubringen, alleine man ermegèDoa) Der gefunDen SBernunfft naa), ob e*mol mòglia> fep, Dag Inquifitin ein fold)e* mol anDerper Denn au* einer puren33er* jmeifelung unD Melancholep unD um ibre*£eben*nurabjufommenge* faget baben fònne, in $5etraa)t Diefelbe Don ibren €ltern, bii auf Den C£oD fo ju reDengebaflet, Don alien ibren nùcbPenSlnDermanDtcnDerpof' fen unD alfo bep unD naa) Diefem bòa)p ungfùcf feligen gupanDe nid)tmeig, ju memepe pa) menDen foli unD fan, alfo nia)t ju DermunDern, menn ein fola) Siflenfàe au* aufierfler ^otr> unD<2Berjmeifetung urapa) felber um Da* £eben jubelffen, Dergleia)en abermi^igeìéingeporb«mget §)em» naa) aud) Den ungepanDenen §aK gefefcet, e* bdtte Inquifitin tiefei ibr ©efiùnDnig bep ooller gefunDer CBewunfft unD auffer atter cBerjmeife* lung getban, fo lafle ia) Dennoa) Dabin gepelletfepn, mie meit fola)e*pu- nible fònne genennet merDen, anermogen e* nebfì anDern alibterauf Die Quaeftion aufommen mùrDe, mie meit INTENTiO & CONATUS praffbar ju nennen fep, Da e* nur in fola cogitatione bepanDen. Cogitatio feu intentio agendi in fola cogitatione confiftens1 nec ordinaria delicli poena, nec extraordinaria puniri debet cum pcenam non mereantur. L. iS.ffdepcen. Neque poteflas Magiftratus, ad ea, quae mente foluraconcepta in aclum piane non prorupere, fefe extendac Sva- Svarez de L. 3. C. 13. hinc a Geli, noci, attic. Libr. 7. in judicium facla non voluntates vocari fcribit. & quibus etiam convenit Doclrina Grotii de J. B. & P. L. 2. Cap. 20.§.ig. Aclus mere interni, etiam fi cafu aliquo puta per fubfecutam confefiìonem ad notitiam aliorum perveniant, puniti ab homi- nibus non poffunt, quia, ut alibi diximus, natura humance congruum non eft, ut ex aclibusmere internis,jusautobiiga- tio inter homines nalcatur. melo)en noa) bepjufùgen Der L. is. ff de O. & B. S5iefem nda)P nu ip ferner mobljuermegen unb jubebertjigen, Dag Inquifitin ftupidi intelleclus, ja ftupidiffmi cerebri fep, al* mela)e* unter anDern ex artic. 39. & 66. fiorito) abjunebmen, anDerperja nia)t glaublid), noa) im getmgpen ju pr^fumiren, Dog pe conatum & inten- tionem mùrDe au*gefaget unD gepanDen baben, mela)e* fonpen ma)t leicbtlicb ein Inquifit tbun mirD. UnD Da Denn unfa)uiDtge inquifitin in ftatu naturali ftupida, fan aud) ein ieDmeDer ermeflen, mie mùfle, Dnmm unD Derrùcfet Inquifitinnen $opff, bep Diefem pe betrofenenunglùcf feli* gen SupanDe, al* Da pe Don alIeDen3brigeng5n^lia)DerlaflenunDDer' floflen, noa) mebr gemorDen fep, unD gar nia)t gemup, ma* pe Dorgenom* men unD gefaget babe. 3Bi<> nun in civilibus feinftupidus oor pa) fine curatoris intervenni ju contrahiren fufficient gead)tet mirD, propter defeclum intelleclus- vid. Dn, Stryók. Secl. 1. cap. 2. $. n. de cautel. contrae! ne- cefftr. Silfo fan aua) ein foieber in crimìnalibus pa) noa) meniger obligiren propter idcntitatem rationis, fiquidem non minus delinquendo quis contrahit ac obligatur, quam cum alio contrahende* L, 20 ffdepcen.. Carpz. p. 2. qu.^. n. 5^ & ex delicìo nafeitur obligatio Schneider. ad t. de obligat. quaeft. ex delicl. nafe. n. 2. UnD bleibetauo) Dabep-Dag in ejusmodi cafu & ftatu rerum voluntasfit difficilis probationis Menoch.,de A. J. Q^Cafi nò". n.i8.&conjecluriscogno- cenda. ©3 Me* Menoch. Caf. 196. n.jj. &0 aber gleid)mol voluntas in deliberatione animi bepebet, Corn. Conf. 77. n. 9. Lib. 4. tmDIn homine ftupidi intelleclus feu ftupidi cerebri Dielmebt eine cotv fufio, quam deliberano anjutreffen. Dan. Sennerti Med Pracl. L. i.p.2. Cap. 6. p, 347. Nam ftupiditas eft fymptomaimminutae phantafiae & ratiocinarionis, adeo ut homo ftupidusparum aut male judicet, quia gradu faltem dif- fert ftupiditas a delirio. Sennert. d. 1. Cap. 5. p. 292.293. eottitD bep inquifitin deliberata voluntas nicbt JU pnten fepn, ttttl) tioo) Dielmeniger proaeretica voluntas nocendi, Denn menu bkfei gè* mefen, niùfle biefelbe aud) necefTario Drauf geDad)t unD bep pa) be* fa)1ofleu baben gebabt, aufma*Dor2lrt unD SBeifè ibre intention geme* fen, Da* ^inD umjubringen, moDon aber Der art. «8. un* ein gar flore* Seugniflejoor Die àugen leget, Dog nemfia) bie Inquifitin, oufmaé^lSBei* fé pe lai £inD urabringen mollen, nicmal* eine ©eDancfe gebabt. UnD bin icb mebr Denn ju gemifle ùberfùbret, Dag menn Inquifitin pò) fcbulDig gcmufl, Dem £inDe nur Da* attergertngpe SepD jugefùget ju ba* ben, fie aua) ob ftupiditatem intelleclus cerebri alle* «jpaar lieta mùr* De fjerau* gefaget baben, unD fan alfo Inquifitin inhocpunclo nuunD «immermebr aua)einmal ùberfùbret merDen, Dag deliberata &proae- retica vohintasbep ibr gemefen, fonDern alle* nur auf blofie SSftutbmaf* funaen, (menn man èie fa graviren molte) bmau*Jaujfet. ubi autem alia conjeclura capi poteft, quam delicli? illa capi debet, Mundius confil. 15. voi. i.n.05. & ex prsiumptionibus nemo condemnari poteft. Guazzin. 33.Tit.cC. i.n.15. in Dubio etiam judex femper illam eiigere debet partem, quas eft minus onerofa L. ex his ff quaeft. in fraud. credit Dectus Confil. 611. n. 1. Quia melius eft nocentem dimittere, quam innocentem damnare L. 5. ff.depoen. ■ Mundus Confil. iz. n. 80. voi 1, «8 )??( 98» €* leget pdbctlfo aucb ex jam deducìis excellentimmo Domino Judi- ci gor fior Dor Die Slugen, Dog Die ormeinquifitincircahocpunclum «Uf feinerlep SBeife punible fep, fonDern ftriclo jure juabfolviren. £)en gùnfften anD le&ten ^junct, unD meld)er Dermutblid) ad inqui- fitionem mit Slnlag gegeben, paucis ju berùbren, fo ermeflè ia> nid)t, Dog fold)er inquifitinnenbepoorgefommenenunDangefùbr' tenUmbpónDen graviren fònne. ©ennobgleio) Diefelbigein Art, deponiret, Dog Do* $mD noò) marni gemefen,mte e* Don ibr gef ommen,unD jeDoa) Dura) ibre ecbulD unD SBer* (ebeti fónte ju $obe gefommen fepn, fb tbut Dennoa) fofd)e* garage ©e* panDnig nia)t Da* aHergeringpe ju Diefer eaa)e,onermogen fola)econ- fefiio de rebus incertis & dubiis ip ; Et confeflìo fimiliter facla de rebus Incertis & de quibus nori immerito quis dubitare poteft, officit nemini, quod in rebus dubiis, propenfiorem effe conveniat, ad abfolutionem quam ad condemnationem, communi. L. Arrianus ff de obligation. & Aclionibus. 3n 55etrod)t in fumma animi perturbatione &confternatione In- quifitinne unD Do pe ano) in Dem aHergrópened)mer|en gemefen, fo Dog Diefèlbige von ibren eigeneneinnennio)t*gemup,mieex artic. 106. Deutlia) juerfelKH, aucb obnmògticb miflen fònnen, ob lai ^inD marm o* Der folt gemefen unDinDem fola)e* ex utero matris jur SÉBelt gefommen, »nD in Dem mormen ©eblùte eine fleine <2Beile gelegen, aud) nid)t mobl mòglia) fepn fònnen, Dog e* folte ^pfrfalt gemefen fepn. Ex Artico*. iP noa) mebr box anDern ju erfeben, Dog inquifitin gangauflereinnen roug gemefen fepn, inDem Diefelbe an fola)en£rte ad interr.deponiret; £)a* £inD mare Dronge unter Da* ^dette gegangen. ad Art. 93, eie fònne ober nia)t fagen, ob e* etma* fcaranne geDrficft, oDe* nia)t, ex interrogar, ad Art. $s< aber? * Stog Die ^attenia)tgan§mitDen^inDe unter Dem Q5effegepecfef, tnDem De* Canfeelliflen SRagD foia)e bewoetagen fèben, unD obne force betau*gejogen? «8 )f«( §& 3P olfo obnmòglid), Dog Da Do* $inD mit Der SDecfe obne forche b*rau* gejogen,aua) Drange fònnen binunter gegangen fepn,inDem aud) Da* Sbet* te Der SRafle noa) mebr Denn einen ^ann epannbocboonDerSrDe/UnD alfo Da* $inD nicbt fònnen gcDcùcfet merDen, ùberDem Denn aua) ju Der geif, mie e* inquifitin unter lai SSe'^g^ìecfet, fein Ccbenmcbtm Dem* felbigen gemefen Art. ss. fonpen DaflVib* notbmenDig einen £aut mùjte Don pa) gegeben baben, al* e* in Da* §ucb gemicfelt uno auf Die tratte geleget morDen Art. 82. noa) meniger gemup, ob e* Don Der <éeite mit Dem $opff oDer guflen juerfl unter Da* tyctte gefommen Art. 9$. 2lud) ntag bep fola)en UmbflànDen inquifitin am geringpen nid)t graviren ob pe gleio) ad interroga artic. 80. au*gefaget, pe b^e bai $UnDDon fio) aufDie^attegemorffen, meilen Dos ©eblùte noa) foparcf Don ibr gegangen, Dag pepa)nicbtbùcfen unDDa*«£raDbinlegen fònnen, Denn Diefe* ^Mincf* megen babe ia) inquifitinne felber Der noramen,Do pe mir Denn gejeiget, Dag pe Die*f)dnDe fein balb Dirrc! boa) Don Der £cDe gè* babt, mie pe Da* fa)on toDtc £inD auf Die blatte geieget, folglia) alfo Daflelbe feinen ea)aDen nebraen fònnen unD menn Denn aua) fbléer OBurflf mit einiger forc,e oDer ©emaft gefcbeben, folcbe* an De*£inDe* 2eibe bep Der Seclion mare mabrjunebmen gemefen fepn. €* mieDerbolet alfo fcblieglia) Der inquifitinnen A M. St.bfpeU* ter Defenfor,ma*oorber ju ibrer Defenfion angefùbret, unDfubmit- tiret Dabep inDem^omen QDttei in einem gnàDiaen Uttbeil. Refponfum Facultatis Medica Halenfis. 9fU* Dennen mit unfewrFacultfitcommunicirten Aclis Inquifitiona- ** hbus mieDer a. 9». et baben mir fo mobl naa) Dem gan^en 3n* balt bei gefubrten Protocolli, al* aud) in* befonDere au* Der Infpeclione unD Relatione Medici & Chirurgi erfeben, mie oeDaa)te inquifitin Den 5. Marni e. a. ein DoUfommenDief unD Doli $ttctDgen noa) Protocoll g-beimlia) gebobren naa) Protoc. 18. &. 20. Art. 44.45. 51. f2.55 im unD megen eine* begangenen Infanticida eine paref e Prafumtion auf fta) gelaDen, De*megenoon un* Die&aupt'gragejudecidiren erforDert motDen, DO m )S7( ss» Ob mit geroiffén ©runb unb 2Baf)rt)ctt f&ntie aué bcm corpore delibi unb btmn babtt) wtfcmmenben Um* fìanbcn b^auptet werben, bag nfc&t nutbieftó $inb lebenbicj jur SBtlt gcboljren, fonbern nca)tfl)m an bemfeifeen fine offen&a&re ©ewaft wrùbct fen l 2Rad)t>cm mtr affo olle bep Diefem Cafu angejeigte Indicia reiflia) ermo* gen,fobepnDen mie, Dag folcbe* ^inD i) am Zeibe DoDfommen gemefen, r; iiea)Pbi» anfelbigem fein SDJercfmabl einiger putrefaclion maijrge* nomraen morDen, 3) jumabl Daffelbe annocp eben Denfelben §ag feci- ret murDe, an mela)em e* jur <2Belt gebobren ip, 4) aua)jumieDerbol* ten mablen Don Der Inquifitin, in*befonDer* aber ad articulos be* font ip, Dog ibr #inD o&ne fonDerlid)e émppnDung t*on tr)r gegongen, lOd) Protocoll 13. & 18 & 20 Art. 76. Protoc. 25. Art. 3. Dabero fein fd)mebrer Partus, ob e* gleia) primus gemefen, ju praefumiren : f ) ip Diefe* £inD in Der ©eburt Don Der ©ebabrerin in einen blecbernen ^aa)tpttbl gefallen, 6) melcber einer £anD boa) Dorbin mit ^S3aflec gefùllet mar,'naa) Protocoll 18. &. 20. art. 00. 7) £)Da)pnD anbep akid)mobt in "gan^en Aclis feine UmflànDe referìret, morau* man ouf De* $mfce* StoDt Dor Der ©eburt, fa)iieflén fònne: 8) iflgeDaà)ter 2Raa)tflubl Don Dem ©eblùt, mela)e* Don Der primipara gegangen, fop Doli morDen, Dorin Diefe* $inD gelegen naa) Protocoll. 18. 9) babe lai Rinb nid)t longe tra 9ìaa)tpubl gelegen nacb Protocoll. 20. art. 8*. io) gepebt aua) Inquifitin, Dog Da* £mD nia)t lange toDt gemefen, meil e* nicbt lange im ^acbtpubl gelegen noa) Protocoll. 20. art. 135* 136» 11) ùbrigen* ex Aclis befont, Dag al* bai unter Da* Vbett gepecfte $inD betborgejogen morDen, felbige* noa) toarra gemefen Protocoll 9.13.15.20. art. 13?. 12) babe Inquifitin bai $it\b fo balD au* Dem Sftaa)tpubl gejogen unD Do e* noa) mit Der ^obelfa)nur an ibrém Scifr conneclirt, fola)enFuniculumumbilicalemfonobe anbe*.£inDe*£ei& abgefd)nitten naa) Protocoll 3, Dag fauni foia)erFuniculus bàtte oetbun* Den merDen fònnen: 13) «£>ierauf bobe pe naa) Protocoll 18.unD 20. art. 80. Diefe* £inDmit ©emalt ouf Die por pd)gelegte blatte gemorffen, 14) gepebet Diefelbe, Dog pe in©efa)minDigfeit ibr^inDeinjumicfelnni$t bebutfam mit felbigem umgegangen,naa)Protòcoll 13. & 18. ornare aua) n>illen* gemefen, Dem $inD £eiDe*jun)unoDer umjubringen, naa) Pro- <£) tocoli m )58( m iocoll. ig & 20. art. 66.124. ob oleica nod) Protoc. 13. &UInquificIft torgegeben, Dog penia)t milten* gemefen Dem £mD @emalfan$un)un* iti) botte peDo* £inD mit $taa>t unter Do* $5ett geflecfet noa) Protocoll J8.17) gepebet aud) frepmiBig naa)Protocoll 20. DagDiefe*$mD Dura> ibre éa)ulD unD SBerfeben ju toDt fommen ; 18) ip ex infpecìion© fàcla referiret. Dog Da* jftnD mitten ouf Dem «&aupt gegen Da* occijdut Piel extravafiret ©eblùt unter Der calvaria gebabt, amcranioabereine »ierfad)e fraclura ju feben gemefen, Deren eine transverfaliter ùber Da# rea)te os bregmatis gegen bie futuram lambdoideam gegongen, Die anDere au* Diefem $5eua>gegen Dà*os occipitis pa) gelencfet, unter Dem eo)ein ai* ob Dofelbp etma* fpi$ige* Dura) geDrungen ; ©ie Dritte gi»s ex finiftro latere lambdoideae- futura?, Duro) einen ^beil' offis breg- matis Derfelben eeiten unD enDigte flcb in Der futura fquamofa;Die jrierbte png pa) in Der futura fagittali on unD penetrirteium c£beilDa# finiftrum os bregmatis, bi* in DorgeDacbte Dritte fraclur 19) bietbe^ rourbeongemercfet,DogDie gungen menig Don Der Sufftongefùllet moren, fcober& ein lobus pulmonum naó)Demer in*9JBoflergemorffenmurDe^ anfànglid) nieDergefuncfen, aber al*bann mieDer in Die #òbegefcbmum» men unD enDfia) mieDer untergefuncfen, Der anDere Lobus ober gang ju 33oDen gefuncfen. ©leicbtoie ober in Der fpecie facli Diefe* Die boupt HmflanDe pnD, Darauf fonberlia) ju reflecliren, fo erfennenmirr) Da* fciefe* 5vinD nod) unter Der ©eburt geiebet, aucb etma*menige*Dtbemge* bolet, melcbe Infpiration ober megen gefo)minDen 2fbgang De*$inDe$ Dun Der ©ebctbrerin unD Ninfali in Do* ^BaflerDe*^oa)tpubi*geben^ met unD unterbroa)en morDen, DaberoDie£ungenim^Boflerungìeid)ge* fd)mommen: fo bemeifet aua) Da*teben De* Jftnue* unter Der ©eburt, Die boiDige ©eburt felbp, meld)e mit einer toDten gura)t meDer bep $ec* fbneu, Die òflfter* gebobren, noa> oiefmeniger beppriVniparispflegetDer* einbaret ju fepn : l>iesu f ommt, Dog Do* $inD PoUfommen, fett unD Die? aemefen, Dog Da* ©eblùt noa) on Dem^inD in einer frip$enextravafa- rione befunDen morDen unD baf in gan|en Aclis fein indicium tror* H)anDen, morau* man auf Den $oDt De* ^inDe^fomobtDor al* unter bex ©eburt folgern fonte, btelmebr au* DergepmDen conftitution bet Inquifitin unD Der leicbten ©eburt Da* ©egentbeilju fcbliefien, aua) ifl um fo Dielmeniger auf eine prajudicirliàje ^erfcblieflung umTangufta- tiosi Derer partium ucerinarum bep Der primipara ju argumenti- twt; mea tteSeburtbatDunD obne fottDerlid)e gmppttbung ober $em et» jeMget. JnDlia) gepebet Die Inquifitin noa) Protoc.2o.art,i36\DagDa« «mo ntcbt lange bobe toDt fepn fònnen, met1e*nia)tlangeim^aa>tpuM seiegen- 2)9Rea)Pbin ip e* nicbt unmabrfcbeinlia), mann i>a* $inD fo ISSS!^1!? ^arfeme J>albe Diertel etunDelong, al*Dieprimiparaauf cenr^aa>tpubl gefeflèn, naa) Protoc. 20. art. 57. Don Der Inquifitin in ^n ^acbtjhtblgefcloffen, Doge*b#ig auf Die eo)arffe de*blea)ernen

    Dag Dobero Dura) folcben gaU miteinmablDa* cranium bo> *e jerquetfd)et merDen «nD folgenD* DaDon fo Dielfaltige irregulares tractara?, meia)e meipen* t)ie oiTa bregmatis betreffen, baben entpeben f Onnen, mann jumcu)l bai ^inD mrtten auf Dem,f opff unDnod)Daju auf ^l^arffe De* &anDe*am^te$ernen@efagabgepùr&et, oucbaUen- fcm*Dte©ebabrennmttparcferExpren1on Den bepigen 2lbfaHDe*£in* Mi mag befòrDert baben: Don mela)er befltigen 3erquetfa)una bei &opfte* unD Dem Darauf erfolgten 2ibfau* in Da* ciBafler De* ^aa)t- pubi*, Dtefe* #inD im ©epa)t mag broun unDblaumorDenfepn, miee« im ProtocolL 3. angeraercfet #ierbep mùrDe man aua) genauer m wnterfucpen baben, ob aua) mit foia)er ©emalt Diefe*^inDDotiDer©e* Jfbtevtn gefa)oflen,mela)e* jmar Die fa)nelie unD DringeuDe©eburt mabt* fepemltcb, jeDoa) nia)t DélHg ermeiglicb maa)en fan, Dabero man in €r< wiangelung fola)e* frmeife* nia)tanDer*mntbraafienfònne, al*Dagan Jtejem &mbe Dura) Die Inquifitin eine anDere ©emalt Derubet unD Dura) gla)e Da* JtinD jum SoDebefòrDerf morDen: 3) Db nun mobl Dura) Diefe Serquetfa)ung bei cranii unD cerebri biefei ®inb notbmenDig perben rnufleti, fo bjt onbep ouo) Diefer <£oDt erfolgen uwffen.(manugleia)am *<$? m* P1** ,aefion Mfàfym more,) mann nacb Slufiage Der 33a* De.gKutter ProtocolL 3. Die 9*abelfa)nur p>Dia)te am Zeib abgefd)nit* fen, Dog pe nia)t einmal botte fònnen jugebunDen merDen, Dabero Da* &tno pa) notbmenDig unDun^ermeiDlicbjutoDteblutenmùflen: 4) ger* tier bat jur $òDt* unD ^cpicfungDe*^inDe*(mann obgeDocbteSérDrfi- Jung De* ©ebirn* nia)t gefcbeben mare) nicbt menig beptragen f ònnen, Dog fola)e*^mD einige Seit im $ftaa)tpubl, Der mit ^afler unD flutto aefaaet gemefen, gelegen, aua) fo gar naa) abgefd)nittener ^abelfénur tbiebtx btneingefaHen ifl; s) 23ep fola)er teflon De* tfopff* bat noa) 432 mi* .-«■ x^e m metter Diefe einmabuge3etouetfa)ungbai gemaltige^inmetffen De*$ttv De* ouf Die Piatte naa)'Protocollo ig. unD io. art. 80. wrmebren fòn- nen, obfonDerlio) mann Da* £inD auf Den^opffgefaUen: enDlia)enunD 6) mag Die geDrànge unD gemaltige ^Berflecfung De* ^inDe* unter Do* 23ett aua) etma* bepgetragen baben, mann Diefelbe DergePaltgefa)eben, mie pe Don Der Inquifitin naa) Protocoll. 18. gemelDet morDen: ailein meil eine* $beil* Die £òbe De* 33ette* Don Demgug 33oDenbiejunià)t convenabel, Dag Da* £inD mit fola)et ©tmait babe binunter geDrùcf t fepn mùflen, anDern $beil* aua) Die 2lu*foge art. 95. Protocolli 20. et* nen bepftimmigen 3n>eiffel Derurfacbet, fo mag Diefer (Ae $uuct Der In- quifitin nia)t ju patten fommen: fonDern auf DieùbrigenllmpùnDemie pe abgefaflèt, gefeben merDen : £)iefe* unfere* in Ratione & Experi- entia gegrùnDete* Decifum unD Urtbeil baben mir nia)t ailein auf (ftfor* Dern au*fertigen, fonDern aua) mit unfermgemòbnlia)enFacuJtót**èiei» gel befraftigenmoUem #aUe Den io. Junii An. 1722. Epicrifs in Vtum Cafum*. IN hocCafìr multipfex caufà, mortem nata? provocane, tencurrir, adeo ut vel wna & altera ad hunc lethiferum efreflum latisfecerit: fonticae enim illae calvariae fraÉrurae, cum gravi cerebri contufione conjun£be, ad interitum inferendum, capa» ces fàtis fuere: etenim quando infanti fub partus acìu mmc contìituto eminentes fales violentiae- infliguntur, tunc tanto facilius Se certius, non modo periculofi, Ceé piane perniciofi inde metuendi & expecìandi funr erfedus : omnis enim partus qualitercunque etiam legitime & fàcile fùccedit, & parientem fceminam Se enixum infantem admodum enervat, quodfi itaque praeter talem ordinariam debilitatem alla violentia luperveneritr tunc tanto facilius iterum in lethalem exitum cafùs de gene- rare poteft Se folet : Accedit vera in prsefènti calu, quomodo fub hac lethali capitis laefione natus infans cum capite in vas lubftratum, aqua plurimum repletum praeceps fàcìus fuerit; Se licer nata puella non admodum diu in tali vale delituerit, tamen ob praegrelTam enormem & lethalem capitis contufionem & confraclionem eo certius iterum mortificina Se fùffòcatio infantis lupervenire debuitv quo mìnus pofterieri- bus hisce fiifFocationis periculis in aqua refiftendi, vires neceiTariae praefto fuerint: Praeterea vero fupervenit abfolute lethalis illa ftricìiflìma funiculi umbilicalis diflecìio, onde repentina Se incoèrcibilis mortifera contigit haemorrhagia : quidquod nimis proximae Se abbreviata; hujus funiculi deligationes ab imperitis obftetricibus facìae fìmilem interdum eventum caufantur, ut ligaturae inopinato erumpant, Se parilem lethiferam fanguinis profùfìonem pofl le trahant : Singulis hifce mortiferis caufis annumerati debet violenta illa projecìio infantis in pavimentimi, poftpraegrefTàs vio- lenti» m )<&<.«► fartias perpeflàs; a matre puerpera commiflà, quse, etiamfi caput fènrel laetunr ito!* ulterius oftenderit, tamen nunc in extremo pericuio veriàntem infantem novo per^ culofò fupplemento ad interitum citiorem promovit: neque quidem a tali mortifi- cala eximi poteft concurrens vel depofìtio vel depreflio ha&enus minus human-iter CraSati infantis, infra fpondam, quod ftilo JCtorum idem eft ac infantem fub fqua- lore-negligere, Se negligenti» hac defèrere atque interficerer Inde liquet quod pne- fèns Infanticidium fit exaéte Se notorie qualificammo quamvis primiparam quisquam excufàre poffet, quali ipfa infoia Se nolente, minusve concurrente fub praecipiti partu nata puella in fuppofitutn vas aeneum prolapfà fuerit, aut quali ex infeitia mater na- tae filiols tam ar£te funicnlum diflecaverit; fiquidem reliquar circumftantiae non fa- cile probabilera admittunt excu(àtionemr ni praecedentes una confirmare Se dolofùm infanticidium comprobare adjuvent: an vero dolofum hoc fuerit infanticidium, nieum non eft judicare; fùfTecerit demonftraflè, quod a talibus caufis natus infans per necefiitatem naturalem vita privari debuerir, Notatu digna vero eft circum- ftantia, quse fùb experimenfo ciim pulmonibns inftituto in hoc cafu contigit; inde illa cenficleratta fluit, quod hoc experimentum minime promifcue applicari queat, ièd quod variantes curcurnftaittisr annotar^ conciliari, applicari Se diiudicari debeant : quod enim in praefènti cam levis, brevis Se panca infpiratio aeris fuccefferit, non . modo externus confpecìus docuit, fed Se titubans illa fluftuatio in aqua confirmavit, fiquidem vel uno loco vefìcutarum pulmonalium inflatio modica contigit, aliis vero locis adhuc illa? cellulae occlu& fuerant, unde modo pulmones fluchiabant, modo ob reliquam ponderofitatem Se. inflàtionis- defeclum iterum in fundum aquae concide- bant: ex fimili etiam inacquali pulmonum. inflatione interdum evenit, ut unum pul- monum fruftulum aquae innatet, alternm vero in aquam delabatur, ex quali phano- meno minime abfolutam refpirationem in dubium vocare decet. Reiponfum Facultatis Juridicae Halenfis. WnbtndìatfynafyH. d. 19. Jun. 1722. 9fUf gefebebene Denunciation, geboftene Regiftraturen Dorou* Der> ™ fatate inquifition-Articul A. M. St. Daraufferpattete Slntmort, unD ma* pe juibrer defenfion ad Aéhgebracbt, erfennen £5ùrgermei« per, unDSKatb Der ©taDtH,ouf ootgebabten SKatb ou*mdrtigerSRecbt*' ©elebrtenoorDtecbt: £)c£ mofern Inquifitin, nocbDem Durcb ibte getbane $8efantni§ bereit* fo oiel ex adis erbcllet, Dag pe Die $oDe**(£traffe febmerlieb entpie* ben merce, in ©ùteDte an ibrem ^inDegebraua>te@emalt nia)t gepeben <& 3 »iH/ tbW, pe ol*benn Duro) ben ecbarfféKi$ter jufolà>er?5e!ontnif fflttòn* #en,nnD ju folcbem gnDe Die Torturùber-Die geogen, i) Db baé Sinb nacb btt ©eburt *tid)t geiebet, *) Ob Re nicbt anbemfelbigmScroalt flebrmidjst; ì) 33te Ite folcbe totxié&u 4) Db (te nicbt ju Sem ff nbe Itm Stinbt bit Sfl&bdfàtm fi fcunj afe^fi^nitt^it/ baf^ tatti» tierton fbac* én ibr ju exeqwren, menn nun Ibre bierùber erpattet e Sfntmort gebùb* senD ratifiaret morDen, fo ergebet atóDeun ibrer 3>etJbu unD SMrafr fung balber ferner ma* recbtip. Rationes decidendo &b mò! eine* $b*il* erfa)einen mill, al* mennBer4it*inacTisau$ ^er Inquifitin^ef àntni* foDiel erbeaet,Da§fo fortmit Der $oDe*>a* £inD nicbt umgebroc^t, Dennecb folcbe* Durcb ibre@cbulDunDnicbtaflein gepebet, DafrpeDem mnbe Die Sftabelfcbnur fo naf>e am tetb abgef$nitten, Daf folée*mcbf fcerbunDen merDen fónnen, unD Der Medicorum SSeridjt naa) Da*Mirto DbneDem Petben mùfien, menn pe e*gteicb nicbt getòDter, ùberDem atte fcer Medicorum ^cricbt nacb offenbare^ennjeicbeneinerfterùbtenée* malt on De* ^mDe* £opffe,an$utreften, quibuscumque autem modàs njortern infantis fui mater procuxaverk ukimo afficierida eft fuo- $>hció.. r Carpz. pr.crimin.qu.9.fl.46. fHnDerngbeH* bet Defenlbr unferfcbieDlic^e* ju Der mquifom defen- £lfol"& «J^n^i* Ajrgiret, Dm} ob fie gleicb Dorbero ben ■2to*l .aefoffet baben iróge, do* £inD unpbrwaen,, pe Doa}fola)e* nia)t «6 )*>C 8» uk&t &èmercfpeù*iget, uwb Feine GBemolt on Dem $inDege&*aua>f, fon* fcetn naa)bem pe al* eine primipara nicbt oerPonDen, Dog mie pe pd> auf Den 9tocbt*@tubl gefe&et, Da* Mini Don ibr cjebertmùrDeADa* £i** cbne alle ©c&mrr&en Don ft)r gegongen, in Den ^aa)fc<3tubl o^&flen, unD DoDon erpidet, aua> eben Die befunDenen fraflurain c«*broDa* Dura) entpeben fònnen, Dog Da* Mini in *&erabfa)ieffen, berau*gejogen, unD meil pe fein geben in ibm Derfpnbref, folcbe* efogemicfèlt unD unter Da$ SSette Derpccfet, ibr aucb Dabep, DagpeDe*£inDe*^abelfa)nurjufur& tìbgepbnitten, al* einer ìUnDerpanDtgen nicbtbepjumefien/ noa) jnglau* ben fep, Dog pe fola)e* animo occidendi infantem getban, meil pe Damabl* in ftatu perturbata; mentis gemefen, enDlia) noa) gejmeiffelf joetDen mèa)te, obDafr^inD geiebet, naa)Dem ani Den atteftatisMe- dicorum erbellet, Da§ Die pulmones anf Dem 9EBaffetnid)tobengebÌ!> ben fonDern untergangen, mober ein mabrfcbeinlia)* argumentum> infantem iam in utero mortuum fuiifè genoramen mirD, oDenfaBé affo e* fa)einen mill, Dag Die inquifitin nicbt fo mol in dolo ol*in cul- pa fep» SX8. SD. i) Sia* Der Medicorum Sgericbtfo Dieferbellet,DogDa# £taD oor unD inDer ©eburt geiebet baben muffe, alfo mobl mebr al* ju flar ip,Dag fola)e* au* Der inquifitin eigenemfatìoDa* SebeneingebnT» fet, mie pe Denn fola)e* bep Der €rflà"brung ad art. 14©. nia)t gonfia) in SlbreDe fepn mbae, 2) Die inquifitin ano) Darneben gepebet, Dag pe H>re ©a)mangerfa)aftt beimlia> gebalten, Den Qxt mo pe gebobren, y® ftlà)em £nDe ermebiet, Dami* pe beimlia) folcbe* gebtfbren, unD Do* &tnt> bep ©eite bringen móa)te, ju 3) binmtbuf, DagffeDenbepànDigenÒBor'» fai gebabt, Da* Minb am* Seben in bringw, unD ju fola)em €nbeDfe ©a)mangerfa)afftDerbeelet unD beimlia) gebobren, 4)pa)aua)offenba* re ^ennjeigcn einer gefa)ebenen ©emalt on De* ^inDe* «£wupte bepn* Den unD naa) Der Medicorum §Seria)t nicbt onDer* jnDermutben fe&, al* Dag Die inquinan folcbe ©emaltan Dem ^tnDe perùber, jumoblbaf bie frattura in cerebro au* Dem «gerabfcbifien im 9?aa)tpubl entpan* Den, ex judicio medico nu nicbt probable ip, vid n. a#. 24. &26V jblcbe* aua)f) DieSRecbtebepfolcben UmbponDenatlerDinfl*DeemutbetV mb OaVAU^ dolofuni infanticidium arguirei m >*4( 9» per Art. 131. Conftit. Crimin. Carol. 6) Dtefemnoa) ibtem QSorgeben, Dog pe anDem£inDe?eine©emalti>et' ùbet, menig ©lauben bepjumefien, Da pe 7) ùberDemnia)tiu2ibreDeip, Dag pe^a* Mini auf Dem 9?aa)t'rcn, unD folcbe* tnDemjel' ten,melcbeimit SEBafferunD2Mut angefùMgem fen,bineinfaUcnlaffen, unD noa)DemfViDa*^inD ani Dem ^oa)t'^tublbecDorciejogen, folcbe* naa) tr>rer Slufiogiad art. jo. auf Die£)ecfe gemorjfen, ja Die SftabeU fa)nur fo Furijabgefa)mtten,Dagpenia)tDerbunDen merDen Um:en,bat» auf bai j\itiD eingemicfelt unD unter Da* s25ette g^pecfet, mela)e* folo)e acìus pnD, morau* ibre bogbaffte intention jur ©enùge erbeflet, enD* lia) 8) Do* argumentum ex delapfu pulmonum defcmitum Don Det biepgen Medicinifo)en Facultit in ibrem ©utaa)ten jur ©nùge abge* lelpt, unD Da* ©egentbeii, Dog Da* Minb in ipfo partu geiebet baben muffe, gejeigetip, imr&rigen obmolbcrcif*bierau*fo DiclerbcUcnmòa)* te, Dog Die inquifitin mol)l fa)meritcb Die$oDe*-e jufùbren, anbep empita) &u erinnern, Dag pe ibre £lual Dura) ferner* bartnàcfig* te* £eugtten nicbt pergròffetn nocb oerlàngern moge, Demnaa) in gene- re poenae capitalis e* Piel Dorouf onfommen mirD, ob fie GBemalt an Dem $vinbe gebraua)t, unD mie febr mabrfcbeinuà) ip, Dem ^inDe Dcn £opff eingeDrùcf et, fola)c* mit ©emalt porfeélicber ^eifebingemorffen, aucb au* gottloflem cBorfafc ju Dem€nDe DieSRabelfcbnurfofurtjabge* febnitten, Dog e* Dapon perben moge ; unD meil pe fola)e* bartndcfig leugnet, man pa)erer unD Denen SKecbten gemofler ju fepn eraa)tet, Die tortur juPorDerp naa) 51nmeifung De* 13. art. Der ^einl. «pal*-^5eria)t mirD ibr ju erfennen, unD fie Dergepolt jur 33efàntnig Dergepoltlio)en QBa|rbeit ju bringen, tmD ip meil beDencflicb gefoUen, Den gradum torturae in Dem Urtbel ju exprimiren unD folcbe bieber refervirt, Diefel* be DergePalt an ibr ni exequiren, Dag pe jtemlia)er mafien, unD alfoim erpenunD atfbern ©raDDer ^eintgungaufDieDorgefa)riebenegragpù' efe gepein^et, ibre Darouff etpatteteSlntmortDarauffregiftriret, juDem Ort^fbraa)t, unD ibr Den anDern oDer Dritten $:ag auffet DemOrtDer ^viiì.gung ad ratifìcandum porgebalten merDe. <^o bat gefa)ebener moffen erfont merDen mùflen. CA- 4M )4t a» CASUS VI. INFANTICIDIUM PER COM- PRESSIONEM PECTORIS ET CONSECU- TAM SUFFOCATIONEM COM- M1SSUM. Refponfum Facultatis Medicae Halenfis, penPubl oUbt'er on unfere Facultdf Die Acìa lnquifaionalia miDer 21. % M. in punclo infanticidii ùberfenDet uno unfere Stteinung b'erùber erforDert : ©iefemnoa) baben mir naa) aenauerreipia)er CollegiaiìfcbenUnterfua)ung befunDen Dag bep aegenmortiqem Cafu Die ©oo)e auf uw baupt UmpanDean* f omme, €rpiia)ob bas Binò lebenDig$uvXX>eltQ€bòbten,bevna4> eban Demfdben einige (Bernal ttiyà 11 afe* t aus geu be t morDen ; bee* De*tp gor leia)t au* Den Aeìis ju ermeifèn : Dann ma* Da* &rf&fcefan« aet, ob bai ìtonb ro*4> ber (Btburt lebenDig geroefen, foipDa*DieU mablige ©epa nDnig Der Inquifitin au* fol. 18. art. 54.61. fol. 19. art. Co. fol. 20. art. 87. fol. 37- art. 122.134. genugfom ju erfeben ; Dobero e* feine* meitern £rmetfe* notbig; gumoblen Die gefa)minDe ©eburt bep Diefer primipara nio)t leicbteine toDte gruebt ominirenlofiet, aucbfonp mobl olle UmpdnDe,foDor Der ©eburt unD naa) Derfelben «jobfervireu pnD, Diefe^abrbeitgenugfombepdttigen; £)a* anbete bettejfenD, ob itti biefem lebenDig gebobrneit &mfce eine (Bernaltgebrauct)t fer, fo Fommen bierbep abermal imepunmieDerfprea)ltcbe ©runDe por, Deren erperer pa) mieDer um ouf Die frepmiUige S&efantnig Der Inquifitin be* jiebet noa) fol. 31.32. Der anDere aber ip um fo Die! offenbater au* Dem atceftato Medico ju nebmen, morau* erl>ellet Dag Da* SvinD Dura) eine violente Compreilìon get&Dtet morDen, Da nicbt nur ailein Die 93rup mit Dem Sterno beftig bineinmdrt* geDrùcf et ip unD jugleicbDieQ5eme* gung De* #erfcen* opprimiret murDe, moDura) eine gemolttbùtige €f piefung Perurfoa)etip, fonDern aua) Der Mopf unD #al* mit Denen verte- bris colli unD fuperioribus coftis jufammen gequctfa)et unD an Die SBrup 3 ein- m > <* e m einscbo^en morDen, Damerò bauptfàcblia) bep Dem neugebobrnen- Pirite iHica) Dergf*ia)en gemalùige «£)emmung De* fortlauffenDen Gjeblùt* unD angefangenen refpiration eme bolDige €rpicfung erfolget, Deffen Do* extravafirte ©eblùt, fo mot>f am 5?opf atèanDet^ruftcinoffenbabte* Seugnig giebt : £ietnc\a)fì baben Die ^bcile felbp al* Der £opf, Die33ruft, Die vertebre unD coftae fola)e gemaltige exrenfion unD compresoti bep einem fo- jarten £mDeait*geftanDen, Dag aua) DaDura) DiegeDaa)te gepiefung befèrDert unD befa)lemigef murDe, mie Dann an Dielenfolcben ^beilen Da* obfervirte geronnene ©eblùt olle* Diefe* erlàutert unDbe- meifet: mojù noa) fommt, Dag Die partes lincf\r@eit*mel>r folcbe Vio- Icnz ou*gcpanDen, mela)e* fo mobl altere al* neuere Medici por noa) gefdbrlicber,miebepeinemermacbfenen,Depomcbrabetbepeinemfoìarten iubjetìo anfeben unD au*geben: unD naa)DemDie*menbcmpt regiones am menfa)lia)en &ibe, nebmlia) Derffepf tmD Die $8rujlmitfoia)ervio- lenz pnD tra&iret worDen; fo eefennen mir, Dag megen fola)er gè* braua)tcn Bernal:, Da* £inD notbmenDig perben nmfien : UbrfunDlicb baben mir Diefe unfere «Weinung biermit erPatten unD mit unferm gè» mòbnlieben FacukcV* ©wgel bcftàf ttaeti molta ©e gefcbeben £alte Den 9 Januarii 1729» Epicrrfs in VTtum Cafum. A Lia in hoc Catu Infanticidi* occurrit caufà, qua admodum enormis, preferì»- nca & manifefta eft: neque tantum fimplex, féd complicata illa exiftit: Com- predilo enim thoracis, qua fternum in interiorem peftons partem deprefliim ett,. vario modo lethiferum effcaum exferit, quo cor & pulmones in fua funzione gra- visfime opprimumur, maxime vero craffa & fìmultanea progreffus fanguinis futffe- minatio provocatur; qua noxa eo citius & certius in infante recens nato & propte- rea debili excitatw: hae eadem ilerni & coftarum compreffio una mafculos thora- cis, qui refpicationem inftrwnentalitsr ex parte adjuvant, graviter violavir, ut laefa in iisdem libero motu, eo citius fubinde fùffocatio promota fuerit : quod fr enim in uno horum mufculorum fpafmus aut infiammano etiam ia fubjeSo robnlbon tue- •it, tunc eximia difficultas Se anguftia refpirandi perpetui comes eft; unde ex ejus- modi circumftantiis facile patct argumentatio ad prsientem cafum: Demde accedit viole-ita illa capitis Se colli verfus thoracis anteriorem partem fatta compresilo, lub qua pnecedens p^oris oppresfio aggravata fuit, ut inftar carniffcins infans ftran- gulatus Se fuffocatus fuerit; hac enim pofterior violenti» ex una parte vafa cafMtis wtcriofa & venoft valde irregolari tendone & comf>Ksfioae offendit, liberumve mo- <®S ) «7 ( §§► tum (ànguinls per illa extreme turbavit, unde ewsmodi ftagnationes & extravafà- tiones fanguinis in capite ortum traxerant: hunc effc&um lethiferum accelerava nervorum proxime e capite exeuntium violenta dillenfio icirregularis contorno, urt- dc fubitanea paralyfis univerfàlis confecitfa eft; ut nihil de yertebrarum pernido- fa luxatione hoc loco inferam: interim ex hacìenus recenfìtis circumftantiis facile patet, quomodo in hoc cafu plures mortifera; caufe concurrant, adeoque effeclus Se. eventus lethalis unice Se abfolute ab illis caufis derivali debeat, id quod vel levitar in anatomico phyfiologico-pathologicis dogmatibus inftru&us agnofeit: Quod ycro ipfàm apertam Se repetitam confesficnem inquifitae Se rese infanticide attinet, tunc reminifeor illius famigerati Proceffuum Inquifìtionalium impedimenti, quo defenfo- res Advocati interdum tales ingenuas & rpontancas confesfiones admodum contor- quent Se aliter interpretantur, adeo ut ipfi mailcnt, quo nunquam inqnitug talem confesfìonem protulerint; hinc accufant quandoque praeter necesfitatem fcminarum fatuitatem, perturbationem mentis, perhorrefeentiam, fimplicitatem, se fi affirniati- va refponfione, interrogata, affirmationem requirentia Se expecìantia, excipere de- beant; interdum commiiiationcs & admonitioncs perfonarum jndicialmm inculpare folent &c. & ex hoc cafu dabili, omnes vere rens detendere multi haud verentur: ob id vero fpontanca inquifitaruui profesfio in medicis cafibus interdum ad meliorem Se certiorem decifionem forenfem caufam prsbet. Infanticidium infanti infidendo, eumque totis viribus comprimendo allcgavit Carpzov. Prax. Crim. <<)y. o. n. 52, in- fantis collum f cervicem incingendo ib. n. 56. CASUS VII. DE INFANTICIDIO CUM NE. GLECTA DELIGATIONE FUNICULI UM- BILICALIS ET COMPRESSIONE CRANII PATRATO. 2lcbt>em auf telnet fio&Sùtfà. Storcbleudjf. £*rrn #errn SSftoriij <2Bilbelm #er§og ju @ocbfen k. ^ócbftfeligflen SlnDen* efen*, \)t>ben Special-éefebl Aéfo Inquifitionalia miDer 21. 33. @. fonjt $onigin genannt in punélo eine* befcbWDigten unD Duro) QSermabrlofung Derfibten unD befèrDerten $oDte* eine* neugebobrnen Minbei on unfere Facultot gefebieffet morDen, um bierùber unfere tylti* nung ut temei) men,fo betben mir nacb ricbtiger, genugfamer unD reifflieben SMircbgebung DererAtfen befunDen, ba§ bai Minb anftcbfelbflDonfem* men unD &on Der ©eburt gefunD aucb nacb derfelben lebenDig gemefen, 3 ^ a«4 «88 )<*( g» oucb «>ie Daffelbe obne einige gefobrlia}e unD long onboltenDe, fonDern bolDige @eburt,Don einer Cutter, melcbe mebrmoblen gebobren,mr <2Belt gebracbt fep, obne Daf Dorgefcbebcner ©eburt entmeDec einige ^èermobt' lofung oDer ìufdlligeunDcrmutbete ©emoltDe* £inDe* ©cbmacbbeit oDer $oD bef6rDert ju baben au* Denen Acìis juerfebennnD&uf<$liefTen,no# Dielmeniger Dergleicben an Dem Mini fefbjl mobrjunebmen gemefen fep: S>o nun ober noa) Dem mebrmabf igen unD frepmilligen SSet?dntnig geDacfr ter inquifitin mit DoDfommenem SBerftanD Da* JvinD lebenDig befunDen morDen, ouo> tcflen fibrige DoflÉommeneConftitution nicbt praefurm- ren Idffet, Dog Daffelbe Dor oDer unter Der ©eburt gefìorben mdre, finte* mabt ficb folcbe £inDer mitbefonDern fignis ju diftinguirenpflegen, Der* gleicben bep Diefem £inDe nicbt Dorgefommen jìnD, r>ternecgfl aucb Da* experiment mit Denen auf Da*2Baffergemorffenen5ungen, ricbtigge* mefen, fo fònnen ode folcbe UmftdnDe julànglicb De* Minlei Seben nacb Der ©eburt bebaupten, obne fta) auf einige $Dtutbmaffungen jugrunDen : £)a ober im ©egentbeiilaut De* attesati Medici on Diefem lebenDig gè» bobrnen $inDe erfeben morDen, Daf erfìlicb Die9?abelfcbnur unperbun>- Den gemefen, beroaa) Don Der inquifitin mit^illenunD^orfa&unDer* bunDen gelaflen, ferner Dog lincf e os bregmatis mit einer Deprefiìon unter Do* recate geDrùcf et mor, oucb Under ©eit* jmifcben Der dura unD pia matre unter Dem olTe bregmatis ein fleiner Ùòffèl Doli extravafir- ten ©eblut*, mie oucb Dergleicben jmifcben Dem cerebro unD cerebello ongctroffen morDen, foift unter folcben gormicbtigen Slnmercfungen e> ne* ^beili Diefe fonDerbobre Laefion De*^opjfe*, onDern ^briléDieun* perbunDene Sftabelfèbnur mobl ju confideriren, DergeffaltDaf mirbier* au* Diefe* grfinDlicbe Urtbeil fdHetr, mie nicbt nur folcbe ongejeigte laefio capitis bep SxinDern abfolut lethal, fonDern mie oucb bie unterlaffene cgerbinDung Der Scabelfcbnur eine abfolute Urfo$ De* $oDte* gemefen fep: unDobjmar bep ermodbfenen SJerfonen depreflò cranio nocb eitu> gè fuiffe ju boffen, fo ifr Docb auf ein neugebobrne*£int>gar feine Ap- plication bierou* ju mocben, befonDer* Die extravaiàtio mrimior smi- feben Dem cerebro & cerebello oucb bep ermodbfenen Den $oD ju cau- firen pffegt, Dog DemnocJ bep Diefem corpore detteli Diele betupt-mo- menta concurriren, melcbe JU 55ebouptung Der abfoluten Lethalitdt ùberfltògig julànglig ftnD, ftntemobi oucb geringere <2Berfeèungen De* $opfe* bep folo)erlep ^inDernbeftige Convulfiones, ja DenìoDju Der* urfacbenDerm6genDftnD,melcbe eventus bep ermocbfenen ^erfonen nicbt fo leicbtju erfolgen pflegen unD Dabero Doneinem Sllter auf Do* anDere ¥2^?$ J&er fan gefolgett merDen; anermaffenneugebobrue^inDeron m felbft febr fcbmocblicb ftnD unD nicbt oflein bep Denfelben in fofcben SBerlefeungen De* £aupt* Die orDentlicben Wittel nicbt adhibiret mer* Den fònnen, fonDern oucb megen fcbneHer ©cbmocbbeit unD Doralo- genper euferfl gefabtlia>en fymptomatum Der berannabenDe^oDt alien Effecl beiffamer Mirtei pracludiret. UrfunDlio) boben mir Die- fe* unfer erforDerte* ©utocbten fiber gegenmortigen Cafum obgefaftef, mtt notbigen rationibus ex experientia medica perftebert unD mit un* ferm gemòbnlicben Facultotfréiegef bef rdfftiget. «eoli* Den io. De- cembr. 171& Refponfum Facultatis Juridicae. fljf 2* Derfelbe un* Die mieDer % 33, <& in pimelo infanticidìi in jmep *** unterfcbieDenen Voluminibus ergongene Inquifition A&en, nebft Dem ma* Deren Defenfor fol. 52. & feq. ju ibrer fernern Defenfion ubergeben, jugefcbiclet ; £>emnacb k. ©a* oucb in Diefer Defenfion etma*, fo Der Inquifitin \n fratten fommen mòa)te, nicbt au*ge* fùbret morDen, Donnenbero obne fernern Sluffenbalt Der ©erecfctigfeit Da* voi. 1. fol. 93. feq. bejtnDlta)e ttrtbeil on ibr gebttyrenD ju poUfìre* cf en, <2B. «H. <2B. CASVS Vili. INFANTICIDIUM A CALCITRA- TIONE CAPITIS ET ABRUPTIONE FUNI- CULI UMBILICALIS CAUSATUM. iOfaftble, Veftemb %>0%&e\àbtu, Z&nfonbet*kbà}Qtebtte $>etvctt. 2(cbDem #err Lic. C F. L. Defenfòrio nomine bèt ingeef>tten &erait £a!Ie Den 20. Julii. i7>7- ^ienfìmillige ^atb*mei|!ereunD 9vatb*mann* Der ^taDt £aHe. g* 2. eine megen befcbutDigten .^inDer-'SDlorD* in Jpafit ftfcenDe In- ^"* quifitin bat fto> »m Dorigem 3abre Don J. einem ^nopffmocber^e*» felleti fub fpe promiffì matrimonii fcbmdngern laffen, unD Den 2f. decembr. a. p. &u SJacbt «in Mini obne 33epb&ffe cine* Slttenfcben gè- bobren, melcbe* Den 26. £)ecembr. d. a. De*^Dìorgen* in t()rer£aDe toDt liegenD gefunDen morDen: al* nun nacb gefcbebener Denuntiation Die Inquifitin in gefangiidje <£)afirt gebrod>t unD Doé toDft Minb Dem gè* mc*bn!icben Medico unD Chirurgo jur Se&ion ubergeben tDorDen, ba- ben felbige in ibrem Seclions^ericbt fiib A. fbr Judicium medicum Dabin ertbeilet, Dog Do* $inD furi) nacb ^r ©eburtb mùfle geiebet baben, àbrigen* fonpen pie an Dem $inDe beftnDlicbe loefiones gar mobl in dif- fìcili partu ex comprefiione cranii fonDerlidb bep penen primiparis antftebn, oucb bep unrecbter S3emegung« gor leicbt Die^abelfcbnur Dem £int>e etlicbe mal>i um Den «&ol* gefcblogen unD folcfce* Damit fuffociret «DerDen, &\e Inquifitin fo bterauf fo mobl fùmtnorifcb al* ad Art. in- quifit. befraget morDen, botjeDerjeitDen<^orfa^befìdnDig geldugnct, ì>a* £inD umjubringenunDDag JteDemfelben Die ^obelfcbnur abgefo)it* tw$(fitt bwaegen fopiel gejìonDen, Dog fte Dem tfinDeDie ^ebelfcjnur in Der 2(ngjt mit Den Sfiflenobgetrefcn unD felbige*, Da e* nocb .ein menici geiebet unD gequàcfet, unter Dem 23etre liegen laffen, Damtt e* Dorunlet erjticfen folte, morouff ibr per fententiam Scabinorum Die fc^arffe grage juerfannt morDen: nur ntcf)t verbunDen, ba* &inb mit leu §ùffc-n r>onf?4>cjetretcn rjan',nn& folcbe* untev oem23etteltea;en Kiffen, Dmmteserffrcfen morate? SRacbDem nun bep (Eròffmwge Drefes Urtbefl* unD €rmabnunge mx gtìtlt- (ben ©efl^nDnig Die Inquifitin Die Dorfe§licbe€rmorbung De* $inDe*be* OonDig gefettgnef, nr.terDeffen aber foDiel Don nmengefìanDen, Dag fte Da* Mini De*megeneine9H5eileunterDem Saette fiegen laffen,Damit e* er* frincfenmòcbte,menn e* Don Dem $rift ntcbt toDtgeblieben, baben ibr Die •òerrn Scabini Da* geben obaefprocben, SUlDiemcim aber cu* sielen UmfìanDcn ntcbt nnDcutlicr) erbeUef, Dag Die Inquifitin mebr gcftànDicj gemefen, al* fte getban bat, anermogen (1) felbige nicbt ailein bep %£>eran* nabungeibre*^oDe* Denen #erren^reDigern eròffnet,fonDern aucb Dar* ouf ad Ada geftonDen bett, Dag ibr ©efiànDnig Don Dorfe|(kber €r|ri» efunge De* &ìnDe*metu Torturar, melcbe man ibr fo groufam Dorgebil* Dot, gefcbeben mare,inDcm fwniemabUneinen bòffen QBovJa^ mieter De* ^inDe* Seben gebabt, mclcbem aucb adminiculiret, Dag fte ibre (Scbman* gerfebafft ante partum gepanDen, tmD neben einer onDem SDìagO im f&ette gebobren bat. 3nfenDcrbeit aber (2)ja confHeriren tjt, Dog In- quifitin, befage Derer Acìen tempore partus folcbe£lngft unD (Scbmcr* fcen au*gcftanDen, Dog fte ntcbt gercujt ma* fte getban, mitbtn aucb dm btefem facto feine gemiffe ^acbricbt geben fònnen, jumabl Da (3) Die Inquifitin fonfìen mit Dem morbo EpiJeptico bebafftet gemefen, mei* eber nacb &em Atteftat fub B. fte nicbt olletn durante paroxyfmo Dom C8er(ìanDe gebracbt, fonDern aucb Derfelben auffa- Dem offe nur angeman* Deit bat, Dag man e* an ibrmerefen, unD ibre SteDejttfolcberSeit nicbt mobl Derfteben fònnen, morau* nicbt unbillig wrmutbet mirD, Dag Diefe bòfe £rancfi?eit in dolore partus ftd> mieDer eingefunDen, unD Der In- quifitin fo menig <2$erftonD gelofjèn babe, Dag fte Don Denen Umtftoen Der ©eburtb feine mabre unD befìanDige tàacbricbt geben fan. €nDlia> oua> (4) Die 2lbtr rtung Der ^abel=@cbnur unD Derfelben ©cbwnguucj um De* £inDe* »&alf, mie aucb &te SBerlefcu-g De* Granii on Dem ^in* De, fo Pon Der Inquifitin nio)t Dorfefclicb gefcbeben, f$on on fio) lethal fmn <88 )7*< g» fepn mog, Dergeflolt Dag bie Dorgegebene ^rfticfunge unter Dem 95ette flberfliógig unD nicbt ju attendiren ifl, meilen Do* £inDaua) obne felbige fleiìorben mare; ol* erfucben mir unfere £ocbgeebrt.£errenDienj!l.um S)ero gcgrónDete 58leinung unD Judicium Medicum forDerfombfl Dor* fiberàueròffnen; (I.) Db nictt in dolore partus bit ber ®ebctr)re»1n otifle- benbe Epilepfia ftdj wieber dnjuftnben pflege, unb babero rvann folcbeé bep bit inquifitin gefcbeben, ber* felben ben 2krffanb unb bit (Bebarwfen benommen tjabe, fo ba\ì fte nacbbero t>on ber @eburt& nitìjt* gè* *mffe* bcricftten f òmrnu (IL) Ob ntcbt bk wdbrenber ©eburtb bur* unrec^te 95e* wccjung ftcb um be$ 5Etnbes Jg>a(g $efcl)toa;ene fflabth ©4nur beflelben SufTòàruna bentrfacbet babtì ODer (1IL) Ob ntebt weniajleiié ber Tobi be$ SEinbe* burc&Sffc ftoffUng ber 0tabC^©d)nut unb per laefionem cranii, Weldje in difficili partu, fonberfi(ft bCt) bett primipa- rìs gu entfieben vfttqt, jutnablen mnn bit ©eburrt) nicbt ftgeiib fonbern liegenb cjefdjtdjf, notfwenbig erfolgw mùffen, unb alfo be* 5?inbe$£eben nfdjt er- balten werben fònnen, ob ce gteicb aué bem 83ette gur Refpiration aeleget worfeen Mi rt JC* x. H. d. 20. Julii A. 1717- ©ienftfcbulDigfìet C. P. L. L. IN )73) Ut A. S5eridjt $. D. s. ®ttòtmb SanfcPhyfici. unb SBeMgcto&rtc; £od;;un& 2Bobl* SBeifc, ^5dat Inquifitin geflanDen unD befanDt, Dag nacbDem fie mit einem £nopffmacber<@efelIen Sìabmen* 3- fleifcblic&e Unjud;t getrieben unb Don ibm febmanger morDen, fie jùngflbin jmifeben Den 25. unD 26. ®e* cembr. 1716. De* Sftacbt* gegen 3. bi* 4. Ubr eine unebeltcbe ^ocbfer jur <2Be!t gebracbt b<*be, aflermaffen aucb Diefelbe toDt tn Der Inquifitin ©d)laf'£ammer unD taDe, mit einer grunen jeugenen ©cbuir^e einge> micfeit, Dorbep nod) ein Sappen fo Doller 23lutgemefen, gefunDen. #ier* auf Don Den ©crtcbten aufgeboben, auf Da* SXatbbau* gebracbt, unDOa* felbflDonDem Detpflicbteten ^taDt-Phyfico unDChirurgo feciretmor» Den fep. Ob nun mobl Inquifitin bep Der erjlen fummorifeben SBerbór baben beflonDig geblieben ifl, Dag fte Da* Mini umjubringen feinen ^Borfafc gebabt, melcbe ^rfltong in gleicben terminis fte bep anbermeitigen gericbtlicben èefragungen ju jmepen unterfebiebenen mablen tr»iet>erbo* Ut, aud) bi* dato Dorauf bebarret, Dag fte ibr £inDmutbmillig nicbt imv gebracbt, fonDern ma* bierunter gefcbeben, au* grofferSIngfr gefcbeben fep. Jpietnecbflfte ibre ©cbmangerfcbafft pure oDer gftnfcltcb gegen ib* re $rau, olmo fte iefct geDienet, oDer gegen €.€.?;. Die neben ibr Dafelbfl tn SMenflen geflonDen, nicbt abgeleugnet, nod) Derbctlet baben min, DieU mebr Dag fte nie in ©eDancfen gebabt, Daf! 3\inD beimlio) ju gebóbren, oDtrbinmeg jubringen DormenDete, imgleifben DagfteDieeigenDlicbegeit brer Sftieberfnntjt, inbem Stuprator pielf&ttg mit ibr in tbun gebabt, m ) 75 ( m ibrer gran nicbt fagen, nocb bag iene ibr fo nabe fep, miffenftnnen,fer> ner Dag Inquifitin tM>ne «epbùljfe gebobren, feinen gemiffen eàlufi, Da& jte aua) betmlicb gebóbren ober lai flinDDertufcben mollen, inferi- ret, immaffen Die grau im £aufe unb anDere *eute mebr um ibreedjman* gericpattt gemufl, Die $. melale jugfeicb auf Inquifitin Slét ju baben befoblen gemefen, neben ibr im Vòette on Der eeiten gelegen, unD Die s>eit Der yfteDerfunfft ftcb febr genabet, mitbin Da* beimlicbe ©ebrbren m lo menig profitabel fepn fònnen, ol* Da* intendirte beimlicbe <2Beg* tragen unD 23egraben ibre* £inDe*, ùberDa* Da* Atteftatum Medi- cum, mie eigentlicb £>te Don Dem £inDe erlittene toDtlicbe ccmmonon uno befunDene teflon De* Cranii jugegongen, gemig nicbt d:riniref, Dtcìmebr Dag fola)e in partii difficili ex comperinone Cranii Duri .il* ^fty!n fPeciatim &ep primiparis ftcb ereigen fònne, oDer 2?2Put5 5ie ^wieMmg ber 9tobel*@c&mir um De* J?inDe*£filgaen We* erllicfetmorpen, in dubio Dor Die Inquifitin cBermut&unamacbef. getter Diefe Die ^abel^cbnur fur Slngflabgetreten, unDmiemanDer* nunffttg Damtt umge&en, fte abléfen unD mobl Dcrbinben muffe nicbt ae* mufct baben mia, aua) bag fte lai Mini nur barum, meil fie e* fùr tobt gebalten, unfer bem SBette fo lange liegen laffen, Dorgiebt, iragleicben Die anfangltcbeqSerbeeluug ber ©eburt gegen ibrergraumitDergroflen gurcbt Por beren Dermutblicben gorn laxnbex, mie aua) Die 2ln!egungfo Dteler ibre Djòcfe mit Der bamabligen Petite ju entfcbulDigen niramef. fcnDltcb uberbaupt Inquifitin fur eine «JJetfon nicbt rtcbttaen^erflanbe* baber aucb tbre oielfalftgen contradiflorifcbe «KeDen b^floiTeti, an* gegeben merDen mollen, cinciglia) Da bier fein homicidium dolofum, ia ntcbt mabl culpofum perbanben mare, Dag Inquifitin ultra pur- gatonum, oDer bufoni ultra Territionem nicbt graviret fé», cS fcbeinen mòcbte. Iy/ _m £>ennocb aber unb biemeil Diefelbe, Dag ibr jur %Selt gebobrne* Mini geiebet imgleicben, Dog e* ftcb gereget, e* aucb fcbrepen unb cma* cfen gebòrer, tn SlbreDe nicbt fepn f&nnen, OHermajfen atta), Dag Der par- tus jeittg unD DoHfommen gemefen; aucb in unD nacb Der ©eburtrefbi- nret unD geiebet baben mùffr, Der Derpflicbtete Medicus unD Chirur- gus Deutlicb bejeugen. £iernec&ft betfber Secìion an Dem occipite unD pericranio cine fuggillatio ferofa in ©róffe eine* jmep Dritfbeif ©tucf*, mclcbe nocb ieparirten Pericranio nocb eigentlicb ju feben gè* ®z mefen, m ) 76 e m mefen, ingleicben ouf Dem Cranio ftcb bin unb mieDer einige rotbeglecfen Dom geronnen ©ebiùt gefunDen, ou*melcben unDonDcrenangemercften fignis mebr benannten periti in arte urtbeilen, Dog megen Dorberge* gegangenen flarcfcncompreffion oDer ContufionDa*ganfee«£)auptDe* Minbei unD infonDerbeit Die in Cranii pomceriis beflnDUcben partes vitales eine tóDtlicbe commotion erliften baben mùffen, infonDerbeit In- quifitin, al* fte ad art. inquifit. abgebòret morDen, Dag (le ibr j^inD binunter Don ftcb getreten, unD mit Den gùffenum*2eben gebracbt, ba* be ou*Drùcfltcb befennet, ingleicben oucb, Dog fte e* obngefebr ente €5tunDe unter Dem 33ette unD jmar ju Dem €nDeliegen laffen, Dog menn e* jo Dom c£reten nicbt tecbttoDtgeblieben,bocb unter bem ^ette mit er* flicfen m6cbte,mormit He ^Bermutbung in dubio, ol* ob ibrivinb ent* meber ex partu difficili, Der bier oucb nicbt einmabl ermiefen, oDer ex- fuffocatione Don Der unìfiocbtenen 'DRabelfcbnur ben $oD gebabt, fo fort binmeg fàllt. gemer Inquifitin nicbt ailein obne #ùlffe anDere <2Bet* ber gebobren, la fte Docb Die jur ^etteliegenbe $. gomjleicbteruffen, o* Dermecfen fònnen, fonDern oucb ante partum ibre écbmongerfcbafft felbji ibrer Cutter, aucb eine lange Sett ibrer grau, bi* ficb bie offenba* ren 3eigen Daton gemiefen, Derbeelet; ingleicben e* Der $., Die fte Dar* um befraget, rotunde ntcbt gefleben, nocb ftcb Don ibr, al* Diefelbe auf SBefebi ibrer grauen Der ©tatcfe ibre* 2eibei, ftcb erfunDiget, nur an* greiffen laffen mollen, ùberDi* aucb P°ft partum, Dag fie ein ^inb gè* babt, niemanb miffen laffen, Dielmebr an ibre orbentlicbe 2lrbett, jet nocb in bie ^irebe gemefen, unb burcb 2lniegung Dieler fKòefe, aucb mit QSormenben, bag jefco mie Por 14. Qaaen mieber gleifcb'^affer Don ibr gegangen, unb anbere niebtige praetexten ibre grau-felbfl ju binter* geben bierunter intendiret, bii biefe fie enblicb bep bem 2(mi ergreiffen, nacb ber £ammer mtt ju c^eben, He Èabe aufjufcblieffen/ unb ba*toote Mini berau* ju langen genótbiget bat: SiBeiter Inquifitin folcbe* oucb beimlicb binroeg ju febaffen unb ju begraben gemiHtget gemefen ifl, bep mei* (ben feì)t Diel concurrirenben Indiciis juxt. conftitut, Carol. Art. 131. ouf bie ^Mnlicbfeit gefproeben merben mug, geflolt felbige meber burcb Die D. rg^gebe Don ber Inquifitin in partu erlittenen $ngfl, nocb Dot ibrer grauen gebobte groffe guccbf, nocb angefubrte Stupidita^ DODon aua) Dielmebr bai contrarium ex depofitione @. <2B. erbellet gebùbr* (icb ficb elidiret merDen tnòoen, fo flnD Diefelben mobl befttgt, mann Inqui- fitin auf nocbfolgenDe gtagen : 0 Db Ite nicbt tyr Sftnb borfl^Iicb ermorbet? unb 2) ©eibigeé su bem Snbe bon ftcb binunter cjetrcten/ ftudj 3) Unter bem Sette liwm (affen, bai? wcnn eé ja *om Xreten nicbt recbt tobt geblieben, botb unter bemfel* ben boHenb erflicfen mèdjte? ingleicben 4) Db fte md)t borfefclid) bem Sfinbe bie 9ìabe(fcbnur mit ben$ftffen abgetreten, unb bernadj foiose unwbunben geiaffen, bamit e* fferben mùffen? In Der ©ùte nicbt* ricbtiger befennet, felbige Dem (Scbarff-Dticbter Der* gcflalt ju untergcben, Dag er fte au*jiebe, enfblòffe, jur £eiter fùbre, ibr Die £>aumen'étoefe anlege, bomit jufcbraube, aucb roenn fciefc* nicbt fmcbtete, fie mit Den Q3anl>en fcbnùre. 2Bann nun alle*, Da* Daben Dorgebct fleigig nieDergefcbrieben fepn mirD, ergebet ouf onbermeitige» transmiffion Der Atfen bierunter ferner, ma* ftcb ju recbtgebùbreu Vbn ^ccbtstpecjert. UbrfunDlicb mit-unferm Snftegel ^rftegelt. TSònial Prenci, be* &ertjOflt|>mns tX\a$btbwc% Scfroppen anè^l*- Unfere freunbfc'rte ©ienffe juborn, &k, SBofitChren* Sede, £ocb' unb SBcblgela^rte, £oa> unb SBobf* SBeife, £od)* unb 23ieigeel)rte £erren unb gute greunbe. U Un* biefelbe, bie mieber €. & megen ongefcbulbigten Dorfefclicben ^inber^prb* ergangene unD bierbep jurócf fommenDe Inquifi- M 3 tions- IN > 78 < Mg tions-Acla onbermeit jugefanbt, unb fio) be*SXeà;ten batùberiubefeb' ren, gebotben ; ©emnocb erfennen 2Bir ^6nigl. ^reugl. De* £et&ogrbum* «Magbeburg ecbéppcn ju £alie nau) Deren qBerleftunb £rmegung>»or 9Èea)t. fiat Inquifitin, nacbbem ibr unfer Dorige* Urtbetl albereit pubii- cìret gemefen unb ibt^age* baroufbeffen Snbalt nocbmablen, neófl bemeglicben gureben porgebalten morben, in ®ute geflanben uno be* fanbt, Dag fte lai Mini ju Dem (£nbe unter Dem SBetteliegen laffen, Dag menn e* ja Dom ^reten ntcbt recbf tobt geblieben, Docb unter Demfelben tooUenb* erflicfen mocbte; Db nun mobl Diefelbe im ùbrigen bejlctnbia barbep bleibet, bag fie Da* Mini oorf^licb nicbt ermorDet, nocb ju folcbem(Enbeoorfìcbbinun* ter getreten, aucb nicbt mtt 3Borfafc He ^abel^ecbnur mit ben gùfìen abgetreten, unb unperbimDengelaffen, bag e* flerben foHen, fonbern bag Diefe* aOe* nur au* 2ing>l unb Unmiffenbeit gefcbeben fep, porgiebet, ba* ber, Dag auf Die <2Boli|trecfu g Der im Dorigen Urtati erlaubten Tortur ju erfennen gemofen, e* fcbeinenmècbte,maffeti Denn,menn Inquifitin Den qBorfa^ba* tfinD umjubringen nicbt gebabt, e*aufeinebloffe<2$ern>obr- lofung bmau* lauffen mùrDe, me*balben He poena capitalis nicbt ftatt ftnbet. £)emnacb aber unb biemeil Inquifitin ad Acl Inquif. 40. v.:ge* jlebct, Dog nocb Dcn 2ibenD por ibrer ^ieberfunfft ibre grau fte erinném laffen Durcb Die 3mme unD £au**5)lagb, mann ibr etma nicbt wol)l ma* re, fie e* ja fagen laffen mocbte. gleicbmobl aber folcbe* perbeelet, ba ibr t bod) ju ber geit febon nicbt mobl gemefen, aucb ungeacbtet fte juxta Art. 70 ùbereine €>funDe in £inbe* ^òti>en jugebracbt, bennocb l'u «&au** fiBtagb, melode bep £I>r in einem SBettegeityloffen, nicbt aufgemecftt, fon* bem ali lai £tnD lebenDig Donibrfomnrn, folcbe* mit gàjfen unter fta) geteeten, unb nacbgebenD* uber cine gan^e ©tunDe unter Dem SBette Ite* genlafT^n, uno jmar juoem^nce, bag e* Darunter erflicfen mocbte, menn e* ja pom <£reten nicbt recbf toDt geblieben, unD bann Inquifitin fol. 396. ferner geflebet, bag Da* $inD, nacbDem fte e* getreten gebabt, noo) geiebet unb ftcb gereaet babe, morau*, Dag Daffelbe unter bem $3ette fol* genD* erjlicf et fep, unflrcitig folget, baber menn f$on Inquifitin anfang** * unb ebe fte lai Mini bef ommen, Den 23otfa& nia)t gebabt baben folre,baf* felbe m >*9( m felbe ju ermorbeu, fte bocb in* unb nocb ber ©eburt onber*@int)e*mo^ Den, mie ex refponfione fol. 19. & ad art. 87. UnD fol. 37. unD infon* Derbeitou* Dem lefctecn ^Beffami* ad art. 3 fol. 85. erbellef, He pcena capitahs aber aua) ©fatf ftnbet, quando homicidium non quidem ex propofito & animo deliberato occidenti committitur, ex acìu tamet} dolofo immediate fequitur, r>or Dergleid)en ju acbten, mann Inqu fitin Dae Minb mit Den gùffen unter ftcb getreten, unD folcbe* un* ter cem SBette um De*balben liegen laffen, Dag menn e* nicbt pom^reten toDt geblieben, unfer Demfelben erflicfen mècbte, fo ifl Diefelbe jmar mit Der auf Der ^inDer-SJlorD gefefcten orDenflicben (étraffcDer^acfurigju Derfcbonen/ jeDocb aber, menn fte por gebegtem bacbnotbpeinlicben £al** gericbte bep Diefem ibren SBefàntnt* perbleibet, mit Dem ^a)merD Pom Eeben jum $oDe ju bringen. <£. SK. <2iB. UrfunDlicb mit unferm Snftegeloerftegelet XibniQl preupfll. bes fotWQtbmm tìXafr beburjj £3cj>oppen zufolile. Refponfum Facultatis Medie» Halenfis ?icbbem ein #ocbmeifer Magiftrat olbier, un* Die Acla Inquifitio- nalia miDer C 2. in puntìo inculpati infanticidi), nebfleini* gen grogen foPonDemDefenroreaufgefe^et,jugefenDet, unDDoróber unfer in Der feientia unD experientia medica gegrónDete* SBeDencfen requiriref, fo baben mir ju Deflo grónDlicber 33eantmorfung, Derer Drep Porgelegten grogen, nao) reiffer unD genugfamer Uberlegung afler concurrirenDen UmfldnDe in biefer fo miebtigen, unD in maneben ©tu* efen intricaten (Bacbe, einen ju Diefem gmecf jielenDenCBorbcricbtjuer* tbeilen por nòtbig eracbtet: ^EBie erfllicb Pielmabl* mancbe fcbmongere 9>erfonen, gar fcbnell unbereifet unD urperfefcens mit Denen ©eburt** ècbmer&en befaHen merDen ; SSSie aucb fo &ann mancbe^eibeé^er* foncn, bepor fte einmol gebobren, ganfc nnbelebrt unD unmiffenD be* funben merDen, mie fte ftcb bep Der ©eburt auffùbren foBen, oDerob Da* Mini an einer ^abelfcbnur, unD Durcb Diefe an eine^ffferburDe bwcje, $ m ) so ( $« ober tate bcrnacb/tDanu fte Diefe* in Slbmefenbeit anberer bùlflicben unD gè* fcbicften £anfcleiflung, feben, fo mobl Die Slabelfcbnur in Slnfebungge* gen Da* 5CinD, al* aucb gegen ftcb felbji tracliren unD befrepenftùen. 3Boju nocbfommet, miee*oielfaftig gefcbebe, Dag unter Der ©eburt Die fpafmi unD dolores fo befftig iufe^en, Dog Die ©ebobterin por Slngfì. nicbt nur ailein ibrer gdbigfcitDe*c35erflanDe*beraubet/ fonberninber» félben ju gemaltigen unD unbanDigen floffen unb treten perleitetmerDen, obne bag fte ftcb &abep in fytem QSerflanD recbt begreiffen mècbten, ba« bero bann Dielfaltig Durcb anbere 5inmefenDe, mit aller ©orgfaltporju* fommen ifl, Dog nicbt unfer folcben UmflonDen, fi> mobl Dem^inD ol* ber ©ebdbrerin einige* Unbeil begegnen mòge. 9ìacb Diefen Slnmer* cfungen ifl nun allerbing* glaublicb, bag He Inquifitin unperfeben* fol. 27. art. 33. fol. 28. art. 42. unb fcbneli mit benen ©eburt*<r ibre* ex* genen Seìbe* unD £eben* fold)c2IffterbùrDe bep ftdj bebalten, bi$ Diefel* be aber, nacbDem fie au* Der ^trebe gefommen, erfl Don ibr gegangen, obne Dog fte gemufl, Dag e* Die SljfterbùrDe gemefen, fo fie Dor ein fìùcf geronnen @eblùt geacbtet fol. $4. <2&\e Dann nocb ferner juglauben, Dag Die Inquifitin unter Der ©eburt nicbt gemufl, mie fie ftcb Dabep bejeuget, fol. 31, art. 73- 70*. fonbern in Derfelben Singfl n>;l* Da* &tnD ibr obn* miifenD Don ficb getreten, unbviolenter laediret, tbeil* aud) obne QBor* fa^ bie 9labelfcbnur jerrtffen, melcbe* bann mit ibrer bebarrlieben 2luf* fage ùbereinjlimmf. fol. 33. art. 92. fol. 5. 6.18 .fol. 32.art.82.83.84. 87. fol. 35. 37. 38. 39- fol» 85- art. 2. 4. fol. %6. art. 2. fol. 102.103. *2i. (£* iti aber bocb gleicbmobl nicbt pofìcive ju bebaupfen, bag bie Inquifitin, meiin fte fonfl mit Dee Epilepiìe bebajftet gemefen, màbren* Der ©eburt oamit befatkn morDen ftp: ob fte ficb jmar fol. 131. Darauf beruffet, unb ouf bie SDìòglicbf eit eine* folcben Concurfus, bie mir jmar nicbt Imgnen, ftcb bejiebet: inbeffen lebret e* ober aucb bie £rfabrung, Dag bep fotcberlep 5Beib**$erfoncn , melcbe ebemnlen Der Epilepfie ' untermorffen gemefen, bep ereignefer ©eburt, mo nicbt mieDerum Mo- tus epileptici, bocb Wobl npcb beffare Motus fpafmodici, urjter mei* m )si( m itHcben Der ^Serflonb meiflen* pergebenfon, ftcb eùijuftnben pflegen. Uno do Diefe Inquifitin jmar mebrmobl befennet, Dog unter Diefer^b* ftcbt, fte Den ^orfatj gebabt,Da* Minb unter Dem Sbette erflicfen ju laffen, mum e* Doa> obne Dem nicbt lebenDig bleiben mùrDe fol. 35. melcbe 2luf* foge fte bernacb jmar mieDer revociret fol.uo.122.fo fon man Dodj babep oua) nicbt dejerminiren, ob Diefelbe jur felben %eit ben pòtltgem <2$er|lanD unD SB^ftnnung gemefen, oDerob fte nocb in groffcr$uigfl unb Confufion geflonDen (morauf fte ftcb jmar òffter* beruffet. fol. 18.30. art. 6], 6$. 7;. NB. fol. 31. art. 31. fol. 32. art. 84 89 92. foI.37.ckc.) inDem in Denen Aclis Diefe UmflonDe, Die prò unD contra ventiliret merDen fònnen, porfommen. «àBorowf mir Donn Die un* Dorgelegte gragen, ou* Denen bi*berigennótbigen^nmercfungen alfo beantmorten unD jmar mann erfllicb gefraget mirD : Ob nic&t dolore partus bit btt ©ebàfjrerin anflebenbe Epilepfia fid) roieber einjuftnfcm bffege unb boleto wann foldjes bet) ber inquifitin gefcbeben, berfilben ben Serflanb unb ©ebancfen benommen tjabe, fo bag Re nachero nicbts geroiffe* bon ber ©eburt be* ricbten fònnen? ©0 bebaupten mir au* beflànbiger §rfabrung, Derer olten unD neuen Medicorum Dog ftcb bie Motus Epileptici bep ©ebàbrerinnen, Defio eber ober bepprimiparis, mit-^enebmung ibre* 93erflanDe*unD©e* Doncfen ereignen unD recuriren fònnen; ja Dog oucb fó)on fcborffe fpafmi, melcbe unfer Der ©eburt concurriren, permògenD pnD DenSBer* flonD ju perturbiren. 2$ep bev cnbevnStage? Db ni$t bit xofyttnbtv ©eburt burcfc unredjte aSewegunj ftcb um be* Stnbe* £ fòiDect merDen fònnen. 23ep ber btitten Sracje ? Db nittt wemgffms ber 2ob beè £inbe$ bur* §(6ficfTimcj ber 9?abclf$nur unb per l&fionem cranii, ttelcfce in difficili partu fonberliè bti) benen prìmiparis &u ent* fjefjcn vflwt, jumablen trann bit ©eburt nicbt fr (genb, fonbern (iegenb wfetnerjct, noirjtwnbig crfofa.cn tnùflb, xxnb alfo bee &inbe$ Ceben ntcbt erbalten iter- ben fènnen, ob té gleiefe aufièt bem Sdtttt sur refpira- tion geleget worben wixtl i£o erfennen unD beboupten mir, Dog obne ouffcrfic&e Violenz ber* gleicben kefio cranii & cerebri blofj a difficili partu, er mag liegenD GberftcbenD gefcbeben, nìa)t leicbterfolge, infceffenDagDa*$inDDonDet: ^Berfìricfurg De* £alfe* mit Der 9cabel:@c|mit unD mie Diefe unper* bunben blteben, tùie aucb Da* cerebrum unD cranium foevidentcom- prìmiref, unb eine extravafatio De* ©eblut* boburcb caufiret morDen, notbmenDig babe flerben moffen, e* mògte nun He Inquifitin al*bonn ben gjorfàfc gebobt ober nicbt gebobt boben, leti £inD im SBefte liegen ju laffen, bamit ci PoHenb* erflicfen mège, melcbe* afte* mir mob'.ge» ^rùnbet ùber gegenmàrfrgen Cafum unb Dobin gelerete grage» bena$* rtcbttgen moBen. Ubvfunblicb. Unfere freunbttcbe ©fenffe juforn . 3tònigl. HJloj. unb Dero £an* be* SRegietung aUerunterfbànigfl appellhef. 2if* biemetl aber Inquifitin, mìe alibereit in Uuferem Porigen Ur* tbeil angefùbrcf, bai Mini mitben guffen unter ftcb getreten, Die 9ìabel* ^cbnur unperbunben aelaiicn, aucb Da folcbe* nacbbem nocb geiebet unD ftcb gereget, obngefdbr eine balbe ©tunbe unter Dem SBetfe liegen laffen unD jmar ju Dem énoe, lai e* bapon erflicfen mòfyti, Diefelbe cuta) &ep le£tem SBebòr ben 16. Maji. a.e. ber Cutter. QSorgeben mi* berfpricbt, unD nodjmabienin gufe geflanben, bag fte ba*3\inb erflicfen laffen unD folade* gar meblreften fònnen, e* aber nicbt angreiffen mollen. Gcflalt pe aucb bef ennen mftflen, bo* ibr burcb Uttbeil nicbt ju Piel gè* fcbel>en, Dabero menn fte febon bem ^inbe Die 9label*@cbnur nicbt um ben fiali gefcblagen nocb folcbe* mit gleig getreten, fiebennocb folcbe* liegen laffen, Dag e* flerben mùffen, bergejlalt, ma* in Dem Atteftato De* Medici unD Chirurgi de laefione, unb Da* Diefe in partu gefebe* ben fònten,entbalten,megfdflet,Pornebmt!cb menn fte nicbt Ictugnenmò* gcn,bag lai £inb poft partum onnocb geiebet. §)iefem nocb ab fie gletcb feine Jponb an lai Mini geleget, gleicbmobl baourcb, bag fte ob* ne jemanbe* SBepfcpn gebobren, unb ungeacbfet fie eine ©ronbe in jftn* De* ^òtben ju gebracbt, bocb Die bep u)rtm SBett fcbloffene £inber* élaab nicbt oufgemecfef, Dielmebr Da* Don ibr gebobtne Minb unferm %$ette mit Derjntention, Da^ e* PollenD* erflicfen folte, liegen laffen, morau* ibr animus dolofus felbflen abjunebmen, bingegen Die porge* fiùèefe SBeDrobung meDer bepgebracbf nocba legali Judice ju prcfu- rniren, tiber Diefe* Die Inquifitin ollbereit mit ibrer Defention meit* tóufffìo aeUxet morDen: ©0 ifl bep Diefen UmflonDen Die Cutter me* 2 2 gen m (84( w* gen ber Inquifitin meiter nicbt jubèren. Meilen ober Dennocb biefelbe ouf um3 tfiag* bcbuv$ &épb\>penwfoillu Refponfum Facultatis Medicae Lipfienfis eb^5BoW»€f)renbefìe £ocfcunb 2Bofclgeta&rtc JSpocfrunb 2Bol)lweffe4?errem S* Un* Diefelbe bie Inquifitions- Acìa, fo mieDer £. 2. in punclo infanticidii ergongen, jugejcbtcfet, unD unfer SBebcncfen ùber fol* genbe grage Derlanget: Db bit fol. 2©. befc&rù&enc Laefiones in capite bCTflefìaft befcbaffen, ba§ babon ba$ $inb alfo balb tferbcn mftf , fen, ober ob biefe* beren ungeadjtet no* ein 2BeU* qm leben unb atlererfl untermaSctteperfuiFocatìo- nem umfommen fènnen? ©o geben mir Denfelben luerauf Diefen SBefcbeiD; Dog jmar Die Con tufion, fo ficb al* ein SmepDrittel ©ttìcf grog,S)aumen* breit, binter Dem lincfen Q\)x befunDen, imgleicben Do* Oeblfit unD ferum rutilans, fo uber Dem Cerebello unD jmifeben Denen ventriculis cerebri gelegen, fo Dielonjeiget, Dog Dem $inDe ©emolt gefcbeben fep. ©letcbmobl tflDie* fé nicbt fo befebaffen, Dog felbige* alfo baio Dapon muffe geflorben fepn* Unb e* alfo mobl mòglicb, bai e* nocb eine furfcegeit nacb bepgebracbter befcbriebenen Contufion geiebet, unb Pouenb* unter bem SBette erfltcfet morben. $)iefe* ifl e* ma* mir Denfelben in 2fotmott nicbt bergen monen Eeipjtg ben 17, Septembr. 1717* Decanus Senior nub anbere Do#ores,Aflef- fores ^teft0er Medicinife^er Facultot. Re- % m )85( m Refponfum Scabinatus Lipfienfis. Unflr fmtnblidjen ©ientf guborn, ^fcren-befìe, ©rofc> Slcbtbabre, £o**unb 2Bc^lgda^rte, £od);un& 2Bo^i3Beife ©ftnjlige $txm unb mtt greunbe. & Diefelbe Un* ma* ju €. £ Defenfion in ©cbrifften ùberge* ben morDen, unD einer Medicinifcben Facultàt ©utocbfen, fomt Denen Diegfal* eraangenen Aclcn unD einer grage, jugefcbicfetunD ftcb De* Recbten Doruber ju belernen, gebetben boben: ©emnocb fprecben mir €burfarfllicbe (éàcbftfcbe ©cbòppen ju 2eip jt'g Dorauf Por Recbten. Ob mobl Inquifitin, Dag fie Da* Pon tbrgebobrne^inDborfe&licb ermorDet, mit ^ffiillen tm SBetfe getreten, oDer anDemfelben DieSìabel* (Scbnur in Der Stteinung, Dog e* ficb DerblufenfoHe, unoerbunDen gelaf» fen, anbermeit fo mobl Por ©eriche, al* por Den©eijllicben, melcbe fie jum $oDe bereifen foUen, gelàugnet, unD ma* Da* bin unD mieDer gè* tbane ©ejlà nDnig, megen Der Slbficbt, marum fte bai £inD nocb bem Stretten unter bem SBette liegen laffen, anlangef,pon Denen Defenforen, Dog folcbe* Don Inquifitin ol* einer minberjobrigen unperflònbigen blò* ben 2Beibe*>r obne einige SBebroIjungen in aller @ùre Die 3BaI>rbeit ut fagen, jugerebet morDen, $mar Sfnfancj* ben 9Borfaf$ Damino juermorDen, DurcbgebenD*gdàug* net, unD Die Pormaf* gcbabte gurebt por Der Carter, oaoon Docb me* mobl* an % ooU|lrecfef morDen, obecmabl* Porgente, enDiicb aber bocb fol. 122. b. feqq. anbermeit befennet, mie fie bai $inb, nacb btm fte e* Don ficb getreten gel>obt, lieaen laffen ,unbbcn'bep cjcbacbf,bu.batfF)l ti Docb nicbt feben lafien, etf mag fierben, ingleicben, fu bàite4$ mobl ret* *en fònnen, aber ani Slngfl, Dag fte e* nicbt feben laffen barffte, nicbt au* greiffen f ònnen,unp ferner: ©tebabe, al*fie£a* £inb liegen laffen, gè* bocb't, icb borff e* nicbt feben lafien, milfl e* laffen fierben unDe* in bie 2ale legen, unD al* fie, bag f\e c*nocbma'blfage» folle, erinnert morben, fte more in ber Slngfl gemefen, unD-e* liegen laffen, bag e*fierben folte,unb fcarbep folte e*bleiben: UnD Da biefe* ibr SBeiJentnig mit ibrer Dorber fol. 19.31. b. 37. b. -85. b. ioj. fo efft mieberbolten 5lu*foge ùbeveiu* fommf/ Deébalben fie aua) ben ^;obt Derbienet ju baben fol. 102. a. b. felbji erfenner, berer Defenforen bi*fol* gemocbter 3n>etfel, Don mei* ibem nicbt erfebeinet, bag et.Don Inquifitin felbfìen nacb bergeit appro- birt mare morben, umfo Pielmeniger in Confideration fommen fann: noa) tjunebmen gemuti, bag aua) bie neben ibr gefcblajfeneSDtagb, Ponollem, ma* gefcbeben, nicbt* gemer- le*, bi* erfl Decorseli* borauf Die2Babrjeicbenpom©eblùtegefeben tpor* m > 87 ( m mo-rbct?, mie Demi croia) Inquifitin-oflcr nnbieberUmfiaube, Die ftcb 6e0 unb naa) Der ©ebuvti) Don (£tunben ju^tunDen, bi*fieum5. Ubraufr gefìanben, ereignet, ja aud) berer ©eDancfen, Die fie bep teiera Acluin* fonberbeit gebabt, fio) ganfc unfer#bteDftcb juerinncmmetg^ ©anneu* bero Da*jcmge, ma* bep anDern mit ber Epilepfie mùrcflicb bebafftctert elenben $Beibc*^£erfonen bep fcbmeren uni lai^g am)a!fenDen ^repfen bann unD mann gefcbicbet, anberogar nicbt juapplicircn, ja la Inqui- fitin felbfl nicbt Dorgiebet, Dagibrefn èergleia)eu Paroxyfmus bep Der ©eburtb, oDer atto) auffcr bem Don etlicben 3af>rcn ber angrmanbelf, unb mie fofa)em naa) Derluquifitin Dorangejogene* ©eflanDnifjr*, eine* ouf ibre* lebenDig gebobrnen leibucben$inl>e*$oDabgefel)encn facli dolofi feineDlid)figfeitbat: alfo gnugifl, bag bierauffolcb ^inb,melcbe*ber Inquifitin Depoficion nacb fol. 39. nacbbern fie e* getreten gebabt, fio) nocbmal* etma* gereget, bernacb Don ibr im 23etfe, unD Pon Denen fibrigen baju gefommenen $erfouen in ibrer Sabe, barein fieeépcrfo)lof* fen, tobt angetroffen morben : ©eflalt He ^rflicfung unnr Dem SBeffe, olmo ba*eilfen ©utacbtm, Por gar mobl mòglicbbctlf, Dag Do* £inD noa)eme3eit, nacb SBepbringungDer im Sedicns SBericbtebefcbriebenenContufion gelebef,unDoottenb*un* ter Dem SBette erfiicfet morDen, naa) mebrerm Snbalt Der jugefcbicffetr lnquifidons-Acìen. ©obabeng.g Defenfores in Denen fibergebenen Defenfionen etma*, fo Derfelben jafiattenfommen mocbte,nicbtou*ge* fubtet; m ) ss ( hb . fùbtct ; cjtomegen Do* fol. 88. befìnDiicbe Urtbeil on beefelben no$* mobl* ju pollfirecfeu. t>on 2^e4>td wegen. Su UbtfunD mit unferm Snfiegel perfiegelf. €buf$hftl ^4>ftf4>e ®$bpptn $u JLap$i$> Epicrifis in hunc Cafum Vili. QUoniam commune refugium foeminarum de infanticidio commùTe futpe&a- rum & accu(àtarum nec non defenfionem innocenti^: illarum in foro politico gerentium advocatorum eli, 1) quod prmiparae requifitorum partus imperita fint, neque dolo neque culpa, fed loia ignorantia pcccent, 2) quod aliquando fubitaneo partu obruantur, ut neminem in fùbfidium vocare queant : 3) quod ita dereticìae Se aliorum ope deftitutae fàepe quicquam fine dolofà intentione committant, quod in- fanti perniciolum elTe poteft : 4) quod ob dolorum & anguftiarum vebementiam in- congruo fitu, immoderata jettigatione, violenta pedum compresone, impatienti cal- citratone, fpatmorum aut convulfionum concurfii citra voluntatem & animum occi? defìdi infanti vis illata fuerit : 5) quod ob difficilem Se periculofum partum infanti contra intentionem puerpera vjolentia inflitta fit : *) quod vel a natura, vel ob va- rias circumftantias antecedentcs Se concurrentes ftupida & infatuata fit de infantici- dio fufpetta foemina : quod exempla conftent, quomodo vel gravidae vel puerpera in amentiam dclapfàe fint, ob quam quicquam committunt, quod elafi! homicidii impuniti adfcribi mereatur: 8) quod ex colli convolutionecum funiculo umbilicali fuftocatio infantis originem traxerit : quod ex fubitaneo delapfù infantis extra ute- rum in terram, capitis lethalis contufio Se cranii depresfio orta fit & 10) quod feetus in utero mortuus lìt, hinc fingulae hae circumftantiae, quae aliquando verae, quando- que fittitiae efle poflunt, fedulo explorandae, neque morofè abnegando, neque rigo- rote praeftimendae & fùpponendae funt : Qnod vero feorfim involutionem recens natorum infantum in linteamina Se vefthnenta attinet, tunc interdum ptaecipitanti & minus deliberato judicio indiferiminatim infantis fuffocatio urgetur, quae fub laxiori convolutione Se ©btettione, ni aliae violentae Se incongruae circumftantiae coin- cidant, tam facile haud fùccedit: etenim dum in recens nato infante adhuc via? illar quae fanguinis proareflui extra pulmones citra relpirationem in utero contingenti^ inferviunt, patulae font, (quaeve poft partum tam fubito haud occluduntur, quin per illas aliquandiu in cafìi necesfitatis iterum fanguis eo ordine, ac in utero fanguinis progreffus per haec loca obfèrvabatur, «rollare queat, adeo ut nojwulli non fine pr*gnan- m ) fc> ( » pregnanti ratione de illis, qai oftreis perlamm in fondo maris ìnveniendis aut alili per naufragia deperditis Se fùbmerfis bonis inveftigandis Se reperiundis nuda inun- datione operam dant, judicent, quod a teneris frequenti adhibita illorum immerfio- ne in undas hae viae patulae fèrvatae fuerint, per quas citra refpirationis ufom, fangui- nis in utero materno commeare fùeverat, ut propterea in profondo maris refpira- tione tam diw illi carere queant, quam diu fiib illa mora fanguis per has yias nunc extraordinanas commeatum fuum fervare pofeft) ita moderata involutio infantum recens natorum tam facile illorum fofFacatioiiem caufari non poteft; quemadmo- dum fatis fàepe follicitae matres fiios infames citra fùffocationis conlecutionein fpisfìs etiam lcttis Se tegumenti» involvere folent : Quod vero praefentem cafom attinet^ an recens natus infans fub letto famuiar domefttcx, ftantibus przedittis circumftan- tiis tam facile fìifFocari pottierit, oh fèquentes rationes admodum dubito, x) quia ejusmuli famuls fpisfìs & ponderofis lettis etti @obe icb gefunDen eine leDige ^Jerfon A. S.S. ibre$2ilter$24.bi$ in$2r. 3obt/ aufroelcbe^erDo$teine$gebabfen$inDe$n)or: Deébolbenman fceun ad jnfpeflionem corporis febreiten mufie, melfyei fie nicbt in Der ©ertcbt$'@tuben, ober n>or>l in ibrem «poufe gefcbeben ftefh fo fonDe fio) ball, Do? Die bepDen 58rùfieDoMfrif$en^ilcbinaren ; ©eDacbfe 9>erfon molte ficb nicbt welter befiebtigen laffen/ fonDerngeflanDfrep, fie SK kàttt «se ) 90 ( 89» botte ein r*ollfommen Mmb gebobt, ei more ober boto geftotben, fo b&* te fte ei in Dem $flifi gegroben. fiixanf murDe A. S. S. in ibrem £aufe befoblen in ©egenmort eine* £ocb;€Dlen JudiciiDenDttjujeigen,rDO Dai Mini begroben more; ©ofonD ficb* unter Dem £aufe impeller in Der €rDen gonfc nacfenD oetfcbarref; 97acbDem Da*toDte£inD Don Dea <2Bebemùttern gereiniget, murDe ei bei 9lacbmittogeaum 2 Ubrin@e« genmart eine*«|5ocb'£Dlen Judicii inDet©wicbt**étubeDonmir, Dem (étaDt - Chirurgo M. unD unterfcbieDlicben anbern Chirurgis, mie aucb Don Denen bcpDengeDacbten^Bebe^ùffern beficbfigetuuD alfo be- funDen; £* mar einSftàDgen PolIPommener Statur unD eine complete ©eburt. &a$ ©efiebfe mar gan& rotb Mb fonDerlicb Die recbte $acf e bort gleicbfam mit 2Mute angelauflfen. £)a* #aupt murDe fo, mie gè* broucpcb, er&ffnet,unD uber Dem ganfcen Cranio bii nacb Dem 9?acf en ju olle* mit $Mufe ongelaujfen gefunDen. Sta* Cranium on ficb felbfien mar Doltfommen fiorcf, uno Die Sutura? fo moblgefùget, Dog oucb feine fontanella, rote fonfìen nocb bep anDern &inDern, ju feben mar, unD mie man Do* Cranium eròffnete, fofobe man Dog Die Meninges oOentbolben mitgeronnenen 2Mute angefùlkt maren. 2Ìm fialfe jur lincfen ©eite nacb Dem ^acfen jumarein Diefer (Stricb etnee ginger* long unD Don 3M> cfe eine* gcDer>$iel* oDer eine* eif?(t(fj qtmaèt unb bavqttljan wtvbtn fònne, fcag bet par- tus entwcfcer tobt aur 2Beft cjefommen cHt vivus a caufa violenta externa QttbbUt WCVbtnì altcn Dofùr, Dog obmol, mobc- fcbeinlicb genug m fepn fantine-, Dag Der partus vivus mùfie jur «ìXBelf gebobren fepn, tnDem Die Cutter gefunD unD fiorcf er Seibe* Conftitu- tion befcbrteben morDen, aucb obne jemanDe* Affittente unD #ùlffe Do* ^inD in fur^ei'Beit gebobren bat, felbige* aucb an ficb alien feinen ©licD* rttaffen nocb Dollfommen gemefen, fo Dog man feine gcicben eine* in Utero perfiorbenen partus Daran perfpùbret, fo fònnen mir au* Diefem Dennocb ntcbt fcblecbt bi"/ bei Minlei $oDt Der puerpurae bepmefien. gemer obfcbon in Der Relatione medica evidentia Signa einer ciuf* ferlicben jugefùgefen Violenz pocbanDen fepn, al* Do fepnD bie unge* fcunDene 9ìabel* mit 2Mut unterlauffen, Dieùbrigen Phcenomena im ©eficbteentfieben, unD olfo Der partus terra? allifusobne einigen 2out oDer ©efcbrep fier- ben fònnen* ©ag man ober ou* Dem mobl au* Der Relatione Medica, ol* ùbrigen Slnmercfungen erfeben, Dog geDocbte Dem Diefe* Minb ben PierDten $ag nacb erfoigter ©eburt beficbtiget mor- Den, fo bnt man obferviret, Dog Da* ©eficbt ganfc rotb, befonDer* Der recbteS&acfen batt, gleicbfam mit ^lut ongelauffen gemefen; ùberDem Cranio big nac& Dem 9?acfen ju, murDe alle* mit 23lut ongelauffen be- funDen; ©a* Cranium mar onbep Pollfommen fiarcf, unD Die futura fo mol)l gefùgef, Dag feine Fontanella ju feben gemefen: fo maren aucb Die Meninges oDentbalben mit geronnenem ©eblùf ongelauffen : »pier- necbfi ifi am £alfe jur lincfen @eife «acbDem «ftacfen ju, ein Dicfet. ©tricb eine* ginger* lang, unD eine* geDetfiel* oDer ©acf*S3anDe* Dicf, ju feben gemefen : 3)ie Mufculi Cervicis maren mit 2Mut unter- lauffen, Die Sftabelfcbnur, mar eine* ginger* long uber Den 23aua> obgeriffen, unD nicbt DetbunDen : Die bepDen Ventriculi Cordis finD mit geronnenem ©eblùt angefùllet erfunDen: Dieùbrigen Vifcera aber, b& ben feinen SDtangel gebabt: au* Diefer Depofitione Medica unD De- nen ùbrigen UmflonDen fiieffen biefe jmep£auptgragen, melcbe qu*ge* roiffen unD pernùnfftigen Medicinifcben ©rùnDen ju decidiren fepn mocbten. @rpcfv ob btcfeé S?tnb nad) ber ©eburt geJrtct/ obcrwr* unb unter ber ©eburt geflorbm? gum anbern, ob an bcmfelbigm einige ©Ovaft$àtia.frit wrftbctworben? QBo* Die erfie grage betriff, fo làffet ficb Diefelbe prò unD Contra de- v cidiren, Denn e*fonpermutbucbfepn, Dog Doti Mini noo> Der ©eburt geiebet, meil 1) Die ©eburt on ftcb, bolD unD bebenD erfolget, 2) mei! in fomtlicben Aclis feine expreife £ennjeicben PorbonDen, Dag Die ©e- fcutt mit Piel unsiemlicben SBemegungen Der ©ebàbwin etfolget 3) 3R 3 S8M1 «ss )94( m QBeil ouffer Denen Seicben am $\epff, for.fi am ùbrigen Seib nicbt* SBer* anDerliàV* erfeben roorDen: £)ae0 fonfl gemeinlicb ut gefcbeben r-fie' gef, Dag folcbe ^inDer, m lct)eentn>eDer oor-oDer unter Der ©el>uet fierben dm 2cibe blau unD unfcpeinbar roerDen : 4) mùrDe Die ©eburt fclbfin d)t fo bolD erfoly-et ì'epn, tuo lai £inD oor Der ©eburt nocb geflorben roAce jc k. 3eDocb fan e* aucb ani unferfebiebenen UmfianDen prsefumi- ret merDen, Dag Diefe* Mini unfer Der ©eburt gefiocben fep, roann w mablDie ©ebàbrerin fub partu fxi) ungeborDig mag oufgefùbtet,unD mit unmàfjigen iSemegungen ficb crmùDet baben, melcbe* fonfl Denen primiparis in folcben angftlic&en UmflonDen gor gemóhnlia) ifi : 5luo) ifl in fo meit au* Denen Aclis befane, Da§ Die Inquifitin nacb fol- 5°- qv. 6$ ouffer Dem $3ctt gebobren unD nacb fo!. 4M- qv. 51.52. Die ©e* burt*^cbmer^en ©erbalten, aucb fonfi feine finlffn gebabt. UnD in Dem nun geDadjte Inquifitin fecfiànDIg fóugnct, Dog Da* ^inD nacb Der ©eburt folte geiebet betben, bingegenDer Medicus ju feiner Defenfion fol. ni. 173. b?$euget, Dog Die Sungen *J3robe mit Diefem ^inDangefieh Jet, unD Die Stinge gnugfam oben i^mimmcuD gefeben morDen, (tbjroar biefer $crupt*UmfianD unbillig in Der relatione medica oergeffen) aucb fonfi feine Indicia porbanDen, Dag Diefe* experiment untecbt Derrida tet fep, fo fan man bietau* mobl fofgern, Dog lai Mini unter Der ©e* buxt muffe lebenDig gemefen fepn ; Dober e* Der Inquifitin miffcnD fepn tnug, ob e* toDt ouf Die £Belt gefommen, fintemobl e* aucb nod) unter Der ©eburt, roann e* gleia> febon einige mobl refpiriret, Da e* mit Dem Mtyfì cutffer Dem Utero gefianDen baben mag, bat fierben fònnen, mor* uber Die Inquifitin netyere ^ocbticbf mirD ju ertbeilen baben: Sibfon* Derlkb obnocb fur& Por Der ©eburt, oDer mobl untec Derfelben, De* Min* De* èemegung perfpùbret morDen? 2Jm unglcmblicbflen aber ifi in Die» fem Cafu, Dag lai Mini megen obberùbrter Urfodjen nocb in utero ma- terno mog geflorben fepn. SIBo* Die anDere grage betrijft, fo finD Die Indicia ebenermoffen jmepDeutig, tnDem einmobl mobl pnefumiret merDen fon, Dog on Dem Mini eine gemolttbdtige #anD ongeleget morDen, unD jmar Durcb eine perurfocbte €rDrogluna; £)eren ^ennjeicben fepn fònnen, Die groffe Stangnation De* ©eblùt*, fomobl ùvunD ouffer Dem $opff,ol*oucbin »£>er&en felbfien, (ob e* jmar fein geringe* ^erfeben in Der Depofitio- ne Medica ift, Dog Die ndbere 58efcbofem)eit Derer Sungen ntcbt OeutlU licber unD ei^entlicbcr, ia mtt gor feinem 2Bort befcbn'cben: 51f* mot' ou* oucb eine gefibebene Strangulation buffe gar ficbcrerfennet unDbe* urtbeilet merDen mògen,) bernocb ifl praefumirlicb, Dag Der (gtricbam fiali Don einer gemaltigen Strangulation bergefommen fep, unD bat an Demfelben Oxt Die fefie unD geroaltigfie Sufcbnùrung gefcbeben fon* nen, roo Diefer @tricb bernocb er feben morDen, De*roegen oucb ctmùbrt* gen fiali ein folcber étrtcb nicbtmobrjunebmen gemefen; Dajufomt nocb, Dag in ganfcen Acìis feine SftelDung gcfcbiebet, ob Don Der Inqui- fitin unter Der ©eburt Da*^inDobgefcboffen/unDmitDem^opffouf Den SSoDen gefoUen fep? fo bdtte ouo) Da*SvinD, mann e* nacb Der ©eburt Da* geben gebobt, megen unterloffener ^BerbinDung Der Tftabelfcbnur notbmenDig fierben mùffen, morinnen aber Die Inquifitin nacb fol- 54- qv» 9$. gefiebef, Dag fie Don Der S&inDung Der ^abelfcbnttr jroar reDen bòren* fiingegen naa> foK yy. fr>re Unmiffenbeit in 9BerbinDung Dee Sftabelfcbnur Porfiellet; §* finD aber gletcbroobl obngeacbUt folcber In- diciorum, Dennocb praefumtiones in Contrarium PorbonDen : Dann e* ifi mòglio), Dog unfer einer ungeberDigen ©eburt, eine ©ebdbrerin ibrem ^inDe mieDer olle* SEBiffen unD <2BilIen einetòDtlicbeLaefion bep» bringen fònne; fintemabt eine gufammenDrùcfung Der 33eine ju Der geit, mann Da* Minb in Dollem SDurcbbrucfc gemefen, eine folcbe ger- gpetfcbung De* Mtyfiei unD eine Damit oerfnùpffte Stagnation De* ©e* blùt*, ja eine tòDtlicbe £emmung De* ficbCirculirenDen ©eblùt* perut> faeben fònnen : £ernacb fon man nicbt in DÒHigerStbreDefepn, ob nicbt megen Der SSergrabung bei Minbei, einige dufferliebe ^BerctnDerung et* ne* unterlouffenen ©eblùt* porgegongen, Die man aua} einer Suffoca- tion fonfl jufebreiben unD bepmefien fónte. 3Bann Dann nun gegenmdrtiger Cafus folcberlep gmepDeutigfet* ten unD ©cbmierigfeifen untermorffen, fb fònnen mir fein abfolutes unD decifives Urtbeil fdllen, morau* Die ùbrige Juftiz mocbte fubleviret merDen, unD baben mir nocb unferm9!13iffen unD©emi(fengeger«mdrtige fiawpt Momenta prò unD Contra Porflellen mollen, moDurcb mir Un» fere $tteinung uber gegenmortigen Cafum entDecfet unD Diefe* Unfer CoMegialiter obgefofle* SSeDencfen mit Unferm gemòbnltcben Facul- tctt*-éiegel beftofftiget. @o gefcbeben fiaUe Den 31. Auguft. 1719* Re- «ss )*6( m Refponfum Facultatis Juridicae Halenfis. £* Diefelbe un* ongebrocbte SKùge, gebalcene Regìftraturen, terfog* te Inquifitional-Articul, A. S. S. Dorouff erfiottete 2lufmortd> niger 3*ugen epDltcbc Stoofoge, nebfi Demjenigen, io befagte é>t. ju ibret Defenfion in ermittelfiau$gefagef, mie nebmlta} Die inquifitin gegen ibm gefianDen, Dag Da* Minb lebenDig jur <2!Beft gefommen fep, s)Diebiefige Medicinifebe Faeultdt Die @acbe in dubio lùfiet/UuD fefòfifcofùrbalt Dog e* einig unDoUein ouf Der inquifitin ^Biffenfcbofftonfomme; ©0 erfebeinet Dorou* oKentbolben fo trtel, Dag mofem Die inquifi- tin ibr 93efàntnig im ©uten no fcbroube, fie ntit Denen Sòanb* fdjnùre, ibr DieSSeinfcbrauben onlege unD jufcbraube, fte ancb, mo Diefe* nicbt fru<$fet, on Der 2eiterroaj}ig aufjiebe, mobep fie befroget mirD : Db fte nidjt e'm lelwfciges ®inb jur SBeft qtbtyttnì ob fie nid)t filbigeé txtbbm \wbtl une jttójtf #fcfc#cn, unb wv tyxbpbti) gcipifRn? 3Bann % «8 )97( <3Bonn «un ibre bierauf erfiott et* Sfotmott mtt^eigm'ebetgefcbttebetrt unD jujDenen Aden reg.ftriref, felbige ibr aucb Den anDern unD Dritten 3T0g Darauf an @ertcbt**atelle ad ratificandum mieDer Porgebalten !T^e^£f™ nn' *** ^m m ®^«fltt»8 balber, ferner ma* tnecftttfl, SL5.9i,2B. CASUS X INFANTICIDIUM DUBIUM, Magnifici &0cJv£Me, fo>%&\*tyctt mb fo4>evfabvne, &o$>$eebvtefte fovven, [f e bat ein einfoltige* 25ouer>$)lenfcb ju Reprobo, SSfl. M. im Do* i tigenSobte ficb mit einem eoiDotenfìeifcblicbPermifcbef, ibrem QSorgeben nocb «ber nicbt gemufi,Dog fte oon ibm fcbmonger fep, gefialt fie Dann oucb juporbero on ibrem fluxu menftruo geroume Sete laboritef unD Dabero ibre <£lfern in Denen ©eDancf en gefianDen, Dag aucb Die roàbrenDer ibrer ©cbmangerfcbafft meggebliebene 3ttonafblicbeSKet< nigung pon Dtefer ibrer ebemabligen^rancfbeitberrùbre. 2lm abgemi* cbenen 2ofien Slugufii Diefe* Sabre* ùberfoUen Diefe* SSlenfa) befffige ©cbmerfcen, Dergeflolf, Dog e*, ibrer Relation nacb, ibtinDemganfeen £eibe nicbt anDer* ol* fleine ^nòpffgen unter entfefclicber2tagfiberum gè* laujfen, Dabep ibr angefommen, f. v. tbre^ofbDurfft jutbun, um Deret miUen fie ficb binter Dem ^acrVOfenan ibre* S8atec*£aufe begeben unD nacb ©emobnbeitDerer^auer&SeutenieDergefauert, aucb folcbe mùrcf* itcb Derricbfef, in mdbrenDem Adu ejaculandi turpia, fep ein itinD meibltcben ©efcblecbt* unter befftigen (Scbmer&en Pon ibr gefcbofjen, weU cbem fie ibrem ©efionDnig nocb ein menig £tDe in Den SJftunD geflecf et,cog e* nicbt fcbrepen folle, folcbe* fo Donn unter einige olte£)ao>@cbòbctt pcrfiecfet unD inDem fie ftcb, (meiln oon Denen ibrigen gleicb niemonD al* Die Sflutter ju fianfe, Diefe ober in Der ©cbeune gemefen unD alfo Die <£ocbter ntcbt mabrgenomen,) meber ratben noa) belffen f ònnen,Da*^inD folcber gefialt liegen laffen, fio) aber in ibr Sdette reteriret. (£* bat aber Diefe ©eburtb eine, in Dem necbfi angelegenen^auer^'ofegefianDene 9* &auet** « ) 9S ( » 23auer*<5rau mobtgenommen, melcbe fo gleicb, nacbDem fte Die£- mit blutigen feinen au* Dem £aufe nacb Dem «&ofeju, lauffen feben, uber Die ^einroanD berùber uno an DenOrte, rooDa*neugebol)tne KinD gelegen, gefprungen, melcbe* fte fo gleicb aufgeraffet unD-mit ibrem gin* ger Dem £tnDe in Den ^unD gefabren umDieDartnnenbeftnDlicbgeroefe- ne€rDcberou*juraumen, bat aucb Da* Mini fofort in Die ©robe getta* cen unD auf Den $ifa) geleget, moju gegen SlbenD Die &inDer Cutter gè* bobletmorDen, morauf De* anDern $age$ sor SJlittagegegen ic Ubren bai £inD geflorben. S&en Der Sedion nun baben Die Darju adhibirte Medicus unD Chirurgus nacb bepliegenDem 93ericbte befunDen, Dog ciuf* ferite am ganfeen 2eibe nicbt* tediret gemefen, ouffer Dog man gefeben, Da* Mini batte au* Der «ftafen geblutet, fonfìen fep allei Doutommen,aua> Die Srucbt on ftcb felbfi cine poUfommene ©eburtb, aucb Die Stabelfcbnut reét abgebunDen gemefen, nacb Oejfnung De* Unfer^eibe* maren alle Vifcera Deffelben recbt natùrlicb befunDen morDen, ol* ober Die £aut Don Der 33rufl abfepariret gemefen, bcttten fie befunDen, DagDieMufcu- H intercoftales inflammiret, UnD in Cavitate thoracis recbterfeit* cxtravafirt fincere* ©eblùte ein gòffelooHjubeftnDen gemefen, mie Denn in Oefophago jmep (gfùcfgen alter ettobbalm eine* etma* lùnger al* anDertbalbSoll, Da* antere aber etroa* rùrtjer,Donebfi aucb ètma*<èanD unD étDe befinDlid) gemefen. 'tftun moBen jmar Die jur Sedion gè* braucbte Medicus unD Chirurgus Diefe SufatlePor abfolute lethal bai* ten, inDem fte folcbe* Daber fcblieffen, Dag ma* Die Inflammatione ai mufculorum intercoftalium anbelangef, Da* M'mb Dobin fiarcf muf- fe fepn geDrùcfet morDen, Dog alfo Durcb Die fiarcf e alteration unDbeff» tige* érùcfen Die vafa capillaria geriffen unD Da* ©eblùte DaDurcfc evacuiret morDen, melcbe* Denn in ermebnter Cavitót unmoglivb bobe fònnen jertbeilet, Piel meniger ouf eine anDere Slrtb meggebracbt merDen fònnen; alleine e* baben Dabep befagte Medicus unD Chi- rurgus apodidice nicbt ongegeben, Dog fie mùrcfiicb Den Drtb gefunDen unD gefeben, mo Die Vafa capillaria in cavitate thoracis jerriffen gè* roefèn unD ob fie aucb mùrcflid> jerriffen gemefen; ingleicben bab'n fte nicbt angefùbret, mober Da*^)iucfengerùbretunDmoDurcbe*perurfa* $et morDen fepn mocbte. S)ten>eilen aber gleicbmobl Die gerreiffung De* ter vaforum capillarium Don Dem Medico unD Chirurgo nurblogDer* rivutbtft mirD, biuflegen in caufa fanguinis oUe mòglicbfie $5ebuf famfeit onju* )59( » anjumenDen unD Die lethalitctt mtt ofler accuratefTe unD ©emigbeit ju unterfucben ifti 511* merDen <£m. Magnif. unD £o$<€feL fieni, ùber nacbfiebenoe gragen £)ero Information bocbgeneigt juertbeilen unfer* Dienfil. erfucbef. i) Ob nid&t bet) ber twcjebabten Seaion be$ Medici unb Chirurgi ©d)Ulbta.f ett cjewcfen Watt in Cavitate Tho- racis tmb circa vafa capillaria fletfftcj nadbjUflt)Cn UH& gtt vìfìtircn, Db biefe (e$tcrn uròrcf lid) unb on mU 4cm Dttbt, autf) rote mit fit aerrtffen gewefen? 2) Db ntctt btó Atteftatum Medicum, twlln, bù§ bfcfct tyunct barirmen exprefTe untcrfudjet worben m fét;n ntd)t ana,efùt)ret rocrben mègen, fonbern bk 3er= reiffuncj berer Vaforum capiiiarium nur wtmutbet werben wifl, febr uncjemig unb fctelen Dubiìs unter worjfenfcn? 9) Db ni$t mbojtdb fen, ba§ ein Sinb, mbern té vagi- nam uteri, juma&lcn ben einem <£rfìlincje, pafiìret, unb in bcm Cafu, bet feine $inber<£)ìutter wrban-' ben, fonbern eine NB. unerfabrne puerpera fid) felbfl cjelaffen ift *on biefer obne ibr Serfdmlben in ipfo durante parturiendi acìu ouf folcbe SWfljfe, tt>fC in bcm Atteftato Medico angea;ebcn ober auc&auf pu- bere Sirtb/ cjebrucfet werben fènnec 4) Db rifdht ba* &inb, wenn e* bebòrrej cjcwartet unb ibm bie @rfce unb Werner mtt ttanner SHilrt au$< geflèjfer worfcen, Dor berajeteten Sufailen bcwabret, unb bviber bn)\n iebtn erbalten werben fònnen? 5) Dbììicbtmòcjftdjfct)/ ba$ btó Jftmb/ recito e* nidjt gefiiubert unb ibm bit Srrbe au$ bem aftàufocn bur* trarrne $XM) ober fònft nicbt geràumet worben, alfa (tlbi$t$ Uin Nutriment befommen, bure ffrbre* 912 tbung ) 100 ( djuna ober [anbere Symptomata ftdj etttaé fm Ceib- aen serfprencjen unb alfo bie Extravafiruna,be$<8eblùt$ felbfl wrurfaften fònnen l 6) Db ni*t mòajiA, ba$ inbem bit SSauer-grau mit ibrem flarcfen ginger einem fo garten unb fo &u reben, no* gang roben S?inbe in ben $a!f gefabrcn, bte im Oefophago gefimbene benbe Strob^ataW" unb wenicjen ®anb unb grbe tieffer binunter gcfìoffm ^a^ ben ftnncn» 7) Db ni*t ntògficft fet), ba§ eine gumabfen unerfafirneunb m dorber an ibrem fluxu menftruo laborirenbe 2Betb& q>erfon fcbwanger fepn unb, folcbe* bocb nicbt wiffen fònnen ì Slflermafien nun ^m. Magnif. unD fitfyQbl. fiexxl bo*Dernùnfftige* Medicinifcbe* SSeDencfen ùber olle Diefe gragen Don ^unet ju tynnct mit SSepfùgung Derer erforDerlicben rationum decidendi & dubitandi oucb allegat. Dodorum mir au*>,unD fo Piel mòglicb Diefe <6acbe jube* fcbleunigen biffe, olfo erflotte icb &afùt milligfiDie ©ebùbren unDbebat* re mit ollem Refped (£m. Magnif. ^)0(b*€Dl. fiexxl 2. Den n. SRoDemfcr. JSienfifcbulDigflet 1721* D.C. F.K. 5fl*Defenfor gR.fc Medicinifcber unb Chirnrgifcfjer S5ericf)t. S)f£ufetlicb mor om gan&en Seibe nicbt* tediret, ouffer Dog monfobe ** Da$ £inD bàtte ou* Der Sftafen geblutet, fonfl mar alle* PoUfom* meu, unD mar Diegrucbton ftcb felbfieine Donforomene ©ebntf, oucb mot «8 ) ioi ( gg> marDie^obelfcbnurrecftobgebunDen. Slacb Deffnung bei Unferleib* murDen olle VifceraDaffelbenrecbtnatùrlicb befunDen» SftacbDemaber Die -6out Don Der $5rufl abfepariret mar, befunDen mir, Dog Die Muf- culi intercoftales ouf bepDen eeiten inflaramiret maren UnD al* Da* Sternum ob, Die Pulmones ober rau*genommen murDen, fanben mir in cavitate thoracis recbter @ett* extravafìret finceres ©eblùte einen Sòffel PoU. 3nOefophago funDen mir nicbt aHein jmep ^tùcfen alte ©trobbafoi eine* erma* langeral* anDertbalb gofl, Da* onDere mar et* ma* fùrfcer, fonfien funDen mir unterfcbieDlicben vganD unD €rbe, un* ter melcbem ©anDnnD€rDejmep@anDfèrnerjeDe* einer Sin fé grog mo* ren, ingleicben funDen mir im SDlunDe Dergletcben . Den 25. Auguft. 1721. (L. S.) D. J. C. A. Phyficus (L, S.) J. S. F. perpfiicbtetet 5lmf* Chirurgus. Refponfum Facultatis Medica? Halenfis. ti*Den on unfere FacultÓt Don Dem fiexten Defenfore Wl. &ùber* fcbicften ©cbreibenunD bepgelegten Atteftato Medici & Chi- 9* 3 rur- m )ioi e ss» rurgi baben mir erfeben, mie geDacbte* SBauer^Jftenfdj amio. Augufti on ibre* fateti #aufe binter Dem SBacfeffen unter b#tgen èebmer* feen unD entfetjlicbec 2lngfl*ep QSerricbtung ibrer SìotbDurfft, ein 2DlàgD> lein, mela)e* oon ibr gefeboffen, lebenDig uno pollfommen gebobren, De* me fte fo gleicb/ Dog e* nicbt febrepen foUen, ein menig €rDe inDen^unD gefiecfet, Daffelbe bernocb unter einige alte £)acbfcbùben perfiecfet, unD Dofelbfi liegen laffen; morouf fo fort eine benocbtborte SBauer* gtau Dem ÀinDe ju £ùlffe gefommen, mit Dem ginger in Wlnnb gefabren unD Die £rDe berau* juróumen gefuebet, altfbalD Da* ^inD in Die ©tu* be getragen unD gegen Den SlbenD Die $inD»$)Uitfer Doju gebolet, ber* nacb &e* folgenDen $age* Pormittog gegen io. tlbr geDacbte*^'inD gè* fiorben, an melcbem unter angefielter Secìion befunDen morDen, Dog Die $}abel<@cbnur oerbunDen, oufferlicb ober nkbta tediret gemefen, fon* Dem Dad^inDau* Der ^afengebluret; nacb gefcbebener SlbfonDerung Der «£>aut oon Der SBrufi, follen auf bepDen eeiten Die mufculi incer- coftales inflammirf gemefen, aucb nacb obgenommenen Sterno unD au*gefcbnittenen Pulmonibus, in dextro latere cavitatis thora- cis ein Sèjfel soli extravafirte* ©eblùt angetroffen morDen fepn : In Oefo- phago murDen einige ^tcobbàlmicben, ©anDfieinigen unD €rDe gè* funDen; Uber gegenroàrtige ^Befcbaffenbeit ftnD Don obgeDacbtem^errn Defenfore einige gtagen porgelegt unD Derfelben Q3eantmortung oon unferer Faculcdt erforDert, melcbe mir bep Collegialifcber unD reifiieben Untecfucbung, folgenDer majfen obgefaffet i) Db nicbt ben ber wrcjebabten Seftion beé Medici unb Chirurgi ©ffculblcjfett QtWtftU tndre, in cavitate tho- tacis unb circa vafa capillaria fleifta; nacbjltfcbcn Unb ju vifitircn, ob biefe fe$tew trórefiidj, aurte unb irte mit fte jerriffen geroefen? fiiebet) fònnen mir nicbt anDerfi, al* Die Unoollfommenbeit unD Unju* Idnglicbfeit De* Accettati porfiellig mocben, ùiDem i)Die regio in- fiammata nicbt genucjfam befa>rieben. 2) £)ie SBefcbaffenbeit Derer Coftarum, ob fie etngeorùcfet, nicbt angemerefet. 3) Die Veftigiaex- travafacionisgaroecfebmiegen. 4) 3n Der afpera arteria nicbt* unfer* fuc&ety nocb 5) Die innere SBefcboffenbeit Derer pulmonum gemeloet 6) Der m .)M3< sb> fcer £opf in gor feine Unterfucbunggenommen morDen: mobenbjnig on Der afpera arteria unD pulmonibus ju obferviren gemefen mare, ob etma* Don Der £rDen Dabinein gefommen unD eine extravafatio fanguinis Dafelbfl erfolgef, tfDer ob aucb am^opf einige contufio gè* febeben fep, melcbe ftcb roobl jufragen fònnen, menn Da*£inD unter et* ner ongfilicben unD unporficbtigen ©eburt befftigaufDen^opfgefiùr; fcet ; 2?at>ero aucb Die nacbfolgenDe grage, 2) Db b^ Atteftatum Medicum, mii biefer ^MtnCt ex- preile unterfùcbet au fenn, niefet angefubrct worben, fonbern bie Serrciflung berer vaforum capillarium nur vermutbet werben uùtt, febr uncjewig unb diefen dubiis unterrcorffen ftql ©or leicbf unD grùnDlicb mit 23ejabung ju beanfmorfen ; t'nbem einmabl bep anDern fcbmebren ©eburten unD compreflìonibus feetus fub par- fu, Dergleicben ruptura unD extravafatio òfter* gefcbeben muffe unb fónte, melcbe* fo fcblecbtbin nicbt bel:auput merDen fan; bernaa>mùfìe eine gar enormis compreffio concipiret merDen, melcbe eine folcbe tnnere difruption unD Damit Perfnùpjfte extravafationem fanguinis Dcrurfacben folte: 5ll6Dennifigarmabrfcbeinlicb, Dog al* bai Stermini ab, Die pulmones aber berau*genommen morDen, aucb folcbe Sepa- ration nicbt obne alle Profufion De* ©eblùt* gefcbeben fan, Da$ extra- vafirte ©eblùt in cavitate thoracis mebr Dober entfianDen, ola Don einer permutbefen compresone. 3) Db nicbt mèajicb fetj/ ba$ ein ^inb, tnbem e* vaginam uteri, jurnabl bep einer primipara paflìret, unb in bm Cafu, ba feine ^mbcr^SWutter tforìjanbcn, fon* bern eine tmerfabwe puerpera ficb felbfl gelaffen ifi, *on biefer obne ibr wrfebuiben in ipfo durante par- turiendi aau auf folcte mafie une in bem Atteftato Medico ancjegeben ober aucb auf anbere SfrtgebrucFet werben fònne l eo m ) 104 ( §g» ®o ifl e* gar ermeig*unD gfaubu'à), Dogponunerfobrnenpuerpterlsirn* ter groffer 2lngfi unD ©cbmerfcen allerlep fcbaDlicbe unD gefobrl.Kb* QSerlefcung Dem £inD fònnen mieDer aKe Intention Der ©ebòbrerin in Slbmefenbeit anDerer #ù( ffé-^Jerfonen bepgebrocbt merDen, Do tbeil* un* ter Der ©eburt folcberlep gefabrlicbe Compreflìones gefcbeben, tbeil* Do* Mini mtt groffer ©efabr De*£eben*PonDee©eba!brerinaufDenérDbo« Den ftùr&cn fònnen; ob ober Diefe UmfianDe, fomflicben auf Diefe «91. $. Deémegen fo fcblecbt bin jujieben, fònnen mir nicbt bebaupten : ju* mal>l ibre Dorgegebene Unmiffenbeit unD £infalt ou* anDern ^ennjjei' (ben mug ermeiglicb gemacbt merDen: (£* ifl jmar nicbtjuleugnen, Dag Dergleicben Pofitur, Darinnen Die M. ibr Mini gebobren, ju einer leia> ten unD gefcbicffen ©eburt nicbt Dienlia) gemefen, meil ober un* feine ntebrere UmflanDe Dapon miffenD, fo fònnen mir anDere Exempla bie* ber nicbt appliciren. 4) Db niét bat $inb, wenn té bebbrig gewarfet unb ifym bis ©*c unb Corner mit iwrmcr $M§ au$a,eflòffet worben, *or bcrajetcben Sufàtfen beroabret unb babe* ro bcpm Keben erbalten wcrben fènnen? ^ierauf fan feine politi ve SBejabung ertbeilet merDen; Denn menn Dem 5vinDe Don folcber €rDe etma* in Die £unge gefommen, menn Da* Minb folte befffig auf Den £opf gefaUen fepn, menn e* ficb febon febr fiarcf folte oerblutef baben, menn Die ^abelfcbnur etma* fpatmàreDerbunDen morDen xx. fo batte mol mit SOMla) in etma* Der ?9lunD fònnengereiniget merDen, ob oberDe*mcgen Da* Mini butte fònnen bepm 2eben erbalten merDen, fònnen mir fo'pòllig unD gemig nicbt erbórten, fonDern e* bleibt in fufpenfo unD dubio: £)enn mo Dergletcben UmflctnDe^melcberlep nur jefco pon un* angefùbret finD porgefallen maren, fo mùrDe um fo Piel meniger Die Confervation De* 3\inDc*juboffen gemefen fepn. 5) Db nkbt mècjUdj fet), b$ ba$ Sfinb, weifen e* nicbt gè* fàubert unb ibm bit erbe au* bem 3J?àu(cben burdj rcarme SJWcb ober fonfl ni*t geràumet roorben, aifo felbige^ ttin nutriment beftmmen, burcb Srbre- $un& » m ) io* e «g 7) Db nidjt mògftdj fep/ b$ tint jumablen unerfabrneunb unb jufcor an ibrem fluxu menftruo laborirenbeSBet* be* <}>erfon febwanger ftyn unb folcbe* bocb nicbt ujiffen tbnmnl @o erfennen roirmobf, fcag bfómcilen nacb unterfcbteDenen UmflanDen Dergletcben turbee menfium eine mùrcfliebe (Scbmangerfcbajft Derbeelen fònnen, ob aber eine leDige ^etbe^erfon, melcbe fio) mit einem ren ju a$ren fip, Dog f\e ficb gor; feinerècbmangerfcbajft bep aller PorfaHenDen obngemòbnncberQBeran' Derung ibre* £eibc*mÒcbtebefùrcbf et baben, laffen mit anDcrmcifiger Un* terfucbunganbeimgeficlietfepn, mdd;e* mir aucb Diefe* Orfe* nicr/f enf* fcbeiDen mògen, al* un* Die (pedale UmficmDe Diefe* perturbati flu- xus menftrui nicbt cròffnef. gain mcnigficn acbten mir e* por cinen febr 'dubieufen cafum, Dag bep Derglcicben circumftantii? eine ^JBei* be*^erfon Pon ibrer (Scbmangerfcbaft gar ntcbt* folte gemufi baben. Ob nu aber mc4 einige tlmfianDe Dem SSericbf De* Medici un&- Chirurgi jnmieDerfauffen, fo ifi Docb *) t>teSBerfiopffungDe* SDlunDe* mit <£rDe bep Dem £inDe 2) Die <2$erfi ecf ung unter Die ^ocbfcboben febt nacbtbeilig. 3) 3fi nicbt bemelDef, mo, mann unD PonmemDem^inbe bie $ìabelfcbmtr oetbunDen morDen : ifi folcbe Don Der puerpera gleicl) nocb bem partu gefcbeben, fo ifi Diefelbe nicbt t>or unerfobren ju acbten. %fi abex folcbe ^SerbinDung noa) Der ©eburt unferlaffen unD einegeitlang nacbber Perrtcbtet morDen, fo bat oucb bie Povbergefcbebcne grofie^Bcr* bktung nebfi anDern Hrfacben ju De* &inDe*£oD contribuite* 4) ifl enDiicb Don Dem SufianD De* $inDe*, nocbDem e* pon Der 9lacbbatùt oufgenommen uno in* fiaui gebracbt morDen, bt* ju Deffen $oD nicbt* fpecielles referiref morDen, ob ei febt febmacb, ob e* ficb Dorber au$ Der ^abelfcbnur nicbt Perblutet, ob e* ongfilicb %tbem geboletK. SUSel* (Jc*unfermoblgegrttnDefe(j decifum mir ùberDieun*porgeJegre$tagen biemit ou*fertigen, UbrfunDlicb ober mit unferm Facultot*^iegel unD ltotw#nfft befrofffigen moBen, fia&e Den u. Decembr, Anno 1711. CASUS CASUS X!. INFANTICIDIUM PER DEPRES- SIONEM FONTANELLA ET ABRUPTIONEM FUNICULI UMBILICALIS PERACTUM. 4poocb-€bk, 93cfrunb£ccbgeiabrte, 3nfonber* ^odjgecbtt cfìe Jpam. ^nenfelben ùberfibicfe bierbcp DerfèJjloffcu, Die por Dem bteftge» ^ònigl. 2fmte miDer 21.^2.0. ergongene in 96. Doflgefcbrie* benen Foliis befiebente Acìa Inquifkionalia mit Dienflltcbera €rfucbeu, folcbe Collegialker ju ermegen unD Cero in arte medica gè* StùnDefe* ©utacbten: Db nemlidj fta* wn ber inquifitin .gebotjvne Stnb (ebcnbig ober tobt jur SBelt gefommen ì $}cbfi Rem'rttirung Derer Aéìen aucb Diefem (Sdjreiben felbfi unter Der Tacuitàt Snfieget tmD ^Sejeuaung, Dag Da* ©utacbten Darau* oboe- faffet, por Die <3ebùbr forDerfamfiju eròjfnen, aucb mttDeterflen^ofy fo ferne Da* ©utat&ten fo balD ntcbt crtbcilet merDen fónte, obnfcbmer SRacbrìcbt ju geben, ob unD mann Die A^abeptlmeneingelouflèn, £>er icb Dorgegen bebarre. £. Dcn 23ten Novembr. 1724. Excerpta Acìorum. ' ?0l. bobren, fol. 6. a. b. foh 12. a. b, melcbe ©eburt fieonfonglid), Ibret grauen, ber; melcber ftc in ©tenfien aefianDen, Do Diefe ju) ibr fo balD frub ouf Die 3vomtuer gefommen unD Da* QMeb jumelcfenermab' net, mit <2$orfcbùkung, Dag fie Da* grietcn r>dtt, gelùugnet, mit mei' cber Slntmert fia> jur Self Die grau abmeifen laffen unD inDeffen felbfl Die* fer Slrbeit nacbgegangen : 3nDem fie ober nacb einer fleinen^Beilerote^ Derum ju ibrer SDlagD ouf Die £ommer gegongen unD Don Dar einen §p* mer abbolen mollen, b«t f\e gefunDen, Dog in Dem^pmerDtel^5lutgele> gen, morùber fie erfcbrocfen unD Dog e* bierbep nicbt rtcbtig more, gè* faget, fofort aber ju ibrer 5)lagD ^afbe, Diefelbe berjujuruflfen, gelouffen, nacb Deren Surùcffunft fie ibre SftagDnocbmabf megen einer porgegange* nen © :burt befraact, gleicbmie fte Die Porbergegongene (Scb»angerf<$afft auf Pielfdltige* ^cfrogen ibret grauen gclcugnet fol. 66. art. 14. & in- terrogar. 3. art. 5. 6.9. io. fiiexanf bat enDlicben Diefe SDlogD ou* ibrer ^ommer Do* gebol>rne £inD in ibrer (Scbùrfce ju DerSrouentn*<&oug gebracbt unD gefagt, Dag bier ein ^inDfep, abere*ma\'etoDt fol. 1. Da* Don aucb biefe puerpera ouffagef fol. 41. art. 88. Do* miffe fie gemig, Dag Damante, ale fie Da* Mini il>rer gratten baio nacb Der ©eburt gè» brocbt/ ei nicbt lebenDig gemefen. 3nDeffen bat Diefe puerpera porge* geben, af* ob fie ibxe v^cbmangerfcbafft ibrer $atbe nigeflanDen, mef* ^e tyatlye e* ober perneinet, noa) fol. 68 a.interrog. 2. & b.interrog. 5. foi.69. interr. 9. io. & art. 5.7. pon ibrer ©eburt erjeblet fie, Dog Do* Mini ouf einmobl mit Dem £opf unD ©cbultern ou* Dem £etbegefom* men, morauf fxe ficb betffen mollen unD Daffelbe ben Den (Scbultern mit force gar au* Dem Seibe gejogen,, fol. 6, a. fol. 43 art 97. unter mei* cbem b?rou*trecf en De* ^inDe* e* erfolget, Dog fie lai Mtnb an bai gug* bret gefioffen, fol. 9. a. fol. 12. a. b. fol. 44. art. 99. fol. 45. art. 197. ei fcbeinet ober Dag ficb felbige bier contradicire nocb fol. 6. a. b Do fie ouffoget,mie fie bai Mmlan Den Moyf nicbt gefaffef, unD nacb Der ©eburt Daffelbe mit Dem $opf jum gùffen gelegt, mobep aucb &ie Sftabelfcbnur Don Der Stffier obgeriffen fep; melcbe fie nicbt PerbunDen, meil fiemill gefeben baben, Dog Do* £inD toD, feinen Òtbem geboblet, fol. 6. b. oucb nicbt gefebrpen nocb fi$ gtteget, fol. 43. arr. 94; -- 96. Da fie aucb fccDencfltcb fol. 44- art. 103 faget : fie meine, Da*$inD bobe nicbt geiebet, SìacbDem nun f urti nacb Der ©eburt ibre$}atbe aua> berjugefommen, me!* cjfenebfl ibret granente Diefe* 93ergebenDorgeboftertunDju@emùtbe gè* m )m( §& gefùbref, fo b*f fie ;ur Sfifmorf gegeben, ma* mebr Dorou* ju macbeu mate, fte folten nur Diefe Qbat Derfc&mngen, fte molte fcai &irtf rwrgra* ben, fol. 2. a. ma* ibnen mit einer £anD poB 33(ttt geDtenef mate, fol. 48. b. fol. 09. art. 13.14. melcbe* aucb Hefe <2iBeiber epDlieb ou*gefagef, fol. 69. art. 12. fol. 67. att. 12. yia$ lex ©eburt ifi Dtefe puerpera gan(j gefunD gemefen, fol. 2. a. unD fofort gcfàn$ia>einge$oq;'n morDen, Den ^ag balD nacb Der ©eburt fo!. 2.a.unDobmobUbre$}atbe fieunfer ibrer (ècbmangerfcbafft jmepmablbeficbtiget unDau* mabrgenommenen SDlercfmablen Der naffen $5rùfie fte ter écbmangerfcbafft befcbutDiget, fo bat Docb Diefe ^etfonDie^cbmongeiung aUjeitabgelfiugnet: menn ober folcbe impregnation oon ibrer grmten ibr oorgerùcf et morDen, fo bat fte fia> untec anDern Damit enffcbitfcigef, mie fie ibre menfes botte. È* geDencfct ober ibre gran, Dag fÌt\bxefiemblcnm\tMoXMi''$>lntbe» fuDelte, fol. 2. 2. fol. 39. art ?*. >4. melcbe* ober Diefe SDtogD.onDet* porgiebf, al* ob fieDa*£a!ò* -.Saint auf QBerorDnung etne* Chirurgi al* eine àufferliebe Medicin bobe braua)en mollen, fol. 5. b Der Chirur- gus aber leugnet folet ei oon ibm Derorcnct ju fepn fol. 15. b. $ln Dem tfiuDe bat man nocb felbigen (£age* gefunDen, Dog e* auf Dem «gaupt Dem Slnfeben nacb mit einem ginger^agcl geDrùcf t morDen, mie e* aucb *™ Dielen Drten blau gemefen, fol. 2. b. 511* bierùber noa> eben Denfeibigen $a$Der ©eburt Die Inquifitin befraget murDe, fo faget fxei Dag \\i 4.^ageoor Der ©eburtmit einem^orl> ERùbenaefallen, rocker iljr forn auf Den 2eib gefommen/ fol. 4. b. unD Deémeoen emigegeugen angiebt, fol. 7. fol. 8. a. Die Seugen, melcbe beepDiget morDen, fol. 94. 95. & 96. confìrmiren jmor Den gali, Dea) Dag f\e auf ein ^niejufujen fommen unD Den Moxb auf Den 9?acfen bebaft.n, Dabero fu fio) obnegrof* fé bobenDe Sttùbe felbfi attfgebofjfen. fol. »8.19. £* min aucb inquifitin ibren Sali befiùrefen, fol 49. a. unD mie fie Daoon einen glecf auf Den lei- bebefommen unD écbmerfcen empftmben, ibid. Deémegen rotti fie Den biauen glecf auf De* Rinlei $opff Diefem gaa jufebreiben, fol 7.a.foI. 8. a.mepntaucb, e* fónte fepn, Dag fie Da*^inD fiarcf an Die ^>cbultern bep Den £erau$jteben geDrucft, Dapon Die blanen glecfen berfàmen mifl aber Dem Mini am ^opffe nia>f* getban ju baben miflen. ©feta> mie ober Diefe* 9)*abl auf De* £tnDe* Jbpff gefebienen mit Der Inquifi- tin ginger-^cagel gleicb P fommen, al* fieDenfelbigen mtt Dem sfilab! probiren niùffén, fol. 9- A. fo faget fie ouf meifere* ^efragen, e* fep m )"o) m fife, fo baiD Do* £inD Don ibr gemefen, mie eineObnmacbf Jugcfiofien, dorauf fi; ficbfurè mieDer erbo^ef, unD Do fie an Dem £inDcfein2eben gefùblet, bobe fie e* auf Dem ^opff geDrùcf t fol. 12. B. fol. 44. art. iox. fol. 45. art. 107. fagt aucb, menn Da* £inD gcfcbrpen ober gentcf f, fo mùrDe fu ei nicbt fo bari angegt ifnm baben, fol. 1 +. b. @ie gab aucb Dor, fcag fte nacb &em gaU Da* Minb niept mcl>r gefùl)lef,fol. 8. a. b. por Det@e* burt ober mare fein ©eblùt ooni!)t gegangen fol. 96. a. Dag aber Do* Mini tobt mare, rolli fie crner (Scbubf arre, momit fie gefabren., oucb metter fcepmeffen, fol. 43. art. 93- 3nDeflen gefiebetfie, DogfteDielntention gebabt, Da* 5vinD DoHcnD* Pom i'eben ju i>elffcn fol. 13. a. fol. 14. a. b. fol. 44. art. 103 104. roieDerfpricbf fio) ober fol. 45. art io#. libri* gen* bat fie, nacbDem fieoorbero febon mantyi gcfianDen, fafl mieDer lùugnen mollen, fol. 54. b. mie aber Da* corpus delicli in Der Scelto- ne erfunDen morDen, mirD ani Derfelbigen erbefien. conf. fol. 50. Reiatio Medica Uf RequifitìonDe*^. ^. 5lmbf* £. betfren mir €nDe* Utóerfcjrk* bene, Medicus unD Chirurgus beute unien gefe&ten Dato im $25ep* fepn fitven 2Imbt**Acìuarii E. it. Ce* 3licbter* auS Der >8otfioDt R.ini* gleicben De* 9\iebfec$ A. unD De* vScbòv-pen H. C. au* Der 33. ^orfiaDf Dor €. afpiciref, feciret unD infpiciret A. M. S. $mD mannlicbe* @e* (a)ka)ti, melcbe* Der Sluéfogena^ Ccnj.Seritembr.A.c.De*$)Ìorgeng frùl>e um 4. Ubr Pon ibr ini Saette foli gebobren fepn. 33'cp Der AÌpe- clion Diefe*-fortusfonDen«ir Denfelben gon|-»oftfommcnen absque ulla putredine. £)ie bepDen ©cbaltern -unD ?(cyfem maren gan§ braun, ouf Deffen Fontanella mar ju feben ein$rauner-<5trkb, ali menn .er mit eine* £)aumen**9lagei cingeDtùcfet mare, aucb mar olle* mitextrava- iìrten ©eblùtbe unfer Der @cbmorfen ongefùllct, melcbe* ficb ouebunter Derfelben bouff ig foufce. gemer befunDen roirau^&agDie^abelfcbnur etbgertjfeuunD Dcr^abel-tiid)tPerbunDenmor; Sftacfcérèjfnung Der Su- ture», mar-cerebrum ùberall mit extravafirten ©eblùtbeangefùijet. A- petto thorace fioffe extravatìrte* ©eblùfb, obngefebr mobl 3. Sòffel Doli bcroor, Pulmones maren a praegrefìà refpiracione levigati unD febmummen ouf lem SBajfer, Die ùbriijen vifeera maren alle in ftatu nata- % <§§ )m(- m narurali. SBenn Denn A. M. s. felbfl gefianDen, Dag fieou* HnwrfeV ben lai Mini mit Dea ^èpffeen cn De* bDUjernen SBefte* Q5ret oDer ^foflen gefiojfen, melcbe* 5infioffen mobl niebf mirD germge gemefen fepn, fo ifi DoDurcb ruptura venarum in cerebro tKrurfa^t morDen, morauf Denn notbmenDig Der £oDf erfolgen mùjfen. 3u gefa>roeigen De* umbilict non deligati, melcbe* ebeti màffig per le & abfolute por lethal ju balfen, melcbe* mir mitunferereigenbdnDigenUnterfcbrift unD gemèbnlicben 93?tfcbajften bicrmit attefìiren. M. d. 4. Septembr. 1724. D. J. W. M- Phyf Provine. .. A» G. R. Chirurg. Jurat. Monita Defenforis. OTQ£ifen ani Denen mir abermal;!* jugeferftgfen inquifitions-Aclis ^^ erfyeUct, Dag DornebinKa) Cardo rei Dorinnen berube, Db baè tOU bet Inquifitin getoftnte $\nb ltbtnbi& bbtt tobt gur 38dt getommen fé»? £)a* lettere aber ju ftatuiren fotgenDe fiarefe unD fafl gemiffe praefutra ption ex Aclis berfùrlcucbten, mennnemlicb 0 ©onnen.flor, Do§ Inquifitin obngefebr 4 *£age ante editum partum vel abortum mit einem ^rage^orb fcoHSKùben etncngefabrltcbengaHgetbon. ^BoDott Inquifitin gleicb im Stofange vmb Dag ibr Diefer #orb Don fftùben auf Den 2eib gefallen, fol. a ci. 4- fac 6. worneteb fie feetum DieSeit meiter nid)t gefùblet, fol. Acl. 8. umfiànblicb a«*faget. ©enn gaBfelbfien oua> 2-Seugen fol. «Acl. 18 & 15* bejeugen. Suf melcbemgoB Inqui- fitin ouf Dem 2eibe einen fdjmar&en glecfen befommen unD ib* getnt> fcblimmgemorDen, ibr e* oucb nacfr Dem fiexfyn gefiocben. juxta depof. fol, acl. 49* Q3ep- melcben HmfiànDen ni#t febmer ju urtl)eilen,mie e* mèglicb fé», Dag feetus peraceidens absque culpa matris per lapfurn Se. lune undique caufatum raotum violentum adjuvante mole in doxfo «6 ) "2 ( 8@> dorfobobe ©emoltteiDen, unD beo Demfelbigen Do* in Der Seclionfol. 50. & 51. gefunDene extravafirte ©ebf ut gefommen fepn fònnen. 2) ^)ierbep ju ermegen Die befonDerellmfionDe Der ©eburt,Do Die* fer feetus fo longe capite & humeris jur <203elt gemefen, unD Dccb nicbt onDer* ol* mit fiarcf em Excrahiten ooflenDts bett feparìret merDen fènner. juxta Depofit. Inquifitcefol. 6. Se 12. melcbe* Denn Don einem lebenDt- gen ®inb* nicr)f ju prefumiren. 3) UnD bierju Hommct Der ante partum bep Der Inquifitin ficb eingefunoene grofi, mooon Denunciantin gleicb anfano,* fol. ad. 1. raelDef, melcbe* Inquifitin bep Der Seaion auf Q5efragen De* fieun £anD>Phyfici fol. acl. 8. fac. 6. 3mglcicben bep DentC£erbòr om 13. Septembr. fol. aft 12. unD Dag ibr Dabep ein (ScbnetDen im 2dbe an* gefommen ibidem untiìanDlid) mieDerholef. OBelcbe* fiorcfe unD gemine praefumtiones fepn mécbten, Dee Die gruefet Dor Der ©eburtb in SJlutterleibe fd)on muffe toDt gemefen fepn. 3m ©egentbetl proba pulmonum in aqua natantium, mobep^ fol. 40. b.?DìelDuug gefcbiebef, befontter maffenbep Denen fiexxn Me- dicis aam) fallibel befimDen mirD. ©leicbmobl ober fein 9vccbt»Co!Ie- gium bierunter ma* gemiffe* mocbtefprcdjen fònnen, mannnicbtoorbcr* em unpattbcpifcbe* Collegium Medicum fein Decifum Darùberertbei» lef. 511* me:De gemùgiget, bep Diefer &'b unD Seben betreffenDen ^oebe oUepra?caution ju gebraueben, £m. ^ocb^Dclgebobrnen :c. ^)ienfi*freunDlicb erfucbenD 1) jufÒrDerfi Denunciantin M. L. grou ùber Den ^unct, ob Inquifitin Den SOlorgen, Do fie Da* Minb gè* bobren, fritte ficb^armitentfcbulDiget, nicbt auf oen ^r>te ?S)ldcfen cje^en ju fònnen, metlentbr fo mare, ol* menn fie Da* grieren friegenmolfe, epDiio) ju Dernebmen; 3mgletcben 2) M.L. lei ^ucbmacb r* 2)}. £be* frou ibrer fol. Acl. 18. unD M. R. <2Bitfib ibrer fol. Adi 19. gelane fummorifcbe 2ta*fage epDiicb befiorcfen ju laffen. UnD necbfi Diefem 3) Die Inquifitions- Acla on eine Medicinifcbe Facultot ju fenDen unD obnpartbepifcb erfennen ju laffen: Ob ou*oben allegìrten, unD au*De- nen Aclis ficb b^tfùrtbuenDen UmflonDen ntcbt Dafùr ju baltenunDob* junebmen, Dog Die son Der Inquifitin A. M. S. jur 2[Bcltgebracbfe©e* burtb in ^lutter^eibe, nnD ebe fte no# geb&b*en febon toDt gemefen fep. 3* $é referire «tir $i*ttta$fi ode recbtfid&e Defenfions-WMt tjn^ knplorire bierùber praenob. Jud. officium wrbatrenD W. d. 7.Novembr. 1724- Defenfor. P. S. Mocbte Der UmflanD,ob nemlicb Inquiffttn wrfpùbref (fa* te, Dog nocb emgetrefenem grofl Dorber, ebeDo*#inDjur QBeltgehnu men, ©eblùte Don ibr gegongen, Denen fittten Medicis ein groffe* £icbt geben: Decobertben erfucbe oucb bierùber ante transmiflìonem Aclo- rum Die Inquifitin ju pernebmen unD Deren ?iu*foge ad Ada ju bnt> gen. Refponfum Facukatis Medicx Halenfis. OfrSfcbDem £.Jtóbl. 2fmt C. on unfere Facultùt A£a Inouifitionalia ^ cingefenDet, onbep unferin arte Medica gegrùnDefe* Urtbeil luerù* bet erforDert, fo bcibenmirbepgepfiovgener DiMligen unbreiflicben£)urcb' Seb» unD Uberlegung Derfelben oernomnien, Dog 51. yn @.vDen 2. Sept. an. curr. obenD* mit einem grofi befallen morDen, fol. 8. b. fol. 12. a. melcber bt*folgenDen morgen frùb um 4.Ubrangebctlten, Do fie unter et* nem fo)neiDenDen ©cbmertjen in ibrem Seib auf ibrer ^amtner unD jmar in ibrem Saette in Slbmefenbeit anDerer, obmobl f ut& Dorber ibre grou bep ibr gemefen, jeDoa) Diefer unmifiènD, ein Dofltommene* ^nobfein in nicbt gor longer Sett gebobren, meld)e*fie bernocb ibrer grouen toDt juge* trogen unD Don Demfclben ooraegeben, Dag e* entfeelet jur ^elt fommen fep; ©leicbmie ober Diefe beimlidje ©eburt nocb ctSen ibren UmflonDen febr terDocbtig ift, mttbin on Der Inquifitin %t>xgeben biBig gejmeiffeiÉ mirD, fo fommet aucb biegfaD* Die befannte groge na# Denen in Aclis enfbaitenen UmjlanDen ju entfcbeiDenPor: Db bai ben btt inquifitin geMjroe mnb, UbtnbiQ tbtt tobt jur 2Bdt gefommen fen? JSierauf ertbeifenmit junètbiger 9lacbrtcbt, Dog e* onfong* jmar Do* SJnfeben b*btn mbè)te, x&ie Diefe*gebobrne £inDentmeDetDoroDerunter 53 Der munte *emeig;@runDe angcmeecfet merDen, Dag.) fi* eie©ebuitmit obngemobnhcben gr.eren angefangen, melc^es au* K«S nem feetus mortai macben fènnte, inDem fonfl DerglriLnSera?on bep e.nem no* im SDiutterleió Mrbli*enem »n6em.uTeftn»flZ 2) mornebft im$ befenBece Èie Inquifitin angejeigf, S" ìi ?laa »Ót gefcbebener ©eburt mit einem Wb SWben<3éS«,iSloSwì |otb eomonf tal |e,b gefommen, fol. 4. b. 3bec feaH* , rfaite crtntoi. 18. iy. 3) )« bag Inquifitin m*t aHein Diefen Sali bebauntef fonbern no* erlautetf, mie fieDaoon einen f*mntft n glerfenauf Ce" Se.b unD nmn*e» ©d>mer*en ùberfommen fol.49 4)Sfommt! tem$aUDaom tfinDe nicbt Diel mag gemugt haben; RVfflleiAmoM babefu mabrgenommen, Bag Diefe« JfinD toD gemefen, ffiSffi »»nfi*geg benfol. fi ni*tgef*rien unD fi* ni*t g teget foi «ar? 94-fi? 9) Dabeco fie gemig gemugt, Dag DaS Jiinfi> Bamam«?ató fie «0 linee SraumDie@tube getragen unD aufDieraDeni*tgat faétèbin gelegf, ni*t lebenDig gemefen fol. 42. art. 88 lofffiSw *en muffen, Dog Darùber Die «Kabel--©*nut »on Bei af^SSì* fommen f^emen, Dag Bau £inD toDt mò*te jur QBel «ZS Slnf gleicb unter Den grteren einige folcbe geiebnung more gefcbeben, fo murDe folcbe Dem Minto fa fort ntcbt prajudiàref baben : 4) ifi He ©eburt Docb nicbt fo fibmer anjufeben, ali fie in Sibmefenbcit ibrer grou, nacbDem Diefe porger frùb bep ibr gemefen unD auf eine fleine^eif, Da*<3$ieb jubefebiefenoon il>r gegangen, gebobren: 5) mùrDe e* mit ei* iter toDfen gruebt nicbt fo fd)leunig jugegangen fepn, Dog Dag Minb mit Dem Svopff unD 2 ginger* m imi m ginger*9lagel Der Inquifitin nacb gefcbebener ^3cobe fol. 9. a. fo an<$ Don Derfelben befannt mirD fol. 12. b.fol. 13. e. fol. 44. art. ioi. ocrù* bet, mie fte Dan fol. 4*. art 107. geflebet, e* fep ein c&erblenDen De* $eufel* gemefen, Dag fie lai $inDmtf Dem £>aumenaufDa*£auptge* Drucf t : 15) ifi Do* gan^e Traclament De* Miniti unter uuD no<| Der ©e* burfb ungebùbrlicb unD bòcbfl nocbtbeilig gemefen) Do Inquifitin Doffel* be Dergefiolt ou* ibrem Éeib gejogen, Dag e* mit Dem $opff mieDer Da* gug*s3rctt bei $3etfe* gefioffen.fol. 9. a. fol. 12. a. b. fol. 44. art. 99. fol. 45. art. 107. Docb mill fte bei) Dem 2lu*jieben Do* 3\inD nicbt am Mopff angefaffef, fonDern Daffelbe nacbber mit Dem Mopff juDengùfièn geieget baben fol. 6' a. b. gletebmte fte ano) Da* foDfe M'mbtnicbt facbfe dot ibre gran auf Die Vale gclegf: 16) mann oucb mit alien ùbrigen Um* ftànDen perglia)cn mirD, Dag Die Suncye auf Dem SJBaffer gefa)mommen, fo fona in Diefem cafu oucb folcbe* indicium pom 2eben De* £inDe* ein Seugnig etflatten, fonDerlicb Da 17) naa) fol. 8. b. Die pori pulmonum DoUer $Mut befunDen morDen, melcbe* nicbt anDer* al* auf oorbergegan* ^ene refpiration De* $inDe* bat erfolgen mògen, Dag Da* 2Mttt in Die fubftantiam pulmonum geDrungen : iff) Da oucb nacb eròffnefem tho- race 3. £òflfel Poi! extravafirte* ©eblùt berporgefiofien, fo mog folcbe* meDer Dem angegebenen gali, nocb einer fcbmeren ©eburt, fbnDern gloub* Hcb'UnD ermetglicber einer anDern ctufferlicben ©emalt jugefcbrieben mer* Den, inDemDo* SSejt'igen Der Inquifitin unter Der ©eburt DurdbgebenD* ungefcbieft unD nacbtbeilbafitig gemefen: 19) unD Da feine offenbabre ttrfaa)cn au* Denen Aclis erbeflen, mober Der $oDt De* 3\tnDe* Por Der ©eburt mog entfionDen fepn, finfemaf)! Die Inquifitin Por Der ©eburt clljeit gefunD gemefen, fo ftnD aucb ou* Denen Acìis feine Urfod>en ju er* fejjen, Daf>er,aufier einer anDern ©emolf, Der $oDt De* £inDe* unfer Der ©eburt ju leifen fe^n fonte, Dag Demnocb feine anDere Urfao) al* Die poti Der inquifitin Dem Minbe bepgebrad)fe @emalt, onjugebcn ùbrig ifl; 20) <2Bann Dann ferner bmju fommt, mie Inquifitin noa)fol. 13. a. in- tention gemefen, Dag $ÌnD ooUenDDom Seben ju beljfén, naa) fol. 14. a. Dag ibr ju Dem SfóotD ju begeben niemoD gerotben, fonDer nacb fol. ibid. b. fvt folcbe* pielmebr ou* ibrem eigenen c£riet>unD ouf ÓÉkrblen* Dung De* ©otan* getbon nocb fol. 44- art. 103.104. ibre ©eDanefen gemefen,mann %a noa) Seben Darinnen gemefen, Dog 3\inD ju toDfen (ob fie Sleicb oBen twtigen ^u*fagenmieDerfpri4^ol-4f»ai't. 108Ò mie ouo) m )"7( «n ferner Inquifitin ibrer grau Dfe impregnati on tmD partum, ibrer spotbe unD 'Sftutymc aber icDerjottfcieécbmàngerung'geleugnet fol. 66. art. 14. & inter. 3. art. 5. 6. 9. io, fol.08.a.int.2. &fol. ibid. b. int f» fol. 69. int. 9.10. & art. 5.7. onbep beimlicb gelobren, mie aud) ibre grau unD ^an)e gebefen, Dag fie Ikfe ibre ©eburt oerfebmetgen rcòcbten, fie molle Da* M'ml begraben, ma* ibnen mit einer #anD Poli $5lut geDienef mare for.2. a. fol. 4$. b. fol. 60. art. 13. r4. fol 69.art. 12. fol. 67. art. 12. obne ma* fie mit Simulirung ibrer Menfìum unfer ibrer nifcltii alii vero plus intricati atque occulti exiftunt: dum vero communi* haec infanticidarum refugia funrr quod infans natus vita privatas fit, hinc in cauia infanticidi* defendendi Se decidendi familiaris iHa proponitur quaefrio-, an vivus ari mortuus in lucem edidus fit infans : communiter fòfpeéfce feeminae provocant ad partum prannaturum, adeoque leenndum obfoletam tradiwonem, ramas vitalem, ad gravem lapmm & abdominis contufionem, ad partum difficilem, ad lipothymiam & epileplìam iub partu ortam, ad infeitiam, quomodo recens natus infans traftandns fit ad repentinam infantis projeclionem «St prolapfìonem extra uterum, ad retarda- tam detentionem infantis in interno uteri orificio, unde ipfe quidem infpirarepotuit, fèd qui nihilominus citra puerpera culpam obiiù Scc. quo aliqui ralium'fùfpecWun» fceminarum, fluporcm, confternationem, angudias, tremorem, animi cwnfofioneqi £} J annuxn?- m ) "8 ( m annumerare (ólent : leve itaque eft negotium ut defenfores ex hifce titulis infmtici- das fpecioie excufènt, precipue fi adhuc aliqua arlìngunt, qua non flint fatti, fi quaedam aliter interpretantur, i\ alia citra necesfitatem.praefumunt, ficque interdum in caufis admodum manifeftis Se palpabilibas adhuc de corpore delifti amb'gunt & mitiorem fèmpcr fententiam urgent: ne vero ipfìr nihil egitTc videantur, tantum agunt, quousque poffunt, interim varii cordati Advocati praelciunt, quod (uà defen- fione inqaifitas fuas fàluare haud pasfint: alt quoniam interdum duhii;catus occur- runt, qui omnino circumfpecìioncm requirunt, ita providi Se confeientfofi defenfo- res optimam eligunt viain, quando peritorum medicorum judicia colUgunt, ncque vanis & lepidis cavillationibus operam Se t-'mpus perdunt. Inter illos modos, qui ambiguiatati expofiti funt, quibus infanticidi^ committuntur, merito Fontanella lae- fio nominandaeft: hxc enim a malitiolis puerperis vel contundimi', v-l deprimitur, vel compungitur : quod Fontanellam attinet, illam quadantenus explicarunt Enfiò- nius de osfibus infantis p. \C. fq. Bartbolinus lib. 4. de osftbus e. 6. Hornius Microco; fin §. 42. Hoffrnannns de futuri* Cranii, Dttbarding de Fontanella Infantis &c. ipfe locus eli valde fenfibilis, unde extra cafus violentos Iiìec fontanella cum aliis fenfibi- libus partibus communes habet qnalitstcs, fiq;» idem in pericv.lofis sgrotationibns & fùmmis virium proitrationibns cum inno prognostico collabiiur, aperto quodam te- ftimonio, quod neque in cerebro, neque connexis proximis fènfìbilibus partibus ali- qualis vigor amplius adfit: fub hac fontanella vero non modo cerebri fòbftantia, fuis membranis comprehenfà, fed Se vafa multa fanguifera arteriosi Se venofà con [litui» flint, quare fòrtiori illius depresfione non modo fenfibiles cerebri membranae extre- me alterantur, fèd Se ipfum cerebrum mnefto' efFeclu contprimitur, nt repentina quaedam paralytica motuum refòlutio confòquatur, id qnod tanto citius Se certius hi Infantibus ob eximiam ienfibilitatem ipforum contingit: quando porro per partum in infante humores valde commoventur (J ^^ „aud vita privanti*, « paniamo commisfi infanticidi! validior fit, quam nuda provocano ad feetum mor- tuum, tanquam corninone adeoque fufpeaum afyium talium clandeftinarum puer- perarum: qua: enim icmel mala eft, femper talis prsfumitur. Et quando feemins alias robufoe animo & corpore firms, fan*, duriores, brevi Se levi paitu liberata-,- ceteroquin poft puerperium veget* fimt, tunc uè illarum partu feetus mortai merito dubiandum eft, fiqmdem caufar, qu^ ad lo3tus imeritum contribuerunt, talem ime- gutatem haud admittunt, fedconvenientem alternationem in matre puerpera prò- vouant,qua:cumdefuncìoembryoneevidcntiusqiìadrat. CASVS XII, INFANDICIDILIM EX OMISSA DELIGATIONE ET LIBERATIONE FUNICULI UMBILICALIS ET ACCEDENTE SQUA LORE, IN QUO INFANS RELICTUS. &ocf>*£Me, Vefte, ^oé^evfa^tnt, bbtyQelabtte, @ ttrirD feon Dem Defcnfore ®. $. t&etdje megen Wmli<§et©e' b^ningunD^mOcc^orfct^ininquiCtiongerat^en/inSroeif» fel aejogen, ob Daé gefunDene toDte Mini iebenHg $ut <2Belt fommen. 9&eil nun fcot ^bfaflung einet Sencentz nfofytg eta$tet rcotDen àbex liefen Wmbfianlt ein Refponfum CoJìegii Medici einju' ftolen ; §lfc erfucben <2Bix Unfere fiofygetbtte bie biexben f omtrreiiDe In- quifitions Acìa collegialiter roob! ju etmegen unD S)ero in arte-Me- dica gegxnnletei Qòntatyten mit SS^filgung Derer rationumlintfjuer* tfjeilen: 06 bemcfMc? inquifitin pjr SH&ft jjeto&nK* Sfn& nadj t>er ©eburtf) geiebet i)afce? 5Btr ftnD ùbngeité Unfern fio^geelycten ^ercen ben alJer<3tàe0enfjeic %n Henen miUicj. fi- ben so. Septembr. 1713. &ber-'33urgermehìere, SKattyé'metftere un& $taci>manne Der &tabt »&. Infpe&io & Restio Medici & Chirurgi, ?lf Uf Requifition ©ne$ $0$' unD ^BoI)l^Dien Magiflrats aflfjiet •**- babe beute dato fobfcripto in ©egenroart Derer Momgl $reu§l. ferrea AiTeiTorum DeSfyejigen (ge&èppett'l$ oJ quoad ftaturam, ali 011$ anfitfXtj fiati* Mb Sft& jgeln toonéommen unD jeifig befunDen. 2) tbaxtn exteriori corporis habitu, propter catfaverofam cor- ruprelam, % m )"i( m ruptelam, tioeilen bai Subjeftum fc&on fafl 3. <2Boc$en wrgraben gole* gen, feine %na einer ab extra erlittenen @en>alt ju erfel>en. 3) Seigfe Die mit Der Sunge auf Dem buffet gemale ^Jrobe, ungeac&tet Da* #erfce nebfì Der gianduia thymi noa) an Derfelben fyin# gè, Dag lai Mini nac& Der ©eburt geiebet unD Da 4) 3>tn tfinDe He 9iabd|$nur nidjt bebòriggelòfetunD Derbun- Den n>orDen, aua) Demfelben lielei ©eblùt DaDurcfc entgangen, roelc&e* annoia) in Denen ^ùc&ern, Dactn ei gelegt worDen, befinDli<3) gemefen, alfo ifl fein Snwffel, Da§ Diefe* oleine fubjecìum tbeili an Der nn, roAdiei «jierDurd) fo tuoi unter re ein, atèrtud) bei Chirurgi etgenbànDigw Unterfcbttfft unD DorgfDtùcften *J3etfO)ajft ad Acla bexi^ten moUen. ©0 gefàe&en #afle am7» Auguft. 17*3- J C S. Refponfum FacuItatisMedicae Halenfis. ?ldjDem ^. £6bl. @taDt Magiftrat aC^ter an unfere Facultàt Die Acìa Inquifitionalia raiDet ©. % n>elerDàcbtig gem a$et, ftberfenDet,au$ DenenfelbcngrùnD* lia) ju unterfucben, ob ben Dem corpore delicli au<$ unter unD nac$ Der ©eburt Da^naturlic&eSebenvorbanDengetDefenoD^robmc^tgeDa^ tei $inD,n)iet>ermutbet merDen rouVoDt jur 5Belt gebobren fep, fo^a* ben mix iefyt befagte Ada collegialiter retflia)unD toSnig eingefei>eu, un* terfucfct unD DarauafolgenDe offenba&reunD unmieDerfprcc^licbeilmftdn* be, ttjelcbe meiflentljeite aud Der Inquifitin freproifligen 2JufTage, Dann aucb ani Der relatione Medici bep voUbrac^ter $5eft<ì)tiguncj DeS^inDe* flteffen, angemercf et ; <2Bie 1) Die Inquifitin Don einem einma&ugen$5ep* fa)la jf gefa)roàngert ju fepn ntc^t oetm einet unD Damerò fio) feiner ©eburt DermutljenD gewefeu, nac$ fol. i«. art. \6.17.19. fol. io. art. 27. i%. noce bieU mentger fica) einer balDigen ©eburt befiirc&tetnadj fol. 19. art. 29. fol. 20. art. 3f. 2) gleic&roie fte in ibrem alten,empfunDen naca) fol. 20. art. 33. moDurca) fie auf Den 9toa) u Sfcopffgetrieben murDe, ftct) aber mieDer ju 93ett gelegt unD naa)Demfte nicbt Darin bleiben fònnen fta) 4)gegW3.U5raufDwnec&flantyre(Sam* mer beftnDlia)en 2fbtrit begeben unD Dafelbfl ofjne groffe SiJlùbe fauni einet Diertel ©tunDe lang ein Mixib gebobren naca) fol. 20. art. 3 4. fol. 21. art. 42. 43- 5) Dafelbfl fte noca) fol. 22. art. 44.45.46". 47. bemercfet, DagDas^mD lebenDig unD ein SDtàgtrtetn gemefen, Dag e* auct) fica) mit ijfinDen unDgùf* fen gereget conf. fol. 8. 6) morauf fte Da* Mmb mein^uca) geleget, mei» c&e* nur emfact) um DaS^inDuber Den j\opfgefct)lagen mar unD Daffelbe neben ft$ unD n)xei »&erm $inD ine 23ette gelegt naa) fol. 6. b. fol. 22. art. 50.53, - - 57. jeDoa) t>or $lngfl nio)t uernommen ob Da* $inD einen&mt &on fta) gegeben nati) fol. 22. art.49. naca)ma(>l$ aber mctre gelante Inqui- fitin mieDer ehigefca)laffen naca) fol. 7- bii fie Don itjrerjrau gegen 5. Vitati tyre^rbeitgeruffen morDen naca) fol. 7. Da fte 7)ba$$inDau*Dem33ette aufgenòmmen unD gefùblet, Dag e* noca)marmgemefen, auca)mi« fte Der* mun)et, ft$ no* gereget l^ab^fo Dann Daffelbe intere £aDeeingefa)loffen tiact) fol. 7.24. art. 62. - 04. morauf fte 8)fo gleia) an i&re Sfrbeit in ©arte» gegangen,unD gegen 8. U&r mieDer naca) fianfi gefommen unD in il>rer£aDe mabrgenommen, Dag u)r gebofjrne* Mini falt gemefen, melca)e* fte aua) naa)mafó SibenD* um 7..Ubt in Getter Dergraben naa) fol. 7.25. art. 60 - 7 j. 9) $&epDorl)ergegangener©eburt ifl naca) tyré$5efantntènic*)tDiel©eblut auf Den fecret òon ft)r gegangen nacb fol. 8- b. io) gfcica)mol)la)at fte Dem $inDe Die^abclfc^ttur nfca)t geìòfet unD uerbunDen naca) fol. 22. art. 51. mei* fyei flucì) bep Der infpecìione Medici alfo befunDen morDen naa) fol. n.i 3. bat auet) ben Dem Minbe Die 2lprgelaffenna$fol.8.9.unDbabepi|iii) en morDen, Dag, oljne Dem ^tnD fonfl eine ©emaltgen)anaubabeni naca) fol. 8.26. art.81 82. Da* ^uc^morin Da* ^inDemgemicfelt gelegen, toller ©eblùte gemefen naa) fol. if. 13. 24. art. 65. 12) bep Der Secìione Medica aber murDe angemercf et, Dag DaDa&ftmD fca)on Dritt^alb^oc^e» wrgraben mar/Die ftufferlicgen ©lieDmaffen Detfmegen ctyne emiger enDecf* ten ©emalttbdtigf eit in einer §ctulni* geflanDeB ; Danttoa) b&be man ob- ferviret, Dag ei ein DoUfommen £inD mar, Demo6geDaa)tcrmaffenDif; Sftabelfca)nuT nrct)t DetbunDen gemefen, unDnaa)^erDie8ungenmela)ean* no* mtt Dem^erfcen unDDer gianduia ThymiDerfnupfet,auf Dem®ap» fer gef$mommen Ijaben naca)foUn.i3 .^Bcmnnunte|geDaa)teUmflfinDe , tpò j)f ewoejen wxbw, fo fan man follìa) nia) tan$er# urr&eifen al* Dag ter Inquifitin £inb lebenDig unD gefunDjut^eltgebo&ren fepawb jmar au* folgenDen Urfact)en i) meil naa) obiger n. 2. nia)te*in contrarium au* Den Aclis erfcellet, Darnaa) man auf einige «SBeife Dem embryoni eini* gè ©ca)maca)i)eitoDer€rflecbung bepmeffen fénnte. 2 ; <2Beil eine fo kia)te unD balDige ©eburt erfolget, melcbe bep einem Derflorbenenfoetuo&nge* n>èt>nHd^1fl conf. Chriftoph. Vólker inDerneuerèffnetefert, DoH <&Mt max, la boa)naa)n.o. nica)tDiel ©eblùt Don Der ©ebcfyrerm auf lemVlbtxitt gegangen unD bingegen t>on einer toDtengrua)t Dergteia)eo Slbgang De* ©eblùt* nica)t ju permutben llebet: 0 <2BeilDa*gebobrne Mini Don Der©eburt an .Hi ei in DtegaDe Derfa)loffen,unD alfb 2. ÉtunDen marmgemefen; Da eben nicbtau*«rmange!Den éa)repcn De*Minleiauf Deffen por&ergegcmgenen <£oDt ju folgern, ftntemabl Diele lebenDige £ inDet tbn fd>repengebobren merDen; gemaci) aua) att* Den Aclis nia)t fa)le$teu bingi trmeiglia), Dag Da* 'Minb gar feinen £aut babe Don ficf erge&en laffen conf. fol. 22 art. 49. 6) SBetlbiefobielmabligeunD mitgutergaffuna De*©enmti>*gefca)eI)em^efantm*De*naca)Der©eburtkbenDiggemefe* nen£mDe*A^onge^emetgtbttmerbefldrcfef:7)9S5etlDieangefldte^robe mit DenenSungen (ob fte gleta) in mana)engctflen aUerlepUnria)tìgfunDUn- juldnglicbfeit untetmorìfen, Dabero auci; gar bebutfamunDDernùnfftig Dorjunefyuen iftvinfonDerljeftDa fte feinen &òRigen$Bemeig,fonDern eindo- cumentum fubfidiarium ertbeilet) bep angejlelter ^ergleiaVunD^er* binDung mit angefùbrten©rùnDenunDUrfaa)en, monia)taaetn por fica) felbfl, unfer obige* decifum oon Dem lebenDig gebo&rnen 3vinDe, boa) alien totigen DabingebettDen ISemeig erbàrtet uno beffdrcfet; Damerò auffer Diefem unferemUrti)eif,mirau*DenenAclisnici)terfe^en,Dagmer)rgeDac&- tem &1nDe eine gemiffe ©emalt angebraci)t,fonDern Daffelbe au* uhterblie* bener SBerbinDung De* funiculi umbilicalis unD óbriger nòtbiger SBar- runa, melc&e neugebobrnen £inDern gebùbref, e*magnunfolc|eau*U^ »iffenf)eit, Unerfa&renljeit oDer anDern Urfac&en&erfomraen fepn, jufei* item ^oDtbef&rDert morDen: mela)e*unfer inratione,obferyatioRe unD gegenmctrtigen Aclen gegrùnDete* ©utaca)ten mir mit unferm Faculrdt* Ciegel au*ferticjeti unD befrà ftigen mollen. «galle Denxo. Sept. 1723. NB. Uber Diefen Cafum conferire man HarprechtReiponfàcri- minaJia Si civilia refp 32. & 34. ù. 2 fd. «6 )*H( 9» Epicrifis in Xllmum Cafum, INfcmicidia variis modis committuntur, quos in fèrie expo/ùlt Carpaovius Prax Crim. Qy. 9 n 46. fèqq. ex ejusmodi modis aliqui adeo inhumani, crudelcs & beftiales funt, ut magnis cruciatibus puerpera fuos interfician't natos ; ' quamvis ali- qui mitiores effe videantur: hujus {pulitati* eft, fi mulier recens natum infantem de- ponit neque neceffario fovet regimine, ut, licet violentar manus cum cruenta morti- ficala acìive & pofitive infanti haud fuerint illata?, tamen eidem ad vitam confèrvan- dàm neceffaria adminicula denegentur, quando ipfè fub fqualore, aut ob frigus velob aeris interceptionem Sec. &c. perit : quo commode applicari poteft, quod de partu quidem expofito C. C, C. art 132. continet: ©tttbt (ìbtt &<** #in& t>OttfeS<^eni £inl @elegen5ett t>ré ^efabrlic^ftrJ^tnUaen* aa 2('\b ODrt £e(>Ctt flroffen : Prafèns cafùs continet clandeftinam depofitionem & occul- tationem recens nati infantis cum omiffa funiculi umbilicalis. deligatione : Quemad- modum vero in caufà infanticidi! vel ipfe inquifita?, vef defenfores illarum commu- ne refugium de interitn nati ante partum inquirunt Se protrahunt, ita cardinàlis fi» pisfime in ejusmodi cafibus ventilanda occurrit quiftio, an infans vivus hx lucem editus fuerit ; quae propofita quaeftio in prstfènti cafu etiam agitata tfrdecifò congruo jnftruéla eft: duo vero confideranda ocenrrunt, qua? infantis nati obitum promove- runt, unum ex necesfitate, altetum ex accidenti: Priua eft, dum infans brevi natus cum fuis fècundinis Se; funiculo- uno nexu fine convenienti deligatione & fèpa- ratione depofims fuit, una vero lethale fanguinis exterminiumfive profluvium conti- git: pofterius confiftit in illa clandeftina nati depofitione; quo majori jure, fine ali- qua limitatione in caufà expofiti partus Iftti allegare folent, videlicet, .quod dans ope- ram rei illicita teneatur de omni eo, quod fèquitur, pneter illius intentionem # vo- luntatem, ut merito in hoc cafh de morte depofitiinfantis teneatur mater: Inter alias etiam circumftantias, quae mortem hujus infantis. ante partum haud probant, ipfè facilis, levis Se brevis teftatur partus, fiquidem referentibus, docentibus & con' fomantibus Guilkmeau, Mauriceau, Dionis & Welfchio, qui de partu diflerunt mor- tui feetus partus ut plurimum aut difficilis aut piane periculofùs eft. CASUS XIIL INFANTICIDIUM PROBABILE, SED ADHUC DUBIUM. 9B. •poc5-€Df.uberfenDe {$ anbep Die Doraffljieftgem Mhnigl ► ?«!** mieDer ©. e M. in punclo prxfumti Abortus aut Infanucidii, ergangene Inquifitions Acìa, mit Dtenftlic&er$5u> te, fol*e ©ero rùftmhcfyen gleiffe na$ Dur$ *u lefen unD moblm erme- gen, au$ mtr Daruber ©ero 9fecfctfpru<& unD Urtftel cum rarionibus decidendi «88 ) mi m deddendi gegen £rfegun$Dan anDergema$etmar,4agDa*^nDgan&$ufammen grDrucft in Demfelbett unD batte Die gcurfun&Dermaffen ùbérfcanD genommen, DagEpidermis fi* beraU fepanretunD Da*ganfce geibgenfcon einer totalengàulungeinge* nommenmar mitgroff?m©rfrancfe,Die©lreDmcifren maren atteDonfom» men, Die ginger unD 3ei>en f>attembrDònige^àgel,Da$cerebrum mar Dur$ Die putrefacliongan^au*einanDergetrieben, Dtefuturenmeitau*- einanDerfepariret,inthorace&abdorninemaralle*inDergrc\flengciu» Jung, nat&Deme Die pulmones berau*genommen unD auf DemSBaffer gè* morjfen, blteben fte-o6enA umbilicusreperiebaturnondeliptusun& Die©c6nurDic&teanDenfelbenabgeriffen. 9H5trbaiten DannDaDor, Dag Dtefer partuslebenDig jurSOBelt geboijrenfeiv mie erabecum* geben fom* men, mirD Die Cutter am befìen Darfyun fònnen,juDeffen $oDt aber vm- bilicus non deligatus niel contribuiretbat,mefcfie* mir mitunfèrm eigeiv &miDigenUnterf$rifFtett unD gemòl^ mollen, N^Den 19 Septembr.1724. (L. S.) N. N. D. SanD'PhyflcUs. (L. S.) N. N. gef$mo&rner Chirurgus» Dj Defen* «GB )>*?( 9» Defenfio prò obtinenda abfolutoria arittCT Inquifitin N. N. i» puncìo occultati uteri & partus & inde pracfumti infanticidii. P.P. «Y2lcbDem ingegenmcìrtigerInquifitions-@acte obrubricirte Inquifi- •^ tinnunmei)toge|tanDen, Dag/team5tenSeptembr.a.c.etn£inDjut cjCBelt gebracbt unD fol<$e*,meil e* toDt jur<2£elt fommen, im ©ar&noer* fc&atret, Da* &Hnoau<$ an Dem Derfc&arreten DrtegefunDen morDen : @o fommt.ee nutimebroleDiglicè Daraufan,ob Inquifitin &on Derlnquifirion unD ju praeluroirenDen infanticidio fo gleicb juabfolvireu unD megen Der Derfyeeltcn ^djmangerung unDpartus mit einer arbitrarijc&en ^ttaffe $ubcleaen,j>Detobni<$t»ielmef)r DermèaeDe* Artic. 131.. Der 9)einuc&en $al§'@eric|it*^DrDnung Inquietili erfr mit Der Tortur ju betegen unD burcb felbige ibr3Bprgeben,Dag Da*#mD toDt jur^Bek fommen, erl>cìrten mùffe/ma* uun Da* Sefctere anlangef,fo fa^einet mieDer fte infonDerbeit unD Dag erft auf He Tortur ju erfennen fen, gar fe^r ju milistk'en, meil 1) $err O. unD 9anDsPhyficusN.fol.41.42.au* uerfc&ieDenen Uri fa$en Dafurljàlt, .Dag Der partus iebrnDig jur ^eit gebobren fep, unD a) Dag inquifitin fo moljf bie ^c$mct ngerung al* Dte ©eburt (>eimlic& ge&alten. <2Batmenf)ero e*au# angefubrter^einli$er^)al*.©crk6t**DrDnungart 131. Da* Slnfetyen geminnen mill, Dag erjl auf Die tortur \n erfennen fen; al* leine, gleicfcmieangeregter articul pra?fupponirr,Dag Die ©eburt jeitig gè* mefen unD ju recfcter#eit gefc&el)en, Die©ebà^rerin jur Sett Der©eburt an* DererSÉBeiber buiffe $aben f énneu,folc§e aber ftudio unterlaffen babe,an$ anDere requiiìta me^r, melali) Dennin fine citati articuligat^eilfamikjj mirDDerorDnet,Dag moline* folcben <2Betbe$ ©c&ulD oDer Itafe&ulD balber g^meifelt mùrDe, fo Dann Die9ftcfrter ben Denen diefyi^evftànbigwtxft dtatbi pflegen folten: (So mirD ft$ aucb exfubfequentibusDerboffent* licb fo t>iel ju $age legen, Dag tn Diefem cafu auf Die Tortur ni$t,abfonDe# lid)DaDiefelbigeanftc&resfragiUs, quaefepje veritatem fallit, .cum qui- dam tanta fint impatienjiaj vt quoaVis mentiri, quam tormenta pati veline L. 1. §.;g.iEdeqii3efi fon* m ) & ( m (bnberu a^enfatté mtr auf ein purgatorium jufpredjeufl?»; $Ba$nun j) De*#erm eanCxPhyfici D.N. Atteftat fol. 41. & 42, anlanget, fo font» p.arDefenfor mit lei<$ter3ftùfj au*fu^re»,Dag Deffen Atteftata ùbet&aupt fcfclecfcten ©fauben meritiren, in maffen leicfcf ein Cafus in terminis ange* fubxet merDen fónte, Da etn gemiffè* Collegium Medicum t>on Deffen au** geflelltem Atteftato ein f$le<$te* UrtbeilunD jmar,Dag Darinnen nicbt Da* geringefle judicium medicum juflnDen ftp,gefàfletbaf; Smoiemeilen abet Die prò vitalitate partus augejogette rationes an fta) fe> befa>affen, Dag fefe» bige ni$t Da* geringfle rundament fcaben, fomill Defenfor Da* ùbrige mit@tiafa)meigen ùbergefjen unD nur Da$iefcigeAtteftatunDDie prò vitali tate partus angefuljrre momentafùrfcltc^examiniren. &iefe foRen nun fepn, a) DagDa*^inD Die©lieDtttafién Doflfommengejabf. b) Die pulmones, al* fte auf Da* ^Buffer gemorften,ebenblieben/ unD e) umbilicus non deligatus, fonDern Die ©$nur Diente an Demfel»» ben abgerifTen gefunDen morDen. @leic&mie aber an Dem erfìen no$ gar fel>r ju jmeifeln,Da na<$2f n*metfuns Der Aclen partus oclimeftris gjemefèn, Dtefer partus aber Don Denen mei* flen Medicis prò non vitali Si immaturo gefralten mirD, ano) jur ^oll* f ommenbeit mebrere figna al* angefùf)ret,geb&ren, mie folcbe* Der M. $>. £Rat1> unD ©taDtPhyficus $err D. N. in bepliegenDem refponfoMedico A. mit Dielen allegatis bemeìfet, aua) auf De* fiexxn D. N. atteftat nic^t aHjuDieijubauen/Daetne^ljeile fof$e* DerChirurgus ntc&t mit unterfdjri* ben ano) nia>t fo glekb in loco, fonDern nachero erft in N. unD Da er Da* $inDnicf>tmebroor ftcb ge&abt, gefertiget morDen; ©0ifi ano) Diefe*, Dag Der partus DoUfomen befunDen fepnfoH/Ofme Dig fein gemiffé*fundament, Dag felbtger geiebet Ijaben muffe, meil Dici taufenD5\inDer,fte mògen Dolfom* men fepn oDermc$t,mo$ltàglic§ in Der SHSelt, monicj>t tV5ftutter>£eibe f$o» umf ommen,Denno$ toDt gebobren merDen unD inter ipfum partum fterben, al* bierauf nic&t Diegeringfle reflecìion m maa)en ift. ©a* an» bexe fundament, Dag Die pulmones auf Dem ^Buffer gefebmommen, ifl fdjont>on aflenbemù&rtenMedicis&ermorffen unD bemiefen morDen,Dag Diefe* Experiment gar betnlalic§ fep, Denn mugDann ebenDte guftperre- (birationem in Die Cunge fommen unD fan Denn ein ftinDmc&teljer jure* fpiriren anfangen, Deun aDerofr poft partum, Da e* mire? Ha) f$on gebol)* ren unD jurSBelt gef ouien ? £* fan ja ein ^inD;menn e* nur tu Der©ebut« ftebet. 4M )"8( 9» fle&et,f<$on Sufftfc&òWen, unD atfo menn e*glei$ inter ipfum parwm wrflitbet, mùfle Dennocb au* fotbanen Principio nacbgeb*nb*DteSunge Diefe* toot jur 9lBelt gefommenen ^inDe* fc&miemmen. UnD fan Denn nicbt ferner einem fc&onim$Utfterleibe to&tgeméfencn^mDeDer^inDin Die Sunge Durc§ Da* SDHnDgen geblafTcn merDen ? anDere Scinge unD Ur» facben, md$e Der «ficrr tKatb N. in bepliegenDem Refponfo miDer fcieSun- gen^J>rooe fub n. 4.mrit(aiijFtigangefùbretunDbemie/en, t>oriebo ut gè* fcbmeigen/mie er Denn lub nj gar mobl anmercfet,Dag Die Sunge propter fermentationem putredinofam nio)t ftncfenfótmen, quandoquidem in merdiis eorum penetralibus fermentum aerem generat, unD pabeiO Die Stinge oben bleiben mùfièn. ^* miro Dabero, Da Die Sungen^robeDon Denen meifleu unD bemà bi> feflen Medicis in gmeiffel gejogen unD \jcrmorffen mirD, ana)fietxD N. emraumen mug, Dag alle* febon in Der Sàulurig gemefen unD Diegùuluug feine fubmerfionpermittire, ftcb btefrep meitlàuftiger aufjubalten unno* tl)ig fepn. S)tefe*aber flnDet Defenforbep Der 9ungcn^robe no<£ anju- fùljren cor nòn>ig, ba§ He ^robe nicbt einmahl gefjórig &crrid?ter, inDcm i) mit feinemjotaberùbref noa) annotiret morDen, ma* eigentlicb toorei* né Quantitat ^aflèt* Daju genommen, Dafcc*dM)ieralleégenauanno- titet merDen fotten, meil DigfaO* fomotyl excefTu ali defecìu febr leicfctlid) &u urea, unD menn Die recbte Quantitat ^affer* nia)t genemmen, Die $robe ntcbt einmaf)l eintreffen fan. Schreyer in fua defenfione, fo er anno 1699. fola)er ^3robe balber ljerau*gegebenr pag. 17.1$. io. 2) £Me Sunge nicbt blo$ ganfc, fonDern ferner aucb ètùcf *meife auft^Baf' fer gefebmiffen unD Die éc&mimmung Derer partium Derfucbet merDen fol* len, Damit man recbf obferviren fènnen, morauf Die èd)tDuumunget* Sentite^ angef ommen. Vid Refponfum, quod reperitur penes SchoepfFerum in diftert. de pulmone infantis natante vel fubmergen- te. C. I. n. if. SEBetl Dtelmatyl* ftcb jutràgr, Dag nur einige an Der Sunge befànblicfce ved- ente, melale tfjre befbnbere cauffas baben unD ni$t Die Sunge felbfl ju fc&mtmmen pflege, fo Dag, menn fola>e veficul* er&ffnet, Die Sunge fo Dann fcielmebr mteoer ju 9$oDen ftncf et. ©a* Dritte Fundament, moraU*#err D. N. vitalitatem partus ju- diciren mollen, befletyet Darinnen, Dag umbilicus m$t deligatus, fon* Dern 4M ) 129 < » Dern Die@c$nut Dtdte an Demfelben abgeriffen befunDen morDen. SlHetn, mie per deiigationem funiculi umbilicalis einem$inDe Da* SebenmoW erbalten, aber nicbt gegeben merDen fan ; <©o ifl e* gemig ein feljr fd)lea)te* Argument meil Derumbilicus nicbt deligatus befunDen morDen,ergomu» fie Da* «Rino aelebet baben. £)enn Da e* ftt& gar éffter* jutraget,Dag Min» Der toDt jur<2Beit gebobren merDen unD felbigen Durd>c8etbinDung Derida» belfc&nur fein Seben gegeben mirD : ^o fan auc| Die unterlaffene deli- gatio funiculi umbilicalis certitudinem vitae mobl nimmermel)r GU** mad)en, fo lange rtcbrig bleibet unD Die tagliale (Erfctyrungtefyret, Dag Piel taufenD ivtnDer toct jur <2B^t fommen uno et Der SBcrbinDung Der Vlabel* fcbnur bep felbigen nicbt gebrauebet. Siuffer Dem bat Der£err9tatb N. in bepliegenDem Refponfo fub n. 6. gar umftànDlicbdeduciret, Daf? e* nia)t anDer* fepn fònnen, al* Dag Die toermelcfte ^abelfd)nur, fo obne Dem elcf gemefen, obponderis gravitatem, furfc boni Zeibe lei Minlei abreiffen mùffen, mie man ftc&t;ar.n brevitstis ftudio aufanae* regte* Refponfum btermit bejiebet. 906ienun exdeducìisjur@nùge erìJeKet/ Dag De* S^xxn D.N. AtteftatGufganMrtisenprincipiisbcrus be, aucb Die Sftabeifcfcnut nia)t einmai)l feciretunDexaminiret morDen, Da loa) folcbe oor aUen anDern partibus angefetyen unD obferviret merDen follen. SchcepfFercit.loc. Silfo infantem fuiife vivum, nid)t Da*germgflebinrei<$enDeoDermabr* fd)einlu$e indicium t>orbanDen, Dielmebr Der $err SXatb N. ex principiis medico pathologicis in bepliegenDem Refponfo au*gefùbret, Dag Diefer partus prò immaturo & preternaturali ju aa)ten unD Diefer feetus an- te partum fo>n DerfcbieDen, unD probabiliter toDf jur <355elt mufle gè* bobren fepnunD Demnad) ma* munDerlic&e* fepn mùrDe, menn man au* De* «|)errn N. Atteftat lai fundamentum certitudinis vitae nefymetl molte, cum tamen a Juris Confultis, quoties Medici inter fediffen- tiunt, licet in utramque partem rationes probabiles &concluden- tes adducant, mitior fententia proinquifitaeligenda, quia in pce- nis femper benignior fententia accipienda. L.4pdeR.J.in(5to. adeoque in dubio novem potius nocentes a capitis pcena abfolven- di, quam unicus ad mortem condemnandus. L. 5 pr. ff. de poen. £ienufommt, Dag bep Der Seaionft*nic^tDa^geringfle3eic5eneine* fft aclus a3usmortoriiBcfunDen, alfoDe* *&errhmatl)N.^inunaDaDurcBum leicpt crgeben, Dag propter occultationem partus & uteri unD Da In- quifitin garetn t»ele*t>or fio) bat, morau* ibr ^orgeben, Dag Der pam s tow.wt^éfcf« .ludici a^rDing* oMieget, Daptn ju fef)en,iDam!t Die Inquifitin Durcb Die L°^raf UnIei0ller ® *»«*«» »**' ju einem mieltigenSòetantZ unD ©eflebung einer <$fat, mooon fte Doa) Den Aclen na<$ oermutblicb un* IWDifl ifr, geòraa)tmerDe, afcfonDet ita) la fein Aclus mortifera ficb beo DerSeclion gefunDen uno alfo aua) fein eigentlia)e* corpus delicli t>or* banDen, meta**?» aucft Dte£errn Juris Confulti Wittebergenfes, memi gieia)InquifitmDa* iCinD umgebraa)tjul)aben geflanDen, bep Dee Sedion jtfocb fta) fem aclus mortiferus l;eroorget&an, liebe* aufpoe- nam extra ordì nar.am, ali Die Tortur gefprod)en baben, cum tutius ellet, ab ultimi fupphcu pcena recedere Si extra ordinem reum punire, quam confeientiam fuam ancipiti pericuio exponere, fi for- te partus numquam vixerit, aut faltem mortuus iam fuerit, ante- quam eum enixa effet mater. ' Conf. Wernheri Obf.fel.p. 4. obf 4.n.no. feqq.it.fup- plem. nouaad hanc obferv. voi. 7. p.427.ibique pra- md. Berger. p. 2. fupplem. ad elecla iurispr. Crimin. m p.340-&353- .©amui abermprefenti cafu Inquifitin beflanDignegitet/DagDerDar- ««ft'm"$ DCiDu;^ S?»1*™ IWWnDe •* Q3orgeben probabel nmgf, ^MeàcMflj^N, ,„ bepliegcnDemRefponfo au* alien tim^iDcnaua)fe{bfln!a)tanDer*iudicirenfan,al*DagDer partus toDt ** i ^1?°™»«M«> « an Dem animo enecandi & occideErtum Ou Jortnr8(*Wb ju «mtbncn fetactapnommai, to&anf einfoli medium «mende ventati* «tomai molte, atemafl&tf a«$>KS confaent» un» ju oelotgen ifl> Dag Inquifitinmi* gutd» nò» ©ImS H-b-»onemm.fl«&aneaSaUanMu*te£/»aJ^nOTli*ifeSS 4M )i3i( » fé rùcffing* berunter unD meil u)r Der SKocf4 bangen bfieben, Darauf boi* IenD*mttDem@eft*taufDie€rDegefa8en, DagDarauf'juxta25.b. gleicfc Da* ©eHute Don ibr gegangen unD juxta artic. inqui K18. fol. 33. b. ©ie ouo) nio;t raeljrgefùbiet, Dag Da* $inbftd)bepibrgereget, morau* fe^c Propable mirD, Dag lai £inD Damaci* geblieben, melcbe* aud) Der fiett V. N. in bep HegenDem Refponfo ebenfal* prò caufa mediata proximio- n balt mi Der SEeinung ifl, D6g Diefer ganDe*£inDesS:cDtDonìebm< itcb »erurfaa)et l>abe, UnD ob gleia) eingemenDet merDen méd)fe, Dag Die* fé* QSotgeben nia)t glàublto) mare, fbr.Dcrn Inquifitin fold)c*ctfta nur er£>tct>fet, fo ergiebt ftcb Doa) au* oer Regiftratur oom 26. cit. fol. 47. tag Inquifitin Diefe* nachero nicbt erDic^tff, fonDern gegen N. N.rocbfcoc ibxex ^ieDerfun(fc f<$onermebnet babe ; mie Denn Diefe aua)fo!à)c* cpDlia) au*gefaget bat, mannenljero aufDtefenUmjtanDDornebmlicbJu refieclt- ren fepn mirD. UnD mann aua) Inquifitin fol. 23 & 27. ficb Dorgenom* men, Die recbte <3Babrl)eit3ubefennen, aucb felbfl fol. 17. au*frepen«aBi(* Cen, De* Q3otgt* ftrau Die mabte Q3efcbcffenbeit Der @aa)o entDecf e t,folcbe aud) nad)bero bep Dem fummarija)en Q$eiI)or fo mol)l a!* bep Dem Exami- ne ad artìculos inquifitionales m alien ©tùcfenmicDer&oletunDnicfct variiret, alfa, Dag fte ibre ?luffage aufria)tig getban, au* alien UmflànDen in f$(iefién : ^0 merDen Die £ertn Urtici* gaffe* fernet ju attendiren be* lieben Den fol. ig. angefùbrten UmflanD, Dag lai ^inDganfc falt ge- mefen, fta) nid)tgerùbtctoDergeregct, fteauJ) fein geben bep u)mt>erfpù< ret, ob fie e* gleid) bi* Den anDern '£ag bep fta) gebabt, morau* Dann, unD meil Da* Minb ganfc f alt gemefen, notbmenDig folgen mug, Dag fold)e* fein 2ebcn mebr gebabt, fonDern allem ^ermutb nad)bepDemgaBv>onpèr 3;reppe, unD Da e* obneDig nur partus oclimeftris & immaturnsgenie* fen, geblieben feyn muffe. «SBorui fontt, Dag Da* 3\tnD gar nia)t gefcbrpen, Da Do<$ jeDen befant, Dag gleicb alfofort ein ^inD, fo baio ei ftcj^ nur erbol)* Ut, in fcjjrepen anfange, ja fo gar in extrema uteri parte, ebe e* nod) ein» ma&l miref (id> ntr <3Belt f ommet, fdjon fc&repen f ènne. Bohn. de offic. medie, dupl. p. 2. e. 6. p. 667, ©emnacfc. Da aucb Da* ©cfcrepen in prefenti unterblieben mb fonfl fo Diele mic&ttge tlmflànDe in contrarium prò mortis prxfumtione, albier Dor&anDen, o&nm&altd) auf eine Tortur erf ant unD inquifitin DaDurd)ju •inem mieDrigen 93ef an mi* forciret merDen f an,fonDern e* mug biHig bier Der gelinDefle <2Beg ermàblet unD allenfal*aufeinpurgatorium, oDerfo gleia) auf pcenam arbitrariam propter occultationem partus & uteri irfant merDen. 9* 2 Ob 4M ) w ( 8S> Ob nun mofjluermóge allgemeinen Edici* Don $inDet»«DlorD de da- to Den 30. Aug. i?20. bier Die SanDe^^ermeifung aua) fuftigatio flatt fin* Det, menn Die ©c&mctngerung unD ©eburt bctmlicbgcbalten mirD : ©0 mirD Docb biebep Inquifitin juflatten fommen, Dag Der partus immani- rus unD nur oelimeftris gemefen, Inquifitin De*^aa)t*umn.UbrPon Den ^Befjen ùbereilet morDen, ano) ebe fte fio) e* permutar, Da* MinD Don ibr gegangen, alfo fte niemanD Dani rujfen fònnen, ùber Di* juxta refpon- fionem ad art. 34. & 45. Inquifitin in Den ©eDancfen geflanDen, Dag, meil Da* Mml toDt oon ibr gegangen, e* nid)t*nibeDeufen baben mùrDe, fonfìen aber, menn Da* Mini lebenDig gemefen, ftcfola)e*fa)onangeben mollen, al* fein dolus !>ier t>on)anben unD Der armen Inquifitin Simplici- tat bierunter etma* nacbjufeben, aucb alle* Dtefe* folcbe UmflanDe, mela)e ad mitigationem pcene etma* beprragen mùffen : ©0 Per&offet Defen- for,e*merDe©traffe gnug fepn, menn Inquifitin mit Der pcena carce- ris auf 14. $age oDer 4.^Boc^enbelegetmerDe, Da jumablen fte Die 55e» fcbajfenbeit Der @ad)e gegen De* ^oigWgrau^onfrepen^tùcfen unD obne gmang offenba&ret unD Diefe* aucb ad mitigationem pcene et* ma* attribuirct. 3n melc&et #oflfnung Defenfor Diefe feine furfcgefafle Deduclion fc^lieffet, fuper petitis & omni meliori modo petendis nobile futu- rorum Dnn. fententionantium cffìcium imploriret, UnD Da nèt!)ig, armer Inquifitin fetnere9lon)Durffit referviret k. k, A. S)f2é Don Dem fjiejìgen SKegierung**Advocato £errnN.N.3d)€nDea ^ S^enannter t>on Dem oon N.N. am29. Aug. a. c.gebobrnen par- tu ju N. ob Derfelbe vitalis vel mortuus gemefen ? unD ob bep Demfel* ben violentia aliqua a parturiente oDer Don jemanD anDer* in vel poft partum ooUbracbtmorDen? ex aclis meine in fundamentis Medicine gegrùnDete $ft«inung ju ertfjeilen erforDert morDen,fo babe,meilen eéSDlen* fc&en«55lutbettifft,obgemelDetem fiettn Advocato N. Damttan Die£anD |ugel>en nic&t ermangelnfoflen : <2Borauf Denn borau* ju fefeen ifl, Dag (1) menn ein Mini legitimo partus tempore gefunD unD ooflfommengebob' ren fepn foU, fo gefjòren naa) aller approbirten geijre Darju 40. polle <28c #en cumaliquot dierum latitudine & ita finem noni & initium de- cimi menfis folaris conftituunt. ©a nun Inquifitin in Der Inqui- 4M ) m ( 96> fitions-grage deponiret unD befennet, Dag fte mit N. 3. 2Boa)en Dot ^Bepbnaa)ten Dortgen 3a^re*, meldje* circa oclavum diem menfis De- cembris a.p. gemefen, concubitum ge^alten unD am 29. Aug. 1724.3^ Die @eburt*s@tunDe angefommen fep, fo mqa)tfolc&e* 8. lionati) unD x4- Stage au*,mangeln alfo de legitimo partus tempore no$ 2.9Q3oó)en unD etlid)e S^age, ifi alfo Dtefer partus ein partus oclimeftrisgemefen : Partus vero oelimeftris mirD Don Den meiflen Medicis prò non vitali & immaturo partu gefjalten. Videatur à) Medicorum Antefignanus & Princeps Hippocrates operum fuorum feci. III. lib. de partu oclimeftri ita difìèrens: At vero, quod ad partum, qui oclavo menfe editur» attinet, fi- eri nonpofie aflèvero, ut duas continenter confequentes affli- cliones pueri perferant, ideoque eos, qui oclavo menfe naf- cuntur, minime fupereffe. fi) Item vid. Drelincurtius in differt. fua de partu oclimeftri, an fit vitalis vel non ? ubi ita docet: partus oelimeftris eft lethalis, qua abortivus eft mtnfis noni, aud) >•) Welfchius in fetnem £eb<2(mm*n'$uc&ecap.7.pag.9i.&02- in mea editione&cap. g. pag. 98. Da er alfoftatuitet ; Dag fafl al* le Minlex, fo im 8. SRonan) gebobren murDen, flùrben unD nia)t leb- baffi fepn fénten, Dabep eraud) Die rationes meitlaufftig mit anfw> ret unD mtt u)m Darinn Avicenna & Albertus Magnus ùbereinfltm* met, aud) è) Ettmiillerus Tom. 2. p. noi. Cap. de partus lefionibus: Fee- tus feptimo & oclavo menfe nati, fépius moriuntur & utplu- rimum funt lethales, quia abortivi funt. ^Beil nunDergleic&en cafus bep Der Inquifitin gef<$ef>en, foiflleic&tltd)e8 Don Diefem partu Die Conclufion ju ma$en,Da$u fonDeraflengmeijfel (2) De? fe^r fa)mere gaU, fo Die Inquifitin 8. ?age ante partum PonDec $reppen getban, febr Piele* contribuiret b&t, Denn nad)Dem fte, mie fte deponiret, auf Der $reppeau*gealitf#et unD Don oben bi*untenaufbem SKucf en tyerunter 'gefaflen unD auf Da*®eft$fe ut liegen gefommen mure, bàtte fte nicbt nur Don Dem Moment an continuicele groffe^t&mer&en gebabt im Diùcf en, fonDern mure u)r aud) Da* ©eblùte continuo fluxu SK 3 fiarcf 4M ) i34 e e» fiarcf abgegangen, Dag fte au* ein $u$ por bem Unter^ocf beg&alb porbinDen mùffen,meld)er ù)r bernaà) in Der &le ju 2lufi>ebung De*tftnDe* ju flatten fommen unD fte gar feme 25emegung imbibe Don lem ambe meì)x empfunDen babe, melcbe lefctern bcpDe ein gemile* Indicans abge* fcen, Dag Da* £inD in 3}}uttet;£eibe entmeoer febr Crancf unD fd)mad) oDer gemig ante partum, oDet Docb in partu Perflorben fepn mùffc,inDem per fluxum fanguinis continuum aHeSfta&rung Dem^inDe entjogen morDen, moju D nn fòmmt 0) ba$ ju jroetffefo, ob Da* $inD feine redjte ^ollf ommenbeit gebabt, inDenumar dnige (igna Daoon tu Dem Atteftato Medico angegeben mor* ben, alleine meilen nocb anDere unD mebrere figna ex phy fiologia Dani ge« 1)6ren,fo merDen Die angegebene Por infufficient ju aa)ten fepn, u. ob man (4) an einem fcetu ein gemiffe* fignum vitalitatis poft partum Da* &er ne^men fònne, meil Die Sunge poft partum aeremadmittiret unD Da* !>eco auf Dem ^CBaffec fd)mimme,meil Da* Mini refpirirt, feetus al* vita- lis poft partum gemefen fepn muffe, folcbe* "fignum vitalitatis abet, Dag Die 2unge auf Dem ^Qaffex fd)mtmme, mirD feì>r inSweJìFei gejogen unD be* flebet blog auf ^utbmafTungen, fan |ola)e*aifo prò cercitfìmae vitoe poft partum indice nid)t pafllten u. feinunfeblbarer^cmeig Darau* genomen metDen, meil, mie Die \>oetrepd)flen unD erfabrenflen Medici confìrmi- ren, ein $inD in $Jutter*Seibe fd)on, nacbDem e* fta) oon feinen ©nbùliun* « gen Chorion unD Ainnion befrepet, Sltbem f>olen fònne, $u gefa)mcigen Der Pielen anDern obfervationen, Da He Minbex in $ftufterleibe ante par- tum gefcbrpen/ gemeinet unD fonfìen einen $t)on pon ftd) gegeben, Da fa ja notbmenDig in SDlutterleibe ante partum baben refpiriren unD u)rc Sun* gè auf Dem ^Baffet babe fd>mimmen mùjfen, mie fold)e*raitbefonDern 3$eDa<&tatt*gefùj)ret fyaben Sebitzius, Ammanus in Medicina Critica, Bohnius de lethalitate vulnerum & Zittmannus in Medicina fua fo- renfi in einem Refponfo Facultaris Medica? LipfienfisCentur. V.ad Cafum 65. in punélo infanticida, Dag Die fupernatatio pulmonum in aquam injeclorum nid)i fùr ein abfolutun* indicium infantis vivi in lucem editi ge^alten metDe, fonDern Daffelbe aud) ante partum refpiri- ren *mD Dennod) ante enixionem oDer an$ inter pariendum no* fler* ben fònne, ©ap Denn noa) f òmmt. 5) ©ag in relatione medica atteftiret morDen, Dag afie* in thora- ce & abdomine in De* gròflengàulung, fo DonDetferment3tionepu- tredinofa entflanDen, nun ifl ex phyficis befannt, Dag feme fermenta- ti 04 > «35 C M tion eine fubmerfon pcrmittire, fonDern alle* in Die £òl>e treibe, ftofcro «a& iiCff*°?!?v^elanSWogmDer£rDengelegeneunDinDe* Ini n?ftenfS«ulungbefle^enDe £u«ge gemig fd)mtmmen unD nto)fftncfen ronen,tft alfo Dtefupernatatio Defunge ntc&t a refpiratione poft partum racta,ronDernafermcntationeputredmofatergefommen,DagenDlia)en o) t umculus umbilicalis non deligatus gemefen, l>at mo&l nid)t anDer* lepnfònnen,inDemDai)Da*^tnDprobabiliter megen obangefùbrtenUr- lacben in SKufterleibe febon toDt oDer fe&r febmacb gemefen, unDDie WabeU W)nur bep Denen toDten AnDern gan^melcf, fc&lappunDgeib amlfiebet 2) Dahiquiiic.ngebenDunDùberDie^off,@cbmenefcbreitenD,inCbnmacbt fmtfeuD unD n^erfatlenD gebobren, fo tflDa*£inDt>on tbreum *\tm quafi unDmit©cma(tmcggefcbo)TenunD aufDie^rDegefaHen.q) ©a Die 9?aa)geburt nocb tn aRuterleibe jurùef geblieben, in utero fefl gefeffen unD angemacbfen gemefen,unD 4) Da Inquifitin fta) mieDer erbolet unD aufrié* ten moaen ^atDtepmt)elcfte^abelfc^nuf,foobneDemfd)laffunDmelcf gè* mefen ob pondens gravitatem oon Der <£rDe in Die fibbe jiebenD nothmen* Digfutt pom SetbeDe*^inDe*abreiffenmùffen, miefolc&e^breifiung Der ^abelfc^nurpon Denen.&eb.^mmenoDer^ebemùfteru gnugfam attefti- ret merDen fanunDfty òfffer*nttragt,unD Da 7) Der inquifitin nacb Dem getbanen^au^l* pon einer cauffa mediata proximiori continuirlicfc Da* ©ebiute abgegangen unD fte feine ^emegung t>om Minlemebxgefùblet,f» mug gan^gem| enfmeDer Da*£inD,mie oben erme&net/obalimenci defe- flum febon tn^ut tetleibe Perflorben, oDer febr francf unb fa)maa) gemefen fepn, fomter panendum Dann, mie Die taglic&e €tfa(>rung lehret, gar leia)tltd>en perfa)eiDen fònnen. SBcnn man nun aBe Diefe UmflctnDe genau unD mit aHemgleig betraé* tet/unp infonDerbeit Den gen)anen fd)merengafl Derlnquifitin unD Den Dar* auferforgtenfluxum fanguinis naa) Denen principiis medico-pathoio- gicis crmeget, fo iaffet ficcatati* mcbtanDer* judicirenunD f$fiefTen,al$ Dag Diefer partus prò immaturo & praeternaturali ju acbten unD Diefec feetus ante partum fo)on DetfcfrieDen unD probabiliter toDt ntr <2Belt mùf* fé gebobren fepn, mela)e*Requifitus biexmit ùbergeben unD ex fundamen- tis Medicina? pon fta) fleBen mollen. M. Den 4. Novembr. 1724. N.N. Re- m )*«( s& Refponfum Facultatis Medie* Halenfis. & J>at ein lòbl.òrigenUmflanDenerfel)en, mie jmeperlep stellata Medica uid)t ailein Dabep beftnDlia),fonDern aucb Diefelbe toegen tf)tei micron SDfet* nungen Derer Jberten ICtorum Urtbeil oetbinDetn unD fd>merntac&en fon» nen,pntemal>lnac^De*jenigenMedici(^TmefTen.melcberDieinfpectionem perrid)tet,Da* gebobrne ®inl P02,in, unb nacb Dej® eburt foli geiebet baben, naa)De*anDernMedici@eDancfcnbingegéfold)c*^inDoorDer©eturtge' florben fepn foU, Dabero allerDing*beDencflia)faQenmòd)te, mela)emoon bepDen bepjupflid)ten fepn Dùrjfte: unD ob oleia) Der erflete Daber majorem fidem por ftcb baben mocbte, meil er Da* corpus delidi unter feinen ^etn* Den unD infpecìion qebabt, fo ftnD Docb billigaUefyterbepconcurrirenDe UmjlanDe in eine reifltd)e unD mol>lbcDad)tige llberlegung jujiebert: €* fonate Damerò nia)t obne alle ^JBafyrfcbeinlicljfeit in Diefem Cafu Die ©e* burt eine* lebenDigen^tnbedbebauptet merDen, mann fonDerlia)folgenDe AclertmagigeUmflanDe ju ermegen fìel>en,erfl{ia) i) meil lai geboÌ>rrte£mD feine* meged ad oclimeftrem partum ju jieben, fonDern naa) gefùferten riebtigen calculo DerSeit orDentlid) in De^ojìen^oc&en gebobren mor* Den, Dan ma^n 3.<2Bod)en oor'SBejnacbten porigen 3abr e* Der er fie $5cp« fcblaf oDer fleifa)l.cBeimifd)ungPon Der Inquifitin mefermablen jugeflan* Den mirD, fo ifl jmifeben Den 5. u. nten Decembr. 1723. bk erjle <2Bod)e ju rea)nen, morauf nad) fol. 18. b.24.b.25.a. Aclorum(mcld,er3eit9Èecfc nung fta) mteDevum fol. 33. art. 19. mieDerfpricbt) Die ©eburt nia)t Den 29. Aug. fonDern Den sten Sept. 1724. erfdget, Dannenbero Diefer partus legi- timus unD completus (oline De* Stupratoris 2lu*fage l)ieriep $u£ùlffejU nebmen,meld?er nacb fol. 45. a. permeint,Dag (ein coitus mit ber Inquifitin langer al* 3.3Boa)en t»or ^Bepbnacbten gejd)eljen) nacb Dèr Inquifitin ?lu*fage felbfl ifl. 2) $iern e$fl ift Die alte tradnion, de oclimeftri partu non e m ) W ( 88> vitali nunmet)to megen u)te* UngronDe* in feine meitereConfideration ju jieljen, f an vauó) megen De* erflen puncli Diefem cafui nic&t ju jlrttten f om* men, 3) bat Da* Minb nac& Der Inquifitin ©eflanDni* ftd)noa)8.$age DorDer©eburtgeregetunDalfogdebet. 4)àuc& feine PòHige©HeDmaf* fen unD ju einem fonfl lebenDigen^inD gefyòtigeDoflf oramene Setbe*»33e* fc&affenfyeit gebabt: 5) ili Diefe* Minb mit einmabl unD binuen einer fur* - fce grifi obne einige 25epl)ùlfe gebobren morDen, melcbe* fonfl bep einer tofrten 2eibe**gruc&t nicbt ni gefa)e^en pfleget. 0) bat Die Inquifitin in il>rer 2lufTage megen Der ©eburt fo mobl,al* megen De*^inDe* fo ojfenbabr variiret: jene betreffenD, fo mare Da* £inD oon ibr gefaUen, Da ftein£off geben unD ùber Die ©djmefle fa)reiten moHen unDftcDarauf indne Ò>n* mad)t gefaflen fepn fofl fol. 17.18. conf. mit fol. 33.34. art. 19. melcbe* mit fljrer Staffale naa) foUv7i.b.DaDa*£inDunterDerDl)nmad)tDontf)C gegangen fepn fofl, mdjt ùbereinflimmet: Daè^inDfungegenbelangenD, (ovatte ftegefù^lt nacb fol. »8Da§ Daffelbe f alt gemefen; naa) fol.72.a- ober blepon nia)ti miflen mollen. SIBie aucb, Dag, al* fte nad> Der Oljn* maa)t fio) aufgerid)tet, Da* Mini auf Die £rDegefaffen mare fol. 25. a. b. naa) fol. 19. a. batte Da* $inD bep h)c gelegen, al* fie mieDer ju ftcb felbfl fommen fol. 18. a. al* fte fta)mieDererbolet, r)attefiefta) nacfc Denteino umgefében unD gefeben, Dag e* auf Den SXùcfen gelegen ; conf. fol. 35. art. 30. 7) moju nocb Dee Inquifitin fo Dielmafjlige* gàugnen unD falfdje* Sin* geben, fb au* Denen Aclis fattfam erbellet, Da fte ibre impraegnationem petbeeiet, Die ftuprationem nacb aflen ibren UmflànDenfalfcb denunci- ar, Dengefc^e^enenpartumperlaugnet/Dcr^Bebe'^Jùtter^Seftc^tigung miDerfpric&t unD alfo naa) fol. 37. art. 30". - 40. mit^lèlaugnen Durcbntf om* ■ men permeinet : 8) anbep fan fuir)ren porgegebenen gali oon Der $teppen nid)t ermeiglid) rnac&en naa) fol. 48. b. obne Dag fte felbigen Den folgenDen $ag btxnaa) jemanD foli geflaget baben, nad) fol. 50. a. 9) ©kiebmiefie fonfl nacb gefa)er)enem gali ibre Q5ef<$mernifTe unD beforglic&egufàHenie* manD geflaget, nod) pulite oDer 9toft) gefud)et: io) ano) nacb Der ©e* burt fo fort tyren ©efd)àfften abgemartet; tnDem fte Dennctcfcflen^aa naa) gefcbebener ©eburt Der Slrbeit auf Dem gelo na$gegqngen, aUmo Die Slffter erfl pon tr>r gefommen fol. 25.36. art. 35 unD bernac$ùber nicbte* fonDerltdje* ft<$ beflaget, fo fonfl bep Dergletcben ©eburten feetus mortui einjutreffen unD porjufommen pfleget, oljne Dag fte noa) Diejenigen®el>en perfpùl)tet, meld)e jur 2lu*treibung Der Slfftet gefjòrig maren ; n) bier* nad)fl (}at peno$mc&tudangli#erlautett^ moDa*frifd)geronnene@e- © blùt 4M ) J33 (. 9& blùf, fo in u)re* ^ater*^u[)»<£tallunter Der^rippen in einem gegrabenea £od) gefunDen morDen naa) fol. ir. bergefommen, melcbe* man bep obbc* nantenUn>ftdnDenfoleid)t poni S'inD afó t>on if>r cntpoflen jnfepn\>ernm* ibenfàn: in*befonDere 12) an Dem Mini Der funiculus umbilicalis Dicfc te am &ib abgcriffen gemefen, DonDeftèn feparation Die Inquifitin Dod) nid)tc* miffen miil : anbep oÌ>ngem5Ì)nlia) Die future meit au*einanDer gegangen; meld)e*, Da e* nid)t Don Der gdulnig berjuleiten, umf&Dwl letd)ter einer ©ema(ttbdtigfeitjugefa)riebenmerDen fan: 14) ©ofoatten fta) aud) fernet, mann Da* $inD Don Der ©eburt geflorben mure, auffec Dem angegebenenSSlut'glug, nod) Piel anDere ftcbere^lercfmablean Der Inquifitin ctuffern muffen,mopon aber Die Acla gar nid)r* ermeifen: is)fon* Derlta) mùrDe ftc& Die VMa) in $5rùflen nia)t fo retd}!id) ben lex Slngef lag» tcn gefunDen baben, naa) fol. 15.16. mannDa*^inDannod)in^)iUtter* geib Derblid)en mate; gldd)mie oielmebr tn folc&em gali Dte53rùfleflac- cefcirenunDDie5Jlifcbfta)perfcigetunDi3erlicret: io) moju fommt, Dog in*gemein fio) folcfcetlep PerDàd)tige<2Bcipe**^erfonen, Die ir)re @<$mdn> gerung unD ©eburt pcrljeelen, oDer beimlia) gebùr>ren, bep Derfelben DorfaUenDen €ntDecfung, auf erlittene Epileptifcbe oDerlypothymifcfre SJnfdlle unter Der ©eburt, beruffen unD ficb unter folcben proetextretiri- ren: 17) m II e* nia)t glaublic&fepn, Daf, mann Diefe* 3vmDntd)tDot Der ©eburt Decfrotben, e* erfl unter Der ©eburt, melcl)e Do$fogef#mmDunu (fyne einige^5epbùife erfolget bdtte fierben, aud) rag, fo ferncDaffelbe un^ ter fo!à)er ©eburt allererjr geflorben mure, bepDamabltger3abre*--3eit unter Der C^nmac^tDer Inquifitin 0* fabalD bdtte erfalten fònnen, Daffc nod) $ìaa)ti um u.Ubr unter Den 2Beben in Der ©tube auf Der £aDegele« genfoj.33.art.19. unD nacbDem fte fta) mieDer Don Der Ol>nmad)tim^)off erf)oi}let, bdtte e* ghia) 2. Otterrei auf jmèlff gefcfclagen. Sillen folcfcen^ meig*©vùnDen ohngeacbretfo ijl Doa) aud) ferner ju ermegenmie 1) Die In- quifitin fta) Dornebmlicr^u ibrer ERettung auf einen fd)mcren gali Don Dee Steppe, mélcber-8. £agDor oer ©eburt gefcbeben fepn foli, bep ibrer Sluffa* gè berujfet,me!cr)et,mann er ermeigfdj fan gema<$t merDen,ni einiger alte- ration Der Cutter unD De*£inDe* Dtele* beptragen fònnen, ob aber Derfel* be eben jur^rtòttungDe*^inDe*annoc^in?Kutterlribgebolffen, megen ermangelnDer anDerer UmfldnDe nicbt entfc&teDen unD bebauptet merDen fan: 2) mann Die Inquifitin juldnglia)beflarcfen fan, Dagauffola)emet* folgfen gaH aaX^ageoor Der ©eburt naa) ibrer Siuffage Da* befle©eblùt Cuffia. Don i\}t gegangen, fo fènte au* Dafjer auf eine groffe Cntf rdfftung uno MI ) m ( KB unb moblPònige€rflerbung De*^tnDe* por oDer unter Der©eburt gefcplof* fen merDen: ?)unDDaDieangeflellteeungen^rob bepDeminDer^Berme* fung geflanDenen corpore delicli niente* etmeifet,aud) Der abgerifTene fu- niculus umbihcalis,mann Da*£tnD porger geflorben mdre,nia)t* bef xàfc tigen fónte, necb jlbin Die PoOf ommene&tbe* $3efd)a jfenbeic Denen erfleren punclis nìd)tnt mteDerfprea)en permag, fo fónte Daber fein unfeblbare* 3eugnig prò vita nate genommen merDen : 4) Da aucb Da*corqus delicli bep Der infpeclione in Der<23ermefung gejlanDen,fo fònnen gar leiebt fo!a)e 3eid)en au*Der putrefrclione entflanDeu fepn, me(d)emanaufetne^ roalttbdtigfcit binmieDe? Dctuen mòa)te,fo in Diefem cafu fòglia) Don De:2tf>* faulungDe*funicuhumbilicalis magperflanDen merDen;5)fofeweaucfr fònnte ermeig(ia) gcmad)t merDen, Dag inquifitin naa)ii;iei' &u*fagefol. iy.25-34-3J. nia)tgemu^iDieDa*^inDponibrgefommen,fomùrDe'man aud) ebenDerDie£rflerbnngDe*$inDe*, mela)eif)r obnmifiènD gefcbeben, begreiffen unD erfennen fònnen. $£ann alfo bep fo gè jlaiten Um|ìdnDen mcDer fd)led)ti)in geldugnet merDen fan, Dag Da* .finD lebenDig jur <2Belt gebobren, nec?) aucb unfcblbabr beliauptet merDen mag, Dag e* oor oDer unter Der ©eburt geflorben fep, fotònneHmtraufTerbemcrd'tenunDau* Denen Acl isf(ie|TenDcnmomentis feine mettere fubfidia ad eruendam ve- ritatem an Dte43anDgeben, tnDem mirbeeDcncategorifa)cnjudiciisDerec in Aclis deponitenDen£erten Medicorum nia)t beptreten fònnen, fon* Detti Die €ntfd)ciDungim gmeiffd lafien mùflen, obne Dag mir auf bepDen : (geiten einige trifftige UmfldnDe anae;eiguet.meld)e Denen ùbrigen fiexxcn Uttbeil*^cfaflern mr^ad)ricbtuber(af[cnmerDen : £)tefe*iìnferinre medica gegrùnDete* €cmef7m baben mir Demnacb mitllnfererFacukdt Snftgel ùbergeben unD befidrefen mollen. £alle Den 24. ^ooembr. An. 1724. Preparano ad JudiciumScabinatus Halenfis Juridicum (fS3emeil bep gegenmdrttgem Cafu e* Dornebmiio) auf Die grage an* r*s fomt. Ob bCX Delinqnentin am 29, Aug.a.c.juriJBeìtcjebcgrnc^ XMWUin Je&nbtg, ober tobt, ben tyt Qttommm unD Dann binunter Die bepDen adhibirten periti in arte medica, J)ett D. N. UnD Der £err 9tan) de N. fto)gar fèbr contradiciren, maflen jener juxt. fol. 42. Da* erfle, Diefer aber juxt. fol. 60. lai anDere foutenitefr ® 2 gfgio), m ) <4o ( $« gleicbmobl un* bauptfdd)lid) Daran gelegen, Dag mir Dorber certioriret merDen, utra harum opinionum juxta regulas artis medicae fit fecurior ? ebe mtr auf einen bobern, oDer geringern grad Der Tortur contra Rea- ten mit$5eflanD erfennen mògen, fo balte unmaggeblicbDafùr, Dag man jufòrDerfl Diefe acla in Diebteftcje ^obl^òbl. Medicinifcbe Facultdt ein gebe unD um* fòDerfamfle Information ùber obigen ^unct 2lnfud)ung tbun lafle. £)enn Dag per ^)err Defenfor Der Inquifitin gar mit Dem purgatorio Durcbjubelffen meinet, ifl meine* menigen(£rad)ten* nicbt gè* grftnDet, Da i) felbige por, in, unD nacb Der ©eburt Den aclum befldnDig celiret, ja 2) ibre éd)mangerfd)aft fol. 6. in Den ©ertdjten, aud)Dau)t Die bepDen £inD*flutter juxt. fol.7. Da*Contrarium in bit Slugen gefagf, unD Die tylia) ani ibren ^rùflen oorgejeiget, Denn od) geleugnet, mitior* geben, Dag nuroor 4-^Bocbenetma* ftarcfe* ©eblùte Don ibr gegangen, ma)t aber etma*, foeinegrucbt fepn foflen unD meiter mùfle fte Don nid)t*, ob fte red)tfcbmanger gemefen oDer niebt, mobep fte fol. io. nad)mabl*ge* felieben, item fol. 16. alIe*3ureDen*ungeaa)tet, gleicbmobl 3) fol- »7« feq. Dag fte mùrcflicb ein ^inD gebabt, befennen mùflen, aucb e* in ibrem ©arten bergraben, au"moe*aucb 4) juxt. fol. 20. Don Den ©errcbten ge- funDen unD infpiciret morDen 5)graviret Inquifitin Dag juxt. reg. jur. fol. n. tn ibre* dateti Mnb'&taUam 14. Sept.a.cunterDer^rùppen ein gegraben 2oa) gefunDen morDen, morinnenfrifd)geronnen ©eblùt gè* mefen, tngleid)en, 6) Dag Rea ad art.i8.fol.39.geflebcttmùffett,DagDa* Mini in ibrem fyibe fta) gereget unD alfo geiebet, aucb t>& Ite mobl biuutfe* |et, Dag fte 8. $age Dor Der ©eburt Don einer Steppe beruntergefalfen, unD bernacbDa*£'tnD ftd) bep ibr ntcbt gereget babe,item fol. 25.Dagfte,Da u)re <2Beben angctreten unD fte binaa* auf Den $of geben mollen, fte ùber Die (Bcbmelle binau* gefallen fe^, mttbin Da* ^inD ad A. 30. Da fte ftcb au* tyxex Dbnmafyttù'vletexboUt, foDtDorh)r lieaen gefeben bobe, fo ifl Docb ftkbe» tl>ren bloffen Jùrgeben nicbt flracf* ju glauben,fonDern fte mug juxt Art. 131. C. C. Dig fub tortura erbalten, e* ifl aua) 7) unermiefen, Dag $er partus oelimeftris unD immaturus gemefen fepn foD, Den obgleia) Reaporgiebt, DagDererfle Concubitus3.(58oa)enoDet3febalbe Sffiecbe box 9S3apnaa)ten juxt. fol. 23. gebalten fep, fo fagt Docb DerStupracor fol. 41 e* Deucbte ibn, Doge* ldngerDorr>ergefd)eb«nal*^.^BocbenDor SBapnacbten 1723 monjfòmmt 8)Da*juxta,fol.4i.(De*£inDe*@tieD* tnaffen DoUfommen b*p Der Infpecìion gefunDen morDen, enDlta) 9) uacfc %rer efenen ^uffage Inquifitin ad art. 10. Der Suge» ad art. 15.16.17. Der «6 )i4«( W> Der gcfl flenró ^erl>ò!ung ibrer ©cbmangetfc&afft DotjeDerman, aucKe gar ìbren ^Sater ad art. n, 22.23.24.25.26.ck 27. cbenfal*DerQ}erbm)* luna, Dag fte ein £inb gebobren, oDergebdb^n moUcn, Dot jcDermann, aucb Dor ibrem ^Bater it. ad fol. 38.39 40.ojfenbabrengebraucbtenlln« mabrbeiten fcbulDig unD Daberad purgjtorium Dag fte Da* <*\inD nia)t umgebracbt fonDern felbige* toDt ntt 3Beltgefommen fep, nicbtutlafferr, fonDern nad)Dem Die Facultas Medica entmcDer £err D. M. oDer fietxzR. Don M.atteftatum unD judicium Medicum approbiren mirD, eine pro- portion De* gradus Tortura Der Inquifitin Don un* ju erfennen fep. CASUS XIV. PUERPERII }USTA SUSPICIO. Magnifici, ^ccJ^Me, Vefte unb i>e$etfabti\t &oct>geefcrtefle &crren, 38. Magnificenz unD fioa)<<£ll erfucbegeborfamflauf bepge* legte3. gragen Deren Judicium Medicum cum rationibus & allegatis Docloribus & autoribus gegen Die ©ebùbt, melcbe Der expreffe 23ou)e Dancfbarlicb bejablcn fofl, De* fòrDetltcbflen, meil periculum in mora, auantflellen, icb werDe aHjlet* Dapor Mbawen ^m. Magnificenz Sign. F. Den io. Auguft. 1719. ©ienflmifligflec G. B. Species Facìi. CAja al* eine leDigeteDer#ettfrommerjogeneunD©ott*fan$tiggeIe6te <2EBeibe*^erfon Don 16.3*4* i4*(.-mi §enb big in bai 16.3abt aUeyit bep fiarcf gemùr^ten unD Dornebmlicb al* lerlep <Ì6ilDpret*^peifen erjogenunDaufgemacbfen, befommetDon^r- fdltung oDer au* anDorn Symptomatibus, meil fte niemal* ibre geitrecbt gebabt, eine fiarcf e SQlnt fiùx £ung, Dag fo molper nares & vomitum aud) per fluxum menfium immodicum Daé©ebluteDon ibr etma auf cinmabl ein unD eine baibe, Da* anDere mabU^anne unD jmar febr fd)òn rotb Don ibr gefloffen, morauf CajaDcn anDern unD3ten $ag.ftcb DergejMtmieDcc mobl befunDen, Dag fie nid)tnut$ur#ird>, fonDern aud) mit ibrer grau <35rogmuiter fpa^tren gegangen; in etlicben £agen Darauf mirD, mcilfle eine ^lutflùrfcung gebabt, auf einer DoliFommenmar;nftnnigcn<2Beibe** $erfon Durante* ©emdfd)emiDer Cajam denunciret,. Dog fte eine* £inDe* genefen/DaDocbDorberoDecCaJEniemanDfemc'^cbmangerfcbafftange' feben ; -Diefe aud) mentale mit DerDdd)tigen?Dlann*^er(bnen coiiverfiret, am aUermwiaflen abet Da* corpus dduTi ben ibr oDer nur etti veftigium corporis delicli gefunDen motDeu : Dcffen ungea^tet ijloon Dem Judice auf Die Infpeclionem corporis getrungenunb Cajamtt©emalt obne 3'^ jiebung eine* Medici mi gefc&roorncn Chirurgi jur $3cfia)tigung gè* jjmungen unD Don Der cinen 5Bcbrn«tfer Der baibenJpanDtieff nacbepDli' d)cr gefebmornen 3<*ugen Sluffage in Deren &ib Der Vifitation binein .gear* beitet, bernad) aber Don len S&ebe^ùttern foigcnDc* angeben morDen, Dagója i) 3n ibren bepDen SBrùfìen SDlild) gebabt, Dapon ftcb aucb etlicbe $ropffen,fo mdgrid) mit gefeben, gejeiget, aud) ibte 33rùjle gan£ lappici/ mie bep einer grau, Die ein Mini gebabt batte, gemefen. 2) 2lm £eibe einen groffenfc&mat&en ©trio) Dom ^abelberunfer: •mie eine grau, Die fd)on etnc*^inDe*genefen, gebabtbdfte, K^eib aud) fd)leppid)t gemefen, mtemobl Caja De*balben Dorgegeben, Dag fte in 4. ^agennid)tgegefjen bdtte. ~ 3) 3? Dertgeburt bingegen jmar ibre ^onat**3eit,jeDocbnic&t recbt, fonDern mie eine grau Die nicbt ria)tig mare, gebabtbdtte, gefialt e* grau* fam geroefeen uttDenDlicb 4) S)ie@eburtnod)nid)trecbtmieDergefd)!offengemefenmdre, mo- mit aud) Der anDern bepDen ^eb'9Tutttern Relation ùbereinftimmet,auf» fer Dag Die cine bepm anDern pinete, Dag Cajs Seibflecftd)tunD loppio)* unD nicbt mie ein 3wngferte anDere ab^be9mi»$unrt, Dag Die %9B ) J43 ( 3S71 cjBarfce.n an DenefrS3rùflcn gefa)ienen, al*mcnnDa*£inDfd)on gefrmt* cfen,oDer fteetroafcibjl eie SDlild) au*geDrucfet bdtte,annocb binjugeiegct, alle 3. aber au* Diefen alien geurtljctlet, Dag Coja feine 3ungfer mebr fep, fonDern ein&inD gebabt batte. ©annenbero nunmebro Diefe ^.gragen entfleben, me!a)e medice ju decidiren fepn? 0 Db bmr Medicorum gftctfnuncj I)fcrinncn gecjrfinbet, bag obne vwrbera,egana.ene impraegnation eine lebicjc 2Bcibeé'9>erfon cine SMutflór^una. fo vt>ot>i 0 per na- res, 2)fluxum menfium immodicum, 3) per pulmones 4) vomirum 5) alias corporis partes, e. g. Labia, aures ftaben fònne, unb Dag biefe Cafus t?crnei>mlid) bei) firn* gtnSBdbe^^pcrfóncn temperamenti fanguineo-chole- rici prsedominantis, dixtae aromatica univerfsc & vino affvetis VHftl èffteren UnD profunden lafciven ©Cban* tfen, t)effttgen 35eineo.una.en unb ©ebraucfemtg. vehe- ment tretbenber SKittel entfte&en. 2. Ob bit *on bencn 3. SBc^9)?ftffernlJct)CajiEobfer7irtm t>on tbnen aber unter fta) felbfien variìrenbe indicia infallibiliter ttmbc fetjn, ba§ Caja feine Sunajct fct>n fènne unb ein $inb gebabt baben muffe* SDag Diefe gragen Don DenenMedicìs negative beantmortet merDen, er* fd)einetau*folgenDen,meilr) bep Caja feine meiflé Sfilila), fonDern nur ein mdflerid)fe*<3BefenoDer ferum angetrofen morDen, Diefe* aber ex praxi mobl bef anDt, Dag nia)t nur etltcbe SBeibe&^erfonen, menn fie anfangen febmanger ju gebe Da* gan^e tempus geftationis àber jtemlicbmerfe 9)iilcb in mammis baben, fonDern e* bemeifen e* aud) Die Autores fidedigni tefte Hippocr. ipfo Secl. 5. a. 39. & Schenkio obf 1.2. fub tit. de ma- millis, Dag extra geftationis tempus ceftànte menftruo fluxu bep etlta)en SEMcb in^ruften gefunDen morDen, ja ei befr dfftigen nebfl Diefem Thom. Bjrthol. Cent. 1. Hift. Anat. 27. mie nid)t meniger Salmuth Cent. 1. obf 9. Dag Dergletcben bep PoBf ommenen 3»ngf«n in jiemlicber Quantitat fep befunDen morDen. €* tfl aucb fo bkibai anDere phoena- me- m ) 144 ( m menon betrijft, f eme*mege* unìverfalìter ut fctfteffen, Dag eben atlejeit unD bep aUen poft partum Die SBrùfle fd)tappid>t,fcnDcrn mcbrmabl ganfc Doli unD Diefe ju fepn pflegen. <2Ba*aber 2)DenanCaJ3e?oibbefunDenen fémar&en (gtreiff anbelanget, iflDtefer um fo meniger prò indicio, Dag Caia ein Minb gebabt "babe, ju balten, meil Die <2Bebe flutter fta) felbfl contradiciren, inDem Diecine Don langen fd)mar&en @treiff, Die anDere nur Don glecf en referìret, ùber Di* ex praxi medica befanDt, Dog <28eU ber, mdd)e 6. 7.£inDer glùcf(ia)gebobttnt, niemahl* Derg1eid)en fd)rcar- |en etreijf gebabt baben. 2Ba* enDlicb Da* ite unD 4te mdiaum anbe» langet, fo mirD Don Denen Medicis Dorgegeben, Dag gar offte bep fritte** sfierfonen Die contenta uterina in ftatu preternaturali, jumablen mo jtyon difpofitio nativa pravorum humorum oDer acqui/ita a prece- dane© morbo, a fluore albo oDer decoloratione menfium & Minino- ne matrici* DorbanDen gemcfl, jumablen menn tempore menfium |tc& Caja nid)t reinlid) balten fònnen, Da Dura) bep Caja nicbt aUetn Dergieicben cadaverofus foetor al* aud) apertura orificii uteri interni ftd)mòd)ten ereigenet baben. teftante Ammanno in Medicina Critica. TObin mirD gefraget, obobtge medicinifcbe rationes fundiret,DagDet ^Bebe^ìutter anaegebenen in di eia unDSlufiagen,jumablen fte contrair, in €rmangelnng fldrcferer indiciorum, Dag Caja ein^inD folle gebabt baben, nityt futficientia aud) nicbt infalibiliter vera fepn. ^nDii^mirD 3) gefraget, Ob batt Medicorum 9J?et)tmncj 8C* flvùnbet, bag, wenn eme atjeibeé^erfon iuppreflìone menfium laborire, gar \tW melancholia CtttfìeJjen Unb (bid)e dui bCten acìionibus jndiciret WCVben tèMU ì Pro affirmativa mirD Don Denen Medicis angeful>ret,bag ex fuppreflìo- ne menfium Diele ùble fymptomata v. g- refpiratio difficilisck anhelofa cum fuffbcationis meni, totius corporis langvor, gravitas pedum, pulfatio &tenfio lumborum, dolores dorfi & capitis, perpetuus timor, inlìationes ventris, inquietsenocles & dies entfleben fònnen. teft. Hippocr. in aph. . . . Praefertim quando fanguis in uterum incumbens, fi yiasrepent mi- nus idoneas, neceffitate quadam in alias partes nobiliores & rario- res m ) i« ( s* ris textura: regurgitare cogitur, fie faepe ebulliens in vafisc< ab ute- ro exire nefeiens, maximo in pulmones impetu defpumat, illisque tullìm & difficilem refpirationem infert non fine tabis metu juxta teft: Salmuth Cent. 2. obf. 18. five cerebrum aggreditur, unde Epi- lepfia, Apoplexia, Mania & Melancholia, quam bis ex hac caufa ob- fervavit D. Decker vid. not. ejusd. Prax. Barb. annexas, fiquidem genus nervofùm ad motus convulfivos & fpafmodicos concitati Uber Dig fi virgines jam nubiles faclae fuerint, veneris fpe fl3grant, prurigineque quodam ardente titilfantur, turgelcens enim ille li- quor genitalis dulcem hunc fenfum defideriaque venere invitis etiam ipfis fpontaneo motu excitat. Et licet virgines tales omnem amorem flocci pendant, usque tamen iterum infurgit ut tandem focietatem cum folkudine, conftantiam cum metu, hilaritatem cum triftitia & rifum cum Jacrymis & gemitu commutent, imo tot & tanta pericula malaque fibi fingant, & violentas manus fibimet ipfis inferre fatius effe judicent, quod malum in Medicorum fcri- ptis Melancholia uterina vocatur conf. C. J Langii Diflèrt. de vir- gin. valetudinaria. 8lu* .Diefem eu)eJiet Addio), ì>ag ganfc mobl ex fuppresfione Menfium Melancholw entfleben fànne. Refponfum Facdtatis Medicae Halenfis. Ofr2ld)Dem Unferm Collegio ein Cafus mit Drep befonDern gragen juge» *>v febiefet morDen,um bierùber Deffcn^cinung ju oernebmen ; fo baben mfc Denfelben Gollegialiter mobl emgefeben unD reifftcb ermogen 3)a eine gemiffe leDige 2u3eibe*^rfòn Don \6. Sabren temperamenti fangui- neo-cholerici, melcbe in einer guten diset geiebet, jeDocb Dabep ibre Men- fes niemab(*rea)t gebabt baben, biernàd)flmitunterfcbieDlicben vicariis Ha?morrhagiis unD infolitis menftruis purgationibus bebafftet geme* fen fepn fofl, befa)ulDiget morDen,al* ob fte eine* £inDe* genefen ; mie Dann bierùber Drep 3Beb«9ttùtter eine 33efta)tigung Dorgenommen unD Darin- nen einmùtbig geutn)etlet, Dag Caja, al* Diefe leDige QÓBeibe* $erfon, fané 3ungfer mebr fep, fonDern ein ^inD gebabt butte, jeDod) megen eine* unD bei anDern UmflanDe*, au* feinen fonDerltc&en erbeblic&èn ftennjeicben diffentirten: Dornebmlicb aber ifl befunDen morDen, Dag Caja mbeeDen S3rùflen eine mdffettcbe CUlilcb, b*tnaa) auf Den 2eib einen fc&marfcen ©tretff oDw glecf en gebabt, Dabep ieDocb Der £eiba,an$fd)lappicbtgeme* $ fen: fen : necbflbut murDe in Der ©eburt ùbelried)enDc* ©eblùt, aud) enDlid) De* uterus offen unD nicbt red)t Derfcbloffen befunDen, mie Dann Die ^ebe* SDlutf er einer balben £anD tieff in Den 2eib arbeiten fònnen, Dabep nocb bit £3rùfle foUengefcbienen baben, al*obbereit*em£ìnD Darangetruncfen, oDer au* Denfelben SSìila) geDrucft mdre : Da nu mannfc&erlep UmjldnDe bierinnen Porfommen, melcbe eine* tbeil* Die fufpieion, al* obCaja ein Mini gebabt, fldrcfen, anDern ^bcil* aber au*eintgen obfervationibus fótmen jmepDeutig gemao)t merDen, DergeflaltDagfolcberleg^ennjetcben bep einer unoerle&ten 3ungfraufcbaftfia)bi*meilengeduffert, fofwiDun* folgenDe gragen Dorgetragen morDen, mela)emir aud>nad)S5efd)affen* bett gegenmdrtigen Cafus unD mie e* Die bepgebracbten Obfervationes Derflatten, beantmorten. Srfllid), Ob bCttt Medicorum SRebUIttg mtùubct, bagOfc ne wr&enK0ana.enc impragnation eine ltbi%t SBeibeé* 9>erfon eine SBlntfiftr&una, fo twftf per nares, ftuxum menfium immodicum, per pulmones, vomitum, alras- que corporis partes baben fònne unb bag btefer Cafus wrnej&mlfej) bet) junajn SBeibe&^erfonen, tempera- menti fanguineo-cholerici diatae aromatica? & vino- fse WU èfflent unb profunden lafciven ©ebancfCtt, befflicjen SSeweaungm unb ©ebrautfjuna vehement tmbenber gjìittel entfìel)en fònne? $Botauf mir in fo ferne mit ya antmorten, Dag fold)erfep vicaria Hsemor- rhagiaenacb CinbeHiger Ubereinflimmung antiquorum & recentiorum Medicorum unter folcben concurrirenDen UmfldnDenju gefcbeben pffe* gen; jeDocbDergeflalt, Dag nicbtaHefekbeSlrtenDerSBerblutungenjuei- ner Sett unD in einer $erfon jugleia) erfolgen, um fo Dielmeniger aber, mann au* DenTKagen oDer Sungen folcbe$5lw>©tùr fcung ergangen,mm> De fta) eine $erfon fo balD recoliigiren fònnen, Dag fte Den anDern oDe* Dritten <$ag pa) mieDer eine* frepen 2ta*gana* anmaffenunD Dertrauen Durfte, obne ftcb in eine neue@efabrju ùbergeben: melcbe* umfoDie! memger bdtte gefd)ebenmògen, mannau*fo unterfd&ieDenenOertwiM* liei* bergleid)en55lut*etùr§ungporgeganaenmte> SEa# ?Baé bie anDere grage fetttfft: Ob bit rOnbenenj.SBeNRÙC tern bet) Caja obfervìrten, wntynenaber unterà fefbff vanitenben Indicia infallibiliter Wdbt fet)U, bag Cajà teine Sungfer fepn tènne, unb ein «inb gefcabt ftaben muffe? (So geflebenmir geme, men Diefe indicia, melcbe in gegenmdrngem Ca- fu Dorfommen, einjelnDorgeuommen, befracbtet unD mit rarioribus ob- fervationibus' comparirei merDen, Dag Diefelbe fb Dann feine infallible deflorationem bebaupten : 5)ann ma*bie inbenen SStùflen erfunDene mufferete Stillila) betrifft, fo tfT jmarmabr, Dag unter Denen obfervatori- bus folcbe einjele Hiftorise Dorfommen, Don melcben gar recbt Cbriflopb. a. VegainComment.adIIippocr.Lib.s,apb.ip.fagU fit,quamquam ra- ro limili tamen ratione, menfibus fuppreflis - - ut fanguis delatus ad mammàs coquatur, Se in lac tranfeat, unD Bartbolinus fa)xeibt in Anatomia Lib. 2. cap. 1. quam ob rem etiam in virginibus, & mulie- ribus non gravidis aliquando (licet raro fiat) laegenerari poteft, unD Craanen in Traóf. de homine cap. rts.p.727. auf Die quaeftionem, an lac. in mammis repertum, fit fignum indubitatum amiflàe virgi- nitatis: jur SlnttDOtt ettbeiiet: refiondmusifepìjfme tfplerumqueita obtinere tfc. ei ftnD jmar Dergletcben exempla nicbt unbefant, Deren tbeil* in Der an un* gefa)icften Sfnftage allegiref, tbeil* bep Dem Rbodio Cent. 2. obf 37. A. N. C. Dee. 3- an. 4. obf107. dekefe invirginei7. anno- rum reperto, ano) in Jouberto Lib.j. error. pop. e. 3. Laurent. Anatom. lib.p. cap. 2. qv. 2. pacchia qua>fi. Medico Legai. Lib. I. tit.3. qv. i. Diemer- broc. Anatom. Lib 2.cap. 2. Bartholino in I.c. anjutreffen; jeDocb gela- teti folcbe Cafus unter Die rariores obfervationes : anbep fan aber aucb nicbt gefolgert merDen, Dag eine mdffertcbte^iia) fein indicium imprce- gnatioms fep>ftntemablau* Der^tfabrung bef ant,Dag Da* fo genanteCo- loftrum nta)te* anber* al* ein fola) ferofum lac fep. 5gatmmK£a(e lapptcbten 23rùfle blog an fta) obferviret merDen, fo f ènnen fte eben fo me- nig ein infallible indicium imprsegnationis & pragrefli partus fepn : ob jmar btnmteDerum mol>l befant unD nicbt juieugnen, Dag Piele gravi- da? foid)erlep lappiate §8rù|le baben unD Der obfervationi gentdg, Dag mebrmabl* nad) Der ©eburt erflDie SBrùfle erfuUet merDen: @o mag aucb Der fcbmar^eetreiffDom^abelberunter eben fein unidugbare*3eià)en De* ©erfonen meld)e impuros humores baben, Deflomebr aber menn eine frdncf!ia)e d.fpufition potbanDen, eine foetida purgatio menftruaetfol» gen, obne Dag eine impraegnation gefcbeben fepn mùfle; aucb bat mobl ex exceflìvo fluxu uterino Menftruoeineungemèbnlia)e©rèffining partium uterinarum ftd) begeben fònnen : jeDod) manu $. £♦ ùberbaupt, eine *j)erfon ein gefunD unD gut Temperament bat, in einer gutenDìcet (lebet nnD Derfelben obne <éd)aDen ftcb beDtenet, aucb feine fonDerlicb mercflicbe morbida indifpofitìoDorbanDen,melcbe fonte Deutlicb befd)rie- ben merDen, ferner mo beftige treibenDeSJlittrtgebraucbtmerDen, morf- ei ve® eDancf enDorbergegangen,') mel«be*alle£au* Der erften quaeftione aliegirtmirD>Deflomebr abet unD befbnDer*fmo alleDorberùbrrettmfldnDe in einer ^erfbnjufammen fommen unD biernecbflDrcperSIBebmùfrer jum w)eil epDlicbe* aneftatum beptfimmet, fo mogvn frepltcbfonDerbabre^enns ytigen PorbonDen fepn, Dog entmeDerein abortus oDer DoUlommener par- tus gefd)t'ben : jumablen Die ^pubren in genitaJibus^ie obngemòbnlt* ebe apertura & ampli tudo,Da*ùbeJri«eben Demdflrtcbte@eblùt,Der feblap- pe £eib, Die mild)icbten truffe in foid)en concurfu ein genugfame* geieben auf Den partum & lochiorum rTuxum geben r al$ bingegen in ibla)enObfervationibus>mdcbe Don einjelenCergleid)en obberùbrtentlm» (rdnDen Dorfommen, f «tneSttelDung gefebreber, Dag auffet einem UmftanD Die ùbrigen concurriret mdren : Da man fonftgar feid)t eine folcbe fufpi- cion decliniren fcV.te, mar..: man fbiebe erosele Obfervationes unD ÌXm» ftdnce atte auf ein fubjeélum applicirenDùrfte, Pielmebr mirD Diefer ècblug um fo Diet grùuDlieber fepn, tóenn ex menfium turbis nuda la- clis praefentia, unD fonfl feme mebreren indi eiafornica DorbanDen,Dag einefblcbe^erfbn Dejlo leicbtetauffer aller^BejcbulDigung fepn formerà* enDlicbDie Dritte grage belanget, Ob berer Medicorum gflemung gegrfmbet, bag wann eine SBetbeé^etfbn fuppresfrone Menfium laboriret, QM teiàjt Melancholia cmffebcn unb fotdje au$ ben aaio- nibus judiciret werben fanne? ^o antmorten mtr, Dag alfcrDtugSeine fbiebe converga unD cenfecurid- ^ mor- m ywc m morbi gefcbeben tbnr.e, morinncn DieExperienzunDtte^inflimmung Devcr Medicorumeingenugfome*3eugnigobflatten conf. Bore/I Cent. 2. obf 30. Foreftus lib. 2$. obf 3. in Schol'w Lib. io. obf. 24. Primerofur: Piate- ms. A. N C Dee. I. an. p. ($ io. obf. si Bartbolinus Acl. Haffn. Voi. 4. obf. ps. Comingius de Melancholia & plures alii : Hi indicia aber einet fola)en Melancholiaeent^ecfen ftd) gar leid)t, ftntemobi ftcb fomoblDet Èeib al* bai ©emùu) oerdnDerf ermeifen, unDaUerbanD frdncfhcbe gu* fdtie ftcb nad) unD nacb Dabep einffnDen: tiefe* unfer in ratione, col- iatione circumftantiarum unD experientia fundirte* ©utaa)ten, ba» ben mir biermit auf Diefe Dorgelecjte Drep gragen er&ffntn mollen. Ubr» funolicb mtr Daffelbe mitunfcrm gemèbnl. FacultdW-^tegel unD Unter- fcbiifft befrdftiger. @o gefcbeben fiaUe Den 18. Augufti 1719. Epkrifis in XTIImum Cafum. CJTgn* virginitatis admodum ambigua; propterea vero non abfolute fallacia fùnr,, |3 unde providam Se attentam conciliationem atque dijudicationem requirunt: idem etiam valet de Pamis praegresfi fignis inveftigandis- Se decidendis: Etenim in- ejiusmodi cafibus comwiune iterum vel fùfpeétarum- foeminarum, vel promachorum Lctenfòrum occurrit refugium, quo aut ad sdverfàm aliquam valetudinem, aut ad ex- traordinari» Se rara naturar phoenomena provocant, hosqne refpettns illotis aliquan- do manibus ad onrnes qafus applicanti In pr*(enti cafù plurima recenfita-fignai, qua? prsgrefTum partum teftari, debent a morbofò tali ftatu facile deduci pofl'unr, fed quia talis morbofus flatus ex relatione hiftorica Se fà£U fpecie non fatis manife1 ftus eft, ita illa vix prò fundamento reliquorum fùfpe&orum fignorum babeli-po- teft; imprimis dum a contraria parte 3°qne exempla'pracìica- in medium proferri poffunt, quomodo fcemhiae gravidae exnimis narium baemorrhag'us, hasmoptyicis profufioRibus, hxmorrhoidalibus evacuationibus, vomitibus cruentis minus perni- ciofiscorreptac fuei im, conf. A. N. C. dee i.an.i obf t,6 an.6. obf 63 an 10 obf 6 Se29. Cent. 1 p 116,117. Se obf 114 Bartbolinus Cent i.hift 19 Cent 3. hift 13. Salmuth Cent. 3 obf 3<5.CenL 2 obf 54. conf. é mei» Philofophi'ch U;;b Mediànild)»*'; (hi iffftì ob- fervationes huc pertinentes. Quod vero infrequentiores illos cafùs attinet, quibus nliqui integritatem virginalem confermare contendunt, tunc ex illis nulla coiifti- tuenda eft regula, neque eosdem» cceco raptu promifcue applicare convenit r Erenior Hippocratis obfervatio Secìionis V.. aph 39. quam ( e'.fùs lìb 2. e 8 repetit, quod mulieri, quae nec praegnans eft nec peperit, lachabenti, menflrua1 deficiant, judicio-- fé expticari & applicali deber, ne e tali rariori pheenomeno ordinarium contingens fìippoiutnr : alias huic obfervationi iterom-opponi poffet contraria alia, quod vi- delicet fìib menftrua purgatione etiam in gravida nih lominus lac intra mammas fècemi queat, quale exempluin rnjhi innotuit: frequentiores itaque funt ali* vi- caria: harmorrhagiae aut molimina hamorrhagicr ex iniòlitis viis eluéìantia, quae Meniium fuppresfìbnem fèquuntur, quam; lacìis aemula fècre tio : Interinr.in faemi' fiis libiémolìs & plethoricis ob Menfium obftrucìionem talis fùmlitudo unprttna*' tionis cum vicaria Se fubfìdiaria lact-is fècrctione obtingere poteft, imo etiam folet: Sed quoniam in preferiti cafu plures refpecìus, ut in refponfo medico demonftra- tum fuit, coincidunt, ita ultima haec. exceptio perinde firmo quodam argumcnto U- libatam virginitatem teftari Se fufpicionem partus declinare haud poteft. De relt* quo Hacmcrrhagwrum ex omuibus corporis excernkuiis evenientium, reminifeun- mr Matth. de Gradibus Pracìicae Part. i. c.gf.Cafp. Wolphiusdeobfèrv. propr. Scheu- ckius Lib. %. de veais Se fanguine obf, XI. metile Pbilof! U tlO Medie, ©chrijftea p. 580. CASVS XV. PUERPERII FALSA SUSPICIO. faty*Qtbel$ebo\>tne4 fafyiZ.bU, Vtfte, unb &Q%Qe\afyvtt, $>od)$uet>venbe &errm <2B. fiofy&lelgebotycM, fiofygbl unD £ocbgefabtte ferrea bcltcben ani beyf ommenDen Aclis ju erfeljcn, melrbcrgefìalt auf Dem gùrfìl. ^eu*^oDen^icfelbfltm«lJloiiatb2Ìj)ril a. e. em fafl DermoDerter Córrer eineS Minlei gefunDen, unD mai doc eine general- inqutfition DaDureb Deraulafiet morDen. %i nun einige DabeDDernom* mene ^3erfobnen, mie aua Dem Den 18. unD 23. M3J. a. e. gebaitenen Proto- collo ju erfeben, nacb einer gemiffen rtmenDorgebaltenen Stage, auf Die notorirdt Dcffen, mai im #erbjtDorigen 3aJ>reé allbicpafficet, pcb beruf* fen, unD bierunter auf niemanb anbers alàlei GH. €i)efrau gejielet, al* melcbe, nac&Dera fte in Slbmefenbeit ibreé tuW.Damabféinéienftenges jìanDeuen Ébemanne* einen boben ^eibbefommen, ttnD Durcb eine Dorge* gebeneftaref e SMufftórfcung, Da Der 3ftaun ein Diertel ^abr ftcb WieDer beo ibr aufgebalten, aufeinmablDaDonbefrepct, auf £ercfc|afintlicben(èud' fcigfìen ^efebl Denen Dero 3eit pcb gedufferten UmfJdnDen nacb,Dutcb ito* beepDigte OBebem&ter : Ob etma ©ebuit^geicben an ilyc ju flnDen be- tfdjtiget morDen. <^o bat man né tbigtefunben, Die tomai* ergangenen A^a, Denen in Diefem gabre gebaftenen regiftraturen beojufógen, unD 0lei$»it Der ©urcblauebtigfìe gùrfì mein gndDigfìer£errmkbefoblen, Diefe A£a inégefam^an^m.^ocb^Delgebobrne/^ocb^Dl.unDèocb^ gelante £erren juDerfèbtcIen, unD Diefelbe ju-erfueben. eie moBen fol- 4e ntit gemèfjnlitbem gfeigju lefen unD juermegen, aucb Darmtf Creiti fUe^Ungeaxmbetemmnngen uber frfaenDe Punita afe; IH >«i(. M! i) Db barairé fo *id ju f cffnton ober ftldje »njcifli«i0tar* inn cntfjaltcn, ba§ gegen èie H. wegen bes Sinbes f* twterm JgKu wrffetft gcfunbro, mtt ter fpeciaiinqai- fition au$ cjefdnglicftcc £afft $u wrfafym 2) 2Boi)in ober gu ttelcfceinSwecffolctjenfaléDieinqnifTtion, naèbem ber gefunbew Sèrper, iute bet gùrfHi*c Cetb^ unb ©mfcMedicus,* Jperr D. S. bejcuget, nidjt mcfjr fo befcfeaffen geroefen, ba§ ex ejusdem infpe&io- nc gcwttjettct werben fènne, ob baé Sftnb cince no» tùrtòfcen ober acmaltfamen £obc$ gcftorbm f)auptfdc&* ft* ju ric&rcn 2 ober im gali 5) ©te gtòitityt fpecial-inqunijiion btnctl SXtótttt tttlb A- &cn nati) nfdjt flatt &5ttr> rca* fo bann beflber<5aerm biemit gejiemen© gelangen ju laffen nicbt ermangeln foflen, melcbem auf gndDigften Q5efebl nocbanfóge,Da§ fall* Diefelbe etma nòtbig ftnDen,megen etnea oDer Dee an» Dem in Acìis Dorf ommenDen UmbflanDeé,fonDerlicb aber megen De* judi- cii Derer ju obgeDacbtetfSeftcbtigung adhibirten^ebemurter einiger Me- dicorum Sentimentju Dernebmen,peDaruber mitDortiger«£)ocbiòblicbctt MedicinifcbenFacultdt jucommuniciren,unD bamit oucbDiefemegeuib' ter Sftttbe contentirt merDen mègen, Dte@ebù1)r Darnacbeinwxia)ten, ib* nen gefaDen laffen moflem 3n^rmartungeOvecbté;geneigter<3BiBfabrun0 DerbarretcbPettfmitfcbulDigfìer #ocbacbtung %w. 4>o4>^Dcl0ebo|>rrT. &c&£blunb kQàìQelatyzetsexvm B.Den 12. Auguft. j?32. geborfamfler unD erge&tnfie* £>tener F.T.W. Re- m ) 152 e hk Refponfum Facultaris Medicae Halenfis. pr@ecbeHetau^Denen mit unfererFacultdtcommunicìrten Aclis, mie ^ De* GH.(Sbe*^Beib€- ^.gebobrne ©.megen etnee begongenen ad- ulterii unD Darau* entfìanDenen ©eburt fep perDdcbtiggemacbt morDen : SOBann aber jur Unterfucbung unD Kettung Der 2Babrbeit,Derjenige Um- ftanD, morati^ eine ©eburt gefctyoflen merDen fénnte, an nni gelanget, fo baben mirafleS retflicb ermogen unD aug obgeDacbfen Aclis erfeben, Dag Die DerDàcbtia gemale $}erfon folte am 2. ì^eptembr. a. c.jmifcbenDen ^lonD^unDtèieullagein^inDjuc^Belt gebobren baben, mie felbige nacb Der 2lu$fageibre$€bemanne$ nacb fo!. io. unD 13 feitDem ztenSlug. 1721. an einerobftruclione menfium laboritf,melcbe$Don Denen^lterngemelD* ter H. fol. eod. & 19. befidtigetmirD ; Dabero Diefelbe etnen^ebabenen unD emetóa^mnnaerfcbafff af)nl;cbor.2v,ibbJo.men.; Dog folcbe enDliCbtie^me» gen nicbt jmifcbenoobenanten^tonD- unDSDienjtag/fonDetnSMenfìagé uai 9. Ubr nacb fol- *<*. JU erfrancf en angefangen, Dabep cine befttge QMuffrttr= fcung befommen unD unter felbfcct ein ©cmdcb$Don2IDernunD ganfcDer* fauleteiner^anD laugDonibr gegangen,nacbbero Don jmep beepDigten^da* Demótternbtftcbtiget morDen, melcbe ^fucbtnidgig deponiret, Dag Diefe sjjerfon furane WnSCinDju e 2Belt gebracbt, Da fie DcnSeib befunDen, mie et fepn mug, ancb mDenSBrùjten, melcbe ganfcfìein unD fcblapp gemefen, gar feine ^ilcb w feben unD ju fpubren gemefenyal$ binaegen jbnft,manDie- fe ^ecfon gebobren, Diefe unD mit Sflilcb anqefuUte^rófìe gebabt: ©ofec ne min Diefe UmftdnDe ermogen merDen, fofluVffet bietautf Diefe grage, £>b fbldjc SufàDebct) biefer ag Diefe*umfbDtelleia> ter gefcbebe, mann in utero fblcbe molas unD concretiones fungofs poiypofae & vafculofas DorbanDen ftnD : 4) Dag bep Diefem lefcfernUitt" ftanD eine folebe obftrucìio & retentìo Menfìum nicbt nur ein 3al>r, fbntern mobl Diel langer anbalten fònne: 5) Dag mann enDlicb Derglet» c^enCBcrbattungen au$brecben,nicbtnur beftige unD uber^uffige s:&luf fìù> Bingen erfolgen,fonDern 6) aucj folgenD* folcita tnpen geronnenen ©e* biute, nacb fol. i3.:nebftDemtterf>altetmi ©em&b$auSgeftoffen merDen; 7) Dag Diefe H. ein gannii Sahr Dor Dieftm Siuebtucb in Dergletcben ob- ftrueìionem Menfium oerfaRen, meiter tcrminus nicbt mtt einer eebmangerfebajft fan confundiret merDen ; 8; fcag Diefelbe ftcb ini ©e- ftcbt febr DerdnDert babe unD cine ùb!e geirbe gebabt, naa) fol. 3. unD & melcbe* ebenDer mit obberùbrter obfirucìione ateDer prcefumitten in- gravidatione ju Dergletcben : 9) Dag nacb folcben plòfclicbcn Slutfbtùcben fo iang Derbaltener Menfium, DerDormablrge tumor ventris tticDerge* fcbiDtnD ftcb Derlieren tenne unD rfege; ìojt'ag aucb gleicbmol Don jmep Der- pflicbteten $5aDe»$)}uttern feine gemiffe ^eunjeicben einer furano gè-* febebenen ©eburt angegeben oDetangemercftfinD; fonDern ii>ie(mcbr Die 33rujìe alfo befunDen morDen, mie fie fonfìen orDentlicben ©cbdbre* rinnen ganfc ungemobnlicb m fepnpflegen: avi melcben fdmtltcben tlm- fìanDen unD lirfacben <2£ic unfer obbirùbtte* Urtbeil ermeifen unD Ubr* fdnDlicb mit Unferm Facultàt*(SteaeJ bietmit bejìdttgen. fiaUe Den28, Aug. An. 1722. Epicrifs in Cafum XVmunu EX illis indiciis, qus de Graviditate teftari debent, plurima in fé Se fòl.'tarie con- fiderata, admodum equivoca flint : inter illa feorfim Menfìum retcntio Se con- juncìa abdominis intumefeentia confpicua flint figna, quarum circumftantiarum prsfcn- tia haud promifcue impraegnationem confirmat, illarumque confèquens evanefeentia minime indiferiminatim aut abortum aut partum fìgnificat : fatis enim frequenter cum Menfìum plenaria retcntione, aut aliquali imminutione aut inordinata proTes- fione talis abdominis ominofa concurrit innario, ut non modo virgines. bbnae nota? interdum tali morbofo patjiemate affli&oe confpiciantur, fed & alias caelibes perfonae ex eadem caufà per plures annos tumidum prx fé gerant ventrem, ita ut una eadem concurrant morbida pathemata, qua? alias anomalum Menfium ftatum comitari folent: Haec inflatio partim a copiofà fanguinis retentionc in abdomine (quam fùo ftilo esprimimi: feeminae, »?rjialfer,e* ©fbtflf, medici vero aliterinterpretanttir)par- tim a concurfii flatulentia?, quse communiter talem morbofùm ftatum ftipare fòlet, partim denique ab aliqua fuperveniente vifeerum abdominis, quin ipfius piane uteri 4 U ato> meigtuigper@cbman$e^ gen cine fpecial inquifkion an^u{Men,Darjuncbabenmgcgcnmdrtigert} galle,al*tn Der cvftengcagegetcigct morDen, nicbt lex geringfle©runD fin* Det ; Drittai* mirD gcfraget : SSJctg bcnn, itti gali biC fpeciat4nquin*tion ttW&t ftcW fjAttt bei) bei4 ©tt&è nunme&rojutyunZ Ob e* nun mol fa>einen mòcb*e,Daggletcbmol beo o6bemelDten UmbfldnDen unfrr Der £>anD mettete ^cfunoigung einvujteben, unD Dabin ju feben,Da $ mebrere media an Dcn ^agfortimen, melcbe DieH. meiter graviren mèc^ ten. ©iemeilen aber iti Dtefer &aa)e beteit* mebr oli DieDu'cbte julaffea mieDer Die H. oerfabren morDen, iiiSem feine jureicbenDe indi eia Dorban* Den gemefen, Die H. bep tljrer ^rancfbcit Dergeflalt juùberfaUen,unDtsi Die inquifition jujieben, Der judex ficb auc^biertnmoblinacbtjunebmen^ Da* Die inculpirte oDer Derfelben &b*mann unD SBaterunDSlngebòrige Dergieic^n nicbt prò injuria aufnebraen, Den Sfacbter Diefer Ubereitunj megen mjuriarum belangen, unD Diefermegen gebùbrenDe Satisfacci on pi-cben, in mcbterec ^rnxgung, Daf DtelmebrDen©eticbtenobliegenmill> auf Die autores De* Pafquille* unD cingegebenen $5riejfe* ex officio ju inquiriren, unD Dergletcben, mie e* Die Recbte erforDern, anDern Calun> nianten jum £rcmpel, ju beflraffen. gefjten* Durcb Da* 3tteftatttm Fa- eultatis medie® ciHcr 33erDacbt mieDer DieH. nicbtaBeinDÒUiggeboben unD deftmìrci, fonDern aucbDie Unmògtkbf eit ex rationibus naturalibus DaDurcb bemiefen ifl, Dag Der H feine @,jburt eine* &inDe*be#gemef]eti merDen mòae : 211* ifl Denen Dìecbten unD befebaffenen Umjldnben nad) mieDer Die H. meiter nicbt* oorjunebmen, fonDern felbige Dielmebr Don ali Ut ìnquiuuoalogpptec&en unD ju cntbinDen. lagen morDen. ^Bon t'brengùfen an, Hi an Die ScaD?n ifl nicbt* aìi ein (Streicb bep Dem anDern; Die Slrme, Den iXùefen unD Die sbtujHam Dabep aucb nicbt Dergeffcn. Summa DerganfccSeib, roiD aHe gefebiagene £>erter ftnD fuggìlliret, unD fajlfcbmar&gefdvbet^ Sri Der lincfen (Seife flaget fte bep Dem OlTe Sterni ci annexisCoftisùbermd)rerecbmer' %en, unD f$einet einiger Tumor ftcb a»Da ju jeigen. €0 fan fepn, mail e* pars proxima mamma? lateris finiftri, Dagc* ftcb OllDar propter fub- ilantiura glandulofam empftnDlicber jeige, Docb fan man nocb nicbt mifletT meil beute febon Der 6te §ag a laefione, ob Diefer Tumor ab humoribus & fanguine (lagnante nicbt etma* folte na$ ftcb frieben,, inlem fie a die & tempore la?fionis feinen SBlenfcben bat baben fònnen, Der ibre 9cotb u> ten gteunDen batanfagen fònnen. -^nDcflfen praferibìren unD applicì- ren mir, icb Der Medicus unD Der Chirurgus tietnnerKcbe unD duffttitcbe bkrju nòtbigen Medicamenta unD merDen nia)ti, m'a* bierbep juobfer;- viren uàtbigifl, Derabfdumen, N. Den 24.jul.1722. N. R £)ag icb an Dem C. G.Da eran einer tìonorrhoeaVirulenta un& an einem Bubone anDer Ih efen (Pcbaam <&eite laborirte, curiret, fol* ^e* tbuetcb bwmit glaubmùrDig attefìiren, M. Anno 1723. ben 7. Augufti. J. L. Qiirurgusì SI £ £o<& m ) iss e 9» ^(ftfSJftrbicje unb £odtfSeW9Cbol>rm £crrro ©ndbide ferretti 2lg <£m. #ocbmùrDen unD ©naDen ©ero C. L. G. miDerbte Don fcinem (^beiDeibc M. E. B. grgen ibn angebracbte Denunciaticn uno oaranf formirte Inquifi e ion, feine Defenfion gndDtgfl Dergònnet, gebù&ret mir dcfenlbrio nomine geborfamflen UDanrfbietmit absutlat* ten,tnit gejiemenDer Sfitte ^m^ ^)ocbmùrCen unD (*naDen geruben gnd- Digfl bepgebenDe Defenfion ad Acla ju nebmen, unD Daferne Diefelbcn Den Denunc anten mieDer Derboffen jur Remotion ab Officio, unDei* nen orDentlicben lnqutfitions-Procesf graviret ju fepn Dermeinen folten, in Conformitdt Der $onigl. *}3reu§l. Criminal DrDnung Acla ad Ex- teros jum ©ptucb Recbten* juDerfcfcicfeu, unD infonDerbeit Die funffti* gen Sjexxen Urtbeil*-5affer \n permògen Dag fte ante ferendam fen- tentiam Don einer Medicinifcben Facuitdt ein@utacbtenDarùber i) Ob bai Atteftatum beé SBarbier * ©efeffens L. fol. 16. Acìorum fide dignum fi\)1 2) Ober ob mcfct \rielmei)r bit *ÙU Denuncianten ad articu- los lnquifitionales 51 52 53-& 54- ro1- 44- & 4*. eingC* fianbene Maladie au* einem fluore albo v>on be* De- nunciamene etgenem @betwibe Ijcrrù&rw t ènne, mit* fein feine Lues venera ffWtftnl Sftebjl Sufertigung Decer Acìorum Inquifitionalium unD Diefer Defen- fion einboblen follen. £)afùr bebarre icb confueta fub imploratione, wnD eventualer refervation fernerer Defenfion t£uv. &ocj>wùrDen unb (Bnaben N. Den 31; Augufti ©eborfamflec J. G^ R. Adv. Def. SlcbDem C. L. G. Dot einiger gett an einem bòfen fialfe cuxìxt, ù> me aucb einige Medicamenta ai* ju laxiren, unD ju fcbmifcen gege* ben; £> 9c «86 )itf( ben, er aber Diefer megen ein AttefhtDon mir Derlanget,ob folcbe £rancft beit au* etnee ùbelen Condrite, unD lieDetficfcen geben entflanDen? tga ajteftire btermit, Dag Diefer SufaR au* feinen lieDetlicben&benentftan* Den, De*gleicbeit aucb ibn niemabl* an einer DerDdcbtigen^rancfbeitun» ter fitmben gebabt, melcbe* mobtbeDdcbtig bietmit bejeugen mollen, unDermercft bepgemobnet, unD nacb fur^erSeit gleicb @cbmer» |en im 2efoe gebabt, ano) ftcb & nacbbeto balD geàuflert Artic. 52. Dbe*nicbteinegarflige^rcmcl* Sftetn e* mdre feine garflige beit, Die gran &ofen gemefen ? ^rancfbeit gemefen. Artic. 53. Ob ma)t Inquìfit einen Bubo- €tne SSeule babe er gebabt, mie nem an Der lincfen @cbatm©ette et beteiti gefaget gebabt? <£* mirD b^rbep InquifitinDe$ Chirurgi Atteftat Dorgeleget. Artic €§ )*>t §fc Artic 54. UnD an Der Gonorrhcea viru- 2>ur$ Da* Membrum fep Ma- lenta laboriret? terie dou ibm fommen, al* it>m L. spflaflet auf Die i&enlen geie* get, fo felbige $ettbeilet Artic 5^ Ob ibn ma)t uocb *in anDerer iti £)en $3arbtr Nbabe er Dermi* ber €ur gebabt, u»D mer? unD ebene gaflen aucb gebraucbt, mcti JDoran ? e* ibm auf Der Sbxnft gelegen, unD einen bòfen fiali gebabt, batte er ibm in Den £alg fprù&en unD ma* in purgiren geben mùffen unD mdre ibm Die fitèe xml ^anDein^ '■ febmoren gemefen. Refponfum Facultaris Medicx Halenfis. fir© b&t & «&ocbmùrDige*€apiful De* bwn ©tifft* ju M.cmuufere ^ Facultdt He Acìa mieDer Den D.K. Dafelbfl C. LG gcfer.Dct, ùber &mep gragen melale fol. 47. Don Dem De fen (ore gcDac^tenD. K.aufge* worffen morDen, unfer in ratione nnD experientia gecirùnDcte* Urtbeil ju Dernebmen ; QiBtr baben alfo nacbCollegialifcbec Communication au* Denen Acìis erfeben, mie bemclDter G. mitfeinem^eibbiéberoeme bòfe unD unfrieDfame £begefùbret,melcbc cr laut De* atteftati medici nacb foi. 15. erbdtmhcb unD fajlùbcrmenfcblicbgefcblagen, Dabero aucb Diefelbe Dabin gebracbt, Dpg fte nauV foi v- b. unD 23. b. Don ibrem gbt'SBÌ&nn au*gefaget, mieerDonStnfang, Dafteibmgebepratbet, mit einerveneri- feben ^rancfbett bebaftet gemefen, aua) ju 33egldubigtmgibrer2luffage ficb auf DieDerunretuigte 2Bdfre ganfce Stop fage auf einen DerDacbttgen ilmgang ibre* Sfanne* mit anDern'<2Beib^« f)erfonen fattfam bexuffet>?mie Dann Diefer ibr3)iannfol.45.art.53.. felbflbefennet, Diig er eine S&enle in inguine gebabt, unD Den Siugflu§ ci* Iter Materie au* Dem membro viriti nicbt Jeugnenf£nuev melcbe* er jmar «e wa 9^ nad) art. $*. bor feine garflige ^ranefbeit erfennet, befonDer* aber Diefen DcrDda)tigen glug in art. 54. indircele" Dem ^flafler De* Chirurgi bep* nieffen, juxta verba, Durcb Da* Membrum fep Materie Don ibm font' men, al* ibm Der Chirurgus L ^}flafler auf Die 35cule geleget, in art. 51. aber feine <£l)efrau graviren mill, ali menn er Don Derfelben Diefe SSeule in Der lincfen mabf* gelaa)tcm Chirurgo obne ©rimi bcpgemeffen mirD, al* bdite er Diefe ^cancfljeit iuis venerea? befa)ulDiget: Dabero mir au* mandarle? UmfldnDen fidem attesati befrdftigen, unD folcbe ^tancf beit por eine venerile SbcfdjmebrDe balten, melcbe* au (fer De* nen indiciis morbi, Der befcbulDigtellmgang mit DerDdcbrigenJSBdbe** ^3crfonen noa) mebr erbdttet, al* melcberlep UmjldnDe gemébnlicb folcbe lnficirung ju oerurfaeben pfleget. S)abero aucb oielmebr Da* atteftatum fol. si- mieDer, al* Dor Den SSeflagtenifl, meil bep folcber veneri feben infecìion Dielfdltig Dergleidjen ^rancfbeiten am £alje fio) duffern, unD folcbergeflalt Da* lefcte geugnig oermòge De*3ufammenbang* alter Um* (IdnDe, Den SSellagten nicbt juiìificiren oDer Dor teine fprecbenfan. £ 2) Ob m ) ^ ( m 2) Ob ntdjf ^telmer)r be* denunciati maladie, ton fluore al- bo feine* <3$e*2Beibe* bemtyren fònne? @o fan nicbt unberùbret bleiben, mie Die falfcbe Prtefumtion Don fluore albo in gan^en Acìisnia)t gegrùnDet unD Deflen nirgenD*, al* in Diefer grage SDlelDung gefcbebe, Dabero aua) mit einigen ©runD Die^ldgitinfeu Ue*mege* ju befcbulDigen ifl: gali* aber Die grage DaHngebet, mobinfte Der SSeflagte naa) fol. 44. art. 51. jieben fan, ob Diefe Maiadie folcben einmabligen SBepfcblaff durante Menfium fluxu fónne jugefcbriibat mer* Den: fo tfl jmar au* dlterer Medicorum al*, Avicenna, Averrhors, Mer- curialis, Naucelii Trachyeni {conf. P. Zacch. qv. med. leg. Lib 7. tit. 3. qv. 3. n. 11.) Sftetnung fb Diel befannt, Dag Dergleicben cbeltcbe $3epmob* nung fédDiia) ftpn fan, Dabin aua) mag gejogen merDen ma* Warlitz de morb. biblicis p. 374. au* Dem Frankenau anfùbret, nebmlicb quod ex- cefliis venerem cum propria uxore morbi gallici caufa fuerit: Dannod) fònnen bepDe Obfervationes Dem 33eflagten nicbt ju jlatfen fommen, in* Dem Derer Dorangefùbrten dlteren Medicorum SBlutbmaffung, fta) auf Die falfa)e QJletnung grùnDet, quod fanguis Menftruus fit virulenras; necbjlbiu i(l e* rariflìmus cafus, Dag a conjuge menftruata pura ein €be» mann mate infìciret morDen, mo aua) enDlia) Dergleicben infecìio erfolg* te, fo mùrDe entmeDer Da* ^bemeib fonfl eine* febr unreinen ©eblùt*, oDer mol)l gar einer DorbergebenCen venerifcben Unrcinigfeit ju befcbulDigen fepn, melcberlep Slnmerrfungen aber auffeine^eife aufgegenmdrtige^ld* gerin ju appliciren ftnD; gleia)mie Der anDern Obfervation fio) lout Derer Acìen Der SSeflagte nia)t anjumaffen bat; anermafTer|nacb Der Denun- ciation Der ^Idgerin fol 22. b. erbellet, Dag Der 53ef!agteDon2infang, Da fte ibn gebepratbet, fa)on eine folcbe venerile Unreinigfeit an fio) gebabt, melcbenaa)fyer mebr unD mebr jugenommen, anbcptie^ldgerinpcbauf Da* geugni* u)re*9)lanne* fol. 23. a. Dag fie in Der £iebefei>r f altftnnig fep, unD DaDon menig (EmpftnDung babe, beruffet, Dabero aud) Der €rfolg fola)er Maladie nid)t einem, mit Diefem 0)emeib ùbermdgig gepflogenen 23epfcb!aff mag jugefa)riebenmerDen; gleiebmie Piele anDere aus Denen Acìisconcur- rirenDe UmfldnDe Der Denunciantin ju ibrer eigenen purificatton ju fiat* ten fommen, unD folcbe imputation ablel>ncn: mann aber bingegen bep ferner ©elegenbeit Don einer angeflccften unD unremen tyexfobn Da* con- tagimi leio)tcr unD gefcbminDer al* Durcb Den 5$epfcblaff fan communi- ciret merDen conf. Zacchias Conf Ho 36. n. j. quafi. med. legai, lib. 3. tit. 3*qv. «SS ( 1*3 ) i- qv. 6. n. 7.2s. 26. Thom. Campanella Medicina! I. 6. cap. 20. artic. 4. P^Al'(rVtalnntmì Co1>P-.?lir- med- ^gal. ff. introd. P. 4. Sea.3Ain.16. Stryck de àijjol. Jponfal. Seél. 2. §. 44. Bohmer de repud. probat. caufis §. 16. p. 41. fo bat fta) aKerDing* nacb fol. 23. *. Die ^Idgerin megen ibrer ©efunDbett ju beforgen, Damit fie nicbt mit gletcber ^rancf beit mocbte angeflccf et mer* Den : Diefe* unfer in ratione unD obfervatione gegrùnDete*, aua) au* Denen Acìis erlduterte*,unD ermiefene* Urtbeil baben mtr mitunferm gemébn* lia)en Facuitdt**@iegel au*fertigen unD befldrcfen mollen. «òaUe Den 23, Novembr. Anno 1723. Epicrifs in Cafum XVItam. QValido morofi Se repugnantes peccatorcs in eximia (celerà delabuntur, tunc cul- pam ficpe in Deum conjiciunt, qui liane afflictionem Se crucem ipfis decrevit Se inmlit, vel Diabolo tantum adferibunt, qui ipfos feduxiffe accufatur, vel aliorum (e* ductioni imputant, eo ipfo fé -utpote puros Se innocentes declarant : haec obfervatio iicu* in foro Theologico occurrit, ita parallela experientia in foro Medico contingit & qui- dem precipue in cafibus veneream infectionem conccrnentibus, ubi nonnulU fafeinatio- nem accufant, aliqui in alios culpam dtrivant, ex quibus iikfè propagatam referunt ta- lem impuritatem, feorfim vero compotationem cum aliis, aut quod in eundem locum fecretiorem confeenderint &c. allegant, nonnulli occultam dolofam communicationem hujus mali ab aliis clanculum perpcu"am enarrante denique illi, qui in matrimoni» verfantur homines, piane quaudoque in conjugem culpam devolvere haud erubefèunt: Piae.ens cafus verfatur circa refugium ultimi argomenti, quod ex illa communi perda- none ortum traxit, quafi fremine menftruatae fint impura Se morbidi, vnd.wi legisMo- laica: ejusmodi feeminae imir.undac (aeque ac mas qui pollutioncm perpetui* eft) Se mor- bo fibi confveto Se naturali afflicte dijudicatae Se habitae funt : hsec fententia in forum medicorum propagata fuit, quare per confèquentem, minus tamen exacìe verum & fir- mum, commentarium, virulentiae macula in menfium negotium derivata fuit, ita ut qui- dam aflcrucrint, quod illi, qui contra prohibitam legem cum Menftruata femina carna- li coiverant copula freda infecti fuerint Lepra, quae Lepra vero, quia aliquid affine cum ventici infectione habet, ita hodienum a minus peritis creditur, quod cohabitatio cum menftruata fcemina venereum mrafma excitet Se communicet. Ut ut veto fub qualicun- que theoretico practextu hoc affertum defendi poffet, tamen illud adeo abfòlutum & uni- verfàlc haud eft : equidem minime nego, quod omnis menftruus fanguis aliquid impuri* tatis contincat, quam ex commixto liquore genitali hoc tempore nancifeitur: tamen il- la impuritas propterea non ftatim venereum inquinamentum provocate debet: & fi ex ejusmodi impuro coitu Lepra ortum traxHt, tunc fine omnes circumftantiae adeo difere- panv ut generalis inde regula Se applicatio minime formari pofiit: .si enim transgresfie legis peccatum, Lepra vero ex parte poena peccati eft fecundum Num. 12. v. 10 2. Reg.f. ?• 27. (unde quia Lepra mundificatus fuerat, debebat afferrc (àcrificium prò reatu via £ Z ertili)* m )*4( t« © (finii) ODffrt, levlt. 14 v. m. 13.) ita lepra potuit etiam particularis divina pana pmE- fti fceleris & impuri coitus effe: Proinde etiam concedo, quod menftruus fanguinis in una fcemina pr* alia ratione reliqux prardominantis dyfcrafije humorum, impur.or effe oueat qualis deinde fub tali coitu genitalibus marium partibus extrinfecùs communi!*- fus ili aliis corporibus seque i™V"™ aliquam labem, attamen haud exquifitam veneream excitare folet, ut exinde in partibus mafculorum genitalibus ardore*, congefhones intu- mefentiae ruborc?, tuitiores, nodofe ftagnationes, verrucose excrefcentiac, imo fufpettae ulccrationes oriantur, qu* fingala tamen a perfetta venerea labe libera & rnimvnua tam diu manent, donec fpecialioria fpecifica: hujus infettionis proferantur indicra : Qnod li itaque predici* circumftantia cum praefcnti cafu comparentur, tunc fine judicium haud erit difficile, quo minus a coitu cum conjuge quaeftionis menftruata infetti© venerea de- rivari posfit: Et fi rationi Se obfervationi haud contrariami-, quod ex ninno veneris ufu venere» etiam luis infettio ortum trahere posfit (quam obfervationero teftantur Nic. Muffa de morb. tattico cap. z. Sim. Piftorìus Pofmcme de malo franco tr. y. Valejtm my Epidcm com vt. Zacutus Lufitanus M. F. H. lib. l qv. 36. hift.) tamen ftantibus cir- cumfbntiis in praditto cafu ncque hsc obfervatio eo applicari poteft. Plura de immu- nitate lafiàvomm marium, qui cum menftruatis fms conjugibus cohabitant, hoc loco ad- derò haud ulla requirit necesfitas; quare una alterave obfervatione pracUca pneleittem cafura iìluftrare volui. CASUS XVII. IMPUTATA INFECTIO VENE: REA DUBIA. Tit. |U* bepÉommenDen fafcìculo Aclomm, merDen £m. .£oc&'©)lew ( ^o$a^tba^^^l-«ilttnel)rernerfe$en; mla)exge#alt ©or me- niger Beit bep un* oerlauten moflen, al* ob bex (nefige ©eric&t* ©tener, 3. 2>.3- ncbftDcn ©einigen mit einer gef%H$en£rancfl)eit folte bebafìtet fepn ? 2lltt>iemeil nun bep felben jum offtern &iele bergeri. sjtofonen, megen ein u.anDern$5egunjtigung jum©el)Oifam mùflen gebracbtmerDemal* baben mir fcor nofyigbefunDen, jur ConfervationDe*bonipublici,Die2ln* ftalt $umaa)en,unD Ijicftgem ganD» unt) en 33eri$t erftotten foUen. ^ienunDiefe^bvmerdlieaigetmorDen;i>atfomolDer£err©taDt- «nD unD Sanb ^Phyficus, £. D. ©. al* au# Der £errChirurgus, 3. @.g. albier fol. tyren 23eri$t abgetfattet, unD tyre Steptrong Da&in une erèff* net, Dag Diefe befunbenc ^rancfyeit bepm ©eri$t*Diener mit alleni fKea)te ein morbus gallicus ju nennenfep. NacbDem nun Diefer @eri$t6*£>tener g.tyerauf, jum £errn D. R. G, Med. Pra& fi$gemenDet; miHbefagtcn Sjexxn D. G. foLangebracbte^epnungDabingeben/DagDie^rancihcit nur ein Scorbut fep ; mel$e Sttcpnung aber obgebac&ter <%>exx D. ©.fol. mie* Derleget. &)amit mir nun ju einer gemiflenSDteuiung nni entfa)lieflen fòjtnen ; (So ergebet an (fm. £o$-€Dl. unD $oa)a$tbabx. £errl. unfer Dienfìlic&c* ^uefeeu unD Q3itten, ©eibe mollen bocfcgeneigt geru^en, Diefe <5a$e mol)l unD xeiflia) ju ùberlegen, unD Dero Medicinif<$e$ ©utac&ten, cum ratio- nibus dubitandi & dicidendi, in forma probante, Utnb Die ©ebityr/ UU$ jufommen ju lafien ; ^Bonnitmirper^arren ©.Deniotenjulii. 1721. Acìum©Jn Curia fcwo.JuH.1721; S*J2l$Dem Perlauten min, Daf Der @eri#t^£)iener 3. S). 3- mif eineruto ^ len £rancfl)eit foli beijafftet fepn, unD jur Confervation lei boni pu- bh'ci oon nét&en fepn min, ba§ DiefetmegeneineUnterfuc&unggefc&e&enmé' gè; 2ilé murDen Dem #errn SanD * unD C£taDt< Phyfico ordinario £ertn D. J. C. S. porne^men Dea SRatbi aufgetragen, Daf ermit3ujieb«ngeine« Chirurgi fl# Der <&aa)en unterjiefyen, unD mie Derfelbe Die jfranctyett bep Dem<$eric&t$»SMener 3- unD Den ©cinigen beftnbwmirD in einem 23eria)t in forma probante ju meitern 9vaa)rio)t autffteRen foRe, Acìum ut fupra 1S.3, It) g\JSf<*t>em3. ©. g. ^fefi^r@eci<^t^^>tcner mif fernern gan^n^aag fid& tu »/V cgerDac&tg^bracl^atò ob er unD fcine^ingel)^ rigen mit eiuer anftecf enDen u. DerDàcbtigen ^ranef Ijeit bej>aftet fepn; fo ift ein £©$*€&!. u. #o<$m. TRatb f)iefiget ètaDt bemogen morDen, nni énDe£bemelDteorDentl$jurequirì- renDen obgeDac&ten 3. £>. 3- w* Den ©eini^en tyrer^rancr>it balber ju £ 3 Wwu m ) «** ( se> befragen, unD nadj^otbmenDigfeit jubeftc&tigen, aua)Daponunfetn gemif* fenbajften ^ericbt unD ©utacbten de morbo abjujìatten; folcber (£rforcc« rung nun jù golgebabenmir mitDen@ericbtè. Sfiener3- nacbgetbaner$3e* fragung Derer Salile, melale er bep ftcb beftnDet, Da er aufferDerneulicben im SKatbbaufe gefyanen SluSfage, al« er jugeflanDen, mie ei ibm in Den ©li* Dem fa)mebr làge, niente geflaget, beftc&tiget unD befunDen, Da§, mie an Der ©tirne, alfo aua) in cute capitis capillofa unD ©eniefe collecìiones nodofae maren, ferner circa anum condylomata unD an Den Die?en 33ei* nen §lecf en t)om 9ebeilten 2luéfa)lage, mitfen an Dem membro virili unD fcroto ein flein ulcus ju feben. ginei £oa)meifen Dìatb* <2BerorDnung meiter ©enùge ju tbun baben mir Deflen ^be-SBeib examiniret, melcbeim £alfe ein flein SSeulgen binter Der xea)ten ?DJanDel, ali eine #afel^u§ grog batte, reDet ein menig beifer, flagete ano) ùber einen fluorem album, mei* ^er Dcn UmflànDen naa) virulentusiff, naa) Diefem reDeten mir aucb mtt De$ ©ericbt*£)ieneré ©cbmeftcr, fo nocb unoerbepratbet ift, melcbe aucb einen troefnen erbabenen 2lu6,fa)lag ùber Dem lincfen Slugean Der ciff^r : meil Die Cutter Dee 3. nic^t ju folcfeer Untetfucfeung Der $rancfbeit fommen mollen, bat fie Der |)er Chirurgus . ailein ju Jbaufe gefprocben, unD befunDen, Daj? fle um Den lincfen 3ttunD einen erbabenen Siufr ftylag ató 2Barfcen babe, mie Denn enDlicb aua) Da6 fleine^inD nicbt befrepef, fonDern am SttunDe auSgefcblagen gemefen. Qiefei ifl alle$,ma$ miran ob* - geDacbten ^erfonen befunDen unD ju betracfcten baben. #ierPon nun unfer @uttaa)ten ju ertbeilen, fo geben aUe mobl ermogene UmfldnDe an Den $ag, Da§ Diefe ^:aicfi)eit mit alleni SKecbt ein morbus Gallicus jn nennen fep, melìbe* mir unter unferer eigenen £anD unD ^etfc&ajft mobl beDfta)tig l)ier* mit ju bericbten por nòtbig eracbten. ©egeben Den n. 3«n-1721. JCS.D. 2anb>unDetaDt.Pfiyficus. J.G.S. Chirurgus. epsSmnafl 3. S). 3©ericbt$>£)iener allbierun$ju€nDegefe$enmebttiti- <-* tl)\g^fna)et,femnleibingenanen ?fa9enfa}einju nebmen, mobl ju un- terfu* « )io>( m ferfud&en, ob er He^rancfbeit, Dapon er befòulbiget mtirDe, am fleibe mùrcf* licb babe, unD Deren mit ©runDe Der ^abrbeitbefcbulfriget merDen !5nnte? aucb Daruber unfer fcbnfftlia)e$ Judicium ibm auéjufleflen: <2Beil nun Die-- fei fein (Sucben Derb&cbflen SSiUigfeit gemàg ano) unfere <£cbu!Digfeit u)m bierinneu ju miUfabren, erforDert ali baben mir felbigen beute unrengefefc* ten Dato denudato corpore genau angefében, unD folgenDeS an ibm be* funDen : i) (gabeman einige rotbe grog unD fleine piatte glecfen an Der (Btixne, unD recbten (Beite Der SSacfen, Dergleicben aua) auf Dem #aupte unter Den •f)aa*ennebflme.iigen©rinDa)en gefpùbret murDen. 2) 3n Dem Zinnie mar nia)ti, aufler einiger tumor an Den 33acf en, mo Die glecf en fio) jeigetcn, ju fpùbren; Die ©ttmme mar rein, obne alie^ep* fa)etfdt, «uà) fein ©eflancf auSDen zinnie jugegen. 3) &ai Scrotum unD membrum virile mar oonfommen rein, ano) mar feine ©efcbmulfl, feine ©efcbmùreanDer €pcbclju feben, feine ^ntjùn* Dung, fein SDtocfmabl einei ©ruppero, fein bubo DorbanDen, in fumma fo befebaffen, ali ein gefunDer ^enfcb an Di* fé» ^beii befa)afiv u fepn ìan. 4) Sin cen gùflen far>e man aucb glecf cn.mefdr Denen an Der ©tiene unD SSacf en abulia) maren Dergleicben aua) auf lem EKùcf en bier unD fcar fio) jeigeten. 5) MurDen circa orificium ani einige barre condylomata, obne ei* nige ^ntjùnDung unD *8 ( ' MI contagiòs, vid D. D. G. W. Wedel. diiT de morbo conttigiofb Cap. 2. 12. ali Oon Der Lue venerea, Die niO)t fo mobl per contagi- um, ali toiehnebr per concubitum ju inficiren pfleget, Den fofa)reibet D. Joh. Helfrig Jungh in Medie, praef. fecul. accommod. Pare Il.Secì. I, Gap. 2-\ p- m. 741* quod venereum virus propagari poifit per os- cula, bibitiones cum infeclo, impune cloaca? infeflum, &c. hoc illorum ratione inventimi efTe credo, quibus honorem manere vo- lumus, Dag aber 23efa)ulDigter mit Cutter unD (Sa)mefler Dergleicben fol* te celebriret baben, mill Don il)m ali einem (Ebwflen nimmermebr boffr"/ pjelmeniger fìatuiren. <2>o fo)reibet aua) uber Dtg-nur beròbniter Medi- cus D. Johann Helfr. Junk. e. i. p.742. Quod incipientis Luis vene- rese figna hjud dentur, nifi acced3t Patìentis confeffio de inpuro / coitu. ©0 ia aber Denen fignis ctroaó jutrauen, fo flnD Die germinflen ulcera venerea, urina; ardor, dolor oifiurn, gonorrhcea virulenta, cum pruritu, lentigine, inflatione, ulcera, penis & pudendorum tu- bercula, crufh inftar variolarum in facie, pudendis, & reliquo cor- pore, tumores inguinum, bubones venerei pone aures, & fub men- to, teftium capiilorum defluvium &c. vid. cit. Wedel in exercitat. fe- miolog. pathol. cap. 19. pag. 212. Dergleicben feines bep Dem S3efo)ulDig* fen juflnDen ; UberDig flnD lues venerea unD feorbutus morbi admo- dum harmonici, ut Oedipo ad eum explorandum opusfit, vid Joh. Dolse Encycl. med. domagt. Lib, III. cap. 14. pag.746. Nam fi ullus morbus, fagt er ferner, larvatus inceifit, hic praecipue (feu lues vene- rea) iliud nomen meretur, citato loco & pag. ^ai Die condyloma- ca betrijft, melcbe b^r bai meifle ju fagen baben m>en, foifl unter Denen Medicis auigentaa)t, Dag nia)t alle condylomata ex miasmate venereo ibren Urfprung nebmen, fonDern ano) ex fanguine feorbutico berfommen, vid faepius cit. Wedel. Colleg. path. femiol-therap, M. S. S.parr. I. p. m.337. explicarum intiftinalium naturalium preternaturali intu- mefeentia berflanunen, vid. Rofin. Lentil. Mifcell. med. oraci, p. m. 277. a. <è>o mao)et aucb Carolus Mufitanus in feinen Chirurgi[a)en unD Phyficalifcben ©cjrifften Cap. 66. p.m.539. dnen UnterfcbeiD unter condylomatibus unD fpricbt bep Der (Eur Derfelben: mo aber fein venerifa) <2Befen bep Diefen ©emftcbfenifl, fo fannmanfleunoermercftoerjebretyfta- tuiret alfo tecle aua) condylomata, fo aufler Der lue venerea entfleben fònnen. D. Stephan. Blancard. in feiner beldgerten unD entfefcten Venus fcfyeibet Diefe venerifa)e condylomata leliglia) Der fc&arffen materia ju,fo IH ) 1*9 ( MI au^ Denen membris genitalibus berauSjuflieflen pfleget; meil aber bep Die* feui Patienten feine genorrhoea virulenta porbanDen, fo fònnen aua) folcbe Daoon nicbt berflammen, fonDern mùflen einen anDern Urfprung baben, Diel* mebr molt icb folcbe Dem Pielen SRennenunDSaujfen, fo Deflen 2lmt mit flcj bringet, jufcbretben, Da vi attritusparris affecìx fanguis fceculentus cras- fus bluffa invitirt mirD UnD illfo caufam horum tumorum allerOingS abgeben Cann. §u mebrer 33efrdjftigung baben mir bkfei in fundamen- tis medicis & chirurgi cis mobtgìegrùnbeteé Judicium mit figenen$à|U ben unterfcbrieben unD btpegclt. ©. Den 2$ten 3wnii i?2I« R. G. D. J. W. B. Chirurgus. SBo&I'CMe, $*$*mb 2Bo^5Btife, ^)o4gee^tte Jg>e«: a9ttrdemeifter7 Syndice mb ftauntticfc $mm tot SRatfa ; &od>3uefcrcn&e &etvtn CoUegtn f>?Sb ubergcbe mit fa)ulbtger 3)ancf faguna juriìcfe Dee £errn D. G. mie* O lex meine 33eflcbtigung bei ©eric^té^éieneré unD feiner Slngebèrigen towferrigte ©cbriffit. Sèitte nocbmablen Der etaDt <2Boblfabrt W&« auf De* 3. Unfoflen ©net Medicinifcben Facultrtt jur €rf à nnfnig juùberfa)i« cfen, unD folcbe ©nricbtung unD^Berfùgungju mocben, Damitia)in$funff< tige pon folcben (Scbrifften perfcbonet bleibe, unD toenn gmeiffel entflebeit folte, auf Defièlben, melcben ei augebet, Unfoflen ju Derfcbtcfen ; mie ia) micb geneigrer SEBiOfabtung oerfebe, afó oerbleibe fZinc* Z,cd)*Wcbl*f£bWn, &c& unb tOo^lweifcn ttleinev $>Cet>Q:eefytttfle $>etten Collegtn ©. Den s• 3uf. ©ienflfd&ulDigflec 172U J- C. S. D. 9 €* 48 ) jt° ( a» ®$far@ngBcrbÈ'CMtt, #oa)i unD «SSobf'SBeffct Svatb bfeftget v^ «£>ocpfArfll. e *|>err i>. G. Medicina? Praclicus agf)ier, icbmeignicbfratt$fmae, àbfeben mieDer meine unD De$ «£)errn Chirurgi mit£err ©. Die 33e* ftcbtigung gebalten, (inDemerDurc&Den©ericbt3'S)iener hnSKatbbauféum Die Comraunieation meinetf oon Der 33cflcbttgung ertbeilteri, 33ericbt$an* |aiten laffen, DarmieDer icb aberproteftiret) bat er^rmebnung getban, mie *t mit £err B.Die Q3efla)tigun£Dorgenomttten, unD juTefct Den^efcblugge* maa)t; Dag fein Judicium (mla)ei ex obne ÓBerlangen bei ^o^U^Hen IKatb^'Coliegii gegeben) in fundamentis medicis & chirurgicis mobl gegrànDet fep, unb confeo^enter meine* n«f*t, mefcbetfcraù#an flati einet $oa)l.obl. Medicinifcben Facuìtàt, melcfeer ia)micfrgetne untetroerffe, in al- ien miet erleget. dabero mirD mir ei nicbt fònnen perargetmer^én, Dag ia) ia) in <£I)rifrlta)er SBefcbeiDenbeit meine @egem&ntmortaneineri £ocb'UnD QBobimeifen ÌRafy ùbergeben ;. unD auf & Unioflen in ©net ^pecb^&bl Medicinifcben Facilitar jutn ?lui5fprua)e ju Derfcbicfen, Dienfllicb erfucfte* S)ag- kb'nKine Slntmort- crocile,, fo bat #?rr D, G,wfeinem^ria)te-P&* geflellet, Dagrot^e, grog unD fleine ^Iccf^n an ber itimene, ju feben gemefwu &iefe$fa)einet meinem unD Dee Chirurgi $n.é. 5Òexia)U jumieber ju fv'pn> «flein,. menn man Die unterfcbieDene 3eit bepDer $5efla)tiaungen coafideri- tet fo ifl ednicb-^ mann mieDer in i4^agennoc§ eine ^eflcbtigung gefcbeben fbJte,mutDeDet ©eria)t^3>ener Permuti)^ nocb reiner au3feb*n,man fantv »om io. $nn. an, Da icb bie Vifitation ùbergeben* bii jum 25. Qun. tìieiabbei* fen; Diefeé bàtte $n. D..G. mobl einfa&nj&nnen^ jumablen ermoblmitD auf Der ©affé'Die $ttenfa)en por meiher55eflcbtigunggefel;en baben, imbatte ti cmcb nebfl>£n. @.. * (meil Der ©ericbtó Wiener mieDer «g)n. @. proteftirte, unD jmar obne ©runD) Die %$efia)tiaxmg auftuiragen; menn i$ mete Die ©arbefoBoor- (Men, fo ifl&^Dàcbtig gemefen, Dag er Die ^5tflcbtigung meiter binau* jutw> fcbieben, ficb etlia)e mabl bemtu)et, mie mir unD Denen ferree Ghh''-irgis&e» fannt/ Dag auffér Dem tumor am #aden/unDìma$inmenD!& (toie mix£v. m > 171 < ms B. mùnDf i$ TeFeritef,) feine «&e*ferf eittmD©eflancf aué DentfKunDe ju ree** tfen gemefen, ingleicben feine Gonorrh/jea virulenta &c. «£)ieraujf ant* fporte mit Dem Frane, dele. Boe. Sylvio, quoad lymptomota, aliquando plura, aliquando pauciora obfervantur, & quidem prò perfonarum affecìarura temperamento vario luis contraiate modo diverfo, quin •ejusdeai duratione & tracìatione diverfa, nec dhTenticB. Etmiillerus, tn Operibus med. Part. 2. p. f 20. ei ifl ano) nia)t fteti cin^gonorrhaea fcabep, mie nia>t aflein foU meiter Dargetban merDen, fonDern aua) folcbe* D. Lentilius erfabren, v'ìóq Mifcell. Med. pracl p. 538. Dag Da$ fcro- tum unD membrum virile fein flein ukus gebabt, flèflet meinen $flia)t« tnàgigen i5eria)t nia)t umb, ei fann aurte ftuéfage, DagDteCondylomata in ab» unD junebntenDen $toneenab- unD junebmen, antmorte ia> gar ntcbt, marumb ifl ibm Denn Diefe £ntfa)ulDÌ* $unrj nia)t bep raeiner Sèeflcbtigungbepgcfaacn. Sflibm boa)bei) £. D.G. tiicbt cinfommen, Dag ei ibmin@JlieDernfa)mebrliege; bingegen geflanDer Ìola)ei oor Dem èffentlia) im Statbbaufe, unD SKatbé-CoIlegio, aie erme* gen feiner Unp^gK^feit befraget marD, ailein £t> D.G.fe^etinfèinem33e* ria)fe, Dag er DÒUig adiv in feinenSBerricbtungcn fep,unD Perfpùbre f einen5lb* $ang in Aaionibus vitalibus aucb animalibus. »pierbep mill man nun fcebaupten, Dag Der (3$eria)t$'3)iener feinetfeontagii venerei jubefcbulbi* gen fen, fonDern Pielmebr einen feorbucum radicatum unD hsereditarium frefl&e, unD Dag ia)nebflDem^errn Chirurgo gemeinet, Die uRiiffer, £b*' §rau unD ©a)meflerm^renaua) inficiret, Dammare aua) r>on Dem Scorbu- to, ali melcber b$a)fl contagios. «gierauf antmorte, Dag £r. D. G unD ^>r. B. $5efla)tiguug unpoilfommen ifl, meil fie geDacbte ^erfonen nia)tbe* ftcbtiget, nocb beftcbtigen laffen, man mug nicbt autfeinigen fonDern aug Den meiflenSignisfa)lieflen; Dag feorbutus contagiofus unD offt haeredica- tius fep, tfl jmartofanDr, unD D. G. W. Wedel aufiet angefth)rtem Otte aucb in Exercitat. Semiol. Pathologic e. 48. p. 120. & Evgalenus obf 59. p. 398. Sennertus de feorbuto. E. S. Mollenbroccius de varis p. 30. Rolnncius 1. 3. epat. afiècì. e. 12. p. 252. Willifius e. 2. & Scorb. p. 151.

    err D. G. ftatuiren, Dag Lues venerea nio)t fo mobl per con- tagium, ali IMelmehr per concubitum ju inficiren pflege, berufft ficft Obec nicbt auf feine Experientz, fonDern auf Lic. Junckens Autorità^. €i mug mobl $x. Lic. Juncken(mie er fla) felbfl in feinen ^ùebern nennet) bep Diefer ?Dteinung nicbt &erblicbm fepn, Dag ei ma)t a fol©coitu impuro ber* fomrne, inDem er in praxi medica, p. 653. febreibet : ut pi uri mum impuro coitu communicatur, ei flebet bingegen nio)tA fempera foJo coitu impu- ro dependet, mie Denn mia) Drelincurtìus gemeinet, Dag ei ailein Don un* reiner $Sepmol)nung berfomme; SQSie Dem alien aber, fo flnDet man Den* ima) Die meiflen Autores Darinnen einflimmig, Dag, obfa)on Die lues vene- rea frequentiflìme & familiariilime per cohabitationem contagiofom cum perfona impura auf Den .gale gebracbt rourDe, fle Dennocb Dura anDere ©inge obne ^5epfcblaff einem ^enfeben fan jugejogen merDen, unD Die §olge nic^t aEjeit iflA Dag einer mit einer inficirten ^erfon jutbun gè* |>Ctbt, Dem Diefe* Ubel juflèfiet, unD Tachen. e. iy. Hippocrat. Chym. Cornarius obf 2$, Sebitz. fpec. med. pracì. 9. e. 2. & morbo comag. Horft. part. 2. obf. 11. Renealm. obf. 56. fol.,41. &f2. Riverius cent. 2. obf. 95. cent. 4 obf XCX. p. 653. item obfervat. commun. p. 415. §. p. 679. BrafTavoia de morb. Gallie. Claudius de ingrefT.. ad infirm. Ballon, in Conf. Fallop. Tr. peculiar. Foreftus obf. 2. lib. 32* in Scholiis Botallus. de lue venerea p. 472 Verducks Chirurgif<$e &a)xifftten parte 2. e. 40. p. 264. Simon Jacot. obf. 16. Samuel Fop- mìus obi. fi, Pruelle prax. med 403. I om. Obfer. 2. Horft. lib. 7.ob£ 5. PauL Zacchias in Quaeft. med. legai p. 31. Schenck. obf. mect de lue venerea, Sydenham de lue venerea quaeft. 2. p. 66. & 67. Horr ftius 1. 7. obf. 8. Hildanus cent. uobf. ioo. Paul, de Sorbait. Prax. med. p. 25?. Ettmiillerus opera in 4to p. 1. e. 2. p. 521. & in Fol. Tom. 2. p, 520. Carolus Mufìtanus in Chirurgia Tom. 4. de lue renerea f. 2. C 31. G Blancardus m Der befdgeften unD entfefcten Venus p. 12. 13. 19. Cafpar Reies in Elyf. Jucund. quaeftion. camp, quaeft:. 60. §. 4. p. 77^« D. Georgiu&Fraiickius. di& de Syphilide Thef u 12. i2bD. m ) «?5 ( hi 3. D. Maibomius m difE de lue venerea §. 17: D.G. W. Wedel m Compendio Prax. clinic, fecundum Cafus Timacf, 2 ©uiD*.r.ffc.-e L..7. p. 177. & Exercitat. femiot. pathoiog. C. 78- p- 212. D Valentini Pra- xis med. parte 2. C. 89. &. 90. D. Junckeri Confpecìus medicin. p. 490 D. G. W. Wedel in diff dehie venerea e. 3. item in dift! de contagio & morbis contagiofis e. 2. p. 12. Diefe difp. bat Der «£)err D. G. allegiret Da* Cap. unD 12. SSlar, aber nia)t Diefe Oblervation, man lefe aucb nur ma* p. 24. 2$. flebet, D. Ulau obfervationes clinic, a. Viro ExcellentilTìmo privatis pradecìionibus quondam tradita?, p. 132. meine menige Experientz noa) bepjufefcen, fo beria)te, Dag al* ia) Por 30; 3abren inSeipjig ftudirte, fanD fio)*, Dag in Dem *paufe,in melcbem ia)mcme@twbe unD <£if& batte, emeunreine^inDer Jrau in* £aug fam, Die bep Der Slnmi* iu einem "Sette ftf)laffen mufìe, in* furfcen braa) e* au*, Dag Die Slmme unD Da* fliHenDe ÌRinl angeflecfet maren, Da Doa) Der 2imme unD Dem £inDe anfànglia) nicbt* gefeblet.^orio.3abrenmarDein£rùget mit feiuenr <2!Betbe in @ubifa)en £rà>fe alfo angeflecfet, Der ^rùger reifet mit feiuem ^eibe auf em anlex 2>orfF Diefe* £ràyfe*, jufeme*2lBeibe*al* ten €ltew, mclcpe oon einen unreinen ©olDaten maren angeflecfet mot* De», Dura) Dte $5etten befommte*aua)DerobgeDa$te$rùgcr, nebflfeinem ^Beibe, al* fie naa) #aufe fommen unDDe*£rùger* (£lteM,fobep3al)reti ftnD, mit ibme umgeben, mie fie baben feine Gonorrhoeam gebabt, abet condylomata unD anDete Sufàfle, Den fleaua) infieirt, Der &alt Chirur- gus éaur, bat flealte gludlia) curiret, melcber Dieferbalb mit mirconferi- ren mufle. &lfo ifl billig unD recbt, mie «gerr D. Frane, in diiFert. de Syphilide Thef. 12. fa)teibet, indurii femper mihi vifi funt, qui nul- los ex his promifcue commi Aerati one dignos exiftimant; ÒSir bo* ben in unferm $3eria)t feine Urfaa)eangefóbret,mobetDiefe £raucfbeit rotti* men baben niemanD befcbulDiget, inDem e* ano) oon anDern Urfaa)en ent* flfb«n fan, circa cohibarionem veneream ; Dag Der $err D. G. mei» net, Die lues venerea mare anfcmglia) fa)mebr ju erfennen, Da* laugnet man nicbt, man meig aucb n>of>l/ ma* sor figna luis venerea? PorbanDen ftnD, unD Dùrfften nur Die oon mit angefilbrteni23ù. 179* ingleicbett ^rtt #off Dtatb <9 3 etab! m > *74 e me <©ta^l in dùT de Scorb. & hiis venerea? diverfis fignis, unD D. Junckec in Confpecl. medicine-p. 460. bemeifen; Die maculx ftnD in Scorbuto* ijingegen in lue venerea collecìiones nodofe, & ficca?, mie bep Dem ©e* xia)ti>SEMener, feiner (Scbmefler unD Sbatter, aua) Dem ^inD, DieSftuterifl ali ^Barf^en ani SDIunDe au*gefa)lagen, mie «Jperr R unD £err S. beria)tet baben, #ecr N. ^at ein SfcBobl'^Dler fRatb ju erfli* DieìStt* teiep gefa)icfet, unD Damaa) ano) «&err S. meil fte $ur $Befta)ngung in iberni S. «èaug nicbt fommen mèllen. In Scorbuto ifl Da* 3ab«* fleifa) angegriffen, unD Die dentes cariofi oorbanDen, bep De* 3. ^a)mefleraber mar Da* Sabnfleifeb gut aber Der*©aumen erodiref, uno reDet beifer, in lue venerea, uvula,. tonfilla?, nares, offa palati flnD ul- cero fo ardore, arrofione, erofione, angegriffen, Diefe* SOMifa) bat fla) Die alte ©efebmarn Don €. £oa)meifen diati) abgefa)icf te ^aDe-SÉuttcr nia)t wi\>ollen am -Seibe beftcbtigenlaffen,DieèJ)e^rfmbatobgemdDte^3aDe^ut* ter am Seibe rein befunDen, imi eberbatfie ben fiuonem album geflanDen, ali mir fle examinirten, ano) Dag Die materia gelb fep, i>on ^cbroerfcen in Dem ©a)oog, Unterietèe, fcbncicanDen 'SBo-ffer jc-molte fte nicbt* gefle* ben, ob fieednut^leigperfcbmiegen/iflunéunmifiètiD, mir baben aucb Dig* fall* in unfern fa)nfftha)en ©utacbteu nicbt alljufel>r auf Den fluorem al- bum gefc!>en, Diefe #eufe gefleljen feine gufàlleju, meil-flee* nicbt baben •«oflen, Dag man e* luem veneream beiffe. £)i«fe6 £b*roeib l>atim SDiun* ^e ein flein S3eulgen binter lexxea)ten SOtauDel gebabt, unD beifer gereDet, mie mir in Dem S3eria)t gemeloet. SDag fie nicbt au*gefa)lagen defendirt 'fte nicftt, haec labes per longum tempus has partes privatim quali «bfidere folet, fine ulteriori per reliquum corpus progredii, quam primum autem Gonorrhosa & fluor albus inconcinne -Traéìatur, & fiac ratione humores inpetuofius commoventur, inquinamentum il- lud fatis prompte per reliquum eorpus dillìpatur. vid. D. Juncker Confpecì. Medicina? cum pra?fatione ExceHentiff StaMi p. 488. De* ©ericbt*<£)ienet* metter jugeDencfen, fonfl obne @runD, Dag icb aflein auf fcie Condylomata gefeben, Denn Die Condylomata flnD, mie befani, ve- nerea & maligna & benigna, monentibus D. Zwingero in Theatro Prax. Med. parte 1. p. 263. & Docl Dola?o in Encyclop. Chirurg. p. 712.719.900 -901.-903. fonDern auf Den batten nodofifi^en 2fo*fa)lagen auf Der ^tirne, cute «capillofa unD (Semcfen, auf Da* ulcus an Dem membro virili unD fcroto, unD Da condylomata Da$u fommen, fo mu§ man fcteffen gufali poh Den fi^ais n:a)t aan§ au*fa)lif fleti, i$ miti ni$f per- »s ) 175( m. . merffén beò ^gevrrD. Wedeis ^teinung, Dag ouo) 3 fcorbutobte carp dylomaca ju meilen entfleben, Docb tWaucb rua)t fcebaujxet merDen, Daf fte ein gemifle* fignum fcorbuti flnD, inDem ia) e* in feinem Autore flnDe" Da fte mit unter Denen fignis lcorbuti geft %et ftnD. £* folget ferner nicbt meil feine Gonorrha?a OarbanDen, fònnen Die Condylomata nia)t a- lue venerea fepn, contcahuncur etiam in locis, in quibus lue confpurca- tus in podice ventrem exoneravit. vid. Mufitani Cbirurg, 1 om. L cap. 6$. pag. 295>Daoon ano) Die oben gelaa)U cafus conf. Georg. Hor- ftius calumi. 7. $ftan mill aucb bebaupten, Dag Da* flarefe Sauffcn ja)u(& bep Dem SMener babe, mie flaref Da* Dvennen uno Eaujfen Diefe* SMenetS fep, mifl io) nia)t anfubren, e* ifl Der garden 0taot befannt, Dag e* n:>cl> mobl binaebet SEBie mùflen nia)tMorben oiel Meilen faeraeblia> flnD, Denti C&fcbon inprognofi de fcorbuti cura* ima) Wijlifii IRati) man bebutfanr jtt feben bar, meil oft defperate^erfonen curiret morDen, Dafcblccbte^of» nung gemefen, vid Tr. de feorburo e. 6* p 374. De jfcn ungeaa) tet e* flebet auf gutem ©runDe, Dag ein eingemurfedter fcorbutunD menn er noa) Dajn harreditarius- jfl, febmetlieb au£ Dem ©runDe obne recidiv geboben mirD. conf. Pauli de feorbueo in Praxi Medie. Tr. I. e. 6o.p-.is$. Willit.de: Scorbuto' I. e p. 37,. D. Waldfchmidii opera 1. 4. cap; 3. p. 331. D. Gì W. Wedel. dift de feorbuta cap. 9. p. 28. D. Zwingerus-1. e. pagi 433. D, D. Albini difl: de Atherapevfia morborum §. 9. p. 12. Ro^- dericus a Caftro in Med. Politic. 1. 3. e. 18 p. 175; Blancardi Praxis p: 302. Dolosi Encyclopedia. Medie: Pracì. 1. Libj 4. e. 12. p. 634. $ert ^off^Kou) @tabl* differt. de hxreditaria- difpofit.one ad varios affe- ctus §. 78. p. 49- 3$'fraaebillig, mvrDett Denn ibm Die herba? fcorbuti- cse bdffM, fo in lue venerea bebutfatt^ oDer gar nia)t fkitt- flnDen, ma- nente excellentillìmo Stahlio-, icb* batte geme gefa)miegen>. unD nicbt geantmortet, menn nia)t Die^Boblfàbrt Der lieben $8urgerfa)ajft Dar* unter verfirefe, alfo bin icb gemùgiget morDen, Diefe ^ctantmortttng iu tbun, ia) àberlafle ei fernet, lineiti £oc§* unD SBo^^eife» Viatfo m >i7«( m SRatbtr tà fl* fùttfftig Diefem Medicina? Pracìico §ett G. Wtflaf- ten mollen, mia) ferner bep folcben SSegebenbetten anjugteiffen, icb texfta)exe, Dag menn ia) e* an€ine^)oa)pretgL Ober Slmt*!Kegieruna folte aelangen lafien, Dag fle eme*gefcbmornen Medici (étatacbten murDen nicbt fo fcbìec^terDing* pecmcrffen lafien, Pon einem anDern, Der feinen S3eruff Daju bat, uno gac mol)l weig, Dag ttejèr SNenfa) feine£rancfbeit juperbergcn gè- fttcpt, Da er e* Doa) nia)l Dùrffte tbun. 3Beil auf unterfa)ieDlicbe 5lrt ein ^eufa) obne ifle*gar ju befannt, marutu mill man e* Denti Don Dtefer £ranefbeit tòugnen? ©et (éctyug ifl nicbt ttcbtig, Diefer bat mit einer venerifa)en ^erfongetrunefen unD mit fle umgegangen,unD ei nkbt befommen,ergo ifl e* nicbt ane,eflecf enD; icb turtg ntit §leig niemanD anfubren, mer Diefen <£d>lug gemaa)t, befannt ifl e*, menu Die Stageflecfte auf Diefer (èeite,Daranerfeine*^iutDe*geua)tig- feit banaet, fùfiet, trinefet, Der anDere Deu^rugumDrebet,fofane*nicbt fo leia)te anfaflen; aljb ifle*aua) mit ftleiDcrn, einige làugnen, Dag eine Sfa- flecfung Datura) gefebebe. ©er £err £off «Katb @tal>l bat felbji obfer- virct, Dag ein $nea>ti>on Den€tfiefeln feme* c- Dagra befomtnen, vid. D. Junckers Confpeóms Med. p. 616. ia) babe felbfl Dergleicben ^rempel annotiret; gebetnu Diefe* in Podagra an, merum nicbt in lue venerea? ©iefe* ifl meine bep anDern oorgefaflenenCBtrricb- tungen befctyeuntgteSSeantmottungauf Die mieDer mia)/ mie mobl unPetDie- net, ùbergebene <&a)xnji bai #errn D. G. melcbe biemit unter meinet eigenen £anD dfexiig au*aeflellet. ©. Den 13.3ul. 1721. J.CS. Med. D. SanD unD^taDt phyficus. Acìum G. in Curia d. 8. Julii. 1721, CjOUrDc auf 5lnfua)en *£n.D.J.CS.De*i)vaH)*,Hnt> DerorDneten2>iener* 3. ©.3. DetDàcbtigen 2(u*fcblag betreffenD prout jacent auf eine Medicinifcbe Facultàt DetfenDet, unD jut confervationDe*publiciangefragetmert«nfl>lte/ ob angeregte itrancfbeit Lues venerea oDet UUt feorbut fep ? Acìum ut fupra. e. 5-e. Re- «se )m ( m Refponfum Facultaris Medicae Halenfis. S\>^dbDem Don©nem <3gc#€Dten Stotb Der etaDt ©.unfera Facult&t ■*/*' etn fafciculus Acìorum mit jmeperiep relationibus medicis ùberfen- Det unb DaDura) beriebtet morben, mteDerDafige@eria)t*>S)iener 3-&-3- iti SBetDacfct gefommen, al* ob er nebfl feiner Cutter, grauen, jmeperlep unD quo- ad efTentialia gan&unterfcbieDene ^efta)tigungen, nebfl Denen Daruberau*- aeferttaten relationibus medicis, emanDer mieDerfprea)enDe decifa medi- ca auaemewfet, Deren erflere* jmar erma* julanglicbec unD mabrfa)einlia)er, Da* anDere aber nur einfeitig unD unponfommen jufepnfa)einet: S^Dero aber oon unferer Facultàt.ùber Diefem Smeiffel ein in Ratione & Experien- tia, befonDer* Uber in vera Luis Venerea? diagnofi & applicatìone gegtónDete* Urtbeil auf gegenmàrtigen cafum erforDert morDen foermeflen mirbiUig in Diefer ®a$* mebreren ©runD einjujieben, al*Die differenten relationes medicae eriàutern fònnen, uni DaDura) ©nen ^ffiobl^Dlen fKatb befagter ©taDt mit mebrerer ©emigbeit oon Diefem cafu controverfo <$laa)xia)t ju ertbeilen, bexnaa) lai judicium bepDet variirenDen relatio- num medicarum bebutfamer ju ermegen, unD Denen Darunter bégtiffenen Patienten, meDer ju Pici ju imputiren, noa) oiel meniger ju conniviren* <2Benn Denn fola)ergeflalt e* por aDen nòtbig gemefen, bep Denen famtlia)en intereflìrten Patienten genugfame tlnterfua)ung angefleUet ju baben, Dar- innen btoaegen Die lettere relatio unoollfommen unD nio)t genugfam cha- racìerifiret, Die erflere aber, ob jmarum|t5nD(ia)er, Doa) in etma* abgebro- cbenunDjmepDeutigifl, DergeflaltDagDiebefa)riebene figna aua) mol auf ei- ne grofie impuritatem lymphae unD acrimoniam feri, nia)t fo leia)t abet auf einen mabrenunDPollfommenen Scorbutum fonten appliciret merDen, befonDer* noa) einige Derec in Der erflen relation angegebener pathematum, nio)t aUerDing* veriflciret flnD, fo baben mir Por nòtbig ermefiett, beoor ù« ber Diefem jmepDeutigen Cafum ein pofitiv- unD d§cifiv Urtbeil gefdUet merDe, folgenDe Stagen an Denen befcbulcigf en Patienten ju unterfucben, an* jujeigen unD Porjulegen : i)<2Bclcbe9Jerfon unter Diefen ^rancfen mitDiefet SnalaDieDen2lnfangflemaa)t/2)initmela)emSignoflcbiuerflfolcbe^rancf- 3 Wt • «se )i/8( a» fceit geà u flert ♦ 3) Db nia)t bep Derfelben ^erfon flcb eine naa) unD naa) an» gemaa)fene Unreinigf eit unD oon alleni venerifa)en inquinamento befrepete cacochymia gejetget, 4) in melcber Diact unD ùbrigen £eben*>2lrt ftcb Die fàmtlia) befcbutDigten^erfonen befunDen. 5) Ob fluor albus virulen- tus aeris gemig OOrbanDen, 6) ob Die ulcera ficca oDer manantia, foeti- da oDer communia gemefen, 7) ob Die angemereften fuperficiales capi- tis ftagnationes humorofse mabrbafte UnD tton aUer inliammatorifcben Commotion untcrfa)ieDene tumores nodofi gemefen, 8) ob Die befmv Denen ulcera balD unD leia)t aua) mol fponte jugebeilet, oDer ob fle noa) langer angebalten. t9) ob Diefelbe tieffer unD.meiter um fta) gefreflen, eine ùbelricdjenDe unD ubel gcfàrbte materiam abgefonDcrf, io) ob fla) feine ©djmerfcen am ^opf unD in ©lieDem geoffenbabref, m\a)e in*befonDere jur 9ìaa)t*-3eit inveii neuen Slnfall unD Slnmaa)* genomnten, n) ob aua) mol bep Denen ulceribus einige ^ennjeia)en oorbanben, Dag Die nabgele* genen olla mit inficiret morDen, 12) ob nicbt einige Diefer franefen Wlen» fa)en t>orbermitanDernCura)Da* malum venereum angeflecften ^3erfonen umgegangen unD fonDerlia) nàbere ©emeinfa)afft gepflogen, 13) ob bep me!)rgeDaa)ien befunDenen ulceribus fla) eine Dcrbcta)ttge #àrtigfeit unD Piele brennenDe unD fceffenDe @a)mer(jen, eingefunDen, 14) ob Die £et' fdjerfcit bep Denen patienten angebalten unD jugenommen, 15) ob Die patienten an ùbrigen Funcìionibus feinen Clangei baben, 16) mie lan- ge Diefe Scute an Dfefem malo laborirer, unD ob fle Dabep Piel gebraua)f, fon* Derlicb otgcgangen. ( 9» tus ex hls rationibus, Dag meilen er 0 ben Bingen in Obren, "angetrofifen, er fonfl 4) nicbt mobì b&te, unD s) um Die 2lugen einen gelblicbten giretti babe, Da*linde Stage aber befltiginflammiretfeo, al*mannc*mit^iutunterlau(fenmcìre/ unD er Damit nia)t mobl feben fònne, fonfl flcb 6) #aar*au*fallen De* $auntei ben ibm ereigne, 7) glea)ten unD glecfen Doro #alfe big unterm £etb, an £)icfbeinen alte ioli tbeil* jucfenDer piatte, mie aua) jugebeilte afa)enfarbige unD Duncttlbraune, aua) ròtblia)e erbobene trocfene glecf ett 8) am Scroto naffe, maturirenDe, garflige breite g(afcfa)en unD geigmar* |en 9) Chimere an Der gianduia De* membri virilis babe, Dabep Die egorbaut ein menig aufgeDunfcen fei> io) fo im Igtntern oDer ?iflfter runD berum <2Bar$en, fonfl n) naa)tlia)e lìnxub, feinen (gcblajf, ^ùjetfbern gan&en Seib babe, ano) 12) ganfc defperat im OìeDenmctre, felbfl flagete 6t mate traurig, oerDroflen, er molle ein tyfexlt nebmen, unD Dauon reu* ten Mrieg, ùber Diefe* gegen Chirurgum 13) geflanDen, Dag et 25eulen im éa)ooge nebfl Dem ^ripper gebabt, meiter DorgebenDe, er babe mit ei* nem Sfanne, Der mit Dem morbo Gallico bebaflftet gemefen, gegeffen, gè* ftunefen, ben ibm gefcblajfen aucb babe et nacbgeenDigtem coitu mit fetnem «lÌBetbe, mela)e gleicb ibre Menfes gebabt, Materie Dura) Die ^amtèbre, iberbaupt aber gefunDen, mie cr Diefe* fcbott2.3abr am£alfe gebabt, gè* fa)Ioflen, ergo babe ©♦ ein SDtann Don 41. SabrenDiegmn^ofen, oDer, mie Chirurgus ©. Die eigentl:a)e 2Borte, faut unterm 22. Sept. 1718. gefùbt- ten ©eticbtl. Regìftramr unter Die Bingen gefaget: @:t babe Die veneri- le @eua)e allerDing* an fla). £)a nun aber im @egentbeil<^taDt'Phy- ficus D. N. toermtttelfl Don fla) geflelltem Atteftato bòc&lia) bejeuget? S)ag jmar nia)t ju làugnen, tùie (©.) morbus feorbutus, maxi- me inveteratus isque malignus gemefen, unD ob ibm gleia) benge* meflen merDen moEen; €r fen mit Den granfcofen bebaffter, fo muffe il (Phyficus) meiln patiens feine figna diagnoftica Don befagtem morbo Gallico, melo)e bauptfeìa)ltcb in ncla)tlicber Unrube* fKetflèn Derer partium mufculofàrum &c. beflùnDe, gebabt, ex confequen- tiae necefiitate fcblielfètt, Dag ^atfent DonDergranfcofem^rancfbeit freo jufprecben, unDibmfola)eimgeringflen m$t benjumeflen fep, ^EBteficb Denn ^atrent, fo gtei<§, Da Chirurgus requifìtus ibn beflcbttgef, ferner meit Dura) einen anDern examinirten Chirurgum um eben fola)e geit, menige $age Drauf privadm beflcltigen lafien, tveiQtt in judicio IN > 181 ( 1$ Dag et jmar'an-.©. ?ei6cfcorbut|ébeglecfe, megen oieler ®#&ff8 unD @aure gefunDen, mie in malo fcorbutico gemòbnlio)/ unD ari Dem membro virili einen rotben glecf, meiter aber nia)t* geftmDen, tonne alfo Da* malum mtt guten ©emiffen nia)t Dem morbo galli- co jufcbteiben, in .Dem er meDer Gonorrhoeam virulentam, meDec geig * <3Bom Chirur- go requifito angejeigten Signis nia)t Dielmebt Don einem morbo fcorbu- tico juatteftiren gemefen ? ob 4) einem jum @eria)teoerpflicbtetengelD* fàeer unD Chirurgo Die $ftaa)t juflebe, mDercjfeio)en morbis Gallicis ein glaubmùrbtge* Atteftat t>on fla) ju fleflen ? Morinncn 5) Die gorm Don Dergleicben 33efla)tigung ad dignofeendum morbum Gallicum befle* ben folle unD muffe? ob 6) bai Atteftat eine* gefdjmornen ©taDfcPhy- fici, jene* De* Derpflicbteren gelDfcber* feinem, nicbt ju preferiren? unD ob Dtefer 7) in feiner Profeflìon, al* gemig ju beurtbeilen? 2Bann er in ©eria)ten, Den 22. Sept. 1718. Dem patienten unterDie Slugen faget : €r babe Die venerifa)e @eua)e aHerDing*an fio), 3n Dem bterauf untern 24. Sept. Ejusd. an. unter eigner £anDe* Unteti fa)rifft unD tigen unb gemiffen UmflanDen unD tfennjetqen befa)ulDu>et, Dag er mit Detti Morbo Gallico inrlciret fep, mortther ex aua) ein orDcntlicbe* Atteftat Don ftcb geflellct bat : mieDer liefei Ut tbeil merDen bingegen jmep mieDe\ '"pt ea)en* De anoere Atteftata angefùbret, Deren Da* erfle Don Dem ÒtaDt>Phyfico D. N. oerfertiget, obne Dag in Dem an un* ge-anDten Sòexiét, angejeiget murDe, ob aua) oongeDaa)tcm (StaDt «Phyfico eineeigene'nórbt> *&* ftcbttgungoorgenonimenmotDcn/mela)e* Docb oon Dem anDern obioquen- ten, einem exammirten Chirurgo, tjr gmidDct morDen, Der jugleia) fein Urtbeil befebmoren. ©a nun beeDe lc&t?re bebaupten, Dag geDaa)ter or Den anDern anfdjen unDau*aeben mèa)te: jeDennorbflnDen fla) aua) fola)e figna diicretionis, Die cince jeDen befonDere 2lrt unD ©e* genm ut anjeigen: <2Ba* nun Die grùnblicbe 33eurtbeilung Diefer contro- vers betrtjft, bep mela)erfld> jmar Der erfle Chirurgus, foobne Dem ein gefDfa)erer gemefen, mit tnebrern UmflanDen erfldret, fo fèmt e* auf eine Dritte unpartbepifa)e 33eflcbtigung unD Unterfucbung an, bep mela)erfleigig ju beobacbten, ob Der fattene mit Den chancres bebafftet, Gonorrhoeam virulentam unD Bubones gebabt, uni Die genitalia unD Sljfter mit obn- gcmòbnlicben <2Bar£en unD gdgmarfcen oerfeben : ùbernatùrlia)e Unrube, 4pi&eunD ©a)mer&en, foncerlia) am £opff unD ©IteDern flage: mela)e £er;njetcben, fo fle flcb orDentlicb flnDen lieffen, mùrDe al*Dann De* erflen Chirurgi Urtbeil nta)tju mteDerfprecben, fonDern Dielmebt ju beftctftigen fepn, abfonDeilia) mann Die Gonorrhosa unD Bubones entmeDer jur Sett ^rr^fl^9ef*elcno?Ì?cMti9unfl ^hanlen gemefen, oDet Dobero Durcbuble D^t unD Sluffubrung De* patienten, aua) Dura) 93ermabr/o, fung maren jurucf getrteben morDen ; eolte e* abet an anen fola)en Um* flan, « ) * ( m ftónDen fel)len, fo ifl freplio) bep Dem patienten eine groffe depravano hu- iTrumiUyD lrTinatio Scorbutica ju befcbulDigen, melcbe fla) mit Auflè& $en glccttn, abnebmenDe* 2ribe*unDDer Staffe, ^erfaflwigim©efla)f, jucrenauf pem Seib k. ben Dem patienten àuffext, unD bierau* fònnen Die un* Dorgelegten dubia leia)t folviret merDen. i) £)ag Der erfle Chirur- gus bep 35eflnDung Derer ad luem veneream gebòrigenunD oon ibm unge* jeigten unD un* miDerbolten fignorum, mit gug unD dlca)t auf Diefen mor- bum concludiren fònnen, flrtfemabl foia)e UmflcmDe um fo Diel gemiffec Den affeéhun quaeftionis bebaupten, al* fleju Dcffelben mefentlia)en S5e* »a>aftenbett geboren. 2) Dabero Dann ano) He ratio 13. abfonDetlia) pre- snantes flnD,melcbe eine venerileInficirung beflctttigen fònnen : 3) De*baU ben erao)ten mir, mann Die t?om ecflen Chirurgo betneiDte figna fàmtlia) ein* txcffm, Dog Der Affecìus mel)r megen Deg contagli venerei, al* inqui- namenti feorbutici oerDcKbtig fep : 4) ano) erfennen mir, Dog ein jum ©erio)ten Derpflia)teter unD erfabrner Chirurgus unD getDfa)erer ein glaub* mutDige* Seugnig »on Dergleicben affecìu venereo geben fònne, flntentabl beut ju $ag fola)erlep Maladien òffrer* unD ebenDer an einen erfabrnen Chirurgum gelangen, al* bingegen Derclfia)en inficirte $etfouen einem Medico Declori flcb ju entDccfen, ein SSeDencttn tragen, ja Da fonfl in folcbe*: miebtigen Srancfbeit, megen befonDerct UmflànDeunDSymptoma- tum ein Medicus Praelicus aua) einen gefcbicfteu Chirurgum mit ju bulf* fé nitrir, Det bep folcben gàllen Deflen abmarfe, ma* in feine Profemon laufft: 5) unD ob jmar oon einem Chirurgo in berglda)en guflanD fein fo fòtmltéc* Atteftat Fan prsetendiret merDen, fo ifl toa) biebep nòtbig/ Dag er Diejenigen ©tfictt genau beobaa)te unD deponire, Die ju SBeflAttU gung feinè* Urtbeil* notbmenDig gebòren, unD melcbe flcb bep einem patienten mùrcflicb beflnDen, oDer Docb mit in Die Srancfbeit binetn lauffen, Dabep et fta) aber anDere Critinnnig, Dteaufler feinem ^egtiff unD Profefllon flnD, ju entbulten bat: 6) vSolte bingegen ein gcfa)mobmct ^faef*Phyficus Darinnen gemig fep, Dog eine* Dcrpflicfcreten gelDfcbeerer* Atteftat nicbt nacb veneti baupt unD mefentlta)en UmflanDen eintrefle unD juldnglia) fen, jener aber fo mobl ani lex vfitatione oDer infpeclione ali aua) bexnaa) au* orDentltcber applicndone ein bcffece* bclebren unD Dartbun fònnen, fo mare altoDing* etne* fola)en gefcbmobtuen ^taDt- Phyfici Atteftat, De* terpflicpteten gelDfcbeerer* geugntig oorjujieben ; 7) Dabero Dann geDaa)* ter gelDfcbebrer, mannallebigber erforDerte UmfldnDe, ad morbum vene- reum gebòtigeunDoon ibm angejeigteSigna xia)tigunl mabrbafftig befun* Den m >a*( ut ^enmetDen,tnfeinetProfefllon,fo fernflejuSntfc&eiDungbiefetf cafus ttebft feinen UmflanDen gebòren, por aemig ju beurtbeilen fepn mag. <2[Bela)e$ QBir bierait auf SBeriangen, in Der un* potgelegten ÓrDnung Deret Porge faUenen S^eiffel eròjfnen unD mìt Unferm Coliegialifa)en Confenfu be- flàttigen mollen. UrfùnDlicb baben mit Diefeé abgefaffes unD mit Unferm gemòbnlia)en FacultSt (giegel bzfxàfftiget* $alle Menfe Decembr. CASUS XIX. MORS A BILE CORROSIVA ORTA ET MALE VENEFICIO IM- PUTATA. 'Tir. ^5^k€nenfelbenùberfcbtcfenmirbt^be^Derfa)loflen fub lìt. A.B.tieDot yEfrJ unepetbanDeltelnquifitionis-AéìamicDerD.K. M.L.^tttmen ^S22 in puncìo Veneficii, DaPon Generalia in 49., fpecìalia in 31. folus befleben, mit gebùbrenDem €rfua)en, folcbe Collegialiter nebfl adhi- birung Der Sòbl. Medicinifcben Facultot mobl ju ermegen, unD un* Dero $Keo)tl. ©Utacbten cum rationibus dubitandi & decidendi nebfl remit- tirung Der Acìen, aua) Diefem ©a)reiben felbfl/ unter Det Facultat^Snfte- gel unD SSejeugung, Dag Darau* Da* Urtbeil abgefajjet, por Die ©ebtibr fot* Derfamfl ju eròjfnen unD mit nàa)fler $ofl ju remirciren. SÉBir perbleiben . bofriZblen fJ.@.Den24tenS)erembt. ..-.•.,-' ©ienflminigfle 17*3- 9via)tetunD ©a)òppen be*2.©ericbt* Dot % ^ m ) 185 ( se» Uf 9$erorbnung eine* £ocb*€Dl. SKaft)* Diefer @taDt baben mit jw €nDe unterfa)riebene Den igten Òctobr. 1723. in Der 2Bicfen Por Dem grauen^bore Dcn £òrper eine* stanne*, Stobmen* M. L., fo am D^rmù cbenen SDWttmocbe, mar Det i3teOctobt.Ponfliner€befcauen, £X & eine Suppe befommen, unD naa)Dem er Pon Derfelben genoffen, fl^balDDarauf geleget, grofle &ngfl empfunDen, fta)erbrecbenmoUen,fldgliggeberDet, aua) aefaget: 3a) mug innerlia) Perbrennen, unD Den 15 hujus mit Dergleicben UmflanDen geflorben, befla)tiget, unD an Demfelben folgenDe*mabrgenonv men ••> 0£)ag Da* Cadaver einem ungemeinen unleiDlio)en ©eflancf ton ftd) gegeben; Dabero Dann Daffelbe ani Derr auf gefdjmollen, unD fabe Der ganfce 2eib fa)mat^ia)^braun uno granite^ au*. 4) ?il* Der Unter*£eib eròffnet morDen, fano man Da* inteftin'im je- junum a\i einer balben metti! <£ile long fo fa)mat$ mie £>inte; inglei» a)en maren Diegan^e Zebex, lai Mefenterium unD Die pulmones fo mobl àuffetlia) al* innerlia) Pon gUidyex garbe mùrbe, unD fo ju fagen Per* nioDert- 5) ®erberau*genommcne?S(lagcnmai'dufferlia) DurcbgebenD*brctun* lia)t anjufeben unD jiemiia) ieoig; Dicemenigcn Contenta aber maren grùn- liebt : innenmenDig mar Dtc SJiagen uberai! inflammiret aucb verfus py'o- rum fcbrocVr&lia) angclauffen* SlUbicc lieffen fla) aita) Piele fleine unD grofle SBlafen feben, gleia) al* menu man fla) oerbranntbat, oDerein Veficacori- um gebraua)et. 6) £)agJpet& mar fiaccid unD bepDeVentriculi maren mit fa)mar&ent unD cicronnenem ©eblùt angefùflet. w ^eilnunDemQBerfrorbenen naa)Dergenommenen@uppe gleia) ùbel gemotDen/ecgroffe5(ngiìcmpfunDcn, einen conatum vomendi gebabt, ùbet extreme innerlia)e €nt\ùnDunggeflagetunD am Dritten $ag oerflorben, bep Der Secìion fla) aua) flacciditas Cordis, eine grofle putrefacìio, unD fumma citaque vifeerum corruptio itemque inflimmatio ventriculi aefunDeti/ Daoon Det ungemòbnlia)e feetor unD intumefeentia cadaveris Sia jeu. % «n )*w( ss» ieuget: ©o iflma)tobne @runD rautbtnaglia)ju.fa)HeflenA Dagberfelberria>t . fo moi>l ex interna & preternaturali corruptione vitioforur» humo- rum, fonDern Pielmebr a caufa externa violenta feu veneficio unD jmar tmfercr tffteinung naa) ab arfenico citrino facìitio fein Seben geenDiget babe. SCBooonmtr Demnaa>etma*gemiffe*judeterminiren (£.#oa>8òbl. Medi- cinifcben Faculcàf.andinifleOen. ©. Deu 19. £>< tobt. 1723* B. M. Med. D. unDetaDt-PliyUcus» J. S. E. Chirurg. Civitatis. Refponfum Facultaris Medicae Halenfis gru* Denen Acììs, melcbe &. JibbL Si. (gezifyt vov 2t. £to *l mit unferer Facultàf ju communiciren perlangt, baben 9£Bir naa) ColiegÌ3lifa)er reiflia)er Unterfucbung erfeben, mie 9tt. & Dafelbfl $ft\tt' mocb* Den 13. Ottobr. an. prst. in eine fo)mere, cmgflhcbe unD beDentf Hcbe ^rancfbeit gefaìien, an melcbem ^agibniefein(2BetbS).^.ein?©uppe ju< fcereitet, Dapon er aua) etma* genoffen unD Den fernern Sfnmaa)* feiner #tancf&eii nac| fbla)em ©enuggefpùbret, Dergeflalt, Dager anfànglia) gè* flaget, al* ob ibme etma* auf Der &ifft.-8tòbre!àge, mela)e* ibm DenDtbem fcenàbme, unD groffe $ngfl perurfacbe naa) fol. 13. qu. 5. fol. 1$, a. fol. 17. a. 18. qv. 7- aua)etr;e groffe averfionporaflem ^rincfen bep Diefer aranci* beit erapfunben naa) fol. 2. a. b. fol. 4. a h. 13. qu. 4.15, a. b. 17. a. ig. qv. 8» 24- Voi. II. qu 1. £>abep Die ùbrige Stogfl in fola)em bepgen @ra& fla) permeerei, Dag er ùberinnerlicbe* SSrennen fio) beflagtnaa) fol. 1. unD fio) laut alier 5luffage febt à ngfltglic& unD jantmerlicb bejeiget, mela)er aua) »ieie ^cigungjunt ^tea)engejpùret naa) fol 1. aua)Denfelben %RHmoa)eu ma* gvùne ©alle Pon fio) gebrocbennaa) fol. 15. a. inmela)er ^rancfbeitil). me atteri^ gebraua)t, atèSSranDtmein, Philon. Romanum Voi. li. fol. 8. b. itera ein aranci Don 2lgtflein/Don melo)eraaHen e*flo)nicbtPerbeffem moflen, fonDern bierauf folgenDengreptag Den 15. Detobr. furfc naa) Sftittaa Der $ob erfolget; ©leta)mie aber Diefe febmer^baffte, ungemòl)nlia)e unD permirrte ^rancf beit, nebfl Dem fcbleunig bierauf erfolgten ^oD,jueinigem c^erDaa)t^eiegenbeit geaeben^fljipDerDefuncìusDen^ag naa) feiner V5e* etDb erDigung unt) alfo Den PierDten $ag nacb feittem $oD,nebmlia)ben *8.Ditd mi-Dec au* gegrobenunD orDenSia) beflcbtiget morDen, Dabep manlaut Dee Secìions 33eris)te*obferviret bau i> '■ìBie Der ^erflotbene b#te geflun> cf en. 2) £)er Obet^unD Untet^Seib febr auf gefa)moflen gemefen. 3) £)ec {janfce Seib inDerputrefaclion geflanDen, Dabero er fcbmàr<a) braun un* firùnlia)t auigefeben. 4) $)ag Inteftinum jejunum. Die gebcr, Dag Me- fentenumunD Die pulmones gan§ fphacelirtunDmùtbe gemefen. 5; S>et SRagen óberaH inflammirt, unD bep Dem Pyloro fphaceliret mar. 6) 3ti DemsDiagen batte man eine grùnlia)e daterie gefunDen. 7)Um Den Pylorum jeigten fla) einige 23lafen,unD 8) mar lai$cré flaccidunDmitfcbmar| gè* ronnenem ©eblùt angefùBer. 2lu* Diefen UmflanDen aUen bat man nia)tal* lein oermutbenmoHen, Dag Diefem Defungo ein ©iffr bep gebracbt morDen, fonDern man bat atta) infonDerbeit auf Diejemge @uppe einen SBerDacbtge* jogen, melcbe ibm Don feinetn SÈeibegereicbet morDen, manneubwoau* D*> tten Acìis ponIto* judecidiren ifl; Ob mit ffd&ewrm unb arftnMtdScrrti €ntmfl bkft Sran* t)eit, unb bit bamiff erfbfcjte balMcje 2ob eiwr narùr* tiò)en Urfacfc, otcr tyngegsn cintiti fccna,cbrad)ttn ©ifft iugufftrcibm (fyn mòtfct e 2 ©a mir nun alle UmflanDe genau etngefeben, foifl jmar (1) in Den Aclis naa) fol.i. a. angebrauebt, Dag flcb Der defuncìus mit feiner grauen nia)t mobl Pertragen. (2) $uf Die gcnoffene ©uppe fla) gleicb ùbler befunDen. (3)$)a*$Beib aber Don folcber truppe jueffen flcb gemeigert bàtte (4) aua) folcbe Indicia porbanDen gemefen, meldje pon einem Veneficio bergeleitct- merDen fònnen. (5) 2lbfonDerlia) &a Defuncìus ùber groffe $5efa)mebrung Der Sufft'SKÒbre geflaget, melcberlep fignum Cardanus Libr. de venenis einem oon auffen bcpgcbraa)ten ©ifft bepmiffef. (6) £)ag aua) naa) Dem <£oD am Cadavere einige Dergleicben obfervata porbanDen gemefen, Die fonfl bep einem mùreflieben veneficio ebenfaU* oor|uforamen pflegen. (7) £5ag Der fa)leunige $oD gleicbfal* folcben Slrgmobn geflàrefet, unD (8) bep (Uebraua) einiger 2(r&ncpen fané 55effetung anfa)einen mollen, aut mela)en aUen man permepnen mèa)te, auf Die ©emigbeit eine* bepge&raa)* ten ©iffte* fa)lieffen ju fònnen : SMefen aBen aber obngeaa)tet, fo baben mir bemerefet (0 mie Die $8efcbulDtgung einet ùblen @>e fattfam mieDer* leaet ifl fol. 13. qv. 7. fol. i4« qv. 3. fol. 16. a. b. 17, a. b. 24. a. voi. II. 9f a 2 fol. €§ > *S8 ( W> fol. n. qv. 3. (2) melcbe* bai gute geugnt* unD SlnDtncf en De* defuncìt gegen feine grau jum Uberflug mteDerleget. fol. 25. b. 16. a. (3) duo) Der obige anDere unD Dritte «]3unct nicbt ermeiglicb gem a<$t ifl. (4)"<èo ifl aucb L. nia)t alletti furfc oor Dan ©cnug Der onig fo.}. 29. & voi. 2. fol. 6. art. 22. gemefen (melo)c* ibr je?oa) uumtffeuD unD afjb auffer ibrer ^erantmorrung ) ibme aber in Diefem Cafu eben fo unbienHa). gemefen, a!* (15) Die anDern gebraua)te, fùffe, fc&atffe, UnD bi^lge Sftlitel, 'md-bcriop lai Piulonium Romanum unD remedium fuccinatutn gemifen natfc fol. 2. fol. 7. art. 32. & fol. 8. b. )i6) bat De: Defuncìus Den Q3rauDtmein flarcfgetruncfennaa)fol. 25.16. voi. 2. ano) in feiner tonefi>eit (17) grùnc ©alle t?onfla)gebroa)en, nad) fol. \$. a. melcberlep (m) grùue daterie bep ibm folgenD im 93lagen gefunDen mor* ben. (19) (£0 marD ùbrigen* fein ©ifft in feinem SDtagen oDer ©vDàctnen angetroffen unD ifl alfo fein Corpus delicìi aufjumeifèn gemefen. (20; in* befonDer* aucb tic Acìa cròffnen, mie mit Dem PtiDàa)figen Dvatten* ^Julper fla) 'é SI v.ca) foL 36. 42. felbfl um* Ceben bringen mollen, mei» à)e (21). Ditfen L. unD feiner grau gar nia)t gefemiet, naa)foh 37. u» fcrfcen* (22) feineantere al* dubia ur.D equivoca figna- veneficii, mei* $eDieiatpanDernUxfacbenfònnenbepgetneff fommen: jWemabl in Dem inmenDigen ^b^l Dee5D}agen*feiue einfcelegie» cf en, mie fonfl r on Dem ©ifftbcrjuf ommen pflegt, anjufeben gemefen. S)a* bero mit Diefen 3;oD fa)fec5te.rDing* pon einem. veneficio frepfprea)en unD nad) obberùbrten UinflctnDen prò Affeólu Chierico balten. Sillermcffen fck®aile, melcfee Dura>3orn.uuD^a)rccfen bep Dem defuncìo erreget unD mit m > 189 ( m mit Davauff crfofgtem ^runcf Dee 23ranDmein* Dergeflaff gefcbatffet mor*- Den, bep Diefem objecìo,.. in me;a)ent obne Dem eine impuricas viarum & humorum gemefen, Die vifcera arrodiret, aucb fetner fo tool)'. Durd) fùffe al* fa)arffeunDbièigeunDienÌia)e Slr&ncpen in Diefem fa)atiicben EfFeeì untcrbalten, folgenD* eine innerlia)e Mammation unD fcfcleunice putre- facìion folcber jarten membranofcn ^beile erreget morDen: QÌBie Danti Fermimi de Part. morbi t$ fymptomatibus Cap. ^.fagilt,DagCholerabÌg* meilen einem bepgebraa)ten &ifftgieicbfomme: tnraaffen aua) Die Autores* manti fle Don einem veneno innato* mc(a)e* nemlio) fiu) in Detti SD?enfo)erfe^et ifl, t?or fa)neUe unD dufferfl gefùbriicbe ^ùrcfung tinte: «SBie Dann Fernelius in PathL De Jigws L. II. C. X. fagt : q;od etiam dolor a bile fit acerrimus; mei* ebe* fin) bep Diefem Defuncìo aenugfam bejeiget : Dag alfo alle figna in Diefem Cafu ft) mobl preterita & antecedentia, ali praefentia unD con- fequentia. D. i Die fio) Por, unter unD nacb Hefex tfrancfbeit qeauffert unfer Urtbeil fattfam beflarcfen. UbrfunDlicb baften mir Diefe* unter in Ratione & obfervatione Pracìica & Anatomica gegtùnDete* Urtbeil ab* faf.en, unD mit unferm Facukto^iesd ousfcrfigsn moUcn. £alte Den 6, Jan. 1724. Epìcrifis in Cafum XlXum. *) T^ ^^ *""am emn*a ^)r,nai )uod hic morbus ab iracundia prsegreffa ortum traxerit, in dubium vocari haud poteft 3) Qualcm effc&um Ira in hypochondriis edat, vel leviter peritis conftat. 4) Omnis iracundia copiofiorem bilis-cffulìonem in inteftina peft fé trahit: 5) Et licct hoc animi pathema au&iorem tonimi in partibus h) "pochondriorum, qui male cum >pafmis confunditur, caufetur, tamen hujus motus confècìarium eft illa larga bilis affililo. 6) Si fpafmi in ventriculo & inteftini» cum tam malo ornine Se effecìu circulum fenguinis fùfHammaient & ftaies tales periculofas provocarcnt, tunc fané hic ira imme- diata efficacia valde frequens effe debcret : quod ultimimi vera omni experientise quoti- - dianis phaenomenis contrariatur : hinc prior adfertio nudam opinionem olet, lì tales con- clufiones a poffe ad effe formantur : cui traditioni omnes hujus cafus circumftantia aper- ta repugnant : 7) Si fpafmi etiam in impuris corporibus lolam pracdi&am efficaciam haberent, tunc in malo hypochondriaco, hyfterico, fplenetico, cardialgico, Scorbuto, Colica Ac. affedìus huic Ca'ui conformes fnequentius orirentur : ultimum eft fàlfùm. E. & pri- iiium. 8) Copiofà afTnfìo bilis eft confè&arium Ipafingrurn, adeoque in ordine caufà- rum Spalmi ad rei&otiorcs Cauiàs referendi fan, sOBi: «8 ) W ( 8§> 9) Bilis vero prolnde ia talem acreduiem eonverfa, caufà ptoxima arrofionis <& fòpervenicntis inflammationis arque fphacelationis evadit io) Bile inteftina Se ventriculum referta fuiffe, teftatur vomitus biliofùs & materia biliofà in demortuo reperti. 11) Bilem ita acrem redditam faine teftatur porus fpiritus ardentis poft praegrcs- fam iram ingeftus: quae vero- talium fpirituofbrum relatio ad bilem phyfico-cl>ymica fir, haud latet. n) Quid alias morbi cholerici efficiant, etiamfi nulla fanguinis ftafis, quae a fpa£ mis derivar! pofTet, praecedat, vel omnibus peritis praftiris e quotidiana Experientia con- ftat. rj) An certa demonftratio, quae alicui eafùi exqnifite quadrat, fit prefercnda alicui opinioni Se prarfùmptioni, qua tantum ex aliqua fpcculatione fìuit & muttis obfervatio- nibus medico pra&icis-repugnat, facile judicare iicet. 14) Hinc verius in cujùslibet cafùs' decifione non illa figna, quse forte alicui theo- riac favent, annotari debent, fed lingula pheenomcna attenta dijudieatione digna fini? : ati in hoc cafu ex bilis proefentia Se quotidiana affe&uumbiliofòrunx obfervari o;ic Se con- ciliatione faclum fuit. 15) Opinio vero de immediato efte&u fpafmorum ftafès tales periculofas caufàn* tium toti Experientia? medica? campo contrariatur Se infrequentisfimis obfervationibus praflicis nititur. xS) Spiritus ardentis largior ingeftio, quatenus in hoc fùbjccìo impuritatem humo* rum caufari potuèrit, minime notata digniorihus confiderationibus ex hoc cafìi fiuenti- bus praeferri meretur; alias iterum ille parologifmus rationi Se experientiae contrari»* (equerctur, quod comiptio fphacelofà in Cacochymicis valde frequens effe debeat, quale» falli conclufiones ex falfis theoriis fèquuntur. Refponfum Facultaris Juridicss Halenfis. 9[2* Diefelbe Un* ergangene Acìa inquifìtionalia mieDer 35. $. 9& "** $. ^itbeA in puncìo veneficii ntgefenbct unD pcb lei $\ea)ten€ Darubec Dura) gujiebuna Der aHbleftgen £èbl. Medicinifcben Facultàt ju bericbten, begebref, bemnaa) x. 3fi 3)1. & Den 13.. Ocìobr. anno 172^, an eben Dem $age, Da er Pon feinem £bemeibe unD nunmebriger Inqui- fitin ©..$. eine éuppe empfangen unD Dar-on genoffen, in eine beDencf* liebe ^rancfbctt gcfallen, bep mcìd>er ficb folcbe Symptomata ecfiugnet,Da§ man nicbt anlzxi Dafùr balten mollen, ali Daf et &if\t empfangen, abfon* bexlia) ali lex anDere UmfldnDe Dam gefommen, melcbe Den $rg* wob" Dermebret, ali ifl mieDer gfDacbte £>♦ 5. Degbalb Die Inquifition Dorse* m ) ^ e m tmrgenommen morDen. Db nun jmar Der Senati» SfamalD 1) ftcb feb* ouf Die fSeftcbti^ung De* auagegraboten ©orper*, ingleicben auf De* ©taDt* Phyfici unD ©taDt-Chuurgi Atteftat bejiebet, morinnen Dielelbe fàrge* geben, Da & Der SDlann fanetf natùrlia)en $oDe$ geflorben, fonDern mit ©tfft umi Sebcn gebracbt morDen, unD Dann 2) He Inquifitin felb|t ad artic. u. 12.13.14.15. ki acì. inquifir. fpecial. geftonDen Daf? (te mitibvem SDìanne fta> oetunmilliget, unD ibm megen t>erDncbttgen Umgang mitjmep* cn "JBeibeófhkfcn gar Devflagen moUen, btetnecbjt Demfdben eine ©uppe gemacpct, morauf er ficb gebrocben unD febr ùbei befunDen, alfo Dajj et Don Dritten ^ag Darauf in groffen écbmerfjen geflorben. Silice nacb mebrern 3unbalt Der Seugen 5luffage, unD eigenen ©cflànDnté Der inquifitin. ger» ner 4) % $• fol. t. Acì. Inquif. Generai, fol. io. acì. inquif Spe- cial, fobaupten motten, Da§ Die grau ft4> gemeigert poh Der €>uppc qux- itionis ju effen, ob ibr febon Der per|torbcne L. folcbe ju Dem £nDe Dargereta)ei:, £ictnàcb!ìf)DUfribigeeiniuermaffenvariitef ; inDcmftcfur* gt-gebm, ftc batte mtt ibrem cianite frioDlld) geiebet, enDlia) aber gcfìeber, fie butte fi$ megen obbe:t;elDler bepDen ^I3ribeé|lùcfen mit ibrem €bc€>-at* ten .Detunmilliget Dìtcbt ju geDencf en, ta§ fte ba(D bejubcx. fte bàtte ein * paar tòffel oon Der ©uppe gegeffen, baio geantmortet, fte f&nne nicbt gemig miffon, ob fte Daoon geg< flen, unD itnnuttelft 6) uon ibr euìgeràu* met mo.rDen, Daj? il>r 9Jmnn fonft mit niemanD umge^angen, auf Den man toegen gefebebene ^etgifftsng einen gegrunDeten 2lrgmoi)n wetfjfen Unti, foìg'ia) ju fcbHefpn, Da{j, obfcbon Inquifitin, Da§ fte ioti Der ^ergtjfiung, etvoai mij]V, beftànDig Icìugnet, auf ein fa)atffe$ medium emendi verita- tem erfanDt merDen muffe. 3eDocb aber unD Diemeil alibier nicbt Die gra- ge ob fta) an Dem entfeeiten €érper einige 3?M>en gefunDen, melcbe etmatf jgifftigeS entDecftt, fonDern ob Dergleicben ©pubreu, unD tmiedicbe In nom- ination aucb PutrefaCÌion Der membranòfen c£beile, Durcb (fmpfang ci* ne$ àufferiicb^n @)iffte$ ju mege gebracbt mor Den, unD Dann He bieftgeSóbl. Medicinifd;e FacuJtar, fo mir naa> QJerkmgen Denen Acìis bepgeleget, mit Pielen guten ®rùnDen bebauptet, D<;§ atU Symptomata, meicje Den 2ìrg< mobn einer ^ergiffcung ermecfer, ani einen affectu choierico cntfteben fònnen} Sfnbep aber ouffer 3t>eifcl Da§ Der oerjtorbenc L. nicbt nur al* lem oor Dem $enu§ oer £>uppe fràncfKcb gementi, fonDern ficb aucb £>:en* ftageó juoor gefiaget,£aj? ibm Der £eibroebe tbàìe, aucb ein balb Sabr ju* por nicbt effen lénnen, unD fonfìen febr gelb unD francflicb ausgefeben ; bauptfa$Ha) aber j» beDentfen, Dal er Den Dritten ^ag por feinem énDe mit fei* m )i93( m feinem tftacfctbar fufcerjuwet unD folcben €ifer Die Urfa$e feiner tlnpftg* licbf eit jugefcbrteben, por unD Darauf SSranDtemein getruncfen, melcbe* alleéDannaffecìumcholericum nocb mebr ermecf et; Der@ebraucbten2fr* ^eneóen, melcbe in Dem Refponfo Medico ju $tlgtmg lei Ubeli nicbt nur •* untucbtig, fonDern fààllia) gebalten morDen, ju gefcbmetgen ; unD Da man Dem alfo, nicbt notbmenDig, Dag eine grau, menn fte tbrem frandfen Stanne etma* $u effen foa)et unD flatt etnee Sir&nep.^it* tei* juberetten mill, Dapon effen, uberDem folcber SBermegerung nur Pon ei- nem 3«*aen, nemlicb &£. beutlia) bejabef mirD, ob ftejèboninDeffenfet* ne oerDàa)tige Caufam proximam folcber ^ermeigerung anjujeigen gè* mufl; #tnaegen 5) gar mobt mtteinanDer conciliiren, Dag Inquifitin mit ibrem SDlann fxieblia) unD mobl geiebet, obfcbon in ibrem €beflanDe, ein oDer 2. mabl eine fur& DaurenDe Jaloufie ftcb berfurgetban ; unDgleicfc* mie tnjmtfòen ani Dem Refponfo t)ieffger Medicorum offenbabr, Dag Die gifftige ^tancf beit nicbt aflein ani Dem affecìu Choierico generaliter entfpringen fònne, fonDern aucb in fpecie bep Démperflorbenen L. Der affecìus cholericus ftcb geàuffert, aucb jugleicfc aflerbanD Urfacfcen Dem SKicbter »or Slugen liegen, marum Der affecìus cholericus p^rmebret, unD Dergleicben Symptomata, ja enDlicfc Der $oDt erfolget, obfcbon 6) Dee Defuncìus mit ntemanb umgegangenDerDe* veneficii oerDàcbtig fepn fon* te, gefialt Daf} Veneficium aui obbenanten Urfaa)en gànfclicb Perfcbmin* Det. Sllfj balten mir Dafùr, bai in Srmanglung anDerer Indicien ntcr>r^ mieDer Inquifitin porjunebmen unD merDen im ùbrigen, Die auf Den In- quifitions-Procesfs permanDte Unfofìen oon Dem Publico nicbt unbiUtg »b gt< gWragen, meil auéDen Acìen nicbt erflnDlicb, &ag ©. <£. Die geringftt ©$u(D gebabt, marum fte &ur Inquifition gejogen morDen. <%. % %J3. CASVS XX DE STUPRO SUB SOPORE CUM DATURA CONCILIATO, SEDENTI ILLATO. fSgT&Qirnenfelben fan bietDurcb nicbt Derbaltett, matf maffen einei ®.ty. y&rj 23eDtenten einige $ocbter allbier, Die Don ibrem noa) lebenDen ben* v2x? Den frommen unD ebrlicben €ltern ju einem ©ottcSfùrcbttgen unD tugenbbaften <2BanDel pon SugenD auf angefùbret morDen, fta) felbfl aucb jeDerjeit erbar Perbalten bat, mieDer aUei permutben am abgemicbenen 7. Octobr. einer jungen §ocbter genefen. Ob nun mobl Die befùmmerten Éftern, nod; vox Der Sftieberfunjft (ùiDem Die Cutter au* Denen gufàllen unD serànDerten ©ejlalt bei 2eibei erma* miebrigeébefurcbtet bat) Diefelbe rer nunmebrigen SftieDerfunft aber unD Da Die ©aebe am $ag gelegen, bat fle ferner, aucb in 33epfepn etnee ©eiftlicben, mit groffen SSetbeurungen con- teftiret, Dag fte ibre ©djmàngetung nic|t gemufl babe, aucb W dato nw&t miffe, mie fie Dant gefommen, fonDern ei @£>tt ambeflenbefant mare, Der ano) ibre UnfcbulD an Den $ag bringen mùrDe. $11$ fie nnn au$ Derer um* ftebenD Difcurfen Pernommen, Dag ^Beibe^erfonen aucbimnatùrlicben barten ©cblaffe, oDer auf Porber empfangenen ©o)laff^runcf, deflori- ret merDen fontcn ; ©0 bat fte folgenDeS in ©egenmart lei ©eifllicben, unD Derer ©ertcbt&$etfonen angegeben, ifl aucb in ibrer nuocer erfolgten geriebt* lichen 2luffage bii Die ©tunDe Dabep oerblieben: Sftebmlicb fte mare nacb 2Bepnacbten 1721. ju einer gemiffen SEBeibee^erfou, in ^làtbexep^ex* ricbtungeu/ gebolet tporDen, unD ali fte lei yìaa)mittagi um a.U$r}uibt gè, èetommen, ^abe pe fi$ auf ein fleto ©tùbtgen ofyte 8ef)ne ju$rfe|enmuT* j*B, Da Denn unter Denen gepflogenen Uìfcurfen eine mit jugegen gemefene s0lanne$<^erfon, Die fte, Dem Jpabtt naa), oor einen Dfficier gebalten, ibr ein S&ea)ex;®lai «Sto jugetruncfen, folcbe* aber nur an Den SDJunDgefefcet, ttorauf fte nicbt *8efa)eiD getban, Die grau ober bobe Da$©laes aucb ergriffen, unD gefagt, Dag fte Doa) fie nicbt oeraa)ten mùrDe, babe aber gleia)erge|lalf bai (Bla* nur wit Dem SDlunDe berùbret, Da Denn Datf^àDgen getruncfen, ntcbt lange bernaa) aber ftcb nicbt mebr ju beftnnen gemuti, mo fte fep, unD mie ibr gefo)dbe. Ungefàbr noa) einer ©runDe mene fte mieDer ermaa)et, unobatte nocb auf Dem ©tùblgen gefeffen, Die grau aber nebenibrgejlan* Den unD fte gefraget, mie ibr Denn gemefen unD mai ibr jugefloffen mure/ Daoon fte feine Urfaa)e anjeigen fònnen, ali Dog fieei, meil fte fonfl òffter* „ftcb unpàglia) befunDen, einer Cbnmacpt jugefcbrieben unD tmmittelfl ,»circa gemtalia unD an Dern ganfcen 2eibe einige ©a)mer&en unD^Jiattig* „feit gefublet, Die porige Sftanneo^erfon aber nia)t mebr in Der ©tube gè* fepen bobe. <2Borauf fte nacb $aufe gegangen unD getnercfet, Dog fte ùber 2. ©tunDenauffen gemefen, »on Dem gufane aber bat fie ibren €ltecn nia)ti gemetoet, inDem fie felbigen eine* §beitè Por etma* natùrlta)etf gè* balten unD anDern ^beil^ibreDamabtófcancfgelegene^utternicbterfcbre* cf en mollen. UnD ijl lai 9)ìàDgen jur felbcn %eit 15. unD ein pierte! 3abr alt, Dabep aber febon Pòllig ermacbfen gemefen. ©obalD nunmebc Diefe UmftónDe gericbtltcb gerùget morDen, fo bat Die^SBeibefr^erfon, auf mela)e Die Deflorata oberjeblter moffen einen SBetDocbt gemorffen, frep* mtllig, unD ol>ne Dog man fie jur Q3erantmortung gejogen batte, mit unter* fcbieDenen Deducìionibus im Judicio ficb gemelDet, lai referirte ganfee factum mit alien angegebenen UmflàttDen gelùugnet, unD Dabep au$jufù|* ren fio) bemùbet, Dog 1) eine defloratio & conceptio virginis dormi- entis & in fella fedentis unmògha) more, nocb meruger 2) ein folcber §roncf ju prjepariren fep, Daoon einer olfobalD etn^loffen unD in etnee ©tunoe auebi mieDer ermac&en fónte, unD mill be$balben megen lei impu- tirten Lenocinii Satisfacìion baben. 2lfletn ma* Den iten) ^unct anbe* langet, Da ifl mobl nicbt ju làugnen, Dag eine 3Beibe$<93etfon, aua) foia affrictione penis feminisque afperfione ad orificium matricis externum absque fingulari tacìu & agnitione ftupratoris concipiren fònne, mei! Dergleicben Impregnano nicbt aflein recentiorum Medicorum hypothe- fibus & rationi gemóg ifl, fonDern OUO) Durc& Piele obfervationes con- firrairetmirD. Conf. S3b 2 Rio: fciolafcus, Anthropograph. Lib. 2. Cap. 34, * Guilleaume de Heureux Accouchement Collecì Med. Phyf Cap. 3. Obf. $6. Mifc. acad Natur. Curiof. Dee. 1. Ann. 3. Obf. 273. Mcenichen. Obferv. 13. & Lanzonus in not. ad hunc loc. P-43* Quoad 2) btogegen bot einiger Sneiftel entflebenmotten, obeinprapa- rirter ^roncf in Dem menfeblieben Sèrper fo eine gefcJminDe Operation tbun unD oucb in einer Qeit Don einer ©tunDe Deffèn Eflfecì mieDer cefll- ren fònne. 3cb finDe ober in De* »&er«n Don Mandelslo «OlorgenldnDi* feben 3ieife»^Sefcbreibung Libr. II. Cap. 7. £)ag e* in Oft^nbien unD infonDerbeit um Die ©toDt Goa, ein #rouf unD ©amen gàbe, Dutroa oDer futura genannt, mela)en Die unjùcbtigm ^Beiberju Goa mConfecìuren, ©peife oDer $roncf ibren SDtónnew bep* brda)ten unD fte DaDura) al*balD ibrer ©innen beroubten, auf folcbe<3Bet* fé aber in Deren ©egenmart mit anDern ^anne*^erfonenilnjua)ttriebenA unD menn fte ibre banner alfo mit effenen Slugen, oDer fo)laffenDe genug bebòrnert, gàben fte naa) ibren 33elieben Denenfelben ibren oollfommenen SBerjlanD mieDer, mit Slefcung etlicber Oerter ibre* geibe*, Da Denn Dtefel» ben na# Der ^rmunterung nicbt anDer* mùgten, ol* Dag fie etma einen f&ffen TOtag**©cblaf gebalten bùtten. UnD bep folcber SSefcbaffenbeif tònten Die grauen ibre ©aa)en meit fieberer Derricbten, al* menn etma Die banner au* Dem #aufe m&ren. ©eflalt ia) Denn Die au*fùbrlia)e $3e* ftyreibung De* ©amen* Dutroa au* obbenonntem Autore fub O. bierbep gefùget babe. S)iefe Relation nun bot micb bemogen, in einigenéàrten biefigen Drt* micb nocb Diefem ©amen ju erfunDtgen, Do i$ Denn fo piel erfabren, Dag ein cor furfcer geit alibier Detftorbener£unfl;©àrtner, Der in Ojl^nDien gemefen, Denfelben mit onber gebracbt unD aucb biefigen Drt* in groffer Sttengefortgepflanfcet bobe, moffen icb benn Don Dem^rautunD ©amen etma* befommen unD jur $3robe bterbep gefùget 2(n meine #ocbgeebrteflen fiexxen ergebet Demnacfr mein Dtenflergebeo* fle* SSttten, ©ie mollen, ùber obongejogener Medicorum Opinion, mir aua) ©ero felbfl eigene* Sentiment unD jmar meil periculnm in mo- ra) unmafecbiio) auf Da* balDefle ertbetlen, ODb ) 197 ( HK . ' i) Db chic 3uitcjftau tm ©dtfaffe, un& auf einem (Stufitt figenb gefdjwctngert nw&cn ftomc; wteroo# Me jeeigf audj na$ betti fd)àbUcfcen Xvancfe fan in ein Sette gele< get, unb nacb uoflbracbter 2bat nneber in wtige Pofitur gefefcetroorbenfct)n2 2) Ob bte Relation ttOtt bem ©mtett Datura tn bet Phyfic Uttb Medicin gegrfinbet, Un& beffen gefcbttnnbe Opera- tion mba,ltd) fet) l 5) Db ber mit bem arante Itferbet) fommenbe ©aamen ton ber befdjriebenen 2(rt, unb beflfen SBftrtfung etroa au einem Xbiere probiret werben fònne l UnD meit 4) ®ie deftorata, feit ber Conception ftcft fràncKidjer, afó fonff, befunben, aucb wn ber SWeberfunfft an, big biefe ©tunbe tóglicb ei» bis 2. mabl mit einer flarden Epilepfie befaflen tt>trb, ob foldje* nidjt tin Refi wn bem ErTeae be$ befemmenen Xranefé fe»n mòdjte, unb rote biefem Malo gonfici) ab^ebolffen werben fbnne2 ©olebe gùtige SBiflfabrung erfenne io), nebfl Srflattmtg Der ©ebùbten, mit fcbutDigjlem £>ancf e, unD perborre D. Om 23. Novembr. 1722. J. M L. O. Oft>2(* Den ©aamen Dutrii betrifft, nennen anDere Dutroa, Die ^erfet *+& unD $ùrcfen Danila, Garcias unD €briflopb a Cofta Datura, Diefer fogt/ Dog e* Der Stramoneaegleia)e,ja aucb eine Species Derfelben fep, mie e* Denn ano), ma* Diegrucbt betrifft, febeinet, Dann e* ttaget fleine flaa)lia)te Slepffel, etmo* fleiner al* groffe SEBaUnùffeunDlanglicbVbat gor Piel fleine £ew in ficb/ Don folcber 2lrtfoau*3nDten gefommen, mirDinDer ©ottorf* 9&b 3 fifa)en <9g )3*( SS ffcpen 5funfW?animer bermobret, oucbmirti^Dofelbfltn SepDen%uft>®atX' ten macbfenD gefuwDen ^ £>a* ^raut aber, mie Cardias teéjjt befc&reibef, fiebet Dem Acan- tho oDer sSeerénflau abulia), e*mda)fet;in 3nDien ùberoUtn groffer àilen* gè, onfeucjrtnOen-'cnim ©a)atten. €* foliDafelbfl oonjmiperlcp unebr* \ia)en 2ev$m ftemifibraucbet merDen, nebmlia) oon unjùa)ttgen ^fieibcrn unD jieben. -'Denn menn man Den ©affi au* Diefen ©aamen oDer gru* nem jfràut* Drùcfet, oDer menn ]}uioer reibet, unD einem in ©pe«é uno£rancf r»ermifa>t eingtcbt,foù>nDerfelbe Dapon, gieió) alanàr* rtf# unD feiner ©innen beraubet fepn etltc&e joHm immecfort ìacben, nicbt* frben nocb b> tfieben, ob fie es fa)on oor Bingen baben, fte foHen aucb mobl mit einem reDen unD auf alle gragen ontmorten, al* manu fi? bep reo)ter ^er* mwfft mctren, ober Don) ade* gleia) in einem £raum. @itl;cbe bringer e* in tifffen ©a)laff, Dag fu liegen, al* menn fiefoCt mdren, uno folcbe*foll,mann man ibuen nicbt ,$u#ù(ffcfomrnt, gan^ec -4. ©tunDen Damen. <2Beil Dann nun Die 3nDianifa)en, fonDerlia) Die te banner affo ju unD fònnen unterDeffen mit ibren SSublen, ©claoen oDer ©oloaten, Die gemeinigtia) feine <3Beiber baben, ibr SSenu* ©piel unperbktDert uben, morbep Die iSuben offtDen ^DJann mit fa)impffiicben <3Borten uno #aar»3upffenperiren follen, unDob Derfelbe fcDon Dacjulacbt/ meig erDoo) oon nicbt*. <3Beun fieatfo ibre ©a)anDe gnug getrieben, foli Die grauDemSftann mit falten <2Baffer Die gùffe beflreia)en,oDer aucb nur bartreibenfo fommt er mieDer ju fio) felbfi, Stiicbe follen Di* Dutroa fo f ùnfiltcfr miffen niuiricjj* ten, Dog e* nuroufgemiffe ©tunDen, mietei fie mollen, feine 3Bircfungba* be, mann Dann Der arme Starni mieDer ermaa)et, mepnet er, er babe naa) ibrer ®emobnbett nur einen natùrlia)en SRittag**©a)laff getban, unD fa)tet* bet à Colla lib. Aromatum p. 288. Dog er folcir SBùberep ^rempel felbfl gefeben bobe. SMe 3)tebe unD ungetreue ©tener, febreibt Garcias ab Horto lib/V Plantarum cap. 24. follen folcbe SSù&erepaua) an ibren «£>erren unD grau» en gebraua)en, Die fie ju befieblen unD in berauben geDencf em 3)ag er aber febreibet, er bobe Die £ur folcber ^rancfbett allejeit innerbalb 24.©tunDen glùcflia) curiret, ijl ibm mofcl su n)un mùglio gemefen Donn er felbji, mie aucb m )n>o( m ou* £tnDfa)otten unD anDere fagen, lai Die SSeraubungber ©inne auf Died- re ^eifefùr fio) nia)t ùber 24. ©tunDen mabrenfoU. ' Refponfum Facultaris Medica Halenfis. U* Dem on Unfere Facultdt pon £). de 23. Novembr. a. e. ùberfenDe* ten SSericbt erbellet, mie eine* £♦■?>. SSeDienten einige moblgejogene unD tugenDboffte §oa)ter mieDer olle* <2Bermutben om 7*0&obr.a.c.im itften 3obr ibre* Sllter* ouffer Dem (EbeflonD bep fonfl fcbmùcblia) unD ftcutcf* lieber 2eibe*^Conftitution eine $oo)ter jur ^ÉBelt gebobren: ©leidjmie 0* ber bep folcben UmflanDen ibre ©tern fio) um Die gefebebeneimprcgnation ernfllicb befroget, fo bot geDocbte Cutter De* $inDe* in©igenmart einer geifilia)en unD einiger gericbtlic|en ^erfobnen ongegeben, mie mit ibrem SÉBiffen unD <2Billen fola)e ©a)mdngeruttg nicbt gefcbeben, fonDern mie Die* felbenoo) ^HSepnocbten an. 1721 $ftaa)mittoge*um2. Ubrju einer yiàbtexin fio) begeben, mofelbfl fie ouf einen fleinen ©tùl>lgen obne Cebne gefeffen, omo) ibr pon einer unbefonnten $tonn**33erfobn, mela)e einen Dffìcier prc- fentìrt, ein ©lag 33ier (mela)e* er nur an Den SflunD gefe&et) mure juge* trunefen morDen; al& fte ober Daraa* ^efcbeiDjutbunobgefcblagen, fep it>c pon gebacbter 9làì)terin eben Daffelbe ©lag Der ©efialt mtt einiger 3unèn)i* gung jugetruncfen unD auf geDrungen morDen, Dog geDocbte SRàbferin Da* ©lag nur mit Dem SDlunDe berùbret ; SCBann aber Diefer Sluforingung ein @enùgen ju leijlen, obbenannte deflorata ous fola)ent ©log getruncfen, nicbt funge Dorauf aber ibre ©innen perlobren, aua) nacb ^tolauff einer ©tun* De mieDer ermaa)et, ni ficb gefommen, unD auf Demfelben ©tùblgen gefeffen, Dabep ober circa genitalia unD on Demgon&enSeibeScbmetfcenunDSJtat* tigfeitempfunDen, DteDotige3ftann*=$erfobn bingegen abmefenD gemefen: fo ifl ijl Diefem naa) fein ungegrùnDeter Slrgmobn entflonDen, ob nicbt bep Die* fer primipara Dergefialt ein Stuprum perùbet unD peranlaffet fep, Dag Por* beromttDemibr aufgcDrungenett $runcf eine ^Bcrrùcfung Der ©innen unD tiefer foporoerurfacbet, Diefelbe al*Dann mieDer ibr SCBiffen, ^illenunD @efùbl impregniti morDen fep; Da aua) Digfal* auf ein fameufe* narco- ticumrerlexiongemocbet/ unDllnferem Collegio mit Pier befonDern Por* gelegten gragen Die Decifion bieruber ùbergeben ifl, fo baben SfBtr naa) Coilegialifcber reifflieben Srmegung Diefe* Cafus folgenDe grogen beant* morten unD erortern wHen ; .OOb % i) Db eine Sungfrau int ©ctyafe unb auf einem <5tu$e fi* genb aefcbwànaert roerben fènnec ^ieroufertbetlenmir jugebèriger Stotmort, Dag«o$93efa)affenbeit De* gè* genmortigen Cafus folcbe impraegnation auf einem ©tuplobneSebne ma)t leiebt Dabe gefa)eben fònnen, menn nicbt eineonDece^erfon biebep Dura) ib* re ì^epbùlffe tolcben concubitum befórDert unD erleia)tert babe, melcbe* u?r, fo \>iel letcbter g2 ^Beflmonbep Diefem Cafu ouf Do* Semen Datura» gefaflen,fo fènnen mie ouf oorgelegte gragen naa) ibrem *mtefaa)cn 3«balt, nicbt anDer* al* mit ri* ner ooflf omtmnen $3ejabung antmorten, menn anDere Diefe* in facìo gemig, Dog Der Defloratae fola)e* bepgebtaa)t morDen. ©intemabl au* Denen Scri- ptoribus Botanici», Medicis unD Hiftoricis ^utdnglicbe Seugniffe beptre* ten: "Dann in Dem Diefer ©aamen nad) fafl einbelligerUberemfhmmungDe* ter Botanicorum einè&rtpon DerStramonia tfl, Diefe ober in*gememuntet Die befftigen narcotica, ja infaniam perurfoa)enDe fpecies, gerea)netmirD,fo ifi, mie oon alien exoticis, aifo aua) Pon Der Datura Turcica, Indica unD Aegyptiaca befannt, Dag tbreffecìus piel fidrcfrrunDfa)neHerfepi Derge* (laltDag. naa) 2(tt Derer narcoticorum, unterfa)ieDene effècìus Dapon be* fonnt unD in Hiftoria Naturali genugfom berùfert ftnD, mie Daoon infonDer* beit Bartbolinus Hiftor. anatom. rar.Cent.6.hi(l.7ó. (oeffen Slnmeifung fio) Diemei(lenfolgenDen©crtbentenbeDienet) naa)ntlefen, melcber unter an* Dern fagt : quod varia ex ajfumpto feminepatiantur fubjetta, vel enim fo* nino obruuntur profundifiimoi vel fatui redduntur, finfibusque orbantur vel vi dentes nihil vident, tf cum ratione nihil intelligunt. '^obin gè* fyòrt Da*3euqnig3o&2Hbrr4>t von ittanbelslohinbex ttlorgenldn* biftyen Reifc'&cftyteibuna: Part. Il.cap.J. nebflDe*Adami Oleariilin* mercfungen bieruber, aflmoangemiefen mirD, mie ut Dergleicben fcbóDlicben narcor.ifdjen unD Die ©innen permirrenDeneff ci Diefe* Semen in au*>unD tnnldnDifcben Drten gebraucbt merDe, conf. P. Alpìnuslib. 2. dePlant. exot. C. 3. Garcias ab Horto lib. I. de Plantis cap. 24. à Cofta Libro Aromatum p. 222- Valvafor fttyvt bes kevtzOQtfyums ivain Tom. IlLp.1s2.Dap- pers Africaj p. III. Olaus Borrkhius in Sapientia Hermetis p. 130. Vef- lingius obferv. in Projp. Alpin Matthiolus in Diofcor. de Stramon. Bau- binus IL P> U lib. 34. Franckenau in fiora frantica rediviva, Tabernte- montanus, Pancovius, Simon Pauli u. a. m. melcbe olle einmùtbig Den beff* tig fa)lofft.,:.4)enDen effecì Diefer Datura beboupten : ©letcbmte ober oon Diefen auchonbus erjeblet mirD, Dog Diefe Datura ouf oBerlep «SBeife fènne £c De* ) 202 ( bwn Wlenfa)enbmebtaa)tmerDen,in «Sier, <3Bein, 0p,t fuccoexpre(ro unD aqua defilata, mann etne* pon Diefen in ein onDer ©etrdncf oemifcbet S2' l°iKUb^ *« ««'«*■» Semine im gegenmdrt^n cafu eui folcber fcbdDlt*er ^trug porgenommen morDen: Dog ober Diefe* Semen tn fo fur&er gett fetne OBùtefungfoHe getbon baben, ifl au* nicbt *ujmei£ fein, mDetn Durcb concentrirung De* poculi narcotici unD Deffen dofin folcber effecì gar letcbt bat fènnen modificiret merDen: mtèbannDaoon Barthotinw l. e. fa)reibt: Singulari quoque artifìcio eadem fcemina no- runt Datura™ preparare, ut adeenas horas, quamdiu ili* commodum juei'iuoperattonem contrahat, unbJttnbfcjjott India Orientai, p. 2. e 31. CUts tX>eibe**t>olcf myibieikbat an$em&taut, genanntDutroa, fo einen &aamen tragr, beofelbtn ^anmeiibrùxfcn fteaus, tinbae* ben ben &afft tS>trenm ah ob et non ®inn*n ivate, tmeinpfinbucb, Ober cjac jum ttatten, lac^et fot*,, ooer fcf>|«?ffc etwa, unb Ueat eben ah oh er aam unb $at tobt wàte. ©Jeic&ermoffen referirt Schencktusm Obf Medie, lib. 7. de VenemsexPianti*obf..XauiDem Chru ftoph. 4 Coftalth aromat. p.. 7$. folgenDe*:: Sunt nonnulla-ade* exrrckata mbQcmtdKememoexbibendo, èdqme fie temperare norunt, ut ad certa*, fét.tqu* qmt velint, horas, quibm idpropinante mentem adimant : multai fané ejm rei exempla, qua vel ego ipfe vidi, vel ab aliis audivi, bue ad- ducete pofiem: <2Btr eonfenren biermit mo* Ludovici in feinen notis ùbec £tne Pbarmactam modem, fec. accom.p. 440 oon Der Datura fcbteibet: Daturam Turcarum precedente anno dedit ancillis duabm e Pharmaco- polio quodam, nequamy optime quod ipfemet fuerat ebrius : nam fecun- dum Ittrerarmum Mandelsl. & Qlear. confequentìam, mire te deve- ftieram, obdormtfcentes tandem, fed ob parciorem dofin, non adeo pro- tratto {quem D. Dopperm Africa fua p. lll.pontt) termino. Matthio- liu iefcet ut feinem Commentario in Diofcoridem(mel*e*aucbmoblon* Dere Authores pon Der SBurcfung Datur* bejeugen) Dog, mann folcbe penfeben mieDer ju fio) fommen, ntc&t miffen, ma* mit ibnen poreexianaen fep: eomwDon*au*fubrli*mitunterf*ieDenen^nmerciungenDiefer Da- tura tn Dei^ef*retbttn0beraulbenen £afelgeDoc&t,aUmo unter anDern flS £«kì^Te ^™jfmbexielben erieblet mirD, Dogmann Der, felben ©offt jemonD bepgebrac&t morDen, er fo fort einen ©efetoffoerurfa* 9 eÌ IL^h?? fe% *-mtf Dag mif w*» WdDlicben ©aam, n ouf eine fo bolDige unD fur&e Sett bep obbenonter primipara DerfelbeEfFecìbotfèn* nen «EB6 ) 203 ( 9G> nen oerutfocbet merDen, Dorunter fie Dergefiolt deflorirt unD impraegnirt morDen: UnD monn biernebjl Diejenige UmfldnDe bepgejogen unDùberleget merDen, Dog Diefe ^erfon, fo bolDfie naa) folcbem fopore mieDer ficb erbo* jet, einen ©cbmerfcen in genitalibus unD SWattigfeitomSetbe Perfpùbret, fo ronn um fooieljuperldgtger geurtbeilet merDen, DogunterDemfelben fopore ibregenitalia gelitten, oucb mie, fonfl Die Datura eine Sftottigfeitnoa) ibret <2Burcfung jurùcfldffet, folcbe oucb onje|o pon Derfelben fènne b.etgeleitel merDen : unD Da au* Der relatione on un* nio)t ermeiglicb, Dog Die perfo- na quaeftionis fonfl £>bnmao)ten untermorffen, ob fie moblunpdglicb gè* mefen, fo ifl Docb Die goni unoermutbete SSenebmung Derer ©inne noc$ fol* c&emein genòn)igten ^runrfe unter alien bi*bererjeblten UmfldnDen alter* bing* frnfftig unD oùnbig ouf Diefe fameufe Daturam jureflecìiren. S)o* oon unter anDern meiter p conaìiiren Mi/celi. A. N, "CDec 2. An. g.obf. 140. Dee. 3. an. 3. obf. 170. Ettmiillerus Pan. I. p.$6u in Comment. in Schroeder. Hoffmannus Clav. Schmder. Schenkius /. *. Simonis Prafidi- um Academic. Differt. 13.de Amore venenato. 607. feqq. i) Ob ber ùberfanbte ©aame wn fcer befdjricbenen art unb 2Bùrcfung fen unb ob fefbiger ttwa an einem Sbier* probiret tt>erben fònne? ©0 Dienet jur 9laa)ric&f, Dog alle fpecies Stramoni* Dem tylmfo)mfa)&b* Ma), no* mebr ober, mie oben etinnert, Diefelbe, meinem fyfcigen SdnDern gejeugetmirD: ©lei$mie aberou* 3nDienDiefèSpeciesote1mobl*tnunfere ganDe gebradjr, fo ifl ano) lekj)t ju ermeifèny Dog óep nn* folc|er ©oome fènne nacbgepfianfcet merDen, mie Dergleta)en veritabler 3nDtanifc6e ©oomen un* befannt unDtep un* auffbebalten ifl,metà)er jeDocb an Co- leuretma*blafferoDerbefleranjufeben; noo)melcbetgorbeunD giguretttt* gè Diefe* Semen hyofciamum Peruvianum nennen mollen ; unD befcbreibt Column. in Not. ad Hifi. Mexie. p. W. Deffen fùnffedep fpecies, fo Piel ober Die authores Pon Der Datura referiren, fofl Diefelbe ou* einem einfo* eben ©tiel,Duncf el^aune eingejacf te unD jugefpifcte 93ldtter nebfl einer meif* fen, balDeinfaretbuttabern,ùibenen£nfel, obgleio) Da* contrarium biePon Boer- baven l. e. bebauptet) in Diefem capite finD Pier eingetbeilte loculamenta mit Diefem ©aamen ongefùllt, abgefoffet unD entbolten ; Dabero mir Die ù- berfcbicfte %xt prò Stramonta erfennen, melcbe* pi obbenanten ^[Bùrcfun* gentùdjtig genug ifl; Doa) finD meDer mit Diefer Datura, nocb mit Der Stra- monia vulgari fonDerlicbe Experimenta bep Denen $bieren befannt; ol>ne Dag in obbemelDter23efcbretbunrj ber cjttlbencnCnfel erjebletmtrD, mie Die Damabligen Inquifiten au*gefaget, Dog fie mit einem au* Der Datura berci* teten buffer ein©tùcf gletfa) oDer©peef befeucbtet, folc&e*benen Retteti* funDen ju freffen gegeben, Dapon fie alfobalD 12. ©tunben unfinnfg oDee fa)laffenDmorDen: man fon aber oon foleberfep SEBùrcfung bep Denen$bte* ren, ntcbt auf Die Wtenfa)en allejeit unD DurcbgebenD* fcblecbterDing* folgern unD recurriren, mcla)e* jum %$)*& aucb Wepferus in tr. de Cicuta Aqua- ùca ongemercfet bat. 4) ©abiedefloratafcit ber Conception ftcb tràncflidier afe fonfl befunben, au* natb ber Sftiebetfunfft bi* bicber: tàgiid) einbté 2 mabl mit einer fiarcf en Epilepfia befal* Un worben, ob bkft von bem befommenen Xrancf b«* ftaiume/uhb wie btefé^ Malum cjàn^lttb ju l)ebem <2Ba* Dcnerfien 3n^a^ Dtefer grage betrifft, fo fan folcbe Epilepfie ntàt abfolute Diefem ^rancf jugefc|rieben merDen, meri 0 Diedofis unDDeréffe- cìusDeffelben nicbt fiarcf gcmefen,,2) man fonfl Don Der Datura nia)tgemobn* Ha) obfervirt, lafifie Epilepfias perurfacbet, ob fie jmar fonfl ju anDern munDerbarcn SBerf ebrungen, infonDerbeit De* 9Ser jtauDe* contribuirt mie Valvafir loc. cit. einen Cafum pon fùnffedep ^urcfungen Diefer Datura erjebiet: s) weil bep einer folcben jungcn unD meicbligen ^3erfon Dergleicben convulfionoucbblog mit Dem Partu connecìiren fon, tnDem in Praxi Me- dica foldjerfcp Cafus Pielfdltig befannt, DagempfinDlia)e 9caturen fo mobl unter ol* naa) Der ©eburt mit Epilepfien befaEen merDen, confi Zac.Lufit. Prax. Admir. obf 26. A. N. C.dec. I. an. 2. obf. 67. an. io. obf. 14. tt. 0. un 4) meil Diefe Epilepfia nio)t gleicb na$ bepgebroa)tem ^roncf unD untec Der geftatione, fonDern nocb Der 9l(eDerfunfftfio>eingefwiDenttnDPonDa* m >a>5( HI (jet ferner continuìret: S3elangeng Den anDern Snbalt Diefer grage, fo mùffen ju gefcbicfter (Snricbt* unD SnotDnung Der €ur mebrere UmfldnDe bepgebracbt merDen, Darau* mir Die natùrlia)en lltfaa)en, fo bep Diefer ^3er* fon ju beobaa)ten, beffer beurtbeilen unD Darnaa) eine £ur anDie#anDge* ben fènnen, ftntemobi un* pon Der ùbrigen fvdncfiia)cn SScfdjaffenbeit De* deflorat^ perfonar in Dem 33eria)t gor fein befonDeeer UtnfianD angejei* get ifl. SnDeffen baben mir ùber Den #aupt»*]Juiict Diefe* Cafus ouf €r* forDecn unferin Ratione, Experientia & Suffragio Docìorum ckAutho- rum gegrunDete* Wxtbeil bi^mit abfaffen unD UbrfunDlicb mit unferm gc* mobnlicben Facuitdt^©iegel au*fettigen mollen. «g>aUe Dc»3- Decembr» Anno 1722» Epicrifis in Cafum XX. NAreotica in genere naturar humanse font adverfà, quia fènfùs & motus hchetaut atque conflindunt : horum fubjecìorum varia occurrunt, quas differenti gradu ae tempore operantur, ubique vero-omninofò, plus periculofa & pcrniciofo, rasius judiciolo & frucluofò : hinc medici artifices frequentius narcotica in ufum trahentes fcientiam & -peritiam fuam dubiam reddunt, qui licet cito, haud ramen tuto, propterea etiam mirn» jucunde curation.es fuas dirigunt, ut propterea iilud Sylvianum opii Patrocinami non tanti facicndum, ncque Bardolini effatum hi AU Haffh voi. $ p. iv prò caifone afl'u» mendum lìt, quando dicit: egofnm in hac bare/t) quodji detur Medicina nniverfalis, tum pitie opìttm eflf vani ex hoc ad omnes Immani corporis pasfi'ones, tutisfimnm remedium coni' poni valet: Sane hac hsrefis eft medica, uti illam ita nominare voluit author, adeoque de fuo judicio aequum tulit judicium. Ncque tantum Msdici ex culpa, fed & alii ho« mines dolo malo narcoricis utuntur fubjecìis; Talia ftupefncìoria media diverfum et- iam habent effecìum, aliqua illorum caufantur deliria, alia profundos fòpores conciliane nti fufius Wepferus in tr. de Cicuta Aquatica, Thom. Era/his' de flupore zff Medicamento^ rum ftupefzcieutium natura, Cornarius de •narecticorum virtute, Wedelius in Opiologia^ Garmandcmirac.mort.dijjert.pralimin.de cadav teftantur: §.20. numerofa itaque talium narcoticorum fùbjectoium eft chufìs, unde medici prater vulgaria-cognita etiam alia fe- lceta & fècreta indagare laborarunt narcotica; conf. A. N. C. dec.-i. ati 6. obf 171, In nraelènfi cafu de ftupefa&oria DATUKiE efficacia diflèiitur, cujus virtus a me ex probatorum, authorum fùffragio in precedente Kefponfò fufficienrer expofìta fuit: licut haec Datura ftraroonii exotisi fpecies eft, ita illius vis noftras ftramonium multis. fùperat modis: fìiperat enim hxc Datura vim opii, quz utraque exterorum foporifera funt fìibjecìa, unde illa pr.t hoc citius narcoticum fùum exferit effèchim : fi femen no- ftras ftramonii cani aut! gallina qualicunque modo ingeritili*, (per fé enim pofter-ius hoc femen haud devorant) rune temulento ftupido & titubante ingreflu utraque prreter folir- tum confpieiiuitur : ipfè flos ftrammonii noftras olfacìu vel mediocriter exceptus fimt- lciu w«aulgntaiU capiti indila*; ejficaciam quod vero hujus fapim q>wlitas hominis m ) *o« ( ai «tiara natura fit inferita, excinpl© infantum Portolani probare pofTem, qui ex ifliul commeftione rcpentinum inciderunt morbum, quo eximia ventriculi & reliqui abdomi- nis cau&batur inflatio, anguftia pracordialis enormis, fudor frigidus, extrcmitatum hor- ripilatio, mentis alienatio, & coma vigil, donec poft cnixam ano & catotcricam evacua- tionem infantes afflicti liberabantur : Quod Datura ftupefacìoriam virtutem habcat ne- mo ibit infìcias; unde fi fèmen Datura contufum cum vino maceratur, illud infufìim quadantenus mfpiffatur, & de hoc fpiftàmento aliis potulentis quicquam internùfcetur, pesfimos tunc edit efteftus, quod rhoob ratione maturioris aut magis ferotini fuc- cefliis in manu malitioii artificis acque voi citius vel tardius operatut, velut pujvis fie ditìus fùccesfionis : fimile experimentum cum extracìo bujus feminis incitili poteft : proinde ex hoc femine, uti ex ftramonii fèmine, oleum paratimi lethiferos efte- dus producit, fi hominibus propinatur, «que ac Glauberus de oleo Tabaci fimilem cfiicaciam fignificavit: confeiantur pluribus de Dutroa A. N. C. Cent. 9. obf 94 de Datura comertae damno: Tenzels 3J?enatl. UnfetreDutlfl Anno 1690. Novemb. p. 1016. feq. Happelii Relat. Curiof Part. U. p. 79 3 ubi dicit: fctcfetf fìiaut ma$et biei'cilfebtjH Keller, ftòlaffeti* ali Db fie ttàt màrett, tvelcbe* barin pmìiQ lang, aud) tnanù;niafl[ ùb*t 24- ©tutiDcf. 7( m litermit gletf Derlefen unD mobtermegen unD ©ero ©utadjten cum ratio- nibus decidendi mir Daréber bocbgeneigt ertbeHen unD wtjìegelt cum acìis remittiren, Daf honorarìum prò ftudio & labore jable Dafór mit ftulDtgftem ©ancfe, in geborfamfter^rgebenbeit aUtfet* bebarrenD 9bnt&3R. Den^Sepr* 1723. Aclum 8(mt £ &W 4»" junii. SJgUrDe bierauf |jt <2B. £. Dorgelaffen unD ibm bieruber ^orbaltung '^getban, aua) ibm fein fa)xiffiha) gctbane*33eFentnifìfcorgejeiget, auc& ingleicben ermabnet, Die <2£a\)xbeit in offenbabren, morauf Derfelbe anttcor* tet, ob maren am ncKbfUwroiebenen (feienjlag voi* 8 $agen ?Racbmitta- gè* 2. fàttarfce ^erfonen, fo gan& feurige $lugen, fcbroatfee @e{ta)te, unD tDeiffegibne aua) rotbe 9Mgel ouf Den |)ànDen gebabt, nt ibm gefommen Die bàtten ù)mDte ^ettebelffen um Dentale legen unD juDrucfen, Daf ibme Der #al* ganfc jugejogcn morDen unD er in einer balben ©tur.Dc feine ?uft baben unD cufeen fermento balD Die bepDen banner ibm Die ^ette uni Den .gal* gelegt, mfiren fie fterfisbrounDen, fte roàren lang geroefcn, Daf fte fio) bùcfen moffen, al* fte in Die ©tube mit ©tieffeln gefommen, fie bàtten ibn mtt (ètecfen gefa)tag/en, mela)e* De* ©tener* grau gebòret. Aa. 14. £* batte ibm juDtefemgroffmUngiùcf eingiegclDecfer ©efelle Sftamen* &. t fo im tm mic&enen 3«bre in&. mit ibmgearbeitet, oerfùbret unD Dorber aber eine ©a)rtfft aufgefefcet, wl^efolgenDergeftolt, mie erpe felber fcorgelefen bat, lautet; <2Ba* mir Dor tlnglùcf begegnet, binter Ct meil icb Da mit einem @e> feflen gearbeit @. & Don einem gatbolicfen, Don mekbem icb micb bab* Derfóbten laffen, t>on meiner D\eiigion abjufteben unD catbolifa) ju merDen/ meilen icb aber nicbt gemolt, fo bat er mir einen C8orfa)lag gegeben, sona!* lerbanD $euffel*sftunflen, mela)e* aucb angegaHgen unD toir bepDe auf Den gflùnfcberg gegangen, meilen er mtr Den ©atan felbfl DorDieSluaengeffcllt, unD mia) um ein CBeroinDnif angefprocfcen, meilen icb murDe alle SÈocbe* Drep ©ecfoebenDer auf Dem $8erge baben, fo babe ia) aucb micb Damit ein avlaffen unD mit ibm qeaangen, unD babe e* felbfl aucb bdff™ langeri, mei. 'e n n?tr fte aber mit Den £ànDen nicbt angreiffen Durfften, fot.Dew alK jeitDe» 'm ) *<* ( M? #ut fcmfjalteit mùffen, meilen e* beif wctre, Denn ftnD mir mieDer forfgè*3 gangen, Darauf ift Der @ci{toerfa)munDen, mir aber alle bepDc finD mieDer naa) Der &alt gegangen, ais mtr aber oor Da* $bor gcfonmten, baben mir aUejeit tn Dem £cuge gettatici en, er l)htte mùffen folgetiDcn ÉpD ab* fa)mòren: „ „ ^ $a) fcbmore ju Dir, unD Dcrtraue micb Dir, Du (Beni Der $rauren, ta) millmia)aufoeuie3utage*erlaffen; Dafpria)tDer©eift: miltDumtcgctreu bleiben, fo muli Du oeincn 9Bafec unD Cutter oerfa)mòren, Daf Du mit ibnen nia)t*jut!)un unD ju reDen baben milfr, fo tcnU io) Dir aUentbalben jur (Reiteri jieben, in ^pielen, ^ùrffeln unD farteli, tm^auetmnD©'tecben, foli Dir m'emano ma* anbdngen fònnen, notf) folt Du alle <2£oa)en 3. ©ecbjeben* Der »on mir baben, ime molte icb on Dem©#eaua)Da*vSJelDnacbb«:befom* men, er raàce ein ©ei|t Der^rauren, £ber Da* ijìDer©eiflaUejeitoer* fimunDen oor unfern Eugeni SDer ©eiftmàre febmarfc gemefen, aua) im <3effa)tebattefeurigeSlu* gen gebabt unD meiffe 3àbne, Demfelben batte er Den £pD gefa)moren unD feinen Sftamen unter Den £pD mtt ÓMut oon feine* (SameraDen g. «Blut un» terfebrieben, Der ©eijtb&tte papier unD geDer unD ein gan| VSua) mela)e* Boiler^abmen gefa)rieben gemefen, gebabt, feinen SSruDerunD s^3. @r. babe ntit Dem «Bleffet ju erffea)en ia fcbmarfce Sftenfa) ibn angereifcet, Der ©eift batte gefagt, er folte fteuue toDt raa&en unD fo Dann ffò) fe&ft mieDer ex» benden, Denner mùjte Docb mieDer fierben; unfer Dem iefeigen $erbòr fing Der Arretirte an befftig ju jittern unD al* er gefragt murDe, marum er fo &iturte antmortete er, Der ^eufel tt&te ibm jur recbten (Sette ; al* er nun Den 01. spfalm. unD@DttDer(ì8atermobnun*bepgebetet/ fugete er, Der $eufel mare mieDer gemieben. Aftum $mt 5. &Ctt 6, Augufti 1725. M^cbDem gefìrige* §age* Der Inquifit auf iBefragen geantmortet, bai ^ ibme nun nacb bem (&ebxana) Der georDneten5ir^ne^enrecbtmel,unp alle* Sittern unD 2lngft oom reitag an bem ®etffe auf Dsm ^ùn|enberge jugegangen, ttor* m ) 209 ( m morauf Derfelbe antmortet, e* mftre bepm Smfange De* ©ebraucfc* Deret georDneten Medicamenten in Der 9*aa)t ibm einmabl mieDer foDorgefom* men, unD jmarim ©cblaffe, al* menn Der ©eifiDor ibm geflanDen unD ibm Drep i<5. ©rofa)enfhìcf gegeben, mie er aber ermaa)et unD nicbt anDer* gemeinet batte, al* Daf er Die Drep \6. ©rofa)cn|tùcf bep ftcb gebabt, bat* te er nia)t* gebabt oDer gefunDen ; morau* er nicbt anDer* fcblieffen fonte, al* Daf Da erbetruncfen gemefen, ibme oor Dem 'Sfttmfcenberge in Der Stoffe* rep Dergleicben aucb fa Dorgef ommen, er bàtte fta) au<$ nacbber befonnen, Daf er in Ó.. mit einem gtegelDecf cr SSurfcben gearbeitet, Der ©. $>. bieffe, Don Dem er ibme eingebilDet, er bieffe ©. & jefco aber erinnere er fta)/ Daf er ®. $. bieffe unD mare unter De* #errn Dberflen Sieutenant* S. Com- pagnie ein (èolDat, me(a)er nicbt fagen mùrDe, Daf er mtt ibme auf Dem sjJiùmienberge gemefen unD fte Da mitDem@etjl ein 98erbónDnif gemaa)t, jeljo aber beflnDe erfta) ganlj anDer* unD mobl unD fa)xiebe Die SXaferep Dem 23ranDtemein, Deffen er Diel getruncfen, unD Dem @a)aDen, melcben er an Dem$opjfet>onDer (Stcinfoblen$arre befommen ju; ermoHeDenSBranDte- roein nun ganfc unterlaffen, màjjig leben fìeifig beten, unD@DttDancfen, Daf er ibm jur £tfàntnif fommen laffen molle, unD perlange bercia) mit ®DS$ mieDer oerfòhnet ju fepn, Durcb rca)cfcbaffene 23uffeuuD@e- uieffung De* £eiligen Slllcntmabl*. Eod. Addit, Der Inquifit, Daf er in einem ganfcen3abre feine marmerei- fé auffer ©onntag*, Da er ibme ein balb ^3funDgleifa)gefauffet, genoffen. Refponfum Scabinatus Halenfis. Unfere frcunMtcfce SMenfìe juw, !ffiot)l>®jrenwfier, unb 2Bof)lcjriat)rter aùnfltvjer £err unb guter greunb. SJfS* un* Derfelbe, Die mteDer£.^. .&. megen geflànDlia)en, mit Dem "^ @atan gefcbloffenen 33unDniffe*, attentirten ©elbflmorDe* unD an* Derer SBegùnfligungen gebaltene, anbep juriìcffommenDe Inquifitions- Acla famt Inquifiten* eingereia)ten Defenfion jugefcbtcfet unD unfere SKecbt*belebrung ibme Darùber ju ertbeilen gebeten, Demnaa) erfennen mtr £ènigi. g3reufl. De* «gerfcogtbum* SDlagDeburg @a)6ppen ju £aHe, nac& Deren <2Berlef unD€rmcgung Por SKecbt, S)b ©af \ <96 ) -IO ( S& S>af jubotDerfl Inquifit, Denen ^reDigern gè ttlicbcn <2Borf*, ju un* »tergeben, oon Denen er jur ©otte*fura)tunDffeifigem©ebetanjumabnen/ ^ingleicben en oDermegere erfabrneMedhsiDemfelben jujuorDnen, mei* »a)e Deflèfben Ceibe* unD ©emùtl>*Conftitution gtùnblicb unterfucben unD „Daoon ibren ^ffia)t mctfigen Q5ericbt ertbeilen, Dief»r aber fo Dann mit De* „nen Aden einer Medicinifcben Facultdt jujufo)icfen unD Derfelben ©ut* „aa)ten Darùber einjuboblen, mie Denn aua) De*angegebenen©.S.2mffent> ?,balt ju etfunDigen unD fo mol Derfelben ùber Die Don Inquifiten augege* „benen UmflanDen, al* aua) Derjentge $5aDer, mela)er ebe Dera Denfelben,. wan Der in aclis gemeloten $5efa)dDigung De* #aupt* curiret, inionDer*- „beit ùber Die eioentlia)e $Sefa)affenbeìt Der SButiDe, nicbt meniger Die foL vacl 5.6 denominirte geugen ju Dernebmen, morautf alt -ntbalben ferner ergebet, ma* rea)t ifl. <& SK. 3B. UbrfunDlicb mit unferm Qnfteget Decftegelt &onigl. PreufH. bts &evtx>OQtbnm& ttiaQbebuvQ ©c^appen $n &alU. Rationes decidendo. Sg>5nn tu Dergfeicben gdllen, ba e* auf #ererep unD angegebene gSer* ***** bùnDmf mit Dem éatan anfommef, febr bejnttfam jugeben unD auf Da* bloffe ^efdnDtnif Der Inquifiten nia)t ut feben, al* melcbe bep Diefer fo gar jmeiffelbafften <&aa)e, morinne man ratione corporis de.tcu' ju feiner genugfamen ©emi§beit gelangen fan, Dura) ibre eigene Imagmation unD anDere individuelle UmfldnDe gar leiebt betrogen merDen fènnen, Stryck. de jure fenfium in proaem. §. «8 feqq. SnfonDerbeit fo Diel Inquifitcn anlanget ex aclis fol. 7. eriebeinet, Daf Der* fèlbe febon sor feinem Arrefte an Der Melancholie laboriret unD nacb Der geugen Sluffage fol. 4. & 25. b. megen einer am #aupt empfangenen 33e> fa)dDigung nicbt altejeit ria)tig im Jtopfè gemefen, Daber ano) nccb gefebe* benen 5lDerlaf fol. 24. b. Don feinen £rfcbeinuugen unD gittern bep Dem* felben etma* ferner tferfpùbref morDen,fola)emnaa)^oxyt^o, Damannoa) feine @emif beit bat, ob unD mie meit Inquifiten etma* imputiret merDen fènne, definitive nia)t ju erfennen, Pielmebr, mie fonfl in Dergleicben gài* ten gemébnlicb Horn. ClafTXV. Refp. 26-27. SJufferDer fio notbigen <^eelen Cur Dabin ju feben gemefen/ DafiUDèrDerft €§ ) «r ( Si» Inquifiten* Seibe*unD®emùtb*<93efa)affenbeir, unD ma* Demfefben]neU ner fo unmabrfa)einli$cn Sluffage ©elegenbeit gegeben, a perhis in arte gebèrig unferfudjet merDe, moju Denn oieie*bcptragen mùrDe, menn Der an- gegebene 3i«9elDeder t gebèrig Dernommen merDen fènte, fo pnD mir bep tiefen unD anDeru tn Der Defenfion angefubrten UmflanDen gefa)ebenec maflen in interloquiren bemogen morDen. &bnlQl. preugL bes &ett$o0t£ttms tfìag* bebuvQ ©c|joppen $u &alle* Atteftatum Medicum. cj)fUf Requifition Der £oa>2JDeltcben M. ©ericbte De* ^jocb'^Bobtge* ■^ bobrnen £erren S. d. A. einen 3nbaftirten «£). ^8. £. ju unterfu* eben unD Don Deffen $3efa)affenbeit einen $3eria)t ad Acla abjufratten, bm gejlrigen ^ormtttag* 2. mal ju ibm gegangen, um feine Q3eflànDigfetf unD UnbejldnDigfeit in ontmorten Defio befferju fondiren; Da Denn befunDen, mie Derfelbe fta) promt unD Krnùnftig citra omnes hallucinationes tam in ragionando, quam memorando ermiefen, mie Pon einem Pernfinf* tigen ^)Jenfa)en Dergleicben Sorteti ju gefcbeben pffeget. £)abep abet evforfa)ct, mie Derfelbe (1) einen fiarcf en Appetir jum €ffer>babc, (2) unD jum èfftern, infonDerbeit naa) flatulenten èpeifen anguftias circa pra;- cordia empjtnDe (3) einen oerflòreten @a)iaff babe (4) Diele fa)mere $rdume Don ©efpenflern ju meilen erlitte (5) offt ein (Saufen oor Da* rca)te Obr befomme, infonDerbeit bep Diefer febmeren Sufft, (6) auf Der tea)ten ©ette De* $aupt* ente groffe 9ìarbe unD erbobenen #ugef* oDer ^noten* ofiìs jugalis Der ©etteti, unD (7) au* Den Aélen erfeben, mie Dor 9. Sabt'en Diefer Inquifit Don einem $arrengefa0en unD Dura) Da* diab am #aupte ocrle&et morDen, foDaf, De* 23aDer* 5luffage naa),au*2(ugen unD Obren ibme Der ©ter gegangen (s) Daf er ùbele D'mt gebalten, Màfe unDSSroDt nur meiflentbeil* genoffen unD gar fe(tenmarmeelmfldDtfcbe Conring in einer gebaltencn Disputation de In- cantationis efficacia circa morbos gar mobl au*fÓbret. ^ffieemegetl POtfcblagen mèa)te, Daf Medicamenta Vomitoria unD Martialia gè* brauebt murDen einige ^age, unD V. Seclio repetiret: bierauf pom $>re* Diger ibm fein ©emiffen gerùbrer, tnDem er nta)tobneQ5erDao)t, Dag er folcbe* Paclum befldnDig oorgeben merDe, meil ibme unmiffenD, mie Dergleicben Crimina pflegen beflrafft ju merDen, unD naa) gefcbebener 3nbaffcirung tarrntt anfgcflogen fdme, utn Der €)traffe, meemegen er tnbafftiret, juent* geben, inDem er oon Dem<£eufel oerleitct; unD mùrDe noa) fldrlicber fein QHdntnif erbeUen, Durcb Deffenermdbnten©efeUen*€tfunDÌMung,juDef* fen <£rforfa)ung Dienen fènte, Da ferne Diefer Wenfa) Da* £au* nur melDete oDer bejeia)nete, fo Der ©efelle gcDecfet, um ferner ju erfnnctgen, mem Da* 4>tu* gebèret? Db Derfelben ^cft^r um Die 3«f e* Decfen laffen? Durcb melcben Wleiftex? unD ob Derfelbe ^ci|lcr Diefen benannten®ef«Hen gebabt bdtte :c melcbe* unoorgreiflicbe Judicium ùber Da* be jldnDige Dea) eine* £b*itò oerDdcbtige ^Borgcben Dee ^nbafftirten auf ^rforDern ju mctterer ^rèrterung au*fertigen follen. S)en 24. Julii 17.23. A. S. Phyf Ord. ftec Tdrtar. Chalybeat $'i\. Antimon. d aphor. martial. $ft. Sai. Antimonii $fi. Croc or Scrupul. un. Sai. Card. Bened. jj. Ekeoiacchar Otrijj. Oc. 69. ppc. $). £>& 2 8uf De* berùbmten Dodi Claudcri, Der ^euffel folcbe èe-utcanrci&ef, Da§ fte fio) jVlber megen aflerbanD 3)}iffeabaten, Die fie Doa) niemal>l* begangen, anflagen. £)aber tnDer Defenfion exPaul-Zich. Qv. Med. jLeji. 2. t. 2. qu. 4. mobl auge* fùbretmorben,nemlia) invenetìciis & fimilibus deliclis adreicondemna- tionem, propriam coRfeffionem non fufficere. Diemerbrock dif- put. Pracl. 1.3. bai ein ^rempel eine* Melancholici, melrber ftcb 0cté ^r* gefleliet, old menn Der $euffel bep ibm fìùnDe, aud)Dc||en gtaufame©eflaii Denen ^InmefenDen fo befo)i'ieben, Daf fiegdn^lia) permeine*, e*-perbieìte jtcj alfo, Da e* Doa) biof oon einem vitio phantafiae unD^tnbiiDungbergerùb* ret, moPon Wier de praeftigiis Dasmon. e. 8- Delrius 1. 2. Qv. 27. §. 1. Gottfchmidius in Morpheo Piele* attflcfùbret, D. Bartholdus Behrens in feiner Pneumatologia Medica geDenefet eine* Melancholici, xoelo)ex n* ber nicbt* al* Der Pielen fleinen $euffel, oDer in Der <^tube unD auf Denen (^im* b^mu bùpffen «Didnnerdjen*, flcb bef lager. AnDere (mie aua) Inquifit. ad Art 27. fol. 20. au*faget) baben pcb DorgefleUct, al* mare ein sgjann mit rotbem Caribe unD rotbe £aaren, juxta Bierlingii TheC Pracl anDere mit feurigen Slugen, feuriger $lafe, emetf£)o)fem<£)orn* ©eflalt, mit meifen £aarenum unD be.pu)nen, Dober Barthol. C. 1. obf Anat. 79. *»ie ano) Senn. L. 1. prax. p. 2. e. 8- fa)reiben; fìngunt, qua? nec picla us- quam, nec fcripta, nihilque tam abfurdum & ineptum ocurrere pot- eft, cjuocj non Melancholici fibi imaginamur cVveriffimum effe, per- tinacifiìme credunc. <$B\e ober varia Melancholicorum genera ftnD, Ut man èffter* ua)t begreiffen fan, prout craJLs fanguinis & motus fpi- ritumn 4N )2i*( §& fltuum animalium in cerebro variar; alfo maa)en ftcb foldje 2euf e au$ allecbonD ideen unD chimceren. «JOìan febe an einen truncf enen $)to* feben,Dereinétfltraurtg unDbilDet fta) allerbanD ©efta)te Por, mie icb Dem* eine gemiffe «J^ann*»^3erfon gefannt, mcia)er in feiner ^runefenbeit Piele febmar^e (feeifler unt fein £3ette berum flebenD gefeben, unD Darùber in eine $rancfbeit geratben, onDere laa)en,unD maeben ©cber£, oDer febmeiffen unD fa)lógen, mopon Horat. 1.3. Carm. Ode 21. ortl>ig febreibet. SDerglei* eben ftebet man bep Denen Meiancholicis. mie einige teaurig, etltdje frèlidj fio) bejeigen unD oorgeben, fte fein im Rimmel unD fmgen mit Den <£ngeln, Dergletcben grauen* ^3crfobn ia) aUbier in £v. gefannt, anDere ftnD febr ab- jecti animi traurigen ©crnùtb* unD geben oor, fte Idgen in Der^èfle* unD rnùjlen fta) ermàrgen unD umbringen, etlicbe baben fScbfiflimprimiret, fte mdten milDe §btere unD baben gebeulct unD gebrùllet, mie Da* %ieb, noia) anDere fyaben fta) eingebilDet, fie mdren pon ©laf gemaa)t a. Deren ia) mef Obfervationes bepbringen fènte, fo e* Die %eit julieffe. (£* bleiben ouct) folcbe &ute firm unD bcfldnDig bep ibrer einmablgetbauenen Sluffage, Daf, menn fie fta) eittmabl eine Idee unD imprenlonem gemaa)t, fooerbarrenfle fo fefle Dabep, Daf fle fio) atta) auf feinerlep 2lrtunD3BeifèDa&on bringer* laffen, fonDern proponiren propter imagmtionem vitiofam& fpiritu- um animalium depravationem, allerbanD abfurda phantafmata, ob fie gleia) fonfl oerfa)lagen unD Pon anDern SMngcn flug unD mobl raifoniren fònnen; Die obfervationes geben, Daf einige Die allerfcbènjlen ^erfegè* maa)t unD gefnngen, mopon bep Dem Blancard. Schenck. T I p. t>7j. Fifcher Conf hypoch. Fromann. de Fafcinat, |oh. Lang 1 2. epiiì.39. Sennert. Pr. 1.1. p 428. Murait.inMifcell.germ. dee2. A. 7.obf. 103. Rommel. in Mifceli. D. II. a. 6. obf 229. fon gelefen merDen. £)af aber Inquifit mit einer SDlelambolie bebafftef, ftebet man aua) (» aud Denen Aden, Da Inquifit in pielen (ètùcfen feine èa)macb!mt le$ #aupf*an Den^aggtebtuuD in feiner Sluffage febr v;iri- iret, Denn fol Acl 7. ùtebt er por, Daf, naa)Dem et babe mollen £atbolifa> merDen, mare ibm De* 9ìaa)t* fo muuDerlicb im £opffemorDen unD bdttett 2. rimorde dftdnner Por ibm geflanDen unD ma) ibm greiffen mollen. fol 8. & 10. faget ex : lex ^euffel babe ibm im ©efdngmf Die Sette um Den »&al* aevogcti/ balD faaeter, e* mdre obngefebr gefcbeben, fol. Acl. 1?. faget et au*, Daf 2f fa)mar^e$etfonen Die nac&mittaa,e* ju u)ra gefommen, bdtte» m )*■•*( m ibm Die Rette belffen um Den «golf legen. gemer fpria)t er : £b* n aefòfof* fen morDen, fdmeDer $euffel Sftittage* uno 2lbenD*um io. Ubr, balb abet fpna)t er mieDer h e* mdren alle 5lbenD 2.$Jlèna)e ju ibm gefommen unD bdt* tenfeurige SlugenunD^Mutrotbe 9ìàgel gebabt unD mdren fa)marl&gefleiDet gemefen fol. io. €rfcfcet fol. 7. binai : ©te 5)lona)e bdttcn metffe 2Juf* flappen gebabt, unD fol. 16. bdften Die bepDen fa)marfcen ISftdnner ibm mit ^tecfen gefcblagen, melcbe* eine grau geboret baben folte, Die aber fol. \6. Pon nia)t* meif, melcbe abfurde 2)inge alle ex delirio melancholicocDer phantafioe depravatione bertùbren. £* ifl aua) (?) H. V. H. affecìus melancholico - hypochondriacus ju ermeifen, ou* Der Unterfucbung fei* ne*£etbe*unD©emùtt>*< Conftitution, Denn al* icb SlbenD* ju ibm in Die 5lmt*;<^>tube fam, fanD ia) an ibm ein temperamentum frigidum & fic- cum, cr mar fleiner Statur,unD jeigte fio) eine flarcfe dyscrafu finguinis fcorbuti ca bep ibm, Die £ant feine* ^ngefltfcf* Der 4)dnDc»atfquamofa & pruriginold, cum colore liuido & plumbeo, anjctgenD eine faure,fal« fctgte oerDorbene lympham, Der ^)ul* Der gatti} p. n. inxqualis, unD fo offt ia)ibu onfùlte, fbofft perdnDcrte er fio), balD mar er celer, balD tar- dus, balD durus, Dabep n>ar lnquiiit abjecìi animi unD fnró)tfam, er jttterteunD bebete, unD al*ia)il)nfrug, marum er fo ytterte; antmortete er mfr; <£c bdtte fio) Por mir erfa)ro<2Bun* De cum contufione Cerebri unD Darouf erfolgte#aupt ^roncf beit ailein fuffifant ftnD, impotentiam rationis & perturbationem Spirituum naa) fta) ju laffen, unD Da Die Pielen Excefle 33ranDtmeim$rtncfen Daju* fommen, Crapula enim ingenii noverca eft, melcbe* Die SJlenfcben toH unDalbernmocbenfan, anbep aua) Diebofb«ffte5luffùbrungunD Commo- ciones m )«r( m tiones animi, Do et fta) ol* tafenD bejetget, gor mobl Die@a)tpaa)bettDe* £aupt* nacb unD naa) permebren unD ie^igenafFeclumpetutfoa)en fènnen, mie Denn fot. acl. i. 3. 4.5. bejeugt mirD, Dof inquifit toll fep, unD bat Der bèfe geinD gor balDe nidum & balneum fuum in tbnen ju mocb3n$Raa)t gebabt, jumablen Do Inquifit ®Dtt au*Den Smgengefefct, feinen £ltetn gè* Pua)et, Den #ècbflen aeldflert unD alle 33o*beit begangen, *£)af inquifit aber uorgiebt, e* fep Der^euffelaHe<3)JittageunD2(benD*umio.Ubr4Uibm gefommen, fo balte ia) Dooor, Daf meil Die caufa Melancholiae in fpiritu- um animalium craflìtie gemeiniglia) beflebet, fola)o ?eutbegerne Die ein* mabl gefafte idee firm bebalten unD bleiben Dabep, ma* fte fta) einnuu)! imprimirf, fep gegenmdrtig, aua) meil Die deliria melancholica èffter* ju gemiffen 3eiten anjutreten unD ibren paroxysmum ju balten pflegen, fo ifl aua) Inquifiten mit De* ^euffel* £rfa)einungergangen, mela)er aber noa) gefcbebener SIDerlaf Da Da* ©eblùn) in motum gebracbt, ma)t mebr erfa)ie* nen. €* jeugen ferner Die Acla, Daf Inquifit èffter* gejittert unD gefla* get, mie ibn Der@atanermùrgen, Die S5ru)ljufammen gejogen unD erflicfen «ollen, Dabep er jìa) fe$>r gcongflet unD ejeruffen. W&. aber Diefe* alle* £beil*ex hypochondriis*(maffen Inquifit bep metner $3efia)tigung mir geflanDen: mie er èffter* einen unerfdtt!ia)en flarcfen Appetit jum (Effen naa) Der .£)aupt-.&rancfbeit befommen, mela)e* Dann Da* acidum hypo- chondriacum fior jeiget) tbeil* ano) ob fanguinem vìfeidiorem circa cor ftagnantem, mie aua) obeoncentrationem fpirhuum, berfèmmt; al* bat man fo menig bierauf, al* auf Da* mit Dem ©atan getroffene pa- clum ju reflecliren. S)a§ er aber oon Dem ^euffel @elD befommen, ifl aua) ma* abfurdes unD fan garleia)te gefcbeben fepn, Daf fein €ameraDe, menn er naa) Der 33efa)reibung fo bopbafftig gemefen, ibm in trunefenen SJlutbDiefe* unD jene* oorgefcbmafcet, ibm ©elD gegeben, melcbe*er inDem $ruge mtt ibm naa)mabl* perfoffen unD Durcb ©pielen jugleicb aua) ibme Da* (geinige abgemonnen unD Inquifit fola)e* oor mabrfa)ein!tcb gebalten, mela)e* fa)on oben au*gefùbret morDen unD eben Dergleia)en, Docb Dielent* fefclicbere Cafus, ftnD bep Dem Merclin. in Ephem. N.C. dee.2.a. 6.p.66}. Bauzm. in Mifcell. Cur. dee. 3. a. 7. obf 25. ju lefen. SDabep ifl Inquifit ein armer S^el • ©ecfer, Der meniggefunDe ^peifen bep feiner Vixbeit mag genoffen baben, Dober duo) qualis cibus, ta- lis chylus, tales fpiritus, talis fanitas erfolget. SIBdl aber Dtefer affecìus nio)t haereditarius ifl, fojmeiffle io) nia)t, mann ibm Dienfome Slr&enep £ e per* f fcetorbnet murDen, Daf ibm Pon btefem affècl fofl nea)frg5ttlia)em?Bep|t^ geboiffen merDen, jumablen, Do D. Andr. Low A. N. C. Dee. IL A 11X. obf. 178. it. Gockel. dee. II. obf. 66. anno 9. melDen Don einet grau, mei* ebe t>orgegeben, fte fep pom ^euffel befeffen, Duro) Medicamenta curiret, melcbe* aua) D. Albrecht dee. II. Ephem. A. IV. obf. Vili, pon einem bt* feffenen «JWenfa)en feinem SBorgeben nacb, bejeuget, Daf et gjùcflidb curi- ret morDen. UnD Diefe* babe fub Sigillo attefìiren follen» •Q. Den 27. Sul» 1723. M.K. Ce.A. SRedjt unb A&cn*tt1<$gia,e Defenfions ©d&nfft ffltH. V. H. et* nen 3iegelbecfet>a5urf*en tn SW. wegen angefana.cnen ©elbft* Sftovbt, angegebenen 23etbùnbBi£ mtt bcm (Satcm, un& anberer bcfcftilbigten SWi^anWuncjm mtlyv. Sum £od#errt ». Sfmbte, g., SW., £ocf)t>cror&ttetcr %txt Sfmbtmann, §bfy<£blet, 23efì mb %oà&e\af)mx, 3nfonbet* &o4>gee&mfta- &err. /$r2B. ^)ocbs€Dl. muf ia) jupèrDerfl im 9?amen obgemefDten Inquifiten ^ fa)uiDigflen &)ancf abflatten, Daf fte ibm in feinem groffen^lenDeunD €rbarmen*^mùrDigen SuflanDe, Dorinn er fo gar oon feinen leiblia)en<£ltetn perlofièn mirD, einen Defenforem ex officio beflellen unD juéinbringung Der defenfion binldnglicbe grifi Derflatten motten. £)amit min Dteieibe Denen SKea)ten unD Atfen gemdf, in mègltcbfler ^ùrfce mège bepgebraa)t merDen, fo mirD ntcbt unDienlicb fepn, Den SSerlauff Der gan&en (èaa)e unD marum Inquifit anfdnglicb jur4)aftt gefommen, aua) ma* fta) mit ibm Da* tinn begeben unD er felbflmdbrenDen arrefts angegeben bat, au* Denen inqui- fitional-Aden f ùr&lio) jn praemittiren. €* ift nemlicb Der onfong Der in- quifitionDapon bergefommen, Da§ Inquifit ftcb folte baben perlauten laf» fen, mie er gefonnen mdre in 3JI $mt onjulegen unDDen£>rt}um2lfa)en* .pauffen ju moa)en, vid. fol. acl. 1 b^tnao) bat juxta fol. 2. feine leiblia)e Cutter Der ©etia)t**£etrfa)afft denunciiten laffen/ mie ibt£>obn, Der ie- fcige inquifit, ft<$ febt ungebùbrlicb unDungeborfamaufgefùbrer, inDem er De* $age* porbet, Da fte feinem ©efiia) ntc$t ffatt geben moHen fte gar ju fa)logen gelxobet, ja got naa)2J. £. ^befrauen depofition fol. 3. b. einen ©tetri au* Det gtcf e gejogen unD noa) feiner Cutter DomitgefloffenoDer gè* fa)miffen; al* er nun um Diefer bepDen Utfaa)en miUen in gefdnglia)e £afft geratben unD Darinnen bi*inDie 4te 'SBttye (conferantur regiftraturae Don 29. 2(pril. a. e. fol. acl. 2. Do et feben innegefeffen unD Pom 3ten Sunti fol. 8- Do folgenDe* om perroia)enen S)ienfloge Por 8. $agen unD alfo am 2j. SDlaj gefcbeben mot) bereft*oerbarret, bat er fla) mit Der ^etfe, marum et gè* fa)loffen gemefen, felbfl ermùrgen mollen, Da ibn aber noa) jemanD Daoon lof * gemaa)t unD alfo fein Seben errettet, (vid. fol. 8- &. 9) bat inquifit gegen Den Àerrn Paftorem ju Wl, Der ibn De* folgenDen ^oge* in Der Cuftodie befucpet, (vid- fol io.) unDgefroget, mie erDoju gefommen, Daf er Die^et* tefta)umDen^)al*gefa)lagen, anfdnglicbgeontmortet, e*mdrc foia)c* pon obngefebr aefa)eben, bernoa)mabl* aber auf SuceDen geflanDen, Daf Det $euffel fola)e* getban unD ibm Die Sette um Den £alf gejogen, mie Denn inquifit in folgenDen Dìfcurs gegen mobl ermelDten £crrn Paftor piele* pon fta)tbobren §rfo)etnungen DeSbèfen geinDe* unD2.fo)mar&gefieiDeten ?JRèna)en erjeblet, (fol. Acl. io. b.) unDenDlia)fol.acl. i3.§arfùrgegeben,et bdtte ouf ^Betfùbrung eine* anDern 3iegelDecfer* ©efellcn in £t auf Dem Q)l. SSerge fta) Dembèfen ©eifle perfa)rteben unD alfo, mie in folgenDen foliis meitldujftig ju bepnDen, feinem ^Borgeben naa) mit Dem ©aton ein SBer* bùnDnif gemaa)t. ^EBorau* Denn numebro Pier delicla, um mela)er mil* len gegenmdrtige Defenfion onjufMen, bep Dem inquifiten ftebberpor ju tbun feinen, nemlicb 0 comminano incendii. 2) inobedientia & in- juria realis in matrem commifTa, 3) attentata avtochiria & 4) paclum cum daemone initum. SEBeilen aber Diefe* lecere, menn e* mùrcfHa) fol* tegefebeben fepn, Smeifel* obne Da* entfe&lic&e unD erfcbrecflicbflc crimen unter aUen Por erjebltenUbeltbatenfepn mùrDe, fo merDen £m. $oa)*<£llen mir #ocbgeneigt erlauben, Daf io) in folgenDen Die DrDuung obgeDacbtet <2Betbrea)en umf ebten unD pon Dem lefceu, al* Dem mia)tigflen uno grau* famflenDen Slnfangmeiner defenfion maa)en mège. 1) <2i3a* nun erfllicb Da* Don Inquifiten fùrgegebeue<2$er&ùnDnif mit Den ©atan betrifft, fé fa)einen Dieferbalb febr flarcfe indicia, \a fajlplenae probationes mieDer ibm in aclis porbanDen ju fepn, inDem er fo!a)e* on* fdngiio) fol. acì. 13. gegen feinem ^eicbt'^atetunDéeelforgerDem Jberrn P. K. frepmillia in Det Cuftodieerèffnet unD geflanDen, Die ganfce@efcbic&* € e 3 te* te Diefe* Permeinten CBerbùnDniffe* fomt Det SpDe* »Formul, momit er fta) Dem bòten JemDc foli ergeben baben, in Der fol. acl. ii.befxnblia)en©cbtifft felbfl umjldnDlia) aufgefe&et, bernaa) Diefe* atte* in Dem fummarifa)en Q3er* ber fol 13. b. & feqq. mit eben Den UmfldnDcn gerta)tlta) unD frepmiOig befannt, Da* oon ibm aufgefefcte ©a)reiben felbfl bergelefen unD ad acla diòìiret, Den feiner SDlepnung noa) ibm erfebienenen ©eifl febr Deutlicb be* fa)rieben, Daf er Den aufgefefcem ^pD gefa)moren unD feinen Sftamen unter Dem (£po mit feine* €ameraDen Còlute unterfa)rieben, aua) PonDem©eifle Drep 16. @roia)en @tùcfen befommen, geflanDen, ingleicben, Daf er ouf £in* ratben De* bèfen ©eifle* anDere £eute mit Den "SÉeffer erflec&en unD fui) ber* naa) felbfl umbringen follen, befannt, unD enDlia) fo gar unter mdbrenDem SBerbèr mit Pielen Sittcrn angegeben, Daf Der $eufel ibm jur recbten @eite flùnDe, melcbernaa) gefebebenem 23eten De* 91. Sforni* jc. mieDer gemieben mare, unD bep Diefem 33efdntnif ifl aua) Der Inquifit feiner ad articulos ìnquiiìtionales erflatteten 2lntmotf fol. acl. Kj.&iqq. befldnDigPerbarret, ailein Diefem alien obngeacbtet merDen £m $ocb ^Dl.mirbocbgeneigterlau* ben, Daf ia) bieberj mit gebubrenDem Refpecl erinnere, mie quoad praeten- fompaclum cum daemone iiiitum fein corpus delicli PorbonDen. „Antequam autem de corpore alicujus delicli certo conftet, „contra reum procedi illumque puniri jura non permittunt, ut ma- xime confeffio delinquentis adfit clara & categorica, indubitatum „vero eft, hoc in cafu, quo a maleficis darnnum aut noxa illata non „eft, de facla paclione nempe cum Diabolo inita» certo conftare „non pofle. ipfo fatente Carpzovio, Sagaram & paoli eum daemone initr a- lias inimiciffimo perfecutore, Prax. rer. crim. quaeft. 49. num. 5ó.ibiquealleg. Dd. aiti veneficii enim & fimilibus deliclis ad rei condemnatianem pro- pria confeffio non fufficit. ^ Paulus Zacchias quaeft. Medicolegal L r. tit. 2 qu. 4. unD ob mobl Carpzovius d. Ln. 57. & feqq. Duro) De* leicbtgldubigetr unDabergldubifa)en Johannis Bodini ^Borgeben 1.4. dedaemonom. cap* 3. mie ouà) Durcb urrtcbttgen 3$erfìcmD Der Veinfia)en £al*;©erta)t* DrD* nung ponporiger SBleinung menDig oDer Darinnen jmeiffeu)aftig ju merDen, UnD Die confeffionem rei in hoc crimine extraordinario ad inquifi- tionem & pcenam fur biuldnglicb ju oa)ten febreibet, fo bot Doa) Det £ert ©ébeimDe CRatl) Tornafiusin diflèrc. de crini. Magia; anno 170^ habi- ta «6 )22i( m bita §. 51. Se feqq. mit fùttcefflicben rationibus Datgetban,Daf Die in gè» baa)tex pemlicbef «&ol*»@ericbt*»£)rDnung gefefcten indicia magia? gar nia)t binldnglia) fepn, Den reum eine* paoli cum daemone inicLju ùber* fùbren. 3a er bot in Der gonfcen difputation argumentis fatis probabj- libus fouteniret, Dof alle* ma* in*gemein de magia diabolica fùtgege*' ben mùrDe, lauter gabeln unD au* Dem £epDen unD ^abfltbum berfom* mente SDldbtlcin mdren, unD ob er mol exiftentiam & operationes dae- monum exprefté jugeflonDen, fo bat er Doa) § 8. negiret, quod detur crimen Magiae feu paclum cum Diabolo, unD in Diefen unD folgenDen §§♦ Die gegenfeitige TCnung meitldufftig mieDer leget, Die Unjuldnglia)feit Derer argumentorum, mela)e Carpzovius ad afferendum illud crimen gebraucbet, fattfani gejeiger, unD infonDerbeit §. 2. febr Darùber geflaget, Daf aucb Die Proteftantifcben Scribenten an Denen ou* Dem 9>abflrbum auf fte gebraa)ten erroribus in Diefem ©tucfe bdngen geblieben unD Carpzo- vius in allegato tracbtu cornmunem errorem ju defendiren Ùbernom* men, cum tamen fabulae, quas ex acìis variis ibidem & in fententiis 36. quaeftioni 50. fubjunchs recenfet, tam craflàe fint, ut vel legifle easdem pudeat. Melcbe* Den #ocbermelDten «f)etrn QkbeimbDen SRatb Thomafium Dobin bemogen, Daf cr §. ultimi d. diflert. anflatt Derer t>on anDern Criminaliften gcgebenen Pielen cautelen nur Diefe einfcige gerotben bot, ut princeps non permittat inquiri de crimine Magiae i. e, de foedere hominum cum Diabolo (nam de damno hominibus per ma- giam occuitam vel naturalem vel artificialem dato ipfi fermo non eft) & ut judex inférior nunquam inquirat, foobtp er OUa) Denfelben Die ^Bcrflattung einer defenfion prò avertene!» inquifitione ju feiner ei* genen SSemobrung qerotben bat. „9£o}tt gebèret, caf feine £èniglia)e ,3ajefldtin ^reufièn mem aUergndDigfler ^ènig unD $exx fùr obf gefebt ,,7. oDer 8. 3abren (ni fallor) ein a&crgndDigjl Ediel pon> 9?rocef mieDet „Die fyfen publiciren laffen, morin, fo ouì io) micb erinnere, Piele re- „ftricliones, unD mitigationes De* alfen rigoris procedendi entbalten „ftnD, unD ob ia) mobl De* Edici* felbfl Por Der $anl fo gefa)minD uia)t babbafft merDen fènnen, fo mirD Doa) folcbe* Denen fùnfftiaen hoa)erleucbte* ten £errn Urtbeile gaffe™ petboffentltcb nicbt un^befant fepn, Daf abet Die communis opinio de crimine M.g^ae & paclo cum daemone, nio)t got JU riO)tigfep, baben febon ante illuftrem Dommum Thomafium Pie* fé onDere g«lebrte Sftdnner au* alien Drep obern Facultdten tbeil* fufpi- ritvt, tl;eil* bebauptet, Den $u gefa)meigen Der tJttemuug De*Corneln 33e* €e $ cfet*# ♦ «8 ) a* ( 8» - „veniunt, Johannes Francifcus Pontzinibius liìus Pacentinus, qui vixie circa initium Sec XVI. in diclo traclatu de laminis n. 47. p. m.-144. edit. Francofurt. de anno 1587. inter praxes rerum crimin. variorum ICtorum &c. &c wQumimo melancholico morbo idem adfcribendum, quo la- wborantes fefe araneas, equos & aliud quippe iam beftiarum genus effe, «indubitata rìde fibiperfuafumhabuerunt. Ex Jacobi Regis angl. r. daemonom. 6. p. 60. & ór. & Lu" theri ^ifa)reDen cap. 9. Carozov. d. I. n. 18. & feqq. ubi duo mirabilia melancholicorum exempla allegavi^ <^o bat aua) Dte^obl'Sèbltcbe Medicinifcbe FacukdtDermeltberùbmte» Univerfitdt Eeipjig in refponfo, quod extatin Dn.D.Zittmanni Medie. forenfi refpdnfis FacultatisMedicae Lipf edit. Frf. an.i7©& Cent. 2. caf: 22. 5lUberett* in anno 1674. Darinnen befagte* refponfum gegeben mor* Den, fo mol ex principiis medicis ol* aua) au* Der tdglia)en ^rfabtung ttnD Denen moblgegrùnDeten Obfervationibus Derer «£)errn Medicorum „ongemercfet, Dof pon Denen Melancholicis jum èffternfebrmunDerlio)e, „jo tbeil* Det Sfiatar jumiDer louffenDe conceptus fingiret unD perti- „naciter unD befldnDig gebeget merDen, allo Daf jum ^empet einige Der- felben permeinet, fte maren Dura) anDerer SSejauberung mitDem^eufelbe* „feffen, mie Aetius melDet, anDere fta) Por toDt au*geben, mie Hollerius „de morb. intera in fchol. ad 1.1. cap. 17 geDencfet, tmD Tuipius L. I. „eap. 19. pon einer gtouenmelDet, mela)e ftcb erfllicb eine3ettlang mit et* iter mola inguinaria getragen, naa) Diefen ficb eingebilDft, al* ob fte gè* „florben, nu ober mieDer in Die^BeltPon ©Off gefonDt mdre,Daf fte obne „*&er|en leben folte. SBannenbero moblermelDte Medicinifcbe Facultdt, in diclo refponfo Pon einer grau, mefcbe felbfl geflanDen, Daf fte mit Dem; bèfen geinDe unmenfa)lia)e Unjucbt gettteben unD Piel £>cretep au*£eùbet „bdtte, Dofùr gebalten, Daf fte nia)t b

    "4( MI ;,lancholicis mebr munDetlta)e phantafmata angemetcft baben, fonDerlicb „Zacutus Lufitanus de Med. princip. Hift., Willifius de anima brutor. -„Schenckius in obf. Schottus in mirabil. mifcell. &c. unD fte felbfl in „pongem Sabre bep Der @tapt fi. in einem fubjeclo faemineo Dergleicben „ unD mtt Der (Dantabligen Inquifitin guflanbe, jiemlia) ùbereinfommen* „Den affeclum obferviret ju baben fta) Dabep erinnert. 3a e* bat in einem „anDern Cafu, Do aua) eine alte grau fio) felbfl Por eine «£)ereau*gegeben, >,Der eburfùrflL <5àa)U (Scbèppenflubl aber ju Setpjtg M. Majo 1079. inter- loquire gebobt, Dof por alien ©ingen fo mol De*je&igen al* De* Dorigen „Medici ^3eria)t unD Judicium einer berùbmten Medicinifcben Facultdt „ju fenDen, unD 3)ero ©utao)ten Darùber einjubolen, ergebet Darauf Der «ùbergebenen Defenfion balber ferner ma* fKea)t ifl <2$. ÌX. 2B. „Dfftn)oblermelDte Medicinifa)c Facultdt au Petpjlg aua) Diefe 5>erfon ,,pro furarne melancholica erfidret, unDDafùr gebalten,Daf alle ibrefluffa» „gcDabergcfcenl. 21 Slmbte fo mol al* Der gan^en ©emeinDe ju$l. gor mobl befant ifl, alfo bat aua) Inquifit poni Damabligen malheur eine longe fior* cf e $totbc an Der Stinte naa) Dem rca)ten arfcen$erfonen gefcbeben mdre, morau* feine perDorbene €mbilDung*'^rafft fior unD Deutlia) abjunebmen ifl. 4) ifl metcfmùrDig Daf naa) De* Inquifiten Slntmort ad art. inquif 25. fol. 19. b. Do* permeintlia)e paclum cum Satana gegen SDlittog um 1®. Sf We ' m )2ie( m Ubr foflgemoa)t unD naa)feinem ©efldnDnif gegen Dem *j)teDiger fol. acl. io. b. alle <2Bormittage um io. Ubr Der bèfe geinD ju ibm gefommen fepn,* ja e* merDen £m. JDoa>@:Dle 2Boblgel. Slmtmonn fta) bocpgeneigt jurùcf erinnern, unD obnbefcbmebrt ad acla ju regiftriren bclieben, Daf Da* fum* marifa)e <ì8erbèr d. 4. Jun. a. e. Dorunter Der Inquifit iuxta regiftratu- ram finalem fol. 16. befftig ju jittern ongefangen, unD oon fta)tborer £r< fcbeinung De* bèfen geinDe* gefprocben, aua) gegen Den SEUittagum io. Ubr gefa)eben morau* Denn fatis probabiliter fon gefa)loffen merDen, Dof Die* jet Otme SDlenfa) certis horis & temporum intervallis per exacftuatio- nem & ebullitionem fanguinis, fonDerlicbe 2lng|l unD 23angigfeit De* $erfcen* empftnDe, unD Dabep ibm alle*, ma* er de apparitioni- bus daemonum porgegeben, eingebilDet babe, gleicbmie Denn aua) $err D. Ettmiiller in cafu antea relato Die Damablige Inquifitin „roela)e prò veneficia gebalten morDen, unD e*nicbt, fonDern fummeme- „lancholica gemefen, febr anxiofam triftem & fufpiciofam, mit gemun* „Denen jitternDen £dnDen, aucb inneriicber SSangigfeit bebaftet befunDen. Sa e* bat Der ieèige Jnquifit, mie mir por gemiffe ^Sabrbeit in 3)1. referì- ret morDen, Denc^agnaa) Der ad articulosinquif.erflatteten^ntmorteben De* ^otmittage* um 10. Ubt einen fo dngfllia)en ParoxyfmummieDetbe* fommen, Daf er Porgegeben, Der bèfe geinD bdtte ibn ouf DteStDe gemorffcn,, unD fio) ibm auf Die SBrufl gelogef, mela)e* Der 2lmt*«-£)iener oDer feine Ébefrau unD Der ?*5rau^eifler,Der ibn mieDer foU oufgericbtet baben,merDen „bejeugen fènnen, menn £mt*&oc&»€Dle<2Boblgel. Slmtmann ante trans- „miffionem acìorum Diefe beeDen èeute, al* marum ia) geborfamflrtnUge* „befen baben, ùber ermelDt n UmflonD ju p.ernebmen beliebenmollen. <2à3el« <$affen ju fepn fcbeinet, al* Derjenige, mopon #err D. Ettmiiller in d. „)udicio fa)teibetDaf e* nicbt* anDet* fep, al* gravior incubus cum epi- Jepticis convulfionibusjunélus: mo mieDer DennDieUeicbtDa*bcfle$Dl!t' tei, moDuro) man aua) binter Die mabte ^efa)affenbeit Der ganfcen ^aa)e fommen fènte, obnmafgeblia) fepn mùrDe, menn Diefemarmen Inquifiten ein perfldnDiger unD erfabrner Medicus gebraucbt mùrDe, melcber fonDer* lic^ju DenSeiten, Da Der Inquifit Die groffe Slngfl unD Permeinteérfa)einung batte, Den pulfum arteriarum mit gleif expiorirte, fein Temperament unD ©eblùt unterfua)ete, unD Dera 53effnDen naa) Durò) flarcfe vomitoria unD purgantia Die materiam peccantem an* Dem $aupte berunter ut jieben fta) bemùbete, uno Damit einige %age continuile, Daf manbernaa) feben ^ feben fènte, ob Det Inquifit Doa) nocb bep feinetSluffogePerbliebeoDernia)^ melcbe* icb ma)tau* meinem eigenen cerebell, fonDern aufgepflogene prt- vat confultation mit einem berubmten Medico prò meliori informatio- ne Derer fùnfftigen #errn Urtbeil**gaffet bi^ep babe annotiten mollen. £* ifl obet 5) aua) biebep ju metcfen, Daf Derlncuiifitmebet antecapturam noa) in ipfa cuftodia ante attentatam autochiriam jemabl* Da* geting* (le pon Dempermeintl. paclo cum daemone in feinen 9>ìeDenoon fta) fpùbren laffen, fonDern naa) Dem er fta) (de quo poftea) mit Der Rette etmùtgen moflen, unD Pom 33t0U'3)leifler lof gemaa)t motDen, bot et naa) Diefe* s3)tan* ne* Sluffage fol. acl. 9. b. ouf fein SBeftagem ma* Inquifit raoa)te, uni ob er fta) felbfl um* £eben bringcn molte? anfdnglia) nta)t* geantmortet, „enDlia) abet bat er gefaget, er mùfle Da fo unfa)ulDiger meife ftfcen, unD „bdtte feinen S9lenfa)cn ma* getban, er molte fio) lieberum*2eben bringcn, „bat alfo Inquifit aua) noa) Deffelbtgen $age* Da er fta) felbfl umbringen moflen, adeoque paulo poft attentatam autochiriam gegen Dem 53rau* meifler noa) nicbt*Poti Dem permeinten <2BetbùnDnif mit Dem ©atan gefagef, De* anDern c£age* aber, aléilm Der Sjcxx Paftor befuo)et,bat er anfdnglia) fùrgegeben, e*fepponobngefebtaefa)eben, Dof fta) Die Rette um Den£alfì gefa)lagen, bernaa) aber auf guteDen geflanDen, Daf Der^eufel fola)e*ge* tbatt, i|l alfo Damabl* erfl auf Diefe* ^Borgeben geratben, unD bat gegen moblermelDten^)errn Paftor pon fotbanen paclo ju reDen ongefongen,ibm ouo) Den eingebilbeten SBerlauf Daoon f#rifftlia)jugeflellet, vid. fol. ad. io. 13. melcbe* micb Denn auf Die febr probable ^utbmoffung bringet, e*fèn« ne Inquifit nad) einiger UberleaungDe*angefangenen@elbflmorD* fta) fùt einer fa)otffen ©tcaffe gefùra)tet, unD fola)et ju entflieben Do* SBorgeben pom èatan, al* ob 4r>m Derfelbe Die Rette um Den^alf gefa)mngen, famt Dem paclo Diabolico unD alien anDern UmfldnDen erDaa)t baben, rooju ibm Denn feme fa)on confufe phantafie febt bebùlfflia)/ fein UnoerflanD unD feine JJugenD abet, in moffen er noa) nia)t einmal pollfommen 2r. 3abr alt ifl, (vid. fol. acl. 2. b. in fine fol. 3. b. & 17.) an tedjtet unD teiflicbet U« ,,betlegung Det ©aa)e febt binDetlicb fepn fènnen, unDDaerbepDtef?r ùbel* „gelungenen Invention unD ebe fte an Den §;ag gefommen, in 5lngebung „Det Utfua)e, De* angefaugenen ©elbfltnotD* porbin gemelotermaffenftbt „variiret, fbldje Varìation aua) Darinnen continuiretbat, Daf er fol. acl. >,io. b. gegen Den £ettn Paftor nur Pon einem daemone, Der ibm Die Rette ,,jbll um Den #olf gejogen baben, in Der futnmarifcben QSerbor ober fol. „acl< 13. b. Don 2. fa)mar^en^erfonen Die fola)e* getban bdtten, gereDetbaf/ gf 2 fo m > ^8 C 8£» >>lb Ifl feinem phantaftifa)en gùtgebe* nicbt in geringflen ju glauber*. 3^ „mal Da et 6) ebe Da* permeiate paclum daemoniacum jum egorfebein gefommen fol. acl. 7. bep gebalten er©eria)t**<2Betbèr oon ftcb felbfl au*ge* „faget, Dag al* eet mieDer naa) #. reifen, unD De*megen v>on feinem „©tertt meiffe c2Bdfc^e baben, Die Éltern aber e* nicbt jugeben mollen, e* Dat* „auf gefcbeben, Daf jbm mana)htal fo munDerlia) im Ropfje bt6 9ìa<6t$ ?,gcmorDen, fo Daf et aua) nia)t beten fènnen, fonDern tè Xbhvt itymttOfc »rcjefomiUCìl/ al* mann 2. fa)tt>arfce ^erl Por ibm geflanDen unD immet >,naa) ibm greiffen mollen, mer ftebet nun bieran* nia)t@onnemflar, Daf Der Inquifit ma)t in alien ©(ùcfvn fanse & conftantis mentis fep, fonDern jum èfftern einige raptus melancholico maniacos babe unD ibm in Detv felben munDerlia)e unD ùbernatùrlia)e S)ingeeinbilbe, folglia) alle feinQJot* geben de apparitionibus daemonum ex paclo cum daemone inito fÙJt mebr* anDer* al* Permorrene Prnntafien unD €inbilDungen ju balten fep? unD mie bieDura) Da* ffirnebmfle indicium de propria rei confefiione defumtum ex antea diciis pon felbfien binmegfdlif, alfo fan e* aua) Det Dtffeitigen SDtetnung nia)t* fcbaDen, Daf Det Inquifit fein SBorgeben pon Dem ibm eingebilDeten unD fingirte.» ^erbùnDnif mit Dem (Safan in jiem* lia)er connexion nicbt nur gegen Den ^reDiget unD Da* 2lmt ou*gefaget, fonDern cua) nacb fornir 2ltt, jiemltcb Deutlicb unD Pernebmltc^ ju pepiere gebracbt, in Diefer feiner 2fuffage ma* Dtefjaupt UmfldnDe betrifft mo)t va- riiret, fonDern alle* fo mobl bepm fummatifcfcen C8etbèral*in refponfione ad articulos inquifitionales immet mit einerlep UmfldnDen unD auf einet* lep 5lrt erjeblet unD in alien ©tùcfen auf feiner $ftepnung befldnDig geblie- ben. £)enn e* Dienet jur Slntmort ma* ein berùbmter Medicus D. J J. H. in Refponf Facultat. Med. Lipfienf. bep Dem Zittmanno Cent. 2. caf. €6. fub tit. B. Pon emetti Inquifito, mela)er ex raptu melancholico maniaco feiner eigenen grauen Die $eb(e abgefcbnittera unD in alleo perfida* big geantmortet, aber nur nia)tgemeinet,ì:af erUnte^t getban bàtte, in fei* ,>nem judicio medicofd>retbet,Daf aber bep ibm (Dem Inquifiten) Da* ©e* „bdcbtnif annoa) jiemlicb rtcbtigunD eteine* unD De* anDern fta) mol ju et* „mnew, aua) folcbe* etlicbet moffen, au*fm)rllcbjuerjeblenmeif, pfleget ,,tn folcben Qffeclugleicbfol* gemébnlicb ju fepn, inDem icfcofftraabtm Denen ^ofibetufern mitÓkrmunDerungDerManiacorum futgen unfr teDen jmge* „f)ètet, ùber Di* fola)e* Aetius L. 6 e 3 ex fententia Archigenis&Paf „fidonii de infània bejeuget ja menn fte Don folc&et Unpnntgfeit Hberiret »voex* m >^9) m „merDeiT, fo'Denn au<§' aller begongenen gebler ftd) annod> crHuicrn, mef> „megen fte gemeinlia) b^n«a)màbl* ,trauvig, melancholifa), betrubt „unD furcbtfam merDen, mie Acthis ì i. e. 6. ntelDet k. 3naletcbetv ma* Die ^8ol)l ?èblta)e Medicinifcbe Fjcukdt JU teipu'g felbfl in di- ciis Refponfis Cent. 3. caf. 2. de venefica itruginaria gefa)ticben, mie e* nemlio) befanDt, ' „Daf mobl ebeDerg(tra)en inquifiten meijlentbeil* gat j^ppofite geantmortetunp fio) PerfldnEig erjeiget baben, in einem objecìo „aber nur aberriret unD ùbel ratiacinitef, mie folo)e* Sennertus,' 1.1. Pr, ,,p. 2. e. 8-p»-338» bejeuget, Melancholicorum ratioeinatio circa unam „rem f.ilfam, quam plerique veram effe credunt, & phanufia: depra- vare circa eam aflèntiuntur, aberrar, de reliquis prudenter & fapi- „enter ratiocinantur. S)of aber inquifit Den ibm fiiner "Dìugung nad) fta)tbabttia) erfebienenen ©eifl, febr Deutlta) befc&riebenen unD oufgefebtcn €pD gefa)moren, aua) mit feiner (EatneraDen SBtute unterfa)rieben baben,, unD Dura> Diefen feinen (Eameraben bimu perfùbretunD ibmPonDemfelben Der @cifl auf Dem Sttùnfcen * $5erge ju £t Por He Siugen geftliet fe\)n foli, fola)e* ermetfet nocb nicbt exiftentiam paoli cum demone, Denn eine* $b*il* fènnen Die Srfcbeinungcn per imaginationes & phantafias melan- cholicas, Dem inquifiten fo mie er fte befebteibet, Porgefommtn fepn unD meil er ffcp folcbe fo fefl imprimiret, fo bat ihm feine corrupta phantafia & vis imaginativa, Diefelben immer ouf ctnerlep <2EBctfe oorgcfteilet, anDern $beH$ fan ibm aua) fein £anreraDe, men alfo Dergleicben bèfer Sttenfcb Damabl* in £t PorbanDen gemefen, (me*batb Doa) Dem bloffer. gùrgeben De* inquifiten ex ante diciis nia)t ju ttauen unD alfo aua) Deàfals fein cor- pus delicli porbanDen ifl,) per illufiones & vanas oftenrationcs einen fa)matfcen Rexl Por Die Siugen geflettet unD Denfelben PermegenerSLBeife oot Den Merton ouégegeben baben. geiebet Denn auf De* angegebenen (Eaine* taDen ©ebeif Da* befa)riebene $8ua). famt Der geDer bep fio) gebabt, Die Det Inquifit Den ungellanDenen gali aefefct, naa) abaefa)mornem (£pDc ju fetne* ^abmen*Unterfa)riffr fénnte baben braua)en muffen,mom ibm Denn feinCa* meraDe fein eigen ^lut oiefleia)t um De*mil!en bergelteben,Damtt er Den ein* fdltigen Inquifiten inDem u)ra einmabl bepgebraa)ten Slberglauben unD €in* bilDungen perfidi c&n mécbte. <2BoPonDer ^tt@ebeimbDe5Kan) ThomafiusindilTert.de crimin, magiae §. 36. Diefe <ìBoxte f&bret; Concedamus, cum nullum fitftultius animai homine, homines oftére- Vera ita ftulcos, ut novimus muìtos tales effe, utfoederacum diabolo gf 3 1 IM )*3°( MI quoerant, an putas, diaboium aeque ftultum effe, ut absque ullo fruclu paclum cum homine ineat. Eft jam mancipium diaboli, qui volu- ptatis, avaritiae & ambitionis mancipium eft, cui ufui igitur foedus ex parte diaboli &c. & §. 52. diximus fupra §. 36. „muitos homines tam „ftultos effe, ut foedera cum diabolo qucerant, neque eft dubium, mul- „tos homines tam profanos effe, ut talia defiderantibus illudant, eos- ,.que pecunia emungant, offerendo fé, quod illud paclum tanquam „mediatores promovere velint & revera tales homines fubornent, „qui diaboli perfonam fuftineant, propterea tamen nec ipfi Magi „funt, nec magiae crimen exiftit &c. UnD eben Dergleicben illufion fon mit Denen Drep ió.©rofcben. meggefom* men mare, Daf aberDa*©elo naa) De* inquifiten SDleuwna. fo beif foli gè* mefenfcpn, Daf man* ntit Der #anD nicbt angreiffcn Dùrffen, fonDern in Den $itt nebmen mùffen, foldje* l>at er fta) entmeDer felbji eingebilDet, oDer e* bat e* ibm fein léicbtfeitigcr (SameraDe meif gemaa)t unD ibn Damit cbenmd§icj noa) mebr illudiret,Denn Daf e* Der inquifit felbfl folte oerfua)t unD Da* ©elD fo fort mit Der Sjanl angegriffin baben, Dauon flnDct fta) in aclis gor feine ©pur noa) 9laà)ricbt. £)af ferner Der inquifit auf @:inratben De* bèfen ©ei* fle* anDere 2eute mit Dem 9tteffererflea)en unD ftcbbernaa) felbfl umbringen follen, folcbe* rùbretentmeDer Don einer melancholifcben©rille ber, oDer fo Dergleicben bèfe ©eDoncfen Dem inquifiten oom (Saton mdren eingegeben morDen, fo folget Doa) Darau* feine leibiia)e Qrrfcbeinung nocb ein paclum cum daemone initum, fonDern e* fan Der bèfe geinD obne Dergleicben ouffer* lia)e^)ingeDem Sflenfcben geifllicber S&eife bèfe ©eDoncfen eingeben, unD ibn ju aflerlep ©ùnDen unD Saflew perfùbren, mie min. (Ebron. 22. p. t.pom èaDiD lefen, Daf ibmDer ibm fta)tbarlia)Pot Die 5lugen fleflen laf* fen? olfo fan aucb Det inquifit obn oergleia)en paclum unD fta)borlia)m £tfa)emung De* ^aton*, pon ibm ju fùnDlta)en ^eDoncfen fepn Derleitet wot* m ) w ( m morDen. $Ba* aber Da* dngjllìa)e SSejeigen De* inquifiten unter ludbren- Dem fummorifcben ^Berbèr unD Die Dabep abermabl* Dorgegebene fta)tbar* lid;e <£tfcbeinung De* bèfen geinDe* anlanget, fola)e* ijigmctfd* obneDem Oben deducirter maffen per exseftuatlonem & ebullitionem fanguinis mieDer gefommenen paroxyfmo melancholico jujufa)reiben unD ob io) mol feine*mege* PermcrffennocbtoDlen mill, Daf Der inquifit in fernet 2lngft pa) jum ©ebet gemenDet, inDem DiefeeSKittel aua) in letblia)en^otben unD ^rancfbeiten ju gebraua)en einem ieDem (Ebriflen gar mobl anflebet,fomirD tuie Doa) oerboffentlicberlaubetfepn, Daf ia) aua) alfofort nicbt auf miracula DerfoUe,noa) Dafùrbaite, Daf Die oermeinte£rfa)einung Durcb lai ©ebet roeg* gefommen fep, fonDern ia) glaube Pielmebr, Daf,mciì unfer Dem ©ebet eine $temlia)e SIBeile oerfloffcn, Der Paroxyfmus unDDie»£vrl$en-- Slngfl De* in- quiiìten injmifa)en oergangen unD er fta) mieDer erbolet, Da Denn tu* cinge* biiocte (£rfa)einung aua) jugleia)/famtDerPonDer5lngftcnt)ìaiiDenenPhan- eafie mieDer perfa)munDen ifl. -Db aua) mo!>l enDlia) fol. còl. io. bat moflen bemerefet merDen, al* ob Der inquifit jur Melancholie nia)t inclinile,fo merDen Doa) £m. #00) £*Dl. SDMjbr. Slmtmann mir abermabl* criauben Daf ia) obnmofgeblia) Dafùrbaite, e* fènne Die quaeftio de temperatura fanguinis humani & conftitutione humorum in corpore humano pon nimtanD beffer al* einem perfldnDigen unDerfabrnen Medico untetfu* a)etunD dijudiciret merDen, ollermaffen Denn in oben angeftibrten cafibus bobe 3uClfl*n''Collegia Derglcta)en intricate quaeftionem phyficam alle* jeit Denen #etren Medicis ju ibrer decifion ùberlaffcn baben, Daber aua) in hoc cal'u Da* d.l. in aclis annotirte Judicium Dem inquifiten Perbof* fentlia) ntcbt prcejudicirl;a) fepn, nocb Dieau* anDern UmbfldnDen fattfam berporleua)tenDe flarcfe Melancholie unD ©a)mda)e De* <23erflanDe* bep Demfelben aufbeben fènne. II. $3ep Dem oom ìnquifito unternomtnenen unD angefangenen <3elbfl=9)lorD* ftnD par fldrcfere indicia al* bep Dem porigen Pcrmetntm crimine oorbanDen/nDem 2.3cugen,nebmlia) De* Sltnbt* ©tener* ^befrau, unD Der 33rau<3JJetflet HD. ibn anDer £rDen ItegenD unD rèa)elnD gefun- Den, aua) Diefer ledete Deutlta)ou*gefaget, Daf inquifit Die Rette, fo ex an Det rea)ren #anD gebabt* um Dentai* ùber Die £eble berumgefa)lagen gè* *babt,unDDie rea)te £anD unter Dem $opff geflecfet, unD Darauf gelegen, Da Denn Der Seuge Den 2lrm mit Der Rette mieDer Pon Dem «palfe berumgefa)la* gen unD alfo nda)fl gèttlieber «£>ùlffe Dem elenDen Inquifiten Da* £eben gè» httetf mie fola)e* fol. acl. 8- & o. meitldufftig regiftriret ju beftnDen. 9IBeil m iw( m aber in antecedentlbus fattfam unD au*fùbtha) Dargetban unb bebauptet 4fl, Daf Der Inquifit nia)t aUcmobl lana; mentis fep, fonDern offrmabl* ra- ptus melancholico - maniacos bobe unD OU* Der tdgliò)en Érfobrung leibcrbcfanDt, Daf Dergletcben SeuteDurcbibwn elenDenguftanD oua)molju SftorD unD ^oDtfdjlag unfc$ulDiger Scute oDet aua) ibrer felbfl jum èfftern perleitet merDep, fo, Daf Di*fal* exempla anjufubren, unnètbig ifl, foi|lgat nia)t ju jmciffeln, e* merDe inquifit au* Melancholifa)cr defperation ju Dtefer unbefonnenen ^bat geratben fepn, jumal>l Da feine Inclination jut Melancholie Duro)Den langmietigen, unt>tpie oben febon ermebnet, beteit* Damabl* in Die 4te $£oa)e geDaureten Arreft* pcrfldtcfet morDen. $gie Denn De* 2imbt*:£)icner* grau durante cuftodia noo)fùrDiefetn Unglùcf Dergleicben Unbetl anbern inquifiten febon muOoerfpùbret^aben, meil fte ihnt ma) ibrer Sfuffoge fol. acl. 8- „fein SReflèrjum £ffengebenmoll:n,fonDern „geommorDet, Dergleicben gdbe man etnem folcben arretirfai, mie er mdre, „ma)f,Damitcr fio) Damitfein 2cpD tbun moae. £)cf aua) Diefeubele con- flitution De* CSemùrb* mùtcfftcb Die vera ratio attentati ab in qui fico propricidii muffe gemefett fepn, erbefletau* feiner Dem 33rautftcifrer gege* betten Shvtmort: „<£r muffe Da fo unfcbulDiget2Betfeft(jen, unD bdtte tei* „uen 59lenfa)en ma* getban, crmotteficfrliebcrum* geben bringen. 2Bor> au* fein elenDer unD bèa)fl*melancholifa)er guflanD fattfam ju fcblicfien, mannenbero obaugefùbrte indicia bep fogejlalten@ao)en nicbt fo)aDen fèn- nen, uoa) mieDet.ibm Die poena avtochhise flatt baben mag. ©enn Daf inberg!eia)en cafibus,"Da jcmanD ani Unftnnigfett unD $bwbieo*r H&. $♦ Defenforio nomine H. V. H Re- IH )*3*( M Refponfum Facultaris Medie» Halenfis. S)f tlf etgongene Sfofrage De* ko&Ttbel 2lmt$ $♦ *tt. unD ubetfonDte ™ Acla Inquifitionalia mieDet H. V. H. megen eine* Potgegebenen mit Dem ©aton gemaa)ten ^ùnDniffe* unD porgebabten €>e!bflmorDe*, ^abenmirbepunfererFacuItdtnaa)reiflia)er€tnft(a)t unDUberlegung folcber Aclen angemetefet, rote geDacbter Inquifit nia)t nur ju petfa)ieDenen mab* len gat Deutlia), naa)Dtficflia), fteproiflig unD umfldnblia) folcbe* paclum angegebenunD befennet, aua) bep monnigfaltigen ©elegenbeiten mit ferne* ten tentationibus unD apparitionibus Satanicis fein SSefdntnif bejl.it» cf en unD oerjta)eren moflen, fonDern aua) megen De* intendirten <É>elbff* morDe* genugfam ùbermiefen ifl, Daju eine Seittang eine* ùblen una)rifllt* 18. 8) aua) Dabero Do* Dorgegebene paclum cum Diabolo eigenfldnDig einer jphan- tafie im ^runcfenbeit bepgemeffrn bat naa) fol. jf. 9) Daf Inquifitlautct fola)e 3ufdfle an fio) gebabt, melcbe hypochondriaco-, melancholicis mefentlia) unD gemébnlicb ftnD, naa) umjldnDlta)et relation Derer bieruber confulirten Medicorum io) Daf infonDerbeit Derfelbe eine* fa)icbtemen unD erfcbrocf enen ©emùti)* gemefen : 11) Dabep aber mana)e fdtfame, un» gefa)icfte unD unPerfldnDige EKeDen unD <3Beicfe gctl>an, mie fonfl balb ra« fenDe 9Jlenfa)cn Dorjunebmeapffegen, naa) fol. 1 4.5. roela)eer felbfl fol 6. Der SBèflerep jufcbreibt: u) nea)flbm rounDetlicbe phantafien gebobt, mie fonfl gemèbnlia) Denen Melancholicis bcgegner, naa) fol 7. aua) Piele fa)mebre ^rdutne poh © fpenflew erlttten, ima) fol. 46. 13) jum ab! aua) Dura) Die ganfcen Aòlcn permirrete unD rinanDer jirroieDerlaufenDe SHe* Den unD ^efdnntniffe gefùbret : 14) aui) fo gar feine $aupt SÉefdntnif megen De* $5ùnDniffe* mit Dem $eufcl fol. 55. eff/nbabr revociret, unD anDeren Urfaa)cn jufa)reibU 15) au* meta)en permirreren, tummen unD bèfen 3- *7) baf Detjenige ©. 2. melcben er ber* naa) ©. ^. genennet nirgenD* au*jufrogen, De*roeg*nnaa) fol. $5. Die* fen 5Jlenfcben felbfi Pon Der befcbulDigtm c&erfùbrung frepfpricbt: 18) Daf er ju geroiffat geiten feine groffe ^jer^en**2lngflunDDamitperfnùpfftceSit* tern De* Setbe* gebabt, melcbe* er Der (Eefa)einung De* ©atan* naa) feinet einmabligen SDfeinung bepmeffen roolien naa) fol. io. 24. 19 Daf et bep Det bifl<>rifa}m €rjebtungDe*DoUflrecften$5ùnDniffe* mitDem@atanau** gefaget, mie er feine Q3erfa)reibung nicbt mit feinen, fonDern tnit feine* Cam* meraDen SQìnt getban, Da Doa) in Dergleia)en €rjebìungen geraetniglia> gè'* baa)t mitD, mie Diefe Unterfa)rifften miteigenemSMut fokfcet $lenfa)en gè» fa)eben follen unD Dabero in Diefem UmflonD Det Inquifit nicbt genug beteb* ter, Daf er fio) De*megen eine falfa)e Phantafie gtmaa)t : 20) Daf naa)ge» braua)ter èlDerlaf unD anDeter Str&nep, bie 2tngflDe**pTfcen0, Da*3ittetn De* Zeibei unD anDererigcbrpdcblicbfeiten ftcb febr perminDert, aua) Die ferne* te apparitìon De* ©eifle* ouffengeblieben, noa) fol. 24.32. <2 55. 21) Daf Inquifit felbfl fein futa)tfame$ ©emuli* iti :£oxfteU#»& De* ©eifle* naa) nacb fol. 3-- 3*- befcbutDigct: 22) Daf Derfelbe im $raumcben.fofà)ePhan tafien gebabt, Die erPorberintmaa)enDen3u}ianDfùrmal)r angcgeben, Da* bero aua) jum 9laa)ftnnenunD <6cbluf fommen ifl, mie fttne 3Jjetnung von Dem paclo mit Dem Diejenige, mela)e an Dem morbo melancholico-hypochondriacoIa- boriren, fta) Die abfa)euligfle CBorflellung Dergefiolt maeben, al* ob ibre Phantafien lauter Realitdten maren: mann mtr nun ùber geaenmdrtigcn Cafum ouf Dtej^nige groge ju SRatb gejcgen ftnD, Ob btefcS anfànglid) befantc Paclum mit bcm (Etf an cince tiefen Melancholie fònne unb muffe bengemeffen iter? ben, UUb bftl)erO ex rationibus phyfico Medicis bet In- quifit wn Dicfém jwar félbfì befanren SMwfcnig frct> gif fprcdxnfctt? ©0 fènnen mitan* obbenannten 24. UmfldnDen, melcbe oflefamtau* Denen Aclis gejogen, nicbt anDer* fa)lieffen, al* Daf Diefer Sufait einer Permrrreten Phantafie, mela)e DUrcb Do* malum corporis hypochondriaco melan- choiicum perurfoebet morDen, gdnfclicb jujufcbreiben fep: ju Dem befen* nen aua) ©o!tfeel.£.b?er (Ebrifll. R\xa)e Diefe* frepmùtbig felbfl, Daf folcbe cgorfli'Uungcn oon melancholifcben fa)mebtmùtbigen ©eDoncfen bi*roet* Un entfleben: mie Der ^eel. D. Spener in Tbeol. ifrebencten Pan. I. Cap. r Seti. 27. p 177. fagt: btytwtm Melancholico \ft bie Phantafie au&btz Rt'tfncf feett in Uuor&nung geratben, b *£inbtlfcungen ma&t fonbern a«4) 311 febtn inetrtet, xvasei ted) nidyt fefre: rute Dann Der Phantafie &r afte Qtcffevfinb, flìsffeirrsae» ntem QeQÌanbetwevben: nnbPart. II. p. 590 fpriebrer: bey fcltyn é$tt>cttii&$t0*n ifl bie Phantafie tàcn fa m4cj>n0, ba$ fte p eira Q>g 3 in «86 )*#{ 9& {ntfcnen felbfl mtffù&ret:, bie fte vuel federala ein Cr&tttienberfètne Htàume votxvalyc glauber: unD P. IV. p. z#.alIegirtDer(Seel.5ftann cinen cafum oon einer perfona melancholica, mela)e fta) einbilDct, fte piatte fta) unDtt)re£inDcrDcnt ^eufelùbergeben: melcbe* mir ju DeménDe berùbren, Daf manttia)tfola)c aua)fa{l mabrfa)einlicbe pacla cum Diabolo gleia) porunfeblbar ma{>r anfebe, fonDern Die naturitele Urfaa)en aua) un* terfua)e, mie febon Hsppocrates Lib. deflatìbus §. 20. text. 3. unD Lib. I. de morbis §. 2$. text. 2. aujeigt, quod fanguis multum ad prudentiam confe- rat: $icrnca)fl in Libro de Morbis Virginum §. 1. text. 6.j. fagt: quod ex timori bus homines adeo forti ter paveant, ut delirent & damenes quos- dam videre fé putente ipfis infeftos, quandoque nofte3 quandoque wter- diu, aliquando vero utroque tempore: 9lBann nun ferner in fomegung gejogen mitD, xoai ben biefem fubjeclo Die Porbergegangene tefio capitis ju mercflt^et ^o)mdd)ung De*<2&erflanDe*iJtiD-cnDl!cSem Itntbxua) eine* folcben affecìus melancholici, ja ma* Die ùble Dioct, Die offtmablise 53e*. r taufa)ung, fonDerlicb Da* piele sèranDtemein trinci en., Dieijarten miD falten <èpeifen/jurUnterbrea)ungunDCBcrl)inDcruug notl)iacrunD beilfamet eva- cuationum, ju Q3?tDicfung De* ©eblùt*, ju9$erbinDerung De* orDentlicben circuii fanguinis, ju £rccgung Picler unorDctttlicben &emegungcnDe$©e* blùt* bepttogen fèmien, fo mag au* pielen ©rùnDen fo. m.ol>i rationis al* aua) experientiae Mcdicae fattfam Die ©emif beit unfer* obigen llttbeil* ttom gegenmdrtigen Calu bebauptet unD gat leia)tbegreijflM>gemaa)tmet« Den : Dabero mir e* nur bep iefct angefubrten ©rùnDen obne meitldufftige Deduclion, mela)e alien maf)ten unD geùbten Medicis in Da* ©emùtb leucbtcn, ja aua) anDern pernùnfftig unD gldubtg fepnfatt/bemenDen laffen: tlbrigen* mirD bep fo geflolten èaa)en Dem Inquifiten mit meiterer Cura animi & corporis bcpjufleben fepn : Ul)rfunDiia) mir Diefe* Unfer Judicium Medicum mit Unferm gemèbnlicbenFacultdt**3nftcgelbefrdfftigcn moflen. «£)0lle Den 12. Seprentbr. An. 172$. Epicrifis in Cafum XXItim, ANTJulbolns corporaliter apparare i. e.fttb diverfa figura fé praefèntare queat, non ha- beo cur dubitem ! ArgumeKtum enim, quod fpirkus .cum corpore nullum com- mercium babeat, vanuai, debile, imo nullumfrft; neq.uc enim Diaboli poteflas adeoexte- juianda erit, neque fuperftitionem o!et, quando illa poteflas utpote magna confideratur : bue valet, quod B. Spenems in Der Sauferfeif bes? eutagd. £&ttff«m)ùm$ part I. Da- nnili. Oculi-p. ^op.profìt«ur: 3ff &$& roir m Sfllfelf ^fNftttnUUfrfy flinunfi Q)httli> *§§ ) ::P ( c&3* &Wttd)tt ©;tó fc u: r.!'J)!ft&a5<«t)ielm«br&iefecrH5V«sili"«6^,-fcr?«fft (jctrfcfcet. eu:cu9JWr< ber m$Hfan^berbe?Sobctf©ftMlt(>ftf, b?rfearict eia @ifff, Vcfhlenft, Iptann, SBtflft, Abadden, /.poilyon unb 93etbetbet foe-ft IC illud non poteft ens fatuum,. iners, debile & imaginarium effe: A» porro Diabolus pacìum prò fta intentione & ftratagemate Gum homine erigere «x ini re queat, teque minus dubito, cani omnium hominum perverfò cap fui ìk fènfùi più*; fé ac- Commodore feiat lìoftrs ille infernali*, ac iniquus Politicus in fòcinlitatè humana tsles Dia- boli technos imitati «ovit: Pr^fèns tamen calùs ab ejusmodi culpa, teftantibus omnibus circumftantiis, liber &• immunis eft; 'quemadmodum naturalis animi fatuitas, iòntica ca- pitis la-fio, frequens crapula, repctitus otgafìnus. iànguinis, per fpiiituofà ingefta cauutus, conlenfùs temperamenti, diaeta erada & irregidatis, multiplex animi. pcmirbario ìk con- fèquens morbida afflictio talem mentis confufionem in fùbjccìo quxftionis provocarunt: In falfis ielfaqenunbl^uu/fceSfrcbalbDerg*|fen''(!e^teiJbod) nd&Ijh ia einet Melancholie unb ©c&tmmntb, b4 man wchf allerseceGètentfelttaf mange* ff)3tl Dat K- Ycetius Part in fèl. difp. Tbeol de Magia p. \?5 eli ergo tutiflìma ratio de crimine hoc fhtfùendi,fi propria liquida & legitima habeatur ipfius Magi confeffio,maxima tamen cautione & attentione hic opus efl, qui deceptio oriri potei! ex deliriis mclancholicis & phreniticis, etiam ex illufionibus diabolicis qun; fenfibas externis aut phantafise hominunv interne proponere poffunr, tamquam vifà, auditay facìa, cua:fa£ra non funt. Waldfchmid Pythoniflà Endorea. Conc. XIV. p. 351 fq. $>Qd>* «6 ) 240 ( fi» $>0fcf£bU, Vefie unb ^a^ela^tte ^etxen, &<>4>jjeekrt*ff* ketxen, 2B. #oc&'(£Dl unD £ocbgela()tf. recoramendite bepgefynDe conti j H. V. H. in puncìo etnee mit Dera @aton gemac&ten oDet Dotgegebe* nen ^etbfinDniffeS unD attendirten^elbfl'^otW, nacb Dero menfe Julio a. e. ettbttlte interlocute fetnetroett colligireteun$PorI)tnergangeneAc>j, mtt gebotfamftet 25itte, fte rooflen nacb Deten fenwrmeittgen collegiali- j$en ^erlef» unD €troegung fio) einet SRea)v unD Aclenmàjigen Definiti v- Sentenz Datubet Detglicjen unD mit felbige cum rationibus dubitandi & decidendi famt Denen Aclis fcetftegelt remittiten ; Daé honorarìum prò ftudio & labore jaf>le Dafót fc&uloigflet maflen tcifligfl in allet ^xge* benbeit auleti befyattenDe titxo. koép'^Zbl unb 4>4$Qel G. S. A. Slttlt g.5)i.Den 27. Septembr. 1723. P. P. Refponfum Scabìnatus Halenfis. QfUf Die ttieDet H. V. H. nsegen t>orgegebenen 2$ùttt>nifTe? ntit Dmt &a* '*+ tan, attentireten (SelbftmotDe* unD anDetet 23egùnftigungen gei>alte- nen anbep jtttùcfge^cnDe Inquifitions-Acìa, fo nni Detfelbe anDerrocit juge* fctyicfet unD unfete ?KecJté'5èelef)tungil)meDatùbetjuetf!)etlengebetl)en, cr* fenraen mit oot 3\ea)t. S)afì tefunDenen UmflanDen naa) nunnwfyro roieDer Inpuifiten fernet nic&fó t>otjuneIjmen, fonDetn Detfelbe Don angefteUtet inquifition ju abfolviten. fei ifl abet ibm etnftltcb anjuDeuten in gufùnfft ju cjBettroiDung fetneten Unteti* Don allet QSollerep unD ùbennàgigen <£tuncf abjufìeben, fletgig ju arbetten uno einen ©otteéfùrcfctigen gebenS^anDel ju fùbten, au<§ nicfctrceniget Deffen <£ltetn einjufc&fttf* fen, follen fo Diel an tl>m ifl jur Sltbeif MttX$otie$fur$tan&ul)alren, unD ifl Inquifit Die aufgewanDfen Inquifitions&offcen, menn jufot- Detfì felbige lei<$tlù$ ejngeticfytef motDen fepn unD et e$ imperni ògen bat, billig ju bejaljlen cetbunDen. Rationes. *8 t»ol)l bemftbrtet fKea)ti^ebxex Sfteinung naa) Die Melancholici mgen $e$angenet 98etbton allet <2ttafenic&f ftepjufpteefcen, fonDetn e £> fonDetn na$ SSeftnDen mit einet poena extraordinaria gat mofylfeleget mecDen fònnen, vid. Carpzov. Pr. Crim. Qv. 145. num. 62. feqq. Berger Elacì. Crim. Suppl. p.2. obf 129. pag. 357. & Oecon. Jur. Lib. 3. tit. XI. §. u. noi 15. mttbin e$f<$eùien mocbte, Dog Detglet$enauc& in gegen* mattigem gafl mieDet inquifiten wegen lei attentirten <^elbflmotD$ unD anDetet 33egunftfgungen ffatt ftnDen mùfle. SMemeilen abet Dennodj fo mobl Det Medicus in feinem 33ett#te fol. 48. ali infonDetf>ett Die bicfìge Medicinifcbe Facultot bep Denen in Aclis frotfommenDen UmfldnDen, infonDetbeit meil Inquifit ooteinigai3abteh eine g«fàbtlid>e Laefion otti #aupte btfomttrcn, moDurcb Depreco Cranii aetutfacbetmotDen, Da&ot gebalten, Daf Deflen ^Borgeben wegen cine* mit Dem èafan gefcbloflenm ^ùnDntfleei Det <2Bahrbeit nia)t gemàg unD feiner fcetmttteten Phantafie, melancholifcfcen Difpofition unD malo hypochondriaco, momit et be* bajftet, leDigli<§ mjufdjteiben, ex atfis aua) fattfam erbeller, Dag Derfelbe ju Det 3e\t, ali ex ftcb im ©efàngntg mit Det $efte extonxgen moflen/ pro- pter fummam Melancholiam feinet q&ernur.fft ni$t màcbtig gemefen: ubet Dem Diejenigen, melcbe taedio vitte oDet avi melancholie fta) felbfl umo" Seben *u bttngen fueben, Denen SKec&ten naa) mebt^ittletDen,al$èttafie feetDienm, Carpzov. Pr. Crim. part. 1. Qv. 2. num. 30. 38. feqq.; megen Det befcbulDtgten ©tobungen abet, Da^etgeuet in 3ft.an!cgen mollen, fein binlànglic&et SSemetg in acìis anjntteffen; allenfaHaauc&Detgletc&ettunbe' fonnene SKeDen, jumablen fein conatus delìnquendi Dabep concurritet mit Inquifiten* SufranDe ju entfcbulDtgen mdeen; gleicbmobl Detfelbe ben gefunDen $agen Dutcb 936lletep unD ùbde2ebené'5lttju feinem Unglùcf bie- iei bepgetragen,mitbinDa et ju Det Inquifidon 2fnlag gegeben, Die©etk&' te biHig fa)ablo$ ju balten DerbunDen, im ùbvtgen abet Die fetnete cura animi & corporis Don DefTeu£ltern ju befotgen ifl. (So rtnfcmttgefcbe&enetmaf' fen ju etfennenbemogen motDen. CASUS XXII MELANCHOLIA RECOGNITIO AN VERA AUT SIMULATA SIT. Magnifici,§*§&% £cd&etat)tteunb$b$ttfaf)tM, 4&o4fl*<&Mfie Cerreti, 3n gemiffer ^cbmcDifcbetCbrifRieutenant&atoot Dentate, ali et feine letblic&e^oa5tetPoni!)ret©to^^uttet,mit3ujie^ungetli* <£>k $et «86 ) 242 ( 9& efcer bon Det Clievaliet ©arDe unD (SolDaten, mit ©emalt nebmen mol- len, Diefe, meilnfte fi? nicbt laffen mollen, tòDtlicb&etmunDet,Dag fìealébalD Datauf'SoDeó&etolicben: ^BieDenn Diefetmegen Facultas medica Lipfienfis in einent ettbdlten refponfo vulnus prò per fé lethali etfannt. SRacb' Dem nun befagten Dbtifi Sieutenant eine Defenfion tfì fcetfìattet mot' Den, fo bat Det Defenfor audjfetòige au*gefùf)tet unD fonDerlicb Den Secli- ons £5eticbr, Durcb ein toon l>teftgem Medico Dr. N, evtl>eilte* ludicium itbet Den ^auff«nn>erfenmollen,nt$teéabetDamitau6geti($tet, inDem Die Facuitàt il)t ertbeilfc* refponfum nocl)mal>ln conflrmitet, Dem Defen- lbri abet eine Bàcbftf<$e gtifl ju einet anDetmeittgen tjrt>Jtf!attetmotben : 9ìa$Dew nun Det Advocat fein mettere* momentum defenfionisoot ft<$ ùbtiggefeben; Dag Dem DbtifHieutenantetman mocbte mftartcn fommen, foifietenDlivb auflufei extremum gefallen, Da ex Diefen£>brifr Sieutenant nicbt nutsueinen Melanchoiicum, fonDern audj furiofummacbenmollen; unD alfo Diefe begangene SJìotDtbat mit Dei Melancholie befc&eintgen : aua) btefetmegen bep Denen Medicis allbiet ein atteftat auf fetnè relation Det* tangct, melcbe* fte abet recufitet, bi* enDlicb *t mieDetum Diefen Dr. N. fo fein nal)er2lnoetmanDter,gefunDen,Det Durcb ein Don ibm ertbeiltc*refpon- Iwm Diefen Dbrifl^irutenant ntcbt nut ju einem Melanchoiicum, fonDern aucb furiofum maa)en moflen, obngeacfctet et ibn niemablen gefeben, nocb feine* SuflanDeéfkbetFunDiget, SMemetlnun in caufa fanguinis alle mog* Kc&e$&ebutfamfeitGn;.umenDen ; $ll*metDen£mt. Magnificenz unD <©oc§* <£Dl. fiexxl. ùber nacbflefyenDe gtagen t>on $unct ju^unct, al* nel)tnlic& : Db j) din inor einen Me- lanchoiicum *u ftaiten fei), unb ob biefés m*t aud), ja. neety roett beffar fimùlirte tljun fònnen l *) Ob biejenigen, fo unterfékblitit)* Devifen mit mtfermengten @prótften gòttlicfces 2Bort$ ni unrerfdjiebenen ©praefoen ftretbtn, t»teefli*m,@ebrwft am 23erflanbe leibenl 4)06 «6 ) 243 ( 4) Db ein gewifienfaffter Medicus aut bcm crtfjcilten Atte- ftat, fo inquifiten* fpecieller guter Jreunb gegeben, etrca* gurerlàgige* trafjrfjafftige* judiciren fònne, bai cr Me- lancholia laborire? 5) Db ein Melancholicus dnt SDìorbtfjat lange rorfcer prac- medkire, mit anbern Unferrebung pflege, aud) Succurs felbige in* 2Batf w tifytcn mitnimmt. Dber, ob er nidjt felbige gan§ aflein/ unb uno momento, irenn San- guis ad Caput getrieben trirb, exerciret? S) Db barata ira* 'geunfitó .ju ftltcffén, ba& UXltltT/ fte Watt/ t>teIfCtCJ)t inquinate mòtfjte incubo laboriret, ' unb Mercurìaiia gebraud)t f^tìm, er in berglctcfcen af- fe&um melanchoiicum gefallen fit) ? i) Db man Inquifiten* relation, al* trenn er fdjon ror bit* fem baran laboriret, aucb fané greunbe eben bamit inr commodivet garefen, fiéer rrauen bùrffe, e* fe# alfo, ober <>b nidjt rieime&r fein 23orgeben, ba er ftefjet/ ba$ welter fein momentum defenfionis mefyr ùbrig, falfdj trnfc erbk&tet fer)? 8) Db nid)t (in 9fu*wurff be* ©eblùtbe* ron fleinen ^tt ftcfj aenommencn ©tiìtfgen ©lag, treldje man in inquifiten* 95ettudje gefunben, unb nad)bem man felbige i&mgenon* men unb cefiìret, fònne excitiret werben2 9) Db nid)t alfo bdi3 B. Judicium, fenberlidj ba er be* De- fenforis nafyer SJnrenranbter, unroflfommen unb in gar feine Confideration ju giefcen 2 £>eto Information bocbgeneigt ju ert&ellenuntetDienftlicbetfuc&et, aucbfo Diel mègiicb Die tenet N. N.' £b * Re- m )244( m Refponfum Facultaris Medicae Halenfis; &ocf)*£bler, kocbetfabtnet factfQeefyt» tet fatt, (5?® bat Demfelben beltebet in einet botti 22. Aug. an. curr. an unfete V Facultdt etgangenen gteunblt$en Sufc^rtfft óbet befonDer* entmotf- fene unD einen gemiffen Cafum betteffenDe Stagen unfet ©utat&ten ju et* fotDetn, melcbe* mit ano) naa) gepjiogenet Collegialifc&en communica- don unD Unterfucbung beo befunDenen UmfldnDen f)tetmtt abjitfaffen ttk&t etmangcln mollen; £* betrifft ùbetbaupt Die gefcbeljene 5lnftageeine 5>etfon melcbe megen oetubren homicidii etnee Melancholie unDbermttf ten c&etnunflft mill befcbulDiget unD Dabero Da* begangene faiìum, a do- lo, animo occidenti & malitiofa voluntate entfcbulDiget metDen; gleic&mie abet au* eintgen erbeblieben Utfac&en an bet $5ùnDigfeit folcbet anbefc&ulDeten Melancholie min gejmetfelt metDen, fo (jat man Dot nòtbig befunDen hi einet fo micbttgen $3lut*@acbe alle 33ebutfamfeit potjufebten, in*befonDete ano) Detjentge gtt>cifel fotgfàlttg &u oetfróten ifl, Dag nicbt ei* ne in Detgleic&en gdllen ofitma&l* fimulirte «Dcelanc&olie, aucb DiegfaU* ongebtacbt, unb au* einem itttgen @tunD Die defenfion geftfytet, mitbiti Die <2Bal)tbeit DaDutcfc corrumpitet metDen mòc&te: Um alfo folcbet 23e* fotgung einiget maffen bepjufìeben, fo mitD nòtbig fepn, mie ei Petlangt wotDen, Don puncì ju puncl DieDotgelegtengtagenjubeantmotten: I. Db tin in g>fficfrten flefyenber Medicus einen SKenfcfcen, bm er niemabi weber gcféljen, no4 feine* 3ufìanbe* ficb er* funbiget, fonbern pure an* einer relatione be* defenfo- ris, ber inquifiten mema# contrair fenn trirb, mitgutem ©etrifTm niefet nur ju einen Melanchoiicum, fonbern aucf) furiofum madjen fònne ì ©ieic^mte bfefe gtage fio) felbfi beantmottet, fo tfì boa) aUen botftc&tigeft unD etfabtnen Medicis befanDt, mie fafl fein morbus animi ftcb mebter* ju oetflecfen, ju DetdnDetn unD ut oermiefeln pflege, al* Melancholia; Dag Dannenbeto bep Diefem gufali alle genaue Untetfud&wtg ja mebxmabli* gè ^tfunDigungnòtbig fep; melcbe bebutfame €tfotfcbung, mie bep gan£ tmfàulDigen ^etfc&nen, beffo m«l>t bep anDetn Die in befonDetn delielis <§È ) *45 ( SS» f!ef)en unb Don melc&en man einige Qktftellung mòc&te ittermatten ftaben,' Defio fotgfàltiget unD fleigiget anuijteflen fepn mitD: Dafyeto ein Medicus ou* ètjeblung eine* anDetn, Det fein Medicus ifi, feinen prò Melan- cholico fcblecbterDing* acfcten unD etflàren fan unD foli, bepot jenet, nem* licb etn tùcbtigec Medicus, felbfl Da* fubjeclum quaeftionis genaum 2lu* genfebem genommen, unD gtùnDlicb unterfuebet babe; ma* abet fonDerlicb Eie relationem mandar defenforum bettifft, foifl befannt unD gemòbn* licb, Dag Die judices civiles felbfl ùbet Die ©ùlfigfeit tbter argumentorum erfennen lafien, Degmegen in rebus Medicis Deretfeìben fo roobl ^5emeig* ©runDe al* 2fu*frticbte, teiffccbet moffen ermogen unD nia)t fcblecbterDing* Putunfeblbabt unD au*gemacbt angenommen metDen. il. Db berfenige, ber je juireilen confus rebet unb tin groffe* Cermen im ©efàngnig madjet k. gleicb ror einen Me- lanchoiicum jubalten fèn, unbob ntcbt biefe* au4 per fimulationem geftbebw fònne ì €* ifl ntcbt meniget befannt, Dag bepDetlep ©genfxbafften gat mobtfòn* nen fimulitet metDen ; gleiebmie abet Da* confufe teDen Denen Melan- cholicis etma* gemòbnlicbe*, Da* gtofie getmen abet Denenfeiben unge* mòbnlicb W/ fobettmanbep gegemmdrtigem calìt obbenannte <2Botftcbt ju beobacbten, ob aucb Q«* anDern ^ennjeicben Diefer $etfon eine mabte Melancholia ju entDecfen unD an&ufùbren fepn Dutffte, gleiebmie Die bloffe permirtte ©praebe unD ungefìummc 2luffifibtung bep€rmanglung anDeret indiciorum ibre Unjutàngticbfeit, ja pielmebt tt)te t>etDàcbtige ^efc&affen* beit gat leiebt ojfenbabren; mùrDe man bmgegen au* anDetn ftcbetn ©rùnDen, melcbe ju Der leiblieben conftitution gebòten, teiflfcb unD Deut* ficb Den affecìum Molancholicum erbàrten imD bemeifen fònnen, fo min> fen um fooiel gemifiet Die benannten unD in Det ^taae oetfagten figna oon eiUet iimulation frepgefptocben metDen, melcbe bingegen bep £ntf?ebung De* anDern «emeifjé* folang Den SBerDac&t einet SSerfteflung auf fta> be- balte^bigaufangejeigten anDetn SBemeigfyùmetn Da* ©egenfbeiSbebaup* tet roùtDe. Hi Db biejenigen fo unterfcbieblidje Devifen mit unter* mengten ©prùcfcen gòttlidjen 2Port* in unterfebìe* benen ©pracren fòreiben, utòrcflid) SWangel am sÒertJanbe Mfcatf £& 3 IN ) H<* ( f4K Siucb biefe grage gtfinbet ftcb ctufobgeDacbteanDermeitige Unterfucbung, ob Da* fubjecìum mit einet Melancholia bebajft<>n mahren Melancholicis enfflefyen, fefjtet Die tag* licbe ètfabtung: tnDeffen fònnen mir au* obgeDacbfetgtage nicbt cmtetfl fcblieffen (meil Darin Da* ©egentl>eil ntcbt enfbalten) Da§ Die perfona quaeifionis folcber unterfcbieDene épracben muffe entmeDer gegenmàvtig funDig, oDet oorDeme bclebrt gemefen fepn, ùimdcbem k^texn §afi«* auf Die oerbotgene Staffe De* SinDencfen*, moderne eine mùrcflidje Melancho- lia fonte ermiefen merDen, anfommen mùrDe, al* m$ld)erlep cafus mie* Derum oon mabrbafftig Melancholicis gletcbfalls befannt ftnD* IV. Db ein gewiffenbaffter Medicus aut bem ertfteilen at- teftat, fo inquifiten* Specielkr §reunb gegeben, ettra* gurerlàgige* unb trafjr^afftigc* judiciren fònne, ba$ er Melancholia laborire? Db jmat fonfl ein gemeinet Sltgmobn ifl, Dag ein gteimD feine* anDetn gteunDe* fo Diel mòglicb febonen metDe, unD man fonfl meDet eine* fon* Detbabten gteunDe* unD geinDe* Seigniffe leiebt annebme, Dannocb ifl be- fannt, Dag man oon einem gemtffenbajften gteunD eben fomobi ein glaub* mùrDig Seugnig etmatten fòntw, melcbe* ftcb abet gat fonDerlicb diftin- guiren unD legitimiren tnug. SDatnit e* Da* gemeine praejudicium ab* l^bne, fintemeli Der «ingefubtte S^gen * (£pD Die affeclirte greunD^unD geinDfcbafftuntet anDetn aRen£rnfle*abfonDcrt: SBoferhe abet ein Me- dicus Die nòtbtgm ^ennjeicben teftis amici nicbt ffinDe, aucb fola)et gteunD in diefen cafu ju folcbet depofitione nicbt oerepDet oDet fonfl gè* misfatti legitimitet mare, fo murDe auf betgleieben atteftat ein gemiffen* b*ftut €B ) 247 ( SO* é fcaffret Medicus mtt feinem Uttf>eil nicbt bauen iniD frauen fònnen, fon* Dem ftcb in foicbera Urtbeil mit einet gemiffeten unD glaubmutDigetn Un* tetfucbiwg ju oetmabten baben. V. Ob efn Mekncholicus eine SJlorbtbat fangc rorfjer pre- meditire, mit anbern Uuterrebung pflege, aucb fuccurs felbige in* 2Bercf su ricbten mit nimmt: ober ob er mefct felbige gang ailein unb uno momento, trami fan- guis ad caput getricben trtrb, exerciret ? •gMecauf ju antmotten, fo ifr abetmabl ex hiftoria Melancholia folita- riae fattfam befannt, Dag Die mit folcben afFecìu bebafftete ^erfbbnen gè* mòbnlicb ibre deliras acìiones beimlicb uno oor fio) unternebmen unD DoUfàbtcìr, ja oielmebt Diefelbe mit anDern ju ùberlegen oDet anDetn ju pertrauen ftcb fcbeuen, unD Demnacb oon Dem, ma* in Dem erflen mem- bro Diefet gtage entbalten, ganti contrair ftnD, mann nicbt Dergleicben ^erfobnen in fummo gradu delirii melancholici unD alfo naa> ahn ibreSBerttcbtungen aucb ootooUbracbter SJiorDtbat al* oermirtte unD am Q^rjlanD ottrùcfte, offenbabrlicb fònnen erlannt merDen : Db nun mobl Diefet charaóìer Melancholici hominis mit Dem fubjecìo quaeftionis; nicbt fcbeintùberein jufltmraetv f* mug Doa> mieDerum au* mebr anDern UmflanDen ermciglia) gemacbt merDen, Dag Daffelbe fein Melanchoii- cum fubjecìumfep; inDefien ifl biermit auf Diefe gtage in abftraclo eine yiaa)xia)t ettbeilr, ftntemabl in Denen Melancholicis bie mebc beimlicb unD innetiicbe al* in grobe àufierl:cbe 2iu*brùcbe femmenDe ebullitiones, unD congeftoriae ftagnationes fanguinis ju Dergleicben defperaten oet* botgenen gefctytlicben Untetnebmungen@elegenbeit geben. Vi. Db barane tra* getriffè* ju fàitcffen, b$ tDdtttT, fttUatt/ t)tl1IetdE)t Inqmfite mÒC&te Incubo laboti- ren, unb Mercurialia gebrauctt baben, er in òergleicfcen Arleéìum Melanchoiicum gefallen fén ? 5ffia* Diefe gtage bettifft, fo bemeifet Detfelbcn 3nbalf ober realità* gat nicbt*; Dami erfllicb ifl Diefelbe auf eine ungemtfie unD mebrcl*einmabt cntDccfte ungegrunDete 93ermutbung 1) mann, 2) etman, 3)oìeleicbt :c, ge^auet, Datau* allo nicbt Dat$.etban, Dag, Inquifitus, mabtbafftig, incu- bo- «s ) hs ( m bo laboritet; be*megen faDen ex dubio praefumtione alle ft&tfge ju biefet gtage gebòrenDe conelufiones meg: Dag abet bernacb Mercuria- lia remedia fo fcblecbtbin obne einige meitete Slnjeigung ex Incubo Me- lancholiam ocrurfacben foHen, ifl aud) mieDer bie obfervarionem Me- dicam , uno mùflen bùnDigete 35emeigtbùramer, melcbe auf Diefen cafum applicitet merDen fènnten, anjufùbren fepn : ob abet aucb fonfl Incubus unD Melancholia bi*meilen entmeDer concurriteny joDet auf einanDet folgen, fo ifl Docb ùnei tbeili nocb nicbt ermiefen, Dag Die qusftionirte J33erfobncn aut Incubo aut Melancholia befcbmebret fep, anDern tbeil* ifl Die metamorphofis Incubi in Melancholiam per Mercurialium cemediorum ufum noa) twitlà ufftig ju ermtifen unb auf gegenmàrttgen cafum jufùbten. • VII. Db man Inauifiten* Relation, al* tranner febon ror fctefem fcaran laboriret, aud) feine Jreunbe eben barmit incommodiret getwfcn, ftdjer trauen bùtfftt, e* fty al* fo; ober ob nicbt rielme^r fein Sorgeben, ba cr ftebet, ba§ tretter fein momentum defenfionìs metyr óbrrg, falfc&unòerbid)tetfct); ©leiebtoie Daalefcte Membrum Djefer grage an unf^c forum nicbt gebò* tet, fo ifl auf Da* erflere biUigju refleéìiren: <£* ifl Demnacb in Expe- rientia Medica fattfam ermiefen, laf} nicbt ailein Da* Temperamentum, fonDern aucb Da* Malum delirimi Melanchoiicum per ha?reditatem pflege fortgepganfcet ju merDen, mie Dann Diefer ermeig um fooiel leic^tet ifl, ali ftcb folcbe affecìus haereditarii oiel mexd\ia)ex, befftiget, unD jei* tiget offenbabren; melcbe* aucb Den Inquifiten ura fo Diel mel>r juflatfea fommen mirD, mann Da*jenige, ma* im erflen $beil Der grage oerfajfef, wtleugbat fònnte ermiefen merDen, gleta^mte au* folcbem 33emeig He ùbxi» gen bepjubrtngenDe unD annocb an unD au*$ufùbrenDe lìgna prcefumtc Melancholia: ein nicbt getinge* ©emiebt ibret ©ùltigfett erlangen met* ben. Vili. Db ni*t ein 8(u*trurf be* ©eblùte* fcon fleinen àu (icb genommenen ©tùcfgen ©lag, trelcbe man in in- quifiten* SSettud) gefunDen, unb nacb bem man ibme Jèlbige genommat/mb ceffiret, fònne excitiret trerben? €$ m )H9( m lic§ nctcb 3nbalt biefer gtage bie&ebe, t>on einem Hu*mutf. De* ©eblùtb* au* Dem SJIagen: meilen abet Die befonDern UmflànDe, fo Dabep ju beraetcfen, in Det gtage nicbt entbalfen, fo fònnen mit aucb aa* biet nic|t uneroffnet lafien, mie e* Det obfervationi medicae gemttg, Dag btgmeilen Melancholici & hypochondriaci mit einem Vomitu cruen- to befaUen morDen : Dabep abet aucb nicbt su oerbeelen, t>0g mùtef liebe Melancholici au* ^Setmitrung De* ©emùtb* unD au* einet fjeimlicb un* tetnommenen autochiria folcberlep fcbftDlicbe @aa)en ju ftcb junebmen pflegen; gletcbmte aucb enDlicb eben Dergleicben faclum au$ blofiet fimu- latione Melancholia bertubren fan : 3nDcffen fan aud) Diefe Drepfadj* Stamercfitng nia)t anDerfl decidiret merDen, al* mann porijet nacb mebt* mabliget €titmerung au* Pielen anDern ^ennjeicben Dargct&anunDbeftót* efet ifl, Dag Det Inquifitus ein Melancholicus fep : Dag aber Pon einge, nommenen flein geflofienen @lag, Dergleicben 2fu*murff Dee ©eblùt* gè, febeben fònne, ifl gat nia)t in gmeiffel su jieben* IX. Ob nicf)t alfo, Da* B. judicium, fonberlicb ba er bc* De- fenforis nafyer Sinrenranbtcr, unwllfommw uno in gar feine confideration ju jiefcen fty? €* flimmet einiger maflen Diefe grage mit Det oterDten ein, melcbe aucb Da* bet jicmlicben c£l)eil* ab&ufettigen. <2Bann aber jeue* judicium in obi* gen fàmmthcben gtagen concentriret, fo finbet Diefe tefye quaeftion in Denen obigen £3eantrootrungen feme fatisfaelion; fan nun gtùnDltcbet unD bùnDtget Dargetfyan merDen, Dag inquifit ein Melancholicus fep, mei* ebe* au*obangefùbtteii gragen nocb ntcbt julànglicb erbeUef, fo deciditet fta) 3nfte£el abfaflen mollen. ^alle, Den *& Aug. An. 1724. Epicrìfìs in Cafum XXII. QUod Melancholia commune ùttert, ja jugleicb Da*genusnervofùmungemàbnltcb afltcitetmot' Den: t>al>ero Dann nicbt nut alleine eine dilaceratio Det&!ut«(53efàffe Inbe* fagtem fcorbern $beil$e$ ftaniti etfolget, aucb nacbgebenD* eine extrava- fation lei ©eblùte in Die cavitatem gcDacbten ofiìs enffìanDen, Dafjlaut Dìelmabliget^n^eigeunDofftmieDcrbolttn $8emertfung*n, mda)ein Acìis por! ommen, Dem tefo lai ®eblùt ani DetSRafèn unD Den Dbten ja Durcb bai infundibulum au* Dem -§al§ geDtungen, fonDern aucb }u mebterct Q3eftàtrigung oet gefcbebenen mùtcflicben fiilur Der ^atterit vide unD beftòn* bige ^cbmer^en, mann et etma* beiffen mollen, an DenDrf Der lxfìon em* pfunDen, melcbe* fai. 204. ttnD èffter*anDer*roo bejeugetmirD: dabero mtr Dann meiter griinDlicb fcbluffen, Da{? meqen €rmangelung jufóngfkbet #&ffe, melcbennmtttelbabt an Dem £aupt<£)rt Der la?fìon nicbt bat geleifìer, nocb t>ielmcrtiger Dafelbfl eine trepanation Detttcbtet metDen fènnen, in De* nen finubus intertoribus offis ethmoidei tbeil* megen De* extravafìrten ©eblùt*, tbeitè megen De* gulauff* eine* fettia)ten humoris au* Dem gè* borffenen offe, tbeiì* aucb megen De*$tDentltcben unD gemobnlicben Smlauf* eine* humoris mucido falivalis, Det gemébnlicb bep Diefem offe unD Det Darinnen beftnDlicben membrana, pfleget feparirt ju merDen, ja tbeil* megen oetbinDertcn gebèrigen gettgang* Dee ©eblùt* unD anDeter hu- morum bep Dem loco Isfo, unD enDltcb megen einet meteflieben l>nmacbten,3ittern Der@lieDer,angfl» ftcbeunD falte ©cbmeiffe, <£cbrecbungen, abmccbfelnDe gebrilifcbe Sufàlle, (Srntangelung De* Appetì* unD <&d)lafe$, Den patienten entfràjften; <£o erfennen mtr Den obgebacbtenSuffanD, nebfl Det innetlicben corruption in loco affetto aucb einet àuferfìen alteration De* gan^engeneris nervof],in einem bòd)fKgefi%l!Cb.en unD inconfohblen gradum degenerirt ju fepn, obne it^cnD bepallen Diefen S&otfìcHungcn nocb eineSlbftcbt auf Den jugeffoffe* nen affeclum herniofum gebabt ju beben, gleiebmie aucb an Dem Db*/ »e* gcn \>orl)ergegangenet dilaceration Deret anlauffenDen S3lut-©efdffe, mb erfoigter Sluilauffung De* ©eblùte, eine fola)e corruption entpanDen, Die ftcl) n\it Det auSDringenDen falfcicbten Materie lùfftet: Dabero bep einet fot* c^en intricateli unDunbeilbaten teflon folglicb alle ùbrige funcìiones ani- mal es & naturales febr perturbiret ftnD ; alietmaffenDtejùngfhtfolgte de- liria Den ungectnDerten SujìanD De* «fjaupte* befldtigen, unb man Dabero au* biefen unD mebtem anDern UmflanDen bep Diefem laefa feine ©enefungunfc tootlfommenc Reftitution ermarten fan, fonDetn Pielmebt eine* fcblimmew €r folg* ftcb W Derfeben babe/ melcbe* Die bi*berige ganfce Suite Dee guftanD*, Dei Rancie! Der $f afff e,Die ^erme^tung Derer ùbelcn gufdlle anjcigen Idffet : £)afj alfo alle Diefe miferable golgerungenau* Dem m'ùbtcnécblag ibren. «J>aupt-©ruuD unD ilrfacb baben, Da befonDer*ratione curae nicbte* erbeb* fiebeS Derfeben oDft Dermabrlofet morDen. Melcbe* alle* jut Dienlicbert éìacbricbt mir fremir, fo feme e* ani alien ©tùnben artis medicee flieffet, bcnacbrtcbt*ri, unD Diefe* Unfer Urtbeil mtt Unferm gemobnlicbenFacultit^ € iegel befìdttgen mollen. <£&gef fèntem fiffuram eo certius & citius ad lethalem effecìum promovit, qui hmeftus eventus naturali ratione eo coifius confcqui debnit, quo minus ad locum lafìonis uila idonea medicina applicari potuit, adeo ut denuo triplex caufa lethaiitatis emineat i) gravitas lae- fionis, 2) infirmitas natura: pericuio praefènti ullo avtocratico modo reiìitendi,-}) artis congrua: adynamia, quippe quae circumftantia: dfentialia funt requifìta quae ad lethalitar tem aliquam afferendam contribuirne. CASVS XXIV. FRACTURA CRANII EX UESI CULPA ADEOQUE EX ACCIDENTI LETHALIS. Uf orbenrliebe Requifkion Det Coniai, ^tenfjifcben Stb«Q5otgtep' allb.ier, baben mit €nDe* Unterfcbriebene Den entfeelten Sèrper et* ne* bieftgen gleifcberg 9ìabmen* 91*. D.fcon obngefebr 5o-3ab* ten, Den ióten hujus beftcbtig?t unD Darauf feciret, Da mit Denn oben auf fcer lincfen ©ette De*£aupfe* eineflarcfe^BunDeetnesguten balben finger* lang unD ©aumen* bteit befunDen ; Da* Cranium mar gan^blofou feben: SBepDiefem vulnere etfctyen nocb obgelofeten lntegumemisba*Cranium, 3« 3 »•» m ) 254 ( m too bie 'SBunbe mx, fa)axff, al* etma* getafpelt unb aupt ei, gleicb gegen Der erfl befcbriebenen SLBun- be, melcbe ftcb einen gingcc*breit oon Der Sutura Coronali ganfc nabe an Det Sagittali befanD, jeiget ftcb eben ein Dergleicben mit SBlut unterlaaffenet glecf. SII* nun bierauf Da* Cranium abgenommen murDe? maten an fceffelben La- mina interiore jmep flarcfe FiiFuren, fafl: eine* bctlben ginger* lang rea)t ttntecDer ^unDeju feben, mie aua) Dafelbfl auf ber dura matre ein menig $elblitbte SDiaterie. 511* Die dura mater erèffnet, f am eine^toffe quantitas materia purulenta?, auf Det limfen ©eite, fofafl jmen ZòffelnoU animaa)» ten/^ttm^Botfcbein; Die SIDern maren febr aufgelaujfen, unD Die pia mater linci er @eit* ùbetafl febon angeganaen, aucb Datf Cerebrum oben etma* corrumpirot ju feben. 2>2t oorDertfe Qlyeil De* Cerebri auf ber recbten @eite mat aucb febon gelblicbt. Ób nun Diefe* vulnus prò fimpliciter abfolute, o3er per accidens lethal ju fyalten, folade* metDen fol^enDe Um* (tònDeetmeifeu. 1. #at Diefet gleifebet bie 2©unDeDen sten Anguft.be* SDlotgenD*, obngefebt um 8. oDet 9. Ubt befommen, morauf er jiemticb betruttcf in in Dieilèniglicbe Q3oigtep*@tubege&>mmen, unD folcbe* angejeiget, mobeo et ftcb, meil Detfelbe ficb eine gutegett auf gebalten, febtDccblutet. 2. Jpietauf ifl et ujm Chirurgo gegangen, um ftcb wtbinben ju laf- fen, unter melcbemoerfcinDenibmeinebeffttgcDbnmacbt jugeflofftn. 3. SDenoten hujus ifl er abermabl* felbfien mieDer beo Detti Chriurgo gemefen um ficb oerbinDen $u laffen, meieber Den Diefem ^BetmunDeten fol- $e* ernfllicb oermiefèn, mit Dem $5eDeut*n, DafjetfìicbMcbt nebmen, unD ju^aufebleiben folle; etmoltetbn febon In feinet 2BobnungoerbinDen. 4.3fl Diefer gleifebet Dem efiernebmen nacb, Den nfenunD isten hujus bepbe^ageau*Dem^)aufe gegangen, unD gegen Den 5lbenD etjllicb mieDet gefommen. 5: ©en nten hujas pnDen ftcb fiatile *£)i($e unD Deliria ein, melcbe Demsten continuitene 6. £)eu i4ten bin icb §nbe* Untetfcbtiebenet Medicus Daju ge- fommen, Da icb Den Diefen SBetmunDeten obne SBetflauD unD ganfc tumm auf einen Q3tete liegenb gefunDen. fll* ia) nun bietauf Die UmflebenDen frug: ^[Barum Diefet SOlenfcb in feinem Saette làge,ttnbma*er fùrSSSar- tungì)citte? befam icb jutSlntiwtt, bafj f*# frinet feinanna^meunD bet tre *5x! ) :•>> ermeDct offerì no<*'q?eryfkqung, meber tu beif^T.rocbuibtcc^cngcnabf. Jjietauf babe icb *m Medicamenta Derfcjtieben, mooon er aber menig bat ctnmbnitn fòtmeth .. r ?u^en I)ten referi«re De* Sttorgené fx\%e mir Det Chirurgus, Dag Dtefen SSermunDeten Der cinDen gebabt, nicbt otDenthcb gebrauebet merDen fònnen, autb Die etflen 6, $age gat feine imtetliebe Medicamenta tot* eihetn Medico befommen oDet perlanget. <2Ba* nun unfer Judicium de vulneris hujus lethalitate betrifft, mollen mit fjblcbe* Dot Diefe* mabl megen emiget Urfacben etnee Medicini- fcben Facultat ubetktffen : e*mirD un* Diefe* Potjefconicbt ubefeeDeutet mer* Den, inDem ja einem Judici ftepflebef, Die Aéb, menn er auSgemfTen Urfft» eben nicbt fptecbenmift, ju einem au*màttigen ©pruxbaupetfcbicfen. &. Den i7ten Aug. l7**- JHED&Ph. M.MJCChir. P. R (3r@ bat betfelbe einige m puncìa homicidii imputati contra M. J. ergangene Inquifitions-acìa mir abfcbttfftbcb communicitet unD folgenDejmep gragen I. Ob Ne 2Bunbe ita* ber fot 7# 8.14. & feqq. befmbttdjcn Relation wmn attt 9fcbm Umfftfnbe wgcjrtaffm nw* ^cn, anfìd) lethal fa;t; uno m )-2# e a» 2* Ob ber Serttumbete, wann bie fcotfommenbc ttmfìànto in confideration cjejogen twrben, ftcb nid;t felbfl W< mtyltftt iin^ lethalitatem wrutfadjet: fyabml SDarùber angefleUet, aucb felbige nacb Denen principiis artis Medica? ju beantmotten begibref, Da io) Denti bemcloete privat Ada fìetStgourcbge^ ' fuebet, unDDcnoorfepenDen Cafum folgenDer Sftajfen gefunDen; W. O. ein ^ann oon obngefebt 50- 3abxm, lexbem Slngeben nacb bem£runcf ergeben gemefen unD ein diilòlute* Seben gefùbrct, mitD, tiacb Dem er einige $age fta) beflagef, am Hten Aug. De* ^orgenD*, obn- gefebr .um 8. Ubt Don Inaudito M. J. mit einer £fen=@abel Detgeflalt auf t>em ^opfgefcblagen, Dafj er juwcf tamneff? balb abex ftcb mieDer et- bolet unD feinen Ad verfarium nocbmal)lé actaquiret, - Waà) aecnDigter ^d)làgerep gel>et er£temlicb bettunefen, na$ ber bilobi, ^ònigl. QSoigttp, unD nacbDem er ficb àiemlicb oetblutef, enD- lia abet auf DbrigEeiti. feefebl pcb PerbiuDen laffen, mpbep 3bm eine befftige Ofenmacbt jugejloffen, erfa>einet et nod)»*.*!)!*, mb amar benebfl feinen $8eleiDiget Por @erid>t., Den er in groff. : Sj\%e mit 2Ì$orten gemaU .tigjngefe^et. Db nun mobl il>m genug anbefoblen morDen, ftcb naa) J&anfe ja begeben; feiner ju matten, unD ftcbbeilat ju laffen, mit Dem be* benten, Da* ibm nacbmabl* alle gebùl>renDe Satisfaclion merDen folle, fo, Dergtfiet et Dennocb feiner felbfl, gebet taglicb ani lem *&aufc, jafo gar tibcr gelD, lebef unorDentiicb, oerfdumet Die £eit, la .et foli perbunDen merDen unD perurfaebet, Dag ntcbt einmal>l Die àufférlieben Medicamenta fònnen otDetrtlidj adhibiret merDen, min" aucb juxta relationem, De* Phy- fici oon feinen medicamentis imernis nscb Don einem Medico etma* miffen, E>at im urtgen nicbt Die germgfle sjifleg unD <2Barfung, fonDern ItegctaufDer €rDe, nur mttfeinem $luD£ jugeDecf r, unD erfàltet ftcb Dem* nacb fo moy bep Sftacbt al* bep ^age, Dabet e*enbltcb àrget mit ibm mirfc, unD Dem 12. Aug. patefe #ujeunD Deliria fio) etnftnDcn, melcbe Den 13. continuiren, fo Dag Det #«&ett Medicus Den i^-ten, Da et juerfl 5u il>m gefommen, ibn obne SBerflanD unD gan§ Dumm auf einem &tete liegenD, unD Da jbm oon br fepn, biet abet ifl feine b#ige Concas* fio Cerebri Potgegangen, e* fìnD nicbt He majora vafa jerriffen, ipfum cerebrum, ja fo gar aucb Die meninges fìnD unbefcbàDiget blieben, feine Contrafiffura? ftnD gefunDen morDen, ja e* ftnD nicbt einmabl einige ©plif- tet enffianDen, melale Die membranas bàtten pticfelnunD befcbàDigen fòn- nen, Dabet aucb info Pielen $agen nicbt einfjlge* gcfà!)riicbe6 Symptoma fta) eingefunDen, melcbe, mo eine gefàbrlidje laefion gefcbeben mare, nicbt lange mùrben auégeblieben fepn, fonDern prò more jablreicb genug Dem patienten murDen jugefefcet baben. «SBenn ia) Demnacb levem pericra- ni Contufionem, fo Dem oermunDetcn feine ©efabt btingen fònnen, ta- cendo ùbergebe ; fo ifl alle* Darauf angcfommen, Dag Da* Cranium ein menig eingeDrucfef unD an Deffelben lamina interiore, jtwp fiffura? be- funDen morDen, morunfet fio) Dann ein menig extravafirte S&lut aufge- balten, melcbe* mit Det Sett putrefeiren unD jut fuppuration gelangen mùffen, mitl)in Die fubjacentes Cerebri Membrana* angttffen, enD» licb aber ipfius cerebri corruptionem Deturfacbet unD affo Den $oDt nacb fio) gejogen. %bit allei Diefe* Ubel ifl nfcbt Det Q3eric&utig f:lbfl \u jufcbteiben. ^Bdren manne jertbeilenDe Medicamenta applicirer, fo bàtte bie ©ammlung Det materia? purulenta? fònnen oetbutet merDen, oDer, mo Diefe* nicbt gàn^ltcb mare ju oerbùten gemefen, batte alle* fcbàD- licbe, mo bep %eiten Durcb trepanationem Dem la?dirteh Drfe £ufft gè* geben mare, gliicfiid; fònnen atajefubret merDen unD ifl fo Denn nicbt ani fcubenefen, mie Diefe ^2unDe lethalitatem bàtte infcriten foBen. 2Bol* te man aucb objiciren, Dag Die fiffura? an Der lamina interiore ftcb gè» funDen, unD Demnacb, Da fte oorDer^vòffnung De*«paupf* fcetborgen blei- ben mùfien, Medici unD Chirurgi ftcb Dot Dergleicben nicbt l)ùten (ftB, nen, fo ifl au* De* Mangetti in Biblioth. Chir. Volum IV. pag. 1059. unD anDerer bemàbtfet Praclicorum €tinnetung befanDt aenug> Dag, mo eine Deprefiìo Cranii porbanDen unD àuffetìicb feine fiffur gè* funDen mirD, Dergleicben fiffura? lamina? interioris ju befotgen, unD Dero- <8g ) w ( S@> betobalben nacb €tforDetung Detet UmflànDe Die Trepanation ntcbt *u «ntettaffen uno ifl Demnacb fein 3wiff«l/ ba$, mo Der tyatient nicbt felbfl e* gebinoett, mùtDe aucb bep Diefem Cafu Die €tinnerung De* $ertn Am- manni nicbt oetgeffen fepn, Da et prax. vulner. lethal. pag. 77. No. 8. fcbreibet: Quotiescunque eft fufpicio ex contufione vel commp- tione cerebri, fanguinem congrumatum elle colleélum fub calva - ria, vel meningibus, toties opus eft trepanatione. conf. SBopt* Untett.von tòDtlicben FunDen pag. 96. £)arinenbéro bafola)ei ntcbt gè* fcbeben, jefjt citirten Ammanni ead. pag. beffnDlicbe ^ortebifiigbtebet gebòren: Quotiescunque Trepanum fuit intermiffum, quando fuit neceffirium, toties illegaliter in curando proceditur, vel commit- titur malum regimen in curando. SiSollen mir jugleicb auf €rempe{ feben? fo ifl mobl fein bemàbrter Praclicus PorbanDen, menn et* Don #aupt«3BunDen gefcbriebcn, melcbet nicbt Exempla Parallela, fo glùcf licb gebeilet motDen, anfùbtet, fo Dag icb auf Derfelben allgemeinen S&ep- fall mtcb beruffen Darff; Daber man aucb bep Denen, fo de Medica Fo- renfi gefcbriebcn, niemabló finDen mirD, Dag Dergleicben vulnera al* ab- folute & per fé lethalia etflàbret morDm, mobl abet ftnDef, Dag, menn Die petmunDeten Daran geflorben, Die beflen unD anfebnlicbflen Collegìa Modica Diefelben ex accidenti lethalia evafiffe bebauptet, mie icb Dann anjefco nur Ammanni Medicin. Critic. Caf XLVIII. p. 304. feqq. allmo NB. mukiplex lamino? interioris fiffura? cum multis teftis du- rarti matrem cingentibus fio) gefunDen. UnD abermabl Caf. LXXI. pajr. 4^. feqq. Conf. Caf. 93. part. 581. feqq. Zittmann. Medicin. Forenf. Cent. I. Caf. 47. pag. 184- feqq. Caf 50. pag. 195. Caf 5$. pag. 200. Caf 81. pag. 288. lèqq. Centur. 2. Caf 16. pag. 394. Caf. 86. pag. 574. Cent. 4. Caf. 61. pag. 966. Cent. 5. Caf y^. pag. 1338. Cent. 6. Caf 2? p. 148?. Caf. 65. pag. ìfao. unD enDlia) De* $txtn Valentin Pandecì. Medie. Legai. Part. II. Secl. II. an unD mit Deffen cjBorten, foer pag. 132 fcfcet feblieffen mill. Quemadmodum ea tan- tum vulnera per fé fimpliciter & abfolute lethalia dicuntur, qua? omnem medelam effugienria brevi temporis fpatio vitam adimunt ut ex Farinaceo JC. notat Paujus Zacchias in Qua?ft. Med. Legai. L. V. Tit. 2. 92. §. 6. ita (nifi vafa infigniora fimul laedantur) ea tan- tum vulnera in capite per fé lethalia dicuntur, qua? profundius in partes intus contentas penetrando, aut humoribus circulantibus cum fpiritibus viam intercludunt aut Medici Chirurgique prorfus $f 2 openv m ) **o ( 9» òpem excludunt. Superficialia e contra, & in corticc quafi hac rentia adeo lethalia dicenda non funt, ut potius haud raro illa cura- ta fuine praxis quotidiana atteftatur. Hinc Ci vel fola - - Porro neque Cranii fraóhira? ejusque vulnera in fé fpecìata fimpliciter & abfolute funt lethalia, five ca?fim fiant, ut in Caf. 2. five punctim in Cafu 3. fivè contundendo, in Caf. 4. licet cum fanguine extravafato fub Cranio in Caf 5. vel inter utramque meningem, in Caf 6. haerente, conjunék fint, cum hic per trepanationem, incifionem, Vena? Seclionem, alia- que remedia Chirurgica commode educi pofiit &c. Vid, imprimis Caf. VII. pag. 167. feqq^ a Zittmanno etiam allatus &c &c^ UnD au* Denen alien beanfmortet ftcb oorgelegrejmepfe gtage Ob ber 23erttmnbete, winn bie mfommcnbc Umffànbe fit Confideration gegogen werben, ficb nicfet felbfi wrmaljfò lofet unb lethalitatem wrurfàcfcet fyabtl mobt Don felbfl; Denn ifl Da* vulnus nicbt per fé lethal gemefen, unb bennocb Det £oDt etfolget, fo mug ei fteplia) per accidens lethalitatem mit flcb gebracbt baben, melcbe Denn Det SBetmunDete felbfl cauflìref, Da €t f«b nicbt jeDerjeit jur recbtengeitoerbinDenlaffen, pon feinen Medico miffen mollen unD Dabutcb ©elegenbeit gegeben, Dagniebtnur Die Interna nnterlaften, fonDern aucb àuffetlteb n>arme Umfcblàge, Trepanatio unb Dergletcben jurùcf gelaffen morDen, ùbrigen* abet meDer $ag nocb ^aa)t in einet temperirten SIBàrme geblieben, fonDern Pielmebr ftcb mereflieb etfalter, unotDentlicb geiebet, Det Untume feine* ©emùtbe* nacbgebangen, babep aber nicbt fo Piel pflege gebabt, Dag et fein oermunDete* £aupt bàtte fanffte legen fònnen, fonDern auf einem 23rete liegen mùffen. 2lu* melcben UmflanDen aucb Detjenige, Det pon Det Medicin gat nicbt* meig, leiebt urtbeilen folte, Dag alle* Diefe* einem am #aupt permunDeten, bep melebem ein febt accurates Regimen etfotbett mitD, bòcbfl fcbàDltcb fepn, unD Den$oD jumegebtingenmùffen. 2Bie alle* Diefe*, mo e*nicbt©on- nemflar màreA au* Det Medicin meitlàuftig fónte deduciret metDen* ©iefe* baben jeDocb ftlvo redius fentientium judicio jUDetlangtet 2tot* mort ntcbt Porentbalten fouen ben 23, Nov, A. 1722* Refpoa- m r& e m Refponfum Facultaris Medicae Halenfis. (3r© befagen Die Acìa Inquifitionalia melcbe au* Der gobi. $Sntgl. $teugt ^ c&oigtep ju£i. unfet et Facuhàt ùbergeben morDen, Dag $£♦£)♦ oon 50» Sabten am 8- Augufti QSotmiffag anni pra?teriti Don 3JU3 mit einet £> fen«@obel einen empfìnDUcben @cblag auf Die iinefe <5eite De* $opff* be* fowimen, DaDutcb es gleicb ju ^oDengefuncfen, ftcb aber miei et aufgeticbfet unD bep empfangenet SBetmunDung perfóbnlicb Dot Dem otDentltcbcn fora feine &lage mieDet geDacbten %, miemobl mit betrunefenem unD ^t^fg^t» 9)ìutb angebracbt unD erboben, nacbmabl* abet Dcn 12. ejusdem febris vulneraria mit einem delirio Denfelben befallen unD Den 13. Dito conti- nuitetbabe, bi*Den 14-etn Medipus Denfelben befuebet, Der ibn ol>ne SBer* flanD in einer gar elenDen unD Diefem guflanD bocbflunanflànDigen ^Berpffe* gunggefunDen; unD nacbDem Diefem la?fb pon àr&enen menig oDet nicbt* bepjubrtngen gemefen, fep Detfelbe am 15. Dito mit einem affeéki hemiple- cìico befallen unD enDlicb Den 9fen£ag nacb Der 98emunDungamtó. Dito- ftùb um 7. Ubt feme* geben* perrofhggemacbt morDen:. ©leicbmieaber bier* auf Durcb orDentlicbe Secìion De* defun&i in Die 33efcbaffenbeif Der la?fion eine genaueUnterfucbung angefìeUetmarD, fobaf manangemeref et, Dag Die- fé SlEunDe am offe bregmatis finiftro fafl in Dem angulo, mo Die futura?. coronalis unD fagittalis jufammen fommen, eine* guten balben ginger* lang unD ©amen* bteit anjufeben gemefen, DaDura) Da* entblcjte crani- umgefebienen, melcbe* nacb abgelogten Integumenti, fcbatff anjufùblen/ anbep aucb an Demfelben emedepreflion juerfennenmar : •&iernacbflmut> De aucb ùber Dem cranio in occipite, mie aucb auf Der ^firne linefet @eif* unD e regione Det SiEunDe ein mtt 2Mut unterlauffener glecfenob- ferviret: 9?aa> abgenommenen Cranio offenbabten fkb gleicb untet Der QBunDe unD depreflìone an Der lamina interiore jmep fiffura?, melcbe ei» nei balben ginger* lang gemefen: auf Det dura Matre lag ein meniggelb* licbte daterie; nacbDem Diefe membrana etòffhet mutbe, fanDe ftcb eine atemliebe Quantitat Don jmep goffe! Poli materia? purulenta?, Dabep Die SIDetn febt intumefeitet, Die pia mater linefet eit$ angelauffen unD Det èbete $beHDe* cerebri erma* cerrampiretunD Deffen recate ©eifójumtbeif aucb gelbiicbf anjufeben gemefen : Uber biefe ^BetmunDung ifl Demnacb un» rttet Fncultàt Die Quaeftio Legalis'ni decidiren PorgdegetmotDen : Db biefelbe prò abfolute lethali ju ^a\tm fe#? $f 2 2B«nft m >**(•«► SfBann mit abet nacb gepflogcnet teijflicbet Collegtalifcbet Uberleg* unb Un* tetfucbung, fomobl au* Det depofitione vulneris al* ano) ani Denen fomt* lieben Acìis angemerefet: i) Dag jmar Die ^unDe mit einer depreflione cranii, lamina? exterioris leniori fracìura, interioris vero duplicata fuffura perfnùpfff, Dannocb nicbt fo enorm gemefen, Dag man gleicb einen fo gefàbtiicben 2lu*gang bàtte ju befùccbten gebabt : in*befonDereDa2) nacb empfangenen @cblag Der la? fus etlicbe^agebep jicmlicben£tàjften,ge»efen, ■3) porbero abet ftcb bettunefen, in folcber $;runcfenl)eif oor Dem Judicio er* febienen, ai*bann ju Dem Sdalbiererftcb Perfùget, Dafelbfl flcb PerbinDen laf- fen, nacbmabl* auf* neue fta> Dem Judicio fiftirt unD mit groffer Vehe- menz feinen adverfarium ancjeflacjet : 4) aUetmeiflen* abet ffine gefàbrli* «be gufane pertyùbret: f) Den 8. Aug tfcacbmitfagamJgegangen, nacb fol. 4.6.) Den 9. Dito eine gufe 9)tal*2£ege* oon Dee ostali nacb fol. 62. ait. 8. & io. fid) Perfùget: ja alle $a$e mieDer alle* gefcbebeneQ3etbot Diefen §£u*gangìotfgefcfcet; Den n. dito bep lem inquisito u'emlicb gegcffcn, gè* ttunefen aua) $obacf gefcbmùucbct, Dabep ùber Die SUBunbe nid)t geflaget naa) fol. 28. 58 art. 33.34. fbl. 59 art. 3^ 7) b?p Diefet Sluffùbtuug abet ftcb nicbt gejiemcnD abgeroartct unDoom Chirurgo jìcb tracìiren laffen. tf) ùbrigen* aucb eine febr Abiette <3Batt ung gel>abr, Deren er bep Diefem Bufali bòd>ftbenòtl)igetgercefen : necb|ll)in abet .9) Potbin einefd)lecbte £eben*--2ltt gefùbrd, mopon fol. 47. 48.57. Seugniffe geben : io) Den 14. dito abet nacb fol. 28. ùber Den ftopff $11 flagen angefangen, nacbDem porbet febon Da$cÌ8unD-'giebet ettegetrootDen : n)pmmaffentiefeQ3ermunDung feine* mege* nicbt eimnabl unfet Die bècbfcgcfàbtticben Mones cranii ju jeblen: fonDern 12) fafl alle fcripta chirurgorum Pon folcben gtùcf Hcb curirten lae- fionibus poli ftnD ; gletebmie einige Derfelben Mangettusin Bibliotheca Chi- rurgica cap. de cranii Fracìura etjeblct: ja 13) nocb Diel groffere laefiones cranii mit Ò^erle^ungeri dura? & pia? matris, ntó)t meniger aud) De* ©ebirn* pcrfnùpfft, finD curitt morDen, melcberlep Cafus bep Dem Failopio, Arcen ftcb Der orDentlicbenCurDee' Chi- rurgi entjogen, btóDenfùnfften^ag motus febriies ficb geàuffert unD bep femeren 3Hangel tnnerlieber remediorum Der gufali mifVìefngfeitDer^* (Jaltpl6§licbft4)DecjcbÌtmmert, Dag megen entflantener corraption ince- rébroaucb àufferlidjer fbfì fanguinis, cnDlicj ein folcber tóctltcbet 2lu*« gang erfolgen mùffen : ©0 fònnen mir autf alien jefcf angemeref ten Um fìat* Den ex Ratione unD Obfervatione Medico-Praéìico-Chirurgica ed)àr* ten, Dag Diefe* Vulnus nia^t per fé, fonDern ex accidenti lerhalgemefen: 3mmaffen fonfl Dem la?fo Durcb ©èttlieben @ecgen gat fógticb eine^>ù!ffe batte angcDepen fònnen, moferne Detfelbe nacb obbenarmtett UmjlànDcn pcb beffer accommodirt unD 6efcr>ieì>cn bàtte. llbtf unDlub boben mir Die* fé* Decifum mit unferem gemòbnlicben Facultàt*^nftegel au$gefertiget unD befràfftiget. «£>aUe Den 13. 3anuarii A. 1723. r ■ 1 Epicrifis in Cafum XXIV. OMnes capitis laefiones non vilipendendas effe, quilibet periti Medici & Chirurgi profitcnmr: levis enim illius offenfio ob negligentem tracìationem & aeftimatio* ficm, aur qualcmcunquealiam orTcnfionem facile adeo deteriorrai folet, ut e minori majuii e minus lethali, exquifìte lethah oriarur malum: cui metamorpholi non robur corporis, non priftina individui fànir.s, non fajultas multa perferendi, non natio dura, non minor animi mollities, non moderarior inièr.Jìlrilitas ablokte refiftunt, fèd quodvis fùbjecìum ejusmodi accidentalibus offenfionum deteriorationibus obnoxium eft: Ad ejusmodi le- viorem laefionum eximiam depravationem multiplici obfervatione contribuit cui\cìata medela, quando inflitta oftenfìo parum xftimatur: unde facile judicare licet, quid de eventu ejusmodi cafùs expeflandnm fir, quando laefio per fé ominofa eft, quando illa ni- hili acllimantur, quando incongrua diaeta Oc prarjydiciofùm regimen accedit, quando de- nique fero medicina paratili-: lìnguli hi refpcclus.in praefènri cam coincidunt: Laefio quidem in fé /pettata haud abfolute lethalis comparet, nam praeter modicam cranii "de- prefTionem & moderatam illius rìfluram absque tamen feftuca, nulla fanguinis extrava- fatio neque ulla fornica membrauarum cerebri, ipfiusquc cerebri fubftantiae laefio conti"; «8 )*«4< I» contigit, nifi modica percusfio capitis praeccflerit : quoniam vero in noe cam non jnocf* haec contufio, fèd & attualis vulneratio, fiffura & depreffio cranii concurrunt, ita utique cempeftiva ik probata-curatio ipfiusve l«fì moderatio necaffaria fuilfet ; etenim calor ira« cundiae, quo cum la:fùs accenfùs, crapula, fub qua laefio inflitta, inrprovidaobambuiatio, «ju& mox poft percusfionem repetita vice cum magno praejudicio fiifccpta fuit, iiidifcicta ciborum ingeftio, illicitus tabaci ufus, morofi & refrattaria repugnantia conrra adhibi- tam curationem, defettus neceflarii & congrui regiminis evidenti ratione & poteftate praefentem cafum exacerbare debuerunt : inde .etiam pedculofùs aflìuxus humornm ad locum affectum, mfòmciens humoris gclatinoiì ex fifTuris .emanantis abftcrfìo, incongrua vulneris digeftio, detìciens affetti loci roboratio & concurrentis congeftionis refolutio, omiffa deprefìi cranii elevatio, qua: ex culpa laefi opportune inftitui haud potuit, confò- quens humoris pinguioris, qui e fifturis fùccesfive emanavit, corruptio, ut ik progreffot fanguinis impeditus, ex quo vafà fanguifera inflata ik tumefatta apparuerunt, cujus etiam confèttarium fuit hemipietlicHS affecìus, ad proximam morjtem fùmeientem •caufàra de- derunt, quae Deo adfìftente fub alio laefi moderainine averti potuèrit: Qua brevi circum- ftantiarum in hoc cafù obviarum deliaeatione, indicare volui, quales caufae, & quo moda Ul£ miliorera alias laefionem ex accidenti ia lethalem eventum convenere queant- judicitim Facultatis Juridicae Halenfis. 2* Un* Diefelbe Die toieDer M. J. megen geftànDlicbet SBermunbung, unD befcbulDigfen €nfleibung De* gleifebertf W. O. gcfùbrte Inqui- fitkms-Atfen fammi Deffen fo mobi fummarifeben al* ad articulos getba* nen 2iu*fage, aucb De* ^efangenen Defenfion jugefebiefet unD tmferea 9fatb*'ox ÈHecbt ■• Sjat Inquifit fo mof)l ffimniatifcf, al* auf Die ifjm Dotgebaltene Inquifitional articulos in guten geflanDen unb befannt, Daf er am 8. Aug. Dorigen 3abxei einen gleifeber, Sftabmen* W. O. mit einer £)fen* ©abel fcergeftalt auf Den &opf gefcblagen, Da| er betaumelf unD an Die SJBanD gefallen. Ob nun mol>l etmelDfer O. Den acbten^ag nacb Diefet 9BermunDung geflorben/ folcbem nacb bie lethalitas vulneris Datau* ju prafumiren, erfcbeinef, beoorab Da Det Phyficus unD Chirurgus in iljtem fol. 14. ùbetcjebenen Atteftato, Dafcsn nicbt* gemiffe* determiniren fon* nen. £)annem)eto Dag Inquifit mit bex orDentlicben $obc*-'@ttaffemie' betum in belegen, Da* Slnfeben geminnen mocbte/ Diefet bingegen ju fernet ènffcbutDigung oormenDet, Daf} ex Don DemoerfìotbenenO. ut feinem «£aufe naa) Deffen gemaUtger ^rbrecbung fiberfaHen morDen unD in ftatu defen- fionis geblieben/ mitbin, mann gleUb lechalicus vulneris jtc$ b^Dot gè* % «6 )***( 9» tban Wtte, obet au* bem inftfument, momit bet ^c&lag Detflbet mot* Den einige ©emalttbàtigfeit abjunebmen, Dennocb er Dani mieDer feinen SJBiUen gebracbt morben, angefeben et in primo animi motu, qui in nul- lius poteftate eft. Carpz. Pr. Crim. art. 6. n. 4. feq. ex iracundia? calore, ma* ibm ju etfi jur £anD gemefen, etgtiffen, unD Damit Die in feinem £auf* fìnDen, Dag mieDet Diefem meitetgat nicbt* ootjunebmen, un* fcbeinen mocbte. àllDiemeil aber fo mobl au* Denen in Dem atteftato Medico fol. 14. bepnDlicben UmflanDen, al* au* Der bieftgen Medicinifcben Fa- cultàt ùbetgebenen umfrànDlicben ^ebenefen, jur ©nóge etbellet, Dag He bem €ntleibten jugcfùgfe ^ButtDean fta> nicbt lethal gemefen, ja nicbt ein* mabl ju Denen recbt gefàbtlitben Icefionibus cranii jutecbnen fep, fonDetn bex Diel mègiicb beffet in Slcbt nebmen foflen, fo ifl Inquifit biefe* 33egùnfligung balbet nacb abgefcbmobtnet UbrfebDe De* ganbe* emtg ju Dermeifen, nicbt mentir. Die auf Diefe Inquifition DermenDete Unfofìen, nacb beten leiDÌicben <£inria)tung juerflatten oerbunDen. CASUS XXV. FISSURA CRANII EX ACCI. DENTI LETHALIS. Tit. VI &*♦ £ocb*€blen merDen bepgefcbloffene, tn bem £). $. 2fmbt« aflbiet, DetbonDelte unb in 97. Foliis beflebenbe Inquifitions- Acìa, contra A. ©*. unD *&. <2B. in puncìa einet^ngetatbe* nen ^bptMungeine* £ncfen*, mit 9tobmen M.O. unD folcber gì Moflen* m ) **& ( » e8on«ijkbwg/att#Don Dem einem ©cblage, fo auf ben &>pf gtfommen> nacb einigen $agen, etfblgten S&etabfletbung biemttùbetfcbicfet, mit Dienti* geborfamlicben erfucben, Die Acìaan Die an ibtem Dtte befùiDlicbe Medi- cinifcbe Facultàt einjufcbicfen, meilen Det eine Inquifitus in defenfione fu a, fol. 85* folcbe* felbfien oetlanget, unD Don Der ratione dicìandae poenar, ob nemlicb Da* vulnus interne auf Dem £opfe, Da Die ^irnfcbale, mie regiftrarura infpettionis fol. 16. unD De* S^exxn Phyfici unD Chirurgi atteftatum fai. 42.tauten, jerfpalten gemefen unb DaDutcb DieleS ©eblùte, auf Da* ®cl)irne gefallen, per fé lethale gemefen,. fo Dag mit aflet menfcb- licben Dvetfmig tefus ntcbt bobe geboiffen merDen fònnen,- oDet ob per accidens, mie Der £ert Phyficus unD Chirurgus. in ibtem ongefdbrfen atteftato fol. 43. mepnen, Durcb Die Q3erfàumung unD éxtaltung lethale morDen, Untetricbt einjuiangen, aucb Mkia) bie fol. 44. & 45. befùiDlicbe 2. liquidauones Dofclbflen moderiten ju laffen, Darnacb abet menn Die acìa mtt Dem Untetricbt mieDer erlanget fepnD, felbige collegialiter DurcJ» jugeben, unD pcb einet Sententia? unD tecbtlicben (Sufacbtcn* ju Detglei* eben, aucb felbige* cum rationibus dubitandi & decidendi, in De*©. % ambiti Sftabmen, mit Dem f&tberfarr.flen abjufaffen unD nebfl Remitti- rung Det Aden, um^tDe*@cb&ppemètubl*3nfÌcgel, an felbige* Slmbt |U ùbetfcbicfen. £>ie ©ebùbren Daoor, an bepDe Collegia merDen Danct labtlicb cntticbtef, unD icb bt'n in aller ^sgebenfjeit • 3JI. Den ao. Julii. 1722. ^Begen gjtbanerCutan Mv O. juCJfl mit ju entriate» mie fofgef. len 31. SDlap Dot Det erflen SKeife- * * 12. ©t- Den gelebnten ®agen * » 6\@t. Det Afpecìion * , r. <£bft. .DftA&teftat 9 * * j. $bkV beni. Jumi^Dfàfm * . * i.^-bhv , Den gelebnÉen.<2Bagen* * » 12. ©r. ben 3. Jumi 2. «Ktfjm * , i.^bfc- DengelelmtenSSBagen * * i2.@r* tos^JumietnelKeife * * . , n.®t. DotDen<2Bagen 0 * 6.&u prò feéhone&inlpeélionc * 2.<£b«v Atteftata * # 2. $blr. Smania 13. §$lr. 12. @rv Melcbe* m ) *7 t t* 9CBelcbe*tcb btermit Hquidiren mollen, unb meilen biefe fiquìdatìon nacb Dee ^òniglicben MedicinalOrDnung eingericbtet, mito e* feiner moderation beDÙtffen. iW. Den 15. Junii 1722. M. deflen ma* megen Det Liquidation auf requifition €• «Jmcbl&b* ltc|en 2fmbt* Det £)« $. aHbto an Dem ju Cgefa)lagenen^5auer^ne(b^ M. O. Der Den ftebenDen $ag Daranf gejìotben, an 2lr|nep DetDienet/ al* Sàglicb jmepmabl mit Dem £errn D. M. ju Dem patienten gefabre* unD Den oetbunbcn. feinen ©efeflen Dom etflen SSetbanD an bii ju Dem ftebenDen $ag beflànDig bep Dem patienten geiaffen, Det Den alle (^tunben $ag un& Sftacbt Die fomentation mit marmen SIBem appliciten mùffen, 3>n Trepan JU appliciten. S5ot Die Seclion Da tot Sopf, SStufluuD Uniet'Seib gcòffnetmotben ln*gefammc * #18. SWt. baatDot^Beinau*gel;gt * * *• W*< 8.©t^ * 19. $blt.8.©£ *$&. ben 17. Julii 1722. J. A. S. Chir. S)fUf Requifition Det fàmbrticben^n.OericbtenDetf^mbtóDet^.^.ba- **** ben mit ju €nD unterfcbricbcne Medicus u, Chirurgus in $3epfepn °&et* mebnt et ©eticbten afpiciret in C. M. O. melcbet Det Sluffage nacb Den 29. Maj. a. e. àbenD* um 6. Ubt imJelDe bep Den 9>ferDeu,fo et gebùtef,mit einem©tte« le Don Det SDtiflforcfen auf Det lincfen ©eiten De*£opff* einen SoBùbetDett mufculum temporalem unD Det futura coronali, gefcblagen morDen, fon* ficb b^nacb auf Da* $fetb gefe^et baben unD noa> ein fleine* oiettelmege* getitten, betnacb ftcb untet einet ©cbàffet'^attengeleget, <«»*Diegan&e Sftacbt atDotten Detblteben unb De* QJefcblagenen Sluffage nacb ff bi* 7. Ubt SlbenD* gelegen in Detfelben, betnacbtnein£aug gebracbt, in mei <6em foit bente um balb % Ubt afpecìionem Dorgenommen, Da et Dotato ti 2 Den errS. @efellcn,al*aucbDon De* gefcblagenen Cutter beticble^ Dag et eine untubige 'JRacbt gebabt bàtte, fobag fte immet Detmeinet et mùtDe abfcbeiben, Da et Docb fo mobl mit innetn al* àuffetn Medicamenten Die gan&eSRucbt Derfeben, aua) jur Oeffnung De* 2lbenD* ein Clyftir applicitet motDen, bep Dem^etbanbfanbenmitinDet cjBunDe alle* trucfenDet ^attent feblieff contìnuirlicb, nacb etner fteinen Oeffnung Det dura? matrjs ffog etma* ©eblùte betau*, fonDer SmpftnDung De* ^tienten, Denfelben abenD fanDen mir Den patienten etma* munterer, mutDe une aucj Don feiner Cutter bericbtet^ Dag et battage* etma*gegeffen, et «6 )*y.r 3» et flagte abet ùber $auptfcbmcr($en. £)en3tm Juniifrùb umb 7. lU)t murDe un« Don $m S. ©efeEen unD De* gefcbtagenen Cutter bericbtet, Dag et cine bófe unD untuljige fcblafflofe Sftacbt cebabt bàtte, mit fanDen ibn aucb ffl)t matt, et flagte ùbet £opfffa)met|en, Det Puls mat erma* gefd;mirDe, Det <£peia)el mar mtt $Mut octmenget, Die <2BunDe mar troefen, Docb ffogDiel (&eblùtebe»Dem ^erbinDen au* Dem cerebro, nacb Derrkbtefen Nerbano Detlùffen mitù>nf?l>t matt unDfanDen ibn bep Dem SlbenD^erbanfcineo- dem ftatu, Da et meDet@cbmet(jen am £opff nocb ?eibeempfanbe, ei mat alle* ttocfen, Den 4 ten ejusdem ftùb wn o. Ubr fanDen mtt rbningtoffet SDlattigfeit fcblaffenD liegen, fo Da§ er faum emmntert merDen fonte, Die £ànDe unD gùffe maren fair, Der Puls feblug febt gefcbminDe, Die <2Bunbe ìoax ganfc troefen, batte abermabl eine untublgeSftacbf gebabt. 9£Btc mit Den» fèlbeit SlbenD umb 7. Ubt mieDer ju ibm famen, lager obne Q3>v£anD, fonte aucb nrcbt ermunfett merDen, murDe aber Dennocb DetbunDen, Die <Ì8unDe mat ganfc troefen, jeigeten ftcb aucb einige convulfiones, er forre fein ^ort mebr teDen, mit liegen ibn alfo tn agone liegen unD ifl Dem $£sricbf naa) Det ^oDt eine étunDe nacb unfetet Sfbreife al*um^.UbrabenD*, bepibmeerfol* get; mit baben Denn beufeal* Den stenejusdem fecìionem & infpecìio- nem cadaveris um 9. Ubr in C. in Séepftpn ^)err Jufticiarii N>»f)er: Stobt* S\io)tet* W. unD 2. ^cbÒppen al* A. H. unb H. K.DotgeneminenunDDaf' felbige mie folget befunDen. S)cr mufculus temporalis fmifter mar ober* mert* fuggìlliret, im cranio enf felbigct detteti fanDe fta)eine fiffur43oU lang, ùber Der futura coronali, metebe mit gefpalten, unD ettbete ftcb ad fi- num frontalem, nacb abgefefcfem cranio fanDen mit eine vfjanDDcltge* tonnen ©eblùte auf Det dura matre ùbet Dem lincfen Stage, Dag cerebrum mat Daoonganfc eingcDrùcfet unD auf Derfelbigen , n>ie er gefcblagen morDen, Don ibm gangen fepn fofl, nicbt jertbeilet toerDen, fonDetn toeil Daffelbe ©eblùte Dura) Die 5\àife, fo ibme De* 'SRacbt* imftepen gel'ue tmter Dem ®a)àffet'farren liegenD jugefloflen, gàncio) coaguliret morDen, fcabero Deffen moles cerebrum comprimiret, morauf abolitio acYronum humanarum unD enDlia) total is apoplexia cum morte conjuncìa erfol» gel, mie Denn abolitionem fenfuum fein flàtiger ©cblaff jut ©nùge anjcig** te* ^agbie^aUe* in Detrai fio) alfo Detraile, acceftiten mit mitunfetnei* genbànDigen llnterfa)rtfftentmD gcmòbnlicben *Peft$affren. M.d. 20. junii 1722. J. W. M. D. J. A. S. Chir. In Jure & Aclis ge^tÙnMe deducilo innocenti* be$ AMICH inquifiten 9(.@c$. *5^v2l§ Diele sJJlenfa)en citra .cogitationes Si intentionem in tnancberlep ^ Siti einet titiglùeflic&en c£bat geratben founen, ifl leiDer au$ Det tàglia tefreb?n mug, Die goti* Ucbe unD meltltcbe Recbte abet Diebeilfame <2BetotDnunggemacbet,bag nie» tnanb nifi caufa fatis cognita o.erurf beile* merDen foli, inDemeDie circum- ftantia? einer 6. h. Partim ut 'mors & vulnera non vero per accidens fecuta fit» Carpz. qu. 1 n. ^5. Animus & intenda enim diftinguunt facìa, five malenciay adeoque in omnibus mateficiis non tam quici fiat, quum quo animo, quibusque de caufis fiat, Ipeétendum eft. L. qui infuria? ir. defuir. L. verum inf. eodem. L.Pèn.ffadLMdeadult, fyemxt flimmet ùbereinimp. Caroli Vti Criminal. Conftitution Art. 146. verfu„ 2tber Demnacb ifl mebr 23armber$igfeit bep folcben €nfletbungen, Die ungefabrlicb au* ©eilbeitoDerUn^orffcbtigfeif, Docb mieDer De* ^ba- ter* ^illen gefcbeben, ju l)aben, Denn ma* atgltflig unD mit filler* gefa)iebet. Unum autem dolo an culpa homicidium fit commifium etiam ex ge- nere armorum conftituitur. Nam fi baculo quis percunerit & fecu- ta mors eft, percutiens non praefumitur animum occidendi habuìfie^ ideoque culpa quidem, fed non dolo homicidium faclum eife cenfs- tur. L. 1. §. divus Hadrianus tt. ad L. Corn. de ficariis. Stephani ad Conftit. crim. Carolinam ad d. art. & ibi al leg. befeucbfel man nu Die acla inquifitionalia hinc inderfo finlet fta) Dag Der arme inquifit meDet animum occidendi, noa) inftrumentum ad hoc aptumgebabt, Dielmeniget eine tòDtlicbe(2BunDe Dem de£uncìobe»aebtacbf. Denn e*#iget (a) fol. 1. med 8. fol. io, b; 27. b. £ ex 28. pr. 36. b pr* 40. b. prim. ad artic. 24. & 64. a. ad Art., 4* De* mebtern einfliranttgan, Do| mqmficus tn fetnem SSetuff mit feine*$5toDt^etten*5Bagen,ÌCief- guffet m )w{ m Snttet ju boblenauf Dag $elD gefabten, unD folcbe* aucb mùtcriicbaufgela< ben unD naa) «&aufegebraa)t, mttfH'nin fomeit in re licita verfitet. b) befaget Da* fol. ól b. ad Are 73.76. 79. unD fblget ex praece- dentibus oon felbfien, Dag inquifitus@cb.fo molju0et3ett,Daet auf Da* gelo gefabren, al* aua) Da er febon auf Der retour geivefl, meDer eine abt, meta)e$ noa) mebr bcflàrcfet mirD, menn man genauerbemeref et, ma* ibn ex improvifo Daju Derlcitet, Da nemlia) tefte foi. y. b. pr. 23. a pr. & med. 31. a. pr, }tf. a. circa f. it. 55. a. ad Art. 27. &. 56. a. ad. Art. 3?. 64. (ad art. 17. melcbe* coinquifiti eigene* ©efiànDnig ifl, Coinquifitus H. V. juetfl gemincf et, angeruffen, unD fo fort einen Discours Don Det a)làgerep, fo jmifben inquifiten <É. unD Dem defungo aucb ùbrigen £n« efen* Da* ^3ftngfl--gefl Dorber Dorgegangen, angefangen, fogar Dag nocb $)Jaa§aebung \?it anqejogener foliarum coinquifitus Dem inquifito dc- funélum itti §ciDe ge$eiget, ibn befratiet, ob defuncìus aua) mir bep Det ^fìngfl bener De* inquifiti bejabenDct Sfntmort, il)tn nicbt nutra* confilium gegeben unD manditeli Dag er ir- quifitus defunclum fa)lagen folte, fonDern auf inquifiti repliciten, mie et NB. feinen <8tocf bàtte, ibm He 3ftifl*$orcfe angemiefen, unD quod be- ne notandum felbfien Dorgefefcvt, aucb Da* €ifcnoenDemDer gar munDftblagen unD befa)àDtgenfónnen, menn De* coinquifiti bòfer SKan), ^etbefcungunD|>anDrcta)ung Des$rùgef*oDer3ftijl gorefen <5tiel$ nia)t Darju gefommen mare, mie Denn auo) ex praecedentibus leiebt' Ito) abjunebmen, Dcuj€>a).nia)t einmal etma* bòft?*,jugefa)meigcnein ho- micidium $u begeben im (£inn gei>abt, menn ferner Daju gebalten mirD, ma* coinquifitus ifyme fol. (fò. a. .ad. artic inquifitionalem 50. Dor ein geugntg giebet CDag nia)f einmaijOTnigbepDet^^af au*gefeben. me!a)em beptritt fol. 59.a\ ad artic. 53. £>ag fanDemann felbfien, Dagereéma)* eigentlicb, fonDetn nur NB. Don obnge* 38 m fel)t m )»:4( ur febt gefeben, mela)e* et bepDet^pDlicben^Seflàtcfungfoi 37.b.&.38.naa)' mal* etinnett 3ngleicben fcbeinet inquifito jumieDetjufepn,ma*fol. 37. a. regiftriret mot* Den. £)ag defuncìus Dom inquifito jmep (Scblàge ùbet Den ^ucfel be* fommen, unD Datauff jmifa)en Die ^JfetDe gefallen. Sed fol. eod.b. in medio 'fi jugfeia) mit protocolliret, Dag Diefet teftis nut is. 3abt alt, unD Deffen SJuffage megen Det jungen Sabre nia)t eptltcb be* flàrcf et morDen, nun ifl aber au*gemaa)ten àìecbfe*quodincriminalibus probatio luce meridiana clarior requiratur, & teftes idonei ac omni exceptione majores magis requirantur in criminalibus quam cìyìIì- bus. C Tefttmonmm de teftibus in 6. cautius enim agendum eft, ubi agi tur de fai u te hominis Arg. L. addiclor. C. de AppelK Farinac. 2. de oppof. 6. qu. 62. feq. S)al)ingegen offenbabr, DagDet3unge Donif.3abtenunDDet ^PfanDemann de auditu, teftes idonei x\ia)t fepn, jumablen Der3migefol. citato37. glet» ebet gefialt geflebet, Dag et nia)t alle* genau unD tea)t gefeben, unD mieDet Diefe 5lufjageDaéjerige matJ fol. 23. b.in medio 28. b.f. 29.in pr. & 39.3. protocolliret unD deponiret morben, flreitet. ©ogncmlta) defuncìus Dom ^fetDe betuntetgefptungen, melcbem geugnig mebt ©lauben bepmmcffen, meilenDetèncfeS- ©.folcbe* epDlicb beflàrcf et, aucb coinquifitus felbfien deponiret bai. vìd. quoque fol. (58-adart. ?6. fol. 57. &58- a. €nM$ m6a)te tnfonDetbeit ein gravamen putativum etmecfen, menn Det €ncfe @. fol. 24. a. in medio deponitet bai,inquifitus @c^- t>dtteDen de- funclum in Den ^ocfenoerfolget, al* fefcterer oor Den ©a)làgen gelauffen, Da nicbt ju leugnen, Dag al* DennerflDer unglùcflicbe (Scblag citra propo- fitum an Den £opff erfolget, flebet man aber fol. 59. pr.an, fo etbeUetDat* mi*, Dag Det $la|Da Detgeugegebùfet nut 4. ler, al* fteDenSlbenD, Da Det £arren liegenD ju gcflogen, ^ànfclia) coaguliret morDen, Dabero Deffen moles cerebrum comprimìret, morauff abolitio aclionum humanarum, unD enDlia) quod bene notandum, totalis apoplexia cum morte con- juncla etfolget. . . ,. r melcbe* Denn um fo Diel Defio mebt unD unumgàngltcb etfolgen mugen, Da defunclo erfl 24. ©tunDen naa) Dem empfangenen <^a)lag naa) Slnjeige fol 4.6. Die SlDetgeòffnetmotDen, melcbe* ibme gleicbmobl fo Diel geboiffen, Da§ et fta) naa) SJlaggebung jefct angejogenen foliis mieDet etma* etbolet. £* finDetfta)bi«nàcbflfol. a.b.jmatmol,Dag eodem die De* SlDerlagen* defunclo jmatmol etma* Medicin jugefa)icfet motDen, aSeinc e* bat de- sini 2 fon- m ) ^ ( m funclus felbige nicbt btaucben moflen vid fol. 40. unb mie ex fbl. 14, ju et* feben, ifl Die £ut unD Incifion am £opffe etfi 48. ©tunben naa) empfange* nem @a)lage angefangen, Dennocb ifl naa) application De* Trepan befìe? motDen, vid. fol. 40.2. 3$ w>iH Demnao) einen ieDen ^Dlenfo)en bietan* fa)lieffen laffen, ob nia)f defuncìus per negligentiamfiiam,anDetet£Dmge ju gefa)meigen, melcbe Domini Sententionantes obne mein 2mfùt)ten be* ìena)tet bemercfet merDen, umfeiaEeben fommen, aHenfaU*oibetDtrbof« fen, e* merDen Uomini JCti Die Medicinifcbe Facultàtùber Der 2tenquce- ftion mit confuliren, ob nia)t De* defuncli geben bep befferei enfiali ex* xeitet merDen fènnen, cum autem, fi per negligentiam vulnus forte le- thale fiat, tunc vulnerane de vulnerato tantum teneatur & extraordi- narie concurrentibus circumftantiis puniatur... L. qui occidit §. fin, ir ad L. aquil. 0 lebe ia) ju Dencnfelben futurorum Dominorum Seabinorum mode- saten Sinfebcn De* dertrauen*, fte merDen in Sfnfeben, Dag inquifitus nia)t Diel ùber ig. 3al>r alt unD Der fio) fonfl, lautgtnlage fubf mobl Det* balten bat, bocbgeneigt gelteben, Dera armen inquifito (Sa), ein mebter* nicbt al* poenam carceris, oDet aufDa*béa)flerelegationemtemporaIcm ju erfennen, Der tcp fuper peritis ac de jure petendis praenobiliff Judi- cis officium omni meliori modo decenter implorire, unb fub refèrva^ rione fcrnerer9?otbDuifft unD beDùrffenDen gali* Medicinifcben €tfànt^ »if3t*im $ftamen©£>rte*ju einem geDeplicben Uttbeil fubmittire. C. POena extraordinaria obtinet, (r cafus evenit, in quo homicida non potuiflet a principio neceffario cogitare mortem, quae poftea fé- cuta fuit, veluti fi quis nolens percutiat alium tali inftrumento, vel tali modo, quo quis perr-aro interficitur, & tamen mors contingat, ut fi quis alium iclu lapidis vel alapa occidat. Cum enim homicida pro- pterea dicatur in dolo verfari, quod percutit gladio vel inftrumento, quo communiter & neceffario quis interficitur, fequitur exinde^ quod percutiens tali modo, quo rariflìme mors contingit, dolofe non oc- cidat, adeoque iftud homicidium magis culpofum, quam dolofum habeatur, ita ut folum pcena extraordinaria locum obtineat, quod Se veruni, quando ex percuffione doloià, quod tamen fit absque animo occidenti, homicidium non per fé, fed peraceidens fequitur,. veluti fi quis IN )«77( m fi quis aliquem psrcutiat gladio vel Ugno Si, pcrcufc cadena in ter- ram franger collum, vel fi vulnus non eft lethale, nihilominus tamen vulneratus vel oh defeclum cura?, vel ob alia fymptomata pccedentia moriatur. , Carpz. Pr. C. P..i..Qu_. i.n. 02.&63. Imo auclor rixae & per digladiationem aut pugnam- alterum vulnerane ne quidem metuendjm habet torturam, Ci probetur, quo vulneratus malum fui regimen habuerit, fuerit incontinens edendo, bibendo, res nocivas vel ultra modum vulneri cenvenientem concubuerit cum uxore vel alia muliere, vel expofuerit fé vento (adde ex frigori) non adhibuerit jufto tempore Medicos, curam & diligentiam, ne ulte- rius incrementum vel scceffio mali vulneri contigerit, aut aliter fé gelferit inconvenienter tali morbo vel vulneri, vel fi nova infìrmitas non direcle & folitarie ex vulnere orta fuperveniat. Garnz. def. Inquifi cap. 5. membr. 2. Secl. 3. Art.' 3; n, 143. Reiponfum Facuitatis Medica Halenfis. fi^D ifl au* Denen Aclis Inquifitionalibas mieDer 21. a\te, Den 3. Auguft. 1722. Epi- m ) 280 ( m Epicr'rfìs in Cafum XXV. QUamvis variae laefiones iàtis pericalofe, ex accidendi tamen lethales evadanr, urne» circumfpecte tales fònticas circumffontUs examinare xonrenit, ne vel fub cimi» ex accidenti lethalium offenfionum, abfolute lethales prò ijuioccut bus declarentur, ne- ve accidentali* lethalitas indiferiminatim uni cauli adicribatur, cum duce aut plures il- larum aliquando in culpa fint : Praefens cafus Fifluram cranii ex accidenti quidem le- thalem refert, in quo tamen caufà-mortis-non fimplex, (ed complicata eft, fiquidem \x- fus ex propria partim culpa, partim ex negligentia chirurgi lethalitatem fua? oftenfionis obtinuit. ex parte Lsfi contigit, ut (uh tali;capitis in fé ardua.& ominofa-violatione, tare brevi poft inflicìam percusfionem, quam durante adhuc .laefione Uber aeris etiam noclur- ni accelTus, citta peculiarem ik neceflariam curam, admiflus fnerit: quo loco ex obfcr- vatione chirurgica annotare lubet, quomodo aeris communi fenfu accepti, velut extra- nei, immediatus ad laefiones vel msdiocriter qualificati^ acceffus -multum contribuat ad illarum deteriorationem, id quod fuistemporibus Paracelfus, Wurzius, lefiènicus, Vi- dius, Hildanus aliique obfervarunt ik indicaumt: id ipfum tanto facillius m capitis la> Conibus evenir, quo-magis illac fènfibiles & periculefe .cxnlunt: Qua occafione ìnenm defiderium quoad hunc cafum aderire ve lui, ut videlicet in fimilibus cafibus difèitc ik accurate, fignificetur, qualis aura atque aeris conlìitutlo tali.tempore in ilio loco obfèr- vata fuerit, quo trmpofe atque loco quisquam periculofa tali offenfione violatus fuit : quemadmodum enim riivorfie ceris qualitates .-ad integri corporis finiftram contribuunt felterationcm, ita perinde facile evenit, ut -talis orninoli tempeftas non modo in fi! ci ani cuandam vulnera.cionem graviter deteriorare, fèd .ik reliquum corpus eodem tempore male afficerc queat folear*que; quare medicis dccidentibus multum faepe interdi, quo de aeris conftitutlone aliqaundp fuificienter inflruaritur. Haud vero in hoc cafu culpa laefi adeo eximia eft, quin illam negligentia minus providi chirurgi fùperet: enim in iaefio- nibus capitis qu« praecipue a rufticis, aurigis ikc. fibi invicem infliguntur, nulla fccuritas medicum aut chirurgum.accoccare debent, fecundum plebejum di&crium: roo tic ~&a\\i Uti ^tnfu^la^n/ ('• tr€ff$n fie reef)f: quid.quod valde periculofum alias vulnus in fub> cìo robuftlori per initia non ftatjm adeo terribile comparare folet : unde flatus Ltfio- j>is primo tempore magis levis, quam ambiguus, tanto mjnus periculofas fècurum red- didit chirurgum, ut ferius neceflariae vifitationes e; rciiqur tra£tationes inftituta fuerint: quamvis enim in praefèmi cadi vena? fèerio, laefionis amplificati© & tand.m trepanstia fiifceptae fuerint: lìngula tamen haec adminicula inopportune Oc ex parte praepofiere ad- jniniftrata funt : ad .minimum ex reperito vomitu percusfi periulofior quidam ftatuj agnofei potuèrit, ut propterea tempeftiva adminicuUtio chirurgi prò iz habeat prae- fumptionem avertendi lcthiferi exitus in hoc cafu. P. P. Refportfum Scabinatus Halenfis. -S)fUf tefo^ebene denunciation, gebaltene Regif.ratur, abgefagfelnquifi- ** .tionales, barauf erettele 2lntmxt, erfolgte confirmatiGn uno . ù'm* &3 )28*( NI ùbetgetene defenfiones, & Deren Q3erlef>unD Stmegung Dot SKea)f. £at Inquifit $J. ^cb-in @ùte geflanDen unD befannt, ba% ali et ben 29. Maji a. e. Dot feine* «g)etrn fpfetDe ^Bìdf'guttetDon Dem gelbe boleti moU len, et Dafelbfl Dee ®eria)t*'@cbèppen £ncf en M. O. angettoffen unD Denfelben, rodi et einige ^age $xtt>ot nebfl anDetn 3ungen 3bn Inquifiten mit <£ebimpf*<28otten unD ^cblàgeit angegtiffen mit bet 3Rtffn gebaa)ten O. ju flagen angefrifftet batte, unD mann er gleicb Darauf Denfelben mtt Dem Dinnen £nDe Det 9ttift>gurcfe emige ©cblàge gegeben, et Dennoa), Dajj er Davon fferben mùrDe, nicbt glauben fènnen; aflenfafl* aua) fei» bifbertget gutet 2eben*»$£anDelunD au*geftonDene langmietige* ©efàng* ttif ibn ju gtnbetung Det (èttaffe gerei#en mùfle, tmtbin Daf et nur mif einet aetingen giraffe anjufeben gemefen, e* fa)etnen m&cbte. 2iflDtemeilen e* ni#t genug, Daf Inquifit Den 9Betftotbenen nia>t <£obfa}lagen moflen, fonDetn an ftcb unuetanimottlicb, Daf er ibn ju belei* Digen gefucbt unD frraffbarer <3Betfe fein eigener EHicbter gemefen, ibm aucb ut feiner €ntfcbu(Digung Dienen mag, Daf er ftcb wrfùbten laffen, Den de- funaum, mel#et ibn Damabl* nicbt* ju leiDe getban, mit einet 9tttfì< Sotcfe al* einem Detgeffaltigen inftrument, momit jemanD gatlei^ttoDtv gefcblagen metDen fan, anjufaflen, gleicbmobl Demfelben juftattenfommet, Daf meDetDet Medicus nod) Chirurgus in ifjtem megen Der Secìion foi. 43. au*geftelten Atteftat, nocb Die biefige fòblia)e Medicinifcbe Facultot Die jugefùgte SEBunDe prò abfolute lethali gebalten; ©0 tfl Inquifit imat mit Det otDentlicben ©ttaffe De* ^oDtfcblage* *u Detfcbonen, jeDocb mit erurfacbte Inquifitions-^ofien naa) Deren leiDlicbenSintta)' tungabjufùbwn gebalten, 9J.SR.J©. v* n e A' <36 ) 28i c m CASUS XX Vh JCTUS CAPITIS LETHALIS. Unffrc fmmblitbe SMcnfie &u*cr, $ble, fcon Diefem mtt einem SSeile Dot De» $opf getebiagen, Daf: et &bne €mpfìnDuug \nx <£,xle gefafieji, unD eine gu* te cgiettel (Etunbe alfo gelegen,. big n)n jemanD mtt anaeflritbenem SS&fr fet ertmtntert; Dag etDattn Don jmen Seuten untet Di tfuflen Don fltautetn in matmen <3Bein naf gemaci, ùbetaeleget 3rt oecfeiben erflenStacbt fofl ^atient fio) fiarcf etbtocben baben^ unD meinen Die Dabep gemefene Slugebòtige, Daf Darunter^lutmitau*gemorffenmot» Den* De* anDern SDIorgen* aber fonte man Daoon gat feine marqueit fe- ben. 5)en 26. Octobr. bat jmat Det S3aDet De* «IBotgen* ftùbe einen anDetn Nerbano ùbergeleget, meil abetfùt tatbfametetacbtetn>otDen,Dag Die Sur einen beepDtgten Chirurgo anoertrauet mùrDe, ifl Det bieftge $5etg* Chirurgus Stille ju etfi Dabin ju geben beotDetet. S)iefet etjefclet, mie et gefunDen, Dag Die <2BunDc eine ÓtDet^anD bteit ùber Dem lincfen 5luge fafl auf Der Slitte felbtget ©eite Don Det étitne, angefangen, fcbtat nacb Dem binter £aupte jugelauffen, unD obngefebt anDettbalb gofl lang, unD einen t»albcn 3dU bteit gemefen. Stfiegen Det bieffe bat man fo eigentlicb nicbt* etfennen fènnen, inDem alle* nut wrquetfótf, unD n'cbt* rea)tau** gefcbnitten, oDer Don Der $ant unD gletfa)e oerlobtengemefen: 3njtDÌfa)en aber bat Doa) lai Cranium meiffen* nicbt*, al* Da* gleta)fall* jerDrùcfte pericranium in Dein Diauin iwifcben Denen Labiis noa) ùbet fub gebabt; me*megen aucb folcbe* fo gleia) mit einet <§a)eere Durcbfcbniitcn, um Den etma Davuntet Detbotaenen ©eblùte Sufft ju maa)en. yiaa)lem folcbe* gefcbeben, bin ia) al* Medicus ordinarius aflbier, noa) Denfelben 33or* mittag ju Dem patienten fommen, Da Dann àufferlia) Die ©tiene unD 2lu* gen,abfonDetlicbauf Der lincfen (^eite Dom untcrlauffenen ©eblùte gan&ju* gefa)moflen, fonfl aber Dor Der #anD noa) feine fo nabe ©efabt gefeben. 9L3cil aber Doa) auf Dem Cranio etne fleine fìilur ju erfennen, mutDen Die Labia vulneris, fo fori noa) mebt etmeitert, Dof naa) 3urùcffa)iebung De* tet #àute ein tylai) Dom Cranio eine* ginger long, unD mebt al* einen guten Soli bteit entblòffet blieb, um fo mobl Die Derborgene tefiones noa)« mebr ju entDecfen, al* aua) einer DieUeia)t noa) DorjunebmenDen trepa- nation atient De* SJlotgen*, mie et mobl gefcbtoffen, aut Det ©tinte unD ©cbmtetigfeit im ^opf. «SBeil abet an Det «SBun* De noa) feine meitete StenDetung ju fpùbien/ mutDe Det Dorige Nerbano mieDet angeleget. £)en 28. Oclobr. mat Da* SSeftnDen noa) eben fé mie &en Dotigen $ag> unD Die 9taa)t jiemitcb tubig gemeftn, aua) continuir- te Da* SDtttcbfcbtoiben Det getwbligfeiten Dura) Die fifluren noa) beflùn* Dia, in fola)em regard mutDe alfo aucb beute mie gefletn in alien proce- der. £)en 29. Oeìobt. flagte Patient, mie et Die Detgangene yiaa)t nia)t fo tubig gefa)!affen, unD etma* mebt ©djmerfcen gefùblet. 3Beil nun barneben Pulfus aucb *tma* gef^minDer ju geben begunte, murDe Denfelben $agetne2lDet am Sltme gelaffen, unD juglei$eine fsifcbepoti- on auf Dorige 51rtADie abet jugleicb etma* fùblete, nebfl einem auffetlicben Epit. jum ffeifftgen Slnriecben Derfa)rieben. <2Begen folcber fio) etma* fcblimmet anlaffenDen UmflànDe aber ifl bet€lau*tbaltfcbe 33etg*Chirur- gus #ett G> noa) Denfelben SlbenD mit ju Dem patienten vocitet, Da man Dann mabtgenommen, Daf Die «SBunbe nicbt ailein ttucfnet, unD lai betDotDtmgen Det geua)tigceit Dura) Die fifluren aufen go.Ocìobr. murDe Die ^unDe ganfe troefen angettoffen, unb Die Sdacbt mar pattern jtemlia)untubig, gemefenA auffet Daf et Dann unD mann al* m einem tieffen ©cblaffe gelegen unD gef$nata)et, ingleicben fta) ntcbt alle»» jeittea)t mebt befmnen unD mit Dem <2BetflanD unD éptacbe mie fonfl fort* fommen fònnen. SBegen fola)et UmflànDe nun muffe yn 5lu*fùbrung Detet obue Smeiffeluntet Det $irnfcba!e au*gettelenen geucbtigfeiten, meil fle anDere ^Bege ficb nkbt bet&ot geben mollen, geDacbt metDen; ba Dann Die trepanation in ^Botfcfclag fommen, unD fo fott an Dem gleicb Slnfcng* Datju au*gelefenen unD pneparirten Otte glùcflta) applicitet mutDe. £* bielt aucb ^alieni folcbe operation noa) fu)enD auf einem ftepen Otuftle «ilt jiemlicbet. forge au*, unD meil au* Det mit Dem bobeen gemaci m >i8>-r hi gemacjten Deffnung affocato eine gute Quantitùl màfferiges ©ebultf beroor lieff, gab alfo jum guten 2lu*gang Der £ut noa) einige #offnungr Um alfo Derfelben Die gebòtige SlBartung ju ft)MV mutDen Die inmenDi* gen ^betfe De* $opfe* mit guten balfsmis fpirituofis unD mundifìcanr tibus matm beDecfet, unD nacbDem mit Dem bifber gebraua)ten QBerbanD mieDer Dermabref. Um aua) Dem @eblùtl;e einige mettere revulfion, al* Duta)Da* SIDetlaffen erbalten, ju maa)en, murDe gegen ben SlbenD ein d&- ccxflum lenitivum e. cephaHcis mixtum Derfcbreiben, Da jumabl fegni* or alvus unD Der €ut febt bi*ròetlia>ju metDen fa)iene. £)en 31. Ocìobr* mar jmar Die ytaa)t mieDer raeifl in fopore unD llnrube paflìret, naa)Dem aber Da* dècoéhim feme operation exxeia)et, fa)eine ei, ali mann Det Pa- Eient etma* munteter Don Slnfebcn gemorDen, unD Die Materie, fo untet Der #irn»©a)ale b^Dor gefommen mar, mebr gefoa)et mare; meit abet fola)e* Don gat feinem ^eflanb, fonDetn nebfl UnempffnDlia)feit unD Detlobtnen ^SerflanDe,, aucb Die <éptaa)e gan$ Dergieng, murDe Den iflen Novembr. eine neue ftùrcfenDe #aupt'potion Derfcbtteben, fo abet nut bep fleinen dofibus Dem Patienten fonte bepgebtaa)t merDen, auf mela)e Siri auo) naa) ©utbùncfen Don $5iec oDet Dùnnet ren Epilepfie laut Séugnig Derer alle yiaa)t Dabep auf Der <2Bac^t gemefenen S5arbier^@efeflen, au*gefa)lagenA unD naa)Dem 4. big 5. paroxyfmi DaDon ùberffanDen, bat Det Patiente bei SJlotgen* jmifeben 6. unD 7. Ubt feinen ©elfi aufgegeben. SefletfelDt* am 4ten Novembr. An. 1722. SJXSp commiteirtet (grtèffnung lei- am 25. O&obr. \e%t lauffenDen *>J 3abte*, Scacbmtttag* jmifeben 3. unD 4. Ubt Duta) einen ©a)lagmtt Dem S&eil, an Det lincfen @ette Det ©lime in ©a)lùgetep fiarcf ^Bermun* Deten unD Den Darauf folgenDen 4ten Nov.alfram ioten §agenaa) em« pfangenet^BunDe, 53ormittage*jmifa)en6.unD74Ubr Derflorbenen 25etg* manne* J.C L. ftnD nacbfolgenDe UmflànDe unD SSerlefcungen Don un* ju £nDe benabmten mit mògligfler (Sotgfalfauf Da* aenauefle unterfu* éet/ unDentDecfet motDen; miefolget: Sin 5 9laa> m ) *8« { m NacbDem nemlia) Det Den Dotigen SlbenD julefct aufgelegte SBet* banD abgenommen, unD Det gantje obete c£beil De* #opfe* DoflenD* big auf Den £noa)en entblóffet, mutDe fomol)l an Det ©ette, mo Det ©a)lag laut bepjjelegtec Relation Don Dera erfleren 33efìnDen, uno Darauf gefùbt* ter £ut De* Patienten, bingefommen, al* an Der anDern, abfottDtete, unD Don Dat gegen Die ©urne mit ieta)ter 3ftùbe berDot geDtucfet merDen funte. Sin Det 43irn=<èa)ak fanD ftcb auf cet lincfen ^eice, obngcfebt um Die Slitte 9e*<òtirn* ideiti* ein jimlia) fiarcf et fKig fo getaDe ùbet Dem lincfen Sluge, bep nabe jmep ginget bteit oon Det Satura Caronaìi Den $fnfang nabm, unD nacbDem et fta) in form eine* balben ©reni*; in etma* gegen Die rea)te ©ette gclencfet, mieDerum naa) Dem lincfen ©cblaffe febtete, Dafelbfl neben Dem Shtge berunter lief, unD big untet Da* <éa)laff>$5ein gegen lai Ol>x extendtrete. Unter liefem séeine manDte et fio) mieDer binaufmdrt*, fam einen ginger breit ràbet a\ Dem D!>re mieDet b'-toor, flieg in einer mebrentboil* geraD^n tynie rv.it Pailkung Der Sutura? coronalis in Die £òbe, unD enDtgte fio) enDlia) gz* gen Der ^itte De* oben befebeiebenen balben Cirfel*, Den er aber nicbt ooìiig toieDet etretebete, fonDetn bi-p nabe eine* balben ginger* breit, Daoon ent* fernet blieb. SÌuffec Diefen gtoffen SXiffe abet, mat nia)t alleine bep Dem anacjeiaten Slnfanae Deffelben Die 4Dint.<6a)a!e bep nabe fo tieff al* ein balbct 'éttob'^alm breit eingeDrùcfet, fonDern in Dem Don Diefer fiflur umfebeibenen fHaunc, fo fafl groffer al* ein #ùner ^p, fanDen fta) noa) bep Drep anDere Dviffe, fo aber geqen Den Dotigen ju rea)nen febr jart, uni) nia)t oberali auf bepDen eeiten lex £irn'@a)ale funten erfannt merDen. SyjfaMc&en laa:n aua) ùber Dem fleinen 2mgen*'2Bincfel gleia) untet Det Saut auf Det bloffm $ixn*<&a)ale einige ©tùcfe, fo Dom Cranio abge* Iptungen, moruwer Da* g'èff^ìe einen 3oll in Det tàuge, unD an Dem einen £nDe bep 3. ©ttoi) £alm in lex Creile batte, an Dem anDern abet meijl jugefp %et, unD fonfl tr.it Derfa)ieDenen fa)arffen ^efen Derfeben mar; Da bingegen Die ùbrigen, Deren man nocb 3. aufgehoben, faum einer §rbfe 0* fcct^ìhfen in Det Sreffe gleic^eten, jeDocb ebenfall* jiemltcbe <£cfen balten. ©uro) Da* 2oa) aber, fo Diefe aaufc abgefonDerte ©plitttern faflinDct@e. Ut, fiali, mie Die gtèffefleDoiv cenenfehVn formi'ret, fante man Cnf inDfe\f>ÒIe Det |i«r*©$rte binein febl 2. bi$ 3. ?èp oca Dat-en batteri ronnen gefatnmlet metDen. Unter Dem damo lag auf ter dna matre noa) jiemiia) Diel ©tbiùt, aOfonDertia) gegen Den untetn <£bcil unD ©runD cer ignrn ale ; Don Materie aber funte man nia)t* amteffenf indetti ma* bep Slufffagung De* £opfe* b^toor gefleff n, xoùx Durd) cine mtt Der ©àge in Diefet àufferflen membrana cerebri cemacbte Deffnung fcecau* fommen. Unter Derfelben aber mar ùber Dem lincfi-n hcmifphce- rjo cerebri, pia mater fafl qùr&lid) Don £:t)ter beDecfit, Dag er ùberall mit *tnen ©a)mamm ttiujle abgetcoctaet metDen. £ben Derglctayn fanD fta> aua) untet Der pia marre felbfl, Da er neben Denen vafis languiferis in io «en f rumnten Sùgen Dc*@>ebiru* ptfammen geffoffm|k -tM'Doa) obne Dag fta) in Die interftitia etma* befonDer* DaDon nieDergefencfet. enDlia) murDe an Dem DoDem lobo De* lincfen hemifpha?rii, oleia) gegen Dem Otte ùbet, mo Die fragmenta au*menDig auf Det «f)irn>(£cba!e ìagen, unD man Dura) Da* Dafyer entflanDene £oa) in Die inmenDigc £òle feben fonte, noa) eine jiemlia)e QJetlefcung mabrgenommeu ; Da nic|t alleine bcpDe me- ninges im Umfreig mie em Sgargi. <^tùcf Don feinem ©ilber Dielfaltig jerriffen, fonDern aua) Dag ©ebirne felbfl an feinen bepDen Subfhnciis be* fa)ùoiget mat. 3n9l«'a)en aua) ein (Btucfgen Don einem abgeriffenen vafe fanguifero, fo bep nabe fo Dicf al* ein Dùnner 23inDfaDen, unD jmtfcbe» Denen ùber ein3ofl breit, naa) Denen ittmenDigen tbeilen ju corrumpir- ten fubftantiis cerebri, noa) geronnen ©eblùt angetroffen murDe. Ob* tnjmifcben Diefe teflon Derer meningum unD De* ©ebirne* Dura) Die au** menDta auf Der £ttn^a)ate gefunDene fragmenta Derurfadjet, fo bepm; SlnfangeDet cBermunDung mobl ro&gen bincinmùrt* in Dem ©ebirne gefle* efet baben, unD naa)bet, Dura) Die Don Dem ©eblùt generirete Materie ter» Dor aetrieben, oDer fonfl bep Stafbetnng Detet integumentorum capiti^ mit berau* gejogen fepn, DaDon laffetffa) bep gcgenmdtttgen UmflanDen nia)t* gemiffe* determiniten. 2Jn Det anbetn £elffte De* @ef)tw* unD& Dem cerebello, mat fo mobl ratione meningum, al* aua) ipfius (ub>- ftantice nia)ti «uffetotDentlia) ju fpùi>ren, auffet Dag unter Denfelben mie aucb Dem cerebello einioe Sèffel Doli mùffetige* ©eblùt flanDen ; unD Det ventxiculus cerebri dexter ganfc mit mafferiger geucbtigfeit angefùnie Dotigen bepDen ventres, al* $)tufl unb Untetleib, fepn aua) fcutcbfucbet, e* ifl aber nia)t* Dabep Dotgcfaflen, fo entmeDer mit Dtefer te- flon connecìiret, oDer fonfl ju De* QBerflotbenen Slbleben etma* b^te bepttagen fònnen, <3Bann Dabeto bie aflbiet auff Da* umflanDlia)fle t'pc- cifìcirte cBerlefcungen, nia)t nut in*gefaramt aifo befa)affen, Daf Deren (Senefung He mebrefle gett afle menfa)lia)e ^Biffenfa)afft, gleif nnD fuif- fe meit uberfleigen ; fonDern aucb au* Denen Acìis Inquifitionis pag. 84- 159. 191. zoo. unD 201. etbeflet; Dag naa) Dem Inquifitus 21. mtt Dem Iftacfen Dot 2lrt, naa) Dorgùngigcn 2ro*boien oDer @a)manggeben Dem 8. mit Dollem ©a)mif Dot Den $opf gefcblagen, Dag ei Detmegen geflap* per, Diefet fo gleia) noie ein 23autn bintet ùbet jut €rDe gefallen, feinen £aut Don fio) gegeben, unD afle Djete geflrecfef ; aua) in foia)em SuflanDe f aut p. 84.113. unD 159- Acìorum mobl eine niettel <6tunDe liegen bìieben, ebe ex fta) mieDer gereget oDet bemcget; ano), ob ex febon lautp. 195. feq. Acì. nacb Slnflteicbung De* in einem Sftaaf tjetbep gebtatbtenSÈaffer* ftcb erbolet, Dennoa) balD Darauf tm bmmeg fùbten, unD jmat nocb auf Det cjBiefe mieDet in Die $nie nieDet gefallen, unD De* 9t aa)t* Dacauf, Dem 3eug* nig Det «gauggenoffen ju folge, fiarcf vomirei: ^0 fan nia)t auDer* ge« fa)loffen merDen, al* Dag Diefe $BunDe au* mebt al* einer llrfaa)e an unD Dot fta) fel&ft lethal gemefen, unD labex Det SSetmunDete aller gebraua)* ìen Mietei Dbngeaa)tct Daran nia)t curiret merDen fènnen. Siflermaffen nia)t nur Durcb Die #efftigfeit De* bitn fo mo1>l Die fa^imfìen Symptomata unumgànglia) Deturfacbet/ al* aua) meil nacb appHcirten trepano fola)e geucbtigfeiten nia)t genugfam fònnen au*geleitet merDen, enDha) notbmenDig effecìuiten mùffen, Daf Dura) Deren unoermepDiicbe corruption Da* ©ebirne, al* ein eDeier $beil felbfl inficiret, unD alfo Det $oD beforDetf morDen. 3uaefa)meigen Dag fcte $ulefct angefùbrte gar notable SBerlefcung Deret meningum, um De* fòtDern lobi in finiftro hemifphaexio cerebri ano) alfo be|o)affen, Dag folcbe aHeine ju determinirung Der Lethalitat binlanglia) mùren, mann nia)t einkie Dabep DorfafleoDe gmeifel erforbetten, Diefen ^unct obne et» ma* tea>t gemiffe* Datau* ju febiieffen Dot Diefe* mabl *u ùbetgeben. SBelcbe* OBelcJe* mit afletfeil* Dfltcbtmùgig bietbutcb bejeugen, unb mit unfeteR etgenbùnbigen Uutetfcbrifften befrafftigen follen. SefletfelDt, Den 4. No- vembr, An. 1722, J.J.L.M. C.G. Stoftottete Defenfion - ©djrifft, mit atto unter^anig- ftec 2Mtle, be$ MW01 Inquifiten H. T. A.Pmenfi homicidii et- gelten molle, (ti mepnet abet anfanglia) prò defenfione fua Det otme Inquifit an Den Detflotbenen SBergmann L. cinen §oDtfa)lag nia)t began- gen ju baben, ob et fa)on nia)t in SlbteDe ifl, fonDetn geflebet unb betfelicb beteuet, bafì ex Dennenfelben mit Dem Sftacfen, oDet SKùcfen Det 2(rt ernen ©cblag auf Da* £aupt gegeben bat <2Beil nun Da* corpus delicli Da*fundament unD Die «jJButlelbeij alien unD jeDen inquifitionis criminum ifl, motùbet Die erfle £tfor* fa)ung anjufleflen unD ©emigfjeit jufefcen ifl, fo fan Inquifitus A. mela)et fb menig animum occidendi gebabt, al* Iethaliter vulnerici bai, eitt corpus delicìi in quaeftionirten praetenfo homicidio nia)t an fio) font* men laffen. Non enim eft homicida, qui non occidit. Non oc- cidit, qui non vulnerat Iethaliter. Hinc fi non mortifere vulne- ratus culpa propria vel aliena periit, de vulnerato acìio erk, non de occifo. . .-\ L. Qui occidit 30. §. fin. IT ad Leg. AguiL L. Si ex plagis. 52. pr. eod. . Ob §)iefe* 4M ) 29° ( 8» KMefe* in gegenmattigem bettubten cafu ju demonftriten, fo Datf man nut bie Relationes De* £ettn £3etg*Medici unD bepDet Chìrurgorum pag. Acìor. 287- feq. anfeben, motau* Deutlicb etbeflet, Da| Der vulne- ratus L. nio)t oon Dem erlittenen <8a)lag per fé & fimpliciter, fonDetn ex mala diaeta, malo regimine & neglecìu curoe, mttbin au* fola)et* megen petutfaa)ten gefctyrlicben ex accidenti Datjugefcblagenen Sympto- matibus Da* geben eingebùffet bai. Mala dteta & malum regimen, naa) lex 9ÌeDen**2ltt Det Medicorum, cnm negjecìu curar beflebetDa» tinne, Dag 1. £)er Vulneratus naa) erapfangener ^unDe fta) nicbt naa) £aufe treten laffen/ fonDern juguffenaa) £aufe gangen ifl, Don mela)et commotion unD nacb Dem SuffanDe De* Patienten/ gat fiarcf en $8eme* gung eine £m&ùn*mn$unD3uftof;De* ©eblùt* ^ betrùbim fònnen/ ju* mabfen jmep &uteibm unter Die Sltmen gefaffet unD gefu^tet^afinr,, mei» ^a* gè* unD jmat obne Requifition De* patienten ju ibm fommen. 3. «£)ot Der ^atient nacb Dee SBermunDung De* 5lbenD*um7-Ubt ben auf Dergleicben curen nia)t beflellen SBaDer ju ftcb tuffen laffen, meU cber nicbt* meiter getban, al* Daf et Da* 2Mut, melcbe* bàuffg au* Det SÌtobe;gefloffen,jufhflengefucbt. t ,. . 4 ^irb ju Der Medicorum fentiment Dorgeflellet, ob ntcbtno' tbigun^Dienfam^emefen^Den Patienten fofott nacb empfangenem©cbja- gè nut einem Laxativ ju Derfeben, um Die ùbetgoffene bilem unD malos humores^ ju ^Berbùtung De* vomiten*, abjufm)ten, aucb Demfelben jut SlDet ju laffen, um Dem erbifcten ©eblùte Sufftunb bie auffgef$meBenen Doflen SlDetn Dùnnet ju maa)en, mttbin meitete extravafationem lan- guìnis im #aupte juoetmebten. ©*fmD aucb f. 9?ia)t ebet al* Den folgenDen Wioxgen Die SBunben vifititt, folglicb tu;* Slbflieffung foDtelet etunDen Detfcblimmett. UnDobfa)on -6. fo fort obne ^erfcbub Die trepanation nòtbig gemefen ifl; Dann biefe operation \>ettia)tef man ju jmepetlep 3eiten> einmabl jut gelegenen geif, unD jum anDern jut Seti Det %>tb, bep Diefet 3eit Det SlotbabetmetB man uonf einet gelegenen unb au*etlefenen 3eitr e* fep Dann, Dag man Ite *fclia)e ^tunDen ebet obet fpater unternimmt, fonDetn man mug peaflejett m ) 291 e ni in geit bet 9lotb Detticbten, al* melcbe (lei* bttngenb ifl, fo mobl megen gegenmattiget Sufafle, ai* Detet Die afle Slugenbkcf Datju fa)lagen fònnen, unD Denen manDorbeugenmuf, Dabero man Dann Da* fta)etfle etgteiffen, Ullb fòleinig TREPANiRen fótt, font ipfisfima verba in verfio- ne german. Petri Dionis Operat. Chirur. Part. 2. demonftr. 6. ad fig. 30. p. m. 514 ©et £ett SBerg^Medicus aucb fo fott bep feinet etflen $befua)ung Dcn folgenDen $ag QSotmittag naa) Det 98etmunDung auf Die Trepanation refleéliret bat, unD in Diefet 2ibfia)t Die labia vulneris mebt etmeitetn laffen. In Relatione pag. Acìor. 289. @o ifl Doa) lepDer ! allemjl am tften ^age Die trepanatio Dotgenommett/ Da Da* extravafirte ($eblut febon corrumpirt gemefen, nun fo mobl me- ninges al* ipfum ctrebrutn per piatcedmera .ongegtiffen gebabt, unD bet Patient jtd) nicbt diteti mehr recbt iSepnneti, no<£ mitDem^erflanDl unD @ptao)e, iste fonfl fottfotnmen fènnen. ■ juxta Relationem pag Art. 29T. 2lu* Diefen alien baben uo)f .uno t* ah? gvf%lia}e unD tòDtli$e Sympto- mata, enDticb aucb Set $oD felbfl, fb^en fònnen; UnD jmat ftnD untet Denen ob malam disetam, malum regimen & ob neglecìum curoe Dat* ju gefa)lagcnen fymptomacibus Die notabeiflen gemefen, Dag j) in Det et* (len ^aa)t nacb Det ^BermunDung Det Patient ein flatcfe* €tbtecben gè* babt, motju Da* ©eblùte jum metterà extravalirengenotbiget morDen, unD an Dritten ^agDe* StbenD* bat 2) £)er patient ùber @a)merfcen tm^acfen unD (Scbmebrigfeit itti £opf geflaget; 3n Det9laa)t Dot Dem jten^ag, f>at 3) Det ^alieni mebt @a)metfcen gefùblet unD an geDacbtem $age bat Det SSerg.Medi- cus felbfl gefùl)let, Dag De* patienten Pulfus etma* gefa)minDer morDen, aucb Pag Acìor. 20*. referttet, bag fta) Deto 3eit Die UmflùnDe fa)lintmet angelaffen, be*megeti Der €lau*tbaltfa)e $5ergaupt-'$tage: „Ob Det Don Inquifito Dem Detflotbenen SSergmann £. ange* „bxaa)te ©cblag mit Det 2lrt auf fein #aupt, min)m DieDabet ,,entflanDene SBetmuuDtmg, fimpliciter, abfolute & per fé „kthal unD tòDuo) gemefen fep ? • Acìen mafia mil rationibus dubitandi & decidendi a&banDelt. 2fo« fùngila) fa)einel, Dag an Det affirmativa refolutione hujus quaeftionis cardinalis nia)t $u jmeiffeln fen, meil (0 Da* Protocolliunppm 4ten No- vembre «8 ) *93 C §S> vembr. a. p. pag. Acì. 207. & 208. in fine Dermeltef, Daf Die2Bunbè unanimiter Dòfltg lethal befunDen fep, melo)en (2) Die Relario Dni. Me- dici & Chìrurgorum pag. 300. & 301. al* peritorum in arte unD in ibren geleifleten5lmt*^pDen auf Die Secìiones menfa)lia)er £òrper fpecialiter mit DecepDeten ^erfobnen beptritt; melcbe aucb (3) cau^s fcientise & demonftratse lethaiitatis angefùbtet, unD DaDon in fpecie (4) atteftirt unD referirt boben, Dag De*megen Die SBunDe an* unD fùr fta) tòDlia) gemefen fep, mttbin vulneratus Dura) feine menfa)licbe £ùlffe unD Mirtei DaDon curiret merDen fònnen, meil Dura) Die £efftigfeit De* @a)(age*Da$ ©ebirn unD gan^* £aupt gat fiarcf unD mit ©efabr De* £eben* exfa)nt* text, mie Dann ex Acìis pag. 84.159.191- 200. unD 201. ervefle, Dag l n- quifitus Dem Derflorbenen t mit Dem ^Racfen Det 2irt, naa) Dorgan* gigen au*boblen, oDer <5a)mang geben mit DoRem eteeia) box Dem $opf gefcblagen, Dag e* oermegen geflappet, aua) Diefer fo gleia) mie ein23aum, binten ùber jur <£rDen gefallen, feinen £aut Don fta) gegeben, unD afle Die* te gefltecfet, aua) in fola)em 3uflanDe laut pag. 84- »* unD 159. Acìor. mobl eine Diettel ©tunDe liegen blieben, ebe er fio) mieDer gereget unD be* meget, unD ob er fa)on befage pag. 195. unD 190*. naa) 2lnflrcia)ung De* in einem ^aaS berbep gebracbten <22affer* fta) erbol)let,Dennoa)balDDarauf im binmeg fùbren, imo jmar noa) auf Der <2Biefe, in Die £nie mieDer meDet gefaflen, unD De*^aa)t*Datauf naa) Dem 3eugnig Der #auggenoffen unD Slngebòrigen fiarcf vomirei babe. €e ftcb aucb (>) bep Der Secìion be* funDen, Dag auf 3etfptengung Der tnmenDigen 2Mut> unD anDern ©efaffcn, Da* ©eblùte unter Der ^irn^a)ale ùber unD unter Denen menmgibus fta) ergoffen, ja gar (6) in fubftantia cerebri felbftDic<£rgieffungDe0©e* blùt* gefcbeben, ingleicben (7) De* Seri in Dem ventriculo dextro cere- bri erfolget, Deten @cbmere unD ©rùcfen auf unD in Dem ©ebirn Die fcblimflen Symptomata unumgùngiia) Derurfaa)et, jumablen (8) naa) ap- plicirtem crepano foloy gcucbtìgf eiten nia)t geuugfam baben au*geleitet merDen fònnen, Daber (9) Dura) Deren unDtrmeiDlia)en corruption Da* ©ebirn inficiret unD alfo Det^oD befòtDert motDen, ju gefa)meigen (id) Dag Die befunDcne cgerle&ung ber meningum unD De* foDern Lobi in fint- ftro hemifphsrrio cerebri aua) alfo befa)affen, Daf fola)e alleine ju determinirung Det lethalitat biniànglicb mate, menn nia)t etnige Dabep fùrfallenDe Smeiffel etforDerten, Diefen tynntt, ebe etma* gemiffe* rea)t Darau* ju fa)lieffen, ju ùbergeben k. 'SeDenno* unD Diefem ofjngebinDert, fan defenfor nacb aflen mobl ermogenen UmflanDen nicbt* anDer* feben Od j unb « )*94( 9» unb begteiffen, al* Daf bet quaeftionirte (Scblag unb Dabee entflanDene 93ermunDung feine* mege* per fé & fimpliciter lethal gemefen, fonDern per accidens Det $0D Detutfaa)et morDen; Dann ad evitandam tavto- logiam nia)t JU repetiten, xoùì in Diefer Defenfion-tSa)rifft Dorbi: |o)on Daoon angefùbtet ifl, fo ermeifen Acìa Daf i) nacb &*nt ^a)lage eane gè» fùbrlia)e, oDer tòDtlia)e SWetcfmable fta) an Dem vulnerato qeauffeit ba» ben; è* atteftitct aua) (2) Dn. Medicus cum Chirurgis in Relatione pag. 288 in fine & pag. 289 ab initio felbfl, Dag et De* anDetn oCer 2ten ^age* nacb bet SSermunDung an Dem vulnerato. fui; bet faanb ncdj teine fo r\afye (Bcf ifyt (teff^eri. $lua) ergeben 3) Die mit Dem vulnerato De* 2ten unD 4ten $age* naa) Det QJetmunDung gebaltene SQexbòu unD Examina png. Acì. 2. feq. & pag. 37. feqq. mie fiorcf unD munite Dujdbe uro 3*ti tu>4K#r^fen ; imglei* eben bejeuget 4) Dn. Medicus cum Chirurgis pag, Acì. ifcy. ieqq. fcag Det ^alieni l& anDeren $age* Die incifiones mtt $Be#ànDigfeitau*« gebalten, unD tDtDet £>fm.macbt nocb anDete Quf^Ue gefriegt, aua) innet* lia) ùóec nia)t* geflaget unD rabep jiemlia) gefcblaffett. ingleicben ettr/tf gegeffen bai. ©en Dtittcu $ag babe Det $■ uieiu gleicbfafl* beticbter, Dag etmohl gefa)laffen unD mieDet ma*Detjua)en oDer effen moire. <Ècti 4ten $:ag fep Da* S3efinDett noa) eben fo mie Den Dorigen ^ag unD Der ^aùcnt jiemlia) rubig gemefen ; £* bat aua) Dee patient Die vèpraebe big jum énbe De* yten ^.agei bebalten, Deren Q3erfuflfonfl, menn Die ^CunDe per fé Uthal ifl, fo fort anfang* fio) einffnDcr^ alfb Da folcbe Dem vulnerato nicbt baio entfallen, ifl bep Demfelben aua) feine abfolute lethalitùt gè* mefen. Hippocrat. Secì. 7. Aphorifm. 58. ©et SRatut butte alfo 6) Dura) eine cìnge trepanation ju £ùlffe gefom- men merDen mùffen, jumablen Diefe felbfl folcbe* gejeiget, inDem fte au* benen SBerle&uncien fo fori De* erflen $age* Da* $Mut, mela)e* abet Dom «Safcet Detflopfftt motDen, gettieben, um naa) Denen laefionen ju feben unD folcbe ju entDecfen unD mie folo)e De* 2ten $age* per incifiones gefun* Den; mitbiu an Dem Cranio Die fifluren erfant morDen, fo bat fte Durcb Die fiffuttu ^euebiigfeit gefa)mi&t, melcbe* Dcn 3ten ^;ag bep Dem Nerbano gefeben ifl. ®leia)^ienun Diefe$eua)tigfeiten, fo ein offenbai)re*3eia)at, De* unterai Cranio jufammen geieffenen oetborgenen ©eblùt* gemefen, tura) fcbleunige Trepaniruna bàttett abgefùhret unD Diefet natùclicfcen <£put gefolgd merDen fònnen, fo bai aucb He ^atur am SlbenD De* 3ten Sa^e* se» ) 295 ( m> $age* Dem Patienten £5cbmer(}en im 9lrtcfen,£)rùcfen Dot Di relitti unD X£a)mietigfett im £opffe Derurfacbet unD DaDura) Die 53cfa)leinigung Det SJbfubtung Der Materie au* Dem £aupte, fo Diefe accidentien Detutfaa)et, gleicbfam an Die £anD geben moflen, aua) mit Dem @a)mu)en Det geùtb* tigfeiten Duta) Die fifluren continuiret, mie folcbe* am 4ten $age fetnet befunDen ifl. S£Bic abet menfa)lia)e Jpùlffe Dura) Den Trepan nia)t ad- hibitet motDen, bat enDlia) Da* extravafirte ©eblùte ju putrefeiren unD meninges & cerebrum anjugreiffen anfangen mùffenA Daber am 5ten $age Der ^aliente geflaget, Dag er nia)t mebr fo rubig gefcblaffen unD mebt .e fa)roacbet motDen, unD enDlia) : e; ani 6ten*£aae Da*- ©ui4tf<$m$en Dura) He fuTuren aufgebòret, Me9$unDe ifl troefen gemotDen, bet patient bai al* im tieffen ecblaff gef<&nat no# mit Dem QBerflanDe unD ©praa)e, mie fonfl, fort« fommen fònnen, *8ep Diefem fa)lea)ten 3ufmnbe De* patienten, mar e* mit Der trepanation am 6ten $age ju fpùf. Quemadmodum enim omne vulnus- eft trepanabile, in quo eft fufpicio vel fncìura cranii, vel quod non fatis eft pervium prò evacuatione cruoris aut purulen- ta: materia?, imo toties opus- eft trepanatione, quoties eft fufpicio ex contufione vel commotione, cerebri fanguinem congrumatum efl*e collecìum SUB CALVARIA ET MEN1NGJBUS. Amman. Prax. Vulner. lethal. Decad n hift. 7. in Cribra- tionen. 7. &.$ Ita eriam trepanatio inftituenda ftatim poft vulnus acceptum, quia patientes nihil fentiunt, & non expecìanda eft oegri relatio, utpote quae expecìatio eft periculofa & inutilis, Ammanus loc. cir. n. 14. g* bai aua) (7) lex £ert $3etgmen, fcaf nia)t meitet al* Dura)* Cranium Damit gefommen ifl, alleine* butte Damit» nacb benen principiis medicis meitet avancitet merDen mùffen. Quodfi enim cruor eft collecìus fub meningibus, vel fub pia Se cortice cerebri, quid fi cumulatus eflet in plexu choroide, vel cir- ca bafin cerebri? Refp. Nihilominus trepanandum, qua Ci non ju- uabimus segrum, nec nocebimus illi, nam alias moritur ex te- none. Amman, cit. loc. n. 9. Ergone fi fub meninge dura collecìus Cit cruor, ipfe meninges e- runt incidendae? utique! talem incifionem non fentient aegri, pofito etiam quod fentiaht, non ftatim ob id morientur, j& fi pun- cìio meningum, quae fit a trepano profundius circumrotante, non adeo periculofa eft, cur formidamus incifionem meningum? Amman. I. e. n. ir. getnet ftebet man aua) au* Det relatione cune, Daf in fingulari nut eine Deffnung Durcb bie trepation gemaebt fep, morau* alfo balD eine gute Quantitat mafferige* ©eblùt berau* gelauffen. Slflein Det Secìi- on*»^3eria)t p. 298. ermeifet, Daf unter Dem cranio auf Der dura matre noa) jiemlia) Dici ©eblùte gelegen babje &c. ifl alfo Die Òeffnung ju %b* fùvrung ma)t grog genug gemefen, oDer e* mùrDe mebrmafjlen ju trepanì- ten gemefen fepn; Adhaerendum enim Arcaeo, cj\ii terebrat femper tam latum forameli, ut repraefentet monetai latitudinem quas Hi- fpanis vocatur Real de a quatro, mie ein £>rt*>£baietin ber circum- ferenz. Ammann. cit. loc. n. 22. geDotb n^enn eine groffe 3^f$ellung nebfl Dielen D\iffen (mie in prafentì cafu) Da ifl, fo mug man 2. 3.4. unD noa) mobl mebt mablen trepani- ten, nacbDem Die 9ìou)Durfft e* erforDert;.©n junge* WùgDlein Don il big 12. 3aj)rcn, ffel An. 1705. Don einet ©tiegen unD jerfcbmeiterte eia gant) (^eiten^ein am Cranio unD ein@tùcfeDom(gcblaff^ein; biefe trepanirte M. Marefchal gleic^ btn £ask*eraufe gangen, untet <3Be* gen in Die $me gefallen, mieDet aufgeflanDen, unD in folgenDet9caa)t flatcf vomirei, mela)c* alle* eine enorme $5emeg« unD €tf<|ùtterung anjeiget. è* ftnD aua) €retm>el Dorljanben, Dag ^etfonen reftituiretmotDen, Denen Die i)itn'<25cbale mit Det pia unb dura matre fammi ©ebirne Dermaffen Derlcfcet morDen, Dag liei ©ebirne Dura) Die gaule mit berau* gefloffen, Dergleicben bejeugen Arc:eus, BoreUus, Foreftus, Sennertus, Fabricius, Hildanus &c. unD ob jmat Hippocrates faget, vulnera cordis cerebri &c.funt lethalia, mie ano) Cornelius Celfus; fo beDeutet Doa) Da* <$Boxt Sayaxùùfog aflbiet lethalitatem accidentalem ut plurimum, item fummum periculum. $P Facul- m )2p*( m Facultas Mcd. Witteb. in Refponfo quod reluuro ab Am- manno in praxi vulnerum lethalium Decad. i.. hiftor. 7* p. m. 74. Poteft etiam egredi. cerebrum in magna copia, & nihilominus ftare vita. Jacobus Berengarius olim Chirurgia? Profeflòr in Acade- mia Banonienli traci, de Fr. Cr. Vid. Fallop. de Vulner. Curat. e. 45* Et Symphorianus Campegius refert, Hippolitum Dantrepium Chi- rurgum fua aetate multis exemplis clarum vulnus curafle,. ex quo particula cerebri, quanta cocitori excipi poserat, in terram decl- derat. Et Horatiiis Augenius fcribit, fé aliquando vidifle totam fubftantiam cerebri vulneratam ejusque ventriculos diflecìos, aliquam etiam porrionem cerebri vulnere cfHuxiflè,, hominem tamen fanitati reftitutum. Vid. Fr. Arocum de CV.Ij €* fcbteibet aua> Nicolaus de Malfa Tom. 2 Epift. II. • ^ Ego teftor Deum, & quam plurimi homines, qui adhuc vlvunt, te- ftes funt, me p'urimos vulneratos in capite cum incifione, pannicu- lorum Se infignis cerebri fubftantiae farufte arte & remediis. Vid Marcellns Donatus M. Hift. L 5. e. 4. §. 2, ©annenbeto ju Dertr.utben, e* butte vulneratus reftituitet metDen fon* nen, menn et Diaet gef}a!tenA in bono regimine gemefen, unD gefa)minD unD xea)t trepanirt motDen mare, ©a abet Die trepanatio- alleterfl am 6ten ^age, unD jmat mit einet fleinen ©effnung niept meitet al* Dura).* Cranium Dorgenommen, fó bai etite* ^beil* Da* extravafirte ©eblùt ab omnibus partibus nicbt educiret metDen fònnen, unD anDetn &>eil* et* meifen Sympromata, Da§ fanguis extravafatus fub fragmentis lamina; interioris bercit* ju putrefeiren angefangen babe, alfo jur maturano», oDet fuppuration fommen rauffen, morauf nicbt aflein Die fubjacentes cerebri membrana?, fonDern aua) ipfa cerebri fubftantia Don Det §&!* lung angegtiffen morDen,. Dag alfo Die accidental-lethalitai Darju forn* men, unD encìid) Det vulneratus fierben mùffen. ©iefet deducìion,. Dag Der ©a)lag unD Die SBermunDung per fé nia)t lexhal> fonDetn. Der- felben ju belffen gemefen, -ftnD Dor angejubtte rationes dubitandi ma)t #tmieCet;, meil quod ad (1) Da* angefùijrte Ptotocoll gat furfc gefaf* fet m )2w( m fet i(l, unb fb menig Die bep Det Secìion befunDene um|*anblicbe SBefèbafr fenbeit De* £òtper*, al* cauflàs lethaiitatis begteifft. Vid. Conftit. Crimin. OroLV. art. 149. ^Bermutbiicb aua) Durcb Da* <2Bort: unanimiter Die SDlepmmgen DeS^n* SSerg'Medici unD bepDet Chìrurgorum Detflebel Dura) Da* SSSott: le- thal, abet ntcbt determinitet, ob Die lethalitùt per fé obet per accidens fep ? 3n dubio abet Don Diefet le^tern per accidens ju Derfleben ifl, gleia)mie fle aua) in Det <$hat alfo gemefen. Quoad (2) ifl Die Relatio Dn. Medici & Chìrurgorum quoad lethalitatem biHig in 3*Deiffel JU jiefyen ; Errare eft hu manum, unD Dag e contrario Dem patienten gat •mobl bàtte geboiffen merDen mògen, mirarvi Die «sBunDe nia)t abfolute & per fé lethal gemefen fé», ifl Dorbin demonftritet. Quoad (3) fònnen Die cauflìe nio)t*/ anDer* al* non cauflàs unb unetbeblia) angefeben metDen, inDem quoad (4) Det©a)iagmit Dee ^t an unD fùr fio) lai ©ebirn unt) #aupt erfcbùltert bat, Damerò vulneratus beDaufett, vid. pag, Acì. 3. ge- lali Der <éa)minbel a con*cuflìone cerebri bertùbtef, meil perturbatus fpirituum animalium motus cauflà vertigtriis ijl, jeDoa) fan Darau* feine abfolute ^éDtlicbfeit genommen merDen. €* bai aucb Dn. Medi- cus cum Chirurgis fo fort anfang*, mie pe Den patienten befha)et, Die* fen ©cblag mtt Det $l?t gemufl, Dennoa) ifl Relatione pag. Acìor. 288. in fine & 289^. ab initio pffia)tmùgig atteftitet, De* anDetn Qagei naa) ^ „t>er X^crrmtnDung, fùr Der &ano nocb trine fo wnj>e<0efdbr<2nDem patienten jn fefcen fjetoefen, :c. <2Borau* DieDermeinteratio ber ©e* fùbrlio)f eit fta) felbfl mieDerleget, jumablen aua) Don Denen Medicis Die conditio inftrumenti lardemis jur determination Det Jethalitùt fet* nei mege* fuflìcient gebalten mirD, unD bai fta) mol)! ef>e jugetragen, Dag einet a folo manus icìu Don einet 5Dlaulfó)efle groffe contufiones capitis unD betxnbte commotiones erbalten bai, aua) ein meia)lia)er^opfab icìu baculi feu ferulae exilioris in fragmenta (ècediret, Dabingegen an* bere Calvario tenaces, Die ©email Don fleinen unD groffen ^eulen, unD alfo aua) oon einer 5lytau*baiÉen, mie grùnDlicbDarlbut Det berùbmte geipjiger Anatom. & Chirurg. Profeflòr D. Johann. Bohn. traci, de Renunciatione vuln/ Secì. r. p. m. 149. Inftrumentum enim nihil determinat, fed in ancipiti relinquimur, quousque illud penetraverit, & quae partes eo fint laelàe? Bohn. cit. loc. $P 2 <20a* m ) sco e „m SBa* alfo ter (Scblag mit Det Siri effèauitel bat, i|ì ntcbt Don bet 8lrt felbfl/fonDetn Don Detinfpecìion betjunebmen,unDau*DetRelationeSecìio- nis ju erfeben, Dag Det effecì eben fogteulia) nta)t gemefen; uno ob fa)on Det unglùcffelige Inquifite, Det 2lrt mit au*l>olen einen (§a)mang gege* ben, um Den aggreflòrem L. Duro) Die potar De* 2iu*l)oblen* abuv fa)recfen, fo ift Doa) ex re ipfa glaublio), Dag et im nieDetfcbla^en ftcb Det for$e nia)t gebtaucbet, ju Dem bai vulneratus einen £ut auf Dem $opf gebabt, pag. Adì. 455. ad quaeft. 2. mefa)et Den; ©a)lag'gefcbmù* ebet bai. ©ie 2lrt an fra) felbct fan aua) fo gat abfcbeulig unD gto§ nia)t fepn, meil, ob fte febon defenfor nicbt angefeben bat, Dennocb in AéHs ffnDet, Dag inquifitus an folcbet Den ©liei, gefùtfcet, aua) Diefelbe bep Det ^eia)^rbeit gebra«a)ft bat, unb Deffen @bcnxib Damit in* jpolfy gè» gangen, aucb oetfa)ieDentlia> in Acìis ingleicben in Dn. Medici & Chì- rurgorum bepDen Relationibus curae & fecìionis ab initio pag. 287. & 29^. ein $5eil genennet ifl, melcbe* abet feine Slrtbefanntet laffen ifl* ©te in relatione allegirte paflus ex aòìis geljéren biflig Dabin nio)t ; meil Der 33eria)t auf lai Medicinifcbe 55epnDen ex mfpecìione corpo- ris reftringiret ifl; Die teftes jurati & examinati ad articulos fagen injmifcben feine* mege*, Dag Det vulneratus nacb empfangenem €5cbfage cine Stette! *©t-unDe auf lex €rDen gelegen, fonDetn fte fptea)en Don einet balben c8iertel-@tunDe. Vid. pag. Acì. 459. &- artic* 6. qu. 1. pag. 475. quaeft. y. oc pag. 469. ad art. 19. qu. 1. ©te mit gebtaua)tcn <2Botte Det gemeinen 33etg<&ute, Dag e* Detmegen geflappef, Dag et mie ein $$aum bi nten ùbet jut étDengefanen, feinen taut Don fta) gegeben unD afle Diete gefltecf et, :c. erbeben nicbt*/ unD flellet ar* met Inquifitus Dabin, marum Dn. Medicus cum Chirurgis folcbe ver- ba unD Daruntet Da* Denen 3Jlenfa)en inconvenable praedicat, Dag et al* le Diete Don fta) geflreefet, jc in relatione fua gemoebet bai. Quoad (5) batte folcbe* ergeffene ©eblùte ju tea)tet §«* fcuteb eine trepanation meg» gebtoa)t metDen fònnen,,mie Dotbin fufius Datgetban ifl. Quoad (<5) ifl §leia)e $ntmort; Denn Die (Etgieffung De* ©eblùt* in fubftantia cerebri corticofa fan beraué genommen merDen mediante trepanatione, per ea quae fuperius allegata funt. Quoad 7) fcbeinel biet mobl per ventri- cumin dextrum cerebri einet Don Denen anterioribus DetflanDen ju merDen, unD mirD noa) Don Denen Medicis & Anatoraicis difputitef, ob ait Collecìio lymphae in cerebri ventriculis anterioribus naturalis fep7 m ) 3-1 ( fen? Sìlkln qnicqind fo, fo fol«?t Docb au* ben w>rbafltcn*n fero Fei* ne* mege* eine letluhtaf. Quoad a) ili nicbt ju bfgtesflw, Dan Die tre- panirung ju recfcter frùbcr Beit unD mtt reo)ter 2lrt porgcnommen fep; unD Dcn)er folaet aua) quoad 9) Dag, meil Da* extravafirte ©eblut ntcbt weogebracbt ifl', fo!a)ed notbmenDig in eim-gauluig «cratl;cti, DaraufDa*^c- bitn inficiret unD Det 'SoDt btfòrDert merDen mùffen. OTan conferì-, re eu* Der Relarioner Dag mie bep Der Scctionc corpons mtt Der atten fon* nen gefammtet metDen, ingleicben Dag unter Dem Cranio unter Der dura matre noa) jiemlicb tiel ©eblùte, abfonDerlio) gegen Den Unteren \ $P* ^ IH ) 3<» < im & fep pia mater mit (Eptet beDecf it gemefen, Dag folcbe ùbetall mit einem ^cbmamme babe abgettocfnet meiDen mùffen, folglia) ifl fte in u)ter natura ■ita)en expanfion, unD obne §etlòa)erung gemefen. Jjjjicrbep ifl noa) ju tnercfen, Dog Der Chirurgus s. pag. Acì. 5. mieer jum erffenmabl Dcn Pa- tienten befuo)et, Dorgegcben bot, e* fep ein (SDtùcf 33ein am $auptefa)cn ganfc toDt unD gan£ jermanjcbet &c. melcbe* abet nia)t aflein, geit unD UmflanDen naa), fio) alfo nia)t k,at Detraiteli fònnen, fonDern e* t|ì aua) DaDon in relationibus nec vola nec veftigium porbanDen, morsura) ■Diefe* irrige Q3orgeben tacite re voci tei ift. 23ep Dem 33efcblug Diefet eròrterten Cardinal Quoeftion, mirD annofb bienfam-gebalten, prò illu- ftratione folgcnDe 2. cafus, melo)e prcefenti cafui f»I>t nabe fommen, au* De* berùbmten Ammanni Medicina Critica anjufùbren Cafus 46. éine ^[Sunbe ùber Da* Sciupi am Rinterri ^b^leaufoer lincfen ©et* •te cine* ginger* lang, Doni lincfen Obte gegen Den rca)ten, unD aua) eine* ginger* lang Dom erflen Spondyl© am^aupte, mela)e fafl etne* ginger* lang Dura) Die #aut, gleifeb, big auf Dec^irn^cbalen^eifymelaVtfSéein cine* balben $baler* grog, unD Doppelt bineinmart*, $mar mie ia) bin be* tia)tet morDen, mit einet 2lxt am i'opf gefcblagen, felbige* SBein flaa) tura) Dieduram & p:am matrem unD juglcicbm* ©ebirne eine* balben ginger* Diefe tieff unD jmar al* ein ©rofeben m Die SRunDe, mittcn in Det QBunDe, Das ©el>itn fant, flincfenD unD an Det gatbe gelb, al* aneinern •b&fen ép«©otter, Das man fonte einen ginger big ùbet Dcn Scogelo^w , leia)t in Da* ©el)itn flecf en, unD felbige gauluug mar fel>r meit, dura ma- ter, Darùber geì>enDe £Mut* unD ^ulg^Dern braunnrit geronnenem SMute «mtecleffen, mie aua) ju forDerfl um Die àufferfle 9£unDe Da* gleifeb mit geronnenem @v»biùte meit unterlauffen,mela)e^BunDeDorau* im ©ebirne, tòDlicb ift Refponf. Facult. MedLipf. 3u Dem giebt e* Die €tfabmngf IcpDct bep ben alien unD je|iger geit glaub* mùrDigen Medicis, Dag nia)t aflein Dergleicben, fonDern aua) mobl tieffew unD inWcben ©tùcfen non Dera ©ebirne berau* genommen merDen, Dura) «rfabwe Chìrurgos, unD Darju nolbmenDigc inftrumenta, reo)l gebalte* ne DicEt, ur.D Dienlicbe medicamenta glùcfiio) curiret, unD gùnfjltcb reftkuiret morDen. 3Beii nun obgemclDeten Titio jugefnbtte ^BunDe, laut bepgclcgtem 33etia)f (1) nur einen 9ìagel ttef, (2) aucb feine gefùbt* licbe, tèDlicbe Symptomata alfo baiò auf Den ©a)aDen fta) eraugenet (3) unD por feinem perito unD |ujb(a)em ^baben mil notbmenbigen in- ftru- ftrumentls inftrutfo Ch!n:;-go-anbefbbl«/ noa) nwtgebùbrentennredicù - menten Derfeben motDen (4) Dielmeniger Der ^aliente fta) felbfl einer xea)t* magigen Diaet untergcben, fonDern nacb ^BerbiaDung M ©a)aDen* |ìc§ cr.trùflet, (s) fta> in Det gufi* berum fùbren laffen, (6) cinen 'SbcilSBe* ac* gegangen, unfc Don Dergleicben comrrrationibus leia)tlia) cine (£ntjùn* Dung oDet Sufhtg De* ©eblùt* bcrrùbren fan, enDlia) aua> (7) Den ioter* $ag naa) Der ^ermunDung erfl geflorben; al* fònnen au* jebt erreglen Urfaa)en mir nia)t anDer* judiciren unD btxifìten, Denn Dag obberùyrten Titti mie mobl gefabtli(fr Docb nta)t per fé tòDlia)e SEBunDe, Dura)©Dt* Ui €5egen unD Dien!ia)e medicamenta, unD veo)tmdgige curam me 1)1 butte ju xea)t gebracbt merDen mégen. Cafus 48- (£inc geraDc <3BunDe obtn an Der lincfen @eite De* Syanvti, etnea balben ginger* lang, melcbe* abet au*menDig nocb inmcttèig, ale fonDet> lia) cutis Dom cranio feparitet morDen, got nicbt mir £Mute augeloffen, noa) fonfl jerfa)mollen jufeben gemefen. £>ep-£cóffnung De* Cranii mar Die lamina interna cranii be^ Dem <5a)alen inmenDig oben an Der Su- tura caronali ein gule* $j)etl eingebogen unD jetftaltft, alfo, Dag Diete ^plitteren auf Der dura matre geìcgm, Don melcben fte nio)t alicui gè- fcbùrffet, fonDern aua) naa) Sr&jfnung Der meningum Da* cranium fel- bigen Drt* ongelauffen befunDen morDen. £*• mar aua) an Der (Stirn ÙV bet Dem lincfen Sluge ein vulnus eine* ©lieDe* lang,. fo aucb big auf Dad cranium g-egangen; ©onfl pnD »aa)fofa,enDe Sympromata gemefen, (0 bat fta) befunDen am sten ^agenaa) Der ^BermunDung ein befftig StBunD* gieber (2)- am sten paralyfis lateris dextri cum amiiiione loquela unb (3) am 9ten ^age frùbe convulfiones epileptici continua?, baton et aua) Deffelben 3-age* geflorben. Refponf. Faeult Medie. £)ag jmat gelaa)te erfle SBetlcfcung, fo mobf propter compreflìonem cranii & fiffùrani multiplicem lamina? inferiori^ al* aua) megen JU* gefa)lagenet 3"fùlle fjocbfì gefabrlia) abet nia)t fimpliciter toDlia)fep; 3« $6etraa)tung (1) u)mDie@pracbiJnicl>t balb entfallen, fonDern etfi Den 3ten , $ag, Da Doa) Hippocrat. Aphorifm. 58. Secl. 7. folcbe* balD ba* ben mill, unD (2) Dura) Die trepanation Don einem DeiflanDigen Chi- rurgo batte fònnen geboiffen merDen. 2Bda)e* mir :c. eolie aber mie* Det alle .&offnung unD ÓSermutfoung Die ^ermunDung De* Derflotbe» nen $5erg » SJlann* 2. Dot fimpliciter unD abfolute lethal erfannt unb gefjalten metDen; 0o bittet Det arme unD unglùcflicbe inqui- licb, Wleia) mtt ©nabe unb 23crtmbetbigfeit W *w* gen, ba$ etoo.i Dem D:rflorbenen & xml conforten Durcb Diete sjjlutfwfligc infolentien in feto »petbetge, fo t»a) Don te^t*megen fein fta)erfle* 2Ìuffentbalt batte fepn fbHen, fummc laceiììtus & extremepro- vocatus fep, alfo gcjmungen unD geDrungén an Diefe* llnglùcf gttatl>en, ja Dag Der Derflorbene S. auf Der Wiefe ibn aggredivt, Die Sire nicbt gè» ctcbtet unD Dcn <&a)lag ibm abgenòtbiget, Dag er fonfl mobl auf Der ^icfè feinen 3B<'g butte fortgeben, ur«D Dcf ttofebren* u?.D (ìmtreibeu* mit et* netti 3aun»^fable ju inquifiten naigig fepn fònnen, Dog aua) inquifitus feinen animum occidendi gebabt, fonfl cr Dcn 9?acfen Don Der 2(xt nia)f, fonDern Deren ©a)ùrffe gebtaucbet baben mùrDe ; moraué Den fliegef/Dag et feinen dolum gebabt, jumablen ec au^ "t$t Da* #.wp<> fbnDcrn Die £5a)ulDern bai treffen moflen, morju Der Dura) Diele ùbermùtbige torte?, \xnb brauaden bop ibm exciritte affecìus ira?, quae furorbreuiseft& a- nimum deliberatum excludit, Denfelben QBieDermiHen gebraucbt unb g.triebon bai. ©ieAcìa inquifitionalia ergeben, Dag Der Derflorbene £. nebll & ju inquifiten in* *£)aug fommen, uro Denfelben obre n febt brauireU Inquifitus tmD begen grau bleiben au.i) beflanDig Dabep, Dag bcpDc bep ibrer Slnfunftt foforf efjllcbe mal>l auf Den <£ifcb gefcblagen, unD £. babe ibm, lnquiiko, in Der £aug ^bùr eine tùd;tigc Óbrfeige gegeben, unD in Der mittae.e* um 4. tlr>r Dem inquifito einen guten SDlotgen geboten, Darauf inquifitus geantmortet, e* mare ja fa)on 2ibenD, unD et 2. fptùcbe einen guten «Dteiaen, pag. Acì. 499. €x geflebet fetnet, Dag Det per» Jlotbenc t De* inquifiti $ifa) in Det ©tube umgemorffen, unD babe in- quifitus SI. gemepnet, Dag et $. S. ibn fa)iaacn mollen, €t £• b«* be nocb va S. gefaget: 3- £ ma* macbfl Du? fùngfl Du Doa) noa) noa) <§treit an, menu ia) Dage gemufl bàtte, molte icb «"<$* mit betemge* aangen fepn, inquifitus A. mùrDe nicbt leugnen fènnen, Dag Det $ifa)/ Don melcben ©etta)t* megen atteftiret ifl, Dag et fefle flebe, unD obn ©e* malt nicbt umfaUen fònnen. pag. Ad. 102. &• 597. binter ibm bergemorffen fep pag. Acì. 516. & 517» Unb job t»ar #. ntcbt gefleben mill, Dag et bem inquifito in Det £aug* IM )3©5( MI Sbùte eine £%'Seige gegeben, fo bai boa) Det beepbigte geuge H. A. D. act 6.8.9. & io. deponiret Dag et Den @a)nappert oDet Die Dbt'geiae mela)e inquifitus tn feinet £aug.$bùt gef ttegl, felbfl gebótet, bobe aua) etne #anD betau* fcblagen feben, mela)e Dem Inquifito Die £>bt*geige ge- geben, muffe abet nia)t met fola)e* gemefen ; <2Bie Inquifitus DieDbfget- gegeertegt, mare er Den £cuig>$ritt betuntet gefprungen, unD batte in* gleia) etti £mD, fo Dafelbfl geflanDen, ùber unb ùber gefallen, mare Darubec gtamlicbt uno bòfe motDen unD in lex £ita)eifen £aug gelauffen, um fei* nen ©cbmiegec^ater ju fuiffe ju rufen, pag. Acì. 356. £359. k* mag nun Der $litfa)ulDige £. oDer Der DerflorbeneL. Demlnquifito Die£>b* getge Detfcfct baben, fo baben iene bepDe Dennoa) ei Dabep ntcbt bemen* Den lagen, fonDern au* Inquifiti Cutter 3aun einen Saun^fabl gejogen, fola)em entjmep gebrocben, unD etnanDet bie #elffte Daoon tn Die 4>anD flegeben. Teftis S. pag. adì. 441. Teftis D. pag. acì, 461. €* ifl aua) L. ef bw bin ia), fo fommet ber, abet Det etfty, Det mit forami bet nebme fio) in aa)t. Pag. Acì. 30.261. & 262, SBobepet aua) naa) 2luffage Det 3«ugen ©a)elt^otleex dolore betattó gefloffen baben folte, pag. Acì. 452. & 460; bietauf ifl Det Derflorbene L. ob ibnfa)on H. abgetatben mtt Den^orten : komm, lag ben ^Jcarten geben. pag. acì. 464. unD inquifitus ibngemarnet, pag. acì. 263. Dennoa) unt Dem 3aunpfa|)le auf Inquifitum jugangen pag. 452. & 467. ac pattina. Inquifitus ifl aber rati Der art eber fettig motDen, unD batL. moflen ùbet Da* ©a)ultet'$5lat fa)lagen,Det fta) abet,obfcbon folcbe* Don Denen 3*usen nia)t attenditet ifl, gebùcfet unD geneiget ba» ben mag, Dag Det Goa)lag, mela)en Inquifit ma)t len efen fònnen, Dem^opf gettoffen. pag. acl 2^4. & 263. QBie L. Don Diefem édjlage gefaflen, ifl £♦ auf Inquifitum jugelauffen, tngleia)en baben De* L. SStuDet unD Degen €ameraDe G. Denfelben ange- {alien, unD Dem Die 5(irt meggenommen, H. unD Inquifitus baben fio) aua) bep Den #aaten ein auDet berum gejettet Pag. Acì. 45 im &nmòg;ltc{> ertmlten, unD) ùber .„&#* 4»er45 brtnaen fònnen ìc UnD iff et al* ein fa)lea)tex einfàitigec „^etg*3) nus feinem &aufè f4>lagen lieffe, unD fo vtei bravade $utveiben. pag. Adi 31. & i6s- Unb al* er gefraget morDen -, Ob ex mobl mige ma* eigentlia) eine Slotb* ÓBefyrefep? r>at et geantmortet. Se ein ì 3Boraufibmeròffnetiff,ma*et» ne^otb'^Bebrefep, unD ibm Dabep oorgebalfen, ob er uia)t gefleben mùf* fé, Dag feine Sluffùbrung Dabin nia)t ju rea)nen ? Inquifitus bai fta) aber bc« flagef, Dag et fola)e* nia)t fo DerflanDan babe. pag. acl 270. €r bataua) Die glucbt nicbt genommen, fonDern in SDlepnung Dag er feine ©a)ulD an Der (ga)Iùgerep unD <2GermunDung babe, ifl er an feine §:eia> Sltbeit gegangen, bai fio) auf Dem 3Bege naa) €lau*tbal frepmiflig funD unD gefangen gegeben,.aua) naa) feiner Cutter fianfe geben moflen, mo felbfien et ebenfal* ebenet magen gefangen genommen metDen fònnen pag. Acì. 284. gleia) mie et nun p. acì. 286. auf Die ivuie gefaflen, gemeinet, unD gebeten man mògegenùDig mit ibmbanDeln; fobittetet in fernet tieffen <£taurigfeit, nocbmabl* bòcbflflebentlia)/ mit feinem UnDetflanDe unDU- bereilung einige compasfion ju baben, ju mablen er feinen dolum, a quo etiam fatua caufa excufat, mitbin feinen animum occidendi gebabt bai, alfo mit Sittetn jmeiffeit, Die $oDe*;©traffe DerDienet ju baben. Siqui- dem homicidium aliudque delicìum non punitur ordinaria prsefertim mortis poena nifi fit dolofum. L. 1. ff. ad Leg. Cornei, de Sicar. L. qui injuriae ^3. iT. de furt. Animus enim in delicìis infpicitur, non exitus, prcfertim in crimine homicidii. Cit. L. I. D. diuusHadrianus 3. ff ad Leg. Corn. de Sicar. SJBa* alfo praefumtionem dolii excludirt, befrepet aua) DonDerorDentli* #en Giraffe, folus enim dolofus meretur pcenam ordinariam, non cul- pa etiam fi lata fit. O* 2 Sali- « ) m ( 8» Salicetus Se alii ad cit. L. I. ff. ad Leg. Corn. de Sicar. n. 6 quia lata culpa in homicidio non sequi paratur dolo. L. in lege Cornelia 7. ff. ad Leg. Corn. de Sicar.ibiqueHip- pol. de Marfil. Brunnem. & alii Docìor. S)ie infultatio unD prouocatio pfleget abet a dolo Den infultum Se pro- vocatum ju excufiren, menn et febon in Det £u$e Die ®a)tancfen Det de- fenfion ùbetfo)titten boi. Jafon in L. ut vim 3. n. 11. ff de Juft. Se jur. \a obfcbon Det infukatus unD provocatus bai Die giua)t nebmen, unb Da* Durcb Da* gefa)ebene Ungtùcf Detbùten fònnen. Vid. Carpz. Pr. Crim. P. 1. quaeft. 30. num. 64. Smat mill atmer Inquifit fta) nia)t gan£ unD garfùt unfa)ulDtg mb rein con allet 'iDligbanDlung au*geben, jeDoa> aber Det llmflùnDe balbet micio- rem pcenam afleruntertbùnigfì boffen. Aggreffor enim faber fuae for- tuna: eft, magisque fua culpa fé occidere, quam ab alia occidi intel- ligitur. L. II. pr. ff. ad Leg. Aquif. Cui adeo id imputandum?. L. nemo 151. ff de Reg. Jur» €$ ifl aua) mobl ju glauben, Dag in ctnem fo mobl per infultationem alterius, al* per iram perturbirten ©emùtbe ein bòfet <ì8otfa&un&tic&* tige* (Stfùntni* gùn&h'cb etmongeln. Vid. Gail. Obf. Pr. lib. 2. obf no. n. 16. feqq. ©eflalt ein ùbetmagiget 3<>tn Die Cutter Det infaniae tff, Se difficiHi- ffium eft, juftum animi dolorem temperare, hinc poena? mitigatio operanda. Gail. cit. Obf n. 34.35; & 16. Ignofeendum enim aliquo modo ei eft, qui voluit fé ulcifei pro- vocatus. L. qui cum 14. §. d libertus 6. ff. de bon. libere UnD obfcbon atmet Inquifit Dattn febt geittet bai, Dag et in Det 9cotb* SEBebt ju fepn gemefen, Dafùr gebalten; fo pfleget Docb ein Excesf Det 9ìotbmebt, menn er febon enorm ifl, mit Det poena otdinari* ntcbt beli* get ju merDen. Carpz. Ptacl Crim» P. 1. qu. 39. n- 26. feqq.. SJiefet «86 > 309 ( 9» ©iefér allet megen gefcmget an ©w. St ^ unD £. £>. De* ungiùcffeligen Inquifiten, H. T. A. afletuntertbànigfle* gugfùflige* £rfua)en unD bit* ten, vi Dire&orri, aflergnàDtgfl gertu>en, Demfelben mit Det $oDe** ©ttaffe afletgnùDigfl ju Detfcbonen, unD fonfl mit einet gelinDen poena in gtoffen £ulDen ù)n anjufeben. <2Botum Deffelben Defenfor gleia)fafl* afletgebotfamfl btttet unD in tieffefler 9ctebrtgfeit big jut ©rube Derbat» tet CDen 6ten Febr. 1723. 5lfletuntettbùntgflet treu* geborfamflet J. C. W. SY>2là)bem bem Inquifito H. C. A. Die allergnÙbigfle £rlaubnig gege* »'*' ben morDen, Dag et ju ^ettbetDigung fetnet éacbe, fta) Det fifa* ©a)tifft eine* orDentlia)en unD befonDer* Darju beflellen Advocati beDie» nen mòge ; bat man jmar mùffen gefa)eben laffen, Dag mieDet Die Acìa gegebenen Relationes medicas & chirurgicas ein oDer anDere* attfae* jua)et mutDe, fo ju exculpirung De* delinquemen Den ecflen Slnfeben nacb etma* contribuiten fonte, ^ann abet Datgegen mieDerum Don un* erfotDett motDen, Don Denen Dom £rn. Defenfore defiderirten Um* jldnDen in unfetet Relation De* etfo)Iagenen £. Cut betreffenD, ad Acìa inquifitionis pfua)tmùgig ju btxiù)ten, bat fola)ei naa) lex, in Det De- fenfione ©a)tifft obfervirten DtDnung auf fofgenDe Siri gefcbeben fol* len. 3nDem nebmlia) Dn. Defenfor in Denen ©eDancfen flebet, vulne- ratus babe ex mala diaeta, malo regimine & neglecìu curae, mitbtn au* folcber megen Derutfaa)ten gefùbtljcben ex accidenti Datju gefcblagenen SymptomatibusDa* £eben etngebùffet, mitD (Dal* ein error angegeben, Dag vulneratus naa) empfanqener <2BunDe fta) nta)t naa) «&aufe ttagen laffen, fonDetn ju guffe naa) #aufe gegangen, ic. 9lun ifl jmar fo.!a)et UmflanD un* nia)t ebet, al* Den folgenDen §:ag au* Det €rjeblung befani motDen : Dag abet fola)e* mit fo flatcfet 33emeguug gefcbeben, Dag Dabet eine ^tutoDun&erfolgen fònnen, geben Die Acìa ganfc anDet*. UnD Die &q. S fuiffe «S )a»( 8» ^ùlffe Deret Ceute, fo ben cgetmunbetcn untet Die Sftmen gefaffet, baben fceffen 23emeguug nia)t Dermebtet, fonDern Dieimel)t leja)teruno ertcùgli* cber gemacbt {2) ^Benn Der Patiente eber mure gcmeÌDet motDen, butte Deffen 23efucbung aua) ete gefa)eben fènnen: <£* mùrDe abet Doa) (3) auffet Detti, ma* Det 23aDer gleicb Den erflen 2lbenD getban, DagerDa*SBlut ge|litlet, unD ^rùuter^ùffen mit marraen^einùberleget^meì^e* lettere Dpminus Defenfor anmfùl)tcnDergeffcnj Dem patienten jumbejlen nia)t* meitet baben fènnen fùrgenommen merDen. (4) Fingiret fio) Dn. De- fenfor be^ Dem ^3efa)aDicjten gleicb Don 2lnfange naa) empfangenen @a)la* ae cine ùbctgroffe bilem unD malos humores, ep ^erlefcung De$ £aupt*, unD abfonDerlicb mo eine flarcfe €rfa)ùtterung bei ©ebirn* fùrgegangen, etti gar gemòbnlia)et unD fafl betfànDiget 3"fafl/ Det nia)t fo moljl ex praefentia malorum humorum, (mooon obne Dem bep Uttfetn Patienten feine 3lnjetgungeu fùr&anDen, unD Die aucb fa ball nia)t fon* nen aenerirt merDen) al* ex commotione nervorum unD babex gat fceufiia)en confenlu partium, h. 1. ventriculi entfleber, ifl Darau* bep meilen noa) feine indication $tìm Laxativ ju nebmen; unD fo lange Det ^aliente obne Dem einen offenen oDer Dielmebr meia)*n £eib bat, nia)t Dar auf ju Dcncfen. <2Beil man aucb ferner Don feinem erbifcten ©eblùte uno Doflen 2lDern etma* gefpùbret, ifl bai SlDevlagen ntcbt alleine au* fola)en Urfacben nia)t fo fori nòtbig gemefen, fonDern bai aua) fonfl nicbt ein* malji gefcbeben Dùtffeu, meH Der %txnynnbete fa)on Dotbeto Diele* Q5lut pjrgoffen balle; melcbe* fo mobl au* Det ad Acìa pag. 195. 196. gefo)ebe* nen depofition De* éteige* £ auf Die gtage, ob Seuge nicbt gefeben Dag Det 93etmunDete fio) aufftia)ten moflen jc»~ * erbeflet, fonDern aua) Det an* noa) fùrbanDene fint De* tìJermunbeten au*meifef,unD De* ^abeté Stoffa* qe fo in Det Relation Don Der €ur angefùbret, befrùfftiget, mgefcbmeigen Dag enDlia) Den folgenDen $ag bep Stmeilerung Der <2BunDe au* einer arteria, fo mit jerfebniften merDen mùffen, Deffen uo«b eine gute Portion fortgienge. Sfortune aber (5) Die 3£unbe jmtfà)en ibtem erffen Stnfange, unD Der Dea folgenDen ^orgen nacb 5lbffiefftmg Dielet ^tunDen gefcpebene Vifititung fep Derfa)limmert motDen, folcbe* muffe Don Dem fiexxn defenfore biHig fpceilicitet metDen, menn et ftcbDarauf berùffen mill. ©0 Diel un* ertin* nerlia), »! ) 3" ( MI nexlia), bat man DaDon nicbt* mabrgenommen, unD affo h ter reìatiorr fen- mentg audDrùcflia) Daoon etma* afferirer, ali fonfl nur einige UmfianDe< angefùbret, morau* Dergleicben f 5ntegefa)loffen merDen. (6) memef defenfor, Dag fo fort obne c&exfa)nb Die trepanation nòtbig gemefen mate*. 9ìaa> Dem abet Denen principiis Medico - Phyficis unD Chirurgicis, fo mobl al* quotidiana experientia? fèl)t jumieDer, Dag tn alien ^erlefcungcn De$ #aupt* fo fort obne Unterfa)eiD jur trepanation gefcbtitten merDen m&fie, aua) obne Dem Diefe operation an fio) felbfl nicbt obne afle©efobradhi- biret mirD, mùffen Don SXea)t*megen Die UmflùnDe bep Dem Patienten erfl alfo befa)affen fepn, Dog anDere fecundum artem ce genuinam metho- dum medendi angemannte 93littel nia)t mel>t binfangcn mollen. fihtte Dee fiexx Defenfor Die neue Verfion Det Don ibm allegìrten Chirurgifa)en O- perationemPetriDionis,fo in oottgenjjafjremit Den 21nmercfungenDe**£)tu Prof.Heifterg berau* fommen, bep Der^anD gebabt unD nacbgefeben,mùrDe er fta) au* Den notis fo pag. ^53*554- jn lefen, megen Dtefer éacbe meit bef* fer informiret baben, ale Dera§ran^òftfa)en Aucìori aHeine©lauben bepge» meffen, Der naé Dem genio feiner 2anD*leute in Operationem Chirurgi- carum applicatione, meil ben tbnen Die ùbrigen dufferha)en fiiilfji^ìit* tei nia)t fo befannt, einiger maffen luxuriiret, unb fieber eine an fio) gefabr* lia)e operation Dergebliò) fùrnimmt, al* Die Dajn urgirenDe mabre Um*» ffùnDe ermartet. Uber Dem lebret aua) bep Den aflbter gar bùuffig fùrfallen* Den £aupt @a)ùDen, Die tùglta)e <£rfabtung ein anDer*, unD fònnen fafl K>e. Exempel gegen eine* angefùbret merDen, Da gat gefùbrliebe £opff» @a)ùDen, ja Die fio) Don 5lnfange Diel fa)iimmet al* Diefetangelaffen, obne trepanation glùcflta) reftituitet motDen. £>ag abet fòla)e trepanation bep ibm erfl Den 6ten ^ag, gefa)el;en, fòla)e* ifl, mie Die gan&e gcit*9\e<6* nung De* #ertn Defenforis nicbt in Denen mabten UmflanDen Det <£aa)e gegtùnDet, fonDern menn, mie biflig gefa>ben mug, Don Slnfang Der 95e* fa)ùDigung fo am 2jten Ocìobr. De* 9laa)mittage* jmifeben 3. unD 4. Ubt pa) ju getragen big Den 3oten Oél cBotmittag* obngefebr um8. &9.U|)t gcjeblet mirD, ffnDet fta), bag nicbt mebr al* Dietmal 24. unD obnge* febr 16. ©tunDen, mela)e* 4. ganfce unD etma* ùbex einen balben ^ag au* maebet, Dot Dem trepaniten Detffoffen, unD alfo Diefe operation nia)t Den «sten, fonDern sten §ag, an Dem Patienten adminiftrirt morDen. SIBat* um man abet eber Darju jufcbreitenfogrogbeDencfen gebabt, folcbe* baben Die UmflànDe De* @cbaDen* unD Patienten felbfl, alfo meil man abfebett fònnen, nicbt anDet* julaffen moflen. ©enn «) fam Dutcb Die entblòffetett fìimte$ m ) 3« ( m fiffuren bet fiitnfa)a\e, nia)t aflein big furfc Dot bet trepanation fo Dtel liquidi betau*, Dag Die trucfen aufgeiegten 93aufla)en* Don Carpie jmtfa)en icDem SBerbanD Daoon gatu) nag morDen, unD alfo Die unter Dem Cranio fùtbanDene extravafation Doa) auf fola)e Siti beftónDtg einen Slblauf gebabt; fonDetn (3) mar aua) De* patienten SBcfinDen febrettrag* lia)/ unD y) fonte man Don ben ùbrtaen Umflù nDcn fo bep Det infpecìio- ne cadaveris noftri fta) geàuffert, noa) feine 3eia)en ffnDen oDet nut et» ma* gemiffe $cutbmaffungen baben. <2Ba* Dabeto Die litfaa)e Detet erfl am 4tcn $age pa) anfa)einenDen gefabtlia)en Symptomatum betrifft, fo ifl fola)e nia)t in mala diaeta, malo regimine ac neglecìu curae ju fua)en, al* Deren feine* Der fiexx Defenfor in feine <&a)rifft etmeifen fan; fon» Detn ipfa natura vulneris bat fola)e* nia)t anDer* mit fta) btingen fon* usti; UnD moferne Denn Dem 98erflorbenen t oon Dem Inquifito A. ben* gebraa)tcn unglùcflkben <5aut ùbet Dem lincfen àuge fo gleia) einige ©tùtf e au* Det *pitn» & Chìrurgorum bòllig ùbetetn ffimme, Dùtffen au* bet gtoffen SlnjaW Detgleia)en Q3ùa)et nut ein oDer anDete* Don Denen beflen nane aufferfle 9lon) einet fola)en ©efabt (mie bep Dem trepaniten leia)t gefo)eben fan) untetmetffen mòge, fonDern al*Denn etfi, menn man Dutcb innerlia)e unD àuffetlta)e Wliml (al* Dutcb SlDerlaffen, putgiten, €lpfliten, jett^eilenDe^rùutet*@ùcflein) Die bep Dem SBetlefcten pa) beffnDenDe fa)mere Sufatte nicbt DctmmDern fan k. Nuckìn Experim. Chirurg. p. m. 13. erfotDett aua), quod fymptomataurgen- tia fuperveniant Se. ju gefa)meigen Dag obne Dtefen, noa) gat berùjjmte unD approbirte Aucìores fùtbanben unD angefubtet metDen fònten, Die bafùt balten, unD tml accuraten obfervationibus ermeifen, Dag Die tnebtefle 3eit folcbe operation gar ma)t einmabl erforDert merDe. <2Bann dabero contra rationes, experientiam Se prxcepta Medicorum, Die fo gar importante operation in hoc cafu fràpet appliciret mare, flefjet Dabin, ob man fta) e\)ex Don Det 23efa)ulDigung einet unDetantmottlicben unD Dem patienten Diefleia)t naa)tbeiligen éermegenbeit mùrDe baben befrepen fònnen, al* man iefco Det imputirten negligenti^ cune pa) utu* fa)uiDig meig: ba bet Slnfang Det fifae, @a)miettgfeit De* fianpti unb unrubiget éa)faff, (Scbnara)en unD àbnabme De*S8erflanDe*unD<^pra* $e, ju erfl al* urgirenDe UmflcmDe Det meitern Deffhung Det &itnfèbale mit gutem 35eDaa)t unD $ùrpa)tigf eit ermartet morDen. 3a Da aua) ùbet* bem ben Der Infpecìione vulneris naa) Dem $oDe pcb gefunDen, Dag uni- temi ©ebirn unD cerebello nocb einige £òffel Dofl mùfferige* ©eblùt gè* (lanDen, fo Dura) feinen trepan, er mòa)te fo frùbe unD offt appliciret fepn mie er molte, butte fònnen berau* gefùbtet metDen, pebet et nia)t, mie mit S&eflanD Det «SBabtbeit in Det Defenfions-(Sa)tifft fouteniret merDen fònnen, Dag Die Utfaa)e De* §oDe* biet nicbt ex ipfo facìo folge, fonDern remota* accidentalis, occafionalis oDet aua) occafionaria fep. Ungeaa)tet abet au* Diefet ^rleiterung unferet Relationen unD SSeantmortung, Derer DarmteDer gemaa)ten dubiorum, big bieber genugfam erbeflet, mie febmaa) Die fundamenta fepn, fo Dominus Advocatus prò defenfione etgtiffen, aucb Dabero alle*, ma* etma in folgenDen bepDet fo* genannlen Acìen>mùgigen €ròrterungDet^aupt'gtage, entmeDer au*Dem DotbergebenDen mieDerboblet, oDet fonfl noa) angefùbret mirD, fta) fafl Don felbfl beantmottet; fan man Docb nia)t umf)in nacbfolgenDe befonDere €r* innetungen Diefètmegen an ein oDet anDetm Orte noa) bin$u ju tbun. €* baben jmar (i) naa) Dem^cblage feine gefabtlicbe ober toltl\a)e 3netcf* mable <88 ) 33 ( 90 ntable an Dem vulnerato pc£ geàuffert, mie fola)e* nebfl unfèret Rela- tion, aucb Die mit Dem venerato am sten unD 4ten £age naa) Der SBet» rrunDung gel>altene c&tbòte ergeben, ingleicben He mit SeflanDiaf cit uno obne Obnmaa)t au*gebalteue incifiones bep €tiDeitetung Det <3BunDe, unD bet einige 9tèa)te continuirenDe gute@cblaff k. befrùfftigen. Sftacb* Dem abet au* Der €rfal)rung unD in fcholis medicis Dura)gebenD* be» tanlt Dn. Defenfor aua) in Den folgenDen feiner ©cbrtfft felb£ jugiebet, Dag Die ^aupt^SEBunDen jum òfftetn bepm 2lnfangenia)t Don fblcbet^icb* tigfeit anjufeben, mie fte in Der ^batunD Detborgener ^eife fepn, aua) o* ben fa)on erflùbret morDen, au* ma* Urfaa)en folcbe* in Diefem fubjecìo gefcbeben, fo mirD f)ierau* nia)t Diel $cop oDer €ntfa)ulDiguug fònnen gè» nommen merDen. (2) 3fl Die $£unDe gelauffen, tbut er Der(Saa)ejuDiel, Derfle* bel er aber Diefe*, ip ju mtffen, Dag Deffen ©tiflung notbmenDig, uno alfa nia)t ju Detmerffen gemefen- £)ie @a)merfcen im 9lacf en, £>rùcf en Dor Det etirne, unD aucb3um$btfl®a)mierigfeitDe*£aupt*, baben nur Don Dem auffeclia)en untet Der Sjant, pa) am ganfeen &opf unD £alfe berunterfen* cfenDen ©eblùte bergerùbret, unD Dabero Don p$ felbji nicbt* bòfei omi- niren fònnen. (4) 'BBùfo nia)t gelaugnet, Dog man einige Extravafa- tion gleia) Don $nfange unter bet £itm@a)ale Derrautbet, meil aber Die ùbrigen UmpanDe, fo meit man naa) menfa)lia)em ^Sermògen erfennen fònnen, alfo gemefen, Dag man Diefelbe nicbt enorm geglaubet, unDù» berDem patient bep Dem 2lu*pug De*jenigen, fo Dura) Die fifluren berfùe geDtungen, pa) noa) aflejeit, fo lange folcbe* continuitel, jiemlta) befun* ben, bat man billifl fùt* erpe Damit juftieoen fepn mùffen, big anDere Sln- % m )3*c m jeigungen pó> tyrfiìr oetban, fo etma* mebtete* etfotbett: Derni au# ex regulis artis DoUfommen unD bep 3«len genug gefolget, mie oben au* Denen in Det Relation angefùbrten UmpùnDen meitlaufftig ermiefen. UnD Da Dot Dem ?ten §:age, melcben Dn. Defenfor untea)t Den 6tennen# net, feine Symptomata trepanationem urgentia gemefen, ip Diefelbe an folcbem $age nicbt jufpat, fonDern eben jut tecbten 3eit fùtgenommen. SDte Aucìoritatem Ammanni betreffenD, Deten Dominus Defenfor pó> beDicnen mill, folcbe (ieffe man getne in ibtem «SBettbe betuben, unD fónte Ctnem Dermaffen conceditene quod omne vulnus fit trepanabile, (h. e. pofiit trepanari) in quo fufpicio &c Da aber §. 12, eben Dtefèt Don Dem fiexxn Advocàto allegìrten cribrarion auf Die Stage ; cur trepanan- dum* Ammannus felbfl Die indicationes trepanationis etjeblet, unD in: Dem Don bem fietm Defenfore angefùbrten i4ten §. fletei, quod pati- entes nihil fentiant, mitD ja au*Dtùcflfa> ein anDet guflanD fupponi- ret, obet Dorber erforDert, al* bep unferm 8. gemefen, Detfola)e Chirurgie am yten $age, nocfrpfcenD auf ehtem frepen (Sfubfe mit jiemlia)er force au*gebalten. (5) $Bie unb mela)er gepalt bie trepanation gefcbeben, an inai Otte unD mit mas fùt einem ìnftrument, Darùber bat man pa) in bet Relation begmegen nicbt meitlùuffttg aufge&altcn, meil (a) Det Ótt febon Dotbin Dura) Die erpe SBefcbteibung Der 3BunDe genugfam angeDeu» tei mar, (b) tbut b«t Da* Ìnftrument an pa) felbfl ntcbt* jut éaa)e, mitD aber boa) bin unD mieDer in Der Relation jicmlià) Deutlicb genennet, ba ei ntemat* terebration, fonDetn allejeit trepanation beiffet; fa aucb obne Dem in Det beutigen praxi chirurgica Die terebrae oDer terebellae mentg oDer gar nta)t mebr gebtaua)t metDen, (e) menu aucb fonp Dn. Defenfor au* Der Relation abnebmen fènnen, bai man mtt Dem trepa- no Duta)* cranium gefommen, fon er entmeDer nicbt* metter praetendi- rcn, oDet pellet pa> Die principia medica, gar trtig fùt, inDem er meinet 6ag Dtefelben erfotDern, e* bàtte mùffen Damit meitet avanciret merDen. UnD gefa)iebet auf fola)e 5ltt Dem Ammanno gemig juDtel, Det I. e. jmat faget, meninges erunt incidendo, nia)t abet trepanandaer. S)ie inci- fion aber mug al*Denn mit einet fleinen Lancette gefcbeben, menn nacb Dotbergegangenet trepanation dura mater gegen Da* gemacele 2o# iti Det #itn@cbale pa) etbebet unD gleicbfam betau* Drtngen mifl, morau* jn erfennen, Dag unter Derfelben ©eblùt k. Detborgen. <2Beil abet fola)e$ aWex nia)t gefa)eben, oDet aucb megen De* Detbotgenen 2oa)eiimCranio ùbet Dem lincfen Stage nio)t gefcbeben fònnen, bai man Qbne.Urfaa) Diefet ebenfafl* gefabtlicbcn Deffnung fio) nicbt beDicnen mògen. (d)£)aaua)im hbxU m )3i7( s« Jfafgetl Det modus ttepanandi tn Der Chirurgie, b*Utigeé $age* fctf! t* ben fo befannt, ali bai SlDetlaffen, unD Don einem in arte fua perita obne jemanD* prajudice fa)on fan fupponiret metDen, Dag et Denen re- gulis artis merDe gemùg Derfabten baben, abfonDerlia) menn man meig, Dag e* nia)t Da* etpe mabl, Da et fola)e cnchirefin exercitel, mie aflbiec am %age iff, bat Die mettiaufftige 23cfa)reibung DaDon mit ebenbem SKea)t Dorbep gegangen fònnen metDen, al* man nia)tUrfaa)e gebabt, oDererfor» Dett m otDen, Die Sflanier, fo im 5lDetlaffen obferviret, ju befa)teiben. (e) <2£a* megen Det ©tòffe Der Slnjabl Derer mit Dem trepan ju mao)enDen Deffnungen ju obferviren, Daoon lùffet pcb a priori unD in theoria o* Det abftracìive nio)t* gemiffe* determiniten. fibxte ben Diefem 3>atien* ten, Da Die gtdffeffe €tone De*trepans gebtaua)tunD alfo eine Oeffhung fap mie ein 4. 9)lgl. ©tùcf gtog gemaa)et motDen, Da* ©eblùt nta)t gtòPen tbeil* mit untet Denen meningibus unD in bafi cranii fta) aufge* balten, mùrDe e* SKóum genug gebabt baben, DaDura) feinen nòibigen Slbflug ju nebmen. llbttgen* gefa)iebet Die ^erDoppelung Dtefer opera- tion nur bauptfùcblia) in fola)en gaflen, Da man entmeDer auffetlia) ger feine QSerle&ung pnDet, unD au* Denen PorbanDen febmebren Symptoma- tibus boa) eine extravafationem Dermutben mug, Die auf anDere <2U3eipP nia)t fan geboben merDen. 23ep fola)em UmpanDen bobret man al*Dann, balD biet balD Dat ein Coa), big extravafirte §eua)tigfeiten k. angetroffen merDen. SDleinet er in gtancf reta) DieOeia)t, Dag aua) attffer fola)en gùf» len mebrere ©tùcfe au*Der£itm@a)ale mùflen gefa)nilten metDen, mug man folcbe* eine* $b2il* bexo genìe ju gyte balten, anDern $beil* abet bep jabligem cafu Der ^orforge unD SSerantmortung De* Operatoris ù» berlaffen, ma*ju tbun nòtbig craa)tet mitD. ^)iepget Dtten ppeget man Damit nia)t fo liberal jufepn, fonDern etma* langfamet unD Dorpa)tiget ju De* Patienten mebrerer èteberbeit #1 Derfabten. (f) 5Batam Die accidentìa pa) etfi naa) e&lia)en Qagen eingefunDen, ip oben beteit*Deut' lia) extlàbxet, fùflet Demnaa) au* fo!a)em fundamento Die praefumtio juris lethal. excluf Don felbfien binmeg. 3n Dem RefponfoFacult. Med. J Jpf. foau* Ammanni Praxi vulnerum iethalium citiret mirD, fepnD aua) ganfc anDere rationes decidendi, al* bep Diefem cafu juffnDen; fa» Dem jener ^attente Die erpen 3. §age gar ntcbt DerbunDen, Die <2£unDe naa)* bet nia)t naa) 9?on)Durft dilatirt, Die fragmenta oDet^p'ittet nicbt gebùp» tenD betau*genommen, fein trepan appliciret morDen :c. miep. 7. u. i8.mtt imbretem nacbjufeben. SBegen De* au* Forefti obfervationibus alle- SKt 5 girle» m )3*8( s&> gìrten cafus abet (fo bep Dem Aucìore fèlbp nia)t anlteffm fònnen) unD Den ùbrigen €rempeln, fo Dem £errn Defenfori unter Die fianle gt* xatben, mug biUig/ ebe Darau* ein ©a)lug auf antere gmaa)t mirD, in £rmef» fung gejogen merDen, Dag (*) alle Dergleicben £uren ùberau* felten, unD mebtentl>eil* nur al* balbe miracula erjeblet merDen (j3)Diejenigenfofola)en Patienten alfiftiret, fònnen pò) òffter*geirret unD gemeinet baben, e* fep et» ma* Dom ©ebirne, fo pein Der «SBunDe gefunDen, Dae*Doa)nia)t*anDer* al* Dicflige materie, oDet aua) ein fa)mammige* 2w£maa)fcn, gemefen, Dergleicben pcb au* Den extravafirten humoribusan Dee dura matre leio)t» lid) anfe^et. vid. Joh. Langii Epift. Med. Lib. I. cap. 6. p. m. 30.(7) <2BeÌl ter Patiente bep Dergleicben 23egebenbctten bepm £eben geblieben, bat feine accurate infpecìion Derer inmenDtgen laefionum fònnen angeflellet mer* Den, fo Doa) ju Determinirung, ob Die «SSunDe naa) Denen ordìnairen principìis medicis lethal oDer ntcbt gemefen, obmtmgànglia) erforDert mirD. 2B egen Der dixt fan aucb nicbt ermeifen merDen, oDcc ifl un* jemabl* befannt morDen, Dag bep Dem ^SermunDeten ein erroroorgegangen, jate- nuis fors Deret 33crg'&ute ip jueiner3eit, mie pein febmeren (ScbaDenet» fotDert mirD, am anerbequemflen, inDem einmenig *itel*S3toD, SSaffet unD Coffent, oDet jum l)òa)flen $5repban ju einer falten <£>a)ale, Dero gè* mòbnlia)er ^rancf unD emegung De* Patienten bat aua) meiter in nia)t* be» ftanDen, al* Dag cr ficb naa) Jpaufe fùbren laffen, unDnaa)l)eroin Der mat» men étubePonDctn SSetteauf einen étubl jum SBcrbinDen jc.unD Don Dat mieDer in* SSetteftcb begeben, fb imgeringflen nia)t prò abundanti fan gè* balten merDen. SDa* Vomiren ip, mie oben fa)on gejeiget, ein gem&bnlt» (!be* Confequens Derer tnel)repen Ioefionum capitis paulo grauiorum an* jufeben, unb menn ji DaDura) noa) meiter @a)aDen im£aupteaiigeria)tet morDen, ifl fola)e* feinet anDern Urfacbe al* Der eflentiali conditionivul- neris ein&ig unD alleine bepjumeffett. Óiui ma* fur ©runD nun Dominus Defenfor bep fobemanDter @aebe Permute, Dag vulneratus butte refti- tuiret merDen fònnen, laffet man jmat an feinem Drtju anDermeitigetde- cifion gepeflet fepn, mug aber Docb bep Diefer ©elegem)eit Det defenfion abet mabl* mit menigen erinnern, Dag Det 4berr AucìorDafelbpmieDcrum einen uri* unbefannten tlmpanD Der laefion anfù[>ret unD fragmentorum lami- na; interioris cranii geDencfet. 3>n Dem Cafu, fo au* Dem Ammanno cititi motDen, fleben pag. 17. jmar eben Die SC&orte, fo Der «£>err Defenfor aebraua)et, e* folget abet n\a)t, meil pe in jenem Patienten gemefen, unD Domi- m )m( Hi Dominus Defenfor folcben Cafum Den unftigen gleicb fo)àfcef, bag a6et ma* Don jenem erjeblet morben, indiftincìe auf:Dem unftigen fònneau*ge» fcbtieben unD appliciret metben. €ben Die 3$emanDnig bat e* aua) mit Dem fa)on ju putrefciten angefangenen fanguine extravafato, abfonDerlicb menn fola)e*, mie e* fa)einet, unD oben fa)on advertìret morDen, fur Der tre- panation DerpanDenjDirD; Denn folcbe fòmmt mit Dem Ammanno jmat mieDerum febt mobl ùbetein, unfetet Relation abet iP e*expreflejumieDer. ^ierauf defideriret Dn. Defenfor noa), Dag Die bep Der Secìion befunDe* ne UmpanDlia)e$5cfa)affcnbeit De*£òrper* nia)t genugfam befa)riebcn. ty&ie et aber auffer Dem, Da gefaget mirD, Dag Die ùbrigen bepDen ventres, al* $3tu}ì unD Unterleib aua) Dura)fua)et, aber nia)t* Dabep oorgefaflen fep, fo etma* mit Diefet laefion connecìitet, oDetfonpju De*(à>erporbenen21ble» ben etma* bàtte beptragen fònnen, noa) etma* mebtete* ut praetendiren, be» fuget, fola)c* fan man ebennia)t abfeben. 3m ùbrigen aber fepn caufae UnD forma lethaiitatis in Dem <èa)lugDc* Secìions 5écxia)tt, umftànD* lio) unD Deutlicb genug angefùbret, mann Dafelbfl declarirct mitD, Dag megen Der (ex natura vulneris aflerangemanDten^ùlff^^ittelungeacbtet) noft> menDig unD obttDcrmeiDlicb nacbeinanDer folgenDen bòfen UmpùnDe enDlia) Der Hi befòrDert morDen. «&icmccbp erfennet man aua) geme, quod er- rare fit humanum ; £ine* erroris aber jemanD ju befa)ulDiaen oDet Diel» mebt ju ùbetfùbren, fola)e* erforDert gemig etma* mehrere*, al* Dominus Advocatus in feiner Defenfions-ut) rùu- met er Don felbp fa)on ein groffer* ein : unD Der €;a)minDel fo auf Derg!eià)en concullìones cerebri a laefione externa folget, pflege: Die utetjrePe 3-it etma* importanter* unD fùr Da* geben gcfal>rlia)ei* ju bebcufen, ali fon* pen in*gemein untet Diefet 93enennung DerflanDen mitD. Ob man aua) enDlia) Diefen ©a)lag mit Det Sri fa)on gemuff, bat manDocbbcp Dem2im fang Der €ut, naa)Dem Patient Don fernet ©innlopgfett pa) mieDet eri) e lei unD muntetmotDen, Die ©efabt fùr Der fianlnia)tfo nabe geglaubet: Deber aber folget bep meiten nicbt, Dag man ibn gan% auffet ©efabr gift&a&et. SBie i& ) 3*» ( 46 ^t'e meit conditio inftrumenti Iaedentis judeterminationbcrle- thalitùt binlùnglia) oDet nia)t erforDert metDe, fp ex regulis medicina; fo- renfis befannt, unD baben mit bietinne fo menig Denen prcceptis Bohnii al* anDetn jumieDet gebanDelt. 3n beffen Don un* bep Det fianb gebabten exemplari de Anno 1711. m 4to beiffen Die allegìrten ^JBorte alfo : Ve- runi quia Se huic circumftantia (fcil. inftrumenti laedentis conditio- ni) foli innixi, pariter in ancipiti reliquuntur &c. £)b alfo fa De* fitxxn Defenforis Edition etma Da* ^[Bort, morauf Da* £aupt»crino- menon anfommt, nemlia) foli, au*gelaffen, mit gleig ùbetfeben motDen, fola)e* laffen mit fùt Diefe*mal obnerortett. (£* tp aua) jmat an Dem, bai bex effecìus De*@a)lage* mit Det Siri freplia) ex infpecìione vulneris am tnetpen berjunebmen, mann aberbatneben Die UmpùnDe Det teflon mtt Dem inftrumento ledente unD modo laefionis ùbereinfonimen, mòa)tefola)e* Die ©aa)e De* SSeleiDiger* eber fcblimmer al* groffer maa)en. Ob in ùbti» btigen A. Dura) Da* 2(u*bolen mit Der 5lrt feinen &aa)e feine <2$etanbetung geben. UnD menn ja unter fola)en Detfa)UDenen 33enennungen fonpen jmepetlep diverfe inftru- menta folten DerpanDen merDen (mela)e* un* abernia)t befannt,)mirDDoa) biet aflejeit Da*jenige gemeinet, momit L. Den men,*Datan ip nia)ti anDet* @a)ulD, al* Die pur unglùcfita)e unD eflèn- tielle 35efa)affenbeit Der <3BunDean fta) felbp. <2Borau* inDeffcn noa) fon» ne prxfumiret, oDer Der ©a)lug De* i>errn Defenforìs gemaa)l merDen, menner acceptiret, e* fep feine violation noa)laefion inmedullari fub- ftantia cerebri gefunDen, folo)e* fan man nia)tabfeben, inDem in Der rela- tione fecìionis au*Dtùcflio) pebet, Dag Da* ©ebirn felbp an feinen bepDen fubftantiis, morunterjamedullaris mitbegriffen, fep befo)ùDiget gemefen Item, Dag jmifà)en Den corrumpirten fubftantiis cerebri noa) geronnen ©eblùt angetroffen morDen. 3>nDeffen Da man megen Diefer laefionum bep Der Secìion feine red)t gemig unD augenfa)einlicbe UmpctnDe Der mal>ren SQe> fcbaffenbeit entDecfen fònnen, bat man fiebet mitiorem viam ermablcn unD fo menig Dem laefo al* Iiedenti jum 9caa)n)eil etma* Darau* fa)lieffen moflen, fonDern fola)e* in feiner Ungemigl>eit beruben laffen. biefer Urja» o)en balber fan aucb Die objecìion au* $cia)nieper* Medicina legali, mo» bep fonp mobl ein* unD anDete ju etinnern, mit @tiflfa)meigen ùbergange» merDen» £)ag aber Die fragmenta DorDer olirne Don Der@ùgeDerurfo> ebet, mie Dominus Defenfor Dermeinet, fola)e* ip ganfcfalfo). 3>enn i) murDe um Die ©egenD Der laefion fo bebutfam al*mòglia)mit Dem ani- tomiren Derfabten, unD 2) mat Det Oxt mo Die @dge mieDer Dieintention etma* ju tieff gegangen, jmar an Der beftbaDtgten ©ette, aber nicbt forne, fonDern ganfc binter Dem Obre naa) Im 9lacfen ju, unD alfbfap mebt al* eine ^anD breit Don Der binterperi Fiflur entfernet. 3Benn enDlicbnoa) gè» faget mirD, Dag pia mater ganfe mit £pter fep beDecfetgemefen, mifl Domi- nus Defenfor Darau* mtbcilcn, Dag pe in ibret natùriia)en expanfionunD obne %exlòa)exnng gemefen, Die intention unD SBerpanb unfeter SIBorte abet ip alu)ietgarnia)t, Dag mir Dura) Da* ^Bort ganti beDeuten moflen, e* fep Diefe tunica obnDerlefct gemefen, fonDern ein teDet mitD leia)tDon felbfien begreiffen, Dog aflbier Dura) gnntj nia)t* anDer* beDeutetmetDe, al*ùberall. UnD ungeaa)tet fatis notabilis folutio vnitatìs an Diefet membranage» mefen, bat Docb Die materie Darùber Peben fònnen. 2Ba* Der Chirurgus St. befonDer* Don einem toDten ©tùcf s33ein bep Det etPern S3efucbung fofl gè* faget baben, Daoon meig er fta) nia)t juentpnnen, unD mòa)te eben fo mobl Derbòrel fepn, Da etma DomtoDten gleifeb oDet&autgefaget motDen, mie einjerquctfd)te* <2Befen, Dergleicben in Der SBuuDe gemefen, mobl pfleget gè* nennet ju merDen, unD man an pati Deffen fola)e* Don feinen olexànoa)en oerpcnDen* Scolio) mug megen Der Don Dem fiexxn Defenfore jum SSe» fa)lug Der ^ròrterung feinet Cardinal quaeftion prò illuftratione ange» fùbrten «8 ) 323 C » fùbtten cafuum nod)etlnnetn, Dag bep bepDen gat mià)ttge Umpùnbe con» tra renunciationem abfolutse lethaiitatis DotbanDen, Die Dargegen in un* ferm gegenmùrtigen cafu fta) ntcbt bepnDen. <<8on Dem erpen «patienten mirD nemlia) erjeblet, Dag er naa) empfangenet «BBunDe Don neuen pa) enttù» Pel, Datauf etlia)e @tunDen gelanti unDDetmaffeu erbifcet, Dag DieÓ^BunDe mieDetuin ftifa) ju bluten angefangen ; De* folgenDen <£ag* fa einem$5acf trog auf Der Qstraffen in* SKatbau* tragen laffen, unD noa) Denfelben 9caa)mittag eine Dittici Sfleile bi* naa) feinet «©eimat ju guffe gegangen, aua) enDlia) feinem mit nòtbigen inftrumenten Derfchenen Chirurgo anoertrauet mor» Den. c$on &em anDern aber pnDen mir 1. e. Ammanni, Dag Derfelbe ob piane intermiflàm trepanationem fafl ein#g UnD alleine geporbeu JU fepn geglaubet merDe. ©enn obfa)on in Dem Refponfo Faculc. amiflìo loquela? non ftatim accedens, cuta) mit prò ratione decidendi ange* fùbret mirD,, jeiget Doa) Ammannus felbp, in Denen Diefem£rempcl, pro discurfu fùrgefefcten thefibus No. 3. Dag folcbe* nicbt bmlùnglicb fep, menn et faget: Ego puto dQwtav prò gradu laefionis etiam quinta die fuper- venire polle, Se tamen inferre lethalitatem, vid. p. m. 298, Se 30J. 3Bann alfo au* Diefet €rlùuterung unferet untetm Aten 9cob. a. p. ùbergebenen relation unD SSeantmortung, Deret oon Dem ^)errn Defenfore Darmieoer gemaa)ten dubìorum, genugfam ju ermeffen, Dag bep Dem naa) empfangenen @a)lagemitDer2lvt am ioten $age Derporbenen 53ergmann £., fo menig in diaeta ai* regimine unD Cura etma* contra regulas me- thodi medendi Derfeben oDer oerfùumetmorDen, fo mirD Duro) Da* Deci- fum einer 3JleDicinifa)en Facultctt gar leia)te fònnen eròrtert merDen, mie meit Die DonDem«£)ertn Defenfore angefùbtte@tùnDe Dem inquifito prò abolenda lethalitate ex vulnere neceffario confequente fònne jupatten fommen, meia)e* mit abetmabl* pPia)tmagig bietDuta) bejeugen, unD mit unfetet afletfeit* eigenbùnDigenUntecfa)rifftbeftùfftigen follen. 3. am r3ten Martiì 1723- J.JL.M.M?Ord, CN. S/.Chir.Ord. C. Chir. @* 2 Wotb< «3 ) 3*4 ( 8®> Jftotl)bùrfftù3e SDcficHuna. gegen boé ben i7ten Martii 1725, ad Acla gebfflcbte Scriptum Medicum, ex parte Defenfo- ris Jjp. X* $1 praetenfi homicidii. ejsgffeltige afleruntertbùntgpe Defenfions- ©djtifft ip Dem S8erg»Me- '**' dico unD Chirurgis bloffetDing* ju DiefemènDecommunicitetmor* ten, Damit fie mieDet Die Dora Defenfore defideritte UmffanDe Don neuen ppia)tmagig beria)ten méa)ten, unD pnD Diefelbcn Dabep au*Drùcfli^beDeu* tei, DagDie£aupt;grage Ob bit 2Bunbe abfolute lethal cjetwfm obec curiret werbcrt fènnen 2 bòbern £>tt* dedieiret merDen mùrDe. Voi. 2. Adì. pag. 89. Medicus unD Chirurgi pnD aber mit ^Berfertigung Diefe* €tlcìutetung*» $5etia)ti nia)t oergnùgt gemefen, fonDetn Diel meitet gegangen, unD baben fta) unternommen Diffeitige Defenfions- t£ alfo gemùgiget, auf ergitene (Eikmbnig Dagcgen unumgangliebe $8or* ffeflung ju tbun, in Der obngemxiffelteu #offnung, e* merDen biemit obne meitern SlnpanD Acìa gefa)loffcn unD geljòrigen boben Ori* jum erfannt* nig eingefa)icfet metDen, al* marum er jugleia) inflanDig bittet. ©en gè* fùbrlicben unD palfionirten ^nDjmecf baben Dominus Medicus unO Chi- rurgi felbff nta)t Derberqen Fònnen, InDem fie bep Refolvirung Dermenigen dubiorum nicbt perfiftiret, fonDern jugleia) ingerendo Dermeitulia) deci- diret baben, e* fepDie'SBunDeanunD fùr pcb tòDtlia) gemefen. Voi. 2. pag. 108.109. it. pag. ii2. & pafiim. ©abero Pe aua) im Slnfange fotbanen Scripti Den vulneratum Den erfa)lu* genen 2. nennen, Voi. 2. pag; 9j. unD inuerfo ordine charitatis alle SRfibeunb £3eprebung & deflein unt al* De* inquifiti pars adverfa Dabin ricbten, Dag avmer inquifitus A. Dot» geben jum $oDe gebxaa)t merDen mége; gepafrftefia)fogarnicbt gefa)eu» et baben, Darùber ibren AfFecì mit Deutlia)en 983orten an Den ^agju legen, unD au*Dtùcflia) ju gioriiren ; tits erfcelle genncjfam, tote fervaci} bie fondamenta feyn, fa Advocatus prò defenfione evQtiffcn :c. Voh 2. pag. 101. in fine & 102. init. 3tem: £* voevbevct bem Inquifiten nicbt iriel £rop: Ober £nt* fcbulDiguncj fònnen genommen roerDen te. Voi. 2. pag-102. 3ngleto)en: f£s falle bie pnefumtio juris lethaiitatis exclufìva ven felbfrctt xveQ te. VoL 2. pag. 106. Sluo) : £$ xoetbe bie Zeitatn beflrrn lebven, cbnafy $t$en einan* bev 4altrnig Dtefer ierlaiireriutrtunc» Der «inroenDungen De* defenforis He caufa lethaiitatis nocJ> ferner prò non caufis nnb uner|>eb!tc|> an$ufefyen. Voi. 2. pag. 109. ©iefrt fan Defenfor nicbt anDer* al* eine ^artbepf igfeit unb odium capitale geflen Inquifitum anfeben, unD mirD in Diefet SJtepmmg Depo @* % mel)t m ) 3* ( mi mebt gePùrcfet, ba Dominus Medicus unD Chirurgi DOtt De* inquifiti modo tedendi, Don Det SCjrt, Don Det SWùfce, Dom nieDee faflen mie ein §5aum, Don éttecfungen.aflet oiere, unD Dergleia)en SMngen, mit rai- fonniret, unD gat paflus ex acìis allegiret boben, melo)e Doa) fo menig jur Cur al* jur Secìion, Dicimeniger jum Medicinifcben 33eria)t acbò» ten, bloffet ©inge* aber in necem inquifiti abjieblen. $ftan mug pcb aua) DermunDern, Dag bep Dem UmpanDe Der SSemegung nia)t ailein oor» gegeben iti, Dag Die 2ente, fo Dem ^etmunDetcn untet Die Slrmen gefaffel, Deffen £3cmegung ertrùcjlia) gcmaa)t, melcbe* mieDer alien SSegtiff iauffet, fonDern aucb Da* befbnDcre momentum, Dag et untet megen* in Die SCnie nieDctgcfaflen unD mieDer aufgepanDen, moDur^ Die $5cmcgung Dermebret morDen, ficco pede ùbetgangen, imglela)cn Da* vomiren gè» ring gemacbt ip, Da Doa) in relatione curae ein fiat de» €rbrecbenge» melDet morDen. (E* ip aua) anpògiia), Dag Die Chirurgi fo facil gemefen ftnD, fa Diefer Criminal-<&aa)e lai Scriptum in alien Puncìen Durcb ibre Unterfa)rifft ju approbiren. Da Doa) gar oiele £ateinifa)e allegata au* Medicinifcben Aucìoribus Darin DorbanDen pnD, melcbe peai* Der Sa- teinifeben <&pxaa)e unfunbig, nicbt oerpeben, unD boa) in fine nia)t de- claritct baben, Dag tbnen folo)e ju Scuffcb expìiciret morDen. Cornetti» lia) mentirei attention, Dag Der Chirurgus Cafp. Nicol, ©t. voi. 2. pag H4. cegiret Don einem toDfen <^tùcf SSetn etma* bep Der erpenS3efua)ung De* Patienten gefaget ju baben, unD fola)et ©epalt fidem Protocolli Voi. i. pag. 5. impugnici; ^SSlan confiderire Dafelbp Diemateriamfubftratam: ba$ bod} nnet) feciruntf be$ pericranii eine fracìur gefun» ben, oie ftcj> anDertbalb Soli latiQ von Der Dùnje stebet, unb als $efàbtlid) von bem Chirurgo nngegeben voitbt xoeiì bas 2>ein fc^on cjcntj toot unb 3ermanfc|>etrane grof» fé obfcuritat nia)t ifl. SDabin gebòret aua) Da* SBorgeben, al* ob ex Acì. Vol.i. pag. 84. Se 159. erbeflet, Dag Dem vulnerato gleicb im2Un* funge naa) empfangenem éa)la^e Die errùr>ret; Die pafìùs ex Acìis lauten folgenDer ©epalt unD jmar Voi. 1. pag. 85. (nio)t aber 84.) Dap er mie etn 2>mtm sur i£vben gefallen nnbUinenlnut pon ff4> gegeben ic. aua) Voi. 2.pag. 160. (unD nia)t pag. 159) 2£are t aua) Puq* binDen ùber jur £rDen gepùrbet, unD fep obne pa) ju regen oDer pa)ju bemegen, mol>l etite 93iettel(5iiuv De fo liegen geblieben :c. rOa§ aber Der vulneratus Die (Bpxaa)e Diele ^age bebalten bat, ermeifen Acìa unD Die mit Demfelben Dedottene arbore, ingleicben Der S5eria)t Don Det €ut. ^Bon gleio>et 23efcbaffenbeit ip Da* mieDetbolte afler- tum Dag Der WcbaDigtenaa) empfangenem (Scblage mùrcf lia) eine balbe ©tunDe auf Det €rDen gelegen se. unD ip ju DermunDern, Dag Cegmegen ad Voi 1. Acì pag. 113. provoci tei mirD, Da Doa) Dafclbp Die geugen A M. K. unD ntcbt Det angeblia)e J. H ad quaeftionem: Db fte fein ©éelten aebòret? ^ia)t pò fi-rive Don einet balben ©tunDe, fonDern du- bitanter: 3Bobl "eine balbe etunDe n. xelet, melcbe* Don anDern 3eu» aen aber, Die Don einer diertel <2>tunDe deponiret baben, elidiret ip, nnb fo menig jur Sur oDet Secìion gebòtet, al* Dem #evrn Medie. unD Chi- rure etma* angebct. ©te ju fpat applìcirte Trepanation ip aua) au$ & Detteo 4H ) 3*8 ( SS» fcenen angefùbrten allegttis feine*mege* falvìtet, Dielmebt pnb Dn. Me- dico unD Chirurgis folcbe ibte allegata ganfcltcb jumieDet ; Dann Jaco- bus Berengarius Carpenfis de Fracìuris Cranii faget nia)t* anDer*, al* ma* Diffeit* au* Dem Petro Dionis angefùbret ip, nemiia) alia tre- panatio fubito & quam brevi (fime fieri debet nullis interpofitis temporis ìnduciis moran fein Sxoeiffel, menn ein (Streia) mit Det Siri auf Da* fiaupt Derfefcet tp, Denn ba mate Detgeblta), auf figna acciden- tium ju macten, fola)e* deducitet et pag. 244. §. 2. meitlcutfffiget uno Derpattct al* Denn ultra tertium diem nut ftijl, quando non fummus certi de arrugine feu fanie aggreganda fuper panniculos, quod de- mum ex principiis accidentium debet cognofci Sic. Bohnius de Vulnerum lethalitate pag. ni. §. 2. entfo)ulDiget al*oenn mtr Die fpàte trepanation, menn entmeDer Der vul- neratus ju gefa)minD pirbet, oDer nia)t fo balD bòfe Symptomata fta) ùuffern, aut fi de circumftantiis ejusmodi non conftat Sec. in prae- fcnti cafu abet pnD lepDet! circumftantiae genug gemefen, melcbe He eilige trepanation erforDert baben. Cornelius SoJingcn in fc in en Chi- rurgifcben *£)anDgriffcn, pebet glcicbfàll* auf Den Sìotbfafl. Doól Heifter in feinen notis ùbet Den Dionem ftatuitet in cafu neceifitatis feinen Q^erfcbub, mann aber folcber nia)t Dorl>anDen ip, fo erforDert ec SlDtrlaf» fen, purgiten, clyftir?tt Sec. Fiat applicano ad praefentem cafum! Nuck in Experiment. Chirurg admittiret bloffer £)ing* in cafu du- bio fymptomata urgentia, Denn moeine flabre (èaa)e ip, unD Dem Pa- tienten Da* 3)icffer pa)tbat an Der JCeble pebct, mùrDe Die Sibmartung Dee Svmptomatum gar nia)t Dctantmortlia) fepn. 3Ba* braua)et matt alfo meiter Seuejnig. S^Deffen bai Defen- for nicbt gefùnDigef, Dag er Die Sett Dlecbnung Dom erften iage Der ^Ber^ munDung angefangen, meil fola)e* in ^rancfbeiten ùblia) iP, e* fan aua) nia)t finìftre au*geleget merDen, Dag er gefa)tieben, e* batte mit Detn Tra- pano meiter ali Durcb* Cranium feu calvariam avanciret merDen mùf» fèti, meil jmar Don felbfien pa) D^tftebet, Dag mtt Dom Trepan feine Def* t.ung in Den menir.gcnjumacben, fonDern fola)eju inciditen pnD, jeDocb Die* fé incifion per cohaerentiam jur trepanirungpel)ò:ct, unD analog'cealfo genennet merDen fan, gleia)mie folcber gepalf, occafione Der trepani- tung meiter Duro) Die meninges unD jmar Dermitteljl eine* jartenSDlcffer* Icin oDer einet Lancette incidendo avanciret mirD. Retro Citatus Ammannus Dee. 1. Hift. 7. in cribrat.n. 7. gebraua)en aua) Die phra- fin: Eft trepanabile &c. nicbt de potentia, fbnbettt de necesutate, gè* pale et nia)t alleai num. 8. faget: Omnes hac fufpicione vulnerati, u* absque trepanatione moriuntur, illegaliter tracìati funt, fi locus af- fecìus fuit trepanabilis Sec. unD num. 9. nihilominus eft trepanan- dum, quia pracftat aliquid ex anceps, quam nullum afFerre auxiliunv fonDetn aua) fola)e* noa) Deutlicbet ex cribrarione ad prsecedentem hiftoriam 6. n. 1. Se 2. ju erfeben ip, al* mofelbp er cum indignatione Die quaeftiones formiret: Cur non aperuit cranium? cur laefiones cerebri non fcrutatuseft? Defensor mill fio) nta)t metter fa Den SDleDi* cinifo)en difput oertieffen jc. £. ben 9. Aprii. 1723. J. C W. Def. Refponfum Facultatis Medicae Halenfis. |$€5 befagen He Don £ & <3L 33. unb £. % £). ju $8. Juftìtien» Can* ^ fcelep a» unfere Facultat ùbetfanDte acìa inquifitìonalia unD auge* fa)loffene Rektio Medici & Chìrurgorum, ma* maffen ju 3. am 2t. Oóìobr. De* oergangenen Sabre*, SlbenD* jmifeben 3, unD 4. Ubr ein 25erg» mann Don 37. 3abren, Don einem anDern mit einem 23eil DergePalt oor Den $opf gefcblagen morDen, Dag er fo gleia) obne €mppnDung nieDerge* faflen, aua) naa) einer guten SBiertbel'@tunDe pa) erft mieDer erboblet, unD fo Dann Don 2. ^etfobnen unter Die Slrme gefaffel, naa) #aufe ge- bracbt fep. Ob nun mobl Det gefa)lagene fta) Die Datauf folgenDe 9laa)t febt Patcf gebtoa)en batte, fo maten Doa) auf Die Dom Medico unD Chi- rurgo gleia) Slnfang* DetotDnele in» unD ùuffetlia)e^ùlff*»!Olittel Den 26. 27.28. ejusd. feine gefùbtlia)e Symptomata Derfpùbret morDen, fon* Detn e* batte fta) Dielmebr, naa) gefcbebener jeitigen €tmeiterung Det <2EBunDe unD SntDecfung Det fifluren (Dura) mela)e einige geua)tigfeit DutcbgeDtungen) untet Det <2BunDe, mela)e eine cjoete £anD bteit ùber Dem lincfen 2luge, fafl mitten auf Der (Stirn angefangen, unD naa) Dem bin- tern ^b«l bei «èaupte* jugelauffen, aua) anDertbalb 30II lang unD ein Soli breit gemefen, afle* in einem fola)em guftanD angelaffen, Dag Daber nia)t* gefabrlia)e* batte mògen befotgef metDen. ©iemeil abet Det 98ep leète am 29. Del. pa) etma* fcblimmet unD ftanefet ju fepn beflaget, butte man por Dienfam eracbtet, auf Dem 2ltm eine SIDer ju òffnen, aua)mit fa* £t netli* HK ) 330 ( W ntxlià)en Medicamentis anjubdten unD Datauf angemetcf et, Dag Die QBunDe fa etma* ttocfnet morDen, unD Da* Dura)Dringen Der geua)tig' feit au* Den fiflurìs pa) gepiflet. 3)en folgenDen 30. Ocìobr. fep jmar bie <2BunDe ganfc troefen angeltoffen, Der Patient aber noa) fd)mcta)et erfant motDen, alfo Dag bep felbigem Det SBerpanD unD @ptaa)e ju Det» geben gefa)ienen, Dabeto butte man an Diefem ^ageDie trepanation ootge* nommen, melcbe Det laefus nia)t aflein mobl au*gebalten, fonDern e* mu- te aua) au* folcber Oeffnung eine gule Quantitat mùffetige* ©eblùt au*» gelauffen unD naa) Det Operation alle nótbige SBotfotge Dot Den SBet» munDeten gettagen motDen, mela)er abet Dem alien obngeaa)tet Den 4. Novembr. jmifa)en 6. unD 7. Ubr SBotmittag* unD alfo am ioten $age naa) Dotbetgegangenen motibus convulfivìs ^oDe* oerblia)en fep. $Bann nun bierauf Die jugefùgte SSetle|ung Durcb eine Secìion genau untetfucbet motDen, fo mutDe Dabep folgenDe*beobaa)tet : i)Dagpa) Diel getonnene* ©eblùt jmifa)en Dem pericranio unD ùbtigen ìntegu- mentisgejeiget; 2) pa) unter Dem obetPen lincfen SlugenlieDe eine eiteti» gè Materie gefunDen; 3) an Det #im*èa)ale auf Dettine De* (Stitn 55ein*, geraDeùbee Dem lincfen 5lugeefa patefet SRifinon Der Sutura co- ronali anfangenb unD jmep' ginger lang jum 3$otfcbein fommen, melcbet pa) «emlta) meit extenditet unD incurvirei \ 4) auffer Diefer fiflur nocb fctep ance-te jatte SKiffe entDecfet; um Diefe fifliiras eine depreflìo cranii gtòffet al* ein *£)ùnet'@:p angemetcf et morDen; 6) ùbet Dem fleinen 5lugenmfacfel felbiget ©eiten auf Det #itn*©a)ate einige Dom Cranio obgefptungene fo)arffe, fpifcige ©tùcfen gefunDen motDen, DaDon eine* 1. gol! lang unD ben 3, étrobbaìtner bteit, Die Dtep ùbtigen abet einet (Érbfen obet Sinfen grog gemefen; 7) Dutcb ein goa), mela)e* Die©plit» tet am cranio formitet, man in Die #òleDet *&itn»éa)ale feben fònnen; 8) nacb abgenommenem cranio ou* Der Detlefcten ©eite Diel eitetigte unD mit 2Mut Detmengte SDlatetie geDtungen 5 9) auf Det dura matre gegen Den ©tunb Det #itn>@cbale Diel ©eblùt gelegen; io)ùbet Dem lincfen hemifphaerio cerebri fajt ùbet Der ganfcen pia matre ©ter gemsfen ; n) Detgleio)en ano) untet Det pia matre pa) gefunDen, mela)e* pa) in Die anfracìus cerebri begeben; 12) an Dem anteriori finiftri hemifphami lobo bepDe meninges in Der ©tòffe eine* 6. tylgl. @tùcf* Dielfùltig gè» riffen, nea)Pbin Da* ©ebirn fa bepDen fubftantiis befa)àligt gemefen; 13) anbep ein abgeriffene* vas fanguiferum eine* Dùnnen éinnfaDen*Dicf, mit geronnenem.©eblùte, melo)e* in Die ùbet 1. SdBbteitcorrumpìrtefub- ftancias m ) 331 e m ftantìas cerebri gebrungen, angeltoffen motDen; 14) untet Der tecbten #elffte De* cerebri, mie aua) Dem cerebello einige 2òffel Dofl mùflèrta)te* ©eblùt gepanDen; 15) Det dexter ventriculus cerebri ganfc mit muffe» tia)tet geua)tigf eit angefùflet gemefen. 9laa)Dem alfonbet Den erfolgten ^oD unD Die Dabep gefùbtte Cut Don unfetm Collegio ein moblgegtùnDele* Utlbeil etfotDett motDen, fo baben mit naa) collegialifa)et, moblbeDùa)tiger Ubetlegung unD ©npà)t angemetcf et, Dag Die Laefion, meló)e Dem SBerPotbenen angebxaa)t mot- Den, naa) alien UmpùnDen gleia) Slnfang* febtgefabrlta) anjufeben. ©in* temabl ein mit Doflen ©treia) mit Dem 9cacfen Det 2lrt Dor Den^opff Doli* fùbrtet ©a)lag, an pa) felbp brutal unD Depomebt bep einem ^SSlenfa)en ùufferp gefabxlia) ip; mie folcbe* Die fcbleunige ^ecpanD* unD ©innlo» pgfeit, mela)e faff eine balbe ©runDe lang geDauret, nia)t meniger Da* balD Darauf erfolgte €rbrea)en gleia) 2lnfang* bejeuget. ©leia)mie abet in*gemein alle FunDen am fianpt confiderable pnD, fo bat man um fo Dieimeniget bep gegenmùrtigem cafu fta) Denen Slnfang* gering fa)einen» Den ilmflcmben ju Dertrauen gebabt : aflermaffen man Dem nacbpen $ag naa) SBermunDung gleia) eine fiflur entDecfet i)at, nea)pbin au* Dem Detùbten meilten Trepanation, élnfang* gering gefa)ienenen Laefion, ^angelge- fabrlia)et Symptomatum, Den am jebnDen §ag erfolgten $oD, Die ille- thalìtas laefionis batte mògen etbartet metDen; fo pub Dennoa) Dabep einige nani) anDet* belebtenbe UmpdnDe anjumercfen. S)enn Da an Der mei» tern Cut De* etfa)lagenen nicbt* au*jufefcen, fonDern Dabep* afle ferriere nótbige unD laut Der an un* abgefenDeten Acìen, gebòtige SBotfotge ge- fcbeben, Die Durcb 2. ^etfobnen gefa)ebene ^nbeimfùbrung De* laefi nao> Doflbraa)tcm &a)aU befunDenen Dielen ©e* blùt jum $b«l erbeflet, untet Det recateti #elffte De* ©ebirn unD cere- belli Diel extravafirte* ©eblùt angeltoffen, e* unmòglia) gemefen, aua) mit Det afletjeitlicbpen Trepanation fola>c au*getretene unD in unD untet Dem cerehro augemercfte humores au*jufùbten/Diemeil fola)eriep Def- nung nut Die in Den iateribus unD obern $beil De* &opf* bepnDlia)e humo- res abjuleilen DetmògenD gemefen mute, aua) feine^Setmabtlofung quoad regimen Se diaetam noa) jut geit Dargetban morDen r fo patten alle Diefe rnbmenta ein fattfame* 3?ugnig ab, Dag Die SBerlebuhg Don einet tòDli» fyen ftolge gemefen fep. €* pffegen Die fcripta Medicorum unD Chì- rurgorum jmar Diclfaltige SBMDung ju tbun unD exempla bepjubtingen de illethalitate gravirTìmarum capitis Se magnarum cerebri laefionum Se vulnerationum ; aflein man fan Dabet nia)t abfolute auf afle unD ie* De cafus argumentìten, unD jmat um fo Dielmenigrr auf gegenmùttigen gupanD, meil bep folcbem fo Diel UmpùnDe concurrìren, Detgepalt, Dag nebp gòttlia)er Direction, aua) Der flatcfen Watux lei laefi unD ùbtigen §Uten ^Otfotge Medici & Chìrurgorum jnjufcbteiben, Dag Det $o& JMX)3B( M ma)t ebenDer erfolget, Der pa)Doa)Diefleicbt bep jeitiget Trepanation nocf> fùnger balte oermeiten fònnen. £)iemeil nun alle obangefùbrte UmpanDeunDUrfaa)enau* Denen Relationibus & Acìis gejogen unD mit reifua)er©nfta)t connecìiret mor- Den : al* erf lùten unD aa)teu mir Diefè SBerlefcung, infonDerbeit megen Der Durcb t>ie Unmòglia)feit eduétionis humorum extravafatorum Derurfao)* ten corruptiones cerebri unD Dabet enlffanDenen ùbrigen laefiones fun- cìionum vitalium Se animalium Dot abfolut lethal unD incurabeL UbrfunDlicb baben mir biefem Don un* abgefape unD erforDerte Decifum mit unferm gemóbnlia)en Facultàfó^npegel befrùfftigen mollen. ©o §efa)eben £aHe,Den i. Juniì 1723. Epìcrifis in Cafum XXVI. QUod unicus, licet non extremi roboris, ictus, capiti inflictus & quidem anteriori ejusdem regioni Hiatus, abfolute mnrtem caufari queat, praetèns teftatur cafùs : et- enim 111 robuftis naturi* & durioris fòrtis hominibus,, non femper ex- ìymptomatuiw periculofòrum$ aut fubitaneo, aut multiplicato concurfii, quotidiana- etiam continuatio* ne, multiplicatione & argumentatione abfolute lethalitas demonftrari poteft, fiquidem in ejusmodi fùbjectis vel panca fymptomata, vel poft aliquam moràm fupervenientia per- niciofà pathemata mortis necesfitatem confirmare poffunt;. unde male interdum defen- fores indiferiminatim- totum periculoforum fymptomatum cumulum & concurfìim ur- gent, qui in fènfibilioribus & multis modis discretis perfonis occurrere obfervantur ;• quo loco in annotandis & decidendis talibus cafibus previde differentia aetatis, tempe- ramenti, virium, nationis, educationis, vitae generi», fexus, fenfibilitatis, confùetudinisy individuaUs habitus, haereditariae dispofìtionis, circumftantiarum ante actavum, morbo* rum perpeflòrum, flatus plethorici, morum perfònalium &c. advertenda & concilianda eli ; In praefcnti quidem cafli mox ab initio ik in reliquo affecìus fùccefTu fumme peri- culofùs ftatus inclaruit :facile enim colligere licet, qua feilieer continentia, providentia & moderafione metallicolae concertent, ut rudioris indolis atque corporis homines ictus fàtis validos gerere folent: ipfa condicio infkuraenti,.quo cum lscfio inflitta fuit, perin~ de percus fionis qualificatam &emninofàmperniciem comprobat; nam cum dorfò cujus* cunque ligonis, quo alias" metallifoffores utuntur, dite $tti\'$(*\\tr aut cujuscunqu» eriam fècuris, fine magna opera & cufficuftate mortalis plaga infligi poteft: fi itaque Ligno quis occidi poteft, quidni tanto magis ferro; unde & feorfim Carpzovius Prax. Crim. Part i qv; j. ri 9 dicit: homicidii pcenam ineurrit, qui ferro'vel-Jkuri arborati» aliquem occidit: pergit author n. io quodìtf obtinet in ferro parvo, feu armis ferreis mi" noribus, ut prigione, brevi gladio, malleo, culu'o & PARVA SECURI Mei fecuriculè &c. accedit porro, quomodo laefus ab hoc iétu confeftim fènfù & ratione privatus con> ciderir, ik per notabilem temporis moram in tali-ftatu fùceubuerit, quomodo mox flifpe* fili vomitus fùpervenerint, quomodo tempeftive fiffura fatis evidens innotuerit, quo» modo ex eadem ffln&- traniìidaverit materia, quomodo prior kfion» ftatus proxime «8 (334 C 9» in deteriorem gradum delapfus fuerit, quomodo Venae Seftio parum aut nihil lcvami- vnis attulerit, quomodo vulnus exaruerit & humida materia tranfudare ceffaverit, quo- modo perpetuo -laefus debilior redditus fù«it, quomodo ratio & loquela tandem vacilla- re cceperint, quomodo fub tali ftatu trepanatio adhibita fuerit, ut tandem cum convul- fivis motibus ad mortem laefus properaverit : ex fingulis praedicìis circumftantiis fàtis luculenter periculum offenfionis eminuit; & ficut in nulla capitis offenfa fècnritati ftu- dere convenit, ita in hoc cafu facile orainofùs ftatus agnofci, praecipue vero peritus ik judiciofus artifex levi ftudio colligere ik jufte concludere potuit, quod, dum per dede- cìam fiffura m humiditas quaedam emana vit, neceffario major illius copia in interiore ca- vitate capitis delitefèere ^ebuerit: quare prò avertenda omni fufpicione & oblocutione tam Venae Secìio, quam Trepanatio maturius adminifttari debuerit; Venae Seclionis tempeftivam ordinationem in talibus cafibus quod .-attinet, tunc illa praecipue neceffaria eft in fubje£tis plethoricis, iracundiis, fub iracundiae calore, altercatione ik tcompotatione laefis, quae fpirituofòrom ingeftioni adfiieta, quae etiam fanguinis commorionibus & eva- cuationibus praegresfis obnoxia fuerant, quae infuper gravem cerebri contufionem per- peffa funt, unde ardua & periculofa fànguhvs ftagnatio aut extravafatio metuenda & praefumenda eft: Trepanationis ufus opportunus multum proficit, vel in iìmplicioribus capitis contufionibus ik plagis, vel in complicatis fifTuris, ubi praecipue lontica, ambigua & periculofa fymptomata vel pauca, vel numerofa còncurrunt, tanto magis vero, quando extravafatio & fècesfio humorum manifeftis fignis, utpore in praefjènti calli, fé monftra- vit : utrumque auxihum eo magis tempeftive fufeipiendum eft, quo magis neceffariae vires adhuc praefto flint, ik principiis confèquenrium immedicabilium effeétuum cum tali fubfidio fùbvenire licet: ferius vero applicata talia .adminicuta non modo nihil juvant, fed utplurimum plus nocent: Rebus licet fie ftanribus, in praefènti tamen cafu mors potius ipfi laefioni, quam retardatis ejusmodi auxilus adfcribenda eft ; & meretur utique aliquam animadverfionem, quando in talibus caufis ;ik cafibus interdum fine fundamento medicorum curationes, laefò adhibitas, defenfores reprehendunt atque fub minus inge- nuam cenfùram vocant, imo quandoque haud :erub.efcunt, praecipue quomodo hoc aut illud experiri debuerit ipfè medicus, ficque praeter necefiitatem aliquando oblóquuntur, ne nihil egiffe videantur: quaecunque vero proximiores caufae a laefione inflicìa nata», mortem provocaverint, illae in refponfo ordinate, difèrte, perfpicue & fufficienter figni- ficatae flint. CASUS XX VII CEREBRI VULNUS CIRCUM- ACTO INTEGRO MENSE LE- THALE, €n 13. Decembr. A, 1717. murDen tton einer 2òbl Juriften'Facul- t&t OlJbier Der Medicinifcben Facultdt communicirt Acìa In- fitlonalia mieDer M.F. Z.®efre9tenDonDe*Capitains@.t>.^5. Com- IN ) 335 ( IN Compagnie J. D. Dvegiment* in pimelo eine* an A. H. R. Don 23* 3abr egen gepocbene®unDeeine* fleinen ginger breil* ùber Dem lincfen £>br, erma* voxtoaxti, melcbe eine* ginger* breit lang mar, unD Durcb Die «£)aut Den Mufculum temporalem unD bepDe tabulas osfls temporum penetrirele: %laa) abgenommenen Cranio bat man (jutnabl\ nacb ^Sepcbtigung unD Application De* ^Jb^teté £)egen) obferviret, Daf Diefe ©licb»^BunDe Durcb duram unD pram matrem unD ju eine* balben' ginger* breit in corticalem & cerebri fubftantiam gegangen, unD murDe JU 2. Unfcen materiar purulenta? Dafelbpen in einem a materia, coope- rante natura,, formireten faceo befunDen> melcber faccus au* einem jiern* lia) firmen ^cuttgen bepanD unD ju anDertbalb ©lieDlieff unD jmepgingerf breit meit mar : unter Dem cerebro unD neben Dem cerebello ip m 2. £&f* fei Doli mftfierlicber daterie gefunDen morDen: 53ep^epcbtigungDe*ùbrU gen Qiòrper* ip fiufferlicb Der gan£e2eibunDerlefclgemefen,allein nacb £ròff* nung De* Unterleibe*unDDer SSrupbat man Den lincfen lobum Der gungen an Der pleura fa>arf angemacbfen gefunDen, unD mar aucb biefer Lobus, fonDerlió) in inferiori parte Doli grumgelblicbler daterie, Da* diaphra- gma hujus finiftri lateris mar aucb Doller grmvgelblicbter 23là*gen, Da- bingegen Der recbte lobus pulmonum nicbt angemacbfen, unD nacbDem man ibn Durcbgefcbnitten, ganfc natfirlicb gefunDen murDe: SBor empfangenec BleiTur foli Defuncìus gefunD gemefen fepn, nur etma* beifcbern gereDet baben. ©en 3;ag nacb ber SBermunDung bai man bep ibm eine infignem mentis alienationem unD einen unDonfommenen 98erpanD bemercfet, nebp einer Dielfàltigen guneigung jum (Scbiaff unD pulfu leniter febrili mit nacb unD ma) junebmenDencontabefcentia totius corporis Sec. Refponfum Facultaris Medicae Halenfis. p* Don Dem #ocbmobl'@ebobrnen #errn Don #• bocbbepalten Dbrip' Sieutenant an unfre Facultàt Die Acìa Inquifitionalia mieDer M. F. Z. eine* gefrepten pon De* fiexxn Capitains ©♦ Don 85. Compagnie. % m ) 33* e m ©. SKegiment* uberfanDt unt) begebret morDen unfere Wleinnng tlbet ben; %em A. H. R. Don geDacbten Z. bepgebracbten ©ticb, $u btricbten unD vb Derfelbe Dor pcb abfolurtòDiicb ju acbten fep, abjufafien, fa baben mir nacb reipieber unD gnugfamer ©urebiefung fo mobl Der Acìen in*gemein, al* abfonDerlicb Der Darinn fol. 43.-53. entbaltenen depofition Deree fietxn Medicorum unD Chirurgorum, mabraenommen, Dag Derienige Ostia), morauf e* leDiciia) anfommt,eine* fleinen ginger* breit ùber Dem lincfen £>br fcoemett* eine* ginger breit* lang, Durcb He fianty ben mu- icuium temporalem, Dura) Da* os temporum, Dura) duram Se piam matrem, $u eine* balben ginger* breit in corticalem & cerebri fubftantiam gegangen, morinnen 2. Un&en materia? purulenta; in einer cavitate faccata gefunDen morDen k. nacbDem laefus einen gan$en Wlo* nat Dom 30, Julii anni labentis bi§ Den 30. Augufti naa) gefcbebetlec <33ermunDung fein geben gefripet: unD obgleicb 1; eineCBermunDungDe* muiculi temporalis nicbt tòDtlicb, objmar àuflerorbentiicb fa)àMkb 2j eine SBcrnmnbung regionis temporalis aua) nia)t abfolut lethal. 3) ja fb gax vulnera cerebri 4) auo) mobl fo\a)e, Die in Die fo genannte medul- larem fubftantiam penetriret baben, Dann unD mann nia)t lethalia gè* mefen, unD melo)e* nocb mebr ip, 5) folo)e JDirmSEBunDen, melcbet>or le- thal in*gemetn erfannt merDen, in einem unD anDern obne erfolgten <£oD curiret morDen finD, unD jmar mebr ex benignitate natura? unD befon* Derer SBotfetyung (&Otteif ali ex poteftate unD dexteritite artis^ fo ifl t)oo) in*gemein be!anf>DagDiejenigen vulnera, melcbe utplurimum letha- lia, naa) $$efa)affenbeit Der UmpànDe aDerDing* prò talibus ju balten - finD; ja obgleicb Der lethale eventus nicbt fo gefcbminD unD plò%lia) mit feiner Urfacb cohaeriret, fo ip aua) bterinnen Der befonDern ©àttlia)ett Providen| juDorberP Da* meifle, Dann ano) Denen £ràfften, Der 3ugenD unD fo genannlen guten Ucatur De* hefi, ja aucb enDlicb gutet <2Battung unD mobl adhibirter fuiffe Mei jujufcbreiben, obne mla)e um fo Diel fcbleiniger Der tòDtii^e 5lu*gang mùrDe erfolget fepn. (£* baben aucb bierinnen fo mobl Die alien al* nenern Medici unD obfervatores genug* farr«cn llrtericbt gegeben, Daf unter gemijfen conditionibus Die vul- nera rerebri lethalia fino, unD ob jmar nia)t alle ^abrbeiten in Hip- pcv ^ ju fueben, fo ip Demfelben Dennocb info ferne©laubenbepmtnefjen, e * er folcbe ^inge, melcbe alien SSftenfcben gemeinpnD, Dor.tr^gef,Daman ^incogen moni meig, Dag Deflen obfervationes nièt gàn&licb mit Denen vt,-.;,^en ju Dergleicben pnD/ in meia)er %b\ìa)t K>ir aKerDing* un* beruffen auf m )337C 9» e, 5) unter DielerÓBerblutung cernii einem parcf gefùbrten ©loft Da notbmenDig Der (Stia) ttef penetrirel bat, inDem Der Inquisite naa) fol. 6. 7.26. etlicbemabl an Den SDegen gejucfet, bii ex ibn ani lex SLBunbe mieDer jieben fènnen) ergangen, fonDern Da pe noa) tjieimebr in profundam ce- rebri partem unD in folcbe regiones cerebri emgeDrungen, morau* Die nervi ibren Urfprung nebmen, abfonDerlia) in confiniis organi lenforii, unD Da fo gar eine* balben ginger* breit Die <28unDe in Die corticalem & cerebri fubftantiam gefommen, Dag pò) Darinnen eine Quantitat Don 2. Unt^en einer eptria)fen materia? naa)mabl* aufbalten fònnen, Dor lethal ju aa)ten; unD obmobl nacb unD naa) Diefe innerlia)e cavitai unter ^erpiefliing eine* ganljen?9ìonat* bai mògen ermeitert merDen, fo bai Doa) Die Capital- QBunDe b^iti Da* meipe contribuirei, befonDer* Dapa) naa) fol.47.fo gleia) Den 3;ag naa) gefcbebener 93ermunDung bep Dem defungo infignis mentis aìienatio, folglia) ein pra?ternaturalis fopor unD unDermeiDlia)e conrabefcentia eingefunDen, ja la naa) fol.tff. gleia) Den SlbenD nocb naa) gefcbebener ^BermunDung Die or pa) bat, ob nicbt ratio vulneris, Diefen affècìum pecìoris Dergepalt exacerbiret babe, mie er pa) naa) Dem $oDt prafentiret. Ut» funDlia) baben mir Diefe* unfer in ratione Se experientia gegrùnDeteg Ju- dicium mit unferm gemòbnlicben ©iegel unD llnlerfa)rifftbefraflftigenmol» len. fialle ben 14» £)ecembr. 17» 7* Epicrijts in Cafum XXVII. PRaefens cafùs quoad nonnullas circumftantias & qualitates mitioris indolis & vix lethalis effe videtur : interim principale vulnus, quod per finiftrum tempus in inti« miorem capitis regionem penerraverit, altioris eft indaginis: propterea periti medici & chirurgi lateralia talia cerebri vulnera non modapra valde periculofis fed & prò re nata aliqua illorum prò abfolute lethalibus judicant,. quoniam variae periculofae circumftantiae coincidunt, e quibus facilius lethalis eventus provocari poteft & loiet : hoc ipfùm vulnus cum magno impetu inflidìum fuerat ; unde fornica fimul cerebri contigit contufio ; haec laefio fubinde periculofum temporum locum offendit & per hunc in medullarem ce- rebri fubftantiam penetravit, maxime in bàfin cerebri ik praecipue in confinia, ubi nervi ad aurem aeqne ac oculum ejusdem lateris egrediuntur; huic vulnerationi confeftim ra- tionis perturbatio & balbuties linguae, imo brevi poft foporofùs affecìus fùpervenerunt, adeo ut haec fymptomata mox ab initio perquam periculofa fuerint: fed quemadmodum in hoc cafu optima medela adhibita, latfio vero nullo modo emendata fuir, ita vix in ad- ventitiam craffam caufam culpa conjici potuit, nifi praecipue ad intimiorem laefionis lo- cum haud fùfficiens piatuerit acceffus, indeque materiae fècesfio ik abfterfio congrue fùc- cedere minus potuèrit ; neque quidem hiatus & amplituda vulneris neceffaria praeditus fuit apertura, fiquidem enfis eidem ita firmiter inhaefèrat, ut cum aliqua vi retrahi de- buerit : tanto minus hoc loco acceffus ad intimiorem laefionem amplificari aut dilatari potuit, quare materia, quae fècesfit, fìiccesfiue cerebri fubftantiam plus offendit & ulceris •nftar arrofit: ut tandem in caverna pondus duarnm uneiarum de tali materia repertum tiierit : inclaruit vero in eodem calti fingularis natura fynergia, qua internam laefionem aliqua cicatrice, cerebro competenti, protegere laboravit, quae cicatrix in forma membra- noli facci, in quo materia illa afferrata fuit, comparai^ neque diffidentia quaedam ulli- us animum occupare poteft, quin hoc vulnus etiam Deo benedicente curari potuèrit, fi huic materiae ullo modo exitus & leparatio conciliari etiam potuèrit : quo pofteriori teffante, cefTat etiam prius; premit itaque praefentem cafum qualitas abfòkrtae lethalita- £is, quae tamen deinde aliquot modis limitari poteft: unde mitior in hoc etiam cafu in- ter medicos pravalet fententia, dum confecìaria, uaiacum adynamia artis in illa magis, quam m )3i9( m quam ipfà telìo advertencta & conferenda font; inde etiam Deo annuente contigit, ut per lneegrum menfem lethalis ille eventus dilatus fuerit. Refponfum Facultatis Juridicae Halenfis. 2* Detfelbe un* gr' itene Regiftraturen, terfagte Inquifitions-$lttt« cui, pi. g. 3. Darauff erpattete Slntmort, unD ma* er ju feiner defen- fion in ©a)ri(ften ùbergeben jugefa)icfet k. fiat Inquifit in ©ùte gepanDen, Dag er Den 30. Sul. a. e. mit 51. fi» SK- in oen fo genanDten S)ancfmort*it geratben, Darauf er ibn auf Die ©aflegefoDert, unD Diefer einen gefàbrlia)vn @tog ùber Da* linefe £>br Dura) Da* Os temporum in Da* ©ebirn binein befommen, Dag er Die Sftacbt oor Den 31. Aug. Daran iex* porben. Ob nun mobl Inquifit bierbep m feiner Defenfion anfùbret, Dag er mitDemt)erporbenenfK., gut greunD ieDerjeit gemefen, aua) pe Damabl* in grieDe mit einanDer getruncfen, Dabep aber mie tf\ Die Steppe binauf gegangen, Der Inquifit naa) Dergeugen èluflageju anDern im^aufcpfcen* Den gefagt, Dag Die $5r. brame £erl mdren, melcbe Die $5. beja)eif' fen fènten, melcbe «SBorte dì. obn Urfao) auf pcb gejogen, mieDer Don Der ftammer berunter gefommen, feinen SKocf nebp geboltem S)egeninDet £>anD gebabt, Denfelben au*gejogen, unD mit Dem 3>gen Den Inquifi- ten auf Die Jinie gefcblagen, aua) gefagt: $omm nur, ia) mill e* mit Dir au*inacben, morùber boa) Inquifit nur gelaa)et, enDlicb aber, mie et mit 3bm au* Dem £aufe, mela)e* 9*. juerPaufgemacbt, gegangen, fio) mit 3bm ju fa)lagen, fen genòtbiget morDen. Dep. teft. fol. 16.17.18. dBorau* Denn fo Diel erbellet, Dag SK. autor rixae gemefen, unDan fei- nem erfolgtetn Unglùcf felbp fa)ulD fep, melcbet UmpanD in peinlia)engcìU len abfonDerlicb in Confideration gejogen merDen mug, unD fonpen ju De* Inquifiten defenfion febr Diel beptràgt, cum in autorem rixae omne fi- niftri eventus periculum redundet. L. §. 5. de vi bonor. rapt. L. 29. §. 7. ad L. aquìl. fiietnea)fi aucb He Vulneris lethalitas nocb biUig in gmeiffel gejogen mer* Den mocbte, abfonDerlicb Da naa) Der SBermunDungDer^ntleibte noa) ùbet 30. $age gelebt, unD exempla jubepnDen, Dag Dergleicben fianpt <2Bun* Dea curiret morDen, alfo nicbt einpen, ober anfola)et^BunDe oDet nicbt bieU Uu 2 mebt % 9& ) 340 ( <3@ mebt ex alia caufa tterporben, anigemaa)t fen, abfonberlia) Da feine Inte- ftina febr fcblecbt befa)affen befunDen morDen, unD ju fcermutben gemefen, Dag er nia)t lange mebr leben fènnen, femper autem in dubio ad mitiorem fententiam inclinandum eft, unD ob jmar Inquifit, Da 91. bereit*feinen JOegen mebr gebabt, aua) inquifit folcben bereit* mieDer eingepacf et, auf gebaa)ten Óv. abermabl loggegangen, feinen ©egeiv gejogen, uno ibm Die unglùcf iia)e ^EBunDe bepgebracbt ; Da noa) mobl Dabep ju confideriren fepn mba)te, Dag Der Inquifit Damabl* noa) in fumma iracundia gemefen, IH. aucb DaDura), Dag er naa) empfangcner fianpt'VBnnbe Den 9tocf au*jieben, unD pa) adulteriorem pugnarci praepariren moBen, alia) Don Revange gefaget, ibn ferner irrititet, aua) folcbe* mebt ju feiner Defenfion getf>anju baben fcbeinel, Da nia)t einpeuau* Denen acìis erbellet, ob DI Damabl* fei* nen £>egen nicbt mebt gebabt, unD ma* alfo Datauf erfolget, mebt prò cul- pofo faéto ju balten fepn mba)te, abfonDerlicb meil inquifit gepebet, Dag et feinen animum occidendi gebabt, unD ibm nut einen ©toginDeuSÌrm geben mollen, Daju ibm De*@lnt!eibten furieufe Slujfùbrung gebraa)t, al* mela)er ibn noa) baju bi*an lai $bott>etfolget unD mit @a)meblen bepcm* Dig continuiret, bep mela)enUmpanDen e* Da* 2lnfebengeminnenmifl,al* ab Det Inquifit nut mit einer extraordinaria pcena belegt merDen muffe: tJEBeil aber Dennocb anfàngltcb fo mobl nacb bem atteftato medi- corum Se chiurgorum loci, al* aua) refponfo Facultatis medicae an Der lethalitate vulneris feine* mege* ju jmeiffeln, unD ob Der £ntleib* te gleia) noa) ùbet 30. <£age gelebt, Dennoa) au* Der fol. 1. bepnDlia)en Re- giftratur etbcflet, Dag ibm gleicb Den anDern ^:ag naa) Det 93ermunDung, Die ©pracbe Dergangen, et aua) laut fol. 39. bepnDKcben Regiftratur Die ganfceSeit feine* Seben* bepànDig obneSBeepanD unb jule^tobne^mppn- Dung gelegen, mm)in au* fola)em gupanDe leiebt erbellet, Dag fK. an fol» ebet bocbgefàbrlicben 9tBunbe, melcbe- in ipfam fubftantiam cerebri per Matrem duram Se piam geDtungen, geporben, unD man Dabeto biebep, Da et nocb fo Diel ^age nacb Det SBetmunDung geiebet, bie lethalitàt Dei* SEBunDe in feinen gmeiffel jieben fan, x&ie felbpen Die bocbtèblicbe Me- dicinifcbe Facultat geurtbeilet, e* alfo nur einfcig unD aflein tmrjetjo biet* auf anfommt, ob Diefe* homicidium prò voluntario aut culpofo ju acbten. S)a Denn jmar nia)t ju leugnen, Dag Det ^ntleibte autor rixae gè* mefen, gleicbmobl Det Inquifit Dabep nicbt obne ^cbulD geblieben, Diel* mebr foli acì. Die S^ugin au*fagt, Dag nacbDem R. feinen SKocf angejo- gen, pe bepDe jugleta) Por bie $bwe gegangen/ unD jugleia) Die £>egen« ge^o* « )34i( » #jogeu, alfa inquifit, Det De* fntletbten <5Borbaben mobl gemup, frei?* millig ju folcben ©a)ldgen pa) beqwmet, unD obngeaa)tet et Den énf* Teibten, naa) Dem et Denfelben auf fio) abarbeiten laffen, eine ^SSunD^ ùber Den $opf gegeben, unD Derfelbe Darauf eingebalfen, Dennoa) nia)t ab* Peben mollen, jumabl au* Der fol. 8. bepnDHcben 2(ujTage erbellet, bà$ R. SEJtuttet bep Det etpen egen meggegangen unD Denfelben Derpecf t, inquifit aucb Darauf Den feinigen in Die ©a)eiDe gePecft gebabt, ferner Die R. bep ibrerr gurùcffunft inquifiten gebetben, Dag er ibren éobn jn frreDen lafTen móa)fe, er abex Darauf serper, gebe Du alte £ure, oDer ia) baube Dir Den einen $frm Dom £eibe, morau* De* Inquifiten intention unD ^Borfak leiebt erbellet, Dabep Denn anDere geugen fol. 32. feqq. binjutbun, Da§ mjmifa)en, Da R. feinen £)egcn mebt gebabt, fonDern fein £leiD au*jieben moflen, pa) aber Dabep Derlauten laffen, Inquifit folte ibm Revange ge- ben, er fofort mieDer Dom £eDer gejogen, unD jmepmabl bep Der éette g«* gen ibm meggepofTen, enDlia) aber ibm, Da er bepm 2(u*jieben nocb f» gebùcf t gepanDen, in Den £opf Die gefdbrlisbe <2BunDe bepgebraa)t un& fo paref jugepoffen, Dag er etlicbe mabl jupffen mùflen, ebe er feinen ©e* gen au* Det SIBunDe mieDet jutùef jieben fènnen, unD ob et mobl Dabeo- uorgiebt, Dag er ibm nur in Den 51rm poffen mollen, Dennoa) aua) au*fol* eber confeilìon Der animus venerandi inermem jur ©nùge erbeflel, aua) Dabep befannt ip, Dag animus occidendi indirecìus ad pcenam- ordinariam dicìandam genug fep, abfonDerlicb Da noa) Die befonDere Um* pdnDe allbier anjutreffen, Dag Inquifit bereit* Don ibm abgelaffen, feinen 5>gen eingepecft gebabt, unD R. ibm nicblmebr @a)aDen fènnen, al* Deffen £>egen nacb Der Seugen einbefligen Qlnf\age fol, 5. fol. 8. 20*.36. bereit* meggetragen gemefen, unD Dabero, Da foia)e* in acìen nicbt etmie* fen fep, feine* mege* gefagt merDen mag, nia)t*Depo meniger Inquifit naa)Dem R. Don Revange gefagt, abermabl auf ibn, Det extra omnem ftatum defenfionis gemefen, loggegangen, unD 3. mabl naa) ibm gePofr fen, unD DaDura) Den gefdbrlia)cn étia) angebraebt, mela)et prò nuda culpa feine* mege* ju aa)ten, Dielmebt Diefè* prò homicidio volunra- rìo biflig angefeben merDen mug. ©0 erbellet butani allentbalben fo Diel, Dag naa) Stameifung bet Uu 3 pein* »* )34*( m 'pemi\a)ex\ ptengen SKed&ten, Det Inquifit, Durcb arquebufiten oom £eben $nm $oDe jubtingen fep. S8. SH* ^iS- C/4SUS XXVIII. CAROTIDIS VULNUS EX Im- perita CHIRURGIA LETHALE. Tit. (f?ftj@ ipRofardo auf 3. bepgebenbe 35eticbte fub A. B. & C. Deren jS^fjf 2. fub. A. &B. ein SSabet, Den fub C. ein Medicus, mela)er De* ^£l<7 Vulnerati Secìion Detticbtet, abgefaffet, Dero Medicinifcbe* Refponfum bcnótbiget; 211* merDen €m. Magnificenz unb »g)ocb;€Dl Dor Die ©<>bùbr iDero Medicinifcbe* @utaa)ten, ob Da* vul- nus quxftionis nia)t per accidens lethal morDen unD curable geme* fen, ju ertbeiien geborfamp erfua)et* 2Borgcgen trarre ©D. Magnificenz S& ben 1. Nov. 1710. gyienpetgebenpet ROSARDO A. jg*S€n 22ten De* 9caa)nrittag* naa) & Ubt bin ia) ju C. G. eine* 33ùr* tm*' ger* <èobn aflbier auf Den Sfteumarcfte berujfen morDen, ibn juDet* binDen, an melcbem icb befunDen, am #aupte, auf Det lincfen (Èeite eine gebauene $BunDe Don Slnfang De* SBacfen* big Durcb Da* £>brgebauen, alfo Dag bie <2gwiDe 6. 30U lang, jmep unD ein balb Soli bteit, big auf ben biefer, alfo, Dag aua)Dermutblicb Det diefet mit leditet ip, meitet fan ia) jefcunb nicbt mebt bericbten, meil man ma)t vifititen fan, Don megen ber gtoffen QSerblutungen, fo balD ia) abet nicbt* mebt ju befotgen babe, De* bluten*, fo mill ic| e* febon meitet bericbten, ma* nocb mocbte lethal fepn, folcbe* atteftire. ©0 gefcbeben ^eumareft por SH. ben 23. Maji 1719 J.Z. N. Chir. B.W »i ) 343 ( M B. 0fUf Sfcefebl De* moblloblicben 2lmt* aflbter, babe ia) megen J. G G. , ** melcbet am 22ten Maji Vlbenbt gegen «. Ubr, Don J. C W. al* De* biepgen «Seegereuter* <^obn, mit einem |)irfcbfdnger in jftmf gebauenmor* Den, Don Deffen empfangenet <2BunDe unD $5efa)affenbeit Derfelben aua) gebraua)tet €ur, biermit meinen au*fùbrlia)en SSericbt erpatten moflen, nebmlia) Da ia) am n. Sflap SlbenD* naa) 8. Ubt, alfo fott naa) gefa)ebe* net bleffur juDemQ3etmunDeten geboiet morDen, babe ia) ibn b*p Dem er* pen Slnblicfe, oor Der P. S. ibrem £aufe balb toD unD fa)recflia) oerblutet angeltoffen, alfo babe ia) ibn Dot einen toDten flflann angenommen, Dann folcber gepalt megen befftigen bluten* Die <2EBunDe nia)t ju recognofci- ren gemefen, fo babe in 23epfepn £errn Docì. R. melcben icb in fpecie Darju erforDern laffen, ibn nur ju DerbinDen unDDa*$5lutjupiflengefua)el, Den anDern $ag, ba ia) Den 23anD geòffhef, unD Da* «33lut pa) gepillet gebabt, befunDen, Dag Der fiieb auf Der lincfen ©eiten unter Dem obero 5\innbacfen Dura) Da* Dbt binDura), big auf Da* os petrofum 6. goll lang Igegangen, unD t>on Diefem offe ein (Sfùcf nebp Dem Dbt betuntet - unD Dura) Die unterpe £innlaDe nebp Der Arteria temporali Dura)bau*n gemefen, fo Dag Die <2BunDe bep nabe jmep unD ein balb jofl meit Don einanDer gepanDen; <5Beil nun bep Det SMutpiflung, fo ganfcer 6. $age geDauret, gute ^offnung ju fernerer Slnbaltung unD ftagnation De* ®e* blùt* gemefen, fo babe ia) unter tdalia)er 23epmobnung geDacbten fietxn Dodi R- mir angelcgen fepn laffen, Die SEBunDe nur rein ju balten, unD mit einem Digeftiv nebp fieffttyflaflexn jufammen gejogen, unD mil tyan* fa)en unD 93inDen Dermabret, alfo, Dag naa) $5efa)ebung Deffen, aua) Die SEBunbe JU macuriten angefangen; am 2g. gjtap jut 9caa)t bai pa)* gedu* fert, Dag Die jerbauene arteria temporalis parcf anju bluten gefangen, mei* ebe* aber mein bep Dem patienten gebiiebener ©efefle, mela)er afle 9caa)t Die ganfce 3^r ùbet bep ibm geblieben ip, ju piffen gefucH unD icb bep mei* net ©arjuFunfft mùrcflicb gepillet, Dag Da* 2Mut, mieDer big Den anDern §ag naa) 3- Ubr, Da Die 9IBunDe Derbunben gepanDen, Dennoa) Die Arteria mit SMutpiflung Derforgete, meil io) nia)t trauete, Diemeil Die Arteria parcf pulfirte, jmep étunDen aber naa) Det <28etbinDung bat Die Arteria mieDet angefangen Parcf ju bluten, ob man gleia) Dem élute parcf gemebrcl, fo bai Doa) folcbem nt'cpl genung <2BieDerpanD gefcbeben fènnen, ungeaa)tet icb M&f* bem fietxn D. afle erpnnlio)e Medicamenta m )344( m fciefetmegen gebraucbt babe, Daber Da* einige TOtel un* jut £offnutig uodj ébrig mar, Die Arteria ju cauterifiten, melcbe* nun, Da mir am 3Q.9ftap frùb um 7- Ubr an Dem patienten e* bemercf pelligen moflen, fo bai alien gleiffe* ungeacbtet folcbe* nubi fònnen Pracìicitet merDen. Untet Diefet fauten unD mùbfamen ^uùbungen bat Irfct gefefcten ^age* Det fa)on balb entfeelle patient enDiicb Durcb Die SBerblutung feinen ©cip aufgeben mùffen, fo ip alfo Die <28unDe per fé lethal unD bwfet ipma* ia) naa) meinem ©emiffen bericbten moflen. Dat. Sfteumarcf Dot SK. Den 6, Jum *7r9» O J. Z. N. Chir. §)[Uf Requifition £. «gocbfùcpi. Qlmti ju $?. marb am 3©len $ftap *& 1719. C G. cadaver feciret, unD bepa)tiget, mo&on folgcnDe* ju be* tio)ten porgefallen. 1) £)a* cadaver batte auf Det lincfen <&eite bei #aupte*, eine febr groffe gebauene ^JBunDe, mela)e auf 6. 30JI lang mar, png pcb 2. gofl unten feon Der Vlafe unD ein balber Soli bum dufferpen SlufjemSEBin* Sfel bwunter an, unD gieng Dura)* Obre Durcb, nacb Dem Occipite ju. 2) Auris externa mar glatt am «Saupteberuntergebauben, Dag etma oben noa) ein balb Soli oon Ala bieng. 3) SDie mufculi nervi nnD arteria carotis maren garoj burcbfie* bauen, 4) ^Bom oflè jugali feu maxilla fuperiori mat ein nnD Drep fciettel gofl abcjebauen. 5) SBom offe feu proceflii mammillari mat ein 3<$ brunice gebaueit 6) maxilla inferior mar 1. Soli. Don Det juncìur gaw$ Dura) unb fcon einanDer gebauen. 7) ©ie 3BunDe fabe fonp gan| fleifeb unD teine am, unD mat mebet einige (33efa)mulp nocb inflammation Daran ju feben. #ieroon nun ein Medicinifcbe* 23eDencfen ju geben; ^oipDie* fé groffe ge|;dbriia)e £8ermunDung uia)t Jtnat abfolute per fé, fed tamen ex' neceOkata Dot lethal ju baiteli, melcbe* bwmit ^. «£). §• 2lmt JUt ^laa)xia)t ertbeilen follen. $ji. Den 15. Jun» 1719. j. A. H. Lic. unD ©taDt'PhyC C. A. P. §, % Chir. Qua?- €BB )34rt 9fr< Qoaeftio i. Db Wefe '6, in Um 35erid;te ancjecjebettCn laefiones tftte le- thalitatem per fé coniftituirenZ ie arteria carotis jerbauen gemefen, Dielmebt ip 9) ju prcfumiten unD ju glauben, Dag Der SBaDee al* ein um>erep* Deter, unD in Dergleicben Chirurgifcben £ùnPen unerfabrnec SDtan bep Det vifitation Die arterien felbp, oDet feine ©efeflen au* Unoorpcbtigfeit jerfebnitten baben, meil io) S)et 23abet N. in feinem erffen 33etia)tefub A. fem SEBort Dom einer lethalité gelaa)t, noa), Dag et ibn &ot einen tobren^Jcann, mie fein naa) De* Patienlen $oD Derfettigtet SBertcb* fob B. iantet, ongenommen babe, ju Dem €nDe ouo) u)naa)unter|a)ieDener epDlicbet geugen Sluffage durante cura, al* et megen De* vulneraten SupanD gefraget morDen, ou*Dtùcf* licb fagen laffen, e*; bàlie nunmebto nia)t* ju beDeuten, Det Pa- rtente mate auffet aflet ©efabt, DieSSunbepnge an ju matu- riren, e* mrtte eine gleifcb'SÉBunDe, Dabet £r 12} ©ee m ) 346 e m 12) Det 2lmtmann felbpen Dem ©tabtPhyfico unD 2lmt*>35albiet Den Patienten laut Regiftrat. meil e* nut glei|a><2BunDen follen gemefen fepn, nia)t ùbetgeben, fonDern Den 23aDet DieSut aflein oerriebten laffen, mela)er aber 13) fo mobl ex ignorantia al* negligentia per ftyptica Medica- menta, cauterium acìuale unD compreffen aua) venae fe- cìionem Den Patienten nicbt gleicb anfang* geboiffen, fonDern ibn <2Bein unD SSier, Dermège epDlia)et Seugen Sluffage, naa) gefallen trincfen laffen, unD 14) mit Dem cauterifiren, big Die (Seele balD au*fabren unD Die®ei» per megen De* Dielen bluten* ganfc ertèDtet gemefen, refi At- teft. B. gemartet bai, ùberDig 15) £)er 23aDet Diefen $5eria)tfub B. nicbt felbp gemacbef, fonDern, Dura) anDere maa)en laffen, 16) aua) bep Der Secìion betganfce Sèrper naa)DemS5ericbt,.fubC nicbt feciret morDen, Da Doa) etlicbe geugen epDltcb au*gefaget, Dag Der vulneratus fùrfclio) Dor Der SBermunDung im Ceibe pcb foli jerfprengi gebabt baben, unD alfo ano) Dabet Die lethalite Depo ebet etfolgen fènnen. 17) SMefc SBericbte fub B. unD C. in fo meit einanDer contradici- ren, meil De* 33aDer* 55erio)t laurei, e* mare arteria tempo- ralis jerbauen, De* Medici 33eria)t aber nur Don Det arteria carotis unD nicbt temporali, geDencfel 1$) fn Der Regiftratur, melcbe naa) De* Caroli V. $einl. £al**@e* tia)t*'DrDnung in ©egenmart Der ©eria)ten bep Der Secìion gebalten, unD gemaa)et morDen, aua) nur Don Der arteria tem- poralis, Dag Diefe unD nia)t carotis jerbauen gemefen, Srinne- tung tbut, unD meil alfo i$) folcbet Regiftratur Dor alien ©lauben bepjumeffen, unb Die gerbaming Der arteria? temporalis feine lethalitatem nacb bexex Chirurgorum SSftepnung per fé conftituiret ; ©0 mug bep folcben UtnPànDen Diefe* vulnus nia)t per fé lethale Se incurabile gemefen, fonDetn per accidens vulnus lethale motDen fepn. Quaeftio z. 2Ba$ tor ein Uttterft&rtb (ty Ut) Unm $txun Medicis uni) m ) 347 C 9© unb Chirurgis jwifdjen ber 23ent)unbimcj per fé & ab- folute lethali unb Wenn (Kb ^Ct vulneratus Obne abfolu- te & per fé lethale 33mtmnbuno, wtbluttf, bag ec br wn fierben muffe J Refponfum Facultaris Medicae Halenfis. ?)[?* Don unferer Facultòt ùber De* fcctporbenen J. CG <2BcrmunDung ™ unD Derfelben befonDeren UmftdnDe unD Traciamente ein in arte Medica unD Chirurgica gegrùnDete* Urtbeil erforDert morDen, fo baben mir au* De* jur Secìion requirirten Medici unD Chirurgi fapjul&ngli* ebem ^3eria)t, bernacb aua) au* De* 33aDer*, melcber Den 93erfìorbenen in Det €ur gebabt, ertbeilten 9caa)ria)t erfeben, m^a)cr ©epalt jefct geDaa> ter defuncìus eine parcf e ^EBunDe am lincfen £3acfen, um Da* os zygo- mKXum, Durcb Da* Ù)x, einen jicrolidjen ^f>ctlc procefllis mammilla- ris, in Da* occiput empfangen, roobep Die angclegenen partes mufeu- lofe, nervi unD arteria exteriqr carotis, gan§ Duro)bauen gemefen, Der* gepalt Dag ben oerùbter Iaefion melo)e Den 2-4en M'ajia. e. gegen 2lbenD gefa)el>en, enDlicb nacb cmffcrpet ^erblutung unD ^ntfràffrung^er^et* munDcte Dcn soten Maji wrfcbieDen ip. ^orbfp fonDerlicb annoa) fol» geiiDe UmpanDe anmmercfen finD, Dag naa) 2luffageDe* SSaDer*, mela)et Den defuncìum alfo fort naa) cmpfangener ^ermunDung oerbunDen, Die Dabep ge(a)el)ene befftig Q3erblutbung Den folgenDen 23ten Sftap gepillet unD big in Den 6ten ^ag gebinDert morDen, obne Dag irgenD einige gefà br* lia)e Symptomata pa) ereignet, fonD^n Der 33aber, eine #ojfnung ju fei* ner ©enefung gcmaa)t babe: Da nun Die<2BunDe binnenfolcber %eit ange* fangen, pa) ju maturiren unD jur enDlia)en confolidation ju bequebmen, fo fep Dcn 28ten $5lap Die laedirte arteria mieDer aufgebrocben unD babe big an Da* (SnDe De* la?fi ibre 9Bcrblutung continuiret: ^aa) Dem bier* ùber eine £aupt Quarftion moviret ip, ob Diefe jefct benanDte vulnera- tion abfolute unD per fé lethal fep? @o fòmtntDa* oowebmpe mo- mentum Darauf eigentlia) an, ob megen Der gefa)ebenen £)ura)febneiDung arteria? carotidis exterioris Diefe <2BunDe abfolute tèDtlicb ju aa)ten fepn mècbte, pntemabl megen Derer ùbrigen $b«fe/ roda)* am fiaupte oermun* Det morDen, Diegfal* feine fola)e grage unD SSeforgung anjupeflen fepn mècbte. Ob nun abet bierinnen fo mobl afle geùbte Medici uno Chirur- 3£r2 gi SM - ) 34* ( IH» gi au* genugfamer ©tfa&tung einpimmig pnD, Dag Die Vulnera arteria- rum nia)t nut aflein gefdbriia), fonDern aucb, mo Die ^ul*»2iDeni inmen* big bepnDlicb, oDcr fel>r grog, unD Don aller aufferlia)en £ù!jfe unDSugang entfernet, abfolute lethal pnD, mie bieDOU Sennertus prax. lib. 4. part. 4. c+3. aijb fc|reibet: Omnia vaforum magnorum vulnera interna, qu?49( m lr> mof/l bepfommeu Eonncn, tubero er pe riia)t aflein jmepmabf mit b(ut> p'HenDen remediis gepopft, fonDern aucb ibren parcf en pulfum Deutlicb teauercfr, 7) pnDel man bep Denen Authoribus exempla, Dag fola)e jerfcbnitlene arteriae am àufferpen $beile De* fianpti mobl PnD curiret morDen, aua) fa gat mit bloffm blutpillenDen adminiculis unD gefcbicf reti eompreffionibus, mie untet anDetn Dergleia)en cafum allegiret Hildanus Cent. II. obf.g. 8) e* baben pa) aua) bep Dem SBetmunDeten gar feine etbeb* licbe unD gef^bllia)e Symptomata, al* Febris>. Spafmi, Matrsmationes, u gecuiffert, u. bat Dabero Die SSunDe pa) jur boffenDen Cur mobl angelaffen- 9) 3P Diefe 3BunDc erma* frùbjeitig jur maturati on mit digefti vis gebracbt morDen, Da Doa) megen Dee fcorbergegangenen parcf en ^erblutbung gat teic|t Die QSerlefcung eine* 55lut-©efàffe^ bai fènnen erfannt metDen, bep mela)em gupanD DieDigeftiva mit einem etmeicbenDen, unD eliquirenDen Effecì, Die cruftam arteria? ìxCx gat ja frùb abgefonD"crf, Dag Dergepall notbmenDig Die 3Berblutung mieDer bat anfangen mùffen, Da Docb io) Die teflon an einem fi>ia)en Orte bepnDlia) gemefen, mobin Der 25aDer mit aller* lep £ùlfj&^ittel gar leiebt fommen mogen: 11) aua) Die comprefiìon fei* ne ftrangulation (mela)e fonp Die authores bep egerie IjungtmD Comprr- mirung Deret vaforum jugularium befùrdjten) in Diefem fubjecìo mirt) naa) pcb gejogen baben t 12) alfo mftrenètbiggemefen, Dag folcbe£Mut--pil* lenDe?D(ittelnebenPDergebèrigen compreflìon gleia) Slnfang* langer con- tinuitel, Die <3BunDe abet nia)t fo balD unD oft geèffnet mare, mie Dann Paraus Lib. 16. e. 4. Chirurg. Don Der Arteriotomia fagt: Sànguinis flu- xus nullus unquam fupervenit, modo deligatio apta fafia fit, hareatque totum quadrituum appofitis ut decet plagulis, UttD fagt Foreftus obferv. chirurgie. Lib. 6. obf. 36. incifa arteria ante quartum diem non eftfolven- da; anDerer b^ber jielenDen teftimoniorura jn gefa)meigen, morau* mit nut etmeigltcbmaa)en moflen, Dag Die QSetbinDung Deret arteriarum vulne- ratarum nia)t fo balD unD offt geèffnet-merDen mùffen. ^ie noa) nm& mùtDig ip, ma* ie§t geDacbter Paraus Lib. 21. depeflè e. 26. fagt: certe aperta arteria vidnus cfque facileytf prompte coalefcit, atque aperta ve- na: mann nur Die UmpftnDe unD Da* Tracìament Darnao) pnD, 13) aua> batte Dem lodo ntcbt naa) gefaflen Der ©ebraua) De* 2Beine* serpattefmer* Den follen, mo^ura) nut ein grèfferer impulfus in* S$iut gebxaa)t, 14) Die Cauterif »tion betreffenD, fo ip Durcb Derfelben Unftrlaffung in Diefem cafu nia)t*Derf"benoCetDctfùumet, pntemabl folcbe* auxilium unD refugium in vulneribus arteriarum febt felten probat unD gànglio), Dabero aucb Sr l etfab* m ) 350 e m etfabrne Medici unb Chirurgi mobl miffen, Dag fola)e csuteria acìualia unter Die genera remediorum a- b'guorum jurccbnen, aud) Deémegenan* Dem nm$lia)ecn u. gemiffecn fi'àìff^Mittelw billig unD Dèllig naa)jufetjen pnD, inDem megen balDiget SlbgebuMg Det Efchare, Die ^Berblutung oonneuem anbebt, unD al*oann Die ferner* ^ùlffe fo mobl mit eincv neuen cauterifa- tion, al* ligatur 0eci)aiDtttmirD: conf. Bohnius de offic. med. dupl. Part. I. cap. 22. p. so} 504. Cauterio nunquam fecuros nos reddunt, qfuin ci- tius iujlo decidente efchara per aduflionem indufla, recrude fiatfangui- nis profufio: hinc fallax atque infida cauterifathmis deprehenditur effi- cacia $c. i£c. 15) €* ip aua) in praxi medica Se chirurgica ju.tiUber* pug befani, mela)er gepalc enei gróffere rami arteriarum diilècìi utnàuffet* lieben tyibe, befonDer* in amputationibusarruum, i;nD nomanniitnotbi' ger «jpùlffe bepfommen fènnen, èffter* uno ol>ne &bcn* t&cfabr cucire merDn : unD ip merefmùrDig jener caius, Deffen Mercklinus de incanta- mentis p. 2j. geDencfet, melcben mir aber ju feiner notbmenDi^en Confe- quenb maa)en fènnen oDer moflen, Da cine arteria praecifa temporalis fponte jugebeilet ip ; arteriam temporalem prafeindendum curavi : efflu- xit fanguis rubicundus, floridus, bona coifi/i.-ntia; fed, quod forte fidem fuperat humanam, fine omni ligatura (ponte fua t£ quidem repente, fine animi deliquio conftitit fanguis : momit tterglicbcn mer^on fan jener cafus Beckeri in Mifc. AB. Nat. Cur. Dee. 1. an. $. obf 72. de arteria tempora- li in gravida Jponte aperta i§ confolidata: 16) (£* l)htte ano) in Diefem 9cotb=5'ail uno Cafu gar fùgiicb Da* experimentum ccrtilTimumfomobl àùerer al* neuerer, befonDer* Der gran&èpfa)en Chìrurgorum fènnen unD follen angebracbt merDen, Dag nebmlia) Die arteria difciffi gefcbicf tmcV tejugebunDen morDen, mie febon Diefe* experimenti Hieron. Fabr. ab A- quapendente in chirurgia Tom. I. lib. 2. e. 38. geDencfet. ^Bann nun aU le Diefe UmpànDeunD llnmercfungen mobl beobac^t unDconciliiret mer* Den, fo mègen mir un* De* 5lu*fprucb* beDicnen, melcber oon Francifc. Peccetto chirurgia Tom. IL lib. 6. e 74.UP.DBarbette in Chirurgialib.2.ci. p. 262. gebraucbt mirD Vulnera venarum magnar um t$ arteriarum fa- pifjìme quidem lethalia funt, fed omnes chirurgi tale vulnus non recle otturare noverunt, quare mortis caufa non femper in reum efl conjici- enda: unD nacbDem mir in unferer Facultàt alle Diefe UmpdnDe reifflio) ùbevlegct, fo baben mit einmùtbig befunDen, Dag Diefe c^ermunDung ma)t abfolute, ober mit gleicb lautenDen terminis receptis in foro Medico agnitis & ufitatis, nicbt per fé aut ex necefiitate lethal gemefen, fonDern ex 4B (35i( s» ex accidenti megen ter Mftigen Q3erblurung, melcbe Dod)fuglio)boìtege*1 bemmct merDen fènnen, Den tèDtiia)en 2iu*gang unD €rfolg genommen; aflermaffen noa) f ùr&lia) biebep anjujrtgen, mela)er gepalt Diefe $BunDenicbt mentire unter Diefe claflèm gemini merDen, Die ut plurimum oDerfre- quentius lethalia vulnera in fchola medica betffen, meilen fola)exlei) dis- - feétiones arteriarum adhuc majorum in groffen Nofocomiis m!t cr* mùnfcbten effecìu èffter* curiret merDen unD alfo Der 9Jtancjeleine*bctlfa« men fucceffus nia)t Der SLBunDe, fonDern anDcrn'mfàUigen Utfacben ju*u* fa)reibcn fep. e UbrfunDlicb baben mir Diefe* Unfer in arte Medica & Chi- rurgica gegrùnDete* Urtbeil unterjeia)nen unD mit unferm gemobnlicbew Facultft t*«@iegel confirmiren moflen. £alle Den9.9cot>embr. 1720. Epicrifis in Cafum XXVIII. ARteriarum vulnera non vilipendenda effe, omnes periti teftantur medici & chi- rurgi ; neque ex arteriotomia acquali judicio & argumentatione tranfeendendum eft ad fingula arteriarum vulnera, quia variae circumftantiae intercedunt, quae inter utrumque ftatum eximium diferimen conftituunt: Dantur interim cafus, ubi lethalia ik illethalia talia vulnera occurrunt: communiter vero illa prò illethalibus habentur, quae in externo corporis habitu obtingunt, quando arteriae praecipue minores & ita conftitu- tae lùnt, ut congrua adminicula applicari queant. Proinde enim contingit, ut amputatio- nes pedum, manuum, brachii, ubi utplurimum etiam majores & numerofiores arteria- rum rami difcinduntur, profpere curentur, licct interdum ob maturam arteriarum re- tracìionem, nulla idonea deligatio adminiftrari, nedum quidem cum apta inftrumento retraftae arteriae iterum protraili queant, & nihilominus alia adhibita congrua opitul*- tione lethalis eventus oritur, tunc communiter alia accidentia inqnirenda & decidenda funt : In praefènti cafù ex omnibus circumftantiis palam eft, quod naturali modo laefus falvari potuèrit, fi non ratione cura?, quaedam commiflà aliqua etiam omiffa fuerint, linde mors ortum fiumi traxit: Vulnus enim ita conftitutum erat, ut ad laefionem arte- riae commode àditus patuerit : Pulveres ftyptici ad arterice laefionem non multum qua- drant, quoniam non modo vulnus impaftant, in eodem inturgefeunt, latius fé difper- gunt, fèd pulverulenta fua confiftentia arteriae coalitum impediunt, praeftantioris ufus & ntilitatis funt maffulae incrafiantes cum fùccis travmaticis paratae,quae tenacius adhac- rent, neque fub inftituta religatione vulneris facile lècedunt, quemadmodum pulveres ftyptici, quando abfterguntur; facile iterum teneram arteriae concretinnem initiantem dilacerant, & ad novam Hsmorrhagiam dilponunt; An in hoc cafu externus carotidis ramulus penitus diflècìus fuerit, illa circumftantia in dubium vocare permittit, quod mox altero poft inflicìam vulnerationem die haemorrhagia fubftiterit, id quod facilius cum mitiore illius arteriae incifione conciliari potuit: fi itaque fèmel arteriae vulnus firmum coalittonis fundamcntum capesfivit & per fèx dies haemorrhagia fùbftitit, tunc jufta ratione prsfumitur & judicatur, quod vulnus haud abfolute per fé lethale fuerit: quando m ) »» ( w quando Vére denuo fànguìs emmpit, tunc culpa ex parte etiam in lsfò eft, qui Inconvenlenia motu corporis, rat malo regimine & perverfà. diaeta hic occafionem praebuit: idem utique inpraefenti cafu animadvertìone dignum eft, qued laelò vini & ccrevifìae ingeftio indifcrì- minatim concefla tuerit, inde denuo fìifpecìa fanguinis cbullitio ik contumsx congellio ad caput originem traxit, ex quibus dehnic facìa nova religatione impetuofa eruftatio fan- guinis orrum daxit: Multum denique in talibus arteriarum Iscfionibus proficir, ut per plures dies deligatio continuet, ut apta comprimentia auxilia conjungantur, utremedia digerentia, adeoque vulnerationem ehqmntia & emollientia non mature adhibeantur, alias neceffaria incraffatio ik adftri&io facile turbatur : Deaique paucis hoc loco ex Refpeafò repeto, quod cauteria in arteriarum vulneribus raro exoptatuin praeftent effe- cium, ni praedicìa fiibfìdia conjungantur,,cum quibus t*mcn atra cauteriorum ufìun adhuc pius pedici poteft. CASUS XXIX. DISCISSIO VENiE ET ARTERIA ■SUBCLAViaS LETHALIS Refponfum Facultatis A4edicae Halenfis. 2la)Dem joon einer fioa)\òbl % £. .SKegierung &u $1 an unfereFa- ■ cullai Die Acìa Jnquifitionalia, mieDer J.J. W. £>ber*gòrjter, Don §1. & in puncìo eine* an J. H. oerùbten unD inculpirten homicidii, uberfanDt morDen, um bieruber unfere ^c-inungunD SSeDen* efen ju »ernebmen/ foferne au* Der denunciation oDcr entmorffenen ob- fervation unD mfpecìton De* Medici unD Chirurgi, ùber Dea ^ntleibfen, ju einer fernern grùnblia)en £rlàuterun& ein, au* gemiffen ©runDen Der un- làugbaren Ration unD Experienz allernecbjì peflenDe* Judicium m fàl> len ift; fb baben mir nacb aenauer ^Seobacbtung aller nòtbigenilmftónDe, Die fo mobl au* De* Medici unD Chirurgi ertbeilten buffai) etbeUen, al* aucb au* Denen ùbrigen Acìis concurriren, erfeben, (Da Der ^ntleibìe mit «iner $8unDeeine* guten (£>aumen* breit Dura) einen £icfa)fànger jmifa)en Die claviculam, mda)e aua) etma* eingefa)nitten mar, unD primam co- fani fmifìri lateris, neben Der2la)fel bi* in Die cavitatemi thoracis trans- verfim iceditet morDen, Dag Die Vena unD arteria fubclavia Durcbgefcbnit* ten, unD Die gan^e Cavitàt Der ^Sruft Dom extravafirten nnD coagulirten ©iblùt angefùllet befunDen mar,, naa) melerei' empfangenen <2BunDe Dee Defuncìus nur eine fleine Diertel licbe Jpu'ffc bàtte fónncn serfcbaffetmetbeu) Dag nicbt mir aflein megen bet gefabrlia)en k-tion foLbergrofleaSSlut ©efdfie, jaiwgen Der o^Doppelten ^BetmuhDung fo mobl Der venoe al* aua) arteria? ilibclava?,. fonDern t>or^ nebmlicb, megen Dererfelben Doiligen £)urcbfa)neiDung unDDer Darùber ent- (lanDenen unDermeiDlicben befftigen ^erblutung, ja megen Der Occlufioa Der <2BunDe, (melcbe megen mar.cbcrtendinofcn$beile, umfo mei ebenDee bai erfotgen fóuncn) unD bàuffigen (frgicffimg De* ©eblùt* in Die cavita- tem thoracis, Daoon Die £unge aifo opprimiret motDen, Dag jugieia) cine £rfticfung erfolgen mùffen, aua) megen De* abfoluten Sftangei* einer juer* martenDen fuiffe, la fio) Die Durcbja)nittenen vafa unter Die partes muf- culofas Derjogen, unD mann ein Chirurgus aua) mùrcf (ia) fiam angeleget butte, Der QSermunDete unter Der OBecòinDung megen Der plòfrlfcbcn unD befftinen hrmorrhagie botte fierben mùflen, Diefe ^BermunDungDorabfo- Iut lethal ju erfennen fep : unD ob jmar an Dem €ntleibten fo mobl Disto gen fa)abbafft, al* aua) eine hernia inteftinalis angemerefet morDen, fo fònnen mir Docb Diefem BuflanD feine* mege* jufebreiben, Dag Daoon Die <2Bunbe ibre lethalitcet etlanget bàtte, melcbe aucb in Srmangelung folcbet UmfldnDe/ megen wrbevùbrter Urfao)en oor ficb lethal gemefen ifl. UnD Diefe* unfer 23eDentfen baben mir auf 2$egebren gebùbrenD crtbeilen, unD in fo meit unfer Judicium ùber gegenmartige Acìen fdUen mollen, al* e* unfer forum betrifft. Ub^unDlia) ic. Épkrifìs in Cafum XXIX. QUando majores ' rami. venofi & arteriofi, praecipue in tali loco diflccanrnr, quo ar« penetrare non poteft, tunc abbine abfolute lethales proveniunt laefiones, bine Zitmwmus Med. Critic. Cent. 5. caf. 99- de vulnere vena cruralis in regione femoris le- tbali exemplum producit, ST Cent. 2. caf. 96 Vulnus trunci cruralis venofi\S'arteriofi iliaciUetbale àdevibit, porro Cent. 4. caf. 11. vulneris vena V arteria rum ts lethalis me- mentionem injicit cmf. cent, ejusd. caf. 50. Welfih ration. vtdn. lethal jud. cap. ,* pxif. fiq. Bohn. exam. vuln. lethal. fa. x. e. 3. pag. 33 fq- Amman. Med. Crit. p. 215. A N. C. dee x an 1. obf x6x. Fort. Fidelis Relat. Med. Lib. 4. Secì. 2. cap 3. p. 5J9. 540 Svevus de'infoca. Vulner. Part II cap. XI p. «3. Duplicata fané in hoc cafu occurrit infliftì vulneris lethalitas: primo dum fubclavia vena penitus cum cultro venatorio diffedafuxt, & auidem in tali loco, ubi altera extremitas verfus brachium tendens confermi abbon- dila fuit qu* difleaio mortiferi haemorrfaagis caufam prabmt, dum e toto bracino refluus fanguis fimuUaneo & incompefcibili eructavit impctu, unde fubito neceflariu* & principalis ille motus vitalis, nimirum fanguinis progreffui in hac parte fufflammatus ffcit «deo ut fi arteria fubclavia ilbrTa manfiflèt, nulla huic kfiom medela mvenin pò- tuerit ni Ulo loco, ubi vena fuit difeifia, etiam arteria penitus deligata & ita futuro* languii atous intcrceptu, «et; ubi tamen aullus pa*» targa* vriemdjre m ) 354 ( 8& potuèrit, an tale tentameli ex voto etiam fùcceflèrit, fiquidem magis fìniftec, qmm profper expeaandus fuiflet exitus : Sed cum fecundo etiam in eodem loco arteria difle- fta fuerit, ita non modo certus lethalis efFeaus fèd & praeceps ex hoc vulnere confecu- tus eft; quare non modo praefèntaneus lethiferus fupervenit eventus. fèd ik fi posfibilc fuiflet, ut in loco infliaae laefionis arteria difeifla in congrua extremitate deligari potuiflèt, certa mortificatio brachii ejusdem lateris confècuta eflet: Lepidum itaque eflet in ejusmodi calli fubitaneam fpirituuni jaauram accufare, cum longe cvidentiores ik magjs verae quam fiaae atque fabulofàe caufae mortis in hoc cafìi inclarefcant : praeceps enim finguinis profluviam, & illius coacervano in cavitate thoracis-ad. praecipitem etiam obi- tum indubio dispofuit effèau. CASVS XXX. VULNUS PULMONUM OB INSUF- FIC1ENTEM INSPECTIONEM ET RELA- TIONEM DUBIUM. £odj * QFMgebefortte, $ofy&U, 23effe/ £od;etfa&rnc unb £>otf)gelat)rie £etren, ferrea Decani, Seniores unb Ùbtige Do&ores MlbProfes- fores ber £cdj*£&bKd)M Juriftifcben UUb Medicini- f$en Faeultdt eonfcer* ©rcgafltìfltge .fccd^m £erren. (§Cfi® befagen bepgebenbe Original-Inquifitions Acìen a. N. r. us- fSgjL que iy. inclufive ma* am 16. Dctobr. eoorigen 3ah,re* jmifeben ^j£fiJ Major L. unD Capitain C. F. v. K. fùr touchantc Dlscourfen gefaaen, aucb enblieb e* ju folcber Sbfo^eit gefommen, Dag Die ©egen* gejogen unD Darùber Der Major Don Dem Capitain Dermaffen DermunDet morDen, Dag er am tfen $ag geflorben. £)er Capitain bai fta) fo gleia) fuga retirirt, nacbDem er aber einen falvum conducìum erbelen unD er* balten, mieDer einqefunDen. @n auf ©eiten bei Majors mit Dabep geme* fener gàbnDncb Cameni W. D^ (mclcber aber megen feiner groffen $run» efenbeit/ fai* Don nicbt* miffen miU) fifcet nocb in continuirlicben Arrefl £)a nun btefec fummarifeb tracìirter Proceff fo meit geDieben, Dag Ada IN )355( M naa) t>om Inquifito Cap. K. eingebracbter Defenfion-@a)tifft nunmeb' ro ju ©nboblung tecbtlicbet Urtbeil jur transmiflìon fleben: (So b^eii folcbe famt mit bepgefùgten fint unD eine* SKocf *€rmel, fo Det Capitain in Der A&ion auf unD an gebabt. £m. £o*, an feiner, Den 26. Ocìobr. a. e. Durcb^err Capitain Don K. empfangenen blei!urper|torbenen .&errù Major L. in Deffen £iuartier auf Der #uug SDiele, Die Secìion gè* balten. ©elbiger Denn bepjumobnen, fcon Dem #erm Commandanten òbrijten Don B. Der 43err Sieutenant S. jun. unD #ett§ùbnDria) V. nebfl mir Guarnifons-Auditeur beorDert. NacbDem mir nun Dabin gefora* men, unD Der Sèrper auf einen formirten^ifeb Dabet geleget motDen, baben Die bepDen Chirurgi L. unD K. Die incifion, mittelfl eine* £teu$'©cbnitt$ ùber Den £eib auf SnotDnungunDdirecìion, De*gegenmùrtigenDon©.an* berogefoDerten#n.Docì H juerff getban, unD al* DiePònigeOeffnungDa, nabm Der^ Docì. Dieinneriicbe VifirirungDor/Derunterfìe^ttcb/amUno ter^eibe, obngeaa)tet et gleicb bem oberflenauf Der papilla, unb jmarbepDe auf Der rea)ten ©die Durcb u.Durcb/mit einet f leinenfeegen^linge gefloffen, marD nia)t oot lethal befunDen, bingegen fo Piel mebr Det obetftr@tia),meU ebet geDoppelt Durcfc Die Punge gegangen, unDDaoonman fo DielSSlutinDet Cavitai Der recbten £3ruft gefunDen, Dog nacbDem folcbe* Die Chirurgi mit einen écbmamm berau*genommen uno in einer <èa)ale gefamlel, fola)e* mebt al* eine $anne gemefen. «SBie Denn Don alien Umftùnben anliegenDet *on Dem «òerrn Docìor H. felbffgemacbter unD Don bepDen Chirurgis mit

    tiget,Da man Denn an Demfelben 2. Duro) unD Durcb penetrirenDe unD mit einer fleinen ©egen^linge Derurfaa)te <2BunDen mabtgenommen, Die erfle in abdomine unD jmar in hypochondrio dextro, oDer in Det xea)ten @ei» len, untet Den furfcen diippen Die anoere aua) auf felbiger eeiten in tho- race unD jmar gleia) ùber Der papilla, oDer <2Bar^e. .ginfermfirt* bat* ten bepDe FunDen ibren 5lu*gang ano) auf Der recbten eeiten, unD jmar Die erfle in regione lumborum, Drep ginger breit Pon gemelDlet fpina, oDer Òvùcf gtaDe. 9caa) eroffnetem Sèrper, fanD man Die erjle 9H5up.De am Unter» Scibe gat nia)t lethal, inDem Diefelbe nur Durcb Da* oiele 'Sett unb mufculofos abdominis & lumborum binDura), unD nabe bep Dem pxri- ronaeo oorbep unD alfo nia)t einmal in Den boblen geib binein gangen. SMe anDre aber in Der 23rufì, jmifa)en Det Dritten unD 4ten Stiwe, ein, unD im SKùcfrn, jmifa)en Der 6ten unD 7ten mieDer au*gebenD, ifl Defio gefaì)tlicber, ja gat lethal, inDem DaDura) innerlia) Die Sunge auf Det tecbten ©eite mit lsedirt, unD bepDe fleine lobi eben nicbt nabe am £nbe oDer ©pi^en Det* j^lben, fonDetn ùber Drep qper ginger breit aufmatt*, Duta)ftocben,moburcb groffe vafa fanguifera Derle^et morDen, melcbe* au* Dem Dielen fanguine extravafato, Deffm mel>r al* eine $anne oDet 4. *J>funD in Det cavitai Det tecbten £5tuji befunDen, abjunebmen. SMefe* ift ma* bep Det Secìion Diefe* €èrper* obfervirt, aua) pon mit nebp Den bepDen Chirurgis Dutcb eigenbùnDige Unterfa)tifft atteftitt morDen. Acìum £). Den 1. 9loP. 1720. £>ag felbige* ficb alfo befunDen, be$eini$en mit %\e mit unfet 9tab* meuMintetfcbrifft J T. H. Doa C. L. Chir. unD B. G. K. Chir* Refpon Refponfum Facultaris Medicae Helmftadienfis: 21 inetnem an Die Juriftifcbe unD Medicinifcbe Facultaten atfbfer abgclaffenen ©a)reiben, fub dato ©. Den 17. Mart. 1721, jmeene gragen Dorgelegt unD Deren Srèrterung oerlanget morDen. i) Db mit fcer Seaion legai wfcttytn, ober waé baran de- fiderirtwerbeJ 2) 06 bie BlefFuren abfolute lethal ober flfcfjt? ©0 bnben mir Decanus, Senior, Docìores unD Profeflbres Det Medicinifcben Facultùt aUbiet Die relationem Medici & Chirurgo- rum, melcbe Diefelben Don Der Dem Major L. bepgebracbten SBermun* Dung, naa)Dem et Den fùnften 3rag oerfbrben, abgefrattet, Collegialitet unD mit fonDerbabrer (Boxafalt ùberieget unD auf Da* genauefle ermogen, unD geben mobl beDàa)t!ia) ad 1. Quoeft. jur 2intmort, Dog jmar mit Det Secìion unD Infpecìion bep Dem ^Berfìorbenen Major, ma* Die aufferlia) eben UmftùnDe betrifft, legaliter Derfabren, inDem folcbe oon einem Me- dico unD jmepen Chirurgis gefcbeben. <2Éa* aber Die vera eflentialia, fo bep einer 23efta)ttgung notbmenDig aHemabl obfervirt mecDen mùffen, concernirt, fo ifl Daran ju defideriren, 1) Dag qualitas & magnitudo vulneris in pulmonibus nia)l fattfam exprimirt. 2) ©ag Die vafa laefa nicbt Dentilo) naa) ibrer ©rèffe noa) mit Dero recbten TRabmen, an fuerint arteriofa vel venofa, benennet morDen. 3) S)ag Die adminiftrirte guc gar nicbt bericbtct morDen, um Dat* au* ju judiciren, ob Dei* SBerftorbene in alien ©tùcfen fepbebèrigtracìirt morDen, oDer nicbt? 3n melcber fo bocb notbmenDigen (Stùcfen, 23etraa)tung, fènnen mir Die Infpecìion unD Relation nicbt Dot fufficient erfennen S)enn folcbe* jeiget Ammannus in Praxi vulnerum lethalium p. ?8- gat Deutlicb an, menn et alfo fa)reibet; (£* mure Die Infpecìion mb Secìion prò fufficienti ju balten, moferne nur Die qualitas vulneratarum partium omnium & praeprimis vaforum e quibus infignis haemor^ rhagia fuit oborta, mure genauet determinirei morDen, mie folcbe* biflig ex lege arcis butte gefcbeben follen, melcbe* Denn auf gegenmartigen Ca- fum unD Die erfle grage fùglia) ju appliciten. Ad Quxft. 2.bcPor mir nun fernet unfetemabre ^epnung, obbie* BlefTur, fo Dem Major. L. Duro) Die $3rufì unD Sunge bepgebraa)t morDen, °Pp 3 ben» 51 ÌU )358( M fcenn pon bet anDern tfl gat nia)t nètbig SftelDung ju tbun, abfolute le- thal fep, obet nicbt/ erèffnen, balten mir Dot Dienfam, au*einigen bemabc ten Scriptoribus anjufùbten, voai fie tbeil* in*gemein, tbeil* in* bcfonDe* ce Don Den <2BunDen Die gunge aufgejeignet, Damit Pon Dem vulnere quaeft. Defto fùglicbet fènne gcuttbeilet merDen. Multa vulnera pulmorum funt lethalia, qua; aut plures aut tnajores arteriarum, vel venarum ramos penetrant lacerantve. Boh- nius de Renum vuln. lethal. p. 316. Majora pulmonum vulnera, quia fine divulfione vaforum fanguiferorum fieri nequeunt, femper per fé lethalia dici merentur Bohn. 1. e. p. 318. Magna pulmonis vulnera.& praecipue fi magna vafa & bronchia laefa funt, plerumque lethalia exiftunt, parva vero & ubi infignia Vafa non funt Ia^fa, etCì fatis periculofa fint, faepe curantur. Mufitan. Traci. Chir. p. 300. Vulnera pulmonum graviora & profundiora cum laefione ramorum majorum vel plurium venae & arteriae pnevmonicae ob haemorrhagiam incompefeibilem funt fimpliciter & per fé lethalia Valent. Chirurg. p. 170. Si magna fint pulmonis vulnera & non folum pulmonis fub- ftantia, fed & magna in eo vafa vulnerentur, ea pronunciare licet ex necefiitate lethalia; non funt lethalia in quibus faltem pulmo- nis fubftantia non vero magna vafa laefa fune. Munnicks Chirug.. p. 202. Omnia pulmonis vulnera non femper effe thalie docet experientia vid. Hildanus Cent 2. obf. 32. Cent. 3. obf. 36. Cent. 1. Epift- 52. Sennert Prax. L. V. part. IV. cap. ?.& diverfi alii. Non omnia vulnera pulmonum funt lethalia fcribit Bohnius L e. p. 313. ubi cafum, praefenti in omnibus piane fimilem, ex Pi- graei chirurg. L. 4. cap. 14. profert de Nobili optime fanato. Men- tionem etiam facit ex Stalpart van der Wiel Cent. 1. obf. 30.31. duorum cafuum, ubi pulmones enfe percufiì. & ingens fanginis profufio usque ad menfuras duas iniècuta cum gravifiìmis fympto- matibus, qui tamen utrique perfecìe curati. NacbDem nun Diefè* ju mebrevet €rlautetungDetgegenmùrtigen cgermunDung fcotangefe&et, fo fènnen mit nùbet treten, unfere oban* gefùbrten gelabtten Medicorum rationes & experientiam, gegrunDete SJUpnung auf Porgelegte jmeple gtage jn exprimlren. ©a* pornebmfte unD m ) 359 ( S# UnD mi«btigfte argumenc, oDer fundameat de abfoluta vulneris pul- monum lethalitate ju judiciren, beflebet unanimi Medicorum con> fenfu Darinnen, Dag Diejenige Sungen^ùn^Den prò abfolute lethalibus JU erfennen, moDUtO) plures & majores arteriarum vel venarum rami laediret morben. SÈann man nun in $5etraa)tung jiebet, Dag bep Dent Q)erflorbenen Major in cavitate pecìoris eine quantitùt extravafati fanguinis, Deffen pondus auf oier ^funD angegeben ifl, befunDen morDen, fo jeiget fola)e extravafatio fanguinis aUerDing* eine laefionem vafo- rum fanguiferorum; mìe grog, oDer flein, aber Diefe tterlefcten vafa unD ob frearteriofa vel venofa gemefen, mirD in Dem ^5efla)tigung^cbein nicbt binlùnglicb exprimirt. @d man abet conjecìuraliter DaPon urtbeileu/ fènnen nta)t gar mobl majores rami aut venae pulmonales lae- diri gemefen fepn, fonfl mùtDe Die haemorrhagia, oDer extravafatio fan- guinis oielgefo)minDer unD bùufìger unD folglia) Der $oDt t>iel ebenDet erfolget fep, Da nun aber binnen 5. ^agen nut 4. $funD fanguinis extra- vafirt finD, fo folte man nia)t nur mutbmaglicb, fonDern oielmebr certius judiciren, Dog nur minor ramus, oDet eine fleine 5tDer fep laedirt unb Do* SBlut nicbt impetuofe, fonDern nur guttatim extravafirt fep, mela)e$ fucceffive in cavitate pecìoris, colligivt unD Den motum pulmonum atque cordis fufFocando aufgeboben, melcbe* DieUeicbt Durcb €rmeite* rung Der ùufferlia)en 3BunDe, oDer auf anDere <2Beife bàtte fènnen betauS gebracbt merDen. 9BenninberoQ}efl$tigung*.©<&ein gemelDet mirD/ Dag bepDe fleine lobi Dura)ftoa)en, folcbe abet fo gat groffe vafa fangui- fera nicbt in pcb balten, al* lobus major, fo Derurfacbet Diefe relation, ein dubium, ob folcber ®e|talt groffe vafa fanguifera Derleljet morDen, meil in Dem 25eria)t felbfi nur mutbmaglio) de benone majorum vafo- rum judicirt mirD, in Dem Dafelbfl Diefe ^IBorte entbalten; ^BoDura) groffe vafa fanguifera Perieli morDen, mela)e* Denn au* Dem Dielen fan- guine extravalàro abjunebmen. £>a Docb biefer vaforum ©rèffe nicbt eigentlicb benennet morDen. <2Bir mègen Demnao) Diefen gegenmatfigen cafum anfèbenunDbe* traa)ten mie mit mollen/ fo fènnen mir Da* angegebene vulnus pulmonis prò fimpliciter lethali ju balten unD abfolutam iftius lethalitateiB categorice ju determiniren, nia)t pure & abfolute ftatuiren, allDiemeil, Die Dabep angemanDte €ur mit feinem <2Borte berùbrel aua) magnitudo vulneris unD Die vafa laefa nia)t Deutlicb exprimirt unD alfo qualitas vul- neratarum partium fufficienter & ex arsis praeferipto nicbt deter- miniti <3S ) 3*o ( gfr miniti/ babero JU mùnfcben, Dag mit Der infpecìione vulneris & deferi* ptione curationis exacìius mare perfabun morDen. <2Bela)e* mir alfo auf bepDe oorgelegte gragen unter unferer Fa- cult^t^'Snpegel oermelDen mollen, ^elmfla&t, Den 2. Slpril. 1721. Decanus, Seniores Doéìores unb ProfefTores Der Medicini- fcben Facultàt Dafelbfl. Refponfum Facultatis Medicae Halenfis. ftfU* Dem Don ©nem #ocbfùrfìl. ^cefienburgifeben fioa)lòbl £riege** •^ ©ericbte an unfere Facultàt abgefcnDeten éebreiben unD bepgcfùgten Acìis baben mir erfeben, melcbergeflalt ùber Dem c£oDt De* #err Major L. bex naa) einer oom #errn Capitain pon K. bepgebracbten Doppelten ^Ber* munDung erfolget, ein in Ratione & Obfervatione gegrunDete* Decifum Medicum erforDert morDen : Diefem nacb baben mir bep Collegialifcbec reif* lieberUnterfucbung,SSeobao)tung unDUberlegung alter bfcjubenòtbt'gten Umftc^nDe unD ^ennjeicben, befonDer* au* Der relatione Medici & Chì- rurgorum, Detnommen unD angemerefet, mie obgeDaa)ter #b 61$ Stottmnbtwaro per fé lethal fenij tbnmnì SSBann »r > 3* e m SSann nu abetba* erfl benaunte unD Durcb Da* hypochòndrium dex- trum geDrungene vulnus nacb befa)riebenen fignis bep Diefer grage in fei* ne Confideration f omini, foifl alfo auf Da* vulnus thoracis & pulmonum ailein ju reflecìircn, mobcp nothwenoig einige defideria, fo bep Der erflen vifitatione Ut;D denuncinone vulneris ex relatione medici & chìrur- gorum enljleben- nidjt uneroffnet bleiben fènnen: €* ifl Demnao) in jc$t* geDaa)tcr relatione, fo ùbet Den defuncìumau*geftttigct i) nicbt nabtnenf* licb angejeiget, melcbe vafa fanguifera in Denen gungen perieli jtnb,e 2) fonDern e* mirD nur mabrfcbefalub oermutbet, Da§ e* groffe ^lut-@efàffe bùtten fepn mùffen, melcbe* 3) permeine* mirD, mei! a Dato Der begange* nen Iaefion bi* ad diem obicus in Die cavitatem thoracis 4. $funD filiti extravjfirt finD, Dabep 4) nia)t* berùbrel, mie Der laefus tracìirt & aite Medica atque chirurgica aògemartet, 5) non) Dfclmenigec quo decurto & quibus fymptomatibus Diefer guflanD abgelauffen fep,-Da Doa) anile* neu Acìis erbellet, m?e bep Der allererflen fernèt Det laefus megen groffer Slngjl nicbt DcrmègenDgemefen 5BefcbetDunD9caa)tid;tjuertbeilen. 6) ifl nicbt angcjetgt, ob frio -JBunDe in Die intimiorem pulmonum texturam geDrungcn, oDer cb fie in èxteriori peripheria geblieben: 7) ifl in ${nfe* bungDe* defincìi nad) feinem 51 Iter unD Temperament unD ma*fonflad judicandam lethalitatem vulneris etforDerlicb ifl/ feine 2lnjeige gefcbeben : S) ifl aua) nicbt bemetefet, ebnaa) gefcbebener QSermunDung bep Dem laefo cine flarcfe %krblutung gefcbeben, Da jmar in Der relatione Medica ange* jeiget morDen, Dag Die Vulneration mit einer fleinen £)egen Sfinge bepge* braa)t fep, melcberlep fleine, jetocbgefdbrlicbe^ermunDungen^iegomèbn* liebe cJScrblutungmebrentbei^bemmen, unDDe*megen jufàlligec ^eifeoff* ter* Die SSunDejueinemtóDtlicben 2lu*gang befèrèern: 9) ifl nicbt ange* Sciar, mie fonfl bep folcben UmflanDen Die gungen befttnDen morDen, ob HeU leiebt einige corruption an Derfelben fta) geàuffert babe, melcbe alteration ftcb um fo Diel ebenDer baite mùffenentDecfenral*eiflDenfùnfften^ag naa) gefcbebener SBermunDuucj, Der tèbtlicbe 5lu*gang erfolget: $£>ep folcbet unoofifommenenunDmana)em3meiffeluntermorffenen relatione & depo- fitione vulneris medica fan nu Die ^aupt-Quaeftion, Db in gtgemttòrtigcm cafu ba* wnte§mfìe vulnus abfolute lethal fet)? folgcnDet maffen beanlmoriel merDen, Dag Die vulnera Pulmonum nia)t promifcue lethalia ftnD, bebaupten nebfl Det obfervatione Medico Chi- r Sì ^- ì m ) *& ( §g> rurgica Diete furTragia probatifiìmorum authorum, De*roegcn Welfiehius in rationali vulnerum lethalium judiciop. s$. fp.fe%it'. quid de pulmo- num vulnere flatuendum fit, fequitur, fcilicet fubftantiam eorum quod attinet vulnera ipfius, etfi vafa par iter minora lafa fint, vulnus que pe- netret,pro lethalibus tamen non habeo', qu£ vero profunda funt t$ fiub- ftantia té vafis pulmonum pariter majoribus infliguntur vulnera, vena? pitta arttriofie vel arterie venofie, ea utplurimum lethalia effe ccrtum eft: Dabin gebèret ma* Guldenkkc Rejp. 16. aumerefet: etfi enim fuftan- tiam pulmonum,imo té vafa ejus minora fine hominis inter ne cione quan- doque 'vulnerata effe confi et, in majoribus tamen, vena fcilicet arteriofa té arteria vena fa hoc non fiuccedit; big bejlfttciget Dofaus in Encyclop. chirurg. lib. 2. e. 6. vulnus pmetrans per pulmones, nifi mapyra vafia fuerint Ufar ffes eft fanationis, unD ma* Ruifchius Cent, obfierv. anat. chirurg. obf. sj. fagt: non folum hepar, veruni etiam pulmo magnos quandoque perferre poteft affecìus fine vit. Sennertus l. e. Glandorptus ffecul. chirurg. obf 24. Zittmannus Medie. Forenf Cent. I. Caf. 12.13. Facul. chirurg. obf 24. Zittmannus Medie. Forenf Cent. ICafi.12.1j. Fo- refius Lib. 6. obf. chirur. 4. Petrus Fuh rmarmus in Greg. Horftii Epift. Me- és. && IH* Iti. L Greg, Horfims lib. $. obf. u. Pechlinus hift. vulner. m me i« tbaracrBartbolinus Hift. anat. Cent. s>hift. po', allmo bet SltttOt fagt: vulnerati pulmones curari poffunt, nifi majora vafa Ixdantur. Sculte- tus armam.chir. obf. 43. Hildanus Cent. 2. obf 32. Cent, j.obj. 36.Cent. 1. Epift. p. Tuipius Lib. 2. e. 17. Mific. AB. Nat. Cur. dee 1. an. 3. obf 189- dee. 3. att. an. 1. obf. 141. Bohnius de offic. med. dupl. Part. i.c. 2. p. 2$. vulnerum lethalium exam. p. 132. feq. Guldenklee Caf. Medicin. hb.é. caf 39. SchenckiusBr.2. obferv.medic. de vulner. pulmonum, Rolandus Chirurg. lib. 3. e. 2j. Nic. Mafia, Fr. Arcaeus, Fallopiusnnl anDere mebt: au* melcbem geugniffcn leiebt erbellet, mie folcberlep cafus nicbt unbefant ftnD, Dag einige vulnera pulmonum fènnen curiret merDen, unD Dabero nia)t ùberbaupt alle folcbe vulnera abfolute lethalia ftnD: ^un fènnen mie aua) mobl mit Ammanno Prax. vulnJetbal. p. 281. 2$2. bebawpten, qaod de vulneribus refìhvtorum nihil c^te determinaci poffit, inDeffen aeoen fola)e cafus fein geringe* £i«i mie Diefe* in Ragione, Experientia & fuiTra- gio Oocìorum gegrunDete* Urtbeil mit unferm gemèbnlicben Facultàt** Sufici au*fertigen mollen : fiaUe, Deni7. Sept. Ao. 1721. Epicrifis in Cafum XXX, PUlmonum Vulnera variis ambiguità tibus in dscifionibus medicis judicialibus fubje- cìa Canr, ut propterea prò iublevando tali judicio exafta vulnaris infpeftio, obferva- tio & relario necefìària fit: Quando itaque in pulmones vel amplimi & latum vulnus infliciumfu.it, quod illorum fubftantiam tantum violavit, vel numerofa vafa tam arte- riofà, quam venoià, licet mediocria aut minora fuerint, Ucfìonem quandam fubierunt, Vel etiam mediocris offenfio capaciori ramo fànguifero- illatum fuit, tunc enormis & re- pentina contigit fanguinis profililo, quae brevi cum lethali terminatur exitu, five fanguis emanans ex vulnere thoracis effiuat, adeoque in exiguo temporis inter vailo krfùm exanime t, five in thoracis cavitatem le exunder, ib-demqne (libito in eximia quantitate colligatur, ut propterea repente faperveniens refpi- rationis oppreffia, fubitaneam fuftocationem fùb reliqua precoci virium ja&ura. caufetar; Certe lethalia pulmonum vulnera haud diu fé protrahunt, fèd intra brevem temporis ambitimi fé de termi n ant, tanto magis, fi capacia vafa fanguifera laefà fuerinr: talia majora vaia magis in majoribus lobis & in fuperiori pulmonum regione repcri- untnr, quemadmodum comparative minores lobi adhuc minus fanguinis- continent: quoniam vero ob fingula rem acìivitatem pulmonum fanguis conftanter per illius com- pagem progreditur, ita rationi confèntaneum eft, ut e minori pulmonuui vulnere aper- to & hiante intra aliquot diesplnres una Menfùra? fanguinis exftiUare queant: In prae- (ènti cafu externum vulnus thoraci cum minore enfi indicium fuit, unde merito ambigitur, an per minus hoc vulnus fanguis e pulmonum vulnere effluem fufficienter egredi potuèrit? cui lànguini fi per tempeftivam vulneris exterioris dilatationem exitus paratus haud fuit, neque ille alibi extra&us & evocatus eft, tunc ille deorfùm deiabens & diaphragma fua gravitatepremens, eandem refpirationis difficultatem & anguftiam caufari potuit: cum cantra fi idem fanguis, qui fine dubio in prima & fecundo die non eadem pradlo fuit quantitate, terapcftjve eduitus, mfuper vero inje&iones travma- tÌC2 tentia perfeverare jubent. Refponfum Facultatis Juridicae Hallenfis. n?ìft Inquifltion - (Sacben mieDer ben Capitain C. F. v. K. megen €x* <\> tòDtung De* Major L, erfennen Don ©Offe* ©naDen, %Btx G L, :c. auf eisgebolfen 3latb/ au*màrriger £Reebt**@elebrfen oor dl?a)t SDafji megen ermangelnDen indicien unD megen 2tu*fùt>rung feinet UnfcbulD, mieDer Den Capitain CF.d. K. meiter nicbt* Dotnjrn'nwen, fonDern €x, Der mieDer 3bn, megen €ctcvDuug De* Major L. ergangeuetr Inquifition nunmebro DoUig ju abfolviren,. er ijl aber nia)ti Dejìomenigct Die auf Diefe Inquifition aufgemenDcte UnfojTen, nacb Dorbergegangenec Liquidation unt) nnfercr €rmo|igung ju bejablen fcbulDig. €5o oiel abet ben noa) arreftirfen F. W. D. betrifft, ifl Derfelbige ùber gemiffe au* De* nen Acìis ju excerpirenDe articul megen Der mieDer Den Capitain Don K. ben Diefer <2>aa)e begangen en gemaltbàtigen unD anDern grewh)ajjiett JSegónfligungen jufòrDerfl ju uernebmen ; unD Daben exnfllia) ju Dermab* nen, Da§ er auf felbige anDerer ©ejralt, unD rtc&tiger al* eraufDien. 4. Acìorum befrnDlia)e interrogatoria getban, antmorte, mit Der ange* bàngten SBermabrung, Die in ^erblelbung Deffen, fonfìen allem 2fafe&en naa) einige fa>arffe ^einlicbfeit mieDer ibn erfannt merDen Durffte, unD mann fo Dann ferner Dem inquifitions -Procefs geraàj? Dcrfabren, aua5 Inquifit mit fenice £aupt Defenfion Dorgenommen morDen, fo ergebet al*' Dann feiner $erfobn unD Q3efìraffung balbet, oDer fonfl,in Der éac^e al* - lentbalben ferner ma* tea)t ift. SB. di. 2B. 3i l Ratio- m )3^c m> Rationes decidendi, Dbmobl fo Dici Den Capitain t>on K. betrifft, au* Denen Aden fsDiel erbellet, Dag Die ^BerrnmiDung anmeicber Der Major K. gcfìotben, Don ibm bergefonimen, unD Dannenbero nòtbig gemefen in hac caufa graviori homicidii mit l»x Inquifition mieDer ibn ju Derfabren, ju» mabl/ Da Die <&aa)e jmeipbafft gemefen, ob er nidjt au*meicben, uno ficb obngefabr retiriren fènnen, me*balben ano) ma)t anDer* erfannt merDen mògen, al* Dag Derfelbe Die auf Diefe inquifition ergangene Un» foften erftotten muffe; £)iemeil aber Denno$ aHbereit in inquifitione generali fo Diel erfcftenen, Dag er bei; Denen oon Der Icfcfen attaque auf Der (giraffe mit Dem Major L. unD Dem gabnDruJ D. Dorgegangenen «g'ànDeln Dam nicbt Die aeringfte \Xtfaa) gegeben, fonDern Don Diefen bxj^en febt empfìnDlia) unD ebrenrùbrig angegriffen morDen, cr abec Dabep eine ungemeine 23c* fa>eiDenbeit unD ©eDult bejeigef, Dergeftalt, Dag ano) ben Denen arciculis inquifitionalibus felbfl nur nod) Darinnen ein gnjcxffel Dorgefallen, ob er ben Der ie^en attaque auf Der ©traffe in terminis moderaminis incul- pata? tutela? fcerblteben, unD nic&t etman Die 9$crmunDung De* Major L. fonfl Derl)ùten fònnen; fiietnha)$ De* Capitains Defenfor in Der num. 23. befinDl. Defenfion urtiflanDUa) ausgefubret, Dag nicbt ailein Der Ca- pitani \)OU K. feinen animum occidendi & ne quidem offendenti gebabt, unD alfo nicbt in dolo gemefen unD Dag Dielmebr Der Major L. Diefe feine €ntleibung niemanD anDet* al* ftd) felbfl, unD feiner Dem Capi- tain jugefùcjten unerfràglk&en Q3efx§impftwg unD SDiòrDerlicben attaque Deffelben jujufc&reiben b^e, fonDern aue$, Dag Dee Capitain, ali ex auf Der étrajfe Don L. unD D. attaquiret morDen, obne ojfenbabre £eib unD £eben*@efabr nia)t au*meicben fònnen, unD alfo an Dem moderamine inculpata? tutela? nicbt mebr ju jmeifeln, unD mir ben Diefer 35emanDntg fùr obnnòtbia gebalten, Die fpecial UmPante Qu6f«r>rlicè l)iel>er sufv^en, fon» Dern un* Digfal* auf Die grunDlicbe unD legale Defenfion De* Capitains bejieben; aua> Daneben fur ùbetflùgig acfcten, bep Der grage, ob Die an Dem Major L. befunDene <2BunDen prò lethalibus ju balten? jumablen Da n\a)t aHeine Die fielmfìaltifa)e, fonDern aua) unfere £àflifc&e Medici- nifcbe Facultàt au* fcernùnftìgen Urfac§en Diefe lethalitat in gmeiffel jie* ben; ano) ani Denen bigber fur£!i$ angefùbrten momenris juris Don fio) fcibff «i)367( 8» felbfi folget, Dag menn gleicb Der Major L. al* balD anf «a ©*«&* &&& ben mate, Dennoa) Der Capitain Don K, abfoiviret merDen mufte} gemer ma* Den gabnDria) D anlanget, ob mobl Derfelbe Act num. 4. feine groffe $runcf enbeit unD Dag er oon nia)t* miffe, xoai Defjel* Haen $age* jmifeben Dem Major L. unD Dem Capitain Don K. tmrgegan» gen, t>orgefcbù&t, aua) fo mobl n. 4.at* n. 15. fta) Der Sentenz mbmit- tiret, 2). SI, è). Diefe* fein csotgebenganfc niebt mabrfcbemlia), tnDem er bep Diefer prcliminar S&erbòrn. 4. tbeil* feine <2Biff*nfo)ajft t>onon neuen gravi rei mirD, Dag er &ermuti)tia) mtt bem Major L. fio) bexelet, ben Capitain ju befa)impfen, ano) Dag er ibn bernacb auf Der ©traffen attaquiren b#w, ex a#is &<$* erbellet, im u* brigen aber, ebe unD bebor Der gàbnfcrta) ad articulos oernommen mor* ben noa) jur 3eit fetnet megen nicbt definitive erfannt merDen mògen, ©0 bat Don un* nicbt anDer*, ali in Dem Urtbeil gefcbeben, fomoblmegen De* Capitains, al* megen De* gànDria)* erfannt merDen mògen, CASUS XXXI VULNUS HEPATIS NON PER SE, SED PROPTER PURPURA CONCURSUM LETHALE. $>oà)wl)tt, att* £0d&eel)rtefte Jgwrett, j}@ jeigen beogebenDe Relatio & Judicium Medicum, ma* fta) ai* bier in punito homicidii oor ein Cafus ergeben; mann nun e* mebrentbeil* Darauf anfommet, ob Dag vulnus fimpliciter & abfolute lethale gemefen; oDer Der Vulneratus Daran ba&$ fònnen curiret merDen ; ot>et aber ob auffer Denen in Dem angejogenen Judicio angefùbrten fpecial-UmflanDen unD Urfao)en Don Diefer fceliebig abjugeben jta) gefaflen laffen mòa)ten; Die mir mtrtelft <3tòttlic&et (SnaDen €rlajfung wrbleiben. Oettingen,pen 27. Novembr. 1721. Relatio Cafus. vulneris hepatis cum fuperveniente Febri pur- pura puftulari alba. • HHH. L. ein bteftg fi^a)axaffl. SMrger unt) ^e^ger murDe libenb* ben x 17. 2(priL oon feinem (gdjmager M. W. im étreit unter feinem fianfe tnit einem 9)ieffer 3- qveet Singer feitwavti t>en bemfcróbicuhan, gegen fca* recale hypochondrium geftocj^en; -au* Der SStonDe fon, naa)Dem Det biefìirte Da* Sftcffer fe(b|t berau*gejogen, unD Darauf nieDergefuncfen, gè* gen ein jbieftge* %Raa$ (motmn li indumenta al* eine gefuttette. $ap* pen, (Die cr megen gebabten 5ftagen<3Dtùcfen, foeretlia)e^:age gebabt, em* gefe^ben) .f)embDe, ^rufl^ua) unD Saminefrb'l/ etma* noa) gejeuget) au*gefToff?n feym €v murDe fo gleidj Die ©tiegen f>rnattf in fein QBolyn* gimmee gebracbt/ unD naa) eimt balben clerici étunDe Dura) Dcn gemei^ f^ajfentiia)en étaDt* Chirurgum, inDeffen pcb Da* SBiuten gefìiiiet, vifitirt, UnDba$ bet ^ticj) bittcpbasperitGnen bet gtfntjen tedj* ten eeiten von fcer2lcf)fel bi$ auf ben Sufi flagen. ©er Pu!#mar♦ Ul^r einen Stofc, Darauf etma* %>i*e, Qntft unD mar* tiQleit gefommen. Pulfius mar durior, boa) aqualis, man gab ibninter- ne Die refòlventia, diaphoretica, emulfiones, blande alexipharmaca, Die WunDemar nod) immemoefen, unD murDe externe mie oben,auf* fer Dag man mit Dem unguento digiftivo Den SDJeijfel unD carpie beffai* <$en, tractirt, Datauf ben 22ten etma* wemcjes voti $elocl)tct materie gefeben murDe, Diefer ?ag unD SRaebt mar in aflen mieDerDotige, auffet bafi ftcf) bie anxietates prxcordiales eingefunDen, Die fta) bi* Den 23tett Dermebrten, pulfius mar aequaliter celer, urina rubicunda, poft refrige- rationem turbida cum ferimento rofaceo, fiticulofitas, fudor ivi fo- nino multas, bepm ^erbinDen De* 2ibenD* in abdomine veficularum, Die Der Patient auf 33efragen Don einem etmasau ronrmenUmfc^la^b^ju* fommen potgab. 3)ie 9?aa)t por Den 24ten paftìrte Der Patient mit untet* broa)nem @o)laff unD ©a)meig, Die pullula? abdomis abet maren meb* rere, unD confluentes, Der calor mie Dem §ag jupor, Die anxietates abet meniger, auf Die 9taa)t flagte er einen ftuporem inpedibus unD mar libri* gen*, mieDieDorige SDtorgen* Den 25ten jeigten pa) in cute pedum protuberant'us fubru- bicund in abdomine abet me^rere Der puftularum. (gonften bliebe alle* in ftatu quo bi* De*^orgen*frùb, Denaoìen, Dieadftantenerjeblten/ Dag Der Patient Diefe yiaa)tpoft deliria auf mafyle Zacten ein ©ebrecfen gebabt, pulfius mar^r£^w;unDnaa)Demman naa) Dee <2BunDegefeben, unb in ^IbDecfrn Der Fotuum begrijfenmar,be* metefte man aleitymiborace eine 0rcffc quantità* veficularum té puftu* Sfa a laruqi 388 ) 37° ( f& Utrum albarum,nnb meitetn vifitation fanDen fta) Deren Piele in abdomi- m, in brachiis té pedibus abex maren fte nur difcret* anjutreffen. UnD mie bit Wanbe bey etlicben Cagen allejeit auf Dem ^flafler^eiffelunD carpie eintge ante materie pon fta) gegeben, fo mar fola)e meniger jàbe unD trucfener. V>iefen Cag ùber ifl DerPatientin einem fafl beftànbi* gen fopore gemefen, unD bai etma* au* bem rea)ten 9}afen-2oa) geblutet* 5Den 2tbeno ifl Die tOunbe vollfommen trucfen, Die extrema talt cum fudore tali unD Da* (Bcftcjjt fpi^tcjec gemefen. Dte£Tac{>t bat er untet bfftevnfubfultibus convulfivis bafyin gefcfjlaffen, unD fo er ermecfet mur« De,reDeteer etilene verba delira, tam Doa) Dann uno mann mieDer ju fta). tttorgens ben t-jten um 7. Ufrt: fra tri* er fanfft òal?in. ©uro) Die gan* %e ^rancfbeit tbaten Dem Patienten Die dufferiia)eUmfa)l^ge febr mobl, Da* bero er fo ^age* al* SRaa)tè faum eine ^tunDe absque Chirurgo, Der ibm fola)e fo mol al* Die interna medicamenta gereia)et unD appliciret, gè* laffen morDen. Siile C£age bi* auf Den lefcten nabm er etma* <&$eife oon gleifa) unD £ubner»$5rùben, groffen @a)lepen,Prunellen,gefocbten2lcpf* fein ju fta), fein ordinaircr $rancf mar eine ptifana. §àgiic$ batte er, bi* auf einen, feinen fedem naturaliter, melo)en ein Clyfter emolliens ouo) Den anDern gleia) jumege gebraa)t. £ergegen nia)t einraal einen vo- mitum, fo gar aua) feine canatus* In & circa vulnusbalte er feine oDet nur geringe ©o)mer^en, @efa)mulfl oDer inflammation aua) niemablen einen 'Sujten ODet dihicultatem refpirandù Relatio fecìi cadaveris. gfS* Den 27ten Sfprit 9taa)mittag* um 2. Ubr auf Order «goc|*górflll *+ unD fioa)>®tàfl. £)ber<9l*mter Requifition pon Denen Medicis unD Chirurgis Die legale Infpecìion unD Secìion De* SBerflorbenen borgenotm men murDe, bai man externe in abdomine & thorace au<$ Der ganfcen binDern 571 ( m merben. Waa) 2lbjiebuag Der #aut Pon tliorace & abdomine jetgte ftò) recbter auptfàa)lia)e laefio vafis fanguiferi majoris mabrgenommen merDen, Die inteftina aber tam tenuia, quam craffa, mela)e gleia) b^orgegangen, in- flata & rubiciftidioris coloris. Sftao) Slbnebmung De* omenti unD im- mediate unter Der .marque penetrati vulneris in peritoneo fatti Die la?fio hepatis in parte convexa, ex qua folo attacìu, pus tanquam a- licujus abfceflus rupti fundebatur. Ùbrigen* mar Diefe* vifeus palli- dioris coloris té media magnitudinis, unD (tinge bie VOnnbe, naa)Deme De* humoris putrilaginofi obugcfebr 2. ginger fint Poli gemefen, eines Solles tief in fubftantiam hepatis, unD jeigte naa) Diefer propcrtion et* ne cavitai aucb fein meiter* fignum inflammationis. £)uta) €infprù* fcung marmen ^SSaffer* in arterias Aortce coeliacas, venas cavee & Por- ta; fonte nio)t bemerefet merDen, Dag Dat>on in cavitatem vulneris faum Da* mcnigfle geDrungen. ©ie Wl\l% mar ròtblia)tet garb. S)ie Scieren batteninfundomaculaslividas, unDDer ftomachus fobe etma* inflam- mirt au*, Die ùbrigen vifeeramaren afle natùrlta) obne Iaefion, mie Denn Die pulmones unD £er(? gefunD; auffer Dag Da* lettere febr flaccid gefiin» Den morDen. Judicium Medicum. SVjj>£nn mir nun unfer in principiis artis gegrunDete* iudicium ùber gè* **& genmdrtigen cafum geben follen, fo mùffen mir Pornemlia) exanno- tatis obfervationibus anatomicis bepbringen, mela)e plagae hepatis ab- folute lethal, unD melcbe nur fumme periculofae i. e. utplurimum le- thales fepn unD gebalten merDen. gu Der erflen €laffe merDen nur Die vul- nera hepatis lata, profunda, magna & vafa majora penetranza & lce- dentia, aexea)net. Sur anDern aber, Die exigua in fuperficie oc ubi confpicui rami- 2iaa a non m ) 37* ( ss* fion reperiuntur, ob copiam tamen vaforum in hoc vifcere occur- rentium etiam minorum periculofa fymptomata metuenda funt. <2Bobep mir anjufùbren baben, Dagetiicbe alle laefiones jecoris, menn pe nur aua) infuperificie gefa)eben, Por laethal balten, quoniam in eo vix exiliflima poffit inveniri areola, cui fi non arteriae confpicuae, venae tamen fint intertextae notabiles, nec remedia commode applicari, nec pus aut fanies poffit evacuari, & quod fubftantia hepatis fit ita friabilis, ut non adeo commode folidefcere poffit, ;quia per hujus e- jusque vaforum minorum vulnera enormior fanguinis extravafatio fieri queat. Gliflòn. apud Bohn. de lethal. vulnerum p. 151. Untet melo)en Hipocrates naa) Galeni SDtepnung ùber Secì. VI. aporifm. 15. & Jacotii 1. Comment. ad lib. 1 Secì. 3. aphorifm. if. Coac. vid. Schenck. Lib. 111. delethal. vulner. jecoris obf. 1. boa) iebet nt$t ob* ne Contradicìion fepn fan. &ia)e abet bringen Die obfervationes mit bep, Dag nia)t nur citra vitae noxam fibrae hepatis apud Aeginet. Libr. 6. cap. 88- fonDern ano) portiunculae abfciflse fuerunt. Gemma Libr. 1. cap. 6. Cosmocrit, hepatis perfoflì reftitutionem cum multa fanguinis profufione alle- gat ex propriis obfervationibus Efaias Meifchnerus. Hepatis fclopeto transfoffì Quercetan. de vuln Iclopetariis C. 2. Hildanus cent. IL obf. 37. Foreftus 6. obf. chirurg. Glandrop. ob- ferv. 33. Platerus de obf. propriis exemplnm (analogice tantum huc referendum) ubi canis ab apro inter venandum faucius facìus, cum e vulnere hepar emineret, magnam illius portionem fine noxa de- voravit. Via. etiam Schelhammeri fententia de vulneribus1 hepatis in A. N. C. Dee. 2. anno V. obf. 9. ubi dicit ; quae vafa majora attin- gunt ob haemorrhagjam incompefeibitem periculofiffima, quae vero parenchyma & vafa non adeo magna feriunt, pericuio vacare, cumpa- renchyma pulmonum (quod tamen in perpetuo motti magnisque arteriis refertum longe plus difflcultatis habet) coire notum Cn, he- pate e contra quieto & praeter paucas & exiguas arterias venis tan- tum plurimis gaudente. 3n unferm Cafu f òmmt e* auf jmenetlen an ; 1) SDie laefionem hepatis. 2) £>ie Febrem puftularem purpureara. ©a* 4K ) 375 ( 9& ©a* etflete ifl ani Det Sezione cadaveris fiat, ob dhTenfum au- tem anatomicorum obferv. fcriptorum problematifa)umfo Pielmebr, al* Diejenige, mel$e prò lethalitate abfoluta fepn in ibren cafibus. Hepate laefos intra waliquod horas vel paucos dies demortuos allegant, vid. Bohnius 1. e. aut aliae adhuc partes fint collaefa?, ut diaphragm. vid. Bohn. Nofter XI. demum die exfpiravit, vel febris ftatim poft inili- cìum vulnus fit accenta, cum vomitibus & dejecìionibus biliofis, in- tenfa Citi, tuffi, difficili refpiratione. Braffàvolus com. adig. aph. Libr. 6. Hippocr. In noftro calu febris accedebatpoftquartum diem& per totum morbi curfum nullis eiusmodi ftipatus fuit fymptomatibus, fed ma- gis illis, quae febri purpureae miliari epidemicae ante in & poft ejus morbum &obitum, apud nos graffanti iiierunt communes; inuade- bant enim communiter cum horripilatione & anguftia prsecordio- rum Cuti in noftro , qui etiam per aliquot ante inrlicìum vulnlis die» de tali conquerebatur, & ideo indumenta augebat) quae pathemata anxietatis indies inualefcebant, demum quarto utplurimum die feri- us ocyus purpura erumpebat, femper aderat febris acuta, pofteru» ptionem puftularum anxietates diminuebantur, nifi retroceffio illa- 'rum fiebat vel ex malo regimine, vel labe alicujus vifeeris, quod po- fteriusnon tam a laefione hepatis violenta habet, fed & funefti exi- tus feptimo die a febre accenfa habet analogiam. £5ep melo)en cir- cumftantien mir Die Pòflige Decifion Diefe* Cafus acutiori ingenio & judicio praeditis ùberlaffen moflen. Oettingen Den 3oten Junii 1721. P. K. M. D. J.A.E. M.L.&Ph.Prov. Refponfum Facultaris Medica Halenfis. OftSlcJDem pon einer #. g. £>. unD £. @r. D. 9H5. ^. Canfcelep an *>v unfere Facilitai ein cafus Medico -Chirurgicus pon einen gefdbr* Ha) PermunDeten Wlann, Deffen Snftanb naa) feiner SBetmunDung bi* ju Sia a 3 feinem m ) 374 ( 9» femen <$oD, ttebfl Der infpecìione unD relatione vulneris, aua) einem Judicio Medico ùberfenDet unD unfer judicium ùber Den ftatum vulne- ris, ob e* ab folut lethal gemefen, erforDert morDen, fo baben mir naa) Collegialifa)ee grùnDlidb» unD rejflia)ec Uberlegnng Diefe* cafus erfeben, mie Th. L. (Deflen filler, ùbrige 95efa)affenbeit De* £eibe* unD orDentlia)e grafite nia)t angemerefet maren) Den 17. Aprii 5lbenD* mit einem $5lef* fer Drep queer ginger Pom Scrobiculo cordis gegen Da* recate hypo- chondrium feitm&rt* geflodjen morDen; au* melc&er 9IBu«De fo gleia) gegen ein SDlaag 2Mut gefloffen, naa)bex Der SBermunDete obne einige 93er* fcìumnig Don einem Chirurgo beftcbtiget, unD Da fio) Da* blutengeflillet, i)abe man befunDen, Dag Der <5tta) Durcb Da* Peritonseum in Die geber geDrungen, inDem Die Sonde eine* ginger* lief gegangen; bierauf bàtte Den lsfum fb mobl ein Medicus ali Chirurgus mit aìlen nòtl;igen, jeiti»" gen unD Dienlia)en $ùiff*^ttteln beforget, Da Der SBermunDete anfàng* lia) ùber feine gefdbrlia)e Symptomata geflaget, Dabero fio) in feinem bòcbfV gefabrlta)en SuflanD befunDen, inDem er auf Der PermunDeten ei* fé ju fio) nebmen fònnen, aucb ani gemòbnlid)ften eine natùrlia)c Dcffnung De* 2eibe* gebabt, ob mol injmifa)en Die ^BunDe ganfc troefen geblieben, nnD man Den ftylum Dura) Da* peritonaeum nicl-t bringenfònnen: £* fyabe fio) aber Den 21. dito SSormittage um 9. Ubr ein gieber, unD aifo 4. ia^e naa) gffebebener ^ermunDung, eingefunDen, Dabep Der patient forgfaltig mit Dienfamen innerlia)» unD c\ujferlia)en «&ùljf*^itteln oerfe* fyen murDe: bierauf babe Den 22. dito Die 3BunDe etma* digerirtele ma- terie Don fta) gegegeben : Sin mela)en $age ftcb au<$ anxietates praecor- diales geàuffert, mle$e nàa)fl Dem gieber beflfinDig anbieltcn, bi* Den 23. dito in abdomine einige puftuloe au*bracben, Die fio) Den 24. dito permebret, Den 25. dito fio) in cute pedum protuberantiae fubrubicun- óx gejeiget balten ; in Der folgenDen Waéjt fanDen fio)deliria auf ©$laf* fen unD §ucfen mit en 26. dito bai man aua) in tho- race eine groffe quantità veficularum albarum mabtgenommen, Die Dann in brachiis, abdomine unD pedìbus noa) ferner ju feben gemefen; Da porbero Die 9S3unDe einige $:age gute Materiam pon fio) gegeben, fo murDe Diefen $ag Die ^[BunDe troefener, unD Die Materia jàber; an pel* $em ^ag auc§ Der patient in fafl beflanDigem Sopore gelegen ; SibenD* pertrocfnete Die ^BunDe DoUfommen, unD ereignete fta) eine refrigeratio extremitatum cum fudore frigido, mit einet ^erànDerung De* ©efta)t*/ IM ) 375 C NI fb fpffcig morDen: in Der folgenDen ma)t b*t &« ^alieni mit offtero convulfivifa)?n Sucfen gefa)(affen, aua) bep €rmaa)ung dehnret, bi*ìr Den 27. dito «SJlorgen* um 7. Ubt fanfft oerblia)en. 511* bterauf Diefen $ag De* 9laa)mittage* Die Sedio unD Infpetfio porgenommen morDen, fo bai man Die <2BunDe Drep Diertel 3oH lang anobgeDaa)tem£>rt gefunDen, moDura) Der ftylus nia)t in cavum abdominis fonte gebracbt merDen : €* jeigte fta) aber in Der $BunDe, jmifa)en Den fibris mufculi abdominis transverfalis fanguis extravafatus eine* Creufcer* grog, unD naa) gè* febebmer Deffnung ifl ex cavo abdominis 2. Unfcen geronnen $51ut ju nebmen gemefen; Da* Omentum mar meiflen* gangramò* unD oben Sphacelò*» £)abep Doa) feine laefio vafis fanguiferi majoris atinittier* efen mar; Die inteftina finD aufgebfafen unD ròtblia)er garbe gemefen; Die "JBunDe aber felbfl in convexa hepatis parte, mar eine* %oUei tief, morau* etma* puris al* au* einem abfceflli geDrungen, Die ùbrige fubftanz Der Seber fa)ien etma* blaffer garb, jeDoa) mar biebep feine in- flammation, nocb eine laefio einige* vafis vel arteriofi vel venofi ob- ferviret. 3>ie 3JW& batte eine ròtb(ia)te garbe ; an Denen 9tieren fabe man macula* li vidasr Der ftomachus febien etma* inflammirt unD mmo De unter folcben UmfldnDen Die 33efa)afFenbeit De* vulnerati pom ^ag Dee gefa)ebenen SSerle^ung bi* auf Diefe Secìion referirt. <2Baun mtr nun twfer in Ratione & obfervatione gegrunDete* Urtbeil ùber gegenmdrtigen cafum foflen follen, fo f òmmt e* fnebep auf Diefe grage an : 06 ber l«fus wegen feiner 2Bunbe abfolute Iwbt fferbcrr mfiffen, ober ob baé vulnus md)t per fé lethal gewefw, fonbern crfì burdj ba* ba#x geftfctagene battiate E- pidemifa)e Sieber Unb bCéttJeaen ex accidenti lethal worben fe^Z <2Ba* Den erflen $unct betrifft, fo ftnD jmar bierihnen Die Medici Forenfes einig, Dag aUe vulnera Hepatis periculofa, feine* mege* cr* beraUe abfolute lethalia ftnD,. Dabero fte Den befanDten Unterfa)etD ma» C$en, mela)en Welfiehius cap. 5. p. 49.50. Ration. Vulner. Lethal. .fudic. anfùbtet, allmo er unter anDern fagt: Vulnera foli fiubftantia inflitta,, nec cum tanto fanguinis fiunt profluvio, nec ha diffidisi fied vel fua Jponte coalefcunt, vel fanari tamen arte poffunt: Sola enim fi h epati y fubftantia. ejusque tantum fuperfides % ut Setmertus loquitur ^vulnera- ta* m >#«( m ta, nullusque infimul ex ramis majoribus Ufus fit, Itthale fimpliciter té abfolute effe, nego té e @o merDen aua) fonfl mancberlep gefal)tlia)e vulnera hepatis curata bep untcrfc&ieDenen Aucìoribus angemeref et, be» tenetlia)e aliegirt merDen, Don Ammanno in Medicina Critica Caf SS. p. 342. feqq. Setmerto Praxi Lib. 3. Part. 6. Sett. 1. cap. 7. Bohnio vuln. lethal. Exam. Sett. 2. cap. _f. p. 150. iji. Valentin. Pandett. Med. leg. Part. 2. p. 387- b^t gebòret, mai ben Dem Ammanno Praxi Vuln. Leth.p. 37. flebet, menn hepar absque Ufione vaforum majorum vulne» rirtvoitb, fb iftbasvuèrus nicfyt fimpliciter, abfolute unb fua natura prò lethali $\\\>alten, confi p.30.31 momit mir oergleic&en, ma* Gliffo- nius in Anat. Hepatis cap. 9.faQt, vix fieri poteft, quin per vulnera vi- fieri huic e £ firn inflitta vafa ejus fimul Udantur, nifi piane fuper fida' lia fuerint: quamvis in illis qu& punttim inferuntur, htec fiorfan ali' quando magis intatta evadere valeant: melcbe le^tern ^orce mit gè* gehmactigem cafu genau ùberein fommen, Da btp Dem defuncìo meldjec mit einem SDleffer geflocben ifl, fein vas laefum anjutreffen gemefen: menn aua) Ammannus in Medie. Critic. Caf. io. p. 96. Pon vulneribus ex ac- cidenti lethalibus fa)reibet : beec calamitosa quidem cenfientur, aft non neceffario occidunt: unde etiam nomen habent, quod nifi rite tratten- tur, ex iis etiam vulneratis moriendum fit : contra fi in nullo peccatury tum ab £gro, tum ab adftantibus té chirurgo non raro fanantur, un funt capitis, calvari*, Meningum, Cerebri aliorumque membrorum vul- nera &c. £)a nun in Diefen cafu mòglic&e unD nótbige Wlìttel, fo mobl inncrlio) al* àufferlicb, gebraua)t, eine gule Diaet unD Regimen ordini- rei, aua) osm ^atmiten nia)t* Perfeben morDen, (melcbe* in Dergleicben cafibus gtoffen SBortbeii fc^affet, confi. Wedelius difip. defundam. lethal. vuln. §. 34.) fo mògen fùglia) folcbérlep teftimonia auf gegenmctrtigen Cafum appliciret merDen: Denn obgleio) Die^SunDe eine* goUe* lief in, Der fubftantia hepatis gefunDen morDen, fo ijl Docb beo Diefer $£unDe 1) feine exceffìve cyerblutung gefa)ebcn, aua) bai man 2) bep Der $5efta> tigung in cavitate abdominis niente* fonDerlic&e* pon fmguine extra- vafato angetrojfcn, meDec 3) eine laefionem vafis fanguiferi pnDen fon* nen, 4) bai Doa) Der laefus bep Diefer ^unDe nebfl feiner complicata febre purpurata Den eilfren ^ag etteiefcet, ?) \a ei bat fta) anfdnglia) mit folcber <2BunDe n\$t gefdbriic^ angelaffen, 6) ifl Der ftagnationi fanguinis aufaUe(S5eife.<2BieDerflanD gefcbeben. 7) bleibt aua) jmeiffelbajft, ob in ?lnfang in convexa hepatis parte pie 32unDe fo $M# ttoe* 3bM tieflf IN )377( M5 tteff mag gemefen fepn, unD ob nia)t jum ^beH Diefe 378 ( w abgemio)enen Sabt gat Piele an fola)erlep febribus aHein De* Zebeni per* luflig morDen, anDern ^beil* bai fola) gieber jur ^erfcbUmmctung Det QÈunbe, Die fla) fonfl ebenDet mùrDe baben confolidirenlaffen, geboiffen; enDlta) beit eben Daffelbe gtebet ju obbetùbrten incemis Inflammationi- bus contribuiret, inDem e* mebtentbeil* ex obfervatione anatomica erbellet, Dag bep fubjecìis, Die an Dergleia)en Epidemicis febribus per* blia)en, fola)e corruptiones unD infiammatoria veftigia in Denen parti- bus abdominis membranaceis & tunicaceis gefunDen morDen : Sfeann Dann nun fola)e obfervation bep Pielen probaten autoribus gegrùnDet unD angefùbret ifl, untet mela)en mit aUbier benennen Bartholinum Cent. 3. Ep. 8$> Gaurinonium Confultat. s84 Spigelium de Semitertiana Lib. I. cap. 6. Wepferum de Cicuta Aquatica cap /. p. S3> Panarolnm Pen» tecoft. 4. obf i. Bonetum Anatom. Pratt. lib. 4. Sett. 1. obf. S7- UnD /». 24/. obf u. in additam. mela)e einmùtbiglia) mit mana)erlep obferva- tionibus anatomicis bemeifen, Dag bep Denen an Epidemifcben giebern Perflorbenen fubjecìis, Detgleia)en innerlicbe corruptiones unD inflam- mationes an mebt berùbrten partibus gefunDen morDen, 'fo mògen mit ano) mit fo gemiffen ©runD bep Diefem gegcnmftrtigcn Cafu bebaupten, Dag Die tòDlia)e énDigung unD cj&erfcfclimmerung Diefet $BimDe Febri Purpuratae jujufa)reiben, jumabten bep foto)em guflanDe nia)t aUeinDte ganfce mafia fangoinea inficiret unD Derunteintgct unD Die SKeinigung Det $BunDe DerbinDert, fonDern aucb Dura) Die Irregulares motus febriles Deffelben jettige QSerbefferung unD Confolidirung gebemmet unD enDlia) per complicationem morbofi ftatus Der ^oD befòrDert morDen. c&eU epe* mit btemit ex-fundamentis Rationis, fufFragio experientia?, con- ciliatione Authorum unD applicatione Cafus praefentis erbctrtet unD mit Dtejèt decifion au*gefertiget baben: UbrfunDlia) ifl Diefe* unfer Ju- dicium mit unferm gemòbnlia)en Facultàt**3nflegel beftàffttget. fiaUe, Den 19. Decembr. anno 1721.. Epicrifts in Cafum XXX. HEpatisHjVuInera promifcue periculofa, non lìngula vero lethalia font; cum etiam hsec pars ob molem & vafculofò-glanduloiàm fuam fùbltantiam, plus quam a- liud humani corporis Organon largai» languinis quantitatem contineat, ita etiam contingit, ut mediocre hepatis vulnus notabilem illius copiam effùndat, quae vero propterea perir um. arrirìcem haud deterrete debet > interea judicatu facile eft, quan- do w )j79( m do finiftrum hypochondrium vulnus quoddam penctravit, equo paulo largior fangui- nis quantità-; emanat, quod Urlìo Hepati fit inflicìa; quid quod melius eft, fi ex vulnere pr udictarum qualitatum norabilis talis copia fanguinis per externiv.ii abdominis integu- mentorum vulnus effluii., quam ffi eadem copia in internam abdominis cavitatem fé dimandar. Leve enim Hepatis vulnus etiam periculofum eft, cb conjuncìam arduam Haemorrhagiam, partis ipfius nobilitatcm & arftimationem , gravem, ab intra prove- nicntem, afHnxum fanguinis, tardam ac difficilem laefionis reparationein & confòlida- tioncm, ut & ob nimis laxam, mollem & glanduiofàm partis texturam, unde facile talia ominofa accidentia fùpervenire poflìmt, quse praefentem vulnerationis flatum de- teriorant : inde nullum peritimi artificcm laret, quibus qualitatibus Hepatis laefiones pra?dita? fint : Prsefèns vulneratio meretur mediocribus Hepatis laefionibus adfcribi, qua- cum vel nuda illius fubflantia violata fuit, illaefis atque fàlvis vafèulis (ànguiferis; unde fine perniciofis &vajde ominofis fymptomatibus, fùb fpe potius afFulgentis reftitutionis ad undecimum diem vitam protraxit Iaefùs, quod fané, fi vulnus lethale & fòlitarium fuifTet, vix facile evenire potuit; tanto minus vero id contingere potuiffet, fi cum fùp- pofìto tali lethali vulnere Epidemica Purpura complicata fìufiét: Aft dum prcediCto mo- do omnia folitaria hepatis vulnera periculofa funt, ita peregrina?, quae videlicet non vul- neraria eft, tanto magis Epidemica? Febris complicatio, non potuit aliter, quin pnece^ dens vulnus graviter alteraverit; hinc contigit, ut imminente illa febre avtocratica vul- neris cura expiraverit, & ab eo termino majori pericuio, videlicet epidemico purpurato contagio profligando, operam dederit natura; quare vulneris maturano, mundifica- tio, Jk confòlidatio cèftavit, ob praegrefta vero & ex inflicto vulnere dcrivandam animi & corporis alterationem, in fymptoinaticam hanc Epidemicam febrem gravis irruit ataxic, fùb multa motuum animi & corporis perturbatione, vulneris negleéìione, febris vero titubante progreflìone : imo cum ob vulnus ìnflicìum in laefò fùbjeSo vires admo- dum cnervatse fuerint, infuper etiam febres Epidemica ordinaria? gravem jacìuram vi- rium inferant, ita fub hoc duplicato periculofò ftatu ob virium necefìàriarum defecìum, alius, quam funeftus eventus expecìari haud potuit : ex hae confufà rerum facie ortum traxerunt deliria, perturbati fòpor^s, -pavorcs & convulfiva? agitationes : quoniam porro neque incura vulneris, neque in medela febris, neque in regimine & obtemperantia laefi a?grotantis uUus error obtigir, ita facile judicare licet, quod hic Isefùs non propter vulnus, fed propter febris concurfùm vita piivatus fuerit ; quemadmodum talis Epidc mica febris muìtos integros & minus vulneratos homines opprimere fòlet; ut propterea colleclis fingulis circumftantiis culpa in febrem redundet; quare in Medicina Forenfi prudenti attentione annotatur, an la?fùs ex vulnere, an ex febre mortuus fit, quam circumftantiam inter Jéros Scbcepferus in difp. de Hamorrbagia vulneratorum probe ob- fèrvavit: nam vulnus poteft effe illethale, vulneratus vero fimul febricitat, fi itaque mo- ritur, tunc non propter vulnus, quod illethale eft, fèd propter febrem fùccumbit: id quod ad praefentem cafum acquali jure applicari poteft # debet. SSbb 2 'ca- 8» )38o( g» CASUS XXXII. DISRUPTIO LIENIS PER ICTUM CUM CLATHRI CAPITE, SINE VULNERE (mit bem tòr&ern Xtjeil emer #arcfe) LETHALIS. Uf befa)e&ene Requifition Dee ^oc&fùrfU. ^tmfé baben tt>fr ja ènDe unterfc&riebene, beute dato einen Dor bem geipjfcjer ^bore erfa)lacjenen %leifa)et, laburni* $5. in55epfèpn Derer @eria)t^ ^>erfc»^nen in Dem fo aenanDten er gleef jn feben. 2) 3-n bet SQtnft jeiate fta) Die Eunge mie ben einem etfticften, unD mar Der linefe Lobus jiemltcb atn gemaa)fen. 3) S5e» £rèffnung lei Untetleibe* fabe man eine iicinlia)e quan- titat voàffexia)tei ©eblùteo> infonDerbeit abet mar auf Der lin» efen &eite circa regionem lienis Daé Omentum einer ejuten fianb bteit, mie ano) Die mufculi incercoftales interni jmi- feben Der jmepten unD Dritten SKibbe aon unten auf gan&e mil SBlut unterlauffen, mobe^ Drep $funD unD Drùber geronnene* unD videi anDere ©eblùt lag?, nacb Deflen 3&eanebmuna fabe man an bet S9W& eine £>efnung eine* ginger* lana, moDurc| tvtete vafa fanguifera Detieni. 4) $ta$ oboelòiìer £aut am £opfe mar nia)ti ju feben, aua) fo, ba$ bet àuffee4ia)e rotbe gleef nia)t einmal Duro) Die #autgien* ae, tnelroemaer, Dog DaS Perioftium oDer Cranium mare be» rw^et morDen. ggoun Dann bep fo aeftaltet gemelDter SBerfefcuna vaforum fangui- ferorum ein effluxus fanguinis impetuofus unD DaDura) eine momen- tanea fpiriruum vitalium effufio erfolget, mela)e in tm$et 3eit meDec mit innerlio)en unD àufferli$en Sttitteln bàtte fònnen geboiffen merDen, al* frat Dee aerasene no^menpig Davan fierben mùffen, toela)ei mir Dem se* ( 381 ) m Dem £ocbfùrftl. 5(mtc, untet unfetet eigenbftnbigen Unterfc&ttffit jutDienfc lio)en 9ta$ti$t ett&eilen mollen. £>. Den 29. Oclobr. J823. A. C P. M. Doa. JCJ.Chùv Refponfum Facultatis Medicae Halenfis. SJfU* Denen oon eine* fioa)f. % £). %mbte an biefigen lobi. @a)6ppen "^ ©tubi eingefenDeten unD mit unferet Facultàt communicirten Acìis Inquiiitionalibus baben mit naa) gcflogenet Colkgìalifa)en deliderati- on fo mobl au* geoacbtet Regiftratur ùberbaupt, al* aua) in*befonDere am lex denunciamone De* *&ettn Medici erfeben, mie Der Daftege %ai* tlxentex % t einen §leija)er t?on )J. 9ftu)men* 2/. % Den 28. O& an.cur. mit einer aerfebeten fiaxcfe in Die lincfe <&eite gefo)lagen, Dag fio) Diefet Don empfangenem ©a)lage gebeuget, im meggeben getaumelt, jur €rDen gefallen, oon einer convuifion jmepmabl befallen, unD naa)Dem er fla) an» Dertbalb @tunDe gei)l beDencfiia), Dag naa) fol. 2. 6. lai §ftilfc an eint* gè Orten mie s-8rep anjufeben gemefen, mda)e €igenfcbafft einem gefmv Den ^Kilfce nicbt gemòbnlia) ifl, unD man Dabero au* Diefen fonDetbab* ren UmflànDe unD C8ergteia)ung Der Sluffage De* inquifiti naa) fol. 32. oom ungefanDen >2litgfeben De* oerfìotbenen, mobl gegrùnDct praefumi- ten fan, ob nia)t defuncìus oorbero ani Sftilfce anbrùa)ig unD fràneflia) gemefen, mda)ee ftatus morbofus nacbmabl* Den leia)tetn €rfolg einer rupturae naa) einem einjigen ©a)lag, oon einer oerfebrten £arcfe befòr* Dert baben fònne, mann bep oòUig gefunDem SuftanD Der Sttilfc fonfl Der* gleia)en Iaefion fo gleicb nicbt erfolgen mògen. Um aber b^rùber fta) grùnDliaVr ju informìren unD oor einet enDlia)en definitiv decifione Medica oollfommen ju belebren, mùrDe nòtbig fepn, umflànDlia)et an* luieigen 0 iecmnen eine^BcrànDerung unD %b* meia)ung à ftatu naturali anjufeben gemefen : 5) ob nia)t an Der SDìilfc fonfl turgidior, laxior unD friabilior ftatus oorgefommen, al* e* fonfl einet gefunDen ^ilfc nia)t gemàg : f>) ob man nia)t glaubmùrbig bepbrin» gen fònne, Dag fta) Der defuncìus ùber Die Kncfe (geite bep feinem gefunD oermeinten SuflanD geflaget, unD an etnigen fpleneticis pathematibus la- borirt, 7) infonDerbeit ob bep felbigem in gefunDem SmlanD Die tincfe ©eite nicbt erbabener gemefen : 8) ob e* Der SIBabtbeù gemàg, Dag de- funcìus fo ©enD unD ^rancf au*gefeben: 9) mie er fio) ùbrigen* oerbal* ten mit effen unD trincfen, ob er nicbt ùbetbaupt Dettlnmàgigfeit infon» Derbeit aber 10) pem Pielen 35rantemein triucfm ergeben gemefen : 2iu* mela)erlep Sfnmercfungen man oiel leia)tex mirD decidiren fònnen, ob nicbt ju Diefer lethalen ruptur eine anDere 3ufàlltgfeit@degenbeit gegeben: UrfÙnDlia) baben mir Diefe* unfet in Ratione & Obfervatione Medica gegrunDete* Urtbeil augfertigen unD mit unfeim Facultàt**<^iegel beflàr* cfen moUun. #alle Den 9. Decembr. An.1725. Refponfum Scabinatus Halenfis. 2* un* Detfelbe Die mieDet Den Dortigen 2lu*reutet A. L. megen gè* flànDigen Dem gleifa)et A. P. oon 3- jugefùgten f>arten .©>emeib, unDmerfonfl mit ibm umgangen, ùbet Diente unD folgenDegragen epDlia) juoernebmen, folcbe*, mie aua) Die Qualitàt De* £arcfen*, momit Det $oDtfa)(ag gefcbeben, ad acìa ju regiftriren, unD Diefe bietnàcbfl obbefagtet Facultàt jut grùnblia)en in- formation ju jufertigen, morauf in Det d5aa)eaUentf)alben fernet ergebet* ma*fKec$tifl. <2B. X SS. % Tipi* m ) 384 ( S4K Epicrifis in Cafum XXXIL I. LIcn eft pars valde tenera, variisque morbidis calamitatibus obnoxia, unde pf aect'- pue Galenus de ufu part. lib. 4. e. 15. VidusVidius Anat. lib 5. c.7. p. 247. Paraus Oper. lib.t. e.20. Hacbftetertts obf. med. Decad. V. cafx fichol. p 475. dicit: quod fit pars mollis, rara, Jpongiofi ci^ laxa, quam teneritudinem hujus vi- fccris plurimi anatomicorum teftantur. 2. Lien ob magnam copiam arteriarum, de quibus Spigelius & Bartholinus adfe- runt, quod quintuplo numerofìores fint ac veira, facile infarcìibus fàngui- neis, ftagnationibus, inflationibus &c fùbjecìus eft : vid. Stahlii Differt. de Vena Porta Porta Malorum: de Malo hypocbondriaco-bj/lerico & mese dijjèrt de Vomitu Cruento & Malo Splenetico. 3. Lien non modo eft pars vafèulofa ut Ruyfcbius voluit in Epi/l. anatom. proble- maticisIV.V.VI. conf. Mangette Theatr. Anatom. Lib. 2. cap. 9. tab.6\. fig.7. p. 365. Acla Erudit. Lipf An.xt>$7. Menf. Jamiarii p. 14 15 tabi. fig 4. Raymundi Vieujfens Novtim vaforum corporis humani Jy/iema, fed etiam membranosa & fibrofà, vid. Malpighius de vifeerum flruUura, de Licne, Mangette loco citato, Higbmorus corp. bum. diffuif anat. lib.i Part.y e.3. Bartbolinus fpecim. In fior. anat. p. 7?. &" Cent. 4. Ep. 13 B* anat. reform. Wepficms di Apoplexia p. 356. 4. Vulnera ^Fiftiìrae Lienis non modo periculofa font, fèd utplurimum lethalia, praecipue fi mnjora fuerint : ita Lindcn in fieletlis medie, exerc. 9. §. 7. dicit : vivere nomo poteft cum fplcne rupto : Se haec lethalitas fé extendit tam ad Lie- nem, qui antea infarcìu aliquo aut alia labe laboravit, quam qui fànus fuit, quam lethalitatem multa teftimonia probant, conf. Aquapendent operai, cbi- rurg. e fi.&tr. de vulner. c.2S. Ammannus prax. vuln. lethal. decad. V. hift. 4. Zittmannus Med Critic. Cent.^. Co/?54.59 54.. Cent.6. cap.76. A.N C. Dee. IL ani obf 197. dee. III. an.i. obfi}. an.9. obf 6. Cent.i. 6bf.xc%. ■ Cent. 6. obf.^%. Bohnius rennneiat. vuln. Seti. 2. e. 4. />.31.155. Tulpitts Lib. 2. cap. 29. Corn. Celfi lib.^. c.i6. Melcb. Sebitzius Exam. vuln. Part. iisfimilar- Party § loy.Jèq Bernb. Suevus de infpetl. vuln. Part 2. e. 13. Welfiehius in rat. vuln. lethal. jud c.$.pc2 Valentini Corp Jur. Mcd. Le- gale jf. Part. 2 Seti. 4. caf. 8. £ 434 licet contrariam fententiam proferat. Phil. Aureolus Paracelfius tr de vulner. tr. 1. e. 3. ubi dicit quod fplenis vul- nera & pun£hirae nec lethales, nec periculofae fint, Foreftus obf. chir. lib.6.obf6, FaUopius idem fentiunt, quos ex parte B. Bohnius l. e. p. 159. interpretatur. 5. Conjux jurata teftatur, maritum defuncìum per decennium fuifle fànum; inquifitus vero deponit, quod defuncìus ipfi vifùs fit valetudinarius Oc ph.h'ficus : utri dedendum ? utique priori, cujus depofitio juramento conlirmata eft, inquifiti vero relatio & opinio uVpecìa Se tantum probabilitatc lùxa. 6, Etiam unica plaga cum tali feipione aut manubrio raftri Ulti eÌtt(u1,j£)j)t(f(B' 0ti(l fufficiens effe potuit, ad infercndam rupturam Lienis. 7. Quam- «86 ) 385 ( m 7, Quamvis extriniècus nulla adfuecit fuggillatió», tamen Lienis ruptura contigit: interea etiam intrinfecus haec fuggillatio in mufèulis intercoftalibus internis praefto fuit: proinde quidam ex prsedicìis cafibus etiam rupturas Lienis letha* les proferunt, ubi tamen defuit fuggillatio extema: denique mors repentina caufà effe potuit, quo minus extriniècus talis fiiggillatio orta fuit. 8. Pulpofà qualitas «Se mollities Lienis .aeque facile afortiori plaga Se fubito fùper- veniente corruptione ac a ftatu prveternaturali Lienis originem ducere poteft; fiquidem alias Lien fùb jnchoante corruptione, undeeunque illa provocata fuerit, talem pulpofàm mollitiem nancifeitur, ut non «que haec extraordina- ria Lienis qualitas unice de abfolute cum morbofa afflizione cohaereat, 9. Secìiones & relationes Medica? in ejusmod' gravibus cafibus fòlidiori dexteri- tate inftituendae & offerendo font, ne judicia Medica & Politica impediant, neve interdum alienis praefùmptionibus anfà praebeatur. CASVS XXXIII. PLAGARUM LETHALITAS DU- BIA OB INSUFFICIENTEM INSPECTIO- NEM ET RELATIONEM MEDICAM. !2l*Dein fi* ftefelbji ju 33, £o$|tijft* ^sugelragen, Da§ jmep 3uDen einen £bri|ten attaquirt unD Dergejìalt vulne- ra* baben, la% Diefer in menig $agen <£oDte$ wrblicben. W£)a nun Der toDte Còrper feon einem Docl Medicina unD jmepen chirurgis vifitirt, fo baben Diefe in ibrer beogebenDen relation juxta principia medica & chirurgica judicirt, ba§ Die an Detti vulnerato DefunDene tefiones in concreto allerDmgtf lethal gemefen. ©amitaberbteftge$©atnbtgericbtde lethalitate vulnerum Dejìomebt Detftcbert fepn mhae, tnDeme Dagegen einige quceftion movirt merDen molleru %i erfucben mir unfere ^ocbgeebrtejte £erren Dero ^ceberfab* ne Judicatur ùber gemelDte relation balD roòglicbft Detn @eria>te m pro- bante forma mit JU tbeilen, ob folcbe in principi* medicis & chi- rurcicis aearunDet unD Die <3BunD*n fur lethal per fé & ahfolute ju baitene Defibalber mir Die Sttubemaltung mit attem £>ancf etfennen unD ' £cc baio Iti )38*( 14? BalD m&gfigfì Wntmxt ani ,'augbitten,; unter €mpfebfung ®Otteé fitti DerbarrenDe Unferec £oaV @blen, £ocberfabwen, £ocbgeeI)rte(len 4>erren Decani unD anDcrer ProfefToren S3. Den 2$ten JuHi 1722* ©ienjt-'Srgebenfler, jumSSùbtifc&en (èamtgeric^t perortnete Coni- miilàrii. S)fe* auff requifition eine* Ijocblòblicben ®exia)ti Der €l>. €6Knifc§. "t* (StaDt SH. mir €nt?e* unterfa)riebene Den 2ten Aprii. Diefe* 1722. Sabre* un* in Deffen SBepfepn, in E. W. £au*, meicber, nacbDem er Den 23ten Marcii Sftacfcmittag um 3. oDer 4. Ubr mit ©tòcf n oDer ^rùgelen erbàrmlicb traclirt morDen, Den 3iten ejusdem SBormittag nacb n* Ul>r geflorben, Perfùget, unD Den entblaffeten Sèrper geb&rig vifitirt, bui fio) am felben gefunDen. 1. In occipite circa futuram Lambdoideam finiftrorfum eine QBur.De etma jmep ©lieD lang bii auff Da* Cranium, hoc tamen, ur videbatur, illaefo, unD mar Die ©armarle um Die ^unDe rum Pon Der #iwfcba(en feparirt. 2. £incferfeiti am £aupt Der mufculus temporalis anDertbalb <$lieD lang bi* auff lai cranium ganfc entjmep, ebenfal* cirra hujus laefionem cum feparatione circum circa a cranio ; Die bepDen SSSun* Den ftunDen jiemlicb meit offen, obn? ©efcbmuljt, Dag man Da* crani- um ganfc mobl feben unD vifitiren Eonte. 3. 5luff Dem recbten $5acfw verfus junéluram maxillse, ein bfau rotber ©cfcbmuljr. 4. 3nmenDia an Dem recbten $?m oon oben ber eine Diefer fa^marfc blauer unD batter ©efcfcwulfi, einer £anD breit uuD lang. 5. SDer linde %xm oben auf ter Sicbfel an bi* ùber Den @Ubogen febmarfc blau Doli gati£ f$mar&er <6triemen unD glecfen. 6. SDie linefe ©cbitltec fc&roarfc unD gefcbmoOen. 7. £Me lincfe <&eite lex SSruft um Die ©egenD De* $ex%eni aujfge* c^moUen une fa)marfc. 8.§>ct IH ) 387 ( NI 8- ©er ganfce Mcfen, fonDerlicb finiftrorfum bii anff bie £ùjfte auffgefcbmollen, fcbmarfc unb blau. 9. ©leicb ùber Der lincfen £ùjften ein groffer fcbmar&er glecf en. io. 2(n Den pudendis glans virgoe gan& fumare blau, quafi Dee* moDert unD ad taclum friabilis, ano) .mùrcflicb in apice Die cuticula ei* nei ^òrtling* grog feparirt. n. £)a* Scrotum fonDerlicb dextrorfum rotbr blau unD munDj Die SlDern auffgelauffen unD formare, aucb Der recbte tefticulus groffer.^ Defuntìus bat bii in Den 9ten £ag geiebet, bie ganfce 3*it Pief ©urft gebabt, aber jum SfTen feinen appetir, unD feinen ©cblaff, ob- ne Die %laa)t Por feinem ^oDte: cBejeit ùber groffe (gcbmerfcen fonDerlid} in Der lincfen ©eifen De* #aupt*, De* (Ereufce* oDer unten im Dìùcfen, ingleicben De* lincfen 2lrm* unD SÒruft geflaget, Die fKcb naa) Dem $ev %en jègen, mie Diejenige, [0 ibme mebrenDen $age* beDienet, auffagen: melcbe aucb pon aflen, mie ficb tefas tempore decubitus fonfl befun* Den, ingleicben mie in Der €ur mit ibm oerfabren morDen, aflenfaU* meitlàufffiger anjeigen fènnen. 3)iemeil nun alle oben erjeblfe u. Um» (tbnlt eine groffe vehementz im fcblagen Deuìli$ genug anjeigen, melcbe Die ledirten $beil* enorm jerqpetfcbet, Dabero eine inflammation unD Darau* entjtebenDe gangraena & fphacelus, cujus hinc inde manifefta fuerunt indicia, jumabl in obefiori fubjcclo, quale hoc, febr fctmer/ ja propter allegatam quantitatem & qualitatem plagarum gar nicbt ju praecaviren gemefen, aucb geDacbte vehemens laefio pudendorum & mufculi temporalis ftcb Dabep gefunDen. UnD capitis vulnera mit ^rùgeln gefcblagen. 5(f* balten mir De* nen principiis medicis & chirurgis gemdf? ju fepn, Dafj obbefcbrie* bene laefiones in concreto allerbing* lethal gemefen, unD Der patient Daran fierben mùffen, mie mir.folcbe* alle* mit eigenfcànDiger Unter* fc&rifft unD bepgeDrucf ten ^etfcbafft biemit auf unfern €pD atteftiren unD tefràfftigen. Salvo tamen femper meliori, mie mir Dann jugleicb unfer judici- um einer «Socblòblicben Medicinifcben Facultàt #oa)erfa&rnen Judica- tur gern fubmictiren. C. E. S. Med. D. J.W.L.J. IV. Chir. €cc* Re/po»- m ) 388 e 9» Refponfum Facultatis Medicae Halenfis, a?(g baben bie jum lòblicfcen 23. @amtgericbte mobtoerorbnete ^lertew ' Commiflarii an unfere Facultàt einen cafum forenfem bcricbtet, unD bieruber unfer judicium erforDert: ^IBann mir «un bierauff cen $5c» Xia)t Derer Medicorum unD Chirurgi CoMegialiter unD grùnDlidj be* obacbtet, fo baben mir angemercfet, mie E. W. ein Dem 2eibe nacb fett* unD ftarefer ©lami Den 23. Marcii a. e. ^ìaa)m\ttaQ um 4- Ubr Don jmep» en 3uDen Detgeftall ^efftt^ mir ^Prùgetn traeliret unD jum ^beil oermun» Det morDen, bag Den 3ten ejusdem Menfis <28ormittag nacb 11. Ubt Derfelbe mit ^oDe abgegangen, aucb al*Dann bep porgenommener vifi- tation an Dem defunclo eine Pielfàitige beffrige QSerfefcung pcb Darge* tban, melcbe fafl am ganfcen Seib alfo ju feben gemefen, Da§ Drep ftaidt écbiàge am $opff, nebmlicb an Der futura lambdoidea unD mufeulo tem- porali necbll grofier diftenfione vulnerum, Dann aucb am recbten SBacfen eine blaue rotbe ©efcbmulfr, ferner am recbten unD lincfen Striti/ nicbt meniger an Der lincfen écbulter, an Der lincfen eeiten gegen Da* J^exi), an ganfccro CKùcfen metflen* linefet feine* 2eben* Dirluflig morDen: De*megm ùber Diefen cafum Die aliewecbfJe grage ju beantmorten porge* leget murDe. Ob ber defuncìus wtQm btefér fàmf(i#en<;rcflén mi gè* f&firltdjeti <5$fóge unb bamit t>erfnùpfften 23erleg> unb Skrrotmbungcn f)abe f*hk±utbiew$ fferben mùf- fen, ober ob ber Xob aufy anbern Urfad)m in btefem cafubet>5umeffenfci)2 dorauf mit nicbt in 2ibreDe jìnD, Da§ in biefem gufali ein fok& gemala tig unD gefabrlicb tracìament erbette, Darauf man leicbl Den abfoluten $oDt berleiten Bmu, fmtemabl fafl Der ganfce fyib aucblaneinigen em* pftnDli^en unD gefàbrlia)en locis perieli ifi, Da§ bep einem folcben fet* ten, corpulenta unD mie gemof}nlia> pofib'ùtigten $ftann Dabet Der S;oDtDejto lekbter babe fònnen befèrDett merDem mie Dann Diegefàbr* lichen m )389( NI ficben laefiones capitis & genitalrum, rnebfl fo Pielen indiciis corrupti- onis putridoe Den tòDtlicben €tfolg, mòcbten erroeiglia} macben, man aucb fonfl ex obfervatione genugfam beiebrel ifl, mie felcbetlep Mo- nes an Dergleicben nobilioribus corporis regionibus Den <£oD Perut* facbet: Slttein meil an Dem defunclo Die meitere unD pornebmfte noiose Unterfucbung entmeDet tmterlaffen, oDer Doa) menigflen in Der depofitio- ne Medica au*gelaffen ift, Da man in Capite bdtte anmercfen fbDen, ob nicbt irgenD eine fiflura unD extravafatio fanguinis gefcbeben, ob nia)t in Peclore fracìura coftarum unD innere S^fctengung Der $5lut * ©efdffe nebfl Dergleicben extravafatione fanguinis erfolget: gleicbmie man Dergleicben gefàbrfteb* laefiones au* folcben violenten ©cblctgen, abfonDerlicb aucb au* Denen ©cbmer^nam^opfunD^ruflb^ te permutben fònnen :• <2Beil aucb nebflbin mdjte* in gcDacbter Relatio- ne berùbrel ifl, mie bep folcber teflon Der nunmebro defuncìus Don $n> fang bi* ju £nDe pon Medicis unD Chirurgo fep beforgec unD tracìirt. S)aber man grùnDlicb unD gemig auffer Diefem gmeiffel gcfefcet mùrDe, ob nicbt bep folcber Ò3erle|ung Der defuncìus batte gerettet unb Durcb @6ttli* eben t^cegen bepm £eben erbalten merDen fònnen: nicbt meniger, meil adereriì Der lsetus am 9. ^ag pecfclicben, Dabero e* .abermabl fa)einen tònnte, al* ob Die Iaefion im ànfang nicbt fo gefabrlicb gemefen, fonDern mebr jufdUig ficb DerfcbÈimmert unD enDlicb in einen folcben t6Dlia>en €t* folg geratben: biewec&ft man nicbt au* emigm befunDenen ^ennjeicben, melcbe nacb bem $ob allererjt angemercfet morDen, Dergeftalt feblieffen fan, Dag Diefelbe aucb balD nacb Der ^Berte^ung mùgten gegenmàrfig gè* mefenfepn, aucb liefem nacb folcben cùCum abfolute tóDtlieb aemaa)et baben, fonDern man im ©egenlbeil abermabl Permutben fan, ob nicbt folcbe corruptiones erfl fucceffive jufafliger ^Beife entflanDen, Da be* fonDer* Der laefus 9. $age annocb geiebet; meil folgenD* folcbe bloffe duf» feritele contufiones nicbt eben abfolute lethal fepn mùffen, mann gleidb foerfelben Piele concurrireten : SDiefemnacb fènnen mir au* ebberùprten Urfadien gegenmdrtige leefion nicbt prò abfolute lethali erfidbren, aucb niét fcilecbterDing* Diefelbe alfo frepfnrecben, Dag fte nicbt bdtte abfo- lute lethal fepn fènnen, fonDern mit mùffen bep fo geftalten UmfldnDen unfer judicium fufpendiren, ob mir jmar Diefe gefebebene violentz obne 2(u*nabme por f)5cbfi gefabrlicb eraepten unD beurtbeilen: ^Belcbe SBtei' nung unD decifion mir mit unferm Facultàt* 3nftegel befrdfftigen unD au*fertigen moflen. $oUe Den 7. Augufti An. 1723. £cc 3 Ep- m ) 390 ( m Epicrifis in Cafum XXXIIL FLagellationum Se Plagarum indagatio in examine lethalium l&fionum fàtis cognita eli; praecipue quando dubitatur, an cum ejusmodi percufllonibus externas, pro- ptereaque ignobiles partes attingentibus, lethalitas provocart puflit, non quidem mihi (èrmo elide qualificata tali viole ta percuffione, qua caput Se pecìus tam enormi offen- fione Ireditur, ut facile caufla lethaiitatis compareat, fed prafèns confkleratio concernit partium mufculofàrum & tendinofàrum gravem conquaflàtionem & contufionem, qua: cum ejusmodi flagellatione perpetratur : Tales itaque plagce non modo fimplicem par- tium folidarum texturam alterant, fèd & illarum motum, «5: partium fluidarum tran- fitum & progreflum per easdem folidas partes refpiciunt : Quoad texturam violente ta- les flagellationes fibras ex parte enormiter comprimunt, ex parte fubito Se vehementer diftendunt, ex parte etiam penitus dilacerant, & internam fùbtilem, minus confpi- cuam, fèd nihilominus prajudiciofam continuitatis laefionem caufantur : id quod in pattibus tendinofìs, membranofis, nervofis ac perioftiis tinto periculofius eft, quo nobiiiores atq^fènfìbillores illae exiftunt: neque quidem attcntum & judiciofum medi- cum latct, quanta damna atque pericula vel leviores talium partium laefiones poft fc trahant, ut vel nuda irregulari talium partium commotione, mtt tintiti ungiet^en ©lit? oDet'&titf, eminentes dolores, fi quid non periculolius, provocentur: Motum harum partium quod attinet, tunc ille prafèntaneis violcntis ejusmodi percufllonibus imminuitur &encrv.itur, ut vitale officium in talibus partibus evilefeat. Hinc evenit ut fi non pracipitem lethiferum effectum tales plagae exferunt, tamen partes ofrl-nfàs adeo alterant, ut non obfèrvata hac vice relatione fluidarum partium per folidas tamen illae (òlidae partes ob fùffkminatum regularem motum fucceffive exarefeant, contnbefeant Se perfefta aridura affligantur : inde per cafùs chirurgicos conftat, quomodo vel unicam eminentem & gravem fòlidarum talium partium contufionem aut percuffionem, vel repetitam flagellationcm, contradura;, aridura.,. tremores & Paralyfès excipiant : Quod denique motum fluidarum per folidas partes attinet, qui tali violenta plaga alte- ratur, tunc palam eft, quam facile inde fùfpecìae ftagnationes Se ftafès humorum orian- tur, ut imminenti curruptione ita fùbfiftentium humorum omni cura refiften um fit : Et tales fùbitanex, nulleque arte interdum avertendo corruptclae, caufà mot tiferorum eventuum,'a tal. plaga evenientium, exiftimt : Praefèns cafus multis qualitatibus in- flicìarum plagarum lethalitatem teftari poffet, fi in relatione medica reliqua dubia Se ob- ilacula evitata fuiflènt: quod enim plaga: in fé fpecìatiE ad mortem caufàndam idoneae fuerint, dubium haud eli, nam a capite ad calcem ferme illa percuffio tranfiif. cor- pus laefi etiam ita difpofitum fuit, ut ob proceritatem five obefitatem, nec non humo- rum abundantiam facile pradicìae mortifera; alterationes in folidis Se fluidis partibus provocari potuerint; Siqiudem ex ratione & obfervatione comprobatum eft; quod ejus- modi corporis homines tam per fpontancas atque communes morbidas invafiones, quam per violentas offenfiones generice periculofè affligantur: neque diffìcile fuiflet, in prsdicìo cafù lethalitatem monftraflè & folide fignificaffe, (i illis momentis, qua? in hac caufà, fangvinem concernente,, in Refponfo annotata funt, in prima intpe- ftione laHl Se defuncìi & proxima Relatione fufficienter illi fàtisfeciflènt, qutrum officium eft, Collegia folide Se accurate infljuere; quare varii cafiw ob ejusmodi de- «6 )39ì( 9» plorandum defecìum definitivo Se categorico quodam judicio decìdi non poflunti quodfi itaque aliquando in dubiis ejusmodi circumftantiis homicidia prò merito puniri non pnfTunr*, fané & ipfum etiam culpa; hujus annotati defè&ns adfcribendum eft: Inde brevibus Se tantum in abftrafto fignifico, quod ad tales fònticos affecìus tracìan- dos, expìorandos, inquirendos Se referendos non nifi prudentes, confcientiofi, & pe- riti medici requiri Se admitti debeant : etenim Medici judices in decidendis talibus cafibus, non modo ex infallibilibus circumftantiis, caufis & affecìibus judicium uum formare, fèd Se prudenter fingula refugia Se oblocutiones tempeftive preoccupare de bent, id quod in hoc cafù ob rationes in Refponfo fignitìcatas fieri haud potuit. CASUS XXXIV. PLAGARUM DUBIA LETHALI- TAS, OBDEFECTUM SUFFICIENTE INSPE- CTIONIS ET RELATIONIS MEDICA. Unfern greunWtcfjcn ©nif jmjot, (£Me un&£od)3etof)rte Cerreti, ©onbet* a&nfìfge aute gremita ^SSì 3efelben belieben aué angefcbloffenem QSerbóren unD geugen Vini* £%/ faaen mit mebrern ju erfeben, xoai maffen eine 47. jàbrige *)}er> \[S0$ fojw megen eineéSDiebfìabté, Deffen felbige oerDàcbtig gebalten ~^ roorDcn, ani 10. Auguft. DiefeS ^abxei febr befftig Don ibrem <2Birtb geprùgelt, unD in Der Darauf folgenDen Waa)t um 12. Ubr in Der <3Ba- de geflorben fep. $11* mir nun nicbt ermangelt, Den Sèrper balD moylicbfl bnxa) unfere #erren Phyficos beftcbtigen ju laffen, Diefeiben aber Dafur gè* balten, ia% lex QSerftorbene nicbt Don Den menig (StunDen oorber belom* minen beffttgen fcblagen, fonDern per accidens $oDee* oerblieben, mie Dererfelben \j\ebe\) oermabrete atteftata Doni n. & 12. Auguft. mit meb' ren ergeben. €5o baben toir, um lei unfcbulDig oerfìorbenen *Sjlenfa)eni balber in unferm ©emiffen Defto oòfliger geftaVrt ju finn, Diefeiben freunD* licb erfucben mollen. Die extrajudicial-aéte Der Dortigen Facultati Medi- cina ju communiciren, unD naa) Derofelben eingeboltenbegvùnDeten $5e» Den* ) 392 ( §g> fcencfen, ob ni$t frer Dotin Dor!ommenDe ^oDtfcbtógTùtgemaltfamanjtt* feben fen, Diefen Cafum mit gleig ju ermegcn, uno Darùber 3b«o w*1^ Wei $3eDencfen cum rationibus dubitandi & decidendi nnter 2)ero ^nftegel un* &orDerfamft jufommen ju laffen. S)ie ©ebùbr mirD 55rin* aer Diefe$ entridbten unD mir fe»nDaumDie£ermnecb1t <&ro»feblung ©6tt* la)ex Proteéìion ut t>erfa>ufDen miflig. @egeben unter unferm etaDr-Si- gnet Den 7. Ocìobr, 1724. SBùraemetftet unD SRatb Dee etaDt «5. Attefta Medicorum JG. 47.3abr alt, bat mit feinem 2Birtbe M. H. «gànDel gebabt, me* ♦ megen fte beoDe gefìern 5lbenD um n. Ubr nacb Der 2Bacbe gebracbt. 3n Der <2Bacbe bat J. G. nocb Dernónffrig gereDct, unD èffter^ ju trincfen gefoDert, Darbcn unterfcbicDlia>e mabl gefaget; 3* bin unfcbuioig, unD ifi Diefe Dorine SRactt um 1. Ubr in Dir SSacbe geporben. Ì5ep $5eficbtirjung De« entfeelren €oiper$ befunDen mir, Dag Der ganfce Svùcfen bràunlicb an gefcbmoUen mit unterfcbieDlicben fcbmarfcen glecf en : imgteicben maren beoDe Slrme, infonDerbeit Der lirfcf ere, aucb febr brc\untia>en @efd)roulfìe$ : Da beneben maren b*»t>e £ànDe fcbmavfc, Do<$ meia) unD obne ^Mafen. _ 2ìm vfjaupte mar àufàrltcf) uicbfeS gemattbatigeflìu jxnDen. \Oai Cranium oDer Die #iwfcbale mar mit Der dura matre, cerebro, in ganfc natórlicbem guftanDe. 3n Der 33ruft unD abdomine maren alle vifcera natórlicb geflaltet, unD (ìtuiret. 3fì alfo Die S8exU%MQ nì$t per fé, fonDern per accidens lethal, beftcbtiget, & Den u. Aug. An. 1724» J. B. Dr. Phyf. J. G. Dr. Subphyf S)fU$ Denen nni communicirten Depofitionen erbellet nicbt mebr, a\i ^ Dag Der Derflorbene J. G. innerbalb 3. big 4. ©tunDen alle Diertel o* Der bulbe ©funDen, mit eineé SDaumen Diefen ^anunD einmabl mit einem ©Dee jmep etdefen §icbten*£ol& umDieSKippen, SKùcfen unD 2lxme ae* fa)la* «8 ) 393 ( SS» f$laqen, ano), foie bie M. au*gefaget, mit einem 2M'$of($ ein paat 0a>lagc auf Den FKucfen befommen. Db nun jmar Diefe violentia ex- terna, oDerSerprdgelung, mie im Dorigen Atteftato angefùbret morDen/ febr befftig gemefen, fo fan man Diefelbe Docb nicbt per le lethal balten, meilen Da* £aupt meDer au*>nocb inmenDig Indirei unD Die ir.ncrlicbe vifcera in Der $>cuft unD Abdomine alle mit einanlex naturilo) unD mobl conftituiret gemefen, nnb ànffexlia) in lenen Icedirten obgleicb bxànnlia)t gefcbmoDenen ^^eilcn feine figna Sphacelationis, oDer De* falien SBran* De* ftc&geauflert f>aben, ba$ alfo fein fo fa)Unniaex £obt Daroon erfolgen fònnen. £)a* falle binein gegoffene ^òfTer 23ier, unD <2Ba|Ter, melcbe* DerSDlagen nicbt annebmen mollen, fan beo Der oom fcblagen unD Alte- ration entftanDenen groffen 98erbifcung Den $oD jufàliiger SOBeifemit be* f&rDert &abem £. ben 22. Aug. An. 1724. J. B. Dr. Phyf. J. G. Dr. bubphyf- Refponfum Facultaris Medicae Halenfis. ($3 bat Der lòblicbe £. Magiftrat nebfl unD Dur<$ eine lobi. aObiefìge ^ Junften Facultàt einige Regiftraturen mit unferer Facultàt com- municiren, unD ùber DenDarinn entbaltenen Cafum, unfer in re medica gegrunDete* Urtbeil erfoDern laffen ; mir buben Demnacb ben gepPogenet Celiegialifcben Unterfucb > unD Uberleaung ani Den Protocollis erfeben, mie M.H. einen bep ftcb beberbergten wlann pon 47-3abren J.G megen eine* ,befd)ulDigten 2)icbftabl* am io. Aug. ann. cur. gegen 5lbenD mit einem ©tùcf 8fl&ten«£ol& auf Diesane unD#ànDe, aua) mit einem én* De Don $b fènnen ju ma<$en, ein brennenD 2io)t jmifeben ein paar finger, Do* nia)t gar lange gebalten, naa) Protoc.3. fol.i. b. Prot.4. fol.6. Protoc. 10. ad 1. Prot.n. fol. 3. b. auf empfangene ©cblàgs, babe Diefer G. ùbet nia)ti ali nur Die JpànDe unD 5lrme geflager, nacb Protoc. 1. fol.4. b. ad io. & Protoc. 4. fol. 5. b. Protoc. 12. fol. r. ad 2. fol. 2. ttft.6. Derfelbe bàtte boa) feinen @a)lag auf Den $opf befommen. Protoc. 4 fol. 5. b. ano) feinen QBerfìanD big an* €nDe gebabt. Protoc. 12. ad 2. teft.r. gleicbmobl balb naa) fola)en ©a)làgen einige mabl fall buffer getrun- cfen. Protoc. 4. & 12 fol. 2. ad 3. teft. 1.2.4.6. ano) lefcten* folc^ *2Bap» fer mieDer meggebroa)en : Protoc. 4. fol. 5. b. Protoc. 14. fol. 5. a. Da nun Diefer gefa)lagene annoa) in Derfelben yiaa)t, unD alfo naa) meniger @tunDen*c8etlauffoerftotben, babeman Deffen35?fta)tigung perfùgetunD befunDen Dag Der ERùcfennebft Den Strmcn, fonDerlicb Der linde, brcunyblau unD fa)mxi} flecf ic&t, jugleicb gefcbiroUen, Dte #ànDe bierwbfr febmarfe, boa) mia) unD obne 33lafen anjufeben gemefen : Ùbrigen* bàtte man me- Deran unD in Dem ijaupt, 23rufì unD Ùnter-£eib einige tòDtlia)e ©emalt- tbàtigfeit unD SBerle|ung angemercfet: SJUDiemeilen aber Der fo fa)ieinige $oD ben folcben UmftànDen f?br beDencflia), fo entfrebet in Diefem Cafu Diejenige grage unD Derfelben Unter|ucb>unDèrlcutcrung: Db ter defundus wn foldjen empfangenen S>d)làa,en fo fdjneH fjabe fierben mùflen unb fènnen, ober eb;fbl* djen Xbb eine anbere jufàlli^e Urfac& befèrbert unb befffetómgetljabe? bierauf ertbeilen mir unfer mobl àberlegte* Urn)eil unD Crmeffen bergejtalf, bag jmar e* anfànglicbfcbemen mocbte, mieDergefcfrJageneGDon folcben ©cblàgen ailein unD notbmenDig oerbliéen fen, inDem nic&t gemei» Det 1) Dag eroorbere fratiefiia) gemefen, 2) pielmebr, fo balD nacb erlitte- nen ècblàgen geflorben, 3) aua) mit folcben Inftrumentis nicbt Don ei- nem^ fonDern 4) Don Drepen SDtannfc^erfobnen <2Becf>fel*meife alfo Dura)» aeprùgeltmorDen, Dag Der^oD Dapon mobl jugefùget merDen mogen. 5) ©Jeic&mieauf einig empfangene ©c&làge Der QSerftotbene piati auf Det €t* ben, mie ein eajaru*, gelegen fepnfoH. Protoc.n. fol.2. a. 6) Slnben bie£efftigfeit Der ©a)làge ftcb mit fo groffen Pielen unD meit au*gebreite* ten ftafibus fanguinis gejeiger, 7) foDann e* nicBt aKein mègli*, fonDern aucb mtt eimgen Cafibus ermeigiic&tft, Dag Der 5oD Don folc&en plagis, obne erlefcuna gefa)eben, mekbe ju folcbem tòblt' eben érfolg Urfaa) geben fònnen. 2) Da aua) Der defuncìus fo mobl oor, al* untet Denen (gcblà* gen in groffer Slngfl, gur$t unD Q3eDràngni* De* ©emùtbe* geflanDen, Darubet et gejtttert uno gebebet protoc. 4- fol. 4. b. oDet au* Der <5tu* ben fpringen mollen unD um fuiffe geruffen. ibid. fol. 5. a. dabero notbmenDig Die gròffejle Alteration aua) am Seibe erteget, unfet fola)et aber Piele* fall?** SÌBaffer getruncfen, naa) Protoc. 14. fol. 4. b. 5. a. unD laut Der ùbrigen Aclw, morau* man aua) auf eine jufàliige geblinge befonDere Alteration Dee febr empftnDlic&en $beile De* SDlagen* unD ©e* Dàrme folgern fónte; inébefonDere aucb fon fr befanDt, Dag auf Dorberge* gangene £rbi§ung, gota unD ©cbrecfrn Der $runcf De* falten ^Baffer* ju fa)n?n?n unD tòD!ia)en 9Bùrcfungcn contribuiten fan, 3) £)a man aua) in %wiffd ueben mècbte, mann aua) fonfl gar feine anDermàttige Ixfion an Dem defunclo mare erfeben morDen, ob eine bloffe àufferlia)e ano) groffe unD ermeitete ftafis fanguinis, gleicbmobl einen fo fcbleunigen $oD bàtte perurfaeben fènnen. 4) ©a aua) ein obne Dem cntfràffteter sfilenfa), lex Denfelben <£agn;cbte*geìpeifet, aua) fonfl in getinget 3)fleg*unD SEBauung geflan&en, bep einer, ano) illethalen teflon Diefet Wxfaa) megen ebenbet fuccumbiten fènnen: 5) Da fetne untet aUen obgeDaa)ten Um* flànDen Diefem laefo nicbt Die getingfte fuiffe angeDieben; ja Da 6) Det* felbe ùbet niente* al* nur Die 8tme unD Smànie gef lager. 7) 2wa) Don fei* nem $ob gar feine befonDere UmflànDe referirt morDen, ob et tnil oDet obne convul (Ionibus geflotben, 8) gleicbmobl Derfelbe feinen OBerflanD big an* £nDe gebabt, jeDennocb 9) fomobl unter erlittenen @a)làgen, al* nacb Denfelben immet flifloot fio) aekaen unD alfo etma* ^lanc&olifcbe$ bep ftibigen Dabero permutbet metDen fènnen. io)£)a aua) Don feinet il* brigen Conftitution, mie et fla) oorbin befunDen, niente* gtànDttcbe* an* cjejeigelifl; eo baben mit bep fo geffaften UmflanDen, megen unjulànglicjec Infpectione & Relatione Medica in Diefem Cafu auf feine abfolutam lethaHtatem erfennen, fonDetn Die au* Den Protocollis etbettenDe mia)tige UmflànDe, unD ad rationes dubitandi & decidendi gebèrige Argu- menta bemerefen, inDeffen abet fo piel etmeffen fènnen, mie Die am de- fungo petubte @a)làge mùffen enorm gemefen fepn, unD jum §oDe Da* metpecontribuitet baben, £>iefe* unfet Pon gegenmàrtigem Cafu gè* falle m )397( 8» fante Urn)eil faben mit biermil auf gtfobetn au*fetttgen unb mif unfetet Facultàt 3nflegel befràfftigen moBen. £aBe, Den 3». Ottobr. Anno 1724, Refponfum Facultaris Juridicse Hallenfis. SH*i biefelben un* Die mieDet «W. £. megen Det miebet %®. potgenom* ^ menen ©emaltfamfett etgangene Inquifiriones Atta fomt Deffen |o mohl fummarifo) al* ad Articulos getbanen ^uffageau*ferneren Re- giftraturen jugefo)icft, unD flcbDe*SKecbten Datùbet jubetta)ten gebetben; feemnaa) erfennen minuc, naa) Deten ffeigtgen SBetlefung unD etme* 9U"9 £at Inquifit auf Dieibmpotgebaltene^tag^tuxf incute geflanDen unDbefant, Dagetamio. Auguft. Diefe*Sabre* ermebnten 3.®. (Sc&ulD aeaeben, Dag er ibm 24^bul^9^oblen,unD al* er nia)t befennen mouen, hanl an ibm geleget, ibn gar befftig gefcblagen unD permunbet, ntcbt me* Biget einbrennenD £ia)t ibm jmifa)en Die ginger geflecft, morauf ptefet Die folgenbe 2Raa)t in Det <2$ac&e geflorben. Ob ex nun mobl ju feiner £nt* fcbulDigung ootroenDer, Dag et mieDet Den £ntieibten gegrùnDetenWexbacht Diefe* ^iebflabl* balbet gebabt, inDem et mit noa) einem OTetbe**©ttìc5 aUeinbep ibm gemefen, aua)bepDet^acbfucbung, DagDa*@etDnta)tmebt tm&aufefèp, unD Dergleic&enDetfànglicbeDSeDen gefùbtet, Dabero et u)nnac& lanaemoetgeblia)en (giteti angteiffen mùffen, unD al* et fta) gemebtet, In- quifit Defio mebr erbittert morDen, unDtbnjttPerfa)ieDenenmablen, Docb nut fo gefcblagen, Dag Darau* nia)t* gefàbrlicbe* oDer einige* homicidium ent* fteben fènnen, mitbinerfeine btennenDe eunte, mie man ibm getan)en ap- plicitet, fonDetnnureinmenigeio)timif(*en Die ginget gebalten, un ulti* gen oon u)m nia)t aUein gefcblagen, fonDern noa) ein £erl Darju gefommen, n>elcbetmitDen©cblàgencontinuitet, inquifit aua) anfànglicb bep Dem Jhexxn Pretore flcb melDen mollen, oon Deffen 9$eDienten abetpetgebhcb ab* oemiefen motDen, Dannenbetoet, Da De*£ntleibten €be-<2Beib ibmfelbff fein gute* 2ob gegeben, juDet^b^tliafeit bemogen morDen, bep melcbem al* len, Dag noa) jut geit auf ein medium emendi veritatem prò applicand3 evéntualiter pcena capitali jufeben fep, e* Da* Slnfèben gemmnen mècbte* Dennoa) abet uno Dtemeil Inquifit, menn et gnugfamen <2Betba$t De* be* fcbulDigten©tebflabl*balbetgebabtb^e, fofta) Do$ Datnec&fl anDet* be* funDen, fole&e*aeric&tlia>!>atte anjeigen foHen, jumatjfen Daber^utfettMe m ) 398 ( gfe nic$tetttroic§ett, fonbern bep ibm geblieben, mttbin beffen gntfónMgimi; DageroonDc*«£>errn Praecoris geuten abgemiefen morDen, mit nicbt* be* fcbeinigetr unD menn gleicb folcbe* mare, er Dennocfc biernecbfK&efegenbeit gè* nug baben fènnen, fla) felbfl ju melDen, Da bingegen er ju fo barter unD unoerantmortlia)er $bàtligféit iteraris vicibus gefc&ttiten, unD Den <£nt* leibten Detgeflalt gefa)lagen, Dag et bereit* im ^ellerganfc Don ivtàfften fom* nten, Dag abet jemanD anDet* mitfa)lagen belffen, nicbt ermiefen, pielmebt inquifit, al* ibm p.dì. Datgeflellet morDen, Dea UngrunD Diefe* <2terge» ben* nic§t unDeutlia) jugeflanDen, mit Dem 2(m)ange, Dag Diefet Dt.jmat im^eUet mit gemefen, unD et Permeine, Dag et mit gefcblagen, ei abetoot gemig nia)t fagen fènne, Dabep inquifit auf eine unerbòtte SÉeife ad fpe- ciem torturae privatae gefebritten, unD menn er gleicfc feine brennenDe £un* te, Dennocfc, melcbe* auf ein* btnau*làufft, ein btennenDe* 2ia)t applicitet, Detgeflalt, Dag obfa)on au* Den atteftatis Medicis fo Piel ju beflnDen, Dog fein vulnus lethale an Dem ^ntleibeten roabtjunebmen gemefen, oDet et tjon Den @a)làgen unmitteibabtgeflorben, fonDern et mit Dem unjeitigen <2Baffet'$tincfen flcb felbfl mit oetmabtlofet, folcbemnacb, Da bep Diefem alien ad pcenam ordinariam nia)t ju fommen, fein fecnere* Medium e- ruendi veritatem einigen ErTecl baben fènte, Dennoa) inquifit an De* €ntleibten® <£oDt aroffe@a)ulDbat, fo ifl inquifit *ùl$. Diefer ©email* tbàtigfeit unD 33egunfligung balbet naa) abgefa)mornet UbrpbeDe mit étaupcn* @a)làgcn De* 2anDe* emig ju oermeifen, nia)t meniger Die auf Diefe Inauifirion feine* ^b^^etmenDeteUnfoflen, menn et fo Pielim^et* mèaen, nac&beren leiDiic&en©nti$tung,abjufùforenDetbunDen. 98.9v.925. CASUS XXXV. H^MORRHOIDALIS AFFECTUS. Magnifici, $ùty<, $b$Kftyttltxmi>$b& gelante, 3nfonbere £od)#et)rfe £erren* e <2& Magnif. £o$-£belgeb. unb£o$gela&tte£ertlia)f. l>abeln'e' Dutcb ganfc gebotfamfl erfucben mollen, bepgebenben oon mit ent* motffcnen Cafum un febmee Dutcfcjulefen, Collegialiter ju etme* m )399 C Mt gen, unb bete medicinifcbe ©utacbtung mit anbeto naa) 91 &u commu- niciren; Da* Dapot gefotDette honorarium fott mit alleni fa)ulDtgflen £>ancf tic&tig eingeljànDigt metDen. £iebenebfl in alien Refpecì mb** tenDe Tic. 0^ ben 22. Oclobris 1732. G. P. M. d; 3n »&ert Pon 55. ^a^ten, temperamenti Choierico - Melancholi- ci, emai corpulent, unD Don mittelmàgig groffen 2IDern, Dabep ju* Dielen ©emut&SSemegungen, particulierement jum 3orn geneigt, I>at in feiner 3ug?nD fcbleo)te Diaet gebalten, afle* obne Unterfa)eiD gegeffen unD getruncfen, unD Dabep Piele debauchesim@etràncfe, fonDerlicb in23ranDt» mein gemacbt ; mobep er flcb obngeaa)tet Det gtoffen fatiquen, Die et al* ein Offlciet bep Det Armèe au*fle^en mùffen, allejeit mobl befunDen: 311 itn 3abt 1712. jum etflenmal)loon einet Colica flatulenta fpasmodicaubetfallen mot* Den, melcbe etlia)e <2Boeben geDauret bai: 3fl «ber naa) ®ebtau$ Dienli* cfyet Medicamenten mieDet Dapon curiret morDen, Deag er feine furicliones unge^inDett Pettia)ten fènnen, obne Dag et jumeikuibet dolorestenfivos circa umbilicum & regionem hypogaftricam geflaget bat, melcbe a* bet flet* Durcb einige ^ropffen oleor. Carminar., deftillator. gelinDert mot* Den. SftacbDiefem buben flcb einige mebtete Symptomata pom Malo hy- pochondriaco gemeloet, mela)e abet Dura) natùrlia)eDeffnungDet gùlD* nen SIDet flcb mitigirct baben, fo Dag et nut Dann unD mann Detgleia)en Symptomata Derfpófttet bai» ali ruclus acidospoft paftum, difficilem refpirationem, parvam Scotomiam, inflationem abdominis, urinami limpidam & extra paroxyfmum frequentiores conatus urimm ex- cernendi, melcbe meiftentbeil* Dutcb Carminativa cum Volatilibus ner- vofis mixtis caftorinis, mie Qua) Dutcb Purgier- ^illen (melcbe Det Da* mabltcje Medicus ju einet prafervativ contra Colicam, monatblicb ein* mafyl ju nebmen ordinitet) perttieben motDen. 3m 3&br 17*8. Menfe Aprilis beffel et mit einet Peripnevmonia notha, meldje per Venae fe- clionem in brachio, unD moderata expeclorantia curitet mutDe, auc$ non) bet 3eit (lei* aejtwb mat/ unD jàijtlicb ein obet jmepma&lmoderawm <* «86 ) 4<>o ( gg> fluxum haemorrhodiom gebat, big er Anno 1720 ein Vitam Seden- cariam antcatt, uno mic&tigen AfFairen Dabep ooryaìleben obligìret mut* De, motauf Die Haemorrhoìdes fla) febt unotDentlicb eingefunDen, unD Die tootigen Symptomata alle perfa)limmert baben, fo Dag er in Diefem ^Bot* 3abt, unD ©ommer felten eine ^oc&e, pon fcbmetenSufànenbeftepetge* n>efen, al*: praefocatio gutturis, dolores C3pitis lancinantes, ruclus flatulenti & acidi, fegnities alvi, dolores gravativi ftomachi, anxie- tates praecordiorum noclurnae, contracliones fpafmodicae mufculo- rum artuum cum frequentibus vigiliis & inquietudinibus. «£)iet* er gule Diaet, tffet nut einmabl De* Qaaei, Doa) aucb ju meilen De* 2ibenD*> ttinefet menig flarcfe ®ettàncfe, t>et appetit ifl gut, e*iff auc&nic&tjufpùbten, Da* Die Concoclion febt fcblecfyt fep. €t etfucbet bietauf mieDet Diefe $tancf * beit ein exacl. Concilium nebfl Specificitung Det DarmieDet Dienlic&en Medicamenten, Damit Da* malum radicitus mège ge^oben metDen. 3n* gleicben moblgeDaa)tet ^epnung, ob u)m Da* materialifo)e SSBaffet ju Olonn) in SKuglanb (mela)e* in Ibj. Aq: gr. io. ferri, totidemque granis falis duplicati, ex Vitriol. Marc. & fai Aalcalino compos. parum ) 401 ( parum fulphuris, & aliquid fpirit. acidi, ttt fl$ !)àJt) obet ba* €atl«< i&ab Dienlia)et mate. Refponfum Facultaris Medicae Halenfis. <$* ten, Choierico - Melancholici Temperamenti, na# fblcbem naturell sum §orn geneigt, in feiner SugenD fl^,einer fcblec&ten Diaet befltffen, Dabep unter Pielen Debauchen unD ®ebcaua) bt^iae* Oettàncfe*, nebfl groffen fatiguen, Dannoo) fla) allejeit mobl befunDen: bi* An. 1712. Denfelben jum erffenmabl eine colica flutulenta ùberfaflen, bawn ex a* bet Detgeflalt beftepet murDe, Dag nur bi*meilen einige dolores tenfivi hypochondriaci flcb eingefunDen, mela)e burc§ natùrlia)e DeffnungDet gulDenen 2lDct fio) perminDerl baben; unD ob mobi Dann unD mann ei* ttige pathemata hypochondriaca bietauff fio) ereignet, fo ftnD Diefelk balb mit Dienlia)en Sftitteln mieDet sertrieben morDen bi* An. 171& nac& eirtet ùbetflanDenen Peripnevmonia notha Derfelbe flet* gefunD geme* fen, aucb 3«btlicb ein oDet 2 mabl einen màgigen fluxum haemorrhoi- dalem gebabt: aHDiemeilen abet Det *£>ert Patient An 1720. in ein un* gemèljnlicbe* vitam fendencariam gefommen, fo flnD b^auff Die fonfl orDentlic&e hcemorrhoides in eine UnotDnung getatben, mobep fla) Die al* ten fymptomata alle petfa)limmett baben, mela)e aua) ibte mècbentlt* ebe èlnfàlle mit einet prefocatione gutturis, doloribus capitis lanei- nantibus, ru£ibus flatulentis, alvi fegnitie, fpafmis in artubus &c. aebalten, big naa) Dem ©ebeewa) bienttc&et Sltfcenepen fla) Diefet ftàncf* l:a)e guflanD auf einige <2Boa)en metcflidj gebeffert: SlUDiemeilen abet auff*neue fla) folcbe|53efa)mebrungen einflnDen, nec&flbin ano) tumores pedum cedematofi cum maculis quafi feorbuticis flcb geàuffert, Det » fluxus hsemorrhoidalis flcb gàngli* Petlobten, Dag Dabeto eine Mattia* hit unD mebtete 9ceigung jum 3<>tn entffanben, fr mitD Do$ billig (ob* aleicb eine gule Diset bi*bet obfervitl motDen, Det appetir unD coclion aucb aut gemefen) ein ferneret 2lnma**Diefet £tancfbeitbefotget, melcbem ^ £ee Dem* 8£> ) 402 (. £g» bemnao) bepjeiten Potjufommen aOe UmflànDe etfotbern. 5tu* Diefer ietybe* fcbriebenen SBebinDunggegenmàttiger ^tancfbeit baben mie etfannt, Dag Det Affecìus fo mobl in feinem Swfang al*gottgang Haemorrhoidalis Hypo- chondriacus fip, big flcb JU fefct einige fymptomata feorbuticaDamit Pet* fnupffet : Dann ob mobl Det £err Patient fo mobl naa) feinem temperamene al* aua) naa) feinet nation unD Seben* 2ttt einet Jeb'Dauerbajften unD gefum Den 9catur ifl, jumablen Detfelbe bep femen ebemabfigen Debauchen unD Fa- tiguen fla) aflejett mobl befunDen, aua) bep Denfelben no$ jut 3eit ein gutet appetit unD eben Detgleicben concoclion ifl, fo bai Do# gleic&* mobl Die bi*betige geben* 2(rt bep einet bi&iaen Diaet unD ebemabliget» flarcfen SSemegung De* Ubei ju Dergleia)en hsemorrhoidalifcben Sto*. bruc&en eme gat offenbabte QBeranlaffung gegeben, mela)e au# obnfebfr bal>r mit menigetet 53efa)mebtung ibten gebètigen gottgang mutDen be* obacptet baben, mann Die ùbtige geben** Stri Datnaa) gebètig màtere- euhtet motDen: afletmaffen e* im ©egentbeil erfolget, Dag untet Pielen fpafmodias, colicis, hypochondriacis, flatulentis, tenfivis, alvi & urinae fucceflùm turbatibus pathematibus, Dannocj* Dtefer Flu- xus Haemorrhoidalis jeDerjeit feinen nù&licben effècl getban, bingegen Duta) feine perturbation unD gànfclic&e Emanfion aUe 3nfà0e Petfélim* mett, ya mobl gat Petmebtet unD naa) feinem ©ebtcrocb mit feorbucicis unD cedematofis complicationibus petgtèffett bai : gletebmie abet Die* fet Affèclus Haemorrhoidalis bep feinem etflen accefs in Diefem ibme fonfl convenablen temperamento, fc* mo&l megen Damabliget Diaetv unD anDern geben* >2ltt al* aua).in*befonDere Dutc| Den befftigen Aflèa De* Sotn*, mit Dergleicben £pafmodifcben SufàDen complicirt motDen, morau* Die meiflen pathemata in Diefem cafu ffieffen, fo bat ei fla) enD- lia) gefùget, Dag bep folcbet ganfc extremen <2BetànDetung Det Potmab* licfeen acliven ZebeniVlxt in ein vitam fedentariam, ntcbtnutaUein alle alten SSefcbmerongen oetmebtet, fonDern DieférFluxus enDlicft gar untet* broeben unD bep jum tbeil Perflopffte» primis regionibus nicbt nut ailein Piele Unrctnfcieeit m Da* ©ebJùt gebtacbl, fonDetn aucb aui Denen ùbti- gen UmflanDen Daflget 2anDe*> Qlxt, SEBitterungen unD climatis mebtete mquinamenta ad feorbutum d.fponentia gebttnffet unD Da* ebeDem flugtge ©ebtut nunmebro Petbtcfet unD ju Pielen folgenDen ftacmationibus òc-yifcerum mfarclibus quaiitlciret motDen ; Dannem)erc*au* Det aanfeen Hiftoria morbi unD curae etbeffet, Dag obbenanntct anomalus affèaus Hsrnorihoidahs Det ©rnnD aDet ùbticjen SBefàtpe&tungen fep, aucb allet* 1 98» ) 403 ( 98» «Hetbing* ju befùrtbten ifl, mofetne biefem gufali nicbt jeitiae #ùlffe gefcbiebet, Dag Det Slnfang De* fcorbuti ftcb Detmebren, ^iernccfefl gefàbrlicbe obftruaiones vifeerum flcb einflnDen metDen: ©te* fem ArTea Dutcb gottlieben ^eegen nunmebto abjubelffen, flnD jmepetlep. oUgemeine defidena mobl anjumetcfen : €rfllia) bag notbmenDig bie* felben Utfaa)en, mobuteb folcbet gufali petanlaffet motDen, PetànDett metDen mùffen : oor* anDete, Dag Dura) 23epbùlffe Dienlicbet 2lifcenepen Die au*gemicbene Haemorrhoidalifcbe ÓrDnung mùfle Perbeffert, unD mieDer betgefleflet metDen: Sene*belangenD, fo ifl juoètDetfl nètbitjDag Det *£)ett Patient in Det angefangenen guten Diaet fottfabte; unD Datiti* nen fonfl Detgleia)en-S)ingi bebutfamlia) PetmeiDe, melcbe in primii viis UnotDnungen ettegen, aucb $ut €olic unD SElàbungen difponiten fènnen, melcberlep aflbier befonDer* oon milcbia)ten,faurenfettgebacfenen, fùffen, fa)arff gefalfcemm k. ©petfen anjumercfen flnD. getnet bai man fla) in Dem Affèa bei Some* potnebmlicb ju màgigen, moDutcb fonfl gat DutcbbtingenD Diefe ^tancf beit untetbalten unb ettegetmitb. %nfonbex* beit foli Det «£>ett Patient Die bigberige fittfame geben* 5trl, fo Piel mèglio)/ petànDetn unD ju s#efètDerung feiner ©efunDbeit tàglicb eine julànglicbe SBemegung De* geibe* Potnebmen, melcbe* eine* Der pornebmflengotbetun* gen ifl, fo Die ùbtige €ut Defio ebenDet ju einem beilfamen £tfoig befèt* Detn mitD. 3)en anDetn *J}unct betreffenD, fo ifl einmabl Dabin ju ttaa)* ten, Dag Da* Diefe ©eblùt mieDet genugfam petDùnnet unb DaDutcb Deffen gottgang befèrDert merDe; fola)e* fan gefcbeben Durcb Den nètbigen motum corporis, mie aua) Dura) gebèrige innetliebe humeaationem petmittelfl eine*Dùnnen ©ettànefe*, Dùnnet unDflùgiget ©peifen, Dùnnec SStÙben, Decoaorum au* Rad. Afparag. Gramin. Cichor. Liquirit. Scorzon. Chin. Apii. Bardan. Brute. Rub. Tina. Vincetox. Herb. Veronic. Scord. Scabiof Chaerefol. Salv. MelifT C. B. Cent. nfm. fior, chamom. offic. Sambuc. helen. Cort. Citr. Lign. Saflàfr. Sem. Fcenic. Bacc. Laur. Pafliil. maj. & min roobin aua) gebèten Die pul- veres digerentes ex falibus vegetabilibus & amaris enixis> melcbe mit Nitro unD abforbentibus ju oetfefcen : De*gleia)en befètDetn folcbe SBet* DùnnungDie Salia Tartarifata, nio)t meniget Die Spiritus unD Tinao- rae Tartari, melcbe jumeilen mit einiaen Enèntiis refolventibus & leni- ter diureticis ju oetmifeben, nebmlicb mit Det Eflentia Vincetox. Pim- pin. alb. Cent. min. gent. rubr. Cort, aurant. Petfefct mit Det Tina. Tart. oDet Spir. Salis ammoniac. Sftebfl Diefen fènnen aua) bigmeilen Die (2 e e 2 infellus / m )4<>4( §& «A iiifefTus im ©ebraucb cjejogen merDen, JeDocb ju folcbet 3*1/ toann Dietim mores cedematofi feine £inDerung geben *, Sbamit aua) bernacb fo moM Die humores reolviret, Die partes erèffnet, Die orDentlicben evacuatio- iies alvi & Urinae befórDert, Die motus hazmorrhoidales gelinDe erre* get, anbep aua) Die parces roboritet metDen, Dienen Die vina medicata ex Rad. angelic. vincetox. caryophyll helen. ariftol. longr & roc. Cent. rubr. Zedoar. herb* C. b. Cochlear. Beccab. Cent. min. Capili. Vener. Cuicut. Melifl* Menth. Sem. Faenic. bacc. laur. junip. Core Citi*. Aurant. L. Saflàfr» Paflul. min. Rhabarb. ope Poiypod. fibr. Helleb. nigr. cum adattamento arcan. Tartari mit balb SlBein unD SBaffcr infundirt: Daoon mècbentlia) Dtepmabl alternis diebus prò dofi 4. big f. Unfcen ju trinefen: ju eben Diefem 3»ecf fan man aua) un* ter Det Diaet fio) Cochleariae, Beccabung. Nafturriiy Armorac. Cepa- rum, Allii beDienen: unD Damit Denen motibus fpafmodicis nacb unD naa) Slbbtucb aefebebe, ifl fleigig Porjubeugen Dag feine obftruaiones al- vi ùberbanD nebmen, betnaa) Dienen pulveres ex lap. Cane. Antimoa diaph. Nitro, depur. Cinnab. & Caftor. nia)t meniget eine Tina, ex ECC. Gentian. rubr. Cort. Aurant. caryophyll. Caftorei cum Spirita Salammoniac. 3>a§ fetnet Det tùcf flànDige fluxus haemorrhoidalis mie* Det eingeleifet merDe, fo Dienen bieju Der mieDetbolte @ebtauo> Detet Pi- lularum Beccherianarum, Stahlianarum & fimilium, tote aua) infef- fus opportuni, Pediiuvia, unD bep POtfallenDen conatibus hcemorrhoi- dahbus, Ciyfteres lenientes & modice ftimulantes nia)l meniget aua) Die Hirudines, mela)e aa Die loca hacmorrhoidalia ju fefcen, mituntet* je^ten màgigen ®ebraucb Die Ehxir. P. P. oDet Detet Pilularum Beche- rianarum, melcbe einige $age binDet einanDet ju ordiniten: unD mag untet genauet SÉeobaebtung jefct befcfcciebenet method gat mobl Die Re- gulitung unD reftiration Deret Haemorrhoidum ju boffen fepn. ©on* Derlid) aber ifl ju $5efèrDerung fo mobl Diefe* Smecf*, al* aucb Dee ùbti* gen gutnètbig unD Dienlia) jàbrlicb jmeproabttm $nu> uno épàt^ab* tine Venae Sedioli auf Den gug ju perorDnen, jeDocb mit Diefet <%oxf\a)t, Dag nia)t aflein Diefelbe ju einet fola)en3eitangecatbenmetDe, mannpiefleicbt Der fluxus haemorrhoidalis folte auf* neue au*gebtocben fepn, Damit nicbt Diefer Durcb iene unjeitige Slbet. gaffe mieDerum in UnotDmmg gebtaa)t merDe. <23ann aua)perlanget motDen, unfete s^epnungoon Dem ©ebtaua) De* £Moni^ifa)en materialifcben buffer* oDer De*€atl**$5aDe* bep Diefem Aflstìu &u entDecfen, fo ecacbteu mit Dag iene* nacb Denen un* befcbtte> benen «8 )4cy<- §S> fcenen principiis in Diefem Cafu. mit femeiu erTeclu diluente, abftergetv te unD roborante nia)t unDienlia) fepn fènne, mann ju PòtDerfl au* unfe* ter entmotjfmen method Porber Der £errr ^alieni mobl praepariret ift: jeDocb bai aua> Die grcfabrung gelebret, Dag bep eben Dercjlcia)en Morbis bai £atl*--S3aD 2Baffet fb mobl innetfia) al* àuffeclia) ftine etmùnfa)te SMenfle getban, ju Deffen ©ebraua) nia)t meniger Die obbefa)riebene gut al* eine nètbige praeparation De* geibe* nù&ficb fepn miro: @olte abet, mie mit beffen, Die oon un* angeptiefene method nia)t nut aflein Den mo- tum unD fluxum haemorhoidalem in OcDnung fe%en, fonDetn Die ùbrige oerfnùpffte gufàlle perminDern, fo mùrDe man feinet folcben folennen 9JBaflèt*j2ut benètbtget fepn. £>iefè* unfet in Ratione unD Experierv tia gegtùnDete* Judicium Praaicum ùbet gegenmàttigen cafum baben mir UbrfunDlicb mit unferm gemèbnua)en Facultàf*<3nflegel btermit au** fertigenuub befràfftigen moflen. ^afle, Den 29. Dee. An. 1722. CASVS XXXVI. h^morrhoidum pkomotio AN PER PILULAS STAHLIANAS LEGI- TIME PERPETRATA Tit. "figSj^neufelben babe folgenDen Gafum nnD au* felben iten gejogen* LAlJ gragen ju 3>ro Medicinifcben 2iu*fprucbe ùberfenDen moflen. ^Vg? Sempronius &on 58. 3abren eine* Temperamenti fangui- neo- choterici bai Por obngefàot re*. 3abten emen Slnfang ad exeretionem hsemorrhoidalem oerfpùret, melcbet abet naa) applici- tung eine* Unguenti flcb mieDetuin serlobren : naa) folcber gerì ifl er mfl aHetbanD pathematibus hypochondriacis mit ©pannen unD érùefen in abdomine una cum flatibus iub fpecie einet Coiique, nio)t meniget mit einem empfrnDlicben @o)mer|e in £reu£ unD genDen incommodiret motDen; man beforgte Den genDem(Stein, nnDbraua)te au* prsecautìon De* #ertn R. fo gcnaunte ©tein-Tìnaur. Stiefe Sudile im Unteti geibe remittirten, unD recurrirten per vi- ces; untetmeilen obet fleflten fle fio) fub aliò fchemate ein, ali untet et* €m 3 nem m )4c«( 9» nem befcbmetltcben 3flagem£)tùcfen mit einer fo b«ffn'gen anguftia circa proecordia, Dag Sempronius nia)t felten, menn et etma* Pon ©peife ju fla) genommen, cum difficili refpiratione auf Det S3rufl gleia)fam erflt* cf en moflen. SEBieDer Diefe* malum beDiente man fta) eine* gemiffen de- ftillati untet Dem ^abmen De* ?91iltifa)en buffet*, Pon melcben pa- tient, menn er menige $topfen auf Die Sunge genommen, balD ein 2f ufflof* fen au* Dem $iagen befommen, unD Dura) folcbe ruaus umDie33tuflmie* Der gufft unD €tleicbtetung etbalten. 3emeb* abet fola)e motus ad fu- periora bep Sempronio ju einet ©emobnbeit motDen, je meniget mutDen Don Demfelben flatus ad inferiora oetfpùbtet. Alvus mat mobl nicbt gànfcUcb obftruaa, Docb meiflen* ficcior, fo Dag et èffter* etma* menige* t>on barten excrementis Die bigmeilen einige Strias fanguineas jeigten,meg jmingen fonte. Unter Der $JUblj?it pflegte er menig ju ttincf en, unD èffter* rauebte er Sobacf, obne etma* feua)te* ju flcb ju nebmen. Doa. C. al* Medicus ordinarius bielle ietyt erjeblte Symptomata prò mera fuffo- catione, ominirte einen ©a)lag glug, unD tracticte Denfelben mit carmi- nativis c.iftoriatis unD befonDern gufftmacbenDen Medicamentis. <3Bie nun naa) langet3eit auf Diefe <2Beifc feine beflànDigeSSeffetung erfolgen molte, fo mutDe bep ©elegenbeit Doa. B. confuliret. Sempro- nius mar Dajumabl nia)t 33ettlàgericb, er aieng au* unD expedirte prò more feine affairen, man fabe ibm aucb aufferlia) menig ?DtalaDie an; nur flagte Derfelbe, Dag er fa)ubmeifemit ^netpen, (Spannen unp £>rù* cfen infra regionem umbilicalem boa) obne fonDete vehemenz incom- moditet mutDe. Untermeilen fpùbrte et inter urinandum ein 3màngen, pon Den Dtùefen auf Det 25rufl mat et Digmabl ftep. 3)ie fonfl bep ibm gemèbnlicbe ruaus bleiben nid>t gànfclicb meg, Docb eteigneten fle fl<$ «ia)t fo offi. Alvus mat bep ibm mie fonfìen ficca. Doa. B etflatte nacb obgcDacbten UmflanDen Die ^tancfbeit Pot molimina haemorrhoidalia, obfcbon in Det Dorigen £ur auf Diefeu $}unct nieroabl refleclirt morDen, unD recommandirte Dabero nebfl] einet Venae feaione in pede Dot anDetn Medicamcnten Die Pilulas Balfamicas Domini D. Stahlii. ©og SlDerlaffln murDe nia)t Porgenommen meil folcbe furfc Porbeto be* teit* gefcbeben. £).ie ©tablifcben Pilulen maren nicl)t jur £anD: man praemitt'ute Dabero eine Dofin de Magnefia alba. ■• £)e* $age* Darauf murDe Sempronius Diefer mit Dc*#n.D, ©tabi* Signetin einem ^cbàcbt* telgen befiegelten ^iflulen babbafft. SDlan ordinirte fo fott. 15. ©tùcf Det* felben ju gebtaucben, De* folgenDen $age* 18. unD De* Dtillen 21. ©tùcf gegen IH ) 384 C l« gegen Die SRao)t interponirle man allejeit einen pulverem Salino Chv nabarinum nebfl einem gug*25aDe. Sempronius befanDe fla) bep Die- fem ©ebtaucbe nicbt fcblimraet, tnDeffen lieffenflcb Docb einige flatus, Die porbeto nicbt gemefen, oetmetefen. ÒSlan applicate Die etèffnung ju fa- cilititen gegen Den Dtillen $ag einen Clyfterem emollientem, Dura) mei* ebe* etma* menige* oon fcybalis durioribus mit etnigen rlatibus fort" giengen. Die quarto fubttoan mit 21. @tùcf oon gemeltet» ^iflulen fort, ordinirte jugleicb ein etmeicbenDe* $tàutet45aD, nebfl einem Clyftir, melcbe* etma* jèfa)enDen ©cbleim, ^inDe, unD menig Pon Excrementis effèauirte. Die eodem eteignete flcb fpontaneo motu ein fo flatcfet Borborygmus, Detgleicben Sempronius, mie et felbfl geflanD, ina. 3ab* ten nicbt gebabt batte. <3Bie nun Doa. B. Die gemelDten «JMflulen offt 12. ja 14. $age b'Oiec einanbet in uno eodemque fubjeclo mit gutem fuc- cefs applicitet, aua) nicbt felten naa) ibtem ©ebtaua), fonDerlicb bep puer- peris Die etflen 5. oDet. 0*. iaae feinen (Stublgang perfpùijret, alfo trug et fein $5eDencfen Den sten §ag mit 18. unD Den 6ten mit 15. ©tùcf inter- pofitis pulveribus Salino Cinnabarinis & Clyfteribus JU continui- rem Sempronius, ob et febon fonfl nicbt Piel ju effen vfleate, beliate, ei bàtte Stefc 2. ^;age noa) jiemlicb gut gefcbmecft. 3n Dem geibe bètete man ein ^ofletn unD SBolDetn, al* menn Datwlautet ©emittet màten, Dag man alfo in futfcen einen §)ura)gang permutbete; auf Den 7- $ag murDen nacb Sempronii ©efaflen Die ^iflulen bep ©eite gefefct, inDeffen profequirtc man Die Cut mit obigen ^uloern, unD applicate ein €lpflit melcbe* et- ma* menige* Pon Denen exerementis mit jàbeu @a)leim unD Striis fan- «mineis jeigte. ^aa)mittage t>etfua)te Sempronius en compagnie gutet gteunDe Durcb eine ^feiffe $obacf einen fedem ju procuriten, Docb oecge» ben*. £>en folgenDen c£ag batte Sempronius megen feiner «£)anDel*«@e- fa)àffte Piel ju tbun : 9}aa)mittage murDe Der Porige Medicus D. C. mie* Det requiritet, unD meil et petnabm, Dag fta) nocb feine Deffnung aefum» Den, fo ordinirte et gegen Die Sftac&t ein Laxir $tàncfgen obne Die lngre- dientien ju melDen, mit Dem S&pfùgen, man muffe Die@acbemebtmitet* nem Medicament Don oben al* Duta) ein Clpfliet oon unten fueben ju étanDe ju btingen. D. B. bemùbte fla) Diefe potiunculam, jum me* nigflen bi* gegen Den anDetn $ag,m £offnung eine* balD etfolgenDen £)utc£* gang*, aufjubalten, untet Dem cBotmanD, e* mècbte flcb Sempronius eine ttntubiae 9*aa)t maa)en; aflein afler Diefen SBorfleHungungeacbt murDe Die* fé* Medicament gebtaucbt. £wfc barauf eteigneten fl$ feine fonfl gè* mèijn* IM ) 4©8 ( t« toè&nliebe Ruflus au* Dem ^flaaen, unD gleicb Datauf etfolgte cjegen n. Ubx lei 9iaa)t* «in befftige* bi* gc-gen 6. Ubr anbalteube* €tbtecben. €* gieng nicbt* al* bauffige ©alle unD ^cbleim fori. ©a* Sluffloffen au* Dem SRagen bielt beflànDtg an, unD caufirten inanes conatus ad Vomen- dum; fb balD etma* Pon ©etràncf e ju ftcb nabm, fa recidivine Det Pa- roxyfmus De* Q3teo)en*; bingegen balten flcb afle Flatus ad inferiore quafi uno iau in totum oerlobten. ©et Patient mutDe Pon min an sfeeftlàgetia), **R& man forDerte Den qten Medicum. SBlan mat bemùbt Da* $5rea)en fo mobl Dutcb innerlia)e ai* àufferlicbe tifici, Docb ob"* ad- ftringentia &opiata ju beben; aflein obe^fa)on etma* naa)lieg,fo molte e* Doa) nicbt aan% unD gatcefóìten. B. fa)lug Dot Den ©ebraucb Det Eflèntiae millefolii7 Da abet Die erfle Dofis nia)t gleicb t^ren effecl etmicg, fo mutDe fie naa) Der Simung Derer anDern «pctten Medicorum auf $ie ©ette gefejjt; rculfionis gratia applicirte man ein Clyftir, auf melcbe* menige Dùnne Excrementa unD eine mercflicbe Quantitat oon $>lut unDmeiffen^cbleim, al* oom albumine ovorum etfolgte, n>ekbe* bepDe* fio) nacb mieDetbobl* lem ©pfliet auf Den folgenDen ^agnod) Deutha)et etjeigte. Sftuiuabtó a* ber mollen fla) Die Flatus bep Applicitung Der €lpflier mieDet einftnDen, bie Doa) fonfl ante exortum Vomitum niemabl* auffenbleifon, fonDern efft fo ftaref gemefen, Dag man èffter* inter applicantum Da* €h)f*iet SKobr abjuueben genèn)iaetmurDe. ©a mm Da* 33red>en fafl 3. ^age an» gebalten, fo lieg fla)enDHcb eine febriKfcbc<£)i£e oerfpùren, melcbe Die 3JHin> maffung fcon emet inne«lia)en £*ntjùnDung macble. Det Utm mat bocb'totb nnD fturig, Der pulfus celer unD frequens, Det Patient flagete ùber groffen ©ut-fi unD uber ein?nbrennenten@cbmer^ ùbet Den Sftabelju: Der geib fing ob«rmert*um Den SDlagen/tmDan bepDen eeiten Dicf e ju mer* Den, unD gleicbfam ju Debnen, Da man antevomitum nicbt* oon Dtefer Tu- mefeentia oermerefet batte, SSflan applicirte fuppofitoria acriora um einen ©tublgang ju geminneu: Det Patient befani jum èffuxn conamina ad defidendum, aflein obne'einige exeretion & fine flatibus: et gabpot, al* mare etma* porgefallen, unD Da man per digkum anum exploriren lieg/ fo maven Die vafa haemorrhoidalia turgida^ nia)t meniget maten Die hsemorrholdes extcrnoe mit fleinen ^nètgen confpicuae. D$an fna)te Dem S'iebcr, unD anDern gefàbrlia)en Symptomatibus fo mobl àuffetlicb, al* innerlia) ab,un>tffen: aflein ti mar um fonfl, unD Det $oD macble gegen Den 14. $«a ein betcùbf e* <£nDe. $Ran nabm bierauf Die Seaion por, unD jmar nut blog in inferiore abdomine i Die nojbiliora vifcera, ali ven- tricu- M )409( S# triculus, lien, hépar, renes befanD man in jiemiid)en ©tanDe: Die In- teftina inferiora roaten leet, unD nia)t$ oon Diefen fcybalis Datin ju be* fìnDen, bingegen Da*Inteftinum duodenum mar fa)mar$ unDfphace- los; e*DebnteunDflrogtemieein fleiner O^agen, batte eine fleine ruptur . unD mat Pon ganfc liquiden excrementis Poli, ©ie vafa circa venam portae maren ffaref mit QMut ongelauffen, man erflàrte, Det Patient ma* re perverfo motu periftalcico unD an Det bietauf erfolgten Inflammation geflorben. €ntflebt babeto Die $tage i) Ob bet) bcé Sempronii efjmafrtiger Maladie in bet €ur HteI)C ad iuffocationem, ObCC ad molimina haemórrhoi- daiia ju refleaìren, unb bavero bic ©tatyifcben tyiUtn t}\W etn convenables Medicament QCXQtfml 2) Ob bie quaftionirten 9>ittm cbtv ber fccf)*tual)f ttùcber* I)0t)lte ©ebroud) boy Sempronio eine fb bartnàcftge Ob- ftru&ion, Obet Cjat bttì motum periftalticum JU inver- tirw capable geroefen? i) Ob nicbt welmcftr burcb ba* cjebramtteLaxir-Iràntfajen Dei) Sempronio ale emetti fubjeclo ad motus ad fuperio- ra alias maxime difpoiìto Dir tjeffltcje vomitus unb burdj fcefien flarcfe commotiones ber motus periftalticus in- verfus fet) caufitt WOrben? mit Dem geborfamflen €rfua)en, ©iefelben moflen ©ero bierùbet gefagte* Conclufum in einen oerfa)lognen Urtbel gegen Die ©ebùbt cum rationi- bus decidendi & dubitandi an Ubetbtingetn Diefe* bèa)flaeneigt ju re- mittiten getuben. «aSooot beflànDig perfette tVLeimt tnfonberft %>o$>Qeebvpeften kexven mb lOOextb* Qefd>à%tcn Patronen $5. ben 4^3' geborfamfler ALETHOPH1LUS. Sff Re- m? )4'<>( m Refponfum Facukatis Medica Halenfis. SM*2* unfetet Facultàt ein Cafus Medicus mit Drep Dotau* g? jogenew *7 gragen ùbergeben unD bwtùber ein Refponfum mit Denen ratio- nibus decidendi & dubitandi etfotDett motDen, fo baben mitetfeben, Dag Det Patìente Sempronius Don 58. 3abten fanguineo-cholerici Tempe- ramenti poti6.3abten Den fluxum ha;morrhoidalem Da*etflemabl ù* berfommen, melcbet naa) Dem ©ebraua) einei unguenti fio) oetlobren* marauff allerbanD pathemata hypochondriaca, abfonDerlicb fpafmodi- ca,colica, flatulentagefolget, Die auf Den @ebtaua)Der SXotftfftben ©tein* Tmaur jmar in ibren alien fchemata naa)gelaffen, aber bingegen fio) in anDere gufane oerfe&et; abfonDerlia) in groffe cardialgias, cum oppreffio- nepeaoris & refpirationis, melcbe 23aben Dann Die Fiatulenz mebr in Den obern ^beil Det ©eDàrme gegan* gen, alfo Dag aua) Det ?eib meiflen* ttoefen gemefen. diefet Affea mut* De Don einem Medico, Dmt Der Cabine Caftorinus bepgeleget, prò mera fuffocatione gebalten unD Daber mit carminati vis &c. tradirci: Docb t>bne erfoigte SSefferung : eia anDeter Medicus Berfander bielfeDie^rancf* |eit prò molimimbus haemorrhoidalibus',. me!a)er Die établifa)cn M* fen, nao)Dem porbet eine V. S. in pede gebraua)et motDen, fecb* ^agbin* tet einanDer, interpofitis pulveribus falinis cinnabarinis ordinitele enDlia) Perfcbnebe Det erflere Medicus gegen Die yìaa)t ein Laxir-$ràncf* fein, obne Die Ingredientien ju mdDen, moDurcb w aelaa)te obne llpflier mit einem Medicament oon oben Die Éad&e ju Stante ju brirgen Sftacb Deffelben ©ebraucb ei.tflunbe Der neue Slnfaa Derer Ruauum, unD ein ben e. @tunben lang anbaltenDe* obngemobnlia)e*befftigeé^tbrecben, melcfees !>etnaa)?. $age fucceffive continuiret, alfo Dag Det Patient untet einet Daju gefcblagenen febrilifcben Sy.%e, btennenDen tnnerlicben ©Àmerfeenr befftigen ©urfl ic.oecblicbcn: unD murDe bep angefreUter Seaion befani Den, Dag Da* inteftmum duodenum febmarfc unD fphacelós, Die Vena Ponae ober fiarcf mit S3htt angelauffcn mar, Damit nun Die Porgegebenen ^^ftionesotDentltcbet beantmottet mexbenr fo Dienet juroorlauffenDen ^aa)ncbt, Dag Diefer affeaus ein mit motibus haemorrhoidalibus corn plicirrtet arTeaus hypochondriacus gciDefen : flntemablen Detfefbige au* EeS£« ÌSitlST^w daIlbus f?il!?n et,ìcn Ut*wn8 genommen, unD al! fo btftifi untet .Dte morbos ano raalicos hcemorrhoidales ju tea)nen, ob max m )4n< m jmat Die inculpìrten molimina dirette hcemorrhoidalia ma)t mebt fi evident motDen, jtntemaW fo Pieietlep medicationes unD Diente re- gimina, meio)e au* Der hiftoria morbi abjunebmen, unD mobl quoad ex- ternas circumftantias etma* umflànDlicber fatteli fènnen bexia)tet mer* Den, {ba Det Patient menig getruncfen uno De* ^obocf^raucben* fio) ben* nocb beDienet) gat lekbt folcbe irregularitàten baben fènnen caufiret mer* Den: unD ifl e* obnéDem in Der experientia medica gar eine gegrunDete <§5aa)e, Dag Die motus haemorrhoidales perturbati nia)t nur ùbcrbaupt Die regionem hypochondriorum, fonDern aua) Den SftagenunDDie&rufì befallen, mela)e* aua) in Diefem cafu erfblget, Dabep Die Damitcomplicirte fiatulenz Den obetn traaum mteftinorum toàngiliget unD flcb mit folcben cardialgiis, ruaibus unD afthm-iticis moieftiis geàuffert: Dag alfo fol» cbetgeflaltin gegenmàctigem empftnblia)en Patienten, am potnelmiflenauf Die motus fpafmodicos aa)t ju baben, mela)e au* Denen locis hasmor- rhoidalibus Durcb Unguenta unD innerliO)e carminativa unD diuretica depoflìditet morDen : unD Da gcDaa)te motus mmmebto tfynebem Den o> bern $beil abdominis mfeftiret, fb ifl e* um fb mi banDacèifha)et, Dag aucb Der geringfle ftimulus, meicber Denen fuperioribus partibus bepge bxaa)t mirD, fo'cbe motus ju exacerbiren oetmègenDet gemefen: unD ob tmat ,eiriiae àuffeclio)e ©mge ju ^ermebmng Diefe* Ubel* nicbt mnrigfcep* tragen fènnen, fo erbellet Docb au* Dem ganfcenContext unD Hi&orie, Dag nunm^bro Die caufa mebt innervo) fepe: ^ietauf beanlmorien mir Dann nacb rciffia)er Uberiegung Diefe* cafus Die erfle grage: Ob bet) beé Sempronii eljema&liger Maiadie in ber Surmeljt ad furFocationem, Ober adhaemorrhoidalia molimina JU refleairen, mb bavero bk (Sta&tifóai 9>iflen tyer ti« convenables Medicament getttffèn ì ©ag naa) Det Connexìon allet UmflànDe unD lei erflen Utfpruna* Diefe* Affèa* feine* mege* Die motus haemorrhoidales curbulenti bintanjufe' feen gemefen, al* au* mela)en eiflha) Diefe pathemata cardiaJgic<>-.afthma- ticaìbten ^aupt'Utfprung genommen, laut oben angefùbrten Urfacben, obgleicb b^aa) ein uno anDere àuffetuebe Urfaa)en nicbt Daju gefommen, melcbe oe^affea mebt exacerbicet uno compliciret baben; Dannenbero Dann Die @tablifa)en tyiUen in Diefem affett ein convenable* Medicamene gemefen/ mel$e «^ m ^ motus immodicos fpafmodicos in hypo- «38 )4k( 8» chondriis in etma* linbem, fonDetn Dtefdbe in inferiores regiones trans- feriten unDDe*2eibc*£rèffnung befècDem belffen: 2mf Die anDere gtage: Ob bit quaeftionirten ^iflen ober berett 6* titani roieberfaW* ter ©ebraueft bet) Sempronio eine fo fcartnàcfige Ob- ftruaion wrmfad&et, ober cjar ben motum periflahi- cum gu invertircncapable fepn? ©ienet)ut5Racbricbt, Dag geDacbt^MHen, nacb^erflcbetnng De*autoris, méDet ùbetbaupt, noa) bepmieDetboblten 6*mabfigen@ebtaua) obftruaio- nes petutfaa)en, aucb fonfìen nia)t Den motrim periftalticum ju inverti- ten capable flnD, unD Da obneDem folcbe rigidi unD contumaces fpafmi in Dem Patienten PorbonDen maten, ifl ei ma)t ju PermunDetn, Dag Diefe ^iflen feine mebrere fedes effèauitel: befonDet* Da Det Patient menig gè* ttunefen unD alfo Diefe humores gebabt, aucb bi*beto Det affèa in bloffen ftlcben irregularibus motibus fpafmodicis beflanDen: f&ep Det Dtitfen gtage: Ob md)i tnelmeftr bet) bem gebrmicbten Laxier-jràncffeitt bet) Sempronio , al $ einem Sub jecìo ad motus ad fuperio- ra loca alias rmxime difpofito, ber f)efft:fgC Vomitus, Unb burd) btefC fìflrcfc commotiones bCT motus periftal- ticjs inverfus |ft)C cauftret WOrbenZ Ibbutfflee* moblnacbDet gegebenen Relation unD Connexìon Da* 2mfe* ben baben, al* mann pon Dem gebtaucbten Laxier-^tancf Diefe inverfio periftalfeosbetgetùbtet: flntemabl furfc auf Dtefe* gebtaucbte Medica- mene Die fonfl gemèbnlitberuaus flcb eretoneten, unD gleicb Datawf al* Da* Medicamene SfbenD* etngenommen motDen, gegen u Ubt einbefftige* Ctbtecben nebfl Det ùbrigen Suite Derer Symptomatum erfolget, al* mei* #ette» facies morbi oorbeto memablen, Dabero aucb Diefe*mabl Det effeél funeft gemefen: jeDocb ttagen mit nocb ein 23eDencfen, einen pofitiven 2tu*fetucbbietùbetjutbun, bePot Die ingredientien De* Laxier-^ran* efe* befannt metDen; eoRtennuninDeffifèlben ftimulantia, fcammonia- ta, lalappina&fimiha remedia, oDeraurum fulminans gem^nfepn, o* Det fMlefKbDtefet Laxier-^rancf nicbt entDerfenmoBen, fb balten mit aBet* Dw$$ »! ) 4*3 < I* Ding* Denfelèenpor fufpecì, unD murDen unfereobige mabtfcbeinhcbeSJlet* nung in einpofidve* Urtbeil btingen, Dagal*Dann aHetDing* ein folcbet Laxier-^tancf, Den motum periftalticum invertitet, unD entmeDer Die dispofitionem ad inflammarionem excitiret, oDetrjat Die mùrcfiicbe in- flammation caufiret babe. UbrfunDlicb baben mir biefe* unfet SfieDen* cfen auf ^sBetlangen au*fettigett unD mit unfetm gemèbnlicben Facultàt* Ciegel beftàfftigen mollen. £alle Den 29. Augufti 1718. Epicrifis Celeb. Dn. Confil. (f Archiatri Stahttu Ad 1. Quaeft. AfKrm. nacb bepDen Membris. Ad 2. Quaeft. *\5t jmabr unbeticjteten Dergleicben grage ju gut jubaftetv lènte abet, ' *v> menn man obne Dergleicben petnùnffiige Slnfrage, affirmativam unter* nebmen molte, ganfc ridicule merDen ; Da Diefet ^JiGen nia)t aflein mebr al* eine SWillion dofes in^;eutfa)lanD, unb anDern ^ènigreia)en, oerbrau* ebet flnD: ©onDern aucb $èniglicbe ^etfonen fetbflen, in ©ànnematcf, SngeflanDunD ^Jteuffen, fla) Detfelben mit ermùnfa)tem fuccefs Dielfàltig beDienen: nicbt nur jumancbetlep^otfàlln, fonDern nabmenttia)/ in vi- rili fexu ju motibus & circumftantiis haemorrhoidalibus : in faemini- no, beo ©cbmangetfcbafft, unD fo mobl in, al* flracf* nacb Det ©eburt: 2lua) bep btefem lefcren gali, felbfl JU12.bi*^4tàgtget tàglia)en Continua- tion : unD nocb meitet bin, einen $ag um Den anDern fottgefe&ten ©ebtaucb. Slucb fonfìen Deten beilfame<2Bùrcfung in £inDbetten, anaUen folcben Otten ganDfùnDig ifl. <2Bobep nocb biflig ju fùgen, Dag pot futfcen 3abten ein £oa>@ràfTicbe* grauen'Simmer au* einiqem «fJligperflanD, tm@runD a* ber grèffeflem dertrauen, ben ibter etflen ScieDetfunfft in 1%. ètttnOen, nem* ttcbPometflenUbefbeflnDenan, bi* juenDlicb erfoigter glùcf iteben ©ebutf, 6$ @tùcf genommen: UnD jmar erfllicb 2j.©tùcf: nacb «o.®iunDeii nocb 15. unD nocb nacb 8.@tunDen mieDet 2$. nicbt aBetn obne btegetingfte etfolgte incommoditàt, fonDern aua) nacb ibtem $8eflnbemmD€tmef|jn. untet ©Dite* ©egen, mit tester euphoria : StaDem Diefer€rempef, Da fle Pon $fi, bii ad $, naa) PorgemenDeter gut befroDenDee ©emobnbeit aenommen metDen, ju gefa)meigcn. ©ag affo Dergletcben contrairen Ef- feft Daponjubefùrcbten, gleia)miefaflnnjcn>ltget &wmt, affoaw&afc fer^fcrnunfft entgegen màme, Sff 3 Ad *B )4'4( S» Ad 3. Quaeft. gjfVSantmortet fla) bie grage ex ipfa relatione. ©a Pon Dem ©e&taucb *<^ lex ^iflen Die oormabfó ettegte ùbet fta) fleigenDe 35làbung*n, Den <2Beg untetmart* genommen ju baben, oermdDet mirD; auf Da* gebtaua)te $ràncflem abet, nicbt nut balD mieDet in Die pblye gtjliegen: unD alfo con- tinuiret : fonDetn gat incoércibiles Vomitus naa) ftcb aejogen : mobep fteplia) Die febon oorbergegangene Slngemobnbeit, Dergleicfen inverfi mo- tus periftakieiy Defio leia)tetn Slnlag gegeben: Db fle fa)on Dutcb Den in- terponeteti ©ebtaucè Det $illen flcb nleDermàrl* ju lencfen angefangen cjebabt CASUS XXXVII. PR^ECEDENS THEMA CONTI- NUATUM DE HAEMORRHOIDUM PRO- MOTIONE PER PILULAS STAHLIANAS. JUftitiarius ein 9)tann Don 58-3abten Temperamenti Cholerico- Sangumei, troefener unD bagerer conftitution, mela)er Por Diefem offt mit Suffocaronibus, Q3lcbungen nnD aHetbanD anDeren $3e* fcbmebtungen behDen gemefen, flaget ùbet^cbmer^nimUnter^eibe cir- ca & infra Umbilicum, melcbe abet, meil fle nid&l beflànbig, fonDern nur per intervalla mftar doloris Colici mit Q3lehungen unD Sfuffloffen De* «Dlagen*flo)b^orgetban, tbnan fdnen ©efc&àfffen unDDveifen feine fon< Detiicbe £inDerung gemaa)t, ano) De*megen nicbt bemogen baben, eine fónDerlicbe Curanjufangen, fonDern nur balD Don Diefem, balD oon je* nem Medico ju^nberung Diefe* mali etma* ju forDern. NacbDem abet Juftitmnus Dtefe feine 35efcbmebrung bep emet ©efeflfcbafft untet anDetn ano) Prudentio etnem Medico etjeblet, flebet felbiget fola)e e*merfeen t>or Molirmna hoemorrhoidalia an, unD perfuadiret Dabet Juftitiarium Durcb afletbcmb Motìven, (mie er nemfio) in menig $agen Den Slu§ Det gèlDnen^Detberfleflen, unD mit Detfelben eine ermùnfcbte ©efunDbeit Per* J^ffen molle,) Dagetfla)reiblviret, untet feiner, nemlia) Dt* Prudenti! Pireflton, obngeaa)tet er fonflniemal)!* $iflen nebmen fènnen, Den 14. Junii ) 4*f ( Turni mit is. ©lucfgen Der ©tabfifa)en «piffen, (fo aber entmebet ni** bii mabtem oDet Docb jummenigflen, meil auf Der Opfu|Dattunen Dte gè* nommenen ^iflen entbalten, nut prò dofi é. big 7. ©taci petfcbttebeti motDen, mit einem flatcfen Purgante acuitet mùffen gemefen fepn,) Den Slnfana Det £ut ju macben. m9 _ _ c <2$eil nun Prudemius Den patienten perfla)erte, et bùrffte auf Dem ©ebtaucb Det ^illen in Det Diaet nicbt Den menigflen regard macben, fo befucbet lefetetet mit Prudentii etgnet ©enebmbaltung eben fetbtgeti tungcn megen porgenommenen y?eife mtt Dem ®ebraucbe fc« ^tablifcben Milieu, unD jmar Den 23. W" mtt *s. «nD Den folgenDen 9-aa mit 18 «fetùef oon neuem einen Slnfang macole, aua) Den aten «f om* men, fortfabten, fonDetn fretorDnet nocb Darùber ein paat Dofes pon Det Magnefia alba, j*Doa) afle* obneefFea, geflalten bi* auf Den sten Qaa alle* petfa)loffen unD oecflopfft geblieben, uno Dutcb Die (Elpflite, fo Diefc gcit ùbet tàglia) SRotgen* unD 2lbenD* appliciret, unD jeDe*mabl auf ^e* fc-bl De* Prudentii mit einet #anD Poli Salis comm. acuirei motDen, nicbt* mebt al* Slnfang* etma* menige* batte* einer £afel ^ug grog fori* gegangen : morju noa) Diefe* fommt, Dag untet mebtenDem erfl befàtiebe* nem@ebraua) Det^tal>lifa)en^iflen, Der bàuflgen Clyfmatum, unD Dann noa) Datju 3- $age binter einanDer Sflorgen* unD SlbenD* continuirten ^ràuter^aDe*, gleia)fafl* auf Ordre De* Prudentii Der ^alieni oielleicbt ju Defio beffetet Stimuiation eine ©etflene $Sier«@uppe mit jmep £èffel* gen Poli (mie fle Die ©eroùrtj^ràmer baben; gefloffenen 3n^mer, aua) Pier <£age lang nacb einanDer, nia)t aUeine frùbe unD 5lbenD*, fonDern aua) noa) ùber Dtefe* jmep Qaae ju Vitrage, nebmen mùfTen, melcbe* aua) nocb mei* ter mùrDe gefcbeben fepn, menn nicbt Juftitiarii gtau Siebffe fiarcf mieDet Diefe* bi#ae ©emùtfce, bmfùbro proteftitet bàtte. 3cDocb e* blieb, mie gebaa)t, Det ieib einmabl oerfa)loffen mie Da* anDete, biufl^aen flngju- ftitiariusDen Sten ^ag an ùbet gtoffe Untw)e, SBeàngfligung circa Prae-, cordia, unD unfàgliebe* SSrennen im Scibe, melcbe* ibn, mie et e* felbfl exprimirte, al* einPerbotgene*geuet nagete, aua) fletè éebmerfeen in Det tecbten ©elle ju flagen, moDutcb et bemogen matD, Cordatum feinen alien Medicum, Der mit gleig bep Dergleicben £ur oon allem $8efua) abftrahtrete, Den 3oJulii juftcbju ruffen, Pon melcbem flcb Det tyatient Daéjenige etmei* cbenDe $ràrcflein, melcbe* er fonfl allejeit ju einet gelinDen ^tèffnung De* geibe* bep ftcbgut befunDen batte, mit ©enebmbalten De* Damabl* gleicb aegenmàttigen Prudentii au*bat, melcbe* ibm aucb Cordatus ex Fol. Senn, Une. j. Pafliil. maj. Une. j. Pallili, min. Une. & Carie, pingv. No. VI. in einem Quare. aqu. font, ad confumt. 3. Recept. eingefocbt ùberfebief te. -gBeil nun aelaa)tex Cordatus Damabl* gleicb oerreifen mu* fte, fonabm Juftitiarius auf mebraùtbige* ^itten feiner grau giebfle nacb Ritinge gegen 4-Ubt(DaetP0tbetDe*gWotgen*mieDetum2i. @fùcf pulverifirlet $i«en aebtaucbt balte/) ein $(e*G4%n POH pon geDacb* len* m )4*( m tenSràncflemein, toelcbe* Prudentius felbfl b^nacb aegen 7-Ubtre- petitte, unD bietauf abetmabl einClpffit appliciren lieg: jeDocb alle* ob* ne etmùnfcbte £tèffnung. ©egen 2. Ubt De*9caa)t* fanD fta) bep Jufti- tiario ein £cbrecben, Durcb melcbe* Diel braune* <3Baffer oDet 3aua)e mit untetmengten ©cbleim, unD mit einem, mieDet Patient referirte, fo exceflìv bittetn unD btennenDen ©efcbmacf fott gieng, Dag aua) Det £alg ganfc taub unD b#betmx* » **nD 0& n>0^ barauf einige €tleia)tetung megen De*fut^en2ltbem*etfolcjele, fobielt Docb Det (Scbmetfc unD Da*obetmebn* te93rennen ini 2eibe beiflànDig an unD oermebtte fla) ebet, al* Dag e* fla) frerminDerte, jeDocb blieb Da* £rbrea)en roieDerum guten Qbeft* juràcfe, auffer Dag, menn in ^tillung De* SMtrfle* etma* i^ier gereia)et merDen mufle, etma*^a)leim mieDerum fortgieng. SMenffag unDSDnttmoa) Dat- auf fa)tene e*, al* molte fla) auf fo aieie .applicirte Clyfmata etma* oon einet purulenta materia mit untetmengten ftriis fanguineis ftnDen, tt>el* ebe* jmar Prudentio eine £offnung $u Dem feinet SDlepmmg naa) beootfle* benDen fluxu Hoemorrhoidali, anDern abet Pielmebr eineflnjeigung mat, Dag Die fo offt reiterirten fd;arffm Ciyfteres in Dem Incettino Dùrfften eine exeoriation ju mege gebracbt baben, ieDocb mufle felbfl Prudentius feine £effnung in Den $5runnen faflen feben, ni* §)ienflag* unter Dem gre* flen btennenDen a*gefptungen, unDDabetoDa* beoorflebenDe €nDe De* Patienten nicbt mebt meit fepn muffe, n>tlcbe*aua) unter continuitueben befftiejen (§o)met* feen greptag*frùb oDer Den sten Slugufl. gegen j.llbr erfolget. géeilen nun Der feelig derflorbene feine ganfceSvrancf beit, Die Dabep et* folgte Obftruaion ja fefbfì feinen $oD Dem aUju Pielen unD unmàgigen ©ebraua) obbenanDter ^illen jufcprieb, fo erèffnete man Den €èrpcr, unD fanD Da* Inteftinum colon fumati*, oonDielen in fla) babenDen <2Baf* fer oDet 3aua)e, nebfl Dùnnen gleia)fam folvirten excrementis bocb au** géDebnet, unD gebotflen, im ùbtigen abet Dte vifcera fooiel man fpàbten fènnen, poflfommengutunD gefunD, Datau* notbmenDig ju fa)lieffen mat, Dag eine Inflammation, unD Det Darauf erfolgte S3ranD, De* geDacbten Inteftini Den $oD Dem 3Boblfeeligen ju wege gebtacbt baben muffe, ©a man nun Don Deffen Maladie getne recbt informitel fepn mècbte, fo mirD bierDutcb eine £ocbloblia)e Medicinifcbe Facultàt Det berùbmten grieD* @ga ti*** m ) 418 e 9» tfcb'UntoetflTàt in <&aUe, mffànbigff etfucbet ùber nacbfofgenDe gtagew ìbtgenetgte* Refponfum ju communiciren. Sftemlicb: i* Ob md)t ber, bet; ereigcnber SerfJopffung De* Ceibe* fb fcóuftge unb cantìnuirte ©cbraucfr ber ©ta&lifcbm 9>ii> len cine ©clegenljeit gu ber tòttrgm obftru&ion gege* fcen&abeZ 2. Ob nidjt ber Muftg auf einmiber gcnoffenr gcffoffcn* 3ncjwer, bie Mieti unb ftftrffcn Oyftire, ingleicben aud) ba* èffrere SSaben bk Infìammation im interino» ba* 93renneri im &\bt, unb fùlgidb ben 23ranb cau- firenmùflFcnZ ober aber 5. Ob ba* befc^ritbene ewetc&enbe 2rànc8em be* Cordati* baben awen <5a)dlgen genommen wovbcn, bcrgleidSjerc effecMret tjùbtì 4* Ob bit ©d&mergen im abdomine circa & infra Umbili- cum t>0r Molimina Hatmorrhoidaiia JU feattett gtttttfhV fo bag man, ob ber Patient gleicb nfcmal)!* bara» incli- niret/ par forge bit Sftatur tarju gujtDingeu,» nbtfytg g«* f>afct?ober / 5 Di> man nie&t tnefmcfir fron bergteid&cn <£ur Inatte abffe fccn follen, ba balb bie erfien Xage ber Patient fidj fcbiimm bcfunben, unb fcamuf fo cine obftruaion fo> fommen, babet) er immer erftufm woKm Z Refponfarn Facukatis Medicae Halenfe ffg^cfDem eftr ^imiffet Cafus Medicus mie 5.befòttbetn gragen unfetetr v* Facultàc jur $5eurtbeilung nnD 33eantmottuncj jugefenDet motDen s fo fènnen mir feine*tDege* betgen, Dagr nacb Deffelben ©urcblefung, mit gleicb mabrgenommen> mie un* eben Diefet Cafus por menig SKBocben, je* Docb in emes. ganfc anDetn Form, unfete SRepnung bietùbet ju perneb* mm, ubetfcbiefèt mutDe, me!a)en mir aucb Damabl* alfo beantmottet, al* cfttfc &oP{t befcjtiebene. hMoria, Morbi erfctberte; inDem abet in Die* fift& IH )4'9( I* fem geg^toctttfgenCafu (Den mit in copia biermil bepfa)(teffen) Diel me$v rete^ jaoiel anDete UmflànDe ^ettcblet metDen, fo fènnen mit nicbt an* Det*, al* Dag «Dir naa)Denea, manraa)faltigen circumftantiis, ein fola) Utlbeil fàllen, mie e* Diefer depofitkmi hiftoriae eigentlicb gemàg ifl, unD jufommt: jmar mate ju munfa)en, Dag De* defuncli ootige geben** 2itt, oorber gegangene&tancfbetten, <$emùrb*'93etànDetwgen unD ùbrige Dioet, untet gegenmàttig gefùbtfec €ur elmo* au*fùbtlicbet màten be* xia)tet motDen, Damit man um fo PielgtùnDlicber auf originem morbi cjeben unD fcblieffen fènne: meilen abet jegtget Cafus flcb meiflen* in Dem *nDlietju flcCen ; iffenbeit Det Digmablen angejeigten connexron unD Uni* flànDe, unD jmar befonDer* auf jeDe Quaeftion> unfer in ratione & ex- perientia fundirte* judicium fofgenDer ©eflalt ectbeilen. ^lEann i) geftaget mitD : Ob niijt ber be# ereigneter 23eifTopfFung bt$2tibt$ fb ftfu- frge unb contìnuirte ©ebraudj ber ©tal)lif$m Dergleicben SBecflopffung niìl mutDen effèauiret baben : fotten abet Diefe ^itten nicbt genuin fepn, oDet mofecne aucb Diefelbe verae gemefen, Det Patient abet bàtte ei* ne natùtlia)e groffe averilon por Dem ©ebraua> allet sjMHen gebabt, fo be* bauptenmit, Dog Die formula pihilarum einen finiftrum effcclum ju errcecfen oermògenD gemefen, melcbet Docb fcblccblerDing* Detfelben ©e» bxana) nicbt jujufcbreiben, fbnDetn Det unDienlicben ordination juim- putiren: e* erb^et aber gleicbmobl, meil auf Der Capfùl, Darinnen Diefe ^iUenentbalten, nut prò doti 6, big 7.@tùcf DerotDnet motDen, Dag fol- èe compofition niapt cbtn genuin fep, Dennocb aucb nicbt flleicb prae- iuLiiiret metDen fan, Dag fle mit einem flarcfen purgante mùffen acuitet gemef n fepn : inDe.ffen agnoieiret Der $etr Autor Diefelbe por fere mab* te Men, melcbe mann fle ad exteros perfebiefet, in runDen, meiffen, Racben ^cbàebtircben mit feinem ^elfcbier unD Darinnen beftuDlicbenStaf)* men obfignìtet fini. SSÌaa) bet anDern grage : Ob nict)t ber l)duft$ auf einanber genofiéne geftofFene 3ng< tt^ bit vnete unb fc&arfte gtyfìùre, ingfeic&en aud) ba* m )4- e m &té òffeere ì&tàin bit innaiimiation in fnteftino, M* SBrcnncn im Ceti* unb folglia) ben ?bmb cwhm muffe»? ©eben mi» ^aa>ricbt, Dag, nacbDem bep Dem Juftitiario obgeDaa)teJ5«* len fo offt obne einigen «ftu&en gebrauebet unD mieDerbolet »otten> necpjt* bin Die bartnàcfige obftrucìion De*;£eibe* anaei*alten, aucb balD Die|e* balD jene* auxilium oecfutbet morDen, Det fo offt gebraua)te Sngmct uno Det febarffen glpffice, melcbe mit einet 4>anDoolt Salis communis acui- rei maren, Die gefài>rlia)en aceidentia, abfonDerlicb Die innerlrcbe mttarn- matiort ju ertegen unD ju peturfaeben oermègenD gemefen, ftntemablen nicbt nur ailein Der 3ngmer, ein folcb fubjeclum ifl, melcbe* megen fttne* febr febarffen unD penctranten priiicipti ialini ncia)Srucf io) fo mol)l Die vias al* humores affiritet, fonDetn ancb Die fa)atffen glpftrce, roeW oft repetiret morDen, ootbero Die partes affectas febr irritici, Da jumablen in gegenmàttigem Cadi obne Dem Die pathemata in einem.Htigern gra- du geflanDen, Dannenbeto fola)erlep irritamenta, ad caufandam in- flammationem um fo Piel ftàfffiget gemefen, mann gleia) bwfl* Dte *£* oxlmten SSàDet nia)té bepgcttagen baben: unD Diefe* aHe5 bat vu Deflo gefcbtomDetn effecl fommen mègen, al* mit au* Dem benaa)nc&teten at- fecl urtbeilen, Dag aliquid lleodei Darinnen concurnret bai, fmtemab* len in referirten affeau, meDer mit gelinDen noa) mit febarffen reme- diis Det &ib bat tèimen jutOeffnung gebtacbt metDen, unD fla) fo mobl auf Dem ©ebtaua) per berùbrten 3)lorgen* u. ©tùcf pulv©tilfttei3iilencjebraua)et, al*Dann gegen ^ Ubt ^aebmittage ■ 3 ein fg %tbabtì ®eben mit unfete $Jtepnung, Dog mann bet ^alieni ntetnablen entmeDet Den fluxum hastnorrhoidalem, noa) fpontanea proximiora molimina haemorrhoidalia gebabt aua) Diefe <6a)merècn circa & infra umbili- cum nicbt Por molimina haemorrhoidalia jn balten unD jn tracliten gemefen, al* melcberlep motus haemorrhoidales, mann fle nia)t ebenDet fta) geàuffert, in einen folcben SHtet Darinnen Juftitiarius bejùiDlicb, J^rn erflenmabt oorjufommen ma)t gcmob&t ftnD; toannen beco ano) bep fol* tben UmflanDen man nia)t nètbig gebabf, Die Sftatut ad motum & fluxum haemorrholdalem ju forciren : unD mann gleicb bep Dem de- funclo einige intricata molimina haemorrhoidalia flcb gejeiget bàtten, fo mare Doa) mei bebutfamet, al* in Diefet relatione benacbticbtet ifl, mit Denenfelben unnugeben gemefen. #ietau* ifl Die $6eantmotfnng Det sten gtage leia)tlia) ju beuttbeilen: Ob man nicfct tóei mctjr v>on fcergWoVn dm Um abfte ftcn feflen, ba balb bit erflm Xage ber 0>atient fié febiimm bcfunben urtò bemuf # tim Obftruaion befommen 1 Db ioobl nicbt genugfam au* Diefer relation ermiefen unD anaeieiaet ifl/ al* ob DU Obftruclion in Den etflc» Sagen Det le^ten ^alaDie generi- tei tei motDen, fnbem alletbanD intervalla temporum & occauonum pot* gefommen, Da Det patient nacb Dem etflen ©ebtaua) Det fo genannlen etablifcben ^itten, unD De* Clpffiete* oon Det €ut abgefìanDen unD naay einet gelbanenen SKeife Diefe $iOen fottgefefcet, Dabero man nocb biflig fra* gen fan, ob Die obftruaion nicbt ant* Det ootbergegangenen SKeifèanDDet Dabep mutirlen Dixt ibten Utfprung\ genommen, mann jumabl Dot* bet Det patient juDetgleicben obftruclionibus alvi geneigt gemefen, Da§ Dennocb nachera oom 2j. Julii Der ©ebraucb Det $iHen fottgefe&et mot* Den, unD Die etflen jmep £age Det Juftitiarius fla>nicb* ottetn febtfa)lim Datauf befunDen, fonDetn aua) einen neuen Stufati oon feinem fonfl gè* iDÒ^ititc^en^ bigbeto abet meggebliebenen afthmate oDer fuffocation befommen (roekbetli'p effea Den 14. Junii nacb Dem etffen ©ebraucb fol' «ber tyitien erfolget) allerDing* oon Diefet Method mate ab^uf^^n, nocb Det Dorgefefcte fcopus jtr forciren gemefen ; UnD Diefe unfete decifion Deret oorgelegten gragen, baben mtt pur oftein auf Diefe gegenmàttige Re- lation getid)tet, fo fetne fle Diefet Hiftorie conform ifl, Dabep mit feinet Detet baupt' momentorum ootbep gegangen/ fonDetn alle* juxta ratio- nis & experientiae tencrem beutlbeilef. UrfunDlia) tfr Diefe* unffct de- cifum mit unfetm geroèbnlicben Facultàf&Snflegef unD Unterfa)rifft gè* mèbnlicb befcàfftiget motDen, (So gefa)eben £alle, Den 8. Septembr., Aa 171& Reperita Epkrifis laudati CeleBerr. Dn. D. StàSlfo SKVii meine ©eDoncfen' ubet Die potrge> nt biefèx sfatene etgangem? •^ Sragen gemefen^ mirD ùbetftbtieben fepn; ma* Die anDetmeit, auf Da* neue etngelauffenecSorffeflung, unD angebàngte gtagen, belanget, fo beantmottet ftcb Die etfle, Onta) Die PiettaufenDfàltige €tfabtung, Dag Die mabten meintge paen, ju- einiget ^etflopfiung, oDer Deten mebxexexSQe* flàtcfung, nicbt capable flnD, Da* germgfle bepjuttagen: (SonOern Piel* fàltig, jn ^tèffhung batmàtfiget S&etftopffung geteicben. ^otbeballen, bat nicbt alletbanD anDete ^ùnfle Dorneben gebtaucbet, fonDetn ibnenaù lem, 3eit gelaffen merDe. Ad 2dum Dog Det affui bàufige ©ebtaua) bei gefloffenen 3ng* bexi, eine €tbifcung abjugeben fàbig fep> ift jmat obne Smeiffel ^ 2l«c& Die fcbatffen Clpffiete Da* inteftinum reaum febt ftimuliten fènnen;, 2lber bai fit eben einen folcben gemaltfamen effecìcaufìten mùffen, ifl eben nicgjfc 9» > 4H c m nicbl fli determiniren, meil Docb gleicbmobl aucb in Diefem tefcten SSericbf, feine ^rmàbnung, oon einem mit'mabrgenommenen b^nDen gieber, Deuf* Ha) nabmbafft gemacbt, nocb angegeben mitD. Ad 3um Dag aucb Da* angegebene $:ràncf!ein, direde, unD an fla), fteplicb folcbetlep Srfolg nicbl ju erregen fàbig fep. Ob moI;l bep nicbt nut mùteflieben, fonDern aua) lange perflocflen, 9BerJlopffuncjeny aua) per os, purgantia einjugeben, beDencflicb* Ad 4tum ^cbmer^en circa ex infra umbilicum, obne mercfli* ebe anDere UmflànDe, fonDeclia) circa inteftinum redum, externa, coxas & os facrum, geben fein juperlà§ige* fignum eine* DringenDen motus hsmorrhoidalis, noa) recbte indication, folcben mit gemali am jutteiben ; bingegen ifl Die 3trung Datiune, Dag Die mùrefiia) meinige «JM1» len, fo menig fle eine SBcrjiopffung ju exiveden fà:;ig jtnD; <£ben fo me* nig fu aua) Die hsemorrhoides, uufef)lbaty gejcbmeige mit einiger ©email, etregen. QBie ja fonfìen unjàbiige ©rempel, melcbe fo Dag ©egentbdl be* baupten, (Dura) Die nicbt etfolgte, aua) nur beDùrfftigen Patienten, unoetantmottlio), jufa)aDen. CASUS XXXVIII. SEQUUNTUR NOfaNULLI CA- SUS PARTICULARI ET PRIVATA ME^E DE- CISIONI PROPOSITI H^MORRHOI- DUM ANOMALUM STATUM CONCERNENTES. Tit. (é^^€bcjebe mtr Die ^b^/ unbefannter 2!Beife £)ero >&oc$>€Dlett mit gegenmàttigem ^cbreiben geborfamfl oufjumotten. 3a) febe au* SDcro bigbeto Det gelebtten «SBelt communicirlen 4)oc|* gelabrten ©cbtifften, Dog fle fla) febt angelegen fepn laffen Die Fundamenta unD Methodum Stahlianam am Deutlia)flen Potjuttogen, mela)e* micb eben oetanlaffet, ùbet jmep naa)gefe$te Cafus ideine* #ocb* geebrteffen£ettn Dod.£ocbgelabtte*Confilium fo)ulDigfl ou*jubitten. (3r3n*Dornebme@fanbe**$erfobfy 45.Saloli, eine* temperamen- ^ ti fanguineo phlegmatici, ftaturae procerae, habitus fpongio- fioris &cra(Tìoris, fyftematis nervofi valde fenfibilis, boi jeDetjeit Pie* le* Pon fymptomatibus flatulentis, hypochondriaco hyftericis etlit* ten, empflnDet ouo) dato untetmeilen paflìones colico -fpafmodico- hypochondriacas, dolores capitis, quos clavum hyftericum dixe- ris, lipothymias hypochondriacas, utitur diaeta vinofa, vitae eft fedentarifc, Die menfes generi noo) ricbtig, boben ano) Por Diefem Die S}\)b hxmor« m >4*( 93 haemorrhoides gebabt, mela)e abet Por efntgen 3abten , ne(cio, qua de caufa, auffcn geblieben, laffen fonfìen jmepmabl De* 3abte* circa aequi- nodia, vernum & autumnale Olii guffe jur 2lDer. S)iefe Dormirne Dame nun empffnDet ùbet Potige Sufofle fo)on in Die anDetlbalb °\abt bet flatefe* Dbten>©aufen unD Bingen, nebfl fa)mebtem ©ebère,"mel* ebe* Docb aber Dann nnD mann, miemobl got fpatfam, remiaiter, Dcbep aua) èffter*groffe ^cbmadjbeiten De* £aupt* unD fonDcrlia) De* 9ìacbt*, jumeilengleiajfametneanefthifia, 33tufl'glùffen, ©JieDet»SKeiffeu, oede- matoflfebe ©efcbmulflen Det ©cbencfel flcb cinfleflen, ob nun jmot bifferò oUerbonD bettlfcbe medicamenta aperiti va, tonica, balfamica, tempe- rentia, antifpafmodica unD Dergleicben Dabep inn unD àuffetlia) gebtau* ebet morDen, baben Doa) folcV nocb tiicbt Den eimùnfcbttn effed geleiflet, mie Detm oucb Ite 2>ttta)l. $tau Patientin oorm Sabre Den éeltner* SBtnnnen, »ela)en ober, meil et nicbt anfebtogen mcHen, man balD auffefcen mùffen, tmDin Diefem petmiebnen grù>3cbre Den £grifo)en$8runnen mft etma* grèfferer cuphoria ge'exan^Ct. %&ai nun bterbep fernet in Der Cur methodice Potjunebmen, unD ob mobl Det ©ebraua) thermarum & aciduiarum, aquarum, Det Sterni, patientin jutatben, ma* fonfl por gufe unD bienlia)e Medicamenta ju aebxana)en, Daoon etmatte 9}Jeim»* ^ocbgeebrteflcn £errn £oft SKatb* b&$geneigte* <8utaa)ten* ©er anbere Caftisififolgenbec: g3n Pornebmer Cavallier 4o.3«btak, habitus ficcioris & Gridio v^ ris, ftaturae proeerae, temperamenti-choierico-fanguineir mei* ebet in feinen ©tuDenfen 3obren am #aupfe eine fiarcf e Wefiur unD bef* tige^ettÌurungau*gfflanDen, disetae vmofae, ffaget febt ùbet Sympto- mata fpaftico - hypochondriaco flatulenta, dolores intra fcapulasi jumeilenaucb Ifcbiadieos, feu, ut verius dixerim, molimina haemor- rhoidalia, mie flcb Denn aua) einigegeit bet fafl monaca), Docb nut mit SDCBtges, einiger fanguinis^ haemorr&oidalis profluxus gejtiger, Daben aber KQcbDem, menn fein mefjret Slogano- Detfelben unD bingegen eine ex- eretio materiae mucido- pituitofo- fìbreae flcb flnDet, fofl- m Dir 8. $0* gè long Die fymptomata circa hypoehondria cum doloribus capitis, mancbmabl aua) cum ahquali haemorrhagia narium, & phIe°ofibus* &ua) gemeiniglicb cum multis pollutionibu* nodurnis, obfcbon Ulu- fins Dommus Patiens toxfylipt i£, oucb beteit* mit feinet gton @e» mobiln ) 4^7 ( moblin oa)t ftinDet gejeuget, fla)permebren unD Potnebmlicb^àa)tfic6e Sl?^' m<** **9 $°ge SSangigfeit unD ^er^^eflemnmng, bandii jpcbJaff, matten (gcbmeig uaD ^iele ftatulentias pergefellfcbafftet babetf. En fin icb tcrbne Diefen Cafum untet Die Anomalias ha-morrhoidun?. VAan bot bigberobierbep olleDieniicbe medicamenta, pilulas Stahiianas, clyfteres, aperitiva, nitro fa, tonica unD antifpafmodica gebroua)et, OUe* mebtentbeil* juxta methodum Stahlianam, unD mobl emfgenyDocb nicbt PoEfommenen effka erbalten. 2ma) bat Generofiflimus Domi- nus Patient einige 3obte ber bie Aquas minerales Selteranas cum eu- phona, unD jmar megen (Sntlegenbeft unD befa)mebrficbec2Jnberofcbaffuna jut £erbfl*€ur gebrouo)et. Slnbep merDen aua) Die Venae fediones in pede circa aequinodia nio)t oerfàumet 3Ba* nun fetner bierbep m oebtaucben unD ma* »oe Medicamenta, ob etmo Die Acidula? Swalba- cenfes, oDet ein ufus thermarum ju xatben, armarle pon feinem J&oaV geebrteflen £etrn Dodor in freunDlicbffcr Sfatmorr. &ie[e groffe $)hìb* maltung merDe gegen ©ero Excell. unD £oc&'£Dfen mit reellen ©oncfe ju erfennen, nicbt ermangeln, Der ia) in geborfamfler Recommentation roetnerJ2Benigfeit tu ©ero |)oa)geneigtem.5!lnDencfen untet Smpfebluna Oottlta)ec Obbut aUflet* petbattc g. Den 19. Septembr. 1718. G. B. Archiater. Refponfum. £04 ffMer unb $ùdwfat)tnttl 3nfonbeté $od)$ctbtttfitt £err Dottor, ©et>r 2Betf far ©ènner. 5)[2* ©etfelbe jùngflen* meine <2Bemgfeit imi einer genetglen 3ufa)rifft <+ ju beebten beliebet boi, fo exaa)te mia) pot Die gule Confìdence, no* melcbet fle micb in ©eto S3efontfa)afftjubtingengetubenmoBen, febt petbunDen, mùnflbe ouo) Dog on mit etma* mèa)te etfunDen metDen, mefcbe* capabel fep ©eto ©efaflen einige* @enùgen ju leiflen, gieicbmie icb ouo) £b& 2 pon «e )4*c s» Don mit olle Sìncerilàt unD ©effiffmbeit petfla)ete, mit aua) binmiebenmi Don ©eto <2Bettbeffen tyexfon allefetnete affedion unD amitie ou*bitte: toai obet ©etofelben £aupt*Defiderium betrifft, fobabenia)t etmangeln mollen ùbet bepDe befcbtiebene cafus Medicos meine getinge ©eDoncfen ju còmmuniciten, unD bierbep einige meinet DifTertationum bcplegen mol* len, melcbe Piefleia)t meine SJceinung mebtet*etlàutetn merDen : $8a* Den erflen cafum betrifft, fo beflnDe icb bep #ocbgeDacbtet ©ri. Patienten naa) Denen angejeigten UmflanDen, nicbt nur einen jiemlicben Uberflug De* @5e* blùt*, fonDern Dag ano) Derfelbe per rationem temperamenti & diaetae vinofae jiemlicben alterationibus unD commorionibus untermorffen, mei* ebe ouo) febon in emetti beDencflicben habitum geratben, Detgeflalt Da* bep betannabenDen %abxen, motinnen fla) Die Menfes perliebren merDen, ein mebxexi'ìSSafyitbnm folcbetMaladie fla) àuffern Dùrffite, melcbem Docb burcb gule fuiffe, unD moferne Detfluxus haemorhoidalis unter ganfc bebutfa* men unD gelinDen Tradament mèa)fe reftituitet metDen, oetraittelfl ©èli* lta)et ©noDe got mobl fon begegnel metDen; ©et Affed an fla) felbfl be* flebt in folcben commorionibus eludatoriis haemorrhagicis, hyfteri- co haemorrhoidalibus, melcbe OUO) per rationem temperamenti, vi- tae generis, diaetae, fenfibilitatis febon fef)t allarmitet unD contuma- citet flnD, Dobeto io) in Det gonfcen €ur Piele* bauen mùrDe auf tranquil- litatem animi, diaetam feledam, medicam, neque valde vinofam: «Sietnebfl molte iDen ufum piluiarum genuinarum Stahlianarum re- commenditen, Die man Don Dem£etrn Authore felbfl mùgte ablangen lof* fen;,e* mùrDe nicbt unDtenlia) feoìi, manebmabt Don Diefen pilulis gr. vii), ju Detmifa)en mit gr. v. oDet vj. Extr. Panchymag. Crollii & gr. j. ol. Cort. aurant. um DaDuta) eine gdinDe laxaripnjnprocuriten, Damit fo mobl Dem aflfèdui capitis, al* cedematofo einige di ver fion unD fublevation gefo)e* be: Dieg mùgte obet gefà)eben, quando pathemata hifterico-colica ac- quiefeiten t bamit folgenD* folcbetlep3fTbdus fponfamodici geminDertmet* Den, fo fènnen Die pulveres Nitrati parcìus cinnabarihi & abforbentes De*^£age* 2 big jmobi continuitel merDen, mie ia) Dann in fola)eriep gali aucb JU gebtaucben pflege. Ree. Oc. cancr. e. fucc. Citr. fcrup. ij. Corali. rubr. preparata Cort. Chaccar. pulv. fcrup, j. m. f. pulv. div. in p. 4. ftùb unD àbenD* eine* ju gebtaucben, mejcbetlep^uloet aucb urgente da- vo capitis mogen ordinitet merDen : e* mùrDe nicbt unDienlicb fcpnim grùb* SoU Die infufa vinola leniffim? laxantia ju gebraua)en, melcbe beffer al* «Ber ©auerbtunne» befommen merDen; e*fènnen fola)e infufa btxeitet mer* m ) 429 e » merDen ex Radic. Pimp. alb. Caryophyllat. Vinceiox. Apii, Gent rubr. Herb. Fumar. Cochlear. C. B. abfinth. Rorismar Menth. Puleg. Fior. Cent. min. Lavendul Calendul. ftaechad. arab.fumit.origan. fem.Foe- nic. Petrofel. Pace. Laur. Cort. Aurant. Citr. Ling. Saffafr. Rhabarb. opt. Polypod. unD etma* menige*oon fìbrrs Helleb. nigr. SBSann Det £eib nia)t petfcbloffen ifl, fo fan man aucb praemiffispulveribus Nicratis mann Die pathemata fpatmodica fo mobl hypochondriorum al* capi- tis onfefcen unD onbalten, gebtoua)en folgenbe Tind. roborantes. Ree. efl. caryophyllat. pimp. alb. gent. rubr. ana. drachm. j. Millefol. Cort. Chaccarill. ana drachm. ij. m. d. in vitr. 30. big 40. gutt. frùb UnD 0* benD* ju gebtaucben : ODet Ree. Spir. C C. Tind. ami mon.Tartarifat Stahl. ana drachm. j. m. d. in vitr. ftùb unD naa)mittag 2$ bii 30. gutt. prò dof. ©ie V. Snes ouf Demgug mùffen naa)mieoot ju otDentltcben gett continuitel metDen. £3ep POtfaBenDen pathematibus colico-fla- tulentis flnD Die clyfteres lenientes emollientes, & lenilTime robo- rantes ODer nervini absque tamen ullo ftimulo in fexu fequiori febr tienla), mècbten ano) ad revocandas haemorrhoidales fluxioneseinige $ùlffe b.ptcogen: alvus conftanter aperta elle debet: b'^ robo* rantia unD nervina gebtOUQ)e in folcbetlep gàllen unD Patienten nicbl- «Diami fénnte aua> Dann unD mann Diefe Tind. ordiniten, Ree. ECC. Vince- tox. Pimp. alb. Succin. ana drachm. ij. Spir. C. C. drachm ifi. m. d. in vitr. 30. gt. prò dofi 2moblDe* Qaaei. 3o) folte fafl au* Der ùbetfcbtiebenen Hiftoria cafus feblieffen, Dog Donnoo) in Menfibus quoad furficiencem quantitatem einiget Defed etfunDen merDe: ©etobolben menn Die Menfes flieffen, màtegut ein paat Qaa bmteteinanDetDie ©lab* fifa)en ^illen ju btaua)en, unD fo e* Die Commoditàt Dc*<2Better* julàgt, flcb Dabep eine màgae motion jumaa)en : bep Denen pedi bus cedemato- fis molte nur àufferlia) troefne facculos nervinos recommmendiren, Die ad fummum mit etmo* menige* Spir. Vin Camphorat. unD aqv. li]. convall. fènnten humedirel merDen ; melcberlep facculos io) ouo) ouf Dem $opff gebtaucben, anDere bifcige ©inge aber obet oleofa concentra- ta unterlaffin molte; ©0 fénnte aua) Diefet spiritus cephalicus fo mobl prò davo hyfterico al* aua) oor Die ùbtige incommoditàl Dee $opff*, jeDocb febt màgig, gebtaucbef metDen. •&bb 3 Ree, «e ) 430 c m Ree. Sp:r. Vin Camphorat |iij. Spir. Formica^;;. Serpill. Lii. convall. ECC. Croc. ana. $\. M.C. in vitr. ©ooon etma* auf Den SSicbel unD an Die O&ten ju beflxeia)en £)Derpro davo hyfterico. Ree. Spir. Vin. Camphorat. $i?j. .Spir. Formic. $ì). ECC. Caftor. jj. m. a jeboa) mùfle sorbcro erfunbigt merDen, ob Dergleicben Q$exu$ jupetttogeit •€* fette Deffen nicbt menige ^ùlffeonfo)einen, mann Detfluxus has- tnorrhoidalis fla) mieDet einfànDe, melcbet atei nullo modo ju forciren, fonDern mit Det gtègten^orflcbtigfeitnnDDelicateilefucceflìvfiberbep gu bringen : ju StbenD* mòa)te eine menige Sftabljeit getbon merDen; eine tnebrere Motion uno accurrate Dim ifl bep Diefem affedu Die «goupt* 45aa)e: melcbe* kb bop Dem erfletn cafulùr^-tcb bericbten moflen; ©olte rio matrimonialis offt continuiret mirD, fo merDen Die motus ad infe- riores regiones haemorrhoidales nur met;t forciret, unD DO&ep pcrtur- biret: Domit flnD ano) oerfnùpfft alle Die ùbtigen perturbata? commotio- nes fanguinis, obfonDetlicbc reftridiones ad pedus unD Die Damit co- hacrìrenDe SSeflàmmung Der 25rufl, 33angigfeit, nàa)tticbeUnrube, àugfl* fitt)e fudores: Die hoemorrhagioe narium flnD bifiig mit adinfolitas vias haemorrhoidales jn xea)mn, ju melcben Diejenige Blenurom &opff, fo in ©tuDenten-Sabcen fla) mit etnee befffiaen^etblulung begebsn,eine caufa re- mota impuifiva ifl: quam regionem nunc denuo feligit natura, dum per inferiora haemorrhoidalia loca legitimum exitum obtinete neque poteft neque folet. 2Ba* obet Die £ut beltifft, fo mitD fa)met* Ha) fènnen etma* nùfciia)e* gefcbaffet metDen, mann nro)t beeDe UmflànDe genau oh fer vitet metDen : r) in Der diaeta vinofa r 2) in obgebocbtem adii cohabitationis ein moderamen jutteffen, unD fla) ttefe*af* etne^tunD*1 CKegul Dienen ju laffen ; afóDann fènnen fotgenDe S&littel conferitet merDen % mann Diejenige %eit ba ifl, Da Die haemorrhoidespcbetnfleffen, fonmaneiti fnfufum vinofum rhabarfrarino - PafTulatum ordiniteli, obne einiger* anDern ftimolav. g. Ree. Rhabarbi opr. drachm. ij, Paflul. MaJ. drachm, irj. Cort. aurant. drachm1. ij. infuna, e. vini boni une. iij; expri- mantur: d. prò una dofi; oDet man btauebe bfo* Rhabarbari drachm. ij. jmup ^oge Darauf gebe man Die pilulas StaMianas, reperire Diefe Den folgenDen Qaa, morte fla) Diefè Qaae mobl abr brea)e ftcb ju Diefet gelt el- mo* im (£ffen ab unb ordinitebep Phlogofibus & capitis doloribus, mei* ebe lefctete mit Det narium haemorrhagia connediten. Ree. Oc. cancr. e. fucc: Citr. drachm. fem. Corali, rubr. praeparat. Nitr. depurat ana gr. xv. Cinnab.gr. vij. m. f. pulv. dìv. in 3. p. olle ? ©tunDenente* Jtl geben, eo tempore, mann Ite haemorrhoides geben, ordinite man fri- cìiones remorum cum linteis ealidis, pediluvia; @o mutDen OUC^ temporibus folftitiaiibus praemina praeparauone corporis Die hiru- efines nia)t unDienlicb fepn: man oerfua)e aua) unD laffeeinpoar^age'oot* berov *b« bie haemorrhoides fla) mieDer einflnDen méa)teuf Die loca hae- morrhoidalia modefte mit einem gelinDen mormen ^ucb teiben, fubor- dinire Do* infufum rhabarbari num, (mie ouo) Donn prò re nata intei- pofito unico die noe$ einmabl Diefe* infufum mieDetboten fan) ge&tau* ebe eo tenpore auo) Die pulveres antifpafmodicos, mie aucb eine EfFet*- tiam Recrp. EHI caryophyllat. Pimp. alb. vincetox. gencian. rubr. ana m ) 43* ( $® 3j. Cort. aurant. Elixir P. P. ana }jfi. m. d. in vitr. De* Qawi amoW prò dof 30. bii 40 ^topffen, mann Die pathemata unD nàcbtliée Untune, banget (Scbloff ic. urgiten, fo menagite man jur fdben Zeit Die Doflfommene 5fbenDmobljeit, unD sebrauo)e bepm fcblaffcn qeben Ree oc. cancr. e. fucc. Citr. fcrup. un. Corali, rubr. praeparat. Nitr. depurar anagr. vj. m. f. pulv. prò unadofi, mann ouffer Dem fluxu hxmotrhoi- dali follen pathemata hypochondriaca fpafmodica colica befallen fo fénnte man, mo Det £eib offonmàte, proemiflis pulveribus NitratisDte* fé Mixturam aebxana)en, Ree. EiT. Pimp. alb Gent. rubr. ana drachm. j. Millefol. Chaccarill. ana. drachm. ij. M. d. in vitr. 40. gt. prò dofi 2* tnabl De* Qaaei. ©ie Cut mit Denen aquis mineralibus mitD jut^oupt» €>oo)e nio)te* tbun, fonDern ad fummum nur eine paliativam & fuper- ficiariam, adeoque minus conftantem opem boffen laffen. Pedilu- via unD moderati infeflus bingegen metDen nebfl Den ùbtigen confiiiis & auxilus nicbt unDienlicb fepn, nut Dog man nia)t ju febt Den 2eib Dabep et* bifce, unD Die orgafticas fanguinis commotiones ertege. Meilen oucb Die Pielen flatulentiae befcbmebten, fo mùfle man fotgen Durcb gule Dixc privative Diefelbe ju anticipiren, aucb invigilimi, Dog Det *eib in auter Drbnung bleibe. £ernaa) fan Diefe Tindura geotDnet metDen, Ree? Efl! Ari, helenii, caryophyllat. ana drachm. j. Cort. aurant. drachm. ij! Chaccar. drachm. iij. M. d. in vitr. 40. gt, prò dofi jeDe*mobl, eineoDeW ©tunDen Pot Det ^abljeit ju nebmen. ©a* «&aupt*<2Bercf fommt an ouf legitimum haemorrhoidum fuccetfum, motJU obige confilia ju re- feriten: mann poft albearum haemorhoidum decurfum Die affedus hypochondriaci & capitis dolorifici onfoflen, fo flnD Die laxantia rha- barbarina Dienlicb, ODet Recip. Pilul. Stahlian. gr. x. Extr Panchym Croll.gr. v. m^d. ©olle naa) fleigiget $Beobaa)tung ollet bike* tigen Dceguln noo) etma* mebter* ju erinnern fepn, fo merDe nicbt man- quiren auf c^erlangen mit fernern confiiiis ju Dienen. SnDeffen mùnfebe icb Don £er|en, Dog ®ott bep beeDen Patienten Die PerotDnete Method fegnen mège; mie io) Denn oucb ju ollet amitie midj befle* erapfeble, unD «ntet SBetflcberung meinet ©efliffenbeit oBflet* Perette .gaffe Den 28. Decembr. 1718. M. A. CA- 8» ) 433 C 9» CASVS XXXIX. HAEMORRHOIDUM ANOMALIA PER INCONGRUUM VOMITORII USUM PROVOCATA. Relatio Morbi Dni. Lic. U. Mulh.2Junii.1722. © ereignete flcb ootige* 3abt im £erbfl obngefàbt um ma)aéi einbeffttge*€rbrea)en, do* big naa) £eil.3.£ènigen angcbal* ten, jeDoa) allejeit feine intervalla bielle, foDag et aua) mona)* mabl nQaae, bii 3 <2Boa)en jiemlicb aefunD gemefen unD aua) Dabep au*geben fènnen, auf Die lefcte bielt e* feinen Typum, Dog et alle 8.$age fta) orDentticb einfonD, naa) gebraua) abet Det Rhabarb. in fubftantia melo}e in fóffer SJlilcb genommen morDen, bai fold)e* enplicb cefiirt. alleine fafl um Die 3abte*^3eit, Da e* potige* 3abt aufgebèret, baie* fla)in Diefem Sabre mieDet angefangen, mit befftigen ea)mer(jen, Spafmis imernis, aucb ecfa)recflicbem @pannen unD SKeiffen m regione lumborum, alvus mar beflànbig conftipitt, unDetfolgete in 14-^ocben fein SeceOus Spontaneus, menn felbiget nicbt per fuppofitona oDet Clyfteres provocirt murDe. Dbnacfebr por i4.$agen bai et fla) mie* Det eingefunDen/ unD ifl etlia)e$age gat natùtlia) gemefen, fa)icn aucb al* ob et fo continuiten molte, màbtenDet B^ fta) alle Symptomata jiem* lia) minDetten, unD maa)te£offnung, Dog Die ^tancfbeit balD gàncio) metDe geboben merDen. gur Curation Diefe* morbi fcandalofi bai flcb Det #ert Lic. feinet anbetn Medicamenten bcDienet, al* antifpafmo- dica, nitrofa, cinnabarina &c. cum inrermixtis nervinis & ftoma- chicis, bi&Qe Medicamenta flnD gat nia)t adhibirt motDen, OUO) Rha- barb. unD purgantia mollen got n\a)t, ano) nicbt einmabl leniter la- xantia onfo)lagen, unD mar notabel, Dog aua) Da* gelinDefle laxans vo- mitus excicirf, mie Denn De* berùbmten £ertn Dr.(£tabl*$tllen èffter* genommen, aber ali 'jeit per vomitus mieDerum meggecangen ftnD. «ajjeil min èffter* bep Demfelben fta) molimina h^monhoidalia angegeben, mie Dann unD mann circa orificium inteftmi redi einic;e protuberantiae fieboeàuffert, al*bat etDaPot gebalter, Dag Die £aupt ili\aa)e Diefe* ma- li Pon felbigen berjuboblen, Dabero er nad> Sinmeiffung Detet Diflertaao- 3ii num HK ) 434 ( ut num be*£ettn£off«9totb* Alberti fla) Detet Medicamenten unD re- gimmis fleigigbeDienet, Da* millefolium unD anDete bierju aemiDmete Ipecifica fomobl in mfufis, ol* anDetn formulen èffter* gebtaucbt nacb bem mxana) fio) ano), miegemelDet, Die £efftigfeit De* morbi jiemlia) geboben, unD jut balptcjen ©enefung man fla) gar groffe «offrano maefien fènnen, e* jetgeten flcb aua) oon neueu einige tubercula in vafis hsemor- rhoidalibus, ju S)ero «efèrDerung fla) Derfelbe hirudines appliciren laffen, melcbe fla) aber auf feinerlep SlrtunD SGBeife jum 2lu*faugen roolten Dringen laffen, unD ob man gleia) pori perfcbieDenen Drten melcbe betbob* len laffen, fo maten fle Do* nicbt Dabin jubtingen, Dag fle, ungeaa)tetman afle Alltel fo fle anteifcen follen adhibirt, angefogen bàften. 2lu* obbe* tubt'cn De* £ertn £off9vatb* Alberti diflèrcationen, in fpecie de A- nom, i s Haemorrhoidahbus boi et fla) Datauf, Den affluxum fanguinis ju DeforOetn, Detet Don Demfelben Dotaefa)lagenen cucurbitularum beDiener, meicbe*abetniQ)tQngefa)lagen, maffen Da* 23tea)en, Die flatulentia, do- lores in reg.one lumbari, fio) mit folcbet £efftigfeit mieDet eingefunDen, Dog ouo) gletcp mie onfong* alterum quantum pon liquidis fortaehet, al* etgetruncfen, oDer ju flcb genommen. @o beflnDet flcb aua) afleteit naa) gefa)ebenemgbrecben eine flarcfe cardialgia, unD ifl Detfelbe nunmebt got febt Pon ^tafften, melcbe*, meil nun bep Diefem lefctetn Slnfau* Det Appe- tir petfcbminDet, nicbt ju Dermunbern, jumablen Da Derfelbe calorem prae- ternaturalem oetfpubtt, unD fla) Dabet eine* infultus hedici beforget Judicium & Confilium meum privatum in rela- tionem praecedentem morbi Domini Licentiati U. to<£langenD Den fràncflicben SuflonD bei $exxn Lic. U. fo ifl felbiaex *? b\tbexo m% recbt al* ein anomalus motus haemorrhoidalis anae* feben urD traete morDen, ftntemobi fio) Die conatus haemorrhoidales ongehèrigemprtmoblàuffern, aber mitbin in anDere regiones au** fcbmetffen, unDm*befonDete Den ventnculum gat febtbefcbmeW oleico* mie abet fonflen mit folcben irregularitàfen aflerlep Dergleicben mot^ hypochondnaci concurriten, foifl ouo) Diefet arfedus, meicber flcb mit fo Pielem ^breeben ermiefen, tbeil* Dem oerfebrten procedi h" rhoidah, tbeil* Det Pielen ^erflopfung De*Seibe* jujufa)teiben, melcbet um IM )435( M um foPtelbottnàcfiget mitD, menn Piefleicbt Det «£>r. Patient mebtmobliae £tjutnung Dee ©emùtb* untetmorffea ifl, oDer mann an felbigen bep Dem 51nfang Diefer Maladie eine vomitio (mie ia) gànglio) beforge) perfucbel morDen: 3noemabet geDoa)ten #n.Pac.#ulffejUDerfcbaffen, foifl nètbig/ Dogfelbigem Sàbtlia) Ojmepmabl auf Dem guffe jut ?lDet gelaffen. 2) UnD Dog Det 2eib in gebètiget £>effnung etbalten metDe, moju Die clyfteres emollientes mebt al* innerlia) laxantia Dienen ; aua) follen ju Der 3*U/ menn alvus adftrida ifl, meDer ©toblifcbe ^3iflen noo) laxantia innet* lia) ordinirt, mobl obec neben Denen clyfteribus, pruna coda & poft alvum apertam pilulae Stahlianse continuitel metDen. 3) ^enn fio) mieDerum einige protuberantioe haemorrhoidales jeigen, foli man noa) einigen SBerfucb mit hirudinibus Dergefiolt oornebmen, Dog erfllia) Der locus mit einem mormen ^ua) gerieben oDer fomentirt, bernaa)mit etma* #ontg oDer ^ìilcbangefeucbter merDe, um DaDura) jubcfèrbern, Dog Die 23lut=3oel onfaugen mógen. 4) 55linDe^èpfe flnDnia)t jugebraua)en, quamdiu alvus obftipaca, aua) nia)t in partibus fuperioribus, fonDern inferioribus : ©onfl penetrire io) nicbt, mie Der neulicbfle ©ebtaua) folcbet cucurbitu- larum folte feinen effed nicbt getban baben. 5) 21ua) ftnD in Diefem cafu pediluvia unbinfeflus Dienlicb, quando alvus referataeft. 6) ©oftenflcb puftulx hxmorrhoidales einflnDen, fo fènten fle, mo feme ja Die $8hit»3»" gel nicbt onfaugen mollen, bebutfamlia) fonfl erèffnet metDen. 7) 3!Bann nut Det &ib offen bleibet, fo merDen Die vonrtus nia)t fo befftig continui- ten, e* fènnen oucb bigmetlen 4. bi* 6. ©r. arbep plaget micb Die allerentfe|iio)fle fiatulenz, fo Da* Sflagen unD £>àtme, unD Da* gonfie abdomen mie eine fotummel au*gefpannet metDen, oetflopffen fla) Die flatus, fo meig oot 5(ngfl nicbt m bleiben, geben (le meitet, fo geben fle aflejeit mit folo)et gtoufamen ve- hemens, aua) fonDetli* Die rudus, melcbe micb am beffttflflen meom- moditen, al* mann man Die Suftt/ au* Det antha pnevmatica log lof* fet, Dog flcb Det flagen tecbt mit Det gtèflen vehemenz jufammen jtebet. 9fow gefa)iebet bep mit nicbt Det geringfle error in Diaeta, effe icb W «io gleifò), oDer gebtatene*, fo bleibet olle* im SDìagen liegen, unD Per* tttfacbet mir Den allet obfcbeuligflen ©efebmaef im SJHwbe, ol* monn tn et* nem balben Qaae gleia) afle* faul mùtDe im Sttagen. Ceflìren Dte vomi- tus fo ffnDel flcb aleia) appetit, effe icb, ob gleicb febt menig, fo fon Der sjnagen oué nio)i 10. SSiffen ©etttagen. $Bann \a) Den Qag big jmeo smaafi ttinefe, unD bie vomitus fommen, fo afytt gemrinliQ) 4- big & JW»P UHI»*/ ^ ^^ m )438( m sfltoog mieDet meo, nicbt* al* bloffe* ^afferunbbann jàbet®a)lefm, Det tonus ventriculi nnD inteftinorum ifl bep mit gànijlicb defilerei; alvus ifl n.eiflentbetia obftruda, unD merDen clyfteres fWjjig ^ebraueba, morauf abec meifl nu)eil* Die flatus ad fuperiora retrocediren. Opia- ta hube nia)t btaucbm moflen fan auc?; foiche mnnablm mobl »erttuvjtn, Nitrofa, arcan. dupl. Tartar. Vitriolat. Sa'uia, cort. chaccar. flnD aua) adhbi et morben. s3ftit01eocinnam. caiyoph. ambr. l>c\beeinem ^ac.cn Surfer mit ElTcitr. maa>n laffen, afle* abec obne Dem geringflen eflld. 3a) bobe fonfìen eine gule Seibe* conftiturion, bin aua) nicmablen francf gemefen, auffer oergangene* 3abr, baia) gleia)fall* an Diefem malo 18. tjJBocben aelegen, Docb nicbt mit folcber vehemenz, unD oor 3. 3abren, fo s. mabl haemoptyfin gebakt, bobe aber oon einer phthifi ntcbt Da* gc* tingfle oerfpùoret, j^o abet flnDet fio) ein b^fftiaer i)ufren, fo ftnDet fla) aita) eine ©efcbmulfl an gùffen. ©leia) al* icb Uefei fa)xeibe, fo fini 8. Qaae um, Dag ia) Den Vomitum nio)t aebabt bobe, fo jlelletet fla) ganfc enorm mieDet ein, unD ifl fola)er @a)leim f. v. in 9)?enge mit fortgan* gen, mie grofaMteicb, Dog man ii>n nicbt au* einanDer jieben fènnen, Da icb Docb in 8. $agen nia)f 3. £otb. ooncib s folidis genoffen babe; fo fa)einet e* aua), al* ob Der Sttagm Die pulv. gar nia)t mebr Pertragen molte, mei* len fle bàuflg per vomitum, fonDerlia) cort. chac. mit fort gangen. £)a* decod C. C. cum aliis radicib. &herb. it. Gelat. C. C. citrat, bobe gè* brouebet, fed fine effedu, ouo) onDere gelatinofa domeftica md)t. sjJlòo)te alfo S>ro SDlcpnung geme miffen, voo^et bann bie groffe copia be$ liquidi fomme, xve\cfye& per vomitum wegQeiyet, Da Doa) Die afliimpta nicbt Die »£)elffte corre fpondiren? Ob nicbt Die €ut nunmebto baupfàa)licb ouf Den 3)}ogen mit juticbten? <2£ie Dem febri hedicee potjufommen? UnD abfonDetlta) Dee graufamen flatuienz? Db mir erlaubt <3CBein ju brauo)en? SDlit Der flatuienz bin bep gefunDen $0* gen febr incommodiret morDen, fo boi flo) otta) jumeilen eine gelbe gar* be im @efla)t fpùbren laffen, e* ifl aber afle* aua) balDe mieDer oergan* gen. 511* io) auf €m. «£>ocb'€Del gul beflnDen pruna coda genoffen, fo bobe folcbe gleicb mieter per vomitum meggcben mùffen, icb fon nio)t einmabl pafiulas oertragen, ingleicben afle bì&iae aromata. Rhabarb. ba* be einnebmen moflen, bobe aber folcbe* gleia) mieDer megbreeben mùf* fen. 3a) ùberlaffe afle* £)ero boben judicio, unD bitte mix in meinet miferablen ^toncfbeit mit £)ero gùtigem SRotbe ju aflìftiten, icb bitte m ) 439 ( SS> bitte nurDorbep junotifidren, ma* meine ©a)ulDigfeit fep, e* fofl alle* mit gebotfamflen£)ancfabgettagen metDen. 2ma) bitte gebotfamfl, meinubele* ocf)etfal)rner £err Licentiat, 3nfonbet:$ 3Bert^er^)crr: unb ©énner, U* £)eto Pom 30. junii on mia) datirten unD Den 4. Julii einge* louff n n @o)teiben bobe etfeben, Dog meinjùngflertbeilte* con- fil um angefommen, unD mie mir anje&oetma* umflànDlicbec Det afFedus benaa)ricbtiget ifl, fo Diene nao) meinem menigen <2$et* mègen, bercia) mùnfcbenD, Dag Der anàDige ©Ott olle moblgemeinte con- fida fegnen, unD mit einer angenebmen, balDigen, oèfligen ©enefung be* gleiten mège* 3>r affed ifl feiner Watnx naa) offenbabr, unD mie icb Per* mutbet, fr plia) Durcb Da* gebraua)te Vomitiv in Den SDlagen geleitetmot- Den. 3Beil nun obnDem Die haemorrhoides ein febr delicates ©efo)àfft ftn&, fo bàli e* anjefco Deflo fa)roeret folcbe degenerile unD declinitenDe motus an gebèrige Oxt unD ©Ielle ju bringen ; meil aua) fetnet eine fola)e contu- m ) 440 ( 9» contumax alvi obftrudio, Dobep Duro) Die glandulas inteftinorum Det gemèbnlicbe mucus nicbt iequeftricet, fonDern olle congeftio & decu- bitus ad ventriculum contumaci film e beborret, fo continuiret nicbt ollein Det b*ff*iae vomitus, fonDern e* mirD eine folo)e quantitat muci- da; materiae jugleia) meggebroeben, morau* Deflo mebt etbeflet, Dog fol- cbe motus in regione hypochondriorum gang inverfi flnD, ju folletti anomalo affedu boben ouo) untet anDetn conttibuitet Die Pielen Medi- camenta, unD Derfelben mebtmoblige ^BetànDerung, jumobi Da* nego- tium haemorrhoidale gat exquifit mill tradirei flpn; ma* Die €ut be* ionget, fo ordinite ia) mècpentlicb folgenDe* Clyftir. Ree. fpec. emoll. Une. iij. rad, gent. rubr. caryophyllat. ana. drachm. ij. herb. Rorifmar. menth. abrotan. puleg. ana. p. j. FI. cham. vulg. M. j. aneth. M. /. Sem. anifi. bacc. laur. ana. drachm, Nitr. drachm. ij. M. de- coqu. in aqua font. f. q. Colat. Ree. Une. 5. adde olei rutac. irin. ana drachm. ij. F. Ciyfter. NB* in Diefe* Clyftir fofl man Pon Det rad. fquiliac mit Une. j. olei. chamdm. decodi. etnyai gelinDe ùber Dem geuet extrahitet, bepDe* gieffen unD appliciten, bernocb fon man tàglia) QSormittage gebcaua)en, Ree oc. cane. citr. gr. vj. fpec. de hyacinth. croo. Martis'cached. ana.gr. IV. oleo. deftilat. cham. gtt. j.theriac. cosi. gr. j. M. D. ad chartam prò 1. dofi. StbenD* bepm ©cbloffen geben gebtouebe man Ree. oc. cane. citr. drachm./. nitr. dep. gr. viij N. M. gr. rj. M. F. Pulv. d. prò 1. dofi £ine ^tunDe Pot Det SDltttagetf'Sflabljeitnebme man, Ree. Efiènt. Millefol. drachm. ij Cort chacc. drach.i./.Cort. au- rant. abfinth. gent. rubr. Caftor. an3, drachm. j. Spir. Sai. Ammon.anif. drachm. yjL M. D. in vitr. XXX. gtt mgefoa)tet£abet ©tùfce. pigmei* len fan man nebmen Ree. Tind. Marc, cum fucco pomorum drachm. ij. eflent, cafcarill. cort. aurant. ana. drachm. j* M. D. in vitr. XXX. gtt. prò dofi, ein oDet jmep mobl lei Qaa*%. £* mitD aua) nicbt unDienlicb fepn, bigmeilen eine dofin pon piluiis Sthalianis pulverifatss ju nebmen, ODet flati Deren Ree. extr. abfynth. gent.-rubr. cent. min. card. ben. caftor. ana. gr. j. caicarill. gr. ij. gummi ammoniac. gr. iij. Myrrh. gr. j. aloes corred. gr. ij. oleo. deftill. cham. gtt. j. M. F. mafia, mei* ebe in eine folo)e confiftens ju bringen, Dog man fle in pulvere einneb* men fan. In dista recommendite ufum feri Jadis, momit jùngflcn* tn fofl Dergleicben cafu ein nùfclicber efivd acquiritet motDen. 3)er flagen mug mit Pielen liquidis ouo) menagitet merDen, fonfl mirD Det vomftus immet etreget, jeDocb flnb ouo) alimenta ficciora, Die Den Stttogen befc&me- ten m >44*( t« ten ju untetlaffen: Staffi--©uppen in meniget quantitat, obet reperita vice flnDgleicbfall* nùpcb, man oerfucbe ano) ein menig Choccolade mit Sftilcb: inDeffen fon nicbt làugnen, Dag Der afFedus febr degeneriret, Dabep Doo) nicbt ollet iUlutbJuflncfen, gtebt(££>tt nut ®noDe, Dag man Den Seib mieDet in OtDnung bringen fan, fo metDen fio) Die vomitus aua) minDetn, Piele SBàbungen auf Den Seib ftnD nia)t Dienlia), Denn fte macben mebten' tbeil* mebr iSlebungen, prò Tempore Dient Der SSein nicbt. ©olle Diefem affedui nicbt 2lbbtua) gefcbeben, fo inclinici et mebr prò tempore in tympanitidem, confequenter in hedicam, Det Seti abet fan noa) @Ott #ùlffe angeDepben laffen, ob e* gleicb aefàbtlia) au*flebet; <2$on Dem^tfolg Diefet gebtaucbten mediorum bitte mit SRaa)tia)t au*. €m. £oa)'€Dl. SJleine* «gocbaeebrten #erm Licent. «©affé, Den 5. Jul. anno. 1722. £)ienfl*etgebenflet M. A. Relatio disfecìi Cadaveris Dn. L. U. So Det Sedion De* £etrn LicU. melcbet bepmobneten Det fiexx Dr. H. #ett Dr.S. uno «getr F. mutDe folgenDe* gefunDen, 1) Det Sfto* gen matfo expanditt, Dog et fofl anDettbalb@tùbo)en bàtte inftcbfaffen fènnen. 2) £)a* inteftinum colon mat fefl an Demfelben gemacbfen, mela)e* mobl màbtenDet Svtancfbeit, Da Der SJlagen menn er Poli gemefen, fofefl an felbige* angepreffet morDen,- mug gefcbeben fepn, feine^Subftanz mar Dabet febtbùnne, bep Deffen Srèffnung lieff eine fa)xoax%e Dùnne SJla* tetie betau*, mie et Denn noa) in feinet ^toncfbeit auo) eine folcbe Mace- tiam megbtoo)/ melcbe etPOt Die cruftam villofam ventriculi & inte- ftinorum bielle, e* mot Det SJlagen inmenDig ganfc glatt, unb feine eru- tta villofa mebt jufeben, ja et matfo glatt inmenDig al* ou*menDig, eben mit einet folcben, mie diluirte* #oflunDet*SDlug, Materia maten aua) Die inteftina denuia ongefùffet, ouffetDog in Diefen Die materia elmo* Dicf £ff unD 33 m >44*c m unb fleblicbtmot/ Die inteftina moren pon einet gonfc meio)en Subftanz unDebenfofl* febt expanditt, Dotneben inmenDig fo gioì ol* ventriculus. 3m inteftino ileo obngefebt Dtep quet «gànDe bteit Pon feinem £nDe, Da e* flcb in Do* inteftinum ccecum etnfencfet, jeigete ftcb eine aufferotDcnt* licbe expanfion mie ein aculei obngefebt 3.30II long unD um Diefe ©e- genD, nemlio) untet Det lincfen ^cieten flogie et ùbet erfo)recf licbe ©cbmer* fcen, Die ibn ouf Den 2Bobn btocbten, e* mare nephriris oDet ein (Stein fo in Doflgen urethere flecfete £)ie inteftina craffa moten eben mit fol* (berciatene ongefùflet, melcbe abet jàbetunD Diefet mat, al* in tenuibus. ©ie ùbtigen vifcera maten afle febt gefunD, et petmutbete jmat aua) in- fardum vel obftrudionemhepatis, e* fanD fla) abet nia)t*, fonDetn fle mot Poflfommen gut. Veficula fellis mot jmat mit einet jàben Mate- ria ongefùflet, melo)e* obet meine* fxaa)teni ou*Clangei lex Lymphae berrùbrete. Lien mar gar f leinunD batte nia)t Die recbte Figur mie e* fonfl fepn foli; fonDern fle mat Dtepecficbt, abet Pontea)tet gefunDet Subftanz, cor & pulmones maren ebenfafl* tea)t gefunD, abet folo)e inopia fan- guinis, Dog ouo) in ventriculis cordis nio)t einmabl fanguis grumo- fus juflnDen mot, De*gleio)en maren aua) afle vafa fafl ganfc leet unD nut in Vena Cava noa) etma* ju fpùren, melcbe* propter depravationem mo- tus tonici inteftinorum tenuium mobl nicbt anDer* fepn fènnen, oUDie* meil Duro) folcbe fein chylus boi fènnen ad maflam fanguineam gebtacbt metDen. è* balten Die £erren Dodores untetfcbieDene SJlepnung de caufla primordiali hujus aflfedus, Det #ett Dr.H. mot etfl DetSRep* nung, meil Lien fo got flein, fo bàtte Det SOtagen nia)t genugfome ^ar- me oon Demfelben empfangen, b«naa) meil et fein fonbetlia)et Patron oon Nitro & Salibus fixis ifl, fo molte et Denen Die ©cbulD geben. éin on* Derer fuo)te Den ortum hujus morbi ou* Denen ©cotbutifeben humori- bus berju deduciten, al* melcbe fo mobl Die inteftina al* ventriculum oflju febt ftimulitet bàtten, Dog olle* mate oben au*gemotffen motDen ; Slflein alle Die ^lepnungen contentiten mia) nocb nicbt. 3$ balte noa) meinem menigen judicio Daoot, Dog Plethora circa Venam Pome mobl caufa caufarum fepn Dùtffte, Denn er boi fafl 8-3abt beflànDig ùbet flatulentiam geflagt, abfonDetlio) menn er SJlùbJbùufet 23ier getruncfen, Do Denn oflejeit neue contradio fpafmodica circa regionem umbili- calem petfpùbtt morDen, Dabet et aua) flagte Det ^abelmàtDe ibm gan§ in 2eib gejogen. <2Benn fla) Die Haemorrhoides bàtten moflen mieDet onfìnDen, miitDe fle biefen affed Piefleio)t abcje&offfen &abe«/ meil abet biefe nia)t w/olget, «6 )443( g£> erfolget, fo entflunb boljet regurgitatio fanguinis in ramos inteftinG- rum, Datauf fola)e fpafmi entflunDen, Durcb melcbe enDlia) eine gàn<àe atonia peturfao)et morDen. CASUS XL. HAEMORRHOIDUM ANOMALUS STATUS. (Fl^j3nìan)* (Stobl* Programma untet Dem Titul Hiftoria Pathologica affèduum cum Coxarum dolore fymbolizantium &c. Darinnen fùrfc* Ma) Docb atùnDlia) ex obfervatione ipfius Hippocratis angemiefen mirD, mie Da* §ìafen*Q5luten, Haemorrhoides unD fpafmodifo)e, ifchiadi- fo)e unD podagrifebe gufane convediten, oDer ouf einanDer folgen. 2) ©e* «&off*£Xatb Alberti Schediafma de Podagra fine Sale, Darinnen gemiefen mitD/ mit noa) mebt al* 20. Argumentis, Dag Da* ^oDagta nicbt #ff 2 poh m ) 444 ( m pon einet @a)àtffe De* ©eblùt* bouptfàcblicb betfomme. 3) (Eben Die* fé* Prof. Alberti tradat. de haemorrhokhbus, infonDerbeit Die diflèrta- tiones de Haemorrhoidum Confenfu cum Podagra & Calcu- lo, de Colica hcemorrhoidali, de Haemorrhoidibus Medicina hypochondriacoru.n : 4) mie ano) Deffelben £off » «Hatb Alberti diflertation de morbis animi ex anomaliis haemorrhigicis, 5) de Morum & Morborum confenfu : 5lu* melo)en fcriptis gtÙnDlio) Die* fer cafus fan decidiret merDen : 3a) befcbreibe alfo Diefen cafum, Dog er fep ein bartnàcfiger unb at|*fa)metffenDer Spafmus fo mobl in fanDen al* gùffen, Det ^ielbeit unDSMcfe De* ©eblùt*, (melcbe* fonfl nù&licb unD beilfom in Dee 3ugenD mit9cafem$8luren, bep mebtetn 3a|>ren abet mit haemorrhoidibus per* minDect motDen,) pon DerSftatut entgegen gefefct £)ag e* ein Spafmus fep, iflouffet oHem gmeiffel: ©eine bott* necfige 2ltf abet dependitet fo mobl Don caufis moralibus ol* ana) oon caufis phyficis : jene betreffenD, fo ifl Da* prsedominirenDe tempera- mentum Melanchoiicum pon eben Dergleicben qualitàt, DagDa*@emùtb in alien decretirten unD ùbetnommenen ©efcbàfften fìrra unD tenax fep, ouo) Deflomebt in folcbet pertinacia bebotte unD junebme, je mebt fio) eu nige ©cbmierigfetten àuffern, melcbe bai einmabl projedirte defiein of- fenditen: ma* abet Die caufas phyfioas betrifft, fo difponitet Daju Die PetDoppelte obftrudion einet febr nu&Ua)en gSerminDerung De* befebmebt* licben unDùbetflùgigen ©eblùt* Dutcb WemSBluten unD Haemorrhoi- des, Die Pielfàltige ©emùtb* ' Untube, Die combinirte fpiflìtudo fan- guinis, unDDiejenige .methodenDergur, melcbe ouf gegenmàttige £aupt* Ucfao)en ntcbt refleditet, fonDetn anDete c.aufas jum ©runDe gelegt; Deg* megen fta) folcbe fpafmi mebt unD mebt contumadtt, je meniget Die Vìa* tur mit ibren motibus oDet conatibus Den £oupt*3wecf jemobl exxeia)en fènnen. S)ag e* aber fetnet ein exorbitantetfpafmus fep, etbellet i)au* feinet eigenen SSefcboffenbeit, Datinn et £ànD unD gùffe affligicet. 2) $lu* feiner SBermantlung in dolores colicos, melo)e in einet colica Hxmor- rhoidah befleben. 3) 2lu* feinen POtbetgebenDen Maladien, melcbe in hy- pochondriaco - melancholicis pathematibus beflunDen. 4) Sin* Det 2ltt De* petbunDenen temperamenti Cholerici, melo)eclep «Dlenfcben ju bifetgen unD ou*fo)meifenDen adionibus a l'ordinair geneigt flnD : t) au* Der fooielmobl oerànDerten Method Der Sur. 6) 5lu* Den bèc&fl* fcb«Dlto)en Pielen unD mannia)fàltigen ©ebtaua) unD Variation Det %x* fcenepen; m )44T ( m fcenepen : 7) ou* bennen obne Smeiffel Dojuf ommenben affeden Det Unge* Dult unD SSeDràngnig De* ©anùtb*: 8) Deflomebt obet menn in Diefem delicaten cafu bifciae remedia gebtQuo)et merDen, in melcbe Claffèn ana) Die acria antìfcorburica gebèren : 9) oDer monn gat Diefet cafus ex ca- pite fcorbuti Potnebmlia) confiderirt unD traditi motDen : io) tn*be* fonDete abet Da Det #ett Patient febt fenfibel unD obne Dem leia)t ad motus fan irritìtet metDen ; u) ou* Den ootbetgeoangenen unotDentli* (ben ^olDaten^eben unD 12) mano)en veriablen ©emùtb*$5emegungen 13) Det petfnùpfften difpofitione haereditaria, melcbe obne Dem jubott nàcfigen UnD exorbitanten aflfedibus Sinlog giebt. 2Dag obet prindpaliter Diefet cafus mit Det abundantìa unD fpifil- tudine fanguinis, feine* mege* abet mit anDetn caufis, fle mègen 9cob* men bobtn, mie fle moflen, connedire^ ifl ou* gat Pielen UmflanDen Deut* lia) ju ermetfen,. untermeleben icb uur ein uno anDete applicative ollbiet onfùbten min, jumobl Diefe <&aa)e folide unD nervo fé Don £off StotbunD Prof. Alberti in S)aUe, in obgeDaa)tem fchediafmate de Podagra fine fale demonftriret motDen : guru $5emeig obet meine* @ofce* Dienetetfl* licb, Dog Det £t. Patient in feinet ganfeen Sftatur, Datin ernaa) feinen bo* ben @tanb gat leiebt mebt QMut fammlen fan, al* Detfelbe gebraua)t, 2) naa) feinet textur, melcbe bager, De*megen auo) ou* SOlangel Pielet flei* fa)ia)ten ^beile Det Uberflùg De* ©eblùt* nicbt in rotbenooflblùtigenadfpe- du, fonDetn in Denen aufgelauffenen 51Detn, motinnen fla) Da* ©eblùt meiflen* arreriren mug, ju fuo)en unD ju flnfcen : Dobm Die differentia Det Sllten JU jieben, inter plethoram quoad habitum & quoad vafa. 3) $(bet eben Desmegen, meil Do* ©eblùt fio) long in vafis venofis oermeilet, geminnet ouo) DaflHbe eine praejudicirlió)e fpifiìtudinem; 4) ifl ein of- fenbobt Seugen unD 3«ugnig, Dog in Jàngetn 3cu)ten obneéo)oDen Do* ©eblùt èffter* ou* Det 9Wen gefùbtet morDen: fo longe ano) t)oa)geDaa> tet #err ©raf feiner $rancfbeit untetmorffen gemefen, fonDern Da5) fola)e haemorrhagia narium fla) oerlobren unD anDere Urfoo)en Dajmifo)en fom* men, boben flcb aflxdui hypochondriaci, al* conatus haemorrhoida- les eingefunDen, moDurcb auf* neue Die Sfiatar fla) De* ùberfhjgigen ©e* blùi ^ ju entfebùtten, bt angejeigten ©tunD einfùbten unD fortfefcen mùtDe, bàtte man untet ©èttlia)en ©egen flcb nocb ebenDet einiget €tleicbt* unD SinDetung ju trèflen. 3Ba* abtt Die <£ut felbfl betrifft, fo mug i) Det leib box alien gè neralibus impuritatibus geteinigt, 2) Da* ©eblùt orDentlla) imminuirel, 3) Die motus irregulares corrigitel, 4) Die motus haemorrhoidales regulares mieDet revociret unDlpromovitet. 5) £)te Diaet UnD bai ©emùtb m gute DtDnung gefùbtet merDen. I, ©a* erfle gefa)iebet, mann Det £ett Patient bi*meilen ein gelinDe La- xans ex Rhabarb. optìmo paflulis minor. Tamarindis jugleicb beteitet in forma infufi oDet decedi gebtaucbt. ^Slan fon oucb ein infufum "vinofum balb <2Bein unD buffet maa)en mit Rha- barb. Polypod. fìbr. helleb. nigr. paflulis. min. Cremor. Tar. tari oDet arcan. Tartari additis radicibus & herbis relòlventi- bus temperatis. II. ©oli Det £err Patient menigflen* De* 3abr*jmepmol>l ouf Dengug oDetloffen unD jmat bep Slnfang De* gtùbling* unD |)etbfle*, tem- poribus vero folftitialibus fènnen Die hirudines unD Detfelben jmep, ouf Die loca haemorrhoidalia angefefct merDen, obgleio) Die venae haemorrhoidales elmo* tief liegen : III. £)abin gebèren alle temperantia, lenienria & leniter jfedantia: unter Denen erflen flnD ju ordiniten pulveres antifpafmodici ou* gr. v. tartari vitriolat. amar. gr. viij. nitri depur. unD Matr. perl-i corali, rubr, prseparat. ana. gr. v.t oDet ex Oc. cancr. ci- trat. <9S ) 448( 9» trat. corali, rubr. preparar lumbr. terreftr. antimonio diaph. ana. gr. v. Cinnab. gr. tj. oDet j. SlbeoD bmtec einanDer Cort. chacar. gr. viij. Con;il. rubr. preparar, oc. cancr. citr. ana. gt. vj. m. f. pulv. auf limnobi, «ptebetgebòtet aua) Dee Spintus Nitri, diiìc. $j. mit Der Tmcl antimonii tartari lata 3 fi & Liqu. Terre fo. tartar 3 j. 0 vfefeet: prò dofi 30 gutt. ju Veneti leni- entlbus gb^ten decoch ex rad. Cichor. Scorzon. China?, gra- minis a("p rag. tarax- e bardan. herb chsrerol. veron. fceni e. hebat. nob arnie, fcabiof. feord. e b. beihd. (ùmmic. millefol. L. Saflafr. Paflul. min. anif fteliat &c. nicbt meniget ein gì lince* ^ouer^affet : alfo aua) Succ. cancr. fluviat. une. ij. oc. 69. citr. Ccrup.fi. vin; rhen.unc. ifi- prò una doli: e* nMrD aucb tempera- tus ufus iads feine lieDernDe graffi ernwifen, aucb mare ein QSerfucb mit Dem faccharo ladis, Deffen mano)e Medici mit fonDetbobren e- logiis geDencfen, ju tbun; àufferiicb flnD auf Die partes dolentes Die remedra (aponaria mit camphora Permifcbtad mitigandos dolores Dienlicb. %n benen fedantibusgebèren innerlicb mfonDet* beit chaccarilla, cinnabarina unD mit ^Sorflcbtigfeit Da* extra- dura caftorei: oDer EflentiaCaftoreimitDemfpiritu nitri dulc. tinD-Det Tindura antimonii tartarifata. IV. S)ie motus haemorrhoidales mieDer JU revocìten Dienen Die Pi- lulae Sthalianae, Dann unD mann clyfteres lenientes & modice Ialiti, in melo)e man auo) einige grana pen Pilulis Sthalianis mi* fo)en fon: Dotnao) Dienen fotus mit fpeciebus emollientibus: OUO) gebètet bm prudens ufus aquarum mineralium: untet melcben Da* €atl*'33oD in*befbnDerejurecommenditen, melcbe* etfllicb innetlicb betnoo) ouo) àufferiicb ju gebraua)en; aua) flnD temperati inftflus pon onDem aquis approbatis ju petflotten. V* ©onDetlio) obet forami e* ouo) mit auf eine gute Diaec on, Dorinn man fio) aflet barten, fauren, febtfermentefcirenDenblabenben, follen epeifen ju entbolten ; bingegen ftnDDùnne,meio)e,diluiren* De, ermeia)enDe ©peifen anDetn Porjujieben: bi|i44*c m tia). Melcbe* olle* gtùnDlia) Pon gegenmàrtigem affedu deciditi unD deducitt, Dobep Det ùbtige jjefegnete^cfolo Det©ùte@£>tte* ju ùbetloffen» CASUS XLL HAEMORRHOIDES EXCESSU ANOMALA Relatio morbi. 3ne ^etfon oon 44.3abr, bai fla) oon feinem eifffen 3obr onbt* in Da* 4ite, unD alfo 50.3abt, gleia) mitfltengen, beflànDigflot* cfen $off«3leitenunbgabtenoDer SXeifen febt ongegtiflen, mitbin in feinen jungen Sobten, Det Diaec in @peig unD $cancf menig, ana) felbfl Det DSeifen megen nicbt gebèrig in ocbl genommen oDer nebmen fènnen. ©ie Conftituiion ifl fanguin cholerifcb/ Duto) ©Otte* ©noDe obet, fepn Die Diefet Complexion onbangenDe ^aupt^Affèden jtemlio) gebtoo)en mot* Den, Dem oebèrt bieoot *J3teig unD £)ancf. Die &ranc£iyeit nnlancjenb, ©0 babe fo)on fèit io. 3abr Die ©olD*51Det gefpùbtet, unD boi flo) fol* te oon felbfl obne Den getingflen tt lob Dot fo genanDte St&ufò DaDuta) bemabret morDen. SBor 4.3abr abet ifl Det Affed Det @oti>*8bet fo fiarcf gemotDen, Daf mio) nunfeit2.3obtDe*D\eifen* aàn&lia) entbalten, unDmebtflen <£beil*ju «Beit oDet im gimmet balten mùffen, Dag do Die @olD^Derafle6.8.oDer io <2Boa)en gefommen, 14 in 18. ^age angebalten, unD tàalla) einoiettel SDtag unD alfo in einet ivtancfbeit 4.01*5, unD mebt Sttaag ©eblun)abgan* p 211 oen ftt J4?o( S* %m, Dog pon ein jut anDetn 3eit mia) faum auf Die 3$eine bringen fènnen, mobep fla) Dann Det Àppetit pèfltgperlobten,Dag auff r einer ©uppm uno gefotten buffet fein anDete ©peig unD aranci ju geniffen oDer ju riea)en permocbt, mobep fla) Det ©cbloff oerlobren^unDaflemabl ein befftige*£er&* unD ^opff^cblagen, aucb jiemlicbe Melancholia eingefunDen, fo Dal èff* ter*toDlicb mit mio ou*gefeben, ana) mann ein menig ernflbafft oDct piel reDe, fùble auo) cemperirte gufft empfange, fo empflnDe mia) gleicb mit ei» nem jiemlicben #uflen unD touben £alg befa)merf. 9ton bai flcb ®Dtt lob feits. t^onatbDer AffedDet £tancfbeit febt geminDett, Dag obfa)on Det glug feine Seit unD 14. Qaa anbàlt, fo gebet Doo) nicbt mebt fo Piel ©eblàn) unDaflein2*m3..$)laagab, unDbebolteNB. einigen dìatb ©tabi* bai* famifa)en n unD rotben ©alinifcben qjuloer, ouo) mie in ©petg unD Srancf uuD33emegung perbalten unD gebrauo)en fofl, oDer ob folcbe geru* ben eine onDere 2frfcnep unD Diaet onbanDen ju geben, ma* Diefen baxten 3u* flanDt ©rànfcen fefcen fènne, unb mie io) nebfl ©Ott mieDer ju fola)en £r3 ff* ten uno ©tanD gelangen, Dog meinen $5eruff**©efa)àfften in De:©taDt naa)geben, ouffetbalb aber folo)en mit moderatet (Selegenbeit naa)xeifen fènne, meilen ia)bii dato mcbet meine nótbige Sltbeit in Menagirung Det 2Ba*ten, ouffer fo)reiben, nocb KM geben unD fobten fan, obne Da* ©e* blùtb in'SBoHung unD €rbt&ung ju bringen, oDet febt mùDe ju metDen. S)et £ert N. bat mir ouo) jmeperlep *)3uloer gefanDt, Die ia) aber nia)t meig ob fle ibnen befanDt flnD, auo) Dermablen noa) nicbt gebtaucbt bobe, meilen mit unmiffenD, ob fola)e aflein in Dem 25lutflug, oDeeouo)naa) oDet Potbeto gebraudjen foli, morùber et Derofelben Die gè* bèrige9*aa)ricbt, mie ouo) ma* fonfl meine Obliegenbeit megen £>ero boben @un fi SSejeugung unD diatb etfotDett, flati meinet fa)ulDigfl abflatten mitD/ ©Ott etbalte 3)eto£oa)fcbà&bare unD #oa)geebrtefle tyexfobn in feinem ©naDen»©a)uè/ tegiereS)eto Confitta, feegne Die oetorbnetenTCtel, unD 211 2 gebe 4M )452( 8» gebe mit©elegem)eit etjetgen ju fènnen, Dog mit oUemfcbulbigen Refped bin, SI. Den ult.$top J722V J.F.H. A. Ree. Extr.Catechu Tormentili ad fcrup. ij. Croc. mart. adftring. & M. f. pilul. gran, pond S.^ilulen ao.ju nebmen* Ree. Pulv. Stomach. 8. une. fem* C. Chaccarill. Cached. Lud ad $j* M. d. ad Scatul. S. SJlogen^uloet. Refponfum, g© ifl Detjemge Affèd, melcbet ou* 21. Don (S.T.) £ettn£. on mio> ^ bericbtet unD Dotùbet emconfilium medicum oon mit etfotDett mor* Den, ntcbt* anDet*, al*einùberflùgigetgottgongDet©ùlDenen5tDet,Deton* bepmitoieleninnerlicbenISemegimgen De* ©eblùt* unD ofletlep anDetn Un* otDnungen oerf nùpfft, ju folo)er €mf tàfftung unD mercfltcben SBefcbmeruna bi*beroUrfacb gegeben; Cb nun mobl ein màgiger Succefs Det gutoenen SiDer fonflen Det ©efunbbeit febt Pottbetu)afftig ifl, fb fon auo) De* guten oflerDing* juPiel gefa)eben, unDDobuto) Det beilfome unD ermùnfa)te €rfolg unD Smecf petfebret unD geflèbtet metDen. £)ie Utfdo) folcbe* bàuffigen unD Degmegen btfcbmetlic&en gluffe* flnD i) Do* bi|ige Temperamene. 2) Die befftigen SSemegungén De* ©emùtb*. 3) Det Poflblùtige SuflonD. 4) Die gute Diart. 5) DieoorbergegongeneflatcfeMotion ó)DieunterfcbieDe« rì^uicn' mI#eN> feltro SuflanDongefleflet motDen, »ela)e Petmutb' {ia)nta)t afle ouf einen Smecfgeticbtet gemefen, Daheto folcbe unotDent«o)e 23emegungentbten tltfptuna genommen, ©leia> 8B> ) 453 ( 8fr ©leicbmie obet biefet AfFed an fla) felbfl offenba^t ifl, fo mitD anbe* mebt eine method etfotDett merDen, naa) mela)er er mit guten gottgantj ju perbeffetn fep, ol* Dog man fta) um Deffen Urfao) nocb mebrer*meitlouff* lia befotge. £>a* naturitele Temperamene ifl nia)t ju anDetn, Docb mùffen mit gtoffen€tnfl unD peflem q&otfafc Duro) Die tnitmùr cf enDe ©naDc@0tte*, olle befftige unD Diefem Temperamene gemèbnlicbe, btèiae unD ùbeteilteaf- fedus geDàmpffet unD perminDert metDen, mieDtigenfall* fonfl afle ùbtige Confiliaibten julànglio)en ermunfo)ten EfTed nicbt ettekbenfènnen: Dann tnDem ou* Diefet £>Deflc Die befftige unD unmàgige £rregung De* ©eblùt* in*gemein betflammet, fo metDen auo) Dabeto anDetoauffetorDentlia)e©e* fo)àffte, 'melcbe Den ieib betreffen, tn*befonDere oermebtet unD Detgeflalt ongettieben, Dog fle Deflo leio)tet in einen Uberflug geratben: bietnecbflfòl* len beo Diefen gufali Die gemèbnlicben 2toetlàffe Sàbtlia) 2tnabl auf Dem Sterne tm gtù>3abtunD#erbff, nia)t au*gefeéet, fonDern. otDentlia) mie* Detbolet metDen, mann ntcbt au* Detfelben gàng(ia)en Unterlaffung in 3u* funfft ein neuer uno beffttgetet Stufali oon Diefem AfFed ju befùtcbten fepn mècbte: getner ifl Diefet 23efcbmebcung mebt mit einer guten Diaet al* Pie* len àt^enepen untet gèttlio)em ©egenobjubelffen, unD jmat bat man fla) in Det Dìset ju beDienen Der gemèbnlicben ©uppenoon ©erflen, $abet*©tù» &e, SSeig. 3>ann uno mann ftnD .©ulfcen mit etma* €ittonem©affr unD fleinen SKoflnen ju gebtouo)en: unter Den ©attat ifl ^nDioiefy^egmatte unDLaducaDienlia): Die anDere 4DÙlfen'grùa)te, melcbe ju Pielen $MeI)un« gen disponiten, flnD fpatfamlio) ju gebtaucben, fonfl ifl Die ùbtige otDent* lio)e ©peife poro gleffc|e bep ju bebalten: gelinDe faute SDinge fònnen bi** jocilcn aua) untet Det Disc genommen metDen, melo)e0a* flùcbtige ©eblùt in etma* tempericeu unD màgig Dicf maa)en, Dag e* nia)t fo leiebt folcbem befftigenglug unteemorffen fep : QSieie 5JJilcb'©peife unD èfftere Gnocco- late ifl jn Diefem affed ntcbt Dienlicfc, meil jene Da* ©eblùt febt oermebtet unD ju Deflo èfftern £)uta)btucb DirgùlDenen§lPer©etegenbeitgiebt; biefe ober in Do* ©eblùt eine flarcfe commotion bringet, oDer Daffelbe febt oet* Dinnet unD erbifcet ^n èfftern <3Bein trincf en, fiarcf gemurfcten ©peifen botmanflcbjuentboltett: buffer Diefem fofl man fla) aflet flarcfanbaltenDen Slrfcenepen entàuffern, Dann fte flnD permègenb einmabl unperfeben* eme plè&lia)e unD fcbàDlicbe alteration ju erregen : fonfl ifl Dienlicb Do* 5>uÌPet No. 1. ftùb unD 2lbenD* eine* Daoon in gemóbnlio)em $8ier einjunel>men, abfonDerlicb mann Det glug fa)einet ju flatcf ju geben : ouo) fan man ju fol* ebet Seit frùb morcjenD* Don Denen fpeciebus »No. li. ein flein £ànDgen 811 3 doB m ) 454 (ME »ofl mit einet balben ^oog obet fònnen Coffee gelinDc, mie Thceobfo* eben, unDDaoon Den balben $beillaulia)tttincfen, unD Damit 3. Qaa con- tinuiten: b«naa) abet tàglio) ^càcbmittag uno bepm fa)laffen geben eine* pon petotDneten ^uloecn : man fan auo) bep Unterlaffung Deret bepDerlcp remediorum, gebrauo)en tàglicb frùb motgenD* eine* Pon Den iulpcrn No.III. £i&ige remedia, unD ma* foufl àuffetlia) unD mnetlia) fei)x ex* bi|et, foli man evititen, Docb fofl man auo) nicbt auff* anDete extremum follen : SBiele unD flarcfe SBemegung ifl Det 3eit ju untetlaffen, bi* Diefet Affèd mieDet in gebètigeDtDnung gebtacbt: flotcfe* btaune*33ierbtenet nia)t, Donn e* eebi^et bai ©eblùt : in Diefem gufali mùffen loutet tempera- ta gebtoucbet metDen: Untet Det diaec Dienen noa) ^Koflnen, oefocbteéflau» men, gefocbte5Bot*Dètffet21epffel,gefocbte55itnen; <3Belcbe*alle*juàto* minDetung Diefe* affedus Dienlicb ju fepn exaa)te: <$or alien anDern abet mùnfa)e jn gefegneter Graffi unD Succefs fola)er Method unD 2frènepen gèttlicbe©naDeunD©eDepben, unD miS auf fernere* ^eftagen mitmeinen roentgen confiiiis gat miliiglia) Dienen. £afle Den i#.3unii An. 1722. M. A. No. I. Ree. Oc. cancr. citrat. Corali, r. praeparat. C.C. uft.ana fcrup. j. Nitri depur. ifi. M. f. pulv. div. in 4. p. ae. d.indiare S. Bextbeilenbei un& temperitenDe*$ulpet. No. II. Ree. Rad.Cichor. Tarax.Rub. tind. ana une j. Herb. Miilefol. Mji. bellid. min. fcabiof veron. cheref. ana M/. FI. chamom. vulg. Mj. fambuc. rofar. rubr. ana Mfi. Baca Laur. $ifi. Gort. Citr. une fem. Lign. Santal. citr. & rubr. ana jiij. Paflular. Maj. & min. ana une. j. Nitri depur. $ifi. M- concii: f. fpec. d. in chart. No. m )4.^( 3» No. III. Ree. Tartar. vitriol. amar. Nitri depur. Antimonii diaph. martial. Ludov. Corali, r.praeparat. ana fcrup. j. M. f. pulv. div. in 4. p.ae. Ober Ree. Cort. Chaccarill. Oc. cancr. citr. ana 3/T. Antimonii diaph. Martial. Ludov. Corali, r. praeparat. ana gr. xvi. M. f. pulv. div. in 4. p. ae. CASUS XLII. MORBUS CORRUPTUS SPASMO- DICI^ SUB LARVA AFFECTUS HYPO- CHONDRIACL Relatio Morbi. £n Statum Morbi um foPiel el>et ju erfennen, babeoon Dem 2m» fang unDgortgang meine* langmùbtigen unD bettubten Mali fol* genbe yiaa)xio)t geben mollen. *2ÉBte Dog balD naa) meinet àn* funfft ouf Det Unioetfltàt 3eno, DiePot9-3abwn 1714. xmu. Sobr meine* $fltet* gefcbeben, Dafelbfl Den Appetit jum €ffen got febr t>etlobren, melcbe* io) Dem fa)lea)ten gleifeb, ùbeln 2Met, fo foum 2. Qagt alt gemefen, ingleicben DemS&taten, Da*garnio)t* gefallen mat, jufa)tieb, Da* fa)àDlta)e 4:obacf tauo)en aber liebte leiDer in exceflu, batte baben immer .^opf^Bebe, oDet oielmebt mufle mia) mit einet ©ummbeit De* $opf* fcbleppen, inDem mit Potfam, ol* menn ein Plebei im ©ebitn* SEBeilen, megen im etflen Sobtoiel gefe|ebenen ©tfcen*, aua) ootne am geibein fa)m?r&lia)e* jieben oetfpùbrete, uttbeiletc etn Dafelbfl betùbmt gè* mefenet Medicus, e* fep ein Malum hypochondriacum, DotmieDer jmar oerfc&ieDene Medicin btatta)te, (beflebenb in Imduten unD einem etma* »S )4S«( «K éttoa* tèn)Jia)tem ^Jufoet) e* molte flcb aber mebt ergeben. ©oberò nacb jmepen Jabren mteDec in* grancfenlanD ju meinem miteni mio) manDte. «£>ier boffte/ ei merDe mit oerànDertet gufft, ©pdfeunD@ettàucf, ibr.oet* lia) Da mio) an Den £8ein geroèbnen mufle, Da* Malum fla) aucb anDetn, ollein Der Appetir jun effen molte fla) nocb immet nta)t recbt ffnDen, unD fcalo betnaa) befam ein munDerlio) Symptoma, interne fofl alle 2lngenbli* efe biut^ fó)lucfen, oDeu mie man ei nennen n,òa)U fruftra deglutiten mufle, Dooon piel incommoditàten batte, Denn naa) Demfelben faljmen rudus, ju meilen jog e* mit im «£>al§, ol* menn mia) einet mit Det #anD Dtùcfte, uno Det Èopff mar immet mie umnebelt, Docb Max Dobep immet muntet maa)te mit aua) ganfc feine #inDetnig im pteDigem 3o) con- fulirte einen befanDten Dodorem, Det e* ebenfali* oot ein tnaium hy- pochond. bielt, fonDetlio) megen De* frompflgen jieben* im <$al§, otDne* te nebfl einem Laxativ Die©tablifo)en^3illen, unD eine gelb btaune Tin- dur, Die einen penetranten mieDrigen <$e(o)macf batte, obet ei molte alle* nto)t* anfo)lagen. 9?aa) einer 3abre* grifi lieg micb Don einem SgaDer oerleiten, Dag Die #ol^€ur oon Saflàfras 4.9Soo)en longbtoucb* te, micb De* SiDerloffen* am gug beDiente, aber aua) Da* mar umfonfl. S^acb jmep Jabren batte Die ©nabe in* Minifterium ja fommen, meilen mi: noa) immet im preDige» feine £inDermg fpùtte, erfl 25 3abt alt mat, uno fonfl noa) poh jiemlicben £ràfften,al* batte fein SeDencfen eine fundionem Paftoralem auf mia) ju nebmen, unD naa) Dem fla) Da* £càmpftge jieben im #alg oerlobren, batte gute £offhung jur recenya- leièenz, um De*miflen ouo) balD bernocb in Den ^beffano troll, abet lei* Det giengen faum Drep oiettel 3aj>r benim/ fo murDe jum ftudiren gam) unluflicj, Det ^opf mar mit einem ©cbminDel mebtentbeil geplogt, DaJ nmnnia)mal)l doc 2fngfl nicbt mufle mie ia) nur eine balbe ^tnnle pre* Dtgen folte, fonDern mia) immer ranfie, aurata, al* mie einer ber um*, faflen mit. 3cb confulirte abermabl* einen Medicum, Der mit Dem Po* rigen eine*, e* fep affedus hypochond. orDnete etèffnenDe tinduten, Vifcerai uno £eber^ulper unD Dergleicben, e* feblug aber mieDer nicbt* on. &e*megen recommendirte et mir Den ©o)malbaa)et ©auet*^5runnen,Den ia) mir in itrùgen òrjngen lieg, unD im £aug getruncfen, alleine biergiene ba$ Ube! eril rca)t an, Der 2tib murDe immer mie <2Binben angefùfltunD Der ©cbminDel ini £epf nabm Detgeflalt ju, Dag io) etlicbe ^ocbrn nia)t Daoor preoigen fonnte,, melcbe SRattigfett Daurtebig enDiicb Anno 1722. «ben am *£>eil $eu'3alpgéffe do io) faum, in Die j^itc&e fommen, mein %mt «e ) 457 ( m Sfmt jo pettto)ten, mit einem fofcbem pararne* ùbetfaHen mutDe, ben !4 nocb nicbt eigentlicb exprimiten fan; $* De«a)t mia), a!* menu gleia) um* follen mùfle, unD ob io) febon metnen cgecflanD batte, batte Doa) folcb fd)merfclicb jiebenim^opf, al* menu mùrcflicb convulfiones Da, Por21ngfl lieg ta) afle* faflen, Dag man mio) beimfragen mufle, Der untere teib mar bart aufgeblebet, Dog man mio) einen balben Qag fafl fùr balb toDtbetum gejogen. UnD Pon felbiget geit on, bi* Dabet flnDet fta) Da* Malum fafl immet auf Die 5ltt ein, icb batte mobl ein Diertel 3abt ju tbun, ebe mieDer in Die ^ica)en geben unD preDigen fonte, unD Da* gefa)iebetnocb.untetlau* tet 3ammet unD ©a)met^en. 53ep folà)em trùbfeligen Suflonb, manDte mia) ball ju Diefem, batD ju jenem Medico, Don melcbennia)t nut pet* fcbteDene judicia, fonDetn ouo) Medicamenta befani, Dorunter fteplicb auo) Piel fcbàbltcbe maren, fonDetlio) oon Denen Die eben nia)t ftudirt bal- ten, unD nta)t oiel beffet al* Empirici, tyiit purgantien bin Die anDert- balb 3ab? f<> offt angegtiffen morDen, Dog mamtia)mabl gan$ obnrnào)* tig morDen, fa)arf DàmpfenDe tyuloer, geblùtteinigenDe Tinduten, $tàu* terree, flagen flàtcfenDe Tinduten bobe in gtoffer Sftenge gebtaucbt, gleicbmobl nimmt Da* Malum nicbt ab, fonDetn mebt ju. fornii mit nàbet fommen, mie flcb* Diefe* 3ab* unD nocb jf$t mit Dem Malo per* I>àlt. ©obobe ongemetcft Dog noo) oiel gebtoucbten Purgantien unD $){agen*Tindurett Det Appetit jum effen meit grèffer Den potmobl*, ia ouffet Dem Paroxyfmo tfl Derfelbe monnia)maf)l mit gar ju beffino, alleni gleia) nacb Dem £ffen (in melcbem icb Dtet balte, inDem untet leia)t ju aerDauenDen ©peifen, Òbff in altem teinen <2Bem genieffe) mitD Det $ta* tjen nebfl Dem Untet* Seib mit <2BinDen ongefùflet, unD Dtùcfet mia) fon* Declia) in Det lincfen ©eite fo b#Ì9/ al* menn ein €entnet»©tein ouf De* nen ©eDàrmen làge, e* fangen ouo) Die 2BinDe in Det lincfen ©eiten on ju foltetn unD ju fo)mancfen, bi* fte Duta) Den £alg betau* bteo)en, Denn untet flcb oeben fte feltert 3)e* 3ftotgen* menn eine ©tunDe ouf bui; fàngt e* gememiglia) an, Die linci e ©eite mitD aufgeblàfjet unD Daua)t micb offt al* menn man ganfe fubtil mit Det 'S)anb Die inteftina onrùbte, gleia) Dabep abet babe Den Sammet in Dem £opf, in felbigen jettet unD teifl ei, ali menn man mit aflet 3)taa)t Datinn jège, oDet Denfelben anfpamtete. @* fommet mir immet oot,al* mùfle umfallen, mug mio) baberomilbep* Den Mnben onbalten unD Die 2fngff ifl fo grog, Dog ia) nicbt fùjen nocb ff* ben fon, fonDern geben mug. SCBenn icb ouffet meinen 2tmt*»c8erria)* tunaen bin, ifl Det Paroxyfmus nocb etttàglicb/ ober mennicbftùbe pteDi* Sftmm gen m )4)8( m gen obet fonfl facra adminiftriten mug, ifl Det Sommet ntcbt ju beerei* ben. So) mug Den ^opf ganfc fleiff balten, Dtebc io) ein menig, fo roancfe \a), ali mùfle faflen. 3a) roetDe auo) im 5Copf ganfc itre, Dag mia) mobl beDencf en mug, ma* ia) reDe. cgor Den Slugen ifl* mie ein SRebel, Die Db* ten fauffen, e* buiDert mia) im teDen, Dag mia) mobl in aa)t nebmen mug, roenn io) Die SIBerte nicbt ùbermerffen, oDer burtig berau* plafcen mill laf» fen, teDe io) fort (mie micb benn immet Daju jmingcn mug, fo jiebet e* mio) in Den inteftinis in Det lincfen ^eite fo fa)mer&l;cb/ Dag io) Dot Slngfl fauni teDen fan, unD mie e* in Det lincfen ^eite jiebet, fo jiebet* auo) im £opf, Dabep foltern Die ^CBinDe in Det lincfen (^eite fo b*fFn'a, Dog man* tootnemtia) bètel, icb meig aua) nia)t fùt ©cbmer&en ju fleben, Denn im Paroxyfmo alle Sfteroeh angegriffen merDen, fonDerlicb Die ànie, unD menn Denn mit ollet 591aa)t micb angteiffe, fo fange jumeilen an, ani ganfcen 2eib ju erfa)ùttern, unD ju jittern, gemeiniglia) ifl Der Paroxyfmus frùb om befftioffeu, wenn io) preDige oDer Do* SlbenDmobl balte, 9ìaa)mittag ifl e* ettràglia), jamennia)frùbe foerbàrmlicb ju gericbtet merDe, Dag mio) nicbt* onDet* Denn De* Qolei perfebe, fo fan Doa) yiaa)mittagi mieDer ou*geben, preDtgen unD anDere &)inge mebr oerria)tcn. 3n folcbem 3ammer Poflen gttflanDe babe fa)on fo lange leben mùffen, unDwiflfta) nocb ju fernet 2len* Detung anlaffen. €tfua)e Demnao) €ro.£oc|»£Delgcb. nocbmabl* inflàn* Digfl, fle mollen Die Siebe ioot micb baben unD Diefen fo)recflicben Affed an Denterai Dr. unD £off>SKatb Alberti nao)et «galle mit genauen UmflanDen ùbetfc&teiben unD bitten, ob €ro. £oa) £Delgrt>. ibren nobeln occupationcu fo pie! mollen abbxea)en, unD Diefem AfFed noa)Dencfen, roo* Dea) eigentlicb ftatus morbi fep, unD ob Denn fein tifici mebt Det* bonDen, Dem Malo ju fleuern,^m.^50Q)^Delgeb. merDenPitfleic^t ibr ©ut* ocfcten mitbeulegen, melcbe* mir lieb fepn foli, fonDerlicb mocbte miffen, ob e* ein malum hypochond. ober ob e* ex mala digeftione berfomml. 3n Det tecbten ©eite fpùbte gor fein jieben, fonDetn Die linefe ©ette ifl immer oon <2BinDen oufgetrieben, brennet micb aucb im Paroxyfmo mie ein geuetanDet©eiteDe*?S'lilèe*,miemoblùbeTbauptDie@etàtmepon<2BinDen ona.efùUet ©a* e* mebt ex mala degeftione berfomme, urtbeile Dor* ou*, meil gleia) naa) Dem €ffen Der Wlagen unD Unter» Seib aufgeDejmct mirD, aua) bepmeffen immet ©cbleim aueroerffe, icb bàtte abet geglaubt, Die Piele Purgantien unD ^agen »Tinduren Ijàtten Do* tlbel im flagen geboben; 3* meig par, Dag Die £etren ProfefTores auf Unioerflràren Piel jvWw* ^oe& ^nn ^m- #oa>€Delcjeb. &n. Dr. Alberti beria)ten, ttte €8 ) 4*9 ( » mie jàmmetlicb unD elenD icb M&*/ bag mio) gat befùra)te, icb fènne mei* nem ?4mte nicbt meljr Porfleben, mttbin ^CBetb unDtfinD in* €lenD fc&en, fo mirD flcb felbiger oielleicbt bemegen laffen, Der ©aa)e naa) ju Dencfen, unD etma* ju orDnen; obn etaa)tet icb febon febr Piel ©elD ouf Medicin gemenDet, fo mill Docb aerne nocb mebr aufmenDen,menn Docb nur em étti* tei anfcblagen molte. fiaben €m. £ocb'£Delgeb. auo) Die ©utbeit fùt micb unD bitlen fiexxn Dr. Alberri, Dog et fo balD immet mèglio) feine ©eDoncfen etèffnen unD tbnen ùberfcjrciben molle, icb meig Poe 0enD nicbt ma* in Det 3eit anfangen unD mie ia) meine $teD!gtenoerria)ten fol* le, De*megen um fo begietiget naa) Det £ùlffe* Sia) Dog Dee barmberèige ©Ott, Dem £errn Dodori molle in* fiexfy geben, mie Dem 3amraet ab* jubelffen. Untet (£tlaffung ©òtt(ia)et ©naDen<£>bf)ut bebarre £m. fioa) €Delgeb. ©ienfl^etgebenfler JF. P. S. «Dlan fan auo) Dem 4bettni)off.9totb Alberti benaa)ricbtf* $en, Dog ia) erfl Da* 29. 3abr erreia)et, oon nicbt groffer Statur elmo* boger, mit obftrudionibus nio)t fonDerlicb geplaget, fonDern èffter* al- vum laxam bobe, ana) febon 3. <2iBoa)en berein mannio)mabl 4. bi* f. Sedes gebobt, Dobep ein SKeiffen flo) eingefunDen, unDau* Deren f v. ex- crementis gefeben, Dag Die ©peifen nia)t mobl oetDauet maren. 3n fum- ma io) merefe, Dag e* mit Dem flagen bèfe au*flebet, imraaffen naa) bem £ffen tmmer ©a)leim au«merffe einen rudum ùber Den anDern bobe, Dog Der &tb Pon &BinDen immer aufgetrieben, im Wlagen aua) offt jettet, al* menn man mit Det fianb Datin otbeifete. ©onberltcfr ifl moM anjumetcfen, Dog Die linefe <^eite mo Dag inteftinum colon rait «aBtnDen ongefùflet, Dafelbfl fùble ein beennen. $Bann mio) im Paroxyfmo jum teDen in Det &ira)e jmingen mug, fùble on Denen inteftinis Det lincfen ©ette Die gtèflen ©cbmer&en. S)ocb ifl Der Sommer im $opf ora barre- flen, e* forami mir fùr, balD ol* mare er aanfc au*gefpannet, balD ol* menn man ©teine Dorunter geleget, Die Die Sfteroen anjieben, Dog bemmet fafl Die ©praa)e, Die Ideen ftnD gan&confus,mit Òbxen<%$xanfen bin 3a&t unD Qag incommodirt; fo jerret e* auo) mana)mabl in anDern ®lmm z ©lieDem m ) 4f ju bericbten fo&Declia) me* gen De* 3ammet* in Der lincfen ©eite unD $opf nicbt* jupergeffen, ana) fiexxn Dod. Alberti nocbmabi* b^lio) ju bitten Den AfFed mohl iti pondenten unD baio feine SDlepnung ju uberfa)reiben. Refponfum & Confilium Medicum OjMcbbem De* fiexxn Paftoris F. langmieriger afFed an mia) bexiétet *>* unD jugleicb méne ©eDoncfen ùber Denfelben erforDert morDen, fo bobe au* €br:fllicben SKitfeiDen- Diefem 23egebten mia) nicbt entjieb'en mol* jen, mie mobl icb in Dergleicben^ranefbeiten geme Denenjentgen Die greuDe uber Die reftkution De* £mn Patienten* gènnen mègen, melcbe Die et* fle fixnb an eie €ur bep Den Slnfong Diefer ^roncfbeitgelegetboben: 91u> fon ia> nicbt Pecbeeten, Dag bcp-je&jen UmflanDen Der 3ufall alfo befa)af* fen, Dag man naa) Der groffen confìdence Die man ouf meine "SBenigfeit gefefrt, Die ermùnfd)te 5lnrmort nia)terbalten Dùrffte, uno ob ia) jmatei* ne pèflige reflitunou ju oetfptea)«n mir nia)t gettane, fofan icb Doa) Dera beDrangten fimn Patienten ni^t olle fuiffe nnD SBermùiDenina. D«c ^rancfl)eitabfprca)en: ^aa) meitwm ©eDandcn balte icb Diefe Maladie por fan bloffe* malum hypochondriacum.; inDeffen bobe gleicbmobl erfeben/ meil man Den oermfcfelten morbo feinen anDern Slabmen oeben fènnen, Dag-Derfelbe nacb Dergemeinen Stefmit Diefen Sftabmen bcleget morDerr Der 5lnfang Diefer €rfranefung ifl feeplieb ein ttauriget etfotevits Acà demica?, unD meil beltebet motDen in Der relatione hiftorica Die Diate p mcuip'ten, fo ifl genug, Dog Dobero cffenbobr ifl, mieniebt nur aneto m Die organa digeftionis, fonDern mifbin in Den ùbtigen 2eib Piele con- tufi motus oc fucceflus- eingefubret morDen, jumcu)len funDbobc iu\ Dofi au* Dergleicben fo genonnfen vitiis dia** Die ollcroermirreflen IconcW» tm jn emfiebp pffvgen: in*befónDere mifl icb olbiet nur aflein Den ex- ^&*£j$t™^ hmm (Yb'^ìomit ^obacf.3laua)en begangen aorben, ftìr|!ta) betm)ten ; tornei abet in*ge;win Det ©ebtaua) De* lo* bacf* m ) #& ( m bacfi ju manuia)falttgen^erànDetungenDet natficlicjsen unD Da* menfa> &a)e geben betreffenDe ^Semeaungen beptrage, ifl afl:n Medicis befannt, De*megen aua) nebfl anDetn lttfaa)en Diefer excefs ju folcben confufis & corruptis motibus in genere nervofo Den ©cunD geleget l)al : €* ifl alfo Diefer afFedus noa) feinen je&igen ©genfo)afften ein Morbus piena- rie corruptus, Det fomobl ex prima origine ai* ano) ani oielfàftiget medicatione incongrua in folo)en Gorruptum ftatum geratben : DaS malum beflebet Demnoo) mebr in vitiis motuum al* vitiofo ftatu cor- poris i De*megen au* Dteperlep mia)tigen Urfaa)en fa)mebrlicb au* Dem ©runDju beben i) meil ab ipfa origine Die motus vitiofì unD Durcb eine ùble Diaet oerurfaa)et flnD, mobep NR auf fonDerlio)e qualitàten viriofss dixtae ju reflediten : 2) meil Da* malum fa)on.fo lange angebalten unt) Dabep beflànDigffjugenommen bai: j.) meil Diefe iStancfbeit untet fo Pie- len fanDen gemefen ifl, ftntemobi' Diele #ànDe' fellen etma* gute* ou** tia)ten. Um olfó Det $tancfbeit eihén nàbern fftabnwi ju geben, fo ifl Die- felbe ein aftedus Spafmodicus valde auomalus oDet corruptus, mdo)er m capite jut 3eit feinen fedem bot, unD Den fetnetn 2lu*gaug in Do* ù* brige corpus nimmt, Dabep in abdomine mana)ex\eo Atonia. Die Dutcb Piele purgantia, ja anDete unD ein anDet contraite medicamenta, oerur* faebet ifl : unD Diefer atonia? €rfoig ifl Die offenbobte fiatulenz, oon melcbet Det in Det lincfen ©eite flecfenDe obet ju mano)en Seiten flcb Pec* minDernDe©cbmet| b^^mmet: Do nun eine fola)e irregularitàt im gon* (jen && ifl* fo fènnen Det ajppetit unD anDere fundiones animales unt* naturales ibre DrDnungen ma)t obfèrviteu, mie Dann Der je^iger 3-:it ftcb àuffetnOe flatefe appetita auf potbetgeganaencn?Dlangel; Deffelben biflig untet Die Symptomata morbofa & confuta ju tea)nen : ©0 bobe aucb au*De$ fiexxn patienten*'^oa)tfa)t nicbt abfcben fènnen, Dag ben felbi* gem fta) noa) DringenDerUberflug De*©eblùt* beflnDe, flntemabtatif befdje* bene SDetlàffe gat feme ^SetminDerung Der ittantfbeit erfolget ; nocb Diel* tpeniger baben fio) einige conatus haemorrhoidales gejeiget, melcbe fb mobt mit0em2iltec De* fiexxn Parientensal*^utbDera anfana Det^rancf- beit orDentlia) nicbt accordiren : Dobep fan ta)' aua) nia)t làUgnen, Dog inbefebriebenet hiftoria morbi nocb ein unD anDete 9taa)ticbt fe'ole, rtebm* liipon melcbem temperament Det #err Patient fep, ob Derfelbe- niemm)* fen cinigen SSlut^glùffen unterroorffen v mie Derfelbe je$unD Dem 2eibe naa)' auifehe, ob er fleine ooet oufgelouffene Sloetn bobe, ob er genug ttinefe, Stmm 3? »i* mie Detfelbe Die 93 tem #ertn Medico ordinario ju reguliren: Scecbflbin fènnen bigmeilen infeffus nervini gebxana)t metDen : tSine folenne Sur mit minetalifo)en ^Baffern balte nicbt Por ratbfam, mobl aber mebr preparato prius cor- pore Den àufferlio)en ©ebrouo) De* €arl*>S3aDe*: 5luf folo)e Sltljenepen bobe bep Diefem cafu meine reflexion gemaa)ù Die Dieet mitD Det ordi- naria Dn. Medicus noo) meinen '©eDoncfen febon reguliren. Slnbep mùnfebe Dag @£>tf Diefe* Confilium jum Qxoft De* fiexxn Patienten mit feinem ©egen begleiten molle, Deffen ©noDe unD glebe io) Den fiexxn Pati- enten ùberloffe, unD mio) ju alien gefàlligen £>ienflen tceulia) unD auftia> tig offerire. «Dalle, Den 9 Julii 1723. M. A. CASVS XIIII. DE AFFECTU SPASMODICO CORRUPTO, IN ARIDURAM ET ATO- NIAM PEDUM TRANS- EUNTE. (fSjJJSB. fioa)>&llen, nebmen nicbt ungenetgt, Dog io) micb untetfange JvMB auf Qkrlctnaen eine* gemiffen Cavaliers, Det eine fonDerbabre ^feJ 3uflu^a)t juibnen boi, ibre Circulos jur turbiten, unD ein geneig* tei Confilium naa) 3)eto betùbmtenunD befannten Dexteritàt Dot felbigen au*utbiten. SDiefet £ett pon SIDel, 54- Saljt alt, Temperamenti Cholerico- Sanguinei, Det alleni. Slnfeben naa) plethorifa) aflejeit gemefen ifl, unD fla) mxa) SXeifen in 35efucbung fremete-:, ou*martiger SànDer, mie ana) mit SHeuten, gea)ten unD onDeren Exercitiis equeftribus, in Denen fùn* geren Safyxen, facigitei, niemoblen obet mit ^ofen» bluten oDer- eintgen onceren m >4*4( 9» CriDeten Excretìonlbus fanguinis incommoditet fta) befunDen, Dann unD mann, abet nia)t ordinair, fonDern Ù13.DÌ* 4-3abten einmabl eine Ven. Sedion. mebt ouf Denen Sttmen, al* gùffenpotgenommen boi, be* fabm oot y.Sabten einige Dolores fpafmodicos in Die ©a)entfel, mei* $e* et anfànglio) eben nia)t febt aa)tete. 3Die abet betnao) vagi & bn- cinacorii & quidem periodici mutDen, unD oucb, menu fle fla) einfun* t>en, 24. ©tunDen onbielten, obne ©efebmufff, fKètbe unD 21 u*fcblag. et confulirte jmat Darùber Medicos, Die ibn auo) m»t Medicamentis in- ternis perfcn)en, naa) Derf Iben ©ebraucb er Der Externorum, ali De* 3obonm*'©Q)imbergecunD©cblacfen'-55oDe*fla) beDienefe; 2lber ci* le*pergeben*. <£)ietju fanD ffo) Dot.ein unD balben Sabre ein Febris ca- tharrhalis, melcbe* ibn ano) febt mit nabm, unD abmattete, naa) Dem fla) obet Die ©ebmet^en tn Denen ©cbentfdn, befonDer* um Die ©eleucfe, fb mobloberen al* mvttcen, abmea)felnDe mtt mercfhcber ©cbmacbbeit, mie* fceteinfunDen unD alfo conrinuireren, Dog er aua) Dooon, menn et aufifle* ben unD geben fofl, fola)e* mit Det gtèflen 23efcbmerltgfeittbun mug. 5Da et nun fonfìen in feinem£eibe alien UmflanDen naa) fio) mobl beflnDet, mobl eflén,, trinci en, unD menn et nur 9tou)e oon Denen ©a)met£en an Denen ©ó)encfein bai, fa)laffen fan, ouffer, Dag er fio) Dann unD mann Don ei- ner Fiatulence, unD Dabet folgenDen £>rùcfen in Denen ©eiten incom- modiret beflnDet, et abet nunmebro bep Det junebmettDen ©Q)moa)bHt Det ©cbencfel, Pornebmlicb merefliebet ©tatrbeit Deret Flexorum, unD 3Raà)gebung Detet Extenforum Tibiarum jugleicb mit ©cbmet^en m De* nenPoplitibus, ^ine Paralyfin unD Ariduram befùc^fet, mie Denn ouo) Die ©cbencfel febon mereflieb om Tono al* gleifa)e obnebmen, fo bittet ex um ein geneigte* Confilium. oleine uuoetgteiflicbe ©eDanrien bietbep $u entDecfen, fb ftnbe tto0, Dog aflen UmflanDen naa) He Sftatutbep anmaa)fenDen Qabten eme Excretionem Sànguinis in Inferioribus partibus mag intenditet ba» fcen, felbige abet sielleicbt Duto) 35ecabfàumimg Det Diaet, al* auo) gel$* ttgen Ventilationibus Sànguinis artificialibus turbiret motDen fep, Denn et mebt ouf Denen $tmen, unD nio)t ju tester 3eit gelaffen ; mie et Denn jeitbeto fta) folcben Medicis commitriret boi/ Die De* Pottceflio)en D.Stahlii judidum, de militate Ven. Sedionis in Pedibus nicbt ob- ferviren, unD De* $errn Patienten Maladie ex Vitiis Humorum, unD alfo oon Denen Diefen 3àW unD febarffen ©àfften pornebmlicb betgelei. tei, njemaylen ober auf Die Motus fpafticos adivos refleditet, unD Do* mo^te 4M )4£Dlen fiùlffe flebet. Fortafììs itaque Mo- tuum excedentium & nunc erroneorum Mitigatio erit fperanda. 983olten £m. fioa)>€llen mit einem tteuen Confilio bierinnen un* Die* nen, unD mie fle Medicamenta gul beflnDen, Domit mit unfete* Drte* nio)t Dùrfften oerfeben fepn, Den<£>etten Patienten Domit perfeben, fo per* (tcberter fande Duco) micb/ gegen €m. 4)ocb-€D!en eine reale ^rfàntlig* feit necbflen* ju jeigen. 55itte alfo etgebenfl, Da* febnlicbe QJetlangen De* ©nàDigen fin. Patienten mit nea)flet g>ofr, foe*£)etog}ettia)tungen juloffen, ju etfùflen» . 3a) bobe inDeffe» al* jefcp ju ibm betuffenet Medicus extraordi- narius ein Decodum ex Rad. Saffaparill. Bardan. Paretra brava unD Sem. Foeniculi beteilen laffen, Damit et tàglia) ein £tàufet*$b« ex Herb. Myrtillorum rubr. (melcbe* £raut jefco in ©a)leften al* ein gute* Antifcorbuticum remedium etfennet mitD, unD nabe un*, febt bauflg ju befommen ifl) Betonie. Hepatic, nob, infunditet, SSRoxgeni unD «Olittog*, ouf Den SlbenD abet bepm ©a)laffengeben Da* Decodum an fta) felbfl, ttincfen fofl. 3cb fan €m. £oa) €Dlen oetftcbern, Dog in Det* gletcben motibus fpafmodicis, mo jugleicb eine Dyfcrafia fcorbuttca ootbonDen gemefen, folo)e* Decodum mtt tùbmen*--mutDige SMenfte gè* tbon boi, jumabl, menn io) bep gemeinen Seuten naa) Hi Kunckcls- 9tatb, bei Antim. erud. mia) eine jeitlang beDienet bobe, Da io) Den Patienten, Dte ùbet jmep ouo) Dtep 3obt fla) elenD, unD mit folcben ©a)met&en Detet Ar- tuum incommoditet befunDen, Poflfommen untet ©èftlicben ©eegen reftituitet bobe, «ep Diefem £errn Patienten ober molte icb Da* An- tim diapohr. oDet CerufTam Antim. oDeraua) Magiftenum Regul. Antimonii, Donn unD monn mit Lumbric. Terreftrib. unD Cinnab. nativ oetfe&et, potfcbiogen. Suaiei* obet mitD Dte befuto)tenDe Andura & Paralyfis fe&t JU beobOQ)ten, unD Det Influxus Humorum Dutcj>Dte C 4M )4te gebtoucbten unD oben gemelDeten SSàDer, mie auo) oon §StanDemeim©efpùble baben Dem fin. Patienten niemoblen Dienen mollen. ^Beif obet Don guten JteunDen Da* £itfa)betger 35aD,unD Det alte 2Baffetifa)e ©auet'SStunnen, Datinnen ju baDen, u)m recom- menditet motDen ftnD, fo tfàget er ^Serlangen, ju miffen: Ob folcbe ibm fcbàDlicb/ oDer jutràglicb fepn mèc^ten ; Ego non fuaderem. Ùbtigen* babe oon Dem ©nàDigen £erren, ol* einem raifonablen unD renommir- ten Cavalier on €m. *&oo)-^Dle ein ergebenfle* Compliment objulegen, necbfl Det oben getbonenen c8erflo)erung, unD bitte ibn naa) <3Bunfcbe ned>flen*, mo mègiicb ju foulag*ren, icb obet Dibatte bep ©èttlio)et €ro* pfeblung £m. kofySJtbUn tìXtinee £>oébaeefyvtefEen 4>erren &ffsXatbiUhb&ttten Profefforis %. ben 22. Junii An, 1724. ©an& eraebenfler £)iener Dr. J P. W. Med. Pr. SBofjf'CMcr unb $od)tvfabttw, Snfonber* §b$wbw$*x £w> U* Deffelben geneigren 3«f*tifft bobe umRànDlia) erfeben, mie Pon mtt ùbei eine* Pornebraen Cavaliere fràncflio)en unD beDencflio)en gu* flonD/ % m )4^?( m flonD, noa) bem cgeclanaen bei ^)ertn Patienten fcfbfl ein Confilium unD Judicium Medicum ju etforDern beliebel fep; mann ia) nun nacb meinet <2Benigfeit bep erèffnelen Cafu meine aufria)tigen £)ienfleunD©e* flieffenbeit mit gegcnmàrtigct Stntmort conteflire, fo mùnfa)e aucb oon ©Dtt Dem Slllmàcbtigen, Dog Derfelbe an #oa)geDaebten #ecrn Patienten olle Confilia mit feinen ftàfttigen ©eegen begleiten unD naa) feinem guten ^Biflen Die bigberige uno fùnfftiae €ur mit einer oolligen ©enefung molle PoflenDen laffen: èie ©ao)e felbfl betreffenD, fo bobe io) erfeben mieDet £ett Patiente febon Do* 54.3obr erreia)t unD oon einem bi^'gen nemliò) Cholerifcb'unD Sanguinifo)en Temperament fep, meicber in feinen jùngern 3ab«n mit Pieler unD flarefer Seibe*^eroegung befa)àfftiget $e> mefen, inoeffen bep folcber Pielen 53emegung niemoblen einige indination ju fpontaneis Haemorrhagiis on fla) gefunDen, .Der ober gleicbmobl in 3. oDer 4. 3ab*en einmabl eine Venae Secì meiflen* auf Den Sta Porge* noraraen, unD DaDura) Dergleicben prociivitàt juc9Beraeringerung De* ©e* blùt* ftcb provocitet: bep folcben UmflanDen, Da ouffer aflen Smeiffel Die Diaeta merDe lauta, piena unD mobl gat bigmeilen irregularis gemefen fepn, murDe Der£r. Patienfefcor 7. 3ol>ren mit Doloribus podagricis,Die bernao) podagrico arthritici morben, befallen, Dabep Dann mana)erlep unD variable confilia medica tm ©ebtouo) gejogen, unD Do e* nunmebro Dobin gefommen Dog fla) in Denen gùffen eine beforgliebe ©cbmaa)beit unD ©tarrbeit eingefunDen, Dabero aua) eine Aridura unD enDlio)e Para- lyfis befùrcbtet mirD, gleicbmobl ober ficb nocb ein guter Appetir unD ©cbloff jeiget, fo ifl man billig alien fùnfftigen fa)mebteri unD gefàtlicbc* ten gufàllen potjubeugen befotget. 2Ba* nun meine ©eDoncfen ùbet fùrfclia) ermebnten affedum betrifft, fo bolle ia) felbigen i|tgen Umflùn* Den nao) prò corrupto morbo fpafmodico, meicber flcb nunmebro in ein anDet* fchema morbofum ju transformiten begiebet, ju melcbet corruption nicbt aflein Da* bùjiae temperament unD ma* mit Demfelben fonfìen oerfnupfft ifl, nemlio) bie ty&ge Diaet unD unter befftigen éeme* gungen gefùbtte 8eben*<2lrt, u. 0 m. fonDetn ouo) Die unotDentltcbe, fpotfome ja mobl aat oetfebtete Ven. Sed. unD piefleio)t mobl gar Die mannigfaltige unD unbeflànDige €ur, ©elegenbeit gegeben bai, Daf De** megen nunmebro Don einem Extremo in Da* anDere bep Dem £errn Pa- tienten eine 2lbmeto)ung gefebebe, unDmiePorbin mit eeiten unD gecbtén, fonDerlicb Die gùffe ongeflrenget unD defatigiret morDen, fo àuffextfia) bep folcber transformation bei fràneflieben gufali* ouo) in Denenfelbi en ' 9cnn 2 tran. m )4«s( m nunmebro ber «Dlongel nètbiaer tfràffte, al* ootbeto in fofa)en QtyìUn bep Denen ou*geflanDenen vexis podagricis ein exceflus motuum fla) gè* àuffett: unD mie naa) Det 23efa)affenb*it De* Temperaments unD Der garden ùbrigen £eben*<2irt, Dog fo Pielmabl ettegele uno bemegete ©eblùt Dillig mit einet èfftetn 5lbet'gàffe batte gelùfftet merDen foflen,fo bai e* faff bep Detfelben Unterlaffung oDet Perfebrten Adminiftrirung nio)t anDet* feonjnègen, al* Dog Detgleia)en petmittete Sufàfle bietauf gefolget finD: min obet folcber Maladie objubelffen, aa)te io) folgenDe Sfóttei oor Dien* fora, Dog naa) SSeflnDen eine* ftatus Plethorici fonDerlicb bep nocb flu* ten appetit unD teiflicbet Diaet eine V. S. ouf Dem gug mése potgenom* men metDen, moDuro) gleicbfom Die Dorige,! ober ì&ubD flcb permtnDernDe Vigor naturalis in Diefe QJbeile mieDerum fènte eingefeitet merDen : mo* bep Docb Diefe SSebutfomfeit mèo)te ju obferviten fepn, Dog man De* ©e* blùt* nia)t ju Piel abfùbre, fonDetn mit 5. Unfcen jur Sett noa) ju frteDen fep, eine Slberlàffe auf Den 2ltm an ju tatl>en ttage io) ein biflige* 33eDen' cfen, Damit nia)t bep gegenmàttigem SBlangel Detet ^ràffte in locis infe- rioribus Die motus bep Detg!eia)cn bi&iaen temperament unDcorru- pto morbi ftatu mit fa)leunigen unD gefàl;tlicben congeftionibus ouf Die 93rufl unD in Den ^opf mèo)ten oetleitet merDen ; melcbe Oblervatiorx fattfam per'nùnffrigen Medicis befanDt unD approbitet ifl; nàcbflbin bàtte man ana) fleigtg ju fotgen, Dog Die primx regiones mebrmablen mit gelinDen laxirenDen mediis geteiniget mutDen, morju Die Rhabarba rina, Tamarindinata, Paffulata, Polypodiata, Mannata unD Tartari- fata remedia, mie aito) bigmeilen magnefia alba Por anDetn bep gegen* màttigem cafu anjutotben flnD: getnet fónte man mitDem@ebtaua) De* ter Antifpafmodicorum fortfobren, mobin j. €• gebèret pulveres ex lapidibus Cancr. citratis, Coralliis rubr. praeparatis, Arcano du- plicato, Nitro depurato unD Cinnabari Don melcben le$terni raon nut i, oDer ein paot gr prò dofi oerorDnen, ober ouo) fonDerlicb bep mebteten 51nmocb* Der ^rancfbeit Dergleicben ^uloet De* Qagei 2. bi* 3. mobl gè* btauo)en mècbte, nicbt meniget fènte man Dann unD mann folgenDe* An- tifpafmodifcbe* abet aua) jugleicb ^etPenflàtcfenDe* Pulver gebtaucben; Ree. C. C S. igne, Corali, rubr. praepar. ana. gr. vj. Ceruti» Antim. gr. iv. lurabricor. Terreftr. gr iii. Extrad. Caftor. liquidi gr. j. M4 F. pluv. D. prò una dofi fiùt) Wloxgeni mit Det aqua florum Tiliae etnjunebmen. ^ ©leicbfati* mutDen gonfc geltnDe Diuretica interpofi- tis vicibus nùfclio) fepn, moju io) recomnaenditet baben molte, Ree. Eflènt. IH ) 4'* ( M Effent. Vincetoxic. pimpinell, alb. Succini, Gentiana? rubra?, Ari ana $fi. Effent. Cortic. Chaccaril. Spir. Salis Ammon. ana drachm. ). Spir. Nitr. dulcis drachm. yfi. M.D. in Vitr. 30. gt. prò dofi einmabl De* Qagei ju gebtoua)en : al* ein Antifpafmodicum mùtDe fetnet Dien* licb fepn : Ree. lapid. Cane, citrat. Corallior. rubror. preparar, ana gr. vj. Cortic. Chaccarill. gr, viii. M.'F. pulv. Detur prò una dofi. S)iefe bigbeto fpecificirten remedia boben nio)t nut aflein offt gcDaa)te virtutem antifpafmodicam, fonDetn auo) vimneryinam, nea)ff Diefen btgbet recommedireten remediis fènnen oucb alternative Die Deco- da ex radicibusChinae, Scorzonere, Cichorei, Sarfaparillae, Afparagj, Graminis, Pareirabrava, Herbis temperatis antifeorbuticis v. g. belli- dis, Hepaticae nobilis, feordii, Arnica?, Corduibenedidi, fcabiofa?, et* ma* menige* Don ligno faffafras, Pafluiis majoribus & minoribus nebfl einem jugefefcten Carminativo continuiret merDen, gleia)ermoffen fon Donn unD mann premiflìs prioribus auxiliis folgenDe Tindura oerorD* net merDen. Ree. Tindura» Antimonii Tartarifatae, Spir. C.C. Ef- fent. Succin. Caftorei ana drachm. j.M. D. in Vitr. 30.gr. femel aut bis per diem prò dofi. <£* mùtDe aua) in Diefem guflanD, prepa- rato prius corpore & repurgatis primis viis feinen julàngli$en Sftufcen boffen laffen, menn man Radicem Cichorei recentem mit 3ieoem?8til$ gelinDe obf oa)t unD Don Diefem D-codo tàglia) frùb SJcotgen* ein balb ^cèffel trincft,additotanti!lo eroe, orienc. bep melcbem ©ebraua>man aber anDere Dorgefa)lagene Remedia fo longe mùtDe ou*fe^en mùffen,unD nur De* SlbenD* Dot Dem©cblaffengebenobbenantenpulverem exChaccaritta ^bit^Qa* gè binter etnanDet ju gebtaucben baben : fènte man aua) ein mobl bete»* tele* oleum Vitrioli dulce, oDet Dotau* entflebenDen Spiritum nervina- temperantem befommen, fomtrD aua) Detfelbe in Diefem Affedu feine etmùnfebete ©ienfle tbun. <2Ba* aber fetnet einige àuffetiia)e fihlffi* élittel betrifft, fo molte io) naa) meinem «Stmeffen m Diefem Cafu Die Spt- rituofa lieber untertoffen, melcbet Duro}gebenD* Die partes femel ftndas noo) mebr adftringiren, Dobero ia) ani oielfàlttget €rfabrung marme SMbungen ex fpeciebus emollientibus* & nervinis nicbt meniger Ca- taplafmata ex Spedebus emollientibus & radice Angelica?, Caryo- phyllare, Serperitaria? VTginiana?, Lev';ft. tX>of»l«ble». meine* ^nfonber* Wettb$effyà%ten fattn fiaUe, Den tf.Julii 1724. gtaebenffer gteunD nnD 2)ienet M. A. Privara M! ) 47' ( M Privata opera precedentes nonnullos cafus, requifito confìtto^ vantilatos, illa occafione annedere plaeuit, quoniam alii affedus, Ha?morrhoidale negotium attinentes, fuffragio & decifione Ordinis, Medici Hallenfis meo fub Decanatu adeoque mea etiam cura atque labore exarati, communicati fuerant: fed dum mihi aliqualis numerus fimilìum cafuum, ad Ha?morrhoidum Familiam fpedantium, a me pradicis confultationibus & privatis refponfis explicatorum & re- folutorum ad manus eft, qui occafione mei tradatus de Ha?mor- rhoidibus, mea? disquifitioni concrediti & commendati fuerant, ita illos peculiari ftudio & tradatu, fi Deus vires & gratiam concefferit, tandem publico ufui dicare & emittere annitar: prefentem vero tradatum multis privatis confìliis augmentare haud volui. CASUS XLIV. SCORBUTICUS AFFECTUS. Tit. ^2§i ^nenfelben ùbetfenbe bepliegenDen Cafum eine* ormen francfen, CAfJ mit befftiaen Scorbut geplaglen Patienten, Dienfllicb bittenD, X*\%y Deffen befo)tibenen SuflonD nocb beflen <2Biffen unD ©emiffen, in ^obmen ©Dire* genou ju ùbeclegen, ein Dem otmen Sftotb* leiDenDen unD geplogten 3ftenfo)en beilfome* Confilium objufoffen, unD mit folo)e*, mo mègiicb, De* ebeflen, gegen Die ©ebm)t, jufommen ju lof* fen, .mofùt al* fonfl io) aflflet*, nebfl 2lnmùnfa)ung ©ètllicber ©noDe, petbatte, Datum S. Den if. Novembr, An. 1717 T.F. Cafius. /S*3n «Slonn Don 47* Sabten, fo)moo)er Zeibei» Conftitution unb San- ^ guinifo)ec Complexion y fo in jùngetn %atycen jumeilen ou*gefa)to* oen oemefen, ouo) auf ©cbulen unD Academien biet Mite unD gtoffen gtolt «e )4M m gtofl ou*geflanben, unD in fdnem mànnlicben Slltetmit fa)arffen glùffen in Sàbnen, #opf, 2fugen unD Sftacfen incommodiret morDen, bot einige 3abr ber ein gtoffe* tlnoetmègen an bepDen 5lrraen erapfunDen, fogar, Dog er obne SBepbùlffe feine* OBeibe* fla) mcDer amnoa) au*fleiDenfan; sèep Der SDlabljeit ifl er nia)t capabel ou* einen $ruge ju trincfen, fonDern mug ftcb ein bolbe* 9<òfel * ©lofe* beDienen, melo)c* er Docb mit genauet Scott) on SttunD ju bringen oertnag. £Die mufculi De* Dber^tm*, motinne et, mie aua) an anDetn ©lieDetn De* 2eibei immex $Bebetagen unD gii* tern, De*gleia)en ouf Det SSruff unD «in Der «Saul, ein groffe* ©pannen, 23rennen unD 3ucfen, aua) ©cborffunD Porm lincfen Obte ein'jifcbenem* pflnDet,) ftnD jiemlicb toelcf unD fa)laff, De*gleia)en Deret ©cbultet^làt* tet, melcbe flbeinen, ol* menn fle nur ollein mit fiant obne gleifeb uber* jogen, maffen Denn Det linefe 2(cm ganfc abljangenD unD unbraua)bar, Det tea)te obet noa) ein flein menig btaua)bat ifl, Dag mit Sttùbe unD 9con) bie ©peifen, mittelfl einer ©abel, unD £anD auflegen aufn Qifo), genoffen merDen fènnen. 21 n Denen fanDen unD gùffen unD jmar nur aflein, fon* flen nirgenD*, bat fta) anfang* fcabies cruftofa feu fquamofa. bi** meilen ulcerofa mit groffen <£ptet*2Maftetn jejumeilen eingefunDen, melo)e ficb ober naa) ©ebrauo) Dienlicbet medicamenten mieDet oetlobten, mit ^interlaffung einet febt gleiffenDen £aut: 3^0 abet, Do Petg^.ngenen ©fommet ein olle* ^IBeib ouf recommendation confulitet morDen, mei* cbe^uloer, unD^tàutet^oDet ^unD'Stàncfeinnerlicb gebtaucbet, àuf* Mlicbe ober £càutet>*}3uloer in SEBein, $3ranDtemein unD 3Mer eingebet* [et, nebfl flarcfen fridonibus, flreia)en unD mafa)en appliciret, ifl Dee &urébei§fe qanfce £eib mit einet crufta ficca mordicante & pungente bgleicbfam ùbetjogen motDen, morau* eine fcborffe unD beiffenDe màfferige Materie Dringet. SBor obngefebt 8. 3abren bai fla) ùber Det nucha ei* ne gelbe crufta ginger* lang ^erfiit getbon, melcbe Durcb *'m Saturni- nifcb»^3flafl« oon einem Medicaftro, mie oucb bo* au*fo)lagen Deret fihnbe mit innerlieben Slr&enepen unD èfftern ©ebrouo) Det Mercurial- $Baffer Pectrieben motDen, moDurcb De* patienten gufali fta) juoerfa)lim* mern gefa)ienen. ©er Appetit ifl jumeilen fcblecbt; £>er 2eib ifl oorbin immet, je&o Donn unD mann oerfa)loffen, olfo Dog oormabl* èffter* la- xantia mùffen gebtoudjet metDen. £in ferum vifeidum & acre flecf t fo fefle in Det 33tufl, Dag e* mit gtoffet mùbe ou*gemorffen merDen fan. £)et ©a)meig icb \*¥ unD flebticb, melcbet flcb bigmeilen nodurno tempore einflnDet Urina ifl mit fedimento lateritio ongefùflet. SÉBonn Donn »S ) 473 ( ftt Donn biibex fomobl innetlio)e ol* àuffetlio)e Medicamenta, unD fonDer* ficb antifcorbutica", antiparalytica & nervina, OUO) Det SBebtOÌfo)e SBrunnen, rait^tincfen unD SBaDen 2. 3obt non) einonDet, ouo) Dot ei* nem Sabre Da* €atl**$3aD ju gemèbnlio)et Seti gebtaucbet moloen, Da* malum ftcb aleia)n>obl nicbt oetminberf, fonDern pon Qage ju Qage JU* mmmt} 511* mirD Don einet boo)lèblia)en Medicinifcben Facultàt ein Confilium medicum oecianget, mit 33itte, Den Cafum mobl JU ùbecle* gen, unD um Die ©ebm)t Do* Confilium ou*fertigen ju laffen, aua) Dat* neben obnbefcbmert ju beticbten, ob Cutafalivalis, melcbe oon eintgen in QSorfcblag fommen, unb febr recommendicet motDen, bep einem jàttli* (ben unD fo)macben fubjedo ju adhibiren : Item ob ein fonticulus in nucha, almo fla) obbemelDte crufta eine*mabl* gejeiget, ju appliciten? oDet ma*fonfl pot Medicamenta, mit SBorfebceib* unD éinricblung einer Dia?t, an ©peig unD $concf nùfclicb ju gebtaucben? Refponfum Facultaris. g\>21cb Dem unfetet Facultàt ùber einen befonDern Cafum etnee fcor- ^r butifcben unD paralytifcben ^}etfobn ein Confilium Medicum etfot* Dett motDen, al* baben mit naa) teiflicbet genugfamet Ubetlegung aflec UmflànDe, (melo)epon Demfelben Patienten, Mànnlicben ©efcblecbte*, pon 47. 3ab*en fo)maa)er conftitution, fanguinifa)er complexion, Det in feinet 3ufl*nD Dielen gtofl ùberflonDen, èffter* ou*gefo)lagen, bernoo) in mànnlicbem Slltet mit fa)atffen jlùffen pielmabl* befallen motDen, enDlia) on bepDen Sltmen eine paralycifa)e ©cbmàcbung ùbctfomraen, moDuteb er ju alien 9Serria)tungen, ja fo gar jura €ffenunD^:tincfenunpermègenDge* maa)et, in anDern ©fieDetn jittern, in Det #aut btennen, fponnen unD \iì* cf en fùblet, in einigen fleifcbigten tbeilen eine flacciditatem unD contabe- fcentiam mobrnimmt, biernebfl Piele onDere innerlicbe unD àuffetlicbe fon* Detbabte ^3efa)mebtniffe beflaget, etjeblct metDen) befunDen, Dog Diefet Af- fèd àufferfl perfebrt unD perDerbet, ouo) megen feine* alien Urfprung* unD gtoffen depravation Deter humorum unD fofl De* gonfcen ùbrigen getbe*, nio)t minDet megen folangenoielfàlugoermecbfelten, unDjumc£beilunDien* licben Mediciniten* nebfl Dabet entflanDenet Pielen ^ntfcàfftung, fofl jur extremitàt gefommen unD migratben fep, morinnen Dannenbeto nia)t fo leiebt einige julànglicbe, gefcbmeige Dann oèllige ©enefung ju Perfprea)en unD ju Detflc&ew fepn mitD: imraaffen Det 3uflanDbeteit*Detgeflalt ange* Ooo ma47*( » 2etbe*'S5emegung potnebme: Dùnne 23iere Dot anbern ermebfe, oDet gor an flati De* SQiexei Dinne decoda trincfe, ana) bann unD monn einen $tuncf pon àcbten unb guten <2Bein ju flcb nebme. 3n ù- btigen fìnDen mir feine*mege* por flebet unD ratbfam He Salivarion ju gè* broucben, gleicbmie ein Fontanell tm 91ocfen bep gegenmàrligen AfFed nicbt angebet* ©olten ootgefo)tiebene mnetliebe Medicamenta nocb unD nacb einigen guten Effed fpùbten laffen, fo mutDen ol*Donn etfl auo) àuf» ferliebe nervina Dienlicb ju fepn eracbtet, melcbe fonfìen, mo Do* malum nio>tou*Den®tunDgebebetmitD, nicbt oiel £>ienfle tbun metDen: me*me* gen man ouo) Pot nètbig gebalten abfonDerlia) ju bericbten, Dag Diefer intri- cate AfFed nio)t fo gefcbmuiD unD leiebt alien tnnetlia)en unD àuffetlieben Medicamentis cediren merDen. £)t*megen man unter fleigigera ©ebet, unD ^rmattung gèttlia)en ©eDepbenD* mit Denen oetotbneten fittela anju* balten boi: UrfunDlia)lia) baben mir Diefe* confilium ertbeilen, mie unfetet 4j)anD untetjeio)nen unD unfetm gemèbnlicben Facultàt*>©iegel befràffti* gen moflen. ©o gefcbeben fiaUe im 2. Decembr. 1717. CASUS XIV. RHEVMATISMUS CUM CACO- CHYMIA. tj 3ne potnebraeSùtfll.©tanDe*^etfobn,^)ìànnliQ)en©efo)lec5f * Don À 22.3abten, UnD Melancholifcb» Phlegmatifcben Temperament*, & boi oon obngefebr 2« 3abr unter feiner Dveife nocb 3talien, megen Daraabliaet'groffen £àlte oielen grofl ou*geflanDen : 3n* befonDereaber in 98eneDig empflnDlia)e Alteration an feinem 2eibe au* groffer £rbt&»unD §t* fàltung unD unotDentlicbet QBetànDetung Detfelben etliften : Dennnao)Dem ftcb bDcbaeDocbte ^erfon Dafelbfl mifSan^en febt exty%et, aua) obneSBer* ànDetung Deto ^leiDet mitooflera ©cbmeigingtoffet^àlteberumgefabren, fo bai e* fla) geàuffert, Dog balD Datau,f Diefelbe mit einem cmpflnDlio)en ©cbmetfcen in Det lincfen ©cbultet incommoditet motDen: inDem abet fol* Ae incommoditàl Dutcb ein ganfce*3abtnia)t a?ftimiret, fonDetn in £of* nung einet ftepmifligen Soefferung erDulDet murDe ; ©0 l;at Det beflànDige %nmaa)i fola)et Maladie boo)aeDaa)te $etfon genètbiget, flcb um Dienli* £>oo 2 o)en « ) 4^ ( » «ben SRatb unD «Olitici bep einem gemiffen Medico jubeftagen, mela)ec je&t benonDten Sufall prò afFedo Rhevmatico erfonDt uno tracìiret, ouo) un* tet anDetn mit einet Vena? fedione prefèrvatoria fuccurrirt; Dobep er* feben morDen, melcbet gefialt Det £ett Patient ein febt fa)orffe* unDfa)ltnv me* ©eblùt gebobt: in Diefem Soli murDe oon Diefem Medico cine gelati- na nebfl einigen pulveribus ancifpafmodicis unD ànffetlto)en fpintibus refolventibus ex nervinis perorDnet, unD ob e* jmar gefa)ienen, Dog fla) Diefe indifpofition in erma* oerminDerte, fo ifl boa) felbige oon feinet lan< gen £)aurung gemefen, jumablen untet folcben UmflanDen feine accurate Dia?t òbfervirt murDe, fonDern Pielmebr mieDet Die $8efo)offenbeit Diefe* afFeduspon Dem £ettn Parienten unterfo)limmerunDunonflànDiget^iN terung, Stofl, ©o)nee unD SKegen Da* 3agen abgemartet motDen. 2Ban* nenbero fla) Die alien ©a)mer|en nicbt nur aflein oerneuret, fonDetn mit grèfferer £efftigfeit perfa)limmert, Dergeflalt Dog Dabep Der Qlxm obenge- Daa)tet incommodirten &eite nunmeìjto augenfa)einltcb ju fcbminDen an* gefangen; afletmaffen Diefe ©o)minDung fo gat augenfa)einlicb morben, Dog Diefer linefe 2lrm um einen ganfcen Soli bagereral* Der recbte anjufeben gemefen: bep Dtefer oermutbeten S3erfa)limmerung bai obgeDaa)ter Me- dicus nicbt nur aflein Den ©ebraua) innerlicber temperantium unDgelati- noforum lenientium continuiret, fonDern ouo) on flott De* obbenonD* ten fpiritus nervini ouo) àufferiicb ein unguentum nervinum, Darinnen boa) feine ftimulantia cauftica gemefen, perorDnet, Do fla) nocb folcber àr^* nepen ©ebraua) je&f gelante aridura mieDer perminDert unD Die oorigen ©cbmer&en obermabl* remittiret. €* bot fla) obet im abgemia)enen grùb * 3ab^ auf* neue geàuffert, Dog Diefer Spafmodico - Rhevmaticus affedus mit23aD auf 4 <2Boa)en ju gebtoua)en, unD enDli* o)en ouf 8- Qage Da* ©auet poffet ju mieDetbolen recommendiret rootDen. $5ep aflet angemenDeten mùbe.unD gebtoucbten Q3otflcbtigfeit, boi gleicbmol Diefet bartnàcfige afFedus flcb toglicb oermebtet, Dog offtge* Dodjte ©cbmerfcen ouo) ù)ten locum oerànDert, unD gegen DieS5tuflbi*tn Die Stime etmeiierl, morùbet Det *g)err Patient in Der nètbicjen nàcbtlicben SKube Dergeflalt geflèbtel, Dog et mebtmoblen ju einiget SinDetung 3, 4,? ©tunDen in Det Waa)t aufjufleben, unD betum ju geben fio) genètlngetge* funDen. £>abe» ifl bep Det Por 8 SIBoc&en mieDetbolten ^Detlàg ange» merefet <8g )477( 9» mercfet, Dog Do* ©eblùt Piel fcblimmer unD ungefunbet ol* iemablen gè* mefen, ftntemoblen e* mie £ptec auégefeben. 23ep biefem 3«flanb baben fla) alletlefcten* aua) ungemèbnlicbe iiopff ©a)raecfcen eingefunDen, Dabet man bifligbefotgt i% Dog ieqt etmebltec AfFedas bep feinem beflànDigen Slnmaa)* in einen ubelen $u*gang geratben, oorber ober Die aridura fio) Permebten, oucbenDlicb in einen hedifcben unD incurablen guflonD perfol* len mège. <3Benn Denn nun ùber Diefen fiexxn Patienten, Det Don bober ACondition ifl, eine biflige^Borfotgegettogen mirD, foifl mit ©utocbten unD ^intotben De* bi*betigen £ettn ordinarli Medici beliebel motDen Die ^)ocblèblicbe Medicinifcbe Facultàt ju #alle bieruber ju SKan)e ju jieben, unb gegen €rlegung De* fo)ulDigen Honorarii ùber folgenDe gragen ein in Ratione & Experientia gegrunDete* Confilium unD Informat einjW)ob' len : 0 SBa$ itt$t erjetyfer Cafus w tin afFeaus fet)? r 2) 2Bot)ec berfeibe. entffonben unb woburd; tv wrmeljree 5) 2Bie unb bura) iDdo)c Sfóttei befonbcr* bemfelbigen su bea,ea,nen2 4) 2Bdc^e Dixt unb Ceben&Sfet babtt) juobferviren? Refponfum Facultatis Medicae Hallenfìs. © ifl au* Dem an unfere Facultàt ùbetgebenen Cafu Medico Pradi- co, motùbet ein in Ratione unD Experientia gegtùnDete* Confi- lium etfotDett motDen, naa) Deffen Collegialifcbet unD teiflio)en Untet* fuo>unD Ubetlegungongemercfel, melcbet gefialt eine ©tanDe*^etfobn pon 22.3abren, Mànnlicben ©efa)lecbt*, Don Melancholifcb'Phlegmati- fcben Temperament, pot 2.3abten in 3*alien eine empflnDlicbe altera- tion non fi\§e unD Petite ou*geflonDen, unD bep ertegten flarcfen ©o)mei§ unter groffer <£rbifcung, unb fo)nell Darauf erfolgten, nao)Drùcflicben^tfàl* tung einen ungemèbnlicben ©cbmetfcen in Det lincfen ©cbultet ùberfora* men, Der Durcb ein ganfce* 3ab* weber geocbtet, nocb timgex nèlbiaenjunD jeitigen#ùiffe anoertrauet, fonDetn big ju feiner gtoffen QSermebrung et* Dultet morDen, big enblicjen einige Dienfome £ùlff*^ittel Dot folcbe 23e* Òoo 1 febmeb* e »§ ) 478 ( MI fc&mebtung gefucbet unD admittiret flnD : NacbDem oucb Det Domabitoe Medicus, Diefen gufafl prò Rhevmatico afFedu rait Vena? Sedionibus pra?fervatoriis, pulveribus anttfpafmodicis, Gelatinis lenienribus, nutrientibus & fanguinis ac feri acrimoniam temperantibus, unD àuffetiio) Die fcbmet&baffte ©eite rait einem Spiritu difcutiente & ner- vino traditet, fo bai fla) folcbe incommoditàl in etma* jmat oettin* gett, mela)e£inDetung abec umfo Piel meniget bcflànDig fepn fènnen, meil Die bèa)fl'nètbige gute Dia?t nicbt obfervitet, uno untet ungefunDet 2Bit* tetung Da*3agen porgenommen motDen, Dobeto geDoa)tet, mit©o)mer* $en befo)mebttet 5lrm ju fcbminDen angefangen, unD Degmegen obbemel* betexfitxx Medicus mit feinen ebemabl* perorDneten remediis fernet bep* jufleben, aua) mit Daju gejogenen Unguentis nervinis, Thermis, AciT dulis unD Embrocationibus Diefen gufali unD Deffen meitete 9}etmebrung ju petbinDern unD ju beben forgfam belaa)t gemefen; meicber 3mecf obet, Doler bigbero nicbt erreiebet murDe, fonDern flcb oieimebt Diefet afFedus mit oielen neuen Symptomatibns oerfcblimmett, ouo) flcb fogac in Die SStufl unD 21tm extend xtt, biernecbfl aua) eine groffe QSefDorbenfjeit De* ©eblùt*, j?£tgeDaa)ten AfFedum ju unterflùfcen unD ju oermebren gat mercfltcb fcbeinel, fofinD unferer Facultàt folgenDe gragen ju grùnDlia)et decifion oorgeleget, melcbe mir mit einmùtbigera judicio unD fufFragio Dergefiolt ju bs:ontmorten befunDen. i) 2Bas \t%mitblut Cafus m ein ArFeaus fep? ©o balten mir mit Dem £etrn ordinario Medico Dofùr, Dog e* ein fiat* efet unD battnàcficbter Rhevmatifmus fep, melo)et flcb noo) unD naa) mit befftioern motibus fpafmodicis Derfa)limmert: ju melcberlep contu- maciorem gradum tbeil* Da* Temperament De* fiexxn Patienten, tbeil* Die eminens caufa morbi, ouo) Die longe ^erljeelung Deffelben gufali* unD Deffen ouf einganfce*3abr unterbliebenen nètbigen (Eur, cnDlio) Die Da- bep gepflogene unDienlia)e Dia?t unD £eben*»2lrt, concurriret; ©leiebmie nun Diefer AfFedus anfànglio) in congeftorio - fpafmodicis motibus beflonDen, meio)er fla) an Da* linefe ©cbultet-Q5lotgefièet, fo flnD eben DaDura) Die partes tendinofa?, mufculofo-fibrofa? unD membranacea? nio)t nur ollein erapflnDlio) ongejogen, fonDern ouo) umuuD tu Denenfelben ob turbatum motum & progreflum fanguinis mehrmablige SlbfonDe* rungen feri acrioris erfolget, Dobero folcbetlep fcarapfla);eunD bep Rhev- macìfmts ftcb ouffetnDe ©c&mer&en entflonDen: Do nu folcbetlep motus fi* \ m )479( » flcb megen Der gtoffen dyfcrafia Maine fanguinea», taegen Dee fo)oDlto)« Diaet, unD bep folcbem guflanD unDienlia)en exercitio De*3aaen*, mo Duro) unmàgige 93emegung bei Seibe* unD ungefunDe <2Bitterungen Det £ufft febt nao)tb«iiiae altetationes petutfoo)et metDen, beflànDig oetmeb' tet, fo fonte Die Damabl* gebtauo)te€ut nicbt nut ibren Douetbofft b«lfam unD etmùnfcbten efFed nicbt erteicben, fonDetn Die ©a)mer&en baben fla) ob connexionem regionisék mufculorum meitet betum gejogen, unD gebàuffet, Dabeto Da* ©eblùt inDen^opf raebc eingetrieben, Detgebètige SKùcflouff Deffelben au* DemtfopffoetbinDett, unD megen Det cralFmeunD vifciditate fanguinis Der frepe Umlouff Deffen ira ^opf geflèbtet unD be* fo)mebret, ouo) Durcb befonDete ou*fo)meiffenDe congeftiones nocb mebr Der ^opf Detgeflalt incommoditet motDen, Dog fla) enDlia)en auo) einige £opf©a)mer&en eingefunDen; £iernea)fl ifl megen folcbet irregulantàt, megen beflànDigen Slnmaa)* Diej'et fpafmorum unD rigida occìufione De* fcbraer&bofften Drte*, aucb megen Det gtoffen depravation De* ©e* blùt*, eine aridura entflanDen, mela)e Den ftatum morbi tbeil* meta- morphofiret, tbeil* contumaciret, Dog Derfelbe uni fo Piel mebtetet Sluf* fto)t unD geDulttget Slbmattungbenètbigetifl. 2) SBofcer biefer AfFedus entffanben unb wobutd) tx wi> meitet fet)? ©ieUtfaa)morau* gegenmàrttget AfFed entflanDen, beflàtiget um fo Pielmebr, Da* Detfelbe ein Rhevmaticus Morbus fep, inDem Diefet gufali Dabet etteget morDen, Dog nia)t nur Durcb b*fftiae S5emegung De* £eibe* unD permutblia) gebraua)tebi&ige©efràncfe, Da* ©eblùt bemeget unD auf getrieben, auo) Dabep ein fcborffe* ferum in fanguine generitet unD ju einem flarcfen ©a)moig gebracbt, fonDern Dog bierauf folcber bècbflnètbige, diaphorefi nia)tibx gebèriger goufoerflottet, fonDern Diefelbe Duro) un* jeitige unD longe Maltung noo)Drùcfiicb gebemraet, Dabero ein fola) acre ferum bà ;flg Dermebtet, unD Die dyfcrafia fanguinis utfprùnglicb etteget morDen: in mela) u gali ouo) gar l'eidjt anDere Febrìlifcbe b'^iae unD gè* fàbrlicbe^cancfo iten murDen nacbaefolget fepn, mofetne Det£ecr Patient pon einem anDetn temperament participitet bàtte t on flati fola)et #cancf f>eiten abec, fl:iDfola)e mocus congeftorio-fpafmodici etfolget, Die Dergleicben 2!nfafl genommen; unD Diefe regionem incommoditet, melcbe porì>ero beo flarcfen Qam)en unD Datauf gefa)ebenen grfàltung mebtetn alterationibus exponitet gemefen : ollDiemeilen obet Diefet afFedus, fo long m ) 4«o ( s» long perborgen gebolfen, unD Dabep mit mebt Dergleicben alterationibus enutritet, ana)b^tnaa) mitunbienlicbetDia?t, ùblet SBitterung unD irre- gulairet SBemegung bep Det 3aaD nocb mebt ofFenditt unD exacerbitet morDen, fobot e* ju obgeDoa)tem <£rfolg mit Dee aridura partis afFeda?, UnD ulteriori depravatione fanguinis geteidjen mùffen. 3) 3Bic unb burd) wldje Sfóttei biefem afFea in$befonjbirc gubegegnenfév? #ietbep ecocbtenmitf Dog Die €ur Diefe* fo)on febt ongemocbfenen morbi mit jmot beflànDiget, Docb beDaa)tfamet unD nicbt ùbeteiltet 2fuffla)tanju* fleHen unD fottjufe^en fep, pntemabl bep Diefem gtadu afFedus eine fo fcbleinìge £ù(ffe niobi ju oetfptecben, obet ouo) Dobep nio)t foumfelig unD unotDentlio) Die €ut ju dirigiten ifl. $)iefem naa) ocDnen mit juoèr* Derfl innnerliebe refòlventia & mucidam dyfcrafiam fanguinis colli- quantia J. €• falina, tartarifata, fai mirabile, fai anglicanum, tartarum tartarifatum, liquorem terre fol. tartari, unD Diefen le&ten mit Det Tin- dura antim. tartarif. permifcbt: Dabin gebèten Die radices vifeidam humorum dyfcrafiam refolventes, in pulvere ju gebtaucben : al*-rad. vincetox. ari, fquill. gentian. rubr. pimp. alb. galang. Zedoar. Ztn! gib. mobep JU recommendiren Effent. ari, angelic. vincetox. pimp. alb. helenii, gentian. rubr. Zedoar. bacc. juniper. fuccin. L. SafTafr. ODct eine Mixtur ex ErT. fuccin. antim. tartarif & Spir. Sai. Ammo- niac. anif. Dabin gebèren auo) Die vina medicata ou* rad. angel. impe- rat. pimp. alb. helenii, vincetox. gentian rubr. galang. Zedoar. Chin. Herb. Fumar. Cochlear. Cent. min. abrotan, abfynth. C. b. Serpill. rorifmar. beccabung. fior, fambuc. chamon. rom. lavend. ftoechad. arab. fum. Origan. lem. anif feenic. bacc. laur. & junip. L. Saflàfr. Fol. Senn. polypod. quern. & agarico cum arcan. tartar. ouo) flnD foigenD* Dienlicb decoda ex rad. Chin. Cichor. Scorzon. apii bardan. Herb. Veronic. CB. hepat. nob. cha?refol. fl. bellid. hortenf. fam- bue. chamom. utriusque, helenii, fem. anif. foenic. bacc. laur. L.Saf- fafr. Santal. Citr. melo)etlep Sfottei jUPètDetfl Die dyfcrafiam fanguinis oetbeffetn; gleicbmie ju eben Dem gmecf naa) einiger experienz Der fuc- cus cancr. fluviatil. mit oc. cancr. unD vino rhenano Dienlicb fepn fofl. Unter unD bep Dem ©ebraua) fola)erlcp remediorum flnDmàgigediapho- refes ju mteDerbolten moblen onjuflellen, moDutcb Die impuricas ferofa OU<*$efw)tet unD im Zeib bai $5lut a?qualiter diftribuitet mirD; 9*ebff hk )48i( m Diefen internis remediis flnD ouo) àuffetlicbe £ù(ff*'5DWfel ju gebrou* efftigf eit Det ©o)met^en ju linDern, Dienet Do* Empi. Sapo- natum Camph. auf Die Slcbfel geleget, unD noa) 2. oDer 3. ©tunDen tùie* Det abjunebmen, oDet Daffelbe alternative ju gebtouo)en. 4) 2Bcfcft Di*t unb Ceben&Sftt babet) juobferviren fiqì ©0 etinnetn mit, Dag auf Diefen Pund fafl om raeiflen jureflediten, Donn mo bietinnen feine DtDnung beobaa)tet mitD, fo mùffen olle interna unD externa auxilia ftwo)tlog fepn: Do obet befonDet* Dera #etrn Patienten e* on guten QMut fe^lct, fo ifl um fo Pielmebr eine accurate Dia?t ju per* otDnen: Demnoo) Dienen (auter ©peifen Die leiebt ju perDouen, alimenta gelatinofa, jufcula gallinacea, $rafft»©uppen, carnes juniorum ani- malium, gelatina?, unter melo)en ana) moderatus aromaticorum ufus ju recommendiren : bingegen boi mon fla) ju entbalten, fauer, Piel fai* fcia)ter, fùflèr unD febt fermentefcitenDet ©peifen: Docb fann mon fub dia?ta Die pafFulas mit 9?u$en genieffen : ouo) ifl ein raàgiger ©ebraua) Detet ladiciniorum nio)t JU Petmetffen: modicus ufus vini Rhenani & Hungarici fon ano) Dobep jugelaffen merDen: Die prefèrvatoria? Ve na? Sediones follen fottgefe&et, inDeffen obet ouf Den beflànDigen fuc- ceffum alvina? exeretionis, diaphorefeos & diurefeos ^Sotfotge gè* tcogen metDen: Die ^àtme ifl Dera fiexxn^ Patienten mebt Dienlicb ; fui* tcmobl Det pars afFeda in beflànDiget ^Bàcme ju erbalten : Da* Sagen ifl bep jeigen UmflanDen mebt fcbàDlicb al* nùljlia): ein? màgio e $3eroe* a una De* geibe* ifl mobl nètbig, mofetne fle abet fo flatcf, fo n)ut fte feba* &en : non faltet, feucbtet, trùbet, neblicbtet gufft bat man fta) ju entbal. ten unD untet gèttlia)en ©eDepen bep otDentlicbem ©ebraua) jefcrbf mn* tet #ùlff**SDttttel eine* etmùnfcbt>unD gefegneten efFedus ju gettèflen: $PP UtfunD* IH > 48* C « UrfnnDlto) baben mir Diefe* unfet in Ratione & Experientia gegtùnDe* tei Confilium mit unfetm gemèbnlicben Facultàt* » 3nflegel beflàtigen unD ou*fettigen moflen. fiaUe Den 26. Nov. An. 1721. CASUS LXVL FEBRIS CONTINILE CURA AN FUERIT LEGITIMA. Tit. €nenfelben bobe bietbuta) gebotfomfl etèffnen motfen, meicber gè* fiali eine aemijjé jjrau 34. annorum, Temperamenti Choieri- co-Melancholici, fofeitbeto ibre Menfes jiemlicb rio)tig unD nocb «tlio)e Qage oot ibtet feigen ^rancfbeit gebobt, Den 16. "Oéìobr. einen ©cbauer empfunDen, motatff baio fih)e erfolget, fo ouo) beflànDig continuitel. ©en 17. flellen fla) Datbep ein £aupt-'©a)met* fcen, *&et^en*e5lngft, dies nodesque infomnes. ©en 19. niramet fle ju laxiten etn, fo Drep mabl operitet. «SBeii fla) nun Dtefe Sufàfle nicbt geben moflen, fonDetn Pielmebr befftiaet metDen, requiritet fle micb ben 21. <33ortmttag* um 8. Ubt; ©0 mobl ou* etjàblten UmflanDen, ol* ex 'pulfu vehementi & aucìo, fo)log io) febrem continuam, fucbte DobetO impuritatum fecretionem & excrerionem mit Pulv. Bez. Cinnab. Nitratis adjundo regimine diaphorerico ju promoviten, PetotDnete ouo) 9cao)miftog* eine Emulfion ex fem. 4. frig. ma^. ana drachm. j. papav. a. Unc.jfe cum aqu. fi. Tilia?. Nymph. additis. antim. dia- phor. & lapid cancr. unD peronflottete Deffelben Sfiaa)mtttog* Die £àlf* te ju oecbtauo)en«. ©en 22. petnabm icb, Dag noa) afle* m ftatu quo quo) Die gonfce 9?ao)t feinen ©cbloff gebabt. ©tauf gab ibr EfF. alexiph. Stahl. cum Spir. Nitr. ana unD nocb eine Dofin Don obtgen Pulv. Bez. Cinnab. cum Nitr. Sftacbmittag* lieg ibt einen Umfo)!og umb* fiawpt mocben ex Sem. papav. a. Medull. pan. & HB. fempervivi con- quafFat. unD perorDnete Die ùbrige Emulfion ooltenD* ju Petbtoucben. ©en 23. frùb. murDe mtt referiret, Dog fle got mobl gerubet, obnerocbtet fte Die ùbrige Sflilcb, meil fle fouetlicb motDen, ni$t btaua)en fènnen: «8 )483( » 9ht* Die fii%e mùtDe gtèffet unb befàbme fafl bùtteten ©atfl, mit Det Sin* froge, ob fle tbr follen ju ttincfen geben. £ietauf gab io) jut immoti, Dog fle tbt cerevifiam fecundar. naa) WotbDutfft teicben follen, menig uno offt Dabep, oerfa)!agen, mùtDe tbt nta)t* fcboDen. Sftacbmittag* mut- De icb auf* SanD gefotDetf, PetotDnete Dabero mit Der Effent. alex. cum Spir. Nitri dulc ju continuiten, Petlieg noo) jmep Pulv. Bez. Cinnab. Nicrat. mit Det ^etanfloltung Parientin in gelinDen madore ju etbol* ten, fo aucb olùcflieb promovitet motDen. ©en 24. sDlotgen*um 4. Ubt beforamet fle in;Mixillarum mufeulis einen fpafmum, fo Den SRunDfe* fle jufo)log, Dog fle nia)t teDen fonte. 3" nteinet Stbmefenbett bitlen fle £ett D. N. jutbr jufomraen, unD meil e* febr gef%lto)fcbiene, fùt Dtefen gufali mo* ju PetotDnen. #ett D. N. anflatt et ù)tafFiftiten follen, Ca- lura niirte et, unD fo)euete fla) nicbt ju fagen, io) bàtte ibr jum fa)laffen ein* gegeben unD Parientin in eine ©o)lafffucbt geflùt|et : &un folte et belffen unD micb flug mocben, molte nun nicbt* PetotDnen, fonDetn fogte, Dag bie* bep nia)ti ju tbun fep, ouffer menn fle mieDet elmo* ju ficb Fàbme, molte et Venam in fronte feciten laffen, unD Do et meine Medicin èfftet* gè* foflet, bot et felbe gat mtt naa) fianfe genommen, nieleia)t ou* feinet on* Detn 2lbfla)t, al* micb nut felbet bep Denen SlnmefenDen PetDàcbftg ju mo* eben. ^benfafl* noo) Dcn 24. ^otgen* um 7. Ubt retournitte tó) felbe Det unD murDe olsbolD jut Parientin ju foraraen exfna)et. 3cb fonD mie* jmot fprao)log, Docb Dobep in fola)em ©tanDe Dag Die fenfus noo) fui? ju- ris maren. UnD Dtefe* collegirte Darau* 1) menn jmep ^etfonen oot Dem Sbette mit einanDer teDeten, fte alle mabl ouf Dem Die Slugen manDte, foDa teDete. 2) 3Bann eine gltege ouf* ©efla)t fom, fucbte fle Da* ©a)nupf» 5ucb/ fo bep n)x tm Saette log, betPor uno oetjagte Da* infedum. 3) Da fte permeici te Dog ibt Da* #al*ma) etma* locf et um£Den •©alfe, jobe fle Die StoDel berau*, fabe felbe an unD Do fle etma* geftùm* mei Dtùcf eie fle felbe fa)mifcben Die Sobne, boge fte gleicb unD fina) tbt Da* fialitna) genau mieDet um Den fiali ju. Ùbtigen* mat refpiratio ne- que difficilis neque cum ftertore fèd libera, diaphorefis blanda & naturalis. 2lua) etèffnete flcb Det £etb mebtenDet $toncfbeit ùbet Den 2. oDet 3ten Qag. #ietouf murDe mit Die 93egebenbeit mit «gett D. N. etjeblet ©te Vena? Sedionem 9ten Qage mot mir bècbfl DetDàa)tig. PetotDnete Dflbeto Veficatoria fpafmum tbeil* ju deriviteli, t^eil* ju folviten. ©a g>pp 2 teb m ) 484 ( s« io) faum meg bin, forami Det #ertD.N.fobalD et Die Wafletgemabt mitD, ftaget et ma* Da* fep, Datauf fle ibn bericbten, e* màten 58lafen^fla* flet, fo io) ouflegen laffen. ©aget et gon| petàcbtli*, motju Da* ©eman* fo)e Diene : Doa) refolvitet et flcb balD mieDer unD ofFeritet feine ©ienfle, Dag mann e* mir gelegen, et Det £ur mit bepmobnen molte, ©e* 9caa>* roittog*, Do io) jut Patientin fobra, referirlen fle mit folo)e*, icb mifltgte Dtein, fcbicfte felbfl, li g ibn jur conference etfucben. ©ie gton Dodo- rin obet lieg ontmotten; 3bt fiett fep nio)t |« fianfe, bobe obet oetlof* fen Dog et nicbt fommen mùtDe, bàtten fle einmabl D. G. ongenommen, mèo)te et ouo) cutiten. 3a) lieg e* rait gefallen unD ermattete nut Die* geit bi* Die Veficatoria ongejogen. ©o balD folcbe operiret, fù)e Do re* Dele Die ©turarne unD jmat mebr, ol* rait lieb mat; in Dem fle continu tlicb laut betete. ©ie Vigilia? bielten on. 3o) oetotDnete EfF Caftor. cum Ltq. G C. fucc. meil ibt obet Det ©eruo) ju mieDet unD e* ju nebmen meigette, fubfticuirle icb EfT dulc. Hallenf. lieg ù)r alle 2. ©funDen 20, §topffen geben. ©en is. PetotDnete mieDet eine Emulfion ex Sem 4. frig. maj. ana drachm. j. Sem. papav. a. drachm. ij. cum aqu. Cor- dial. addito Antim. diaph. lap. cancr. ana Scrup. «£)ietOUf ftiegte fle SKube, Die noo) ùbtigen Sympt. removirte, per Pulv. Bez. Cinnab. & Tind. Bez. W. fo ouo) Pon Qage ju Qage remittirte unD Patientin ouo) jefco ibte Potige ©efunDbeit Poflforaraen erlonget. 5m* Diefen Cafu bobe olfo folgenDe Sfnftoge on eine £ocblèbHcbe Medicinifcbe Facultàt etgeben laffen unD rait bietùbee ©eto bobe* ©ut* oo)ten ou*bitten moflen. 1) Db biefe Patientin Febri continua laboriret2 2)Ob bitft translatio .ad maxillas die nono,ba bit diapho- refis XbOtjl fcOn fidtfen gattgen, Mici) refpiratio libera ge= Wefétt, abfolut prò malo ornine JU Daf ten 2 3) Ob £err D. N. idj tuia ni*t fagen ber Modeftie, fon* bern ber Medicina-Orbmmej gemàf fi* auftefftbret, ba er In memer Mwftnbtit caiumniiret, au± meine Medicamente mit fi* nad} $auft §ttlOmtt\tt\ì •• 4) Ob ben biefer hiflor. morbi, Ven Sea. die nono falva confcientia babt tbnntn itvatbtn wtbm, unb ob bit Velica €3 ) 485 ( 9© Veficatorh I)ierbe9 piane de nihilo Ulìb Cilt ©cmattfdjc ju nennen qtmfinì 5) Dbwol)! au$ erwe^nfencircumftantienLethargus, tum per fé, tum a narcoticis indudus, fyflbC fònnen fubfu. miretwerben? <2Bie icb ami boffe, felbe metDen getuben, meinet SBitte bocboenetgt ju deferiten : olfo metDe nebfl ^tlegung fa)ulbigffen honorarii in oflera refped petbotten ©.Den 3. Dee. 1720. GG.Dr Refponfum Facultatis Medie» Hallenfis. SJflfóben on unftte Facultàt beticbteten Cafu, baben mit ùbetljaupt et* ^ feben, mela)eti gefialt ira abgemia)enen 3abe Den ió.Odobr. eine gr. Don 34.3abten/ Choierico Melancholici Temperamenti rait einem febrilifo)en affed untet einem ©ebauet unD Darauf etfolgten fitye befal* len motDen, melcbet ouo) Die folgenDen $age unau*gefefct angebalten/ ob* ne Dag in Denen eiflen Qagen einige nètbige unD Dienfome aitici Datmie* Det màten gebtaucbt/ big Den i9.0dobr. unD olfo Den PietDien Qag et* jpa* ju laxiten genommen mutDe, melo)e* noo)Dera ei feinen effed gè* tbon, Dennocb Da*giebet nia)t oetminDect; ofletmaffen Daffelbe raitraeb* tetet fitfftigteit angemacbfen, bi*etfl Den 21. dito, unD olfo Den fea)flen Qag «Óett D.G. Daju etfotDert motDen, melcbet mit Pulveribus, Emul- fionibus, UnD Tinduris|pra?parantibus, temperantibus unD diapho- reticis Den otDentiio)en gauff Diefe* giebet*, nebfl Detnèn)igen 2lu*fù> rung materia? febrilis ju befètDetn gefuo)et; mie Donn DoDutcb bie in- tendete diaphorefis etlanget motDen : Diefem ungeocbtet obet fo ifl in Slbmefenbeit PotgeDoo)ten ordinarli Medici Den 9-$agftùb/ nemlia)Den 24 dito, ein flatcfet fpafmus in mufeulis maxillarum bierauf erfolget, pot melcben Die grau Patientin Det ©ptao)e flcb ntcbt beDieneh fènnen, ob xmot ou*gtùnDlio)en £ennjeio)en Det unoetle&te qBetflonDmabtjunebmen aemefen: do nu megen Diefe* gufali* in 2lbraefenbeit De* ordinari! ein onDetet Medicus fiexx D.N. requiritet motDen, fo mutDe Don Diefem tooraeaeben, al* ob Det etflete Medicus Det Parientin Duto) ©a)loffmo* IM ) 485 ( gg *enbe «Olittel eine ©a)lofffua)t petutfaa)et, Dobeto Diefet jugejogene Me- dicus eine Vena? Sedionem in fronte Potjunebraen, entjo)loffen, in* Deffen De* otDentlicben Medici feine PetotDnete Medicamenta gefoflet unD mit naa) *&oufe genommen: noo)Dera ober fiexx D. G. roicDet jutùcf gefomnien, unD feine gtou Patientin in fola)em guflonD gefunDen, fo boi flcb Die ^toncfbeit nacb einem oetotDnefen Vefìcatorio unD obgeDoo)ttt etfletn remediorum gortfe|m,g Duro) ©èttlicben ©eegen nicbt nut ollein mit Diefen petDàa)tigen Symptomate gcmlnDett, fonDetn Pèllig refolvitet unD rait etmumcbtet ©enefung Det Parientin geenDiget; bann fiexx D G. Don fiexx D. N. ungejiemeno beurtbeilet unD Pecfleinext ju fepn Detmeinet, fo flnD unferet Facultàt folgenDe gragen, momit Dee erflere feine £bteunD gute €tfabrung ju tetten geDencfet, oorgelegr, unDjugtunDlicbet £nDfcfcei* Dung ubeegeben morDen, melcbe mit noo) CeUegiaiifàet teiffteben tlntec* fucbungalfo beanfmotfen: (frfllicf): Db biefe Patientin Febre continua laboriW? ©o erfennen mit, Dog no* alien Diefen UmflanDen mda)e in Det Hiftoria morbi fpeoficiret, nemlicb nacb ree anfaflenDen groffunD£:'fce, einfallen, Den f opf©cbmetèen, ^eno^ngfl, ©cbK flSgigfeit KDteflt afFedus Febris continua benigna gemefen, unD jmat pop Diefet Siti, melc&erlen mi obgemicbenen ^abre unD Deffen l^texn SKonaten ira *We aleiaVara Epidemice oDet| redius fporadice ira ©o)mang gegonaen: Docb baben mit au* befunDen, melo)etgeflalt Diefe* gieber gleicb ootètforDetuna De* .pertn D. G. mit Det inopportuna commotione alvi, fo Den Hexlten unD olfo indicatore die gefcbeben, einiget meffen fep pemubiret mot* Den, Dabet typus irregulair gemacbt, Det Mb naa)nmbl* nut afle 2 oDec 3. Qage offen gemefen, unD Petmutblia) Die exerecio diaphoretica oucb mebt ibten tea)tmagigen gocfgong gemonnen, fonDetn eintgen UnotDnun* gen untecmotffen, jum menigflen einmabl fenfibei PetbinDetf motDen SaSn* *Wna* *" m fpafmum oris mog ©elegenf>eit [gegeben Sum anbern: Ob bitft translatio ad maxillas die nono ba bit diaphorefis mty t>on ffatten m&tn, oucb refpira- tio libera gemefen, abfolutpro malo ornine gufcalfen- ©0 utlbetlen mir, Dog Diefet fpafmus ein confedarium irregularis Fé' bns decurfus gemefVn, mela)ec ou* obbenonnten Utfoo)en entflanDen, be* fowbet* WS ) 437 ( m fonDet* un* ex obfervatione mebtete Dergleicben cafus befannt, allmu ob turbatum Febris typum, unD megen einet aucb gelinDen unD unter Dera ©ebraeig gefa)ebwen ^tfùblung, melcbe innexlia) oDet àufferiicb et* folgety oDet befonDer* megen einet getingen unD unbefotgten Q3cDecfunD £rfùbwng De* £alfe* unD Det 5ltme, eben Detgleieben fpafmodicoe ma- xillarum unD jumeilen OUO) colli & nucha? conftridiones aua) mobl rhevmatodei effedus flo) geàuffert : De*mtgen aua) Diefer fpafmus ad anomalum Febris fuccefTum ju teo)nen, melcbet Demnacb mebt prcju- diciriicb unD omineus ar* beilfam,Doa) nicbt funeftus gemefen, ob mobl Detfelbe Detgleieben eventum naa) fla) jieben fènnen, mann Die diapho- refìs juglei^ omgon&en&ibjutùcf geblieben mate, 3>ritten*: Ob #err D.N. berModefKe unb ber Medici- nal - Drbmmej cjemৠfio) mtfgefityret, ba er in #etT D.G. SlbtDCfmbeìt calumniiret, OlXd) btefe* feine Medi- camenta mit fi* naefr $aufi genommen ì ©o beantmottet flcb Diefe gtage Don felbfl, Dag fo fetne biefe*, ma* in Der grage oetfaffet, gefa)eben, in Diefen cafu #ect D. N. fio) oetgangen, unD obne gtùnDlicbe Utfaa) einig ungieiebe* Uttbeil gefàllet ; mie Dann afle f luge, potficbtige unD £btifllicbe Medici ftcb Det QBetlàfletung unD liebto* fen oDer unbilligen 25euttbeiiùng anDecer entbalten, pielmebr, mann ja ei* nige Utfaa) flcb in manebem cafu flnDen mècbte, (Detgleieben Docb in gè* genmàttigem nicbt Potfommt) Dannocb alle* jum beflen ju febten fua)en, ouo) obne fpeciale requifition flcb alle* ùbtigen Uttbeil* entbalten. 23ferbten$ ; Ob bei) biefer Hiftoria Motbi Ven. Sedio die nono falva confcientia fc&be fènnen gerotben twrben, ttnb Ob bit Veficatoria t)ierbet) piane de nihilo tmb tin @emanfo)e su nennen gemefen ì ©o decìariren mit, au* allet unD neuet etfabtnen unD ootfló)tigen Pra- dicorum ùberfluffenDenfurTragio, faau*eigenec experience, Dog in Fe- bribus acutis continuis Ven. Sed. am neunten ^Tag nia)t aflein nia)t nù&licb, fonDetn aucb gax fcbàDlicb flnD, unD Diefe* fènte mit raannicbfàl* tigen rarionibus etbàrtetmetDen: unD mann aflenfalt* bepDet Patientin ein affedus foporofus gemefen, (mdo)erlfp Docb nicbt gegenmàctig mar,) fo mùtDe Docb Diefe fpàte Ven. Sedio Dera libero febri decurfui mebr 1 prscju- geborfamflen* etfucben moflen, bepgebenDen,oon einem Medico entmotffenen Cafum, obnfcbmebt ju Dutcblefen, Colle- gialitet ju etmegen, unD ©evo Medicinifcbe* ©utaa)ten Dot- ùbet, infonDetbeit, ob, unD Duto) ma* Dot Medicamenta Die Patientin, fo vót unb n bet VetfyeyvatfyunQ ibre Menfes^tirregidatr^abt unD Ponevo ein ©èbnlein oon 12. 2Bod)en fìiflrt, ouo) fonfl craffec Dera quoeftionirten morbo flcb mobl aufbeflnDet ìc. cutitel metDen fènne, ura Die ©ebùbt fo Uberbtinget obmflatten befebltget, fèrDetfamff \n commu- niciren, Dagegen unD fonfl alflct* oetbatten metDe <£). Den 25. Nov. 1720. A.A.M. Relatio Affedus. ppOemina honefta 34. circiter annorum temperamenti fanguineo- *■ Melancholici a teneris fere fedentarioe vitae adfueta vino in pran- dio modice ufa, obftrudionibus alvi faepius afflida fuit, ideo Efix. P. P. paulo frequentius ufa. Maritata tempore primae geftationis hoemorrhagiam nariam habuit crebriorem, fecunda & tertia vero geftatione & puerperio, loco hujus, haemorrhoides fé manifeftarunc interdum fa e larga?, cum ani condylomatibus, dolore fummo, alvo obftruda, flatibus incarceratis &c. Ultimo, tertio nempe, puerpe- rio per 2. menfes nil de his fenfit, poftea vero iterum malum vetus fé exeruit, tubercula ani & inteftini redi valde dolorofa, interdum dura interdum molliora, obftrudio alvi urget, calor internus & fic- citas adeft, ut fauces & labia etiam aridiores fint. Haemorrhoides in £tqq terdum * ) 490 ( 9» terdum 3. vel. 4. dies fluunt, interdum paulo remittunt, mox rede- unt, largiores. Medicus ordinarius ratione curationis ad plethoram minuendam V. S. inftituere jufTit, ad obftrudionem levandam infu- fum fol. Semi, ordinavit, ad acrimoniam fanguinis temperandam tem- perantibus, abforbentibus, intermixtis nitrofis ufus fuit, externe fotus calidos & unguenta lenienria ordinavit, clyfteres patiens aver- fatur. Aliorum quoque externorum medicorum medicamenta in ufum vocata fuerunt, ex quibus autem illa, ignotum mihi eft. Con- filium itaque requiritur, qua methodo patiens porro tradartda, & quibus auxiliis dolores fiftendi & malum tollendum fit, ut Dna pa- tiens reftituatur & impofterum mali accrementum praecaveatur. Refponfum Facultaris Medicae Hallenfls. 2BoW gbfer £err CommifiTons-SHat^ 3nfonber$ £ùd)bttbvtt)tt £err* cj¥Y3lcbbem mit Deffen eingefanDte* &a)xeiben, nebfl Det bepgefa)loffenen ^ Relatione morbi in unfetra Collegio Dutcbgefeben, fo boben roir befunDen, mie Deffen ^b^oenogin, eine $3etfon fanguinifcb*unD Melancho lifcben Temperament* oon 24.3obt alt, Det pctt an einem folcben Affed laborite, Det mel>t befo)mebtlicb, ol* gefàbtlio) ifl/ Deffen onfong bep einem febt unotDentlia)en gortgang Der monatbiiebenSReinigung nocb Dot gefcbe* benet «SeteblUu-.'.g beflanDen, mobep oielfàltige cBetflopffung De* 2eibe* fio) eingefunDen, melcbem abjm)elffen Da* ElixP. P.offtetmabtógebcaucbet morDen; ol* obet naa) gefa)ebenet SBetebligung Die etfle ©cbmanget* fcbafft erfolget, fo bàtte fio) untet Detfelben ein èfftete* Wafen* bluten gè- àuffett, melcbe* bep Det anDetn unD Dritten ©cbmangetfcbafft fla) in Den gul* Denen SIDetffag oetmanDelt, Det nia)t nut aflein feinen genugfamen %oxU gang gebabt, fonDetn ana) mit fa)met$baffteh tuberculis ani, <2Betflopf* fung De* Sìeibei unD petboltenen 23làbungen oetfnùpffét mutoe : 9coa)Dem min untet Det Dtitten écbmangetfcbofft flcb eben Diefet befebmetliebe unD febmet^baffte motus unD fluxus haemorrhoidalis abermabl eingeflettet, fo ifl oot tatbfam exaa)tet motDen, pon unfetet Facultàt ein Informatemi jubolen,mie Di*fem gufali Detgeflalt getotben unD geboiffen metDen mècbte, Dog fo mobl bep gegenmàttigen, al* jufùnfftigen 3eiten mit fla)etbeit Dtefe SBejèbmebt* m (49«( » 23efo)mebtmffe geminDett oDet got oetbùtet mutDen: Diefemnoo) boben mit erfant, melcbetflolt gegenmàttiget unorDenllicbet oDet anomalus fluxus haemorrhoidalis, mit Denen anoraaliis menfium feine ooflige ^etbin* Dung bobe, Dabet Det Utfptung De* jeigen 3ufQU$ au* DeraPotbetgegan* genen unotDentlia)en unD unjulànglicben rìuxu menfium got Dentila) ju Iriten ifl: Denn gleicbmie megen Det .ebemabligen ju oiel flttfamen geben** Slrt oDet vitae eine binDetIio)e 3$etDicfung De* @*blùt* gebàuff^t, bingegen Dutcb Den èfftern©ebtaua) De* bifcigen Elix. P P. fo mobl Die humores fiarcf etteget, al* ana) Det teib unD Die loco haemorrhoidalia Dutcb Die gtobe unD unoetbeffette aloem befftig ftimulitt, onbep obet ouo) Dutcb eben Diefe* Medicament Die ftridurae fpafticae inteftini redi petmebtt, UnD Die fol* genDe 93erflopffung De* Seibe* bejlàttiget motDen, melcbe* fonfìen Detglei* eben 5tloetifa)e compofitiones ju Perurfaa)enpflegen, alfo ifl Da* negoti- um menfium unfet fofo)en Umjrànfcen mebt turbiti,alibefèrDertmorDen: Dabec e* fla) gefùget, Dag untet Det etflen ingravidation folcbetlep unge* mèbnlia)e, uno au* attDetn locis unD regionibus fla) lufftenDe motus unD fluxus menftrui, flcb eingefunDen melcbe aber untec emembeflànDigenun* otDentlicbenunD oerf ebtten gottgong geflanDen, aUermaffen Dabin Die èfftetn hoemorrhagìae narium unD htemorr'hoidales profuhones ju teo)nenflnD: SlUDiemeilen abet Die mit Denen irregularibus motibus haemonhoidali- bus oetfnùpffte Symptomata fd)t befo)metlicb unD fa)merfcbafft flnD, fo ifl ootnemlicb Dobin ju feben, Dag fola)e oecfebtte 23emegungen in DtDnung gebxaa)t, abec aucb Dog Die Dabep bebattenDe SMcfbeit De* ©eblùt* vexbef* feti, unD Die UnteriauffenDe Symptomata geminDett mutDen: «fn'ebepifla* bet btflig Die potflo)tige ©otgejutragen,'bagnia)t folcbe unotDentlicbe mo- tus menftrui unD haemorrhoidales mit adftringentibus, narcoticis in- ternis, incorredis Aloeticis unD fcbatff IteibenDen Witteln mebt erteget unD gefètDerf metDen, mobep aua) afletDing* Det ©ebraua) Det jungen^ri» ne ùbetbaupt, ootnemlio) abet ^butingifo)en <3Beine ju unterlaffen, meU ebe fonfl oennègenD flnD Die otDentlicben motus haemorrhoidales in Un» otDnung ju \'<%en: Domit obet noo) Untetlaffung fola)et unDienlia)en SOlittel Die ùbtige €ut beffet unD tiebtiger ju einem etmùnfebten Effed forame, foec* aa)ten mit oot alien nètbig ju fepn, oagDet£eib feine tàcjlicbe unD ocDentlicbe Oeffnuua ettange: UnD obmoltn Diefem Sali ermeia)enDe unD gelinDrobo- ritenDe ^Ipfliete febt Dienlicb màren, fo fènnen Docb bep averfion Detfelben onDete gelinD iaxitenDe SJlittel fubordinitet metDen, mobep mit Die paiTu- las laxativas, Do* infunfum Rhabarbari cum paflul. maj. & minoribus,' £xciq .2 oDer «8 ).492 ( 3» ODer Da* infufum Rhabarbari cum cort. aurant. & arcan. Tartari not Dienlicb unD nùfclio) erfennen ; 9cebflbin mùffen Die SlDwlàffe, unD jmat auf Dem gug, naa) erfotDecung jmep bi* DrepmablDe* 3abte* fottgefefcetmec* Den : unD jmat ermeffen mit, Dag Die SlDerlàg auf Dem gug Dcflomebt né* tbig fepe, meil obneDem Die motus menftrui unD haemorrhoidiles irre- gulair flnD/ unD leio)f Don ordinariis locis excretoriis fènnen abgeleitet, bingegen abec ju groffetn Proejud z Det ©efunDbeit mit tnebtetn irreguL- ritaten in Die nobiliores fuperiores partes feduciret metDen. getne? ifl in Diefem gali eine mebtere33emegungDe* tyibeimit mebcetm ©ebcaua) bei ©ettàncf* ju recommendiren, Dergeflalt, Dog man feinen folcben po- tum ecmef>le, Dee ju ferneren flaculentiis meitet difponite; ©leio)mie Det potus Thee mit etn>ai oon eort.citri oDet Cinnam. oDet Anifo ftellato mmlfa)t, Diertlicbet ifl, al* Coffee. Ubet Diefe* flnD *u fola)er ^, memi Die motus unD ffixus haemorrhoidales fla) einflnDen, ojftet* ju gebtau- cben, pie pulveres ancifpaAnodici OU* oc. cancr. antim. diaph. nitr. unD cinnabar. beflebenD, gleicbmie ùbet Den anDetn oDet Dritten Qag rait folo)en pulveribus Da* Ext. Caftorii exigua quantitate fan in ©ebraua) oejogen, oDet oon Extr. Chaccarill. 2. ©Det 3. gr. eingenomraen metDen. £>af)in ifl OUCb Dienlio) eine Effentia roborans ex Effent. Caryophyllat. Gent. rubr. Chaccarill. unD MillefoL pare, sequal. 40. gtt. 1. oDet 2mal)l De* Qagei ju gebxana)m. 5>amit obec Denen fcbmetfcbafften protube- ranciis hoemorrhoidiilibu3 fiiìiffe uno ginDerung gefa)offet metDe, io Det* OcDnen mit Cataplafmata ex emollienribus & refolventibus fpeciebus cum lade parati, mìa)* mit etma* Camphora? unD Croci fènnen pecfe* fyt merDen, ouo) flnD bieju Dienlicb ba* Liquamen fi. Verbafci. mit Dera oleo chamam.. lil. alb. hyofcyam. maftichin. nebfl elmo* menigw Camphora? unD croci \>exmifa)t. €* flnD Die fotus, fo mobl humidi ol* yaporofi emollientes & lineter nervini bictbep ju gebtaucben, nicbt meniget fan Dei* Emplaftrum Vigon. cum Mercurio mtt etx&ai menige* Don Camphora, Croco, fior, fulpuris uno oleo hyofciam. petraifebt applicirt metDen. gu tben Diefem £raecf mè&te nùfclicb erfunDen mecDen, ein linimentum ex oleo fi. verbafe. lil. alb. laurin. ovor. fperm. ra- nar. £ ol. exprefT papaver. mucilag. fem. pfyll. etma* menige* POU oleo hypencon. auo) etroa* Pon Camphora unD croco ; bieb** aebèret rad. fcrophulanx cum lade decoda unD jmifeben $ùo)ec nxirm oufee* IcDWacn, mela)e* fonDetlio) Henr. ab Ileer in obfiervat. med. oppido raris. lib.i. objerv. zo. recommendict unD fonfl èfftet* in praxi feine ©wtijte getbon, m > 4>3 ( m gefyan, cwa> mùrDe man ©elegenbeit baben fènnen, in biefem Calti ad ma-- rifcis hxmoihoidales Do*jenige Experiment De* J)errn D. VOebels ju probiren Deffen /'/; Mifcell. A. N. C. Dee. i. anno 2. obfi 195. ali cine* certiflimi amuleti SMDung gef^icbt, nemlicb Fabariara oDet Telephium on Dera filli ju ttagen, oDet an Die $5ein ju binDen : auffa? aflen Diefen SJlitteln, mitD aua) nètbig fepn, m*fùufftige fo mobl per caram diaeteti- eam & pharmacevricam ol* OUO) ex jufto ufu rerum non naturalium, ben ocDentlicben §octgane> Detet menfium ju befèrDctn : Ubet Diefe* mer* Den auo) moderata balnea unD infelìùs, menn oorber Det 8eib offen ifl,fo mol ad negotium menfium ol* hremorrhoidum iì)xe etn)ùnfo)te^)ienfle leiflen. SlBenn nun untet gèttliebera ©eDepen folcbe remedìa nebfl guter Diaet,otDentlicb gebtcracbt metDen, Do mit in Det Dùec alle fo!a)e^peifen unretfagen, melcbe fcbmerju totbauen, unD Denen primis viis befebmeriicb flnD, bingegen einen genugfomen potum unD modicum vini boni ufum rlauòen, fo jmeiffeln mit feine* mege* an einet etmùnfa)ten Reft:tution; UbtfunDltcb baben mit Drefe* unfet Confilium Medicum mit UntetDtU* cfung unfet* Facultàt* Snflegel ou*fettigen unD beflàtigen moflen- fiaH Den 30. ^ooerabt. 1720. Epicrifis in Cafum XVLIt. QUod Menfes variis infòlitis moliminibus &' eruprionibus fuam ataxiflin telfenfar, quotidianis conftat obfervationibus; inter illas Menftrui negotii evagationes fin- gularcm meretur attentionem, Haemorrhoidalium motuum complicatìo, qus in attenta Praxi hawd varo occurrit : utut vero Menfium eonverfio intra pecìus Se ad ventriculum non infrequens eft, tamen haec transfiguratio, cujus hoc loco feorfim reminifèor, per- inde cognita & ulteriori fcrutinio commendanda eft: prior illa motuum menftruorum in pecìus & hypochondria evagatio magis junioribus & extra matrimonium verfàntibu» feminis familiaris eft; pofterio complicalo Menfium cum Hsemorrhoidali proceffu ma- gis maritatas affligit feeminas : ficut vero in' genere ad ejusmodi evagationes illi irregu- lares motus & vitia Menfium fpe£tant , five ante matrimonium, five fub ilio fuas affli- ftiones in-tulerint, tamen feorfim fpeciales quaedam caiifi ad hascè haemorrhoidales corn- plicationes contribuunt; videlicet temperamentum_coujunclnm Melanchoiicum, quod ejusmodi haemorrhoidalibus invafionibus facilius expofitum exiftit; deinde ufus prò* mifcuus & largus aloeticomm, quamvis emendatorum, tanto facilius vero minus cor- recìorum Se cum aliis calcfacientibus aut humores valde commoventibos medicaminibus commixtorum remediorum, cujus qiralitatis eft famigeratum illud Elixir. P. P. quofll alias valde- motus haemorrhoidales provocati porro ipfùra negotium matrimoniale quod fùb ejusmodi flucìuatione menfium in aliena & proxima maxime loca inv itavit haemorrha- gicos hofee motus-: unJe H.vmorrhoides in fceminis ccehbibus admodum rarae, in ma- riutis haud infrequemes exiftunt; cujus complicati negotii mentionem feci in traftam_ m ) 494 ( MI meo de Hamorrhoidibus >fub titulo, de Hamorrboidibus Fceminarum : Se reminifèor hoc loco alicujus notatu digni cafus, qui mihi in hac civitate ante brevern tempori * termi num in praxi medica contigit, ubi ferme per fèsquiennium fa-mina quaedam Menitrua una periodo prodigo Menfium fluxu, altera vera periodo menftrua copiofà Se piane ex- cesfiva hsmoihoidali profulione laboravit, quae anomala purgatio per tantum temporis fpatium ita duravit, ut fcemina illa interea negotiis fuis defungi potuèrit, ni durante tali cxtraon'.mana fanguinis commotione Se evaaiatione admodum enervata fuerit ; in caufas hujus converfionis Se complicàtionis menftruarum Se haemorrhoidalium purgatio- num hoc loco inquirere haud placet, quoniam in ante citato tradìatu fiib titulo de Ha- morthoidum & Men/tam confenfu h^c confìderatio fufficienter explicata fuit : illud in- terim hoc loco notare volui, quod in ejusmodi cafibus praediclae caufae, ad ejusmodi Men- fium Anomalias disponentes, follicite evitanda; Se regulares motus denuo invitandi fint: haemorrhoidali fluxui fceminarum dirette refiftentia remedia maxime nocent, Se hujus minus confnltae Haemorrhoidum fuppreflionis cum floribus lapid. himatites exemplum mihi innotuit, ubi fcemina exinde in epilcpfìam hyftericarn dclapià fuerat: Uterque enim & Menfium Se rfamorrhoidum fluxus valde delicatuseft, quee intricata fenfibilitas tanto magis in complicato tali affettu anomalo augetur, ut tanto facilius in ejusmodi complicati morbi cura minus providus, feu potius audaculus medicus graviter impirv gere & cum vitae pericuio experimenta fua facere pcifit ; quemadmodum mihi exempla conftant, quomodo fub fimilium affe&uum famofa cura per uterina calida, caftorina, adftringentia & fèdativa, modo hydrops afèiies, modo heSica lethifera provocata fue- rint : quare in epiphonemate accuratam attentionem & prudentem curam in ejusmodi affecìibus commendare debeo. CASVS XIVIII. MENSIUM ANOMALIA CON- VULSIV^E Relatio Morbi, (fj?jjW?* Anno 1715. ©ienfloa* Den 3. (Sept. eine oemiffegtàuleinacaen ^Sl¥j 21benDau*Dera@0)matbacb/ mof.ibflenfleDa* mineralifcbe^Bof* !>i£3y fet ouf (£tntotb n)xei -©ettn Medici ord. geteunefen, olt!)iec in gran cf futi angefommen, unD fio) nicbt mobl befunDen, batmittlet t&eile d 7. Sept. Datouf Det Medicus, fora Detfelben etfotDett raotDen,Diefel« be motgen* um 9. Ubt in einem bàtten Paroxyfmo angeltoffen, Detfelbige bot beflanDen inbeffrigen motibus hyfterico-fpafmodicis, melcbe per vi- cilficudines bolo Die ritrae, Denn Die fendei, balb bie 2ufft>SKò$te unD <56 ) 49J ( §S> ùbrige ®(icbet febt concutirct, fonDetlio) obet Do$ filini unD SKiicFeff, mebtmoblen motu opifthotono tùcfmàtt* febt gejogen, unD in Den 2lu* gen etflotten, unD inDem SJrauO oris hiatum exerta linguai e. oetutfocbt, jugleicb obet Do* £aupt Dergefloll ern^enoraraen, Dog Die gtàulein olle* Deffen mo* ùotgegongen, naa> oera paroxyfmo flcb nicbt gnugfora befln* nen fènnen, melcbe* accidens febon ootbeto einige mabl, Dera y$exia)tnaa) Diefelbe befallen boben folte. <2Beifen nun Die gtàulein febt 23futteia>, oon 17. bii 18* 3abten, unD Det ffuxus Menftruus nun bolD juoermuthen flun- De, fo ifl refolvitet motDen nacb Dera paroxyfmo eine 5lDet ouf Dera S*uf[e &u laffen, Datneben ifl l>rer ein 95uu>et ou* Caftoreo & Nitro juoetfcbieDe* nen mablen gegeben motDen, mobeo fle ouo> Diefen Qag uno Die folgen* De 'ìftacbt jiemtrcb mol>l befunDen. 2iuf raeitere* Unterfucben De* 3U* flanDe*, boi ein gcàulcin b?jeugt, Da§ Die groffen @o>raer^enira SKucfenunD Untetteibe, mebtraoblen Dot Dera paroxyfmo empfluDe, monn obet Det SuflonD fle mutef lieb befalle, Denn metDe Da* fianpt fo febt emgenoramen, Dag fle nicbt* mebt miffen, nocb oucb, menu Det paroxyfmus ootùbet, De* octgongenen flo> in feinem ètùcfe beflnnen fènne, nnb Dog fle gtojfe SttattigtTeit De* gon&en 2eibe*unb s3lèDi$feitDe* ©eflcbt*oerfpubte; gol' genlen $)onnetflog boi fldj Det fluxus menfium mie gemèb»licb flotcf et* jeigt, Dobeo fo bolo oucb Die Motus convulfivi flc& flotcf eingefunDen, Dodj rait oetmec&felten UmflanDen uno intervailis f ana) ungleicbet «£)efffigfeit, UnD boben fo mobl Det fluxus menftruus, ol* oucb Die èfftete convulfivi Motus folgenDen gteptog unD @ombflog bii ouf Den ©onntag febtfloccf ongebalten, al* an melcbem Qage nicbt nut Det fluxus menftruus ju€nDe gegangen, fonDetn oucb Die Motus convulfivi mebt unD mebt nacbgelaf* fen unD Die gtàulein in Den Suflanb foraraen, Dag fle mieDet ein pane ©tunDen anffli&en fènnen, Docb noa> flogenD ùbet#aupt=3\ucf unD ©lieD* ©cjmet&en. 3u beffetet Untetfucbung unD Examinitung Diefe* guflouDe*, bat Det Medicus praefens, ùbet folgenDe* flcb meitet informitel, unD oon confidjration gebalten : i) Dog Diefe ftràulein oon 17. big r8 3a(jwn, baben oon febr gutee ©eflalt unD lebbafftet gatbe fep, 2) Dog fle Die èinfamf eit liebe. 3) §)a* menn fl? fonfl; mobl auf ifl, einen ungemeinen flarcfen appetit bobe. 4) $)ag Diefet Affècì \xoax nun unD rait Det Seit De* fluxus menftrui fora* men unD ou*gebrocben, Doc&obecs) Slnfong* tbeil* nicbt oon folcbet |)e(f* tigfeit gemefen, ol* et rammento eine 3«f &et fio) ongeloffen, tbeil* obet fonDet» «g M**( m fbnbetlio), Dog bem 23etto)te ma), raon febon w ben jungeten 3ol>ten fcep Det gtàulein folcbe alterationes, Die man Dot £>bnmaa)ten gebalten, unD Damabl* nicbt meitet attenditet, mafjtgcnoramen. 6) ©ag Da fon* flen bep Det fuffocatione uterina oDet anDetn paiììonibus hyftericis mebtentbeil* entraeDet eine plenaria fuppreflìo Menfium, ©Dee menig* flen* Die purgatio febt menig, màglio) oDet fcbleimli$ ju fepnpflegt, in ©eaentbeit, bep Diefet gràulein Det fluxus Menfium copiafus fep. 7) ©ag in Dc-ra paroxyfmo Die gràulcmnodHUt geit Die ©anmen mebt ein* gefcblagen, mie fonflen bep Denen Epilepticis gefebiebet. 8) ©ag Duccb ecbtecfeu, SStafl, t>otne.ni# Dutcb Sorn Diefet AfFecì ungeinein irriti- tet unD Deffen paroxyfmi febx exafpitet merDen. ©ag Die gràulein, bie $age ùbet, Do fle Diefen Affccì oetfpùbtet, fla) ollet <5peife ouffet Det gleifeb>Q3tube, entbalten maffen: meiln fle fonflen fogleia) b#ige inful- tus oetfpùbtet, mann fle elmo* @j>eife ju fla) mmmt. io)©ag Diegtàu* lein alle racfticbte fùffe @aa)en, bècbfl fcbàDlicb beflnDe, fomo# alo Den SBcin unD fonte eacbeu, «) ©a§ ik gtàulein febt juben Obftruclio- nibus alvi geneiat fep, melcbe oielraabl bi$ in Den $. uni 12. Qag conti- nuireten. 12) ©ag Die gràulein fo eben oot Den lefcfen Accefs altyie iu gtancffuttb, Die ©cbniolbacbet ©auet'33tunnen-Sur gebtaucbt l)Qbe, obne bag fle einige MinDetung Daoon erapfunDen 13) ©ag ebe Det paroxyf- mus forami, Die gtàulein ubet oben bemelbete UmflànDe, ein frigus ex- tremorum, ©c&metfcen ira Untet 2eibe, ura Den ^Trabel unD 95ùcf€tewy fo Donn forami @a)met&en, ©micfelbeit De* @efla)t*, jumeilen ein^rab' bcln oDet Crifpaturam in Denen Extremitatibus, ol* in Dera lincfen flei* nen gebn, obet Den fleinen ginget (meldje* nocb unb noo) jum Sftobel, jum $ev^@cùbo)en unbDann in Do* £oupt fleiqet) jumeilen pandiculationes unD $lu*oebnen Det ®lieDet, jumeilen ofeitationes oris oetfpùrte. 9coo)Dem nun Die ongeteote monotblia)e S^einio,ùncj, Diefe*raob! biHig ootbep gemefen, unD Die gtàulein mie ootgemelDef, flcb jiemlic& mobl befunDen, bai fle jmat fo gleia} ungeraeinen flarcfen apperit unb Dobep guten <5cblaff gebobt, Die Motus Spafmodici obet flnD nio)t fo gonfc Dee* gongen, fbnDetn e* baben fio) taglia) èfftete momentanei infultus Det ©lieber, fcnDerlio) Die motus fpafmodici opifthotoni, oucb untet ibren teDen unD tbun ottfpùbten laffen, fo Docb gleicbfara in einem moment Dot- bep gemefen 5 fo bat ana) bie fegnities alvi ad plures dies continuitel. unb Dann enDlia) bat bie gtàulein Daraablen Die raatme (gtuben in me' nigflen nio)t oetttogen fènnen: miilen fieoiela) fcefftige ^oDung^n De* ©ebiHt* I* )497( Ut ©eblùt* unb SBongigfeit ora 43etfccn erapfunben. SCBeilen mon nun be* nen bep folgenbera fluxu menftruo ju beffitifenflebenbenabetmobligen Wtigen Symptomatibus noo) Sfóèglicbfeit botfommen molte, boi Me- dicus praefens proemiflis pilulis laxarivis ein pulverem ex Chalybis crudi limat. gr. vnj. prò dofi gemifa)t mit bem Specifico Cephal. Caftoreo unb Nitro onfong* einmabl De* Qagei, ^otgen* nùa)tetn, nacbDem ouo) 9<2Berflopffung, einige mabl ein Clyfterem ju gè* btaucben, melcbe aua) anfang* guten effècì, quod alvi folutionem, gè* tbon, ol* man abex oerfpùbtet Dog raebrere Untube De* £etòe*, unD circa praecordia anxietates, bep ©ebraua) Detfelben entfleben mollen, bai man felbige bi*beto untetlaffen rauffen* gernet ifl propter fanguinis abun- dantiam, in Dera 2ten unD 3ten periodo lunari, auf Dera gujj eine 51Det gelaffen motDen, melo)e* aua) in folgenDen geiten noo) jmepmablen gè* fa)eben. 9taa)Dera nun Die gtàulein bep jmep Stonai long bep Dem pul- vere Chalybeato flo) jiemlicb leiDlia) befunDen unD nunmebro Det Ty- pus Menfium jum Dtiften mabl flcb mieDet betbep gemaa)t, boi Die gtàu* lein ongefongen fio) mieDet ubelet jubeflnDen, bat ùbet Do* #aupt unb ùbtige ©iieDct mebt ol* fonflen geflagt unD ©uminigfeit ira «£>aupte era* pfunDen, unD ol* Det fluxus Menfium fla) nrieDet mucchio) etjeiget, boben fio) nia)t nut Die botgeraelDete gufane oBe mieDet eingefunDen, fonDetn fle fepnD ouo) ungeraein befftig gemefen, unD bai flo) Diefe*raabl ol* ein fonfl unbefanDte* accidens ein febt ongflige* èo)t?pen,mie ben febt gtof* fen ©c^raet^en gefcbiebet, ju Denen onDetn Symptomatibus gefellef: DcnJ fle bielraobl \a mobl olle otetlel oDet bolbe ©funDe, mit oHen Staffieri fo befftig gefa)tien, Dog mon befnxa)ten moffen, e* mècbte Die SBtufl Dabet ei- nigen ©cbaDt-n nebmen, Don melcben Docb, mie ouo) oon Denen anDetn Symatomatibus noo)'Dera paroxyfmo Die gtàulein nia)t* gemufl, Doa) in noa)folgenDen Qagen bejeigt, Dog fte circa fcrobiculum cordis oot' bero ura felbige 3«t groffe ^a)metfcen erapfunben, DaDura) mùroe ibt Dei: Oìu 2(n)em gelegen: Durcfr aUe Die bigbet gemelDeten Bufane baben Die £eibe*<£tàffte Detgeflalt abgenommen, Dog Do Die gtàulein fonfl, mann bex fluxus Menftruus ootbep gemefen, mieDet ouffet §5ette fepn fènnen, fte nunmebto megen SDìattigfeit nio)t mebt ouffepn fon, fonDetn feit Dera Cbrifltag beflànDig ira inette liegen mug, unD flnD bon felbiget jeitbet0 Die gufàUe aua) fo variabei; gemefen, Dog biefelbe Cec. feriem & fpecifke olle ju refenten nio)t rao|>t mèglio fepn miU; golgenbe obet flnb bie botnebn'.flen. . 1) ©ag befftige ÉKuffen unb ©c&tepen, raelc&e* jmat eine 3eit bet jtemlio) nodgelaffen boa) abet nio)l ganfc ouffen geblieben unb nocb etft fut&en*gat befftig fla) geàuffett. 2. ©ag jmeple ifl, bai bie gtctufera raebtraoblen tinto ©tunbeit long, jmat rait fonfften Puls unb Refpirarion^obfonbetlio) ura ben Sin» fong bei paroxyfmi, obne ©ebète, ©eflo)t unb ©ebtoucb einiget toner* unb àufferlicbe Gitine Hegel, unb flnb botbep bie gùffe, aua) offte bet 9an|e Jeib fleiff, jumeilen obet folt mit einem @o)meig, bie Stagen fte&en meit offen unD flotte, obne einige «emegungen, jumeilen flrecft fte Die Sunge ou* Dera ^unDe, Donn raoo)t fle rait Denen gmgetn oHerbanb se- fticulationes, betDtel>el Die Stane unb fiànbt ouf mana)exleo <2&eife, fftecft ** )499( »$ fltecf t jumeilen bie ginget, jumeilen ben gon&en 5ttm gonfc fleiff ou*, ju meilen fcblàgt fle bie ©ouraen fefl in bie jugefltecfte gaufl, mela)e* fle on* fong* nicbt getban, ein onDetraabl bat fle balb rait Dera tecbten, Donn mit bem lincfen 2ltm unb £anb, bielfàltige gufft>t fonDerlicb laute bèten (offen, mon bat abet Den motum fingultientem on bem fiali fiatila) gefeben, unb menn man flo) nabe ju bem gtàulein geneigt, folcben gam> diftincle in benen faucibus bèten fènnen, unD Diefe* accidens ifl font* men, nacbDem Da* befftige SKuffen fa)on eine getoume Seit gemàbtet bai* te ; ouf Diefen fìngulcum ifl onfang* gleicbfara, al* eine «fjeifferfeit, oDet raucedo vocis gefolgt, fut§ Dotouf obet Die (Stirarne gonfc meggegan* gen, ouo) mobl ein paat Qage lang auflen geblieben, ifl obet naa) unb nacb mieDet foraraen, Docb bai vox articulata, juraoblen iu Det ^eutfcfcen ©ptoc&e, fo bolo nio)t folgen mollen, Die gton^èflfcbe obet oiel beffet unb beutlia)et gefloffen, unb biefet Bufoli ifl raebt ol* einmabl mieDet fommen/ abet nun oèllig oetgangen. €in onDetraabl bai Die gtàulein in Paro- xyfmo Die bepDen Slrme binter fla) untet Den Seib gebogen, unD gleicbfara auf Den gàuflen einige Diefer Spafmus naà)getaffen, unD Detgleieben varice acìiones fènten raeb* rete angefùbret metDen, meilen Diefet affecì nio)t oHejeit einetlep Typum unD OtDnung in principio unD durante paroxyfmo bàli: alfo bai noo) fur%\\a) (nut nocb eine variation ju geDencfen) monn Det paroxyfmus foraraen mollen, Die gtàulein angefangen, ana) untet Dera dieien obet ©pielen mit guten gteunDen bon einet ©eite jur anDetn ju mancf en unb biefl* noo) unb noo) fo flotcf, bag man (Sorge ttagen mùffen, Dag fle nio)t au* bem Q3ctte flurfee, Datauf fle b'-nret flo) gefunefen uno in Den paroxyfmum gefallen, in*gemein toitb bie gtàulein bep beborflel:enbem paroyfmo flille, empffnDet mebt unD mebr junebraenDe @a)met&en jn bera^itbel, oDet bie gtùulein empflnbet ein ©tubefa, obet motum ver- miculantem in fleinen ginger, melcbet noo) unb noo) jum *&et&<©tùb* eben, unb Dann in Da* £aupt fèmmt, oDet abet Die gtàulein empflnbet bet* gleicben motum undulantem in beni fleinen Se&en, melo)et burcb bie 91 tr 2 3Boben ) ì°o ( 9& ^BoDeniubenSeib, mofelbfl et in regione uteri junebmenbe ©c&raer&err oetutfoa)t, unb non Dot meiter big in Do* £oupt flciget (Doa) bleiben Die ©a)mer&en beflànDig in principio offis facri) ouf Diefe* foraraen SBon* gtgfeiten ora £et|en, Die ©cbmec&en ira fiex% * @tùba)en nebmen ouo) ju, Dee 2ttberamirD raebr unb me&t furfc, Do* fiaupt mito iraraec raebr unD raebr eingenoraraen, Die Qiugen bleiben offen, fle* ben flatt, Doa) obne ©eben, unD Die gtàulein liegl unbemeglia), mela)e* manntcbmabl etlicbe ©tunDen Doucet, jumeilen jertig noa)làffet, interme- dio tempore tornimi) oben geraelDete betànDerlic&e Motus, Die gefticu- Lano^Sn-mit Den?taw unDgingern, Dog obfa)eulia)e etarapffen rait ben guffen, lai befftige @a)lagen rati Den Slrraen, Die gefticulationes bei Seibe*, ber fpafmus opifthotonus beifiauyti, lai ©c&repen ou* »*0em gaffe unD alien ^tàfften, ouf biefe* folget ein ©c&meig unb Sii* lem ber ©lieber unD ^cflarten ber gaffe, Doa) bleibt bet gan%e Zeib mit ben ©heDetn matra, forami Dann jàbling mieDet ju fla) felbfl unD meig bon allem ma* botgegangen raeiflentbeil* nia)ti, Det gràulein Sbexia)t nao), barin meil bie gtàulein gegen biefemge ^etfobn, melo)e n)retmA* unongenebme* oDer oerDtiegiia)e* in màbtenDern paroxyfmo teDet oDet rtntf, ouo) in eodem paroxyfmo ein ^igfaBen bejeuget, fo f>at e* raonnicpraablen^acbbenefen unDS&tmutbung gegeben, e* muffe nicbt alle £mpflnblia)fett ober Difcretion bep ibt fufpenditetfepn, unD Diefe* fo bielraebr, meil Die gràulein aua) in Dem befffigflera paroxyfmo Deffen off* ter* ein3eio)en gegeben, ouo) nocb Dera paroxfmo ibte^eDenfola)e* ebent fall* èffter* befràj}figev mann fonflen Det paroxyfmus ootùber ifl, flagt fle jumeilen uberibreienDe in genere, fonDetlio) ùber fiaupt' ©ebraer* %en, raeiflentbeil* um Den 923irbel unDStócf=<£reu&, fonflen bai fle ouffet ^"I^0^110 *?! ^a*'* fanfffen e*laff' ^ B^onoten obet ifl fle ouo) De*^?ocbt*mcbfbon Dera paroxyfmo ftep geblieben, Pielmebr mann biebeffttgen motus bii gegen TOtetnac&t gemàbret Oaben, ifl Doa) Do* Ubel tra getbe nta)t oèfiig ^inmeg, fonDetn e* jeiget ffd> nocb eine continua agitatio corporis, unb monn Die gtàulein Sttorgen* gleia)fam au* emera ©cbluramer flo) ebenteget, fo recrudefeireten Die Dotigen beffliaen Motus mieDer, mela)e Do<$ noo) ernet balben oDet gan&en ©runDe belio nocbgcloffen, unD Donn forami Die gtàulein auo) mieDet bèaig ju flcb/ boi fonbetn nut legatiti, ebeflem Den ©a)laff fèrarat, ùbtigen* ifi lex ap- K^a^SJK*? a},^ocDm(Ha> faccf' al* »<« fonflen gemefen, fon on* m men mebt ol* fonflen Die SB&imt petttagen, lai hemùti mb »i ) $oi ( m unb bet humeur ifl j^o febr trà&abel ober fo)moo), fan fio) bep einer fleinen ©oa)e leiebt epfecn, fàHt leic&t oon einem Extremojubem anDetn, ba fie jumeilen nieDergefa)lagcn unD flrlle ifl, fur& Dorauf obet flo) unge* mein luflig bejeugt, flnget, liefet unb betel memoriter in bemeglic&en ex- preflìonen unb orbentlieben connexionen, etbaulicb rait lauter (Stirarne, enblia) raeig fle ouo) unD fan botbeto fagen ob fle ibx accident felbige* Qagei baben mitD, unDob e* balb ober naa) einiger gcifl, mie ouo) ob fle ei fratcf oDet etftàglicb baben metDe. ©cbtieglia) bàtte jmat Die Rela- tion fètralicb unD raebt methodice concipitet metDen follen, man bot abet liebec Dera ftatum unD Die accidentia mie fle bep Dee gtàulein bot* gefommen, nut nude referiten moflen, uraju feinem praejudicioy melcbe* bie genoue ponderitung biefe* aflècls binDetn oDer predeterminiten fènte, ?lnlog jugeben. SRoa) ifl ju melDen, Dog Da Die gràulein beflàn» gig flo) ju Stette balten mug, fle jmar rait untet Den 2eibegefa)lagenengùf* fen, fl&en unD fnien, feine*mege* obet obne ©a)met|en bie gùffe ou* bem fòette l)angen, obet gat ffeljen fènne, Refponfum Facultatis Medicee Hallenfls. S)fUf bem on unfete facultàt ùbetfonbten Cafum unD botùbet etfobetten ^ iòexia)t, baben mit noa> gefamtet unb teiffha)en Ubetlegung aflet be* fa)ciebenen UmflànDe De*ienigen3uflonbe*, motinnen eine gemiffe gtàulein flcb beflnDet, (Die Den 3. Septembr. 171.5. ou* ©a)matbaa) in groneffutt, naa)cera fle oorbeto flcb De* mineralifcben ^Boffet* Dafelbfl bebtemt, an* gefommen, unD fla) nia)t mobl befunDen, aua) folgenDen Qagei oon einem Medico in befftigen motibus hyfterico fpafmodicis angeltoffen motDen, melcbe balDDieSlrme, baio Die ©cbencfel, ^ufff^èbte k. fef)t concurirer, befonbet* .ober Da* #aupt unD SXùcfen mit einem motu opifthotono be* faflen, unDan Den ^ugen, SftunDunDSungen ofletlep ^etànDetungen bet* urfaa)et, ouo> Do* £aupt olfo eingenoraraen, Dag alle ^ntflnnung Dobep- oergangen, al* melcpetSuflonD Diefe* gràulein èfftet* botbeto folle beun» rubiget boben, Die naa) Denen ùbtigen @emùtb* unb bobeco eine irregularem & exorbitantem Menfium promorionem, bie mit anoma- lias fluxus Menftrui nennen mègen, animaa)e unb etmeffe; meio)e* jmor fftxx 3 anfano/ S* ) ?02 ( su onfànglio) mit gelinDen pathematibus, unD betrautblicb um unb noa) bem etflen tyutbxua) biefer SXeinigung, bie mon ootDbmnacbten gebalten, oorge- fommen, abec mit ben folgenDen 3abten Deig.flalt angemacbfen, cag fle nio)t nut aflein in gelinDetn convulfionibus bcflanDen, fonDetn julefct auo) in convulfivos epilepticos motus au'Cjcbtocben, Die flo) mit Denen omi- neufen £infa)lagungen Det einige £offhung jut ©enefung ùbtig fepe, mo nur bem malo in gutet DcDnung bepgefommen mirD, barai ob moblfónfl folcbetlep gufàlle gerne einjumut&eln pffegen, ober mobl gat in apoplecìicos, para- lyricos unb heclicos fucceflus & exitus ju oetfaUen, fo fon Doa) Duta) ©Dite* ©nabe fola)etlep Umjeil oorgeforaraen merDen, mann man jtwèr* berfl flo) Por bietetlep bermea)feftem ©ebtouo) bet 2irfeenep bùtet, unb e* nia)t mitunterfa)iebenen experimentis aufhimmt, bie nut bie fymptoma- ta berftbren, unb nicbt bie £aupt Urfaa)e angeben. ©iefemnoa) eracbten mit fùr bienlicb unbrolbfara, Dog fùtnebralra) bie binbetlicbeobftrucìio al- vi nebfl ber boraitbetfnùpften fiatulenz gebobenunb beftepet metbe, mei* a)e* fàglia) gefcbeben mag, n>an monn tbeil* clyfteres ex fpeciebus e- mollientibus & rad. Enulae, Caryophyll. gent. rubr. herb. MelifE Menth. Matricar. fem. fcenic bacc. laur. Cort* aurant, & oleisleni- entibus diamomi!!, amygd. dulc. theil* remedia, rhabarbarina entme? bet in fubftanria, obet concmnis infufis, aua) mobl in extraclo oDet pilulas ex extracì. Cochlear. Cent. min. abfynth. C. B. gent. rubr. ariftoloch. rot. miliff. chaccarill. G. ammoniaco, fuccin. alb. prepa- rata Maftich. Therebinth. cocì. unD 2. gr. aloes : anfloft fola)ec Sirene? OUO) Donn unb mannTamrifata, of*Terram foliat. Tartari,- Tartarum tartarifatum, ober Magnefiam al barn gebtaua)ett mie Dann. ara oBerraeis flen ju fotgen ifl, Dog bot Dera periodo fluxus menftrui Det Seib feine ria> ttge Deffhung etlongen roège. #ienebfl fan in Detfelben geit, \a untet Der» felben, aflrao ber fluxus menftruus ju ermatten, ordinitet merDen, ein 3>ulbct ex nitro, arcan. duplicat. M. Perlar. preparata ana. gr. vj. & cmnabar. gr.iij, melo)e* tàglia) 2. bi* gmabl ju repetiten ; ei mitD aua) ;ua)t unDienlia> fepn, menn man onflatt biefe* ^uloet* folgenDe*gebraua> te, Species de hyacinth/gr. iv. corali, rub. prarparat. cort. Chaccarill. ana. gr. viij. m. tàglia) einmabl frùbmotgen* in vehiculo Amplici; ©e* ifl auo) in folcbetlep.guflonD unD Dergleicben temperamentis nùfclia) befunDen motDen, Die Mixtura fimplex ju 30. bii 40, ^topffeu ftùb raorgen*, melcbe mit einem infuf Theiform. ex herbis millefol. meiiff beton, fior, falvia?, chamomill. vulgar. tilia? bereilet, einjuneb* men. % IN ) 504 ( M mot. 2faa) ifl èffter* in (bldberlep convulfivis anomaliis Menfium bon etmùnfa)ten effed befunDen motDen, Die Mixtur au* Det tinrìura chac- carill. 3ij unD EfT Millefol. $}. bei Qagei zmal ju 30. $ropffen in Am- plici vefticulo 9 pot unD unfet Dera periodo fluxus menftrui; aua) fan ju gleia)ec gett àufferlia).appliciret metDen, Ree pìngued. Cari, axun- giae humanae ana une. j, caftorei. drachm. j olei rute, falvice, lavend. Major ana drachm. j. M, momit Det DJùcfgroD ju fa)miexen; futfc oot Det eruptione Mèuflutn auo) mobl untec Dern fluxu, mo ex nicbt ju befftig unb ju flatrf ifl, fènnen pediluvia SJbenìtèbepm fcjloffenoeben mit bloffera kulicbtera marnien <2Baffergeotaua)et nwDen, Docb affo, Dog Diegù(fenia)t lànget al* eine oietlel ©tunDe Dotinncn ju etDulDen, Damit ma)l Det ùbrige geib flcb gocju febxtxlMt, motnaa) Die gùffe nia)t oielju ecfùblen, fonDern ira Sòettt ju erbalten flnD. ©olte man Deret ©tajlifijen ^Mllen fènnen babbafft metDen, mutDen fle liei gute* in Diefem guTàfl praftiren, menn fle tute oor Dem Slnfafl, ana) untet Dem fluxu4 oDet 5 ^age binter einanDer ju 15. ©tùcf ftùbraotgenD* in Thee oDet Coffee eingenommen metDen. Stnbep foli man Do* gtàulein mtt fo gat èfttecn SfDetlaffen oerfebonen, unb nut De* Sabt* ^mabl nebralio) ira gritylingunD fiexbfi um lai sequino- cìimn auffet Dem fluxu menfìum auf Dera gug eine SiDerlàffe berflaften. ©a* ©emùtb foli in feinem ©tùcf beuntubiget, fonDetn in aller tranquil- Htàt erbalten merDen.; innetlia)e unD àuffetl(a)e £rfù&lungen flnD fldgig ju ttieiDen, OUO) Por medicamentis calefacientibus, volatilibus, opiatis, jo bot Dem innetn ©ebtouo) De* Caftorei in Diefen ie^igen UmflanDen foli mon flo) bùten, meil e* ju folgenDen ^ttegungen De* ©eblùt* betonlaffet: ©o.foU man fla) ingleicben aflet folcbet ©oo)en entbalten. Die in Det Dia?t tu $Sefa)mebrlicbm £Màbungen*Dienen, oDet fonflen ouf anDere <2Beife ira Un* erleibe ^Seuntubigungen betutfaa)en. SBepm 2lbenb*@ffen foli man fla) aliar raèglicben Sttàfngfeit befleiffen, unb lieber eine* menigen ©emùffe*, bùnnet ©peifen oDet Scùben unD ©uppen beDienen. ©olfen biefe Porge* fcblogene fihlffimttei ibren betboffien unD etmùnfcbten€nDjmecf ni$tet- reieben, fo mùfle man gan$ temperate Thermas bstfuo)en ; DocbmitDun* tetgèftlicbera ©eDepenbetboffet, Dog Diefe Methode einem gfùcflic&éra effècì etteia)en metDe. UbrfunDlicb boben mie Diefe* unfet gegtùnDete* ©utaa> ten mit unferm gemèbnlicben ©iegel beftàfftiget. fiaUe Den 6. ©ept 1716. Pro fllnftratione prafenlis cafus videatur difpmno mea de Mènfum Anomalus Convulfivis. CA- »! ) $os ( HE CASUS XLIX. ABORTUS FREQUENS PRìE- CAVENDUS. Tit. ^^Sl 51g ia) rait Die grepbeit nebrae on £m. £oa)<£be!gebo$w. gegenmùr* \XJ ttg^*abjuioffen, bora beranloffelmia) eine fonberbobreSlngelegen- ^gj> beit, Darinnen nea)fl©Dttauf€ra £oa)*€belgebobtrucbunbei* •A k-^- "ehonette t>ameein fbnberlia)e*cBecttauen gefefcetbaben, £* ifl biefe Dame oon 23.3obten, muntetn ©eifle* unb etmo* bogerer Ube**Conftitution, ira Slnfonge t'bre* ^beflonbe*, botinn fle fla) 5-uabt beflnDet, mit einem malheur, (mela)e* ob e* fluor albus iu benennen, io) £ra. £oaV£belgeboi>rti. judicio ùbetloffe) incom- moditet morben, noa)Dem ©ie booon beftcpet, ifl fle 5mobl fa)mongec geraorben, aflein Die Dobon geboffte gteuDe ifl Durcb einen erfolgten abor- tum unD Dertn prsematuram feetus exclufionem ira Sten Sttonotbe olle* mobl in^toutigfeit oetmonDett morben. 511* ©ie Anno 1717. men fé Novembr. in Den @b*flottò fla) begeben» fo bat fla)noQ)CBerflteffung eine*c8iertel<3abie* folgenDe Incommodité nnb^3efa)metlia)feit gefunDen. 2fu* Denen genitalibus ifl eine fa)leiraigjfe unDgelbe Coierie manà)en ^ogoiel, raaneben meniget gefloffen, unb boi ibr, menn etma* fortgegangen, in benen labiis vulva? befftige* ©a)neiben unb SKeiffen berurfao)et, unD eine «Robigfeit gemacbt, Dog enDlia) fleine Stnètgen, (verruca?) mie einer €tbfen grog bep einanber, ol* bep einem £pet flocf e (funt ipfiflìma verba Det gr. Patientin) in Denen labiis vul- va? gemocbfen fepn. 9caò)Dem untet $5efotgung unD gleig Der Medico- rum Diefe* malheur in fotrmt ùbermunDen motDen, Dag Det 2to*ffag Det fa)leiraigten daterie remittitet, folglia) Die Dabet etflonDene ©a)raet|en gelinDert, unD Die verruca? fla) ouffet einer, mela)e einer ©a)ming*$3ob* nen grog gemefen, oerlobren, fo ifl ©ie annoi7i8 gefegneten Seibe* gè* morben. 3n fola)era3uflanbelebet ©ie 3 donate, boraufgebtDiegtua)t non ibr. <33iet<2Bocben juoot bat©ie eine ÉKeife oon 32. Meilen abfolvi- ret unb benn fla) auf eine bon 8. SJleilroege* gemaa)t, ali ©ie naa) gtoncf* futi gelongel, fo flnbel pa) unter b#igen ©a)mei&en eine haemorrhagia ©** uteri- uterina, ©o* @ebtùt ifl onfànglio) xbtlia)t, ouf Die lefete abex ffincf igt gemefen. Untec ©ebtouo) De* gtùnen Thee bètt Die hsemorrhagie Den btitten Qag ouf. £)en 6ten abex flnbel fle flo) mieDer unD gebt Dotouf Die gtucbt Den sten $og rait befftigen OTeben fott. Waa) biefem etfolgten ab- ortu, bai flo) Da* tuberculum unD excrefcentia in vulva* mela)e* einet ©cbraing-^obnen grog gemefen, betlobten. Anno 1718. ira Augufto btingt ©ie eine grucjt bon 8. Wlonatbenin $|}egfau tobt jut VBelt, Daton ifl ein unglùcf lic&er Qxitt im <28einberge fa)uib gemefen* SHSerl Die 2Rabef.@a)nuc ifl obgetiffen gemefen fo boi Die 55aDemuttet ju ibr gegtiffen, umb Die $?oa)gebuct, meia)eongemoa)fenge* mefen, betou* ju befommen. Anno 1720. Den 7. 3un. motb fle tnit einet Jebenbigengrua)tbon acbtbolb ^ìonaten entbunben, bie abet nicbt langer ol* 22. ©tunDen lebte. S>n Qag juoor bai ©ie befftigen ©a)recf unb Slergernig gebobt. Anno 1721. ben 26. Sftap. fora eine frùbjeitige lebenoige Qoa)tex jut QBelt. £)enn ifjtet 9vea)nung nacb batte ©ie noa) 6. <2Boa)en geben fol* len. ©a* $inD bai nut eine ©tunDegeiebet. £>tep ^agebor ibret^nt* bmDung boben ibt n)xeZeute befftige* àetgernig gemacbt Anno 1722. Den 21* $Rart. gebobt ©ie einen tebenDigen ©obn bon aà)tbalb Sftonatben, melcbet mie Die anDetn ehi ©tetblinge mat. et flatb fn etlicben ©funDen noa) Det ©eburtb on einem ©tecf-glùggen, melcbe* et rait ouf Die 3Selt braa)le. JÓiefe 4©ebutten flnD febr leia)te bep^b* gemefen/ unD ifl ©iera ei- ner balben ©tunDe unter oorbecgegangene*Svneiffen unD^ùtfen.SiBebent* bunDen motDen* £)abep ifl ju oetraelDen, Dog Die 4te oDer ledete gtua)t $on Denoieten grèffet unD flàrcfer al* Die Dritte, unb Die Dritte flàrcfer al* bie onDere, unD Die onDere bólitger unDgtèffet al*- Die etfle gemefen. Untet màbrenDer ©a)mangerfa)offt bai ©ie Denn unD menn eine U* belfeit berraetcfet. 9caa> Det £elffteboben fla) Dbnmaa)ten gefunDen, unb biefe flnD bep bet letteti gettagenen gtua)t ora flàtcfflen gemefen. Umb biefe geit, naa) Det fieìffie bei ©a>mangecfdm*, l>at fte oua> einen dolo- rem balD in Det tecbten, balD in Det lincfen ©eite unter Denen fut|en Dfcb* ben gebabt, mela)e ©ie ein €c(a)nacf fen nenuet, unD bergleicbet mil Dera, toenn eine* im^eige fnetete, unb Die^>anD betau*jège, Dog ei fa)napffte. Umb Den 7ten SJtonatfte àuffert fla) Diefe* om meiflen, unb noo) Dera ©a)nacffen bemeget fio) Diegruc&t aflemabl flàrcfer. ^ac£®ebraua)et* ne* oon mir beo ber lefcten ©cèmongetfa)offt oerotbneten pulveris carmi- nativi nativi ex femln. anif. fcenicul, carv. cum faccharo candì "boi fle Pfttbe* rung bep bem ongegebenen dolore empfunben, unb fb offt unD Piel, ober nio)t fo flotcf Do* ©a)nocf fen geraercfet. UnD meil ©ie Dobep rait SBetflopffimg De* £eibe* fel>r incommodi- ret morDen, fo boi ©ie einen puiverem ju 2moblen ex fol. Senn. SS. cura cremor tarcar. ana fcrup. fem. gebtauo)t/ Dobon ©ie Denn 2. Sedes gè* bobtbot 33ep bem erflen, onbetn unD Dtillen ©a)mongetfepn, ifl alvus 4. j, Qage Iona oerflopfft gemefen. 3n ber le&ten ifl Den anDetn, ouf* làngfle ben Dritten Qag ein fedes etfolget. ©a)laff, 9tobe uno Apperit jum €ffen unb gemefen ifl màbrenbet (Scbmangetfcbofft gul. ©en Coffee mit Attila) aua) obne Sftila) liebel fle febt, unb ifl, ftùf unb ^aa)mittag* gemobnt elitre ©c&àlgen juttincfett 3nglef<$en aeftimitet ©ie lai SEBeifceu S&iex, bai ouf Bouteiilen obgejo* gen ifl, mebr, ol* Do* @erflen*^3ier. <2U9etn unb fpirituofe SCBoffe^cv. obgejogen, meiDet©ie, raeii©ie Dobon fliegenDe fij%e oetmetcf et. Scun beflnDet flcb Die honette Dame mieberumb in gefegnetera gu* flanbe, unD ifl, mo©iefla)nic§tbettec&net, im 4ten donate, unD meil©ie nia)t obne Utfaa) befotget, Dog Det partus anticipiten ittèa)te; ©0 bobe S£xo. fioa) €oelgebobtn. bieDuta) ganfc gebotfomfletfua)en moflen, tèett confilium pra?fervatorium ju ertbeHen, onbep ju erèffnen/ 2Bfl£ biC vera caufa prematura excluftonis (ti), Uttb 06 Ci- tte SlbcrfoJ om ;§frmc, unb quo tempore bet) tfjrem <5*wanger ftyn mo)t unbimlid) fir) 2 (£* flnD einige oon Denen Medicis ouf Die ©eDoncfen gefaflen, melcbe Peramatus boi, Dog Det femen mariti Dotan ©a)ulD fepn fofle. SlnDete (jaben accufitet laxitatem ligamentorum uteri, unD anDete impurita- tes unD inquinamenta uteri, Deten SOlepnung mit om probabelflen Dot* fèrabt. 3o> etmorle aber (fra. #oa)»€Delgebobrn. gùltige* Sentiment unD flotte Do* Dooot fotDetnDe honorarìum mit gonfc ge&orfomflen &am> cf e ob, betbotte €r. ben 6. gufò 1722. A.G.K, ©$$ 2 Refpon- m > 508 ( m Refponfum:FacukatisÀl!edicae Hallenfis. <$\2cjenige cafus Medicus Praclicus, melo)et on unfete Facultàt: i&etr <** fenDet unD bietùbet ein informar etfotDett motDen, muco* noo) Col- legialifcbet Ubetiegung Dergeflalt befunben, bag eine Dame oon 23. 3ob* ten muntetn ©riffe* unb bogerer ìeibei conftitucion, bep Dera 2lnfang ibre* €beflonDe* rait einem fluore albo bebajftet gemefen, oon melcbem fle boa) ball befeepet motDen, Detgeflalt, Dag \\t (jernaa) raebtraoblen conci- pìret unD gebobren : ^* bobe aber fio) gleicbmobl bot Det erflen Srmpfàngc ni* mela)e 1718; cjefc§e^en> geàuffert, Dog au* Denen partibus uterinis eu ne fo)leiniigte, gelbe unD flèorffs materia, un ter b!el*m©a)neiDenunD Dveif- fen, ira Mbe, rait einet exeoriacione genitaiium unD Dorauf erfolgten. verrucofa & carnofa exerefeentia in Denenfelben, gefloffen ; biefe 55e* fa)merung mare alfo geminDett morDen, Dog bietauf anno 1713. eiv.e mùrcrV licbe conceptio erfolget, melcbet feetus ira Dtillen sJ)lonat noo) einet oot* beegegongenen SHrife o,bgegongen ifl, motnoa) flcb ein bigbet in genitali- bus gebJiebene* tuberculum vcrrucofum oerlol>ten, bietauf foli geDaa)fe ì>ame eodem anno, eine bep 8. SOlonot gettagene grua)t, Menfe Au- gufto. tobt jur SIBelt gebxaa)t boben, mobep mit angemetefet, bag bet calculus ber Sett nicbt accurat eintreffe, benn 1) 1717. Menfe Novembr. boi Die Dame «£>oo)$ett gebobt, 2) ein oietlel Jjabr Dtauf bai fle Den mor- bofum fluxum uteri befommen, unD jmat bepiàufftig menfe Februario ; bètnao) foli fle 171& mieDet impragnirt fetnv unD 3, Bernal barouf at>- orritet bobr-ty mefa)c* a Menfe Februario ongerea)net,) menn man aua) bie Sett nia)t anrecbnet, Darinnen Die Dame ara obgebaa)ten ffuxu uteri- no curiret morDen) ira Sftonat Majo gefcbeben mòte; folgenb* foli fle 1718 Menfe Auguft. einen 8. 3ftonafaa)en abortum,, megen eine* unglù» cflieben fritte* tra 9Beinbetg, jut <2Belt gebrac&t baben. Vtaa)lem foU a)e Dame obetmol)!* Anno 1720; Menfe Junio ein JTiuD bon. oa)tl)alb Clonai ju ftùb gebobten,, noa)bec anno 1722. d. 20*. M^j, mieDet mit èinet fafl auf 6. <2£oa)en fcù^jeiligen ©ebutt entbunDen, au$ nunmebro rait Dera fùnften jftnDe fa)monget befunDen motDen, fo ifl bep unferer Fa- cultàt Dit Slnfrage gefcbeben,, 1) 2Bober biefer me&rnmpge abortus.unb prsmaturus partus tornimi alSBu foldEje ungcitiae ©eburtb beo biefer Umn <5d>wm< aftfclMubiUttJtnbm ftynm&tytl ^Bo* «e ) sp9-.(- a^ *&ai' Die erf& $zi:#t• betrifft, fo fènnen mir ou* Dem erflen fluore; alba nia)t unbillig fo mol einen vitiofum ftatum menfium, al* aua) crafeos fanguinis, t»ermutbenf auffet meia)era caufis toir megen ^traongelung. tnvbtete indiciorum ouf feine onDere Sufàlle ju reflecìiren boben: QBemr obet biernea)ft unter fola)ecl.p perturbirten motibus & affliclio nibus partium uterinarum enDlicb eine conceptio erfolget, fo ifl meber femen maris, nocb laxitas uteri, nocb einige ipecialis uteri impuritas bieron fcbulDig, befonDer* Derfelbe UmflonD, Dog Die Icfcteten frùbjeittgeir ©ebutten fofl: ju einet geif emgettoffm, unD olfo partum periodicum praematurum ou*geraoo)et, mebt rati Detgleieben perverfis commorio- nibus oetfnùpffef ifl, ju melcben oermutJ)lic&Det ftatus plethoricus, ol* tetmeiflen* aber Die befftigen ©eraùtb*>^3emegungen, unorDentlia)e oDer unbtenlicbe SSemegungett De* Seibe*^ nicbt meniger Die bielfàltigen adftri- éliones alvi contribuiret, cjleicbmie fonflen Die ùbtigen irregulares mo» tus unD humorofse feceffiones in partibus uterinis OU* obgeDoa)ten excrefcenriis vorrucofis etbeflen ; ifl olfo folcbet partus praematurus fofl in eine pra?judicirlia)e ©eroobnbeit geratben, Dergleicben Cafus raon in Praxi medica unD bep4 Denen autoribus èfftet* angemetcf et. $5elongenb bemnaa> Die anbere Swfroge, mie b«p' biefer le&tern con- ception r eine obetraabl jubefùta)tenbe frùbjeitige ©ebutt bura) bienfobmr Sfóttei abjufebten fep, fo etfotbetn oben benaunte Urfaa)en, Dog juoèr* berfl eine jeitige Stòetlag einmabl.jut ^elflte ber©a)mangerfa)afft,unb bernoa) mieDetuum -bep 2lu*gong De* oa)ten 3Rbnat$ auf ben Sfera onju» fleflen, mela)e naa) S3efa)affenbeit einer grèffern unb otingenbetn <2$ouV blùtjgfeit aua) raebtetet ^tàffte, auf 6. Un|en ©eblùt* ju betfùgen. 9}aa)Dcm i(l nètbig Dog Det teib feine gebètige £>effnung etlauge, moju bi*roeilen ganfc gelinDe laxantia anjutotben, untet mela)en fo mol gerea)* te^ea)exifa)e oDet nocb beffet ©foblifa)e ^illen, aua) mobl paffute laxa- tivae, al* OUO) Infufa rhabarbarina, patfulata, cum Manna, cinna* momo & cremore Tartari, oDet ex Rhabarb. fl. chamom. officin. pafful. min. & crem. Tartari bi*roeilen ju gebroua)en, obne Dog mon mit diaeteticis Ienientibus, prunis-, pomis & paffulis cocìis, otDent* Ha) Den &ib jn etmeio)en fueben folle, Domit man nicbt beflànbig mit me- dicamentis fta) ju erbalten nètbig baber 5luffet biefem ijat man forgfàltig fla) oor ©emùtb*» SSemegungen jubuten,,meil Diefelbcn am oflcrleia)teflen: ju Dergleia)en Sufàflmdisponiten, nia)t meniget fon man mana)mabl/ alien bettorflèftenben. irregularibus motibus mit pulveribus antifpafmodicis •'.-*. ©** 3 #** «8 ) 5^) 8» flmotfommen : àufferiicb fènnen cataplafmata nervina cum caftoreo mixtania)tunbeilfamfepn^ bot ollet «£tbù>ung oDetempftnDlia)en£tfàl' tung boi raon fla) gleia)etraaffen ju bùten : flotcfe unb beCa)roetlicbe com- motiones juguèoDetraitgabten, nia)t meniget aua)9vifen flnD btp Die- fet Dame unDienlia): unter Der Disc bat man fio) ju entbalten folget ©pei- fen uaD ©etvàncfe, melcbe flatus caufiten oDer cen grib in ein^e UnotD- nung btingen: 3ra ùorigen mitD naa) Det ©eburt ouf eine meitete £Ketrn- gung^De* Zeibei, infonDerbeit aua) auf Den tonum partium uterinarum bie nètbige-Sotforge ju ricbten, unD moferne foloV unorDemlicbe motus in locis uterinis continuiren, auf Derfelben fta)etc uiD fràfftige ^etbefle* rung ju geDencf enjepn. HbtfunDlicb l>aben mir bie* unfer in Ratione & Experientia pegrùnDete* confilium Medicum mit UnterDrucfung unfer* gemèlralìcbeft Facultàt>©iegel* ou*fettigen unD beftaftigen moflen. fiato ben 3. Slugufl. A. 1722. Epicrifis in Cafum XLIX. N D Abortum vix facilius quid dilponit, quam praevius irregularis Menfium flatus, l cum quo omnes reliqua funcìiowcs per uterum perfictendae confentiunt : fineu- iarem vero confiderationera meretur, quod in fèiifihilibus atque dclicatis fceminis con- currentes Menfium anomaliae Abortum caufentur, ubi non tam ad uteri atomam quam ad aliam folidiorem caulàm refpe&us dirigendus erit : Quantum ad abortum promo- vendum fanguinis abundanth conferat, -vix «Hi attento & prudenti pracìico incognitum «fle poteft : quando vero cum ejusmodi plethora adhuc aliqualis humorum dyfcrafia concurrit, quae praeter reliquas abortum provocantes caufas uterinas partes afficit & in- ficit, tuDC tanto facilius talis abacìio Se prematura embryonis exclufio contingere fòlet: Quodfi porro praeter praedicìum anomalicum Menfium ftatum, variae animi pcrturba- tiones, nec non jdiaetae atque reliqui regiminis vitia concurrant, tunc ob complica- tionem talium canfàrum, abaÉtio tanto facilius contingere poteft, quoniam vel unica illarum ad abertum provocandum idonea eft : Proinde illud nostatu dignum eft quod abortus facile in pravam confùetudinem degeneret, quam obfèrvationem Celeb. Stah- lius Difp, de Abortu & forni mortuo, ut & de Sterilitate fawinarum commendavit : quemadmodum in fceminis animo Se corpore debilibus aut fènfibilibus evenit ut vei conftanter mortuum pariant feetum, vel embryonem ad juftum terminum'haudgeftent, fed utplurimum prjematur© partu illum excludanr, qualem confùetudinem deinde vel recordatio Se cogitatio de perpeffo iterumque metuendo abortu, vel levis alia caufà proritare folet, donec tandem ob frequentem abortum ejusmodi fcemina? penitus fteri- lcfeant, innotuere etiam jnihi aliquot exempla, ubi ejusmodi ab abortiendum procli- ves mulieres vel ex fòlo quodam titubante gradu & ingreflù, Don einem fdlfc&en %t\tt caufam confequentis abortus nacìae fuerant : In praefènti cafù multipliccs caufae concur- runt ex praedicta anknadvexfione •& epicrifi colligendae, conciliand», applicando & dijudi- m ) *" ( sffi ftjudicanda;, quare tales cafus IenifGma methodo admodumquo prudenter trattari db bcnt: Praefens etiam cafus teftatur certitid inem illius obfcrvaàonis, qnod detur Abor- tus pcriodicus, Le. qui certa geftationis termino & Menfe contingit, unde l' quomodo primaria cauli magis in motuum vitio haereat, quam irr alia materiali cauta : & haec eft indoles affeduum tam habitualium, quam periodicorum, quam obfervationem imprimis annotavit Excell. Stahlius locis ante notatis, de qua periodica Abortus mvahone, conf. A. N. C. dee. 2. an. 7. efc/184. àec. 3, an. % obf 153. Mercurialis Med. confult. Tom. X. tonfi. 57 cujusmodi exempla ex mea etiam obfervatione allegare poterci,, fi non omnium attentorum, prudentum Se peritorum praaicorum fuffragium han« obfervaaonem coi> firmare poffet. CASUS L ABORTUS PR^CAUTIO. Tir. \*<3B Magnif. unD J>oa>£Defgebobro. merDen gebotforafl exfu&et, ft nocbffebenDen Cafum teiffiiicbjttetmegen, unD ©ero.^et»ùn^ £ tige*Icona medie, ouf* fo)leunig(le noo> «KègUcbfeitDotuber \u ettbeilen : r SerenimmaPrmceps, 20.annorum, f» eitl ^P6™™"^?- gumeo-melancholicum beftfeet, f>at »«»^^*toft»eJ*2SSR hit» ben nten Decembr. 1721- ttO«S»9en mxtm, m1W™ <»<9«» ©tanfie àficn li* rait fiera neuen étonfie efiet geflen CaS etffere<3!ettelie0ew.t 6t« 3«itumfon(iet»attet, nafta ftcbaucb viete figna «widnaos, «• «*- rorin peripheri» corporis cum phlagofi, macute rubicumte facie., naufea matutina carnisque affluxus & exfpumo p* "F*^ petitus fubinde gravis, fubinde levis, extenfio m hypochoodn^ per intervalla pauca tormina ventris & dolores pouus crea, umb.U- cum &c. bnoot getban, unti no<6 feinetemanfiomenfium WJtbonfien. ^X/fio*Trenimma teibli*, «nfi alle ettwbnte Umltónfie «ttt«9 # SmU&«d abmeebfelenfi W* geben, bafeep gut fcfcfaffm£6 «W* «©wKen, SRittagetS fHitcfec, StbettC* «bet wenjger gemeffen fènne. Iffifnn nSn biS Ufietraann «|teuli*(ì ttH#t, Bag Serenrflìmagè. « ) 5n ( flfr <«m^rra ju lafien, abortum $u prxferviren, nnD jmat Den «ten oDer uteri Febr. ante noviiunmm ootiuforaraen, meilen in Dera neuen «SRonDe oDer gegen Do* erflere ^Biette! getoèbniicbetraoflen fonflen in ibtem leDtgen©ton* be fta) ©ero menfes eingefìellet boben, uno Decgteia>en2tDe,lagfu)su€nDe De* ftebenDen SKonDen ju rai&ecboblen. SBon einigen anDern obet mitD angetotben: meilen fta) Sereniffima raunter unD leiDlia) befinbe, ei feo !$"/* J^j*? Dte ^Dwi<* m M>* nètl)i9/ oflDiemeilen derfelben SSlutb' ©efofle fafi gat ntcbt ju fe&en no* jiifuiDcn, unD felbige oon ungrmeinct oleine unD 3anha)tat fenn, Dabet fein rìrmet ftatus plethoricus bie 21* DetloS urgiten, fonDern Die alteration Dafiìt raebt fcfcaren, al* erfrere^u* $en brtngenlònne. ©ne gute Di art, ^dOungbifcigen@itroncfe*unD re- media temperanua, Den anDern oDet Dtillen SlbenD, oDer mann e* nètbig, adhibiret, fo StufmaKung De*<£ebiùtb* oetbmDeren, forate oen Dcrqleiicn ree)t gefunDen ^omr abortum gnugfam prxferviren, maffen Die menia, flen, aua) oieleWut^cetcbe^Beibet mdbrenDet e^mcragetfcbafft aDeclaffen. unD Dennocb gefunDe£inDer gebabten ; ùbet Diefe* aua) Dabin"u feben, Dog noa) angem^bnterat2tDetlog bie cffieibet offtraabi* mfett unDfld cbigt m* olfoiu jeulicbin* fanffttge ju concipitenutmetmogenDraevDen, (mie Dann ©ero fx. e|mepet oon felbfl in WSugenD ju fiarcf unD^oTpulen" unD Dabet nocb oidetj^epnung jura concepiteti unoetmègenD gemotten, ^femnVl- ai,f f»nNen raebtetneeegen unD %*f oraraen moWbé. DOcbtig Reflexian maa)en, fonDerlicb, Da Sereniffima munter, Oon cmrcn mmenfunlma^leia)ilia) obne vehemente Utfa* ein cbórtus fub" futc&ten fc» k. Vtoa) etntge ^einungen geben Dobin, mann circa me- dium geftatior}4stempus.6.bi*7.Potb, unD furo Dot Der MieDet É un fit elmo* raebtet* ©eblutb ora 2lrra obgewffet metDe, fep e*3e taruannb fet mex^eg; raaffen ofl3ujeitli#e StDerlag unD b^lS^MbX ju radDenV^f0l9et gnctntingen «itùbna,*, unb benne* burdj pi "dì™ Uno rimedia temperanria abortus bt\)tmìtlUV £>urann es bie9ìotf) erfobert, bit grud)t gu er&afc ten7 am Slrm Slberfag anfìeflen fònne; ober ob nur gè* tDiffc Sett unb SWonbe fep, ba man <54wana,ere sur ?iber, (fonften aber ni*t) laffen muffe, unb rodete £t\t unb 9J?onbe abortum flu praecaviren, bte Siberia^ anjufìellen am autr4ajid)ften fei; ì Die ©ebùbten Dafùr mitD Det 33ótbe jablen unb auf Sfotmottmarten, mei* a)e ju befcbleunigen noa)m&\)li inftctnDigft gebelben mirD, Der ia) rait oliera Refpecì oerbleibe W.D. Refponfum Facultaris Medicae Hallenfis. OfJ2l*Dem eine £>ura>lnua>tt#e Sutftm Do* erfieraco)! fa)monger*tt ^V fepn ermeffen, onbep otte nètbige unD beilfome cJBorforge gettoge.»^ morDen, ba% Diefe #offnung, unD gefegneter SuftonD, nicbt Duro) einen gè* fàbrlia)en Abortum mècbte turbiti unD untetbtoc&en merDen, fo ftnD eink ae gtagen on unfete Facultàt gelongel, Deten etfotDette decifion nebfl goti* ìia)em ©eegen, Den boa)flermimfa)ten gottgang folcbet ^cbmangetfcboffit, bep &oa)ge&aa)tet $)uta)lctua)tigften gùcftin befotDetn folle ; m folc&era £nDe ifl oon Der ùbtigen natùrlia)en conftitutionDe*2eibe* Serenifiìma? nèrbi», gè 9 mol aflen fùnflftigen UmfldnDen ju betatben fepn mitD, fo ift bepDet Sere- niflima Principine in deliberation genomraen, ob nt*t Dttt* ein jeiti* oeStDeclag alle Abortiamo fènte oerbùtet unD obgemenDet merDen: mo< bep mir naa) reifli*et unD gttlnDfi*et Uberlegung aflet an un* in Diefem ca- fu ùbecfa)tiebenen UmfldnDe, nicbt Idugnen fènnen, Dog jmar Die fcripta unD obfervationes Medicorum mit Dielfdltigen SeUflntffen unD cafibus etbdrten, unD ermeigli* moa)en, mie fo oielmobl/ jo fo augenf*einli* mana)e gefdbrli*e Abortitung Dura) leitige SlDetldffe ftnD abgefebtetmor* fcen, gleicbmol obet erfennen mir ouè, Dog Deife* prxferativ nia)t alien unD jeDen Utfaa)en De* Abortus jutrdglia) fep,Dobeto man nia)ta fpecie ad genus folgetn, oDer Die SlDerldg nicbt Dot ein oflgeraeine* prxfervatìv bei Abortus* anjufeben bobe: monn Diefe* jum ©tunDe Hegel, fodcci- ditn mir Die ootgelegten grogen folgenDer maffen : Quaeftio t. Ob bit Slberldg nad) etnicjer SRcinuncj am aba,e* WioVnen 13. Ober 14* Februarii ante novilunium, um wel*e Sett fonfì gewèljnii* fi* bie Menfes eingefunben, roàre wrauneljmen gewefen, ober ob aué einig anberer Sentenz ber Abortus bur*a,Ute Diaet unb remedia tem- perantia JU prxferviren fet)? QrnbO* ob no* na* an; berer aJleinnna, fol*e Slberlaf circa medium geftationis tempus unb gecjen bai gnbe berfelben f urg *or ber ©e* bure am ftàeriìen/anaefìeflet werben fènne? QBotouf mit etfennen, Dog oetmège gegenmdtttger UmfldnDe ora 13. oDet 14. Februarii feine 2lDerlag nètbig gemefen, 1) meil feine f*dDli*e unD DtingenDe ^oflblùtigfeit ootbonDen, 2) meil fonfl feine befftige commo- tiones ad menfium negotium fpeflantes OOtgegangen, fonDetn Dielmebt frie menfes otoentli* etfolget. ©obero au* fo lei*t bep gegenmdttiger ©*mangetf*ajft, menn ni*t anDete Utfo*en baju fommen/ au* unter* laffener SKDetldg fein abortus ju befut*ten flebet: 3) meil Der oegenmdrti* ae gufranD Der imprxgnation ettrdgli* unD Die fibtige 2eibet* Difpofi- tion nio)l prxjudicirlio) ifl, 4) meil eine fola)e ?(DetldB bie o&ne Dringen- De ! )ft( M be 9totb utft Urfo* angefMet mitb, befonDer* bep ^etfoftnen, bie bielrao^ aDergeloffen, eine f*dDU*ete Alteratioa Deflo gemiffet no* ft* jieben mitD. SBelangenD obet Die anDete Stteinung, fornito bep Det £>ura>i. $ùvfHn Deflo DOtft*tiger unD accuratet eine gute Dixt unD regimen ju ordiniren fepn: in*befonDete abet ifl auffet fol*er guten Dixtnètbigoon ollet tnnetlt*unD aufietli*en flarcfen £rbtfcung De* geibe* Dora ^an&en, oielen unD flarcfen gabten, jlotcfec ©*nùtung De* Veibei, l>effttoen ©emùtb* SBemegungen unD aUen anDetn Utfoa)en, mel*e Diarrhoeam oDer Vomitum ettegen fènnen, fotgSJtig unD beftdnDig abjufleben, mel*e* Reglement bep bo** gebaa)tex priacipiflà, raebr al* eine SlDerldg nètbig uno nófcli* fepn mitD: /)ietnd*fl fènnen bi*meilen remedia temperantia ju fuiffe gejogen met* Den, unD ob gleia) Da* Temperament onft* moderar ifi, au*bep 3Bobt* nebraung ootgeDo*ten Coniilii, Deflomemget ein Abortus juoetmutben, Dennoa) fènnen ju aflet fotgforaen prxcautionDerglet*en Medicamenta, ieDo* ni*t ju offt, oetotDnet, oielraebr ober Die raebrgeDo*tegute Disc, unD Ùbrige gute ÒtDnung quoad regimen vitae & rerum non naturali- um ufum obferviret metDen, mobep anno* mit befonDetet <ì8orft*tigf eit, Die Denen gravidis fonfl gemèbnli*e SBcrftopffunge De* 2eibe* abjufcf>ren, obet \n toerminDetn fepn mitD. @oiten ft* ou* enDli* bep bo*gebo*ter Principiffa mettete pathemata, oDet Detet in denunciatione medica aeDaéten 55ef*metungen fetnete exacerbationes einftnDen, nebflbin ou* fldtete £ennj**?n einet bef*mebtli*eng^flblùtigfeitentDecfen, fofonnte ishne <55*oDen medio geftationis tempore eine radgige SIDetldg ju f.Un* feen ouf Dera ritrae adminiftrirt metDen ; (So fetne, fl* ou* aflerlep onDe* te «»ef*mebrUa)feiten, mel*e oon Det morbofa plethoraberfloramen, duf* fctn foltetl/ fD mutDe ad facilitandum partum & lochiorum fluxum eine 9tòerld&, mel*e 8. $oae ante partum ouf Dem gug ongefleflet motDen, ntàt unDienli* fepn. Mofetne obet Die V. S. in pede Dut* eine Denen Sdis ira lefeten ottona* gemèbnli*e @ef*mulfl Det gù&e oetbinDett SùrDe f0 mùfle Diefelbe au* ouf Dera Slrmet>oniogen merDen: ©olle obet mebroéoO*te SBoflblùtigfett in feine Confideration foraraen, fb finD ou* Diefe ledete Confilia ni*t nètbig. Quaeftio II Db bte V. Sio corpulente? madje, fonberli* WO eé in ber Famiìie ift, unb obbiejemgen, foni*taberfaffen wdbrenber ®*wancjerf*afft Ijaaerer unb ju metjrerer ©*\t>4nget:ung averter bleiben ober nic&t? Qtt 2 £>ie* HI ) 5* ( |M ©fefe %tage beantmorten mir no* alien ibren contentls negative : ftemli* e* frcettet mit Der Ratione unD Obfervatione, Dog Die V.Sio fettet mo*en folle; Pielmebr mirD perfonis obefis. Die SlDetldgad minuendam corpulentiam mit gnten 9lufcen unD Effècì recommenditt, ja menn beo einigen ^erfobnen ex hxreditaria difpofitione eine proclivitdt ad cor- pulentiam oorbonDen ifl, fo mùrDe Diefelbe mebt Dut* untetloffene SlDerldg befètDert unD unterfrù&et, bingegen Dur* Den èfftern ©ebraua) Det 2tDetfd| serrtngett unD OetbinDett metDen. «fottio* flrei tei e* mit Der Ratione unD Experientia, Dog Dtejemgen ^erfobnen, fo ni*t aDetlaffen, unter Der ©*mangetfa)afft bogeter unD jumebreret@*mdngetung*>gef*icfter mer* ben follen, (internai bep befldnDtgen <ì8orratb, io mol bep bem llberfhtg bei ©eblùt*, mel*er p* èffter* bep gravidis duffert, Da* corpus mebr fucculent unD Dar* Do* ©eblùt mebr angefullet unD oufgettieben ifl: @lei*mie bingegen man*e foeminae Dut* Detglet*en unnèrbtgen Ubetflug bei ©eblut* eben fo mol, al* Dut* eine gtoffe corpulenz ad concipien- dum untù*tig merDen, »el*e* olle* mit oielen©iùnDenunDexemplisfon etmeiglt* gemo*t metDen. Quaeft. in. Ob man burdj affé SWonait) wàftrenben <&$wans aeracene, roenn eé bit 9ìoir> erforbert, bie $vud)t $u er* fyalten, am ginn aberiaffen fònne? ober oo nur gennf (e 3eit unb SWonatì)* fìtto, ba man ©clangere jur Slber laffen muffe, unb it>ef*e 3tit unb SKonartje Ab- ortum gu prarcavirm bit 9lbertó& anpfietten amjutràg* B*(ìen fet)? 3Ba* ben €cffen ^tanct beltifft, fobalten mir prò cafu non dabili, bag bep eintoen fsminis eine fol*e SftotlmjenDicjfeit folte befunDen merDen, Dober fie olle S9iona*e tbrer <5*mangerf*afft Die SlDetldg ootjunebmen tmD jn wieDer&olen, follen geDrungen fepn : €* mùrDe Pielmebr eine èffter* V. Sio ju Dtelen f*dDli*en alterationibus, ja mol gar ju einet mùtcfli*en Abortitting Slnlag geben, De*megen bep eintgen gravidis plethoricis man*raalnurefaeetn&ioe2lDetldg nù#i* unD nètbig; bepotèffetem ©roD Der cjBoflbtùttgfeit, unD onDern UmfldnDen fon mol jraepmat Die SfDetldg aetgenommen metDen : €* foraraen obet felten fol*e Cafus oor, Dog eine fcrepmobligeV. Sio nètbig era*tetmùtDe: 9230* Iberna* Den anDetn *)3unct Wanget/ m toel*en SOlònatljen raon ad prxcavendum Abortum Die V. Sionem 4B )57( 8» fionem ordiniteli unb admittiren folle, fb variiren btetlnne bie Medie? : SJianbot abetDtefegtage, na* Denen befonDetn 5Sef*affew>iten Detet gra- vidarum ju decidiren, Doljeto bep einigen glei* ira 5lnfangeDet^*man* aetf*offt eine 5lDetld§ Den Abortum petbtnDett, abfonDerli* bep valde plethoricis, Die fonfl flarcfe purgationes & commotiones fanguinis menftruas geljobr, bep mef*enira2wf«nge Det fleine fostus no* ni*t oiel ^Slutunb ^abrung gebtau*t, De*msgeneine fol*eabundantia fanguinis, mofieni*t gelùfftetmirD, raeinerbolDigen abortitung disponiti: bepon* betn gravidis ifl Die V.Sio medio geftationis tempore Dienli*, unD enDli* ifl bep einigen foeminis tra 9ten SJlonatb Detgleieben SJDetldffe nó> li* unD beilfora, mie oon Diefer Slnraeccfung ju conferìten Die Mifcel/a- nea A. N. C. Dee. i. anno p. fj w obf 4$. de V. Suis commodo in] gravidis Dee 2. annoi, ohf.103. Partus difficilis in plethorica, in Scholio. 9Bo* forne abet eine febr DringenDe unD bef*merli*e ^oflblùtigfèit bep ein unD anDerer gravida PorbonDen fepn folte, fo mog ente 2lDetldgootgenoramen metDen in racl*em sprono* raonmifl, nut Dog fte fein jeitig gef*ebe, fo fon fte untet gèttli*era ©eegen ben Abortum abbolten. S)iefe* Unfer in Ra- tione & Experientia gegtùnDeteé Decifum boben mit btetnit ou*fertigeti unDUbtfunDlt*mitttnfetera Facultdt**^ieoel befrdfftioen moflen, #ofle ben 18 Februarii Anno 1722. Epicrifis in Cafum L. QUantafollicitudo vulgo quoad Abortus prjtocctrpanonem bomìmtm, quibus de hac re intereft, animos detineat, vulgo fàtis fuperque notum eft; palam itaqtieerr, cfuotuplkia paffim medici experimenta ad hunc fèopumex una parte inftituant, ex altera vero extoltant: neque quidem abfolute aflèverari poteft, quod adftringentia, roba* rantia uterina, antilpafmodica, caftorina, alia iedantia, thermse, fanguinis qualità- tem & quantitatem corrigentia promifcue Abacìionein aver fant, fiquidem prudentis me- dici officium eft, ut prò diverlà gravidarum conditione Se dispofitiene congrua ordinet auxilia: Non raro ad pracmaturam embryonis exclufìonem (angninis miffio opportuna & temperata commendatur, mi paffim varia falutaris hujus auxilii teftimonia proferun- rur conf. Hollerius in comment. Hipp'.Secl.5. apb. ji. Roder, a Caflro de Morb. Mul. Fan. 2. Hb. 3 cap. 21. Riedlinus in[lineis Med. an 2. obf fi fqui author eodem loco pro- ponit obfervationem, quod V. Sio reperita vice in pede gravida? praftita, nullum abor- tum provocaverit). A. N. C dee. I. an. 1. obf 47. an. 7. obf 47. an. io. 0^/48. Cent. t. p 192 app. Dionis voi» Cgrjcogaitg uno (Bebutt c»es irjenf*en: quamvis diverfos V. Snis effeclus in gravidis tommemoret Heecbfetterus decad. % caf.7, Dum vero- plurima; eravid* nullis utuntur V.Snibus, interea fanam & perfecìnm pariunt infantem, hinc ìurais pi*cipitant« aliqui concludunf, quali indifcrtminatini fanguinis imminutia arti- efjfia laboriref, Do§ ana) bie gtau SOtuttet tvoftl 2.%abt t>ot ibxem Qobe contrae! gemefen, fonDetn bie ana) felbfien an &et0leic&en Symptomatibus gat offt nox etlia)en 3a&ten bettlhgexig gemefen, (ma- le alias fert fuaueolentia) lyatfynfangiibxe Menfes (t>om nten Qafyte an) circa plenilunium yiemlia) xia)tignnl Jìatcf gebobt, unO fotofilo in Det an* bexn 48 ) 520 ( 99» bttn&t, tnmel$en6epben€b«tfte4 mabl, unD jmat meiflentbeil* Don beff- tigen ©Cjtecfen-UnDgotn, & quidem femper cum infìgni uteri haemor- rhagia , abortitet, bep Dem lef|ten abortu aber De: 2.3al>ten )uaUi$ eine mo - fem gejjabt, mitD Dot obngefebt 4- %abxen fa)mangex, unD empflnDet am mei* flen Die Scucir in Det tea>ttn ©eiten Dee Untecleibe*, mie ano) in Den lefcten SEftonat^en f<$on ante partum, circa regionem epigaftricam, usque ad umbilicum, jumeilen einen dolorem obtufum, genefietenDlic&gleic&&ot einem 3a()te in partii non adeo facili eine* gefunDen JvinDe*, mobep jmat Die fecundinae i!)ten gebù{>tenDen gottgang gebabt, Die lochia abet Dagegennic&t debito modo gefloffen; UnD nacftoem Da* $inD (melale* fte felbfl gefauget; etman^.^Boc&en Datauf Detjìotben, ftnD n)xe Menfes ftnt folcbet §ettniema()l* ingebòtiget unD gemèbnltdjet Quantitat etfolgef, boo) abex, unb jmat biadato erma* Sttilcb in Den 25tùflen Dotr)anDen gè* mefen. EnDlia) unD balD Datauf àuffetfe ft$ an Demfelben obgenanDten Òtte, Daootrjet Det dolor obtufus gemefen, ein ^nòtge»'» einet <2Belf<$en' Sftuflgtofj, toelfbei jmat nia)t Don auffen jufeben oDet ju obferviten max, boa) abet Don innen unD Dutcb genaue* gùblen mit Den £ànDen Don Det gt.Patientin gefpótct mutDe; bep Diefem fanD ftcb fotbanet dolor obtufus mit folcbet £3efa>metfce ein, fonDetlio bei yiaa)ti, Da§ fie auf feinet ©et* te liegen unD fcfclaffen fonte, fonDetn fletè ju il>ret gtoffen Unbeqoemltcb* feit auf Dem dlMen liegen mùffen, Dabeto fte bep Dem Sluffteben hfftexi mùbe unD makdet ali ben Dem ju bette geben gemefen. 2lm io. prete- riti Junii De* Sftacjjf* um :.Ul)t (Da eben Die menfes mc&t.fott ^emoUt, fine ullo praegreffo externo errore disetae &c.) mutDe fte mtt einet beff' tigen colica hyfterica, refpiratione difficili, praecord. anxietate, al- vi obflrucìione &c. befallen, abet ab adhibitis internis carminativa, uterinis, balfamicis, cìnnabarinis &c. externis emollientibus & dif- cutientibus, it. V.S. in pede binnen furfcet geit Daoon Dutcb ©Otte* ©naDe mieDet reftituitet, *umabl Da Die obftrucìio alvi in einelevem diarrhosam criticam c.euphoria fio) mutitet, Die menfes aucb flcb mìe* Det gejeiget, Det tumor abet internus nicfct remittitet, fonDetn Don Qa< gè ju Qage gtèjfet motDen. 53ep folcbet SSeroanCnig mutDe a Med. prae- fente Die 55tunnen*unD 33aDe*Cur refolvitet, unD gieng Datauf Die gt. Patientin Menfe praeterit. Auguft. nadjet^èpluj, mofelbfl fte mobl Die <£gxifa)e 93tunnen al* SSaDe^Cur, untet Det Dire&ion De* £n. D.Z. au*3Dtef?Den, Dafelbfl angetteten, aucb Damit (ungeac&tDet @attet<33tun* oen megen flatcf (na$ Deffen $tincfen) erfolgten <£rbrecben, unD Da§ folget nicfct m )s»c m nicbt mieDet Don tbt geben mollen, Det gt. Patientin febt jumieDet mot) auf De* fin. Medici flatcf e* guteben unD <2Botflellung fottgefabten. *3Betl fte abet Datauf (nacb DoflenDetet SStunnenCur) mit einem b^igen giebet befallen mutDe; 2(1* bat fie Die 35aDe-Gur mebet ju @nDe bringen fònnen nocb moflen, fonDetn Dieimept ibte retour nacb tibetflanDenem giebet an» getteten; Da fle Denn untetmege* Den fo mol pon Det gtoffen fònnen» SBàcme, al* innerl.^)i^e ettegtem befftigen 2Dutfl mit ffetigem unD Pielen brinci en, fo ^ag* al* $laa)ti ju lèfcben gefucbt, abet ©etgeben*. Sii* fle in ©tolbetg mieDet anfommen, fpùtete fle, Dag Det £cib immet mebt in- tumefatte, aucb Det tumor internus in abdomine immet gtòffet mut- De, Det Appetit abnabm, unD einigen ninfali Don einem febre intermitt. irregulari erlitte, Dabero Det Medicus ordinarius mieDet confuiitet, unD Don Demfelben Da* Pon fin. D,Z. angetatbene ex rad. Ipecacuanhae -carcan. duplic. beflebent)e vomitorium, nebfl einem Elix. vifceral. unD balfam. aucb ein pulv. anticach. ex fuccin. lap.09. are. dupl. antimon. nat. bez. Jovial. e. aliquot gtt. ol. cinnam. §* tDUtDe aucb balD Datauf ein Pracìicus au* ffioiobaufen fc. D. P. Det Die ECC. amar, nebfl len Pil. Becherian. &c. adhibitet, ingleicben £t. D.C au* giiegDorff k. gébtau$et. 511* nun aucb ein anDeret Pracìicus, unD jmat fit. D.M. Don«£)at^getoDa confuiitet mutDe, bielt Detfelbe Den Affecì prò tumore f. fcirrho uteri a Afcite, laetotDrcete aucb Diel medicamenta, tam alterantia, quam euacuantia draftica, 9u3omit et etl.^BocbenjUbtacbte. 5lbet alle* fine notabili &infigni fucceitu, DObeto et teglia) Paracen- tefin angetatben. £tetnt cbfl ifl Det gt.Patientin aucb Don einem au*màt» tigen Medico Da* pulv. anticach. f. antim. mart. cadi. & pulv. fto- mach. Wed. ein Infufum (e. vino) diuret. & anticachecì. e. lim. mart. it. Die Tincì. Mart. Zwelferi, einige pil» lax. ©ne Mixt* carminat. & balfamic. (ex elT carmin. Wed. amar. & caftor e. oleo deftill.) ©n duffetl. Del (ex oleo plantag. & oleo anif. }C) Aujfetl. empi, de Cicuta, de Galb. &c. mie aucb bai aurum fulminans cum arcan. dupl. &c. 3nglei$en balneum laconicum & fotus (melcbe abet nicbt gebtaucbt motDen. w.) SWDiemeilen abet Det tumor De* gan^enSeibe* (Det v^abel ifl nicbt ber* au*gettieben) in immenfum quantum angemacbfen, febt Dicf, au*geDelmet unDau*gefpannet (Tympani inftar) (2) Det Appetitus proftratusnocban* bàìt (auffet Dag fle etnige^age ein menige* mieDet genoffen,aucb etlicbeMcbte etma* tubiget gefcblaffen) (3) £> ieSBeine je&o ju febmeflen anfangen,(4)fonfren Uuu abet m ) 522 ( &> abet meDet 4>uflen nocb afthma (auffet Dag beute fcùbe (Den 14. £)ec.) etma* £u|renunc difficultas refpirandi incip. flcb geeufett) Dabep gemefen, (5) virium decrementum & Jaffitudo petbanDen, f/>) aucb Det Ucin non ob- ftantibus adhìbitis diureticis v.c. Tincì. antim. acr.StahliiTincì.Tart. Are Tart. Sai. polychr. Sol. oc.69. &c. nicbt abgeben miU, unD menn etma* gebet (7) ein copiofum crudum fedimentum giebet. (8) Die Menfes aucb circa plenilunium, unD jmat Pot 8 Qagen nicbt debito tempore nocb modo flcb eingefunDen, aucb ab adhibitis pil. Becheria- nis veris & aliis nicbt folgen molten, fonDetn Pielmebt einen flarcfen pa- roxysmum ettegten, unD (9) jumeilen, abfonDerlicb nacb@:ffen, flatcfe* 83tecben, unD Piele rucìusetfolgen, &c. (SO Watt i* quaeftio: 2Ba* esentile!) Wr tilt morbus fei), bbtè Afckes, Ober Tympanites, une man aut benen concurrirenben fymptomatibus fd)((effcn ttnfl, ut funt murmura £ borborigmi, inflatio ventriculi, ru- éìus, tenfiones abdom. hypochondr. extenfio & infla- tio , abdominis tympani inftar expanfio, ut presfioni digit, noncedat, flucìuationis Aquarum in cavitate ab- dom. nulla perceptio, &c. Ober Ob Ce fcielmeljr Tym- panites e. Afcite complicata, Wie JUttWlen Qtfàitbtt, linb ftfer tumor pedum cedematofus f?C& àttfert, (Wdj Ùbtt bem tumore feirrhofo interno, fo Wdtbaé empi. (ex empi, de Cicuta, Ammoniac. diach, e. Gumm. di- aph. Mynf. &c.) Utqst, ft* ©ruben laffen einbrfc Cfen K. Ober ObS hydatides* Qv.2. SBaé bodb ber tumor im gRutterfeibe unb beflen contenta fttytìl Ob folcir dn farcoma f.fcirrhus uteri, f. partium uteri, ober tin feirrhus Mefenterii &c.fe£* Qv. 3. Db félbìcjer tumor f. feirrhus bie caufa tumoris hy- dropici fit), ober waé fonfl fcor eine caufa morbi fet). Qv. 4. Db man falva confcientia eine paracenthefln ten- tircn fènne; ober felbige ftatt tyabe* Qv. 5. Db facìa paracenthefi M\ beiti tumore wa$ JU un* ternefc m )«< m ternefymen, ober ob man o&ne ber paracenthefi #ft(ffe toerfdjaffen fònne. Qv* 6. Db ber Jrau patientin no* ju Ijefffen fkbt, unb Wa$ Weiterbin an medicamentis & auxihis internis & externis f. qualis methodus^gebraudjen: Refponfum Facultaris Medicae Hallenfis. ^JN^mnacb ein gemiffet Cafus einet intricaten ^tancfbeit, nebfl S.béfott* «^ oetn oatau* ge^ogenen gtagen unfetet Facultaet ju tìbetlegen unD ju deciditen ubetfenDet motDen, fo baben mit auf fola) 9Betlangen in unfetm Collegio Diefe Hiftoriam teiflicb eingefeben, unD beflnDen, Dag eine gtau Don 30.55a.wen, fanguineo-cholericatttiDpIethorica, per haereditari- am difpolìtionem arthritica unD nephritica, nacbDem fle fonflen ibte Menfes ticbtig unD fiarcf gebabt, aucb 4 «tabi abortitet, Dabep befftigen ©emùtb*'^emegungen untetmovffen gemefen, aucb bep jeDem abortu fiat* cfe hsemorrhagias uterinas gebabt, Dot fleben Diertel Qabten untet einem difficili partu eine* PoUEommenen ^inDe* genefen, abet aueban bem fluxu Lochiorum einen Clangei oerfpuì)tet, nocb Dot folcbet ©eburt circa regionem epigaftricam usque ad umbilicum einen dolorem obtufum empfunDen, melcbet nacb gefcbeben et ©ebutt flcb in ein $nòt* gen einet <2Belfcb • 9to§ grog DetmanDelt; bietnecbfl baben fla) untet $Be- Jatrung Diefe* obfcuri tumoris, Die Menfes turbitet, unD mit colicis, hyftericis, cardialgicis pathematibus complicitt, big naa) loUbxaa)* tem oetgebenem@ebtaucb ce* @auet'23tunnen* unDbaDe (Eur, unD biet* ùbex au*geflanDenem b^wn giebet, fo mobl innetlicb Diefet tumor fla) Detgtòffett, al* eine euffetliebe intumefeenz De* £eibe* erfolget. $>a Dee afFed enDlicb fo weit jugenommen, Dag Die intumefeentia tympanitica motDen, Det appetii unD ^tàfften mangeln, Die $5eine fcbm«flen, inu flen UnD afthma flcb aucb eingefunDen, urina imminuta, Die menfes tur- bulenti flnD, ob jmat nulla perceptio flucìuationis aquarum in ca- vitate abdominis DorbanOen: <2Bit beflnDen Demnacb, Dag in geqenmàt* tigec Hiftoria morbi Die auffet Diefet ^tancfbeit DorfommenDe Urnflàn* De mobl ju bemerefen, melcbetgeflalt Die gtau patientin eine* bi&igen temperamenti, Dabep Dollbltitig gemefen, ibte Menfes febr ^eitia befom* men, aua> fo tt>obl mit DenenéMenfibusal* offtmabligen abortibusfìat* Uuu 2 Cfc &t ) 5^4 ( set cfe haemonhagias uterinas gebabt t bietnecbii fotoobl Lòchiorum* al* Menfium defeflus empfunDen, unD bep einet getaumen geit unD roebt* mabligen innetlicben unD euffetlicben fpaftifcben affècìibus, befonDet* ar- thriticis, nephriticis, colicis, hyftericis, vomibundis, cardialgiris, hypochondriacis & menfium anomaliis befcbmebtet gemefen, bi* flcb enDlicb untec fo Pielmabltgen befftigen fpasmis nicbt nut ailein ein* inter- na, vifeerum atonia, fonDetn ein folcbet obfcuret unD omineufet tu- mor eingefunDen; Dabep man nicbt miffen fan, mie meit Die untet folcben potbetgegangen (pasmis gebtaucbte cut unD regimen erma* jUi QSet* mindetung oDet SBetmebtung uno SSefcbleinigung eine* folcben erfolgten affecìus mag bepgettagen baben, jumablen e*:untet fo oielera SBetfucfc nicbt aHjeit gat ju ticbtig Dotjugeben pfleget, unD Die abortus felbfl, ab* fonDetltcb bep Detgleieben 3>erfon, mit Det gtòfieflen Q3ebutfamfe!t obne opiatis unD adftringentibus, fo Pitie* immet mòglicb/ mùffen tracìirefc merDen:: Sua nun abet untet foòfftern groffen hirmorrhagiis, unD mie* Det entgegen gefe^ten. fuppreflìonibus purgationum uterinarum r fol» a)e fonDerlicbe alterationes PotgefaUenAfo baben nicbt nut aflein alle vifcera abdoininis, fonDetn loobl: r.ocb befonDet* Hepar Diete* Dabep» au*geflanDen, Dabero bep Diefet e»Dli$en gvoffenunD gtfabtlicben &tanc£* beit au* untetfcbieDfi$en UniflànDen Die labes. hepatis fpecialis fan de- monftritt unD determinitt metDen ;, Diefe* nun jum ©runD geleget, fo» fònnen Die un* proponirten gtagen Deflo leicbtet beantmottet unD ent* fcbteDen metDen. SoelangenD alflo- Die etpe gtage: <2Ba* Diefe* etgent* ficb Dot ein morbus fep ? fo balten mit Denfelben bauptfàcbltcb pto Tym- panitico, melcbet nunmebro flcb mit Det Afcite compliciret, obglekfr nocb ntc^t eine fluéìuatio eoliuviei extravafata? ferofae in abdomine jir fpùbten; Dag e* abet primario Tympanieicus morbus fep> etmeifet Die expanfìo nimia, dura &renitens abdominis^ 3Ba* Dot* an bete bei tumor in Untetleibe fep ? ©o< fònnen mit un* fp- gleicb b^tùbet nicbt explieiten: i> meil nicbt gemelDet ifl iti quo latere et fep r 2) meil eto* ben befebtieben, quod circa; epigaftricam regionem ad umbilicum vergar : 3) meit et qu. 2. im Untetleibe gefefeet mirD : ©ana auf folcbe va- riirenDe ^eifè, fònnte man Denfelbert balD prafeirrhe* uteri, frale prò infarcìu" inferioris ttacìus hepatis,, bafDr prò (arcomate omenti vel membranarum circa partem coli erfennen, morùbet man attetlep Ut* faeben anfùbten fénnte. Die Diefe Drfefacbe SDieinung bebaupten mòcbten: InDem un* nun abet Die eingefcbicfte Hiftoria morbi felbfl einen 3mei* m ) 5*5 ( s* ^macbet, fo fleben mir biflig ab, Diegfal* ma* pofltlves ju determì- niten, abfonDerlicb Da offtetmabl* folcbetlep obfcuri tumores lai judi- cium eine* Medici falliren: Db obet jum òrtttett felbiget tumor Die caufa Diefet ^tancfbeit fep, fo acr)ten mit Denfelben mebt pto accidente hunc morbum accelerante, augente & adjuvante: mtt etfennen a* bet Pielmebt prò caufa morbi obig berùbtte unD au*gcfitte- UmfldnDe/ ncbmltcb Die offtmabligen abortus, Die fpafmos nephriticos,, partum difficilem,. Lòchiorum vitiofum fucceftlim, pathemata hyfterica, co- lica, hypochondriacay melcbe fàmtncb in befftiaen fpafmis befleben, unD eine folcbe vifeerum atoniam, aucb roòbl gat alternantem ob- ftrucìionem nacb fàb gejogen. ^a* abec Die vievbte grage betrifft/ ob man falva confcientia- pameentefm tenriten fònne, fo l>alten mit DaDt>t, unD jmat ex abundanti obfervatione r Dag folcbe paracentelis gegenroìktìgtn g*f$btlicr)en morbumy Deflo ebenDet ju einem ìethalen Qtaigang befoxbexn metDe, Dabero fle bittiget ju untctlaffen: 2facb mù«* De man, (Min Der ffìnfttn- gtag ein ©enflgen ju tbunf; bep totgenom* menet Paracentefr Dannocb Dem tumori, fufpecìo feine tràbete $ùìffe - leiflen fònnen,- Dabeto man obne adminiftrirtet Paracentefeos nicbt nut aUein eben fo Piel £ùìffe mutDe Detfcbaffen fònnen, fonDerft man mitD feine folcbe geftbminDe oDet fcbneRe ©efabt jn befurebren baben: belangenD enDlieb Die fec^ffe gtage,- ob Det gran patientin jubelfen fle* be: fo balten mit Diefe* Dot febt dubieus nacb Den regulis artis pon Dem affecìu ju judiciren, befonDet* Da Det affecìus- fafl atte Diejenlgeu phce~ nomena bat, melcbe Deflen exerernum ftatum & gradum bejeicbnen : al* Da flnD virium & appetitas defecìus, aftma, urina*imminuta. &c. <3Boxu mobl nocb jutecbnen, Dag' Die grau patientin bep 2.3rt De* tumorisge- r Uuu 3 l«9^ un )$**( ut leget metDen: nebflbin Detmògen etma* trageie au* Rad. ari, helen. pe- talk, diptam. alb. vincct. Zmgib Squill caryphyll. arom. bacc. laur. fcabep flnD Die Martiaiia uno opiata au*jufe(jcn ; unD ifl untet Dem ©e* braucb folcbet remediorum De* «èòcbtfen fiùlfe unD 23epjlanD ju etmat* ten : Utfunohcb baben mit nebfl unfeiet Unterfcbaifft Diefe* decifum unD Confilium mit unfetm gemòbnacbeu Facultaets- (Siegel befràfftigen mol* len. ocb'ùiff* fommen, oeranlaffet aucb mia), Diefelben bi^mit anjugeben, unD Dienfllia) ju erfucben, Dag menn Dero affàiren ei julaffen mollen, meiner He» ben gcauen bep ibtet febmeten ^rancfbeit gùtigfl ju affiftiren, Den ganfcen gujìanD befaget an Daftge £ocblòblicbe Medicinifcbe Facultàt angefcblof* fene hiftoria morbi, molten nun <£m. »£)!># (SDelgebobrnen mit Dero bo* ben©?genmatt Diegcpettage bùtDutcbun* bepfteben mùtDe e* meinet Pa- tientin jum befcnDern Soulag'ement Dienen, \a icb metDe gern alle Moflen millig abttagen, unD Dot folcbe 33emùl)uug gebuhtenD ctfcWlicb fepn, ob aber ju Dero Uberfunfft ^fetDe Don biet fenDen fon, oDctob fle Dergleicben in #alle ju nebmen beliebig, ermarte Ordre, Det Dagegen aUejeit fepn merDe (£m. «&ocb*€Delgebobtnen, Sttetne* £ocbgeebtteflen £ertn fioff>dlatbi unD Profeffòris ©t. Den 15. S)ec. 1719. £)ienflergebenet£>iener T. G. Tit. e*fò icb J^at nicbt Die bobe €bte babe, en particulier mit£m. X)ocb''€* ^^ oelgobobrnenbefantjuf^n; fonxrDe*Docbgenòtbiget, beppiefeman* Die $ocblòbl. Medicinifcbe Facultàt éirigcftbicf ten Cafu, Die Uberlegung unD remedirung Deffelben bi?jìer maffen ju recommendiren: .fjaben em.«&ocb'€Delgebobt;ien etman gegen Diefe ferien einige Sttuge, unD mol- len «8 ) 527 ( a» len Die grau Patientin Diefe* Det* felbfl unD in eigenet sflecfbn befudben, um Den morbum &c. felbfl oculis manibusque JU examiniren, &c. &c u ™"nen eR(n>eDet mit eigenen $fetD unD<2Bagen oDet mit einergemie* I?ltent « ^*c fommen> obet mollen fte ^fetbe ju einet ^utfebe baben, unb flcb abbolcn laffen; fo fon Dero Dvcife unD 3DtAbe febonDerfcbulDetunDmet* anflaltet metDen; OBoUen fle abet unD,Detmògen folcbe fKeife nicbt ju ùbet* nebmen; Docb «bet etma* an Sfrfcenep febiefen; fo merDen fle Docb Den :'fiexxn 3. al* Det fein compliment maeben unD flcb beflen* recommen- diren làffet, ju aflec (grfàntiicbfeit obligiten, unD icb berbatt untet %n* mùnfebung allet gòttlia)en ©naDe unD ^egen* €m. £oa>€Delgebobtnen, SUleine* £ocbgeebtteflen .£etrn SKatbi unD Galton* ©t. Den 13. SDec. 1719. (Srgebenflet geborfamflet SMenet Lic. J. B. G. ($28. fioa)*<£lelgeb. I>termf( aufjumatten, petanlaffet micb Tit. fiett ^ J. J. G. ©tàfl. gebntnet, Deffen grau £iebfle an einem affetf u hy- dropico &tumore f. fcirrho quadam interno, forfan uteri, tjatt unD miferable DarnieDer liegt; SIBieDiefelbenau* bepgebenDet Hiftoria mor- bi , mit mebrern erfeben merDen. £)ann Da Dero Erudition nnD Expe- rience Demfelben befannt gemacbt, fo oerlanget Demfelben unD abfon* Derlicb Det grau patientin (um Daoon ju profitiren) febt nacb C>eto ©e* genmatf. fiabe Demnacb ^xo.fioa)^lelgeb. nomine ejus geborfamfl unD nflànDigfl bietDutcb erfucben moUen, Don Der ©ttte ju flpn, unD menn De* to fciele uno miebtige Affaires folcbe* ju laffen mollen anbeto ju font* men Die gtau patientin felbfl in Slugenfcbvin junebmen, unD fo Dann mit Deto Confìlio &c. ju etfteuen. 3$ Petboffe ^m. Excell. wetDen Deto gemòbnltcben ©ùte nacb, unD Da Die gtau patientin febt unD einfjig nacb Denenfelben ^Betlangen ttàget, folcbe* nicbt au*fcblagen. ©et fiexx gebntnet mirD flcb nacb ©ebùbt unD Sftògllcbfeit Dancfbat etmeifen, unD fletter felbiget £m. Excell. difpofkion anbeim, ob fle in fiabe SBagen unD «e )s*( m itnD ì3fetDe nebmen mollen, oDet ob et feine etgne ^fetbe unD <2Bagen poh - tyet ùberfc&icfen foli, unD etmattet mit Diefem expreffen geneigt e refolu- tion. tolteti abet Diefelben mieDet alle* oecmutben folcbe dì:\fe nicbt antteten fònnen, fo metDen fte Docb Don Det ©ùte fepn unD Die gtau *J>a* tientin confilio & auxilio confolìten. ©ie ifl fonfl Don gutet Sftatut, flebet nocb muntet ftifcb unD lebbafit au*, Die $lugen flnD beli unD fiat, 1>at nocb *nwtwt tfroa* fònnen b^tum geben, ifl gelaffenen ©emutl)* ic. 3cb babe felbige etfl 14. <$age in Det €ut, unD babe fte (meil icb nocb einige #offnung ju Deto ©enefung) aacb3bt. Exc De* fixn. I> ©tabi* unD Deto methode (al* mit jeDetjdt gemòbnlicben) tracìitet, mie SSeplage B. fign. 0 au*meifet. cjJBornocb flcb aucb Det geib in etma* gefenefet, aucb in Der circumferenz ma* abgenommen, oiele flatus, unD ©cbteim per alvum evacuitet jc. «©et tumor fcirrhofus etma* meiebet motDen, aucb Det &ib nia)t gat ju febt jleif mebt. Db Die Potbet adhibirten medicamenta martialia, acidul. & therm. draft. purg. & vomitor. Volatilia, &c. Dienlicb oDet fcbàDlicb gemefen, (ielle Dabin, unD ob Die angeratbene Paracentefis flatt babe, jmeifle biflig. 5ltrbep etinnete, Da§ Det grau patientin Der £eib febon nacb Dem iflen abortu, mebt aìi naturila) Dicf unD expandirt gemefen. 3$ mu§ megen fùtfce Det .gett ftblieffen, Der icb in gejiemen» btX obfervanz Detratte £m. £ocb<£Delgeb. _ y ©t ben i5.-SDec. W9- tjébotfamfl etgebenflet atenei J. A. C M. M. Pr= Refponfum fpeciale privatum fuper hunc affecìum a me defi der atum & oblatum © ifl nacb meinem Uttbeil Det benacbticbtete Cafus ein affecìus Tympaniticus, Det ex Scirrho interno feinen Utfptung genom* men, unD nunmebto in feinen progreflu mit Dem affecìu afeitico cede- matofo flcb conplicitet: Deffen Utfprung fan pon nicbt* anDer* al* Dem offtmabligen abortu, difficili partu, vitiofo lòchiorum fucceflii, oucb tDObl denenfelben befftigen Haemorrhagiis uterinis, melcbe mit De* nen e 4M )T»9 ( ». nen abortibus Petfnùpffet gemefen, derivitet metDen, untet melcben fcbme* ren gufàden Det uterus fo mobl al* anDete tnnetlicbe partes manager* lep groffe alterationes au*geflanDen, bai e* faum ju bemunDetn, mat' Um ob infìgnem atoniam partium enDlicb eine fcirrhofa afflicìio ent* flanDen ; £)a nun fonflen Die Menfes ticbtig unD flatcf erfolget, nunmeb* to abet fola)e unotDentlicbe unD entmeDet exceflìvae oDet defecìivx pur- gationes uterina; flcb eingefunDen, fo ifl fteplicb DaDutcb bai negotium Menfium oòHig turbitet uno an Deffen flatt mannicbfalttge anomalia coiica & hyfterica eingemenget morDen: mann Dann irgenD remedia opiata, adftringentia, volatilia &c. Datjmtfcben gebtaucbet morDen, fu bat ei mobl ntcbt anoerfl al* ju Dergleicben ètfolg ergeben unD gelangen fònnen: oielet anDetn UmflànDe biebep jugefcbmeigen. ©ie fiaupt* ©otge fommt bep alien folcbe» refpecìibus Dabin, ob unD mie Det grau patientin mège geboiffen merDen. biebep flnDe oor nòtbig jum oorau* jufeben, Dag gegenmàttiget affecìus febt gefabrlicb fep, pntemabl ntcbt aUein eine mù; cf licbe interna fpeciaiis obfcura labes in utero, fonDetn permutblicb aucb in Hepate ootbanDen, Dabeto alle Diejenige ph^nome- na Dabep irecenfiret morDen, melcbe flcb bep einem affecìu hydropico five tympanitico five afeitico, Det in euffetflem grad beftnblwb unD bep melcbem febt menig oDet(ia>teDe ^enfcblicb) fafl feine naturitele fio{< nung mebr ùbrig, einjuflnDen pflegen : aucb mag icb biet feine*mege* petbeelen, Dag mit Det gtau patientin fafl afle gradus cura (aucb mobl bigmeilen fano Si honefto fenfu,) tortura; medica? Durcbgegangen flnD. ©egenmàrttgen UmflanDen naa), unD mie e* Die crinomena ar- tis mit ficb bttngen, fan Det gtau patientin, fo leiebt feine ©enefung jugefaget metDen: @D$:$ abex, Det ùberfcbmàngltcb tbun fan, mag befonDete ^13ege baben, ùbet bie ia) biefflali nicbt uttbeile, fonDern al* ein Medicus aufticbtig befenne,Da§ met Die gtau patientin in feine <£ut nimmt, e* mit einem balb toDten ^enfeben ju tbun babe. «ag^i a^t gleicbmobl aucb Don mit etma* petlanget motDen, ne adeo jejunus dis- cedam, neve ficco pede hunc cafum tranfeeodam, fo recommen- dire icb erfllicb gegenmotttge pulveres Num. A. alle Qag ftùb SDtotgenD* eine* in <2Bein ju nebmen: betnacb einmabl SlbenD* ein €lpfliet ju ap- pliciten Ree. rad. aciftoloch. rot. cyp. roc. pimp. alb. gent. rubr. ana {crup. ij. hb. meliff menth. puleg. matricar. rorismar. fi. lavend. ana. p. j fpec. emoil. une. iij. m. f. fpec. prò Clyft. add. oleo aneth. irin. ana une. fem. 3n Diefe* decocìum prò Qyftere foto" man Die£elfte 3Err Don «8 ) 53^ ) » Don Den ubetfcbicften pulvere- prò Clyfteribus alfo gebtaucben; man nimmt Diefe fielfte, unD Petmifcbt in einem Thée QEòpgen mit une. j. olei chamom. fimpl. làfjt e* ùbet Dem geuet mobl extrahiten, gteft unD fil- tritt ei mobl Daoon ab unD rùbtt lai oleum .mit Dem ùbtigen €lpflier mobl untet emanDet; efn folcb €(pfliet mitD bie flatus fcbatff abfùbten, unD eine nótbige Deffnung De* Seibe* nacb ftcb &wben ; folte abet Die gtau^a- tientinDotbeto febt febmacb fepn, fbfoB man Dfefè*€lpfliet nocb «««e SIBei* le fpabten: fltemabi Die €lpfltre obne Dem eine SBlattigfeit nacb ffcbjie* ben : mann ein folcb Slpfliet gebtaucbt, fo foli man 4. ©Der 6.<£agebetnacb nocb «n folcb (Dpflier gebtaucben.- inDeffen fan man otDentiicb decocìa communi a unD infufa vinofa gebtaucben, abfonDetlieb Diefe lefcte. Sic- ciores formula? penetriten nicbt fo mobl mann fle nicbt fingulari ratio- ne refolviten: man fan v. g, etn infu&im maeben: Ree. rad. vince* tox. helen. ariftol. rot. cyper. rot. coft. dulc gent. rubr. galang. Zingib. ana. fcrup. ij. Herb. fumar. Menth abrotan. puleg. matricar. cochlear. ana rj.ij.fl. anth. cent. min. fummit. Origan.anap. j. fem.anif feenic. bacc. laur. ana drachm. j. Cort. aurant. une. j. Citr. drachm. ij. Chaccarill. drachm. i. & f. Lign. Sallafr. une. fem, Croc. orient. gr. iv. Rad. bryon. une. i. f. mixt. concif. infund. e. Mi/T. vini. aUejeit fibec ben bxitten Qag ftùb ein ©pifc«©fa§ poB ju geben: quo die pulvis No. A. in fcriptus omittendus: SÒlan Pan aucb &ann unD manngebtau* $en : Ree. Terr. fol. Tare. Tincì. antim. acr. ana. drach. ij. m. d. in vitr. 40 bii 50. gt. auf efnmabl, aucb recommendire icb Clyfteres w- teri anomaliis dicatos moju Die fpecies f ònten genommen metDen ; rad. pimp. alb. gent. rwbr. ariftol. rot. ana fcrup. ij. herb. meli ff. mentri. puleg. rorismar. ana. p. j. fior, chamom- une. fi. fero. carv. drachm ij. bace. laur. drachm. Croc. orientai, gr. j. m. decoqu. mit balb ®affe* UnD <2S$em/ adde olei anethini, lil. alb. ana. drachm. ij. caftor. gr. ij. unD jmep jetfloffene ^eebettfebe $iHen. §5i§meilen interponantur Ef- fendi vincetox. ari, helenii pimp. alb. gent. rubr. galang. mixtae, ODet per intervalla exhibeatur radicis varì pulveris. vel rad dracun- culi aquatici pulv fcrup. j àufferiicb adhibeantur Cataplasmata leni- enria & dfeutientia aut Empi. Saponat. Barbette intra lintea adt re- gionem Epigaftricaro exceptutrir ODet unguencum althsa? cnm oleo laurino, rutaceo, croco, Ciftoreo & aliquot oleis carminati vis mix- tum. ©ie Paracentefis fan bep Diefen UotflànDen annocb au*gefcfcef metDen, melcberlep adminicuk man nacb unD nacb u\ gntex Dtbnuna, gebtau* 'Hi 3 531 c IM gebtaucben foB; <&£>QQ petleibeiuDetfelben ©ebtaucb feinen fràfftigen ©eegen. &ep folcbem dubieufen guflanD aber b<*ke Die perlangte fiin» teife nicbt ùbetnebmen fònnen, um nicbt ju mebreren Unfoflen, melcbe Docb»on feinem gemiffenetmùnfcbten effècìfepnfònnen/ Slnlaf} jugeben. Dab.Hate d. 16. Decembt. A11.1719. M A. QUantum de hoc cam aliande comperi, tmic rptè ab ufù Cort. Chili. Chiuse in febre intermittente adhibito ortum traxiflè commemorabatur; a quali infelici hujui febris fuga una Menfes magis perturbati fuerant, ita ut vel loia haec cauli ad mortifici- nam ejusdem feemins fatis facere potuèrit : acceflit vero illa fingularis irreguiaritas, quae impraegnationem comitabatur, unde repetiti abortus invafèrant: quod vero impc- ritus hujus China: ufus non modo aliunde ab aborciendum> fèd Se ad fterilitatem difpó- nere queat, duobus notata dignis exemplis teftari poflem : hac ipfa enim praematura (ebris fùpprefuone in fequiori fexu grave praejudicium legitimo Menfìum negotio con- ciliatur : id quod vix ullum atrentum A'pcrirum medicum latere poteft : quod vero Men- fium anomalia non modo facultatem concipiendi valde laedant, fèd & vigorem geftandi feetum admodum enervent, «que prudentibus artificibus medicis cognitum eft: quandi vero fub hoc confufò ftatu non modo multi medici diverfis medendi methodis inftrufH, fèd & una aquae fubterraneae in confilium Se ufum vocatae, infuper varia febrium fpeci- mina excitata funt, ita ex mea quidem parte minime miror, quod in tam confufùm Se tandem immedìcabilctn morbi ftatum haec fremirla inciderit ; equidem prò ultimo hoc rerum ftatu Se grado muluerim recìius nihil, quam quicquam ordinare, cum Se circumftan- tiarum conditione hic morbus ad extremumnunc accreverit faftigium, praenuncians fune- ftum exitum, qui etiam, quantum percepì, brevi confèquutus eft : interim privatis lite- ris rogavi, ut defuncìa aperiatur & obfcura morbifèdes detegaturj fed aliunde percepì, quod noe fcrutinium fùscipiendum a fcemina, cum adhuc viveret, itapoftulatum fuerit, ut ipfa confèntiente poft obitum illud mftitueretur; quam inquifitionem vero illa (relata refero, an vera fint, nefeio) acerrime deprecabatur Se extrema averfàtione prohibebat, cui etiam medici fàncìe hujus tentaminis & fcrutinii abolitionem & omiflionem promit- tere debuerant: Interim fàcile judicare licet, quod praefens corruptus morbus non a fola abortuum caufà, fèd aliis concurfibus, fortafis etiam medicamemofis, ortum trajeerit.. Xxx 2 CA- m )53» ( * NEPHEUTICUS COMPLICA- TUS AFFECTUS. £odj'oat eine ìiemlicbe quantitst ©teine gè* fammlet, Daoon Die meiflen mit gtoffen ©cbtnetfcen Dutcb Die Urethram gegangen. SBot eilfftbalb ^alyxen, Da et eine 9$eife oon io* Meilen gè* tban, metcf ie et einen Calculum in Vefica, Der Dutcb Die €efcbùtterung De* gabten »on einet ©eite jut anDetn gefallen unD einen Mtcìum Cruen^ tum oernrfacbetbut, ifl aucb nacb Dem bep jeDet gerirrgen ^emegung ge# mercfet motDen, fub mingendo bat et dolores acutiflìmos auéfleben moffen. 3)ocb ifl et oon 1713. 01*1719- wegen Det ©cbmetfcen beftepet, folglicb billig DetSJtepuung gemefen, ei muffe Det ©tein an eine ©eite mo angemacbfen fepn, meilen et ibn noefc bep einet gelinDen motion gefùblet. fnDlicb flettete flcb eine SDrengung in Det ®tafe im Decembr. 1719. cum Paroxysmo previo Arthritico mieDet, mebtete aucb H.Qage lang, nad) Deten ^erflieffung ging ein Calculus eine* §ùtcfifa>en «JBei^n * koxni febmer tynmeg. 3ben 8 Man. 1720. recurrirte Malum Archriti cum mite!* nem befftigen 2Mafen ©cbmetfcen, melcbet ledete Detmaffen junafjm, Dag bai ^obagta ficb Darùber oerlobt/ unD mufle in einet ©tunDe mobl 12 mabl barne*. ©a nun Det £ett patient aui eignet £tfabtung abgemercfrt, Dag »i ; yjs ( i« Dag feine medicamenta i^n» grùnDHcb beffen fònnen, fo bai er'Dabon ab- ftraluten mollen, Docb raetlen Die ©cbmerfeen unleiDlia) murDen, gebreueb* te cr Die ©aeben mieDet, Die icb fùr nòtbig àa)tete, unD oetorDnete ibm De- mulcentia & Antifpasmodica in oerfcbu'Denen S'Otmuln, fernet Decocìa Lubricante, mie aucb lai Dee. Antineph. Forefti, anbep Oleum A- mygd. & Fotus & Fomentationes, cum Clyfterib.is Emoliientibus. 2Da abet Dutcb Diefe methode feine^ùlfefam, lieg io) Den 19. Mart. einen Catherem appliciten, momit man an einen ©tein floffete, Der in Orifi- cio Veficae fefl fag, Docb continuine icb mtt lw ^eDicamenten, Den 24. DecorDnete nocb lai Wbenli fpàt ein etmeicbenDe* unD befanfftigenfce* (Elpflir nebfl einem pulvere ex Nitr. Tart. Vitriolat. Cinnab. Antimonii oon meicber Sett flcb Die (^cbmer^n lecita. <£i flng aber Der paroxys- mus Den 7. Aprii. mieDer befftig an, icb tracìirte n)n auf eben Diefe ISei* fé, mobep ei flcb jiemficb linDerte, bii Den 16 ejusdem 9ìacbmittag6 um 3. Ubt in meinet ©egenmatt ein ©tein meggtng, Det 7 gran fcbmét mat, Datauf Det fiexx patient reftituirt febiene. Sfilein ex ifl Den 16. Decembr. Den 9. Auguft. 1721. Den 11. Septembr. Den 17. Novembr. Denn 14.3<*n 1722* Den28.2fptil.' Den2.^ap. Denso. 3un. unD iefco oot einigen <£agen, fo mobl Dom Paroxyfmo Calculofo al* Arthritico attaquitt. Arthritis fetyt flct) èffter* Dutcb Den garden èeib Detmaffen fefl, DagermeDer2ltme nocb&eine bemegen fan, Die Stran- guria mitD jumeilen fovehement, Dag er pflegt ju fagen: <£i fonte feine .frèllen^in Diefe ùbertreffen. MB. £)ie $)rengung unD ©cbmer&en ifl aUemabl mebr nacb, ali in Dem «SBaffer Saffen, uni bh\t mobl ùnige tyli* nutenan. Uber Diefe* bat ex Dorige jmep3abw ber Uicera Eryfìpelacea Pedum befommen, melcbe fub Paroxyfmo ju, nacb Demfelben abet of* fen fepn, obngeacbet et febon lùngfl an bepDe Sltmen unD am SSein Fonti- culos appliciten laffen. S>r Urin ifl immer Dittine, màffettcb unD fcblet* mig, fpargiret fub Paroxyfmo orìorem acrem foetidum. £)tefen jrùbling unD ©ommet Durcb funDert flcb Oedemata Pedum bii an Die tfnfeetn, melcbe inDem Paroxyfmo 00m2.3un.bi6Den2.5iug. miecetoet- fcbmunDen fepn. <&ex fiexx tyatient bat jmat oot Diefem blu unD rcieDet privata Confilia eingeboblet, melcbe ibn abet nicbt oòHig contentiren, untetDeffen gibt etmobl meinet $ftepnung SBepfafl, Dag mannemiicbmebt defenfive atè oftenfive gebrti muffe unD fònne, mo man nicbt gefàbtlicbe golgetungen molle bcfòtDern. SIHein inDem feinem 9B3ùnfcben DaDurcb 3Err 3 feine «8 ) 534 ( Ufi fetne Satìsfacììon gefcbiebet, fo bat et mit aufgettagen Dtefen Cafum an eine $ocblòblicbe Medicinifcbe Facultàt ju ubetfcbicfen, unD ùbet folgen» Degtagen ein bocb&ecnùnffttgea Refponfum pofitivum auSjubitten: i# Ob t$ mógli*, bag biefer Morbus Complicatus grùnblidj fònne cudrt werben? u Db mai), fate ba feine redjtc .guìfffe m befommen fet;' fènne Cmberung geben? Unb ob folcbe Wnberung non einer ^crnùnfftigm Methode, ober fcon bencn Opiatis, (bavan feine Sfornir uor meiner 3«t febr getwfjnt wor* ben,) juerwartm fet)? 3. Ob bie Paroxyfmi ftntm praecavitt twrben, ba$ fit nicbt fo offt unb fobalb auf einanber reddivirten, aud) n\d)t fo befftig unb fb lang onbielten? 4. Obfofcbeéburcbeitt gute* Regimen unb Dm iibettjaupt, aucb in beneri fo genanbten guten Sagen |u beffm fet), weil aUbit ein Vi&us ctudus gebràucblùb ifl ? ober ob einfcid)terer 2Beg fònne tJorgefAtieben werben? 5. Ob ffarefe Purgamia bienlicb fenn ? Ober ob cm beren ©tott beffer einige 1aa,t nad) einanber gan$ geline unb unfcfcdblièe Laxantia fònten gebrauebet werben? 6, Ob ttenn frergieidsen fdtftwer Paroxyfmus, (twfdbe* ©Ottwrbùten wofle!) roieber fommen folte, fteber fen, balb biefeébalbieneé, befotifcer* unbef annte ©teùVTin- &uren, m probiren? Unb man mit gutmt ©cwiflm felbigen mit Moffen Opiatis t)emmen bùrffte? 7, Obberfo^tttte^cr beflànDigfl Detgeflalt jugenommen, bai untec Oielen ©cbmerfcen in viis urinariis, aucb erlittenem Micìu cruento, off- texi ©teine oon untetfcbieDenet trofie abgefùbtet flnD, Dabep infonDetbeit fla) eine Denen calculofo ùbitcbe Ifchuria, mit abmecbfilenDer eufetff fcbmet^bafften ftranguria, aucb PetànDetlicben ulceribus Eryfipelaceis unD cedematofis doloribus, eingefunDen: ©leicbmie abet bep Diefem af- fecìu nicbt ailein oiele, fonDetn oieletlep Sfrfcenepen angebtacbt morDen, fo bat Diefem obngeacbtet folcb Ubel mebt ju, ale abgenommen, Detgeflalt 0a6 Det «Sett patient ju gòtDetung feinet ©efunDbeit um meitete beilfame confilia befotget ifl: unD ob nun mobl Diefet affecìus Da* belante Malum Podagrico-Nephritìcum anjefco ifl, melcbe* nicbt aHem au* anomalicis motibus haemorrhoidalibus generitet, fonDetn bi§b*t aua> Damit un* tetflùfcet motDen, fo flnD Docb in folcben affecìu laotfommenDe fympto- mata mobl ju untetfa>eiDen unD ju reguliren. 3nfonDetbert fcbeiuet e$ mit Det QJetnunfft unD obfervation nicbt ubeteinjufommen, bai ein étein m Det 2Mafe fo leiebt anmadjfcn folte, moferne nicbt ein folcbet étetn mit einet eigenen membrana umfangen ifl, oielmebt ifl es mabrfcbeinli' ebet, aucb bet experien^ gemàfjet Dag jmat Die $liexem©teine j» fùnff» tigen 2Mafen«©teinen contribuiten, abet aucb nacb unD nacb abgefro> tet metDen fònnen, Daf man fle in fede affecìa nocbmol* nicbt fonDethcft mebt ftmbref gleicbmie fbiebe ©teine mieDerum ju anDetet geit einen neu* en étrmacb* mebtmablen ju nebmen pflegen : Dabeto mit aucb bep Diefem Patienten nicbt nut Die feefcbmetuug oon 9Neten>unD $81afen<©tem et* fènnen; fonDern lai Dabet cedemaca, ulcera, ifchurice, ftranguriae, dyfuriae, urina fcetida, dolores in vefica urinaria &c. ib* ten Utfprung genommen. $elang*nD anjefco Die befonDer* ootgelegten gtagen, fo flnD Diefelbe alfo oon una decid tet: i) Ob e* mòglicb, ba§ biefer Morbus Complicatus grùnb* lieb fònne curiret roerben? £>a§ bep folcben angemacbfenen unD ju feinet gròflen Q3oQf*mmenbctt getatbenem Malo, jumalen Da fo oieledep Morbi oermenget, aucb Di?fel> be eine fo lange geit geDauret, unD Dabero in habitum gefom «e», untet fo oielerlepen met'iodis medenti, abfonDerlicb bep einem fokfcen Slltet UnD bifcigen temperamento, nebfl Dem concurfii fo mannicberlep cor- ruptorum motuum, humorum & fymptomatum, auf teine OÒUige reftitution fònne £offmmg gemacbt merDen. 2) Db man, im gafl feine recbte 4?ùhJc ju befommen, eine finberung geben fònne: unb ob biefe ton einer m-> nànfftigen method, ober *on benen opiatis su erwar* ten fet)? £* ifl alfo in Diefem cafu mebt auf eine mitigationem Morbi fioff» nung ju maeben, flntemabl annocb bep Dem £etrn Patienten einige nò» tbiqe ^rdfften beflnDlicb flnD: £)iefe &nDerung abet mug bep gegenmdt* tig-m fubjecìo mit Det giòffeflen 23ebutfamt\it befòrDett merDen, mei* len bep folcben compiicatis morbis unD perturbatis motibus in einem jumabl b^l^en temperament gat leiebt etmas Derfeben metDen : De*« megen eine Deflo accuratere method ju etmeblen, melcbe au*oernùnfftiget éttanntnifj De* 3ufammenbang$ Diefer $rantfbeit Vrjuleitcn, in melcbet method Die Opiata remedia, ob gletcl) an Diefelbe Det »£>etc Patient porbeto angemòhnet motDen, forgfdltig ju oetmetoen, melcbe untet Dem ©ebein unD £offnung ciniget ?inDerung, Diefen beteit* petmittten affe- tlara nocb mebr oetmitten unD Detgeflalt ungeflbicft roaa)en, Daf an* Dete Wentk&ete «J>ùlff*. Vitrei nicbt aflein feinen etmùnfcbten effèa $ttn> fonDetn Da§ aucb fte beteit* eingettffene impuricas fanguinis unD irre- guiaritas motuum flcb Petmebten unD enDlicb felbfl folcbe Opiata ibte vetmeinten ^ienfle ntcbt mebt merDen tbun fònnen. 3) Ob bie Paroxyfmi fònntcn precavirt twrben, ta$ 9* nicbt fo offt unb fo balb auf einanber recidiviren/ au* ntdjt fofyfftcg unb fo langanbalten? Db gleicb fciefet affecìus febon febt angemacbfen, aucb aHerlep Dien* licbe unD unDienitcbe alititi ben Demfelben gebraucbt motDen, bai man fafl auf Diefe gtage nacb <3B5unfc& nicbt fcblecbtetDing* antmotten fan, te* Docb mann Denen ootgefcblagenen confiiiis ffeigig nacbgeiebetmitb, fo mitD auf jeDen 33untt diefet gtage gleicbmobl mit einet beffetn 9Betttò* fhtng nnD affirmativa fententia fònnen ju antmotten fepn, flntemabl folcbe infultus podagrico-nephritici al*Dann nicbt ailein fparfamer, fonDetn aucb gelinDet -Dorfommen metDen, mann jufòtDetfl Dutcb Unteti (affung unDienlicbet unD bep €)ebtcrucb beilfamet unD flebetet remedio- rum nebfl einet guten Diaa unD Beton**àrtf Diefem affecìui ein ©end* gen gefcbieb't. 4) X>b folcbet burdb m guteS Regimen urib Diaet ftberfjaupf aud) in bencn fo>genannten guten Xagen gu beffen |en, weil baffge* Ort$ ein vìaus crudus gebràucbii* tfì 2 cbtx ob ein leicbtewr ;2Beg fònne ttorgefd&rieben mvbtnì 9$ep Diefem affecìu f ommt ei juoòrDerfl ouf eme guteDiaet unD Re- gimen an, barin Die otDentlicbe unD Det £anDe*'5ltt ùblicbe^ùcbe ju oet* anDern, afle batt oerDaultcbe, fcbatff gefaltjene, eingetducbertc, unD bie» le SBlebungen petutfacfcenDe peifen, al* $\obl> ^raut, «Kùben, €tb* fen>unD Ùnfetu^eticbte, nicbt meniget etfùblenDe, jur <2$erflopffting difponitenDe, oDet unotDentUcbe £tòffnungen De* Seibe* ettegenDe ali- menta unD potulenta, fetnet alle incraflìtenDe unD bep einem folcben fubjecìo ju mieDttget ©dbtung unD fcbdDlicbet coagulitung petanlaffen* De fcbmeteunD gtobe t^ebl'UnDSttilày ©peifen, faute SSeine, Stante* meine unD ma* fon)! bteju gebòtet, epfftigfl ju oetmeiDen : bingegen ifl eine temperitte Dia*t ju etmeblen, Datinnen mebt binne, etmeiebenDe, je' m )ns-( m fcocb mdgicj ndbrente ©peifen unD ©ettàncfe Dienlicb : untet tiefer Diart ftirtT infonDerbeit paffute exacinatae unD pruna coéìa r.ù&Hcb ► nt3)troenigcr ftnD gute $5rùi>en, melcbe mit folcben fpeciebusjuoermifcbén, Die gelmDeDen UrinbefòrDern, ju gebtaucben, Dabin fonDetlio) gel)òten chocrefolium, pe- trofelinum, fbeniculum, falvia, fpinachia, hidera terreftr. naflurtium aquatieum, ruta, fem. carv. bacc, juniper. & lauri oon gleicbem guten effècì flnD Die gelacinac domefticae mit paffulis min. & pineis gemacbet,, aucb atte Ùbtige alimenta Die fo mollemente, al* abftergente effecìu Die- excretionem alvi & urinar etfeicbtern ; foom ©ettà ncfe ifl ein guter unD dcbtet UngsttfcberSBein Denen calculoós fiatt einet Medicin ju ratbens Pornebmlicb ifl be^aflen angeorDneten beilfamen confiiiis unD auxiliis ein derubiate* unD oon aller befftigen 33emegung befrepete* ©emùtb anjutatl>en nnD ootjujieben: aflermaffen afle Affecìen unD anDete tlnrube De* ©e* roùtb* Die ùbrigen guten ànflalten unDju einiger SinDerung Diefe* Cafus objietenbe SBerfaffuugen gat febt turbiren fònnen. buffer Diefer Pùrfctidj benannten Disetica cura; flnD fetnet Dem .pettn Patienten Dienlicb nicbt aflein folcbe gelinDe Mirtei, melcbe Den Mb in befldnDiget Deffnung er* ■J>a!ten, al*. Rhabarbarina, Marmata,. Tamarindinata-, Paffulata, Tar- tarifata, oleofa-lenientia, gelatinofa, Clyfteres mitoleis cocìis lenienti- fous oetmifcbt, fonDetn aucb anDete media, melcbe Die vias urinarias abfter- giten unD elubriciren; Dabin gebéten Decocìa ex Rad. afparag. gra- min, chin. cichor. liquirit. Scorzon. alth. farfaparill. vincetox* (aucb nacb Det recommendation Lochneri in MifeelL A.N. C. Cent. i. & 2. P2rreir3 Brava) herb veron. feord. feabiof. tuffilag. cha?ref. rise- der, terr: &» chamom. offic. papav. rhcead. araeth. lem. feenic. anif. iìellat. carie, pingv. pafful. maj. & min. crem. tartar. ndcbfl Diefem ifl li*meilen JU ordiniten eineMixtura ex LiquoreNitri rlxi, Effent. Vin- cetox. bacc. Junip. Gent. rubr. Cort. aurant. Garìor. Si. fpir.fal. ammo- niaci anifat. Denen b^fngen doloribus nephriticis, flarcfen fìranguriae unDincommodis in regione pubis flnD obgeDatbte Clyfteres lenientes febt Dienlicb, mornebflfo mobl Cataplafmata vmtHinimenta emollientia, abet aucb confortantia mit Camphora r Croco, Caftoreo, oleo nuci- &x deftillato petmifebet, jn. gebtaucben, al* aucb SSlafen mit matmerr SÉBaffet oDer 3Ril$, oDet einem decocìo emolliente uno nervino gefùf* lét, auf Den fcbmetfcbaffren £>rfju legen: bi*meifen fan man aucb pulve- res antifpafmodicos, parcìus nitrofos & cinnabarinos continuiren, wlfyt man aucb; manebmay mit bem oleo dettili, chamom. Detgeflalt ttetfe* 4B > 539 ( W* Detrej&eìt fati, Dag auf ein paat dofes nut eine gutmla foniate: aucb lòn* tten infeffus alfo gebtaucbt metDen, Dag Det fiexx Patient flcb Dabep nicbt ju febt etbi&e, mdcbe infeffus man mit fi. chamom. offic. aneth. verbafe. papav. rhaead. fambuc. fum. millefol. herb. Se fl. matticar. beteiten fan. 5) Ob fiarcf e Purgantia Menti* fct>n 2 Ober .ob an beren flatt beffer einige Xage nacb einanber gang getìnbe tmfc xtnfcbdblicbe Laxantia fènnten gebraucbt werben^ 33epbe* fònnen mit nicbt bifligen: jumablen jene, Die flarcfe Purgart- ela, in*gemein Denen calculofis bòcbflfcbdDlicb, unD entmeDer fcbleunig oen affecìum ettegen., oDet balD Darauf aflerfep complicata pathemata ju* jieben: ma* bingegen Oen offt binteteinanDet mteDetbolten @ebtuucb De* tet Laxantium bettifft, fo balten mie eine fo offt unDbalD auf einanDet folgenoe (Stregung De*£eibe*P£t obnnòtbig> morauf Deflo leiebiet mieDe» •rum unDienlic|e SBerffopffungen De*£eibe*folgen, Dabero aua> Det affe- cìus mebt confundirt, enDlicb bie Sftatut an folcbe Slt^enepen alfo gè* mobnet miti, bai mi lùnfftige Die (pantane» liberationes alvi felten gè* febeben, unD man Deémegen folcbe laxantia ju mieDetbolen genòtbiget mer* pe : dabero biemeilen eine gelinoe 5lbfùbrung mit obbenannten lenienti- .bus, Iaxantibus, oieofis anjuratben, fonDerlicb abet Dabin jufeben ifl, bai mebt mit diaeteticis, al* pharmacevticis., Det 8eib offen etbalten foetDe. é) Ob bit) recidivirenben Paroxyfmis té fidjer fet), Mb bkftà, balb jenes remedium, befonber* unbefannte {gtein-Tinauren gu probiren? unb ob man mit gutem ©eroiffen felbige mit bloffen opìatis bemmen biitffttì eflo gefdbtlicbet abet ifl e*, unbefannte Tincìuren oetotDnen, Deten Piele befftia auff Den <6tetntteiben, Dabeto bai malum pergròffern, ja gat Deflemebt oetwrten : enDlia) ftnDenaucb tyebep Die opiata ntcbt ibten $la|, melcb? mit ibtet.ftupefaciente vi Den 3)pp 2 (Bxunb m ) 540 ( tei ©tunD nicbt betùbtett/ fonDetn Die innetn S^megungen mejr turbiten unb Die ùbtige vires unD fìincìiones enerviten uno confunditen, cmc£ Den ganfcen affecìum Detgeflalt corrumpiten, Dag antere Dienlicbe SEftittel in* fùnffttge nicbte* mùtcfen fònnen: ia e* flnD Die opiata. in Diefem cafu oon folcbem detmògen, Dag fle enDlia) hecìicam,. paralyfm oDet marafmum naa) flcb jieben. 7) Ob bit wn i^nert bWfrxù wrorbnete Receptr converubel flnb, ofcer ob fte fènnen wrbeffcrt werben l S)ie2lntmott auf Diefe gtage ifl au* obigen teicbf ju jieben,, mtt fònnen tubero nicbt alien formulis beppflicbten: infonDetbtit ifltn Diefem cafu, mie fonfl Dutcbgeb*n&*, innetlkb fìcchar. Saturni nicbt Dtenlttb, tmD fem fuglio> au*geftfcet metDen t necbffDem flnD Die Pielen Nitrofa autb ju temperiten, jeDo# nicbt Pòllig bep feit jufeben : Die lenientia unD demuxcentia flnDot» fb ju corrigitenA Dag fle nic|t ju ^Màbungen oetleiren: Piele fùffe 5)mge mùffen aucb abgebrocben, ùbtigen* abet mit aQen diureticis remediis mdgtg tsetfabten metDen: jeDocb ifl mit SDeffen bi*bet obfetvitten Me- thod nacb bet fiaupt><&aa)e ni$te* Perf?ben oDet pnejudiciret, fonDetn Dem «£>n. Patienten rait gebòtigem gieig unD nòtbiger SBorfotgegeDienet motDen : mùnfeben ùbtigen* ju fernerer €ut gòttliebe* ©eDepen. Utf ùnD* lieb baben mit Diefe* Decifum Pracìicum untet unfetet Untetfcbtifft unD aemòbnt Faculcdt**(Siegel: au*gefettiget fiaW ben 2$. Septembr. 1722+ Epicrifis, in Cafum HI. AFfecìus Àrthritici* Ifchiadici, Podagrici* Se Nèphritki communiter fé invicene confequuntur {conf. Stabbi dispi de morbis confèquentibus) aut interdum com« plicantur,. (vidi Ejusd. disf. de Podagra1, de calculo Àe morbis complicatisi Quo ma- gis hi affèéhu compKcantur, qua diurius continuantur,. quo magis irregulari vita? gè* pere, animique inimoderata: qualitate fùftfentantur, eo rarius curantur: tanto magis vero in corruptum Se ferme immedicabilem' ftatum cnnjiciuntur, quo magi* diverfae Se con- fufàe medendi methodi adhibitae- fuerant i fiquidem alias perfe£hi* calculus renalis incu- rabile malum cónftituit Quod in praefènti cafù calculusin velica: urinaria delituerit, te- ftantur fenfiis manifeftus ipfius Patientis,. deinde exploratio ante hac cums cathetere fafta : Quod vero talis culculus veficae urinariae adnatus fit, iterum fènfatio Patientis, & lùftragium ebfervationis medicae confirmare, vulfc. Ruyfibius quidem in thefauro anato- mico fecundo p 31 negat hanc calculi concretionem cum vefica, & adferit, quod a cal- cali attriticaie provocentur exerefeentiae ramofàe in vefica, quas fi lithotomus cum for- cipe apprehendit & extrahit, lethalia inde provenire Symptomata. conf. Acl Erud ligj* A». 17°*" Menf Maji p. io<5, tamen varia teftimonia in pracìicoram hanc dubita- tionem m )»i( m tionem enervant : ita talem1 coalitum calculi cum vefica urinaria confirssant Ri^rius Prax. lib 14 cj. Zccbhts in coti/alt. Pecblinus obf pbyf. mcX. lib x.obfi tli/ion-e de VAcadcmie Royale des fcìences Ah 1702 Acl Erud Lipf An.x6y. p 230. £f An 17^6. Mxnfjiiliip 517. Acì Nat Cur. déc.\ an.G- obf 2^. Cent X. obf.'56 Tuipius lib 3. «/>•?. Ettmullerus in Prax. de Cale; vef. interim talis concrctio- neque facilis r neque frequens eft : utplurimum calculus cum aliqua membrana peculiari involutus eft (quaiem calculum etiam defcribunt A.N C dec.y. an.r obftf) quando mediante hac cum vefica coalefcit,, interim Ruyfchii fententia arque minus in dubium-vocanda eft; quoniam afperior calculus attritione fua veficam violare, Se ad talem exerefeentiam contribuere fòlct: ficut fìmilis asper calculus renalis- quando ureteres tranfit, illos adeo atrerere poteft Se Coki, ut inte- rior tunica ahradatur, qux poft comecutam* indù£tae excori arionis coalitionem & cicatri- fàtionem fimilitudinem vaivula? relinquit, qualis tamen minime eli!: hinc omnes ferme calciuoli, Se illi quidem, qui acerbius hoc aftc&u: laborarunt, ejusmodi abrafàs laccata* mcmbranulas habent, reliqui vero homines aut numquam aur rariffime, nifi eximio aliquando urina? ardore laboraverinr: ncque inprzfènti cafù Tincìurae lithontrypticav qu* communiter intenfius diuretica? mntr ufurpanda?, quar dolores augent, rnicìum cruentum, autinternam inflammationem Se fphacelatinnem facile caufantur: opiatorum denique ulùs, licet fubito- dolores leniat, tamen maxime iniqcus eit conf Stabili difi>i àebnpofìura Opii: ut plurimum enim talium remediorum1 ufum excipiunt vel funefta: interna fanguinis ftafis, vel' momentanea atonia^, vel cectematofus & afeitreus pericuio* ras affecìus, vefc-alias immedicabitia mala- CASUS LUI. VOMITOMI INSALUBRIS PRO- PINATIO. @ baben bep einemSDìdgDlein, fo obngefdbt 7-3abt alt, bau ben oon Qefunbev geibe^'Conftituticm unD muntern humeue gemefen, ftcb Die ^to<£3»!bneeinfttiDen moflen, oon melcben ano) beteit* einet obne fonDecKcbe Paflìon Dutcbgebtocben. 211* nun liefe* Sinbei QSatex, melcbet folcbe* felbfl im <&éwiben informitet, daffelbe, meil ei etrnai Datumenoetf«?benA Detmaffm batt tracìitet, Daf e* brmm nnD blau morDen, bat Datauf Da* £inD, megen Det erlittenen ©cbldge, ùbet Qtoffe ©cbnret&en geflaget unD Darbep befftig gefcbtien, e* bat ibm a* bet Detratti jufebmeigen befoblen, unD in Deffen Untetbleibung: mit@cbld* gen fottjufabwn geDrobetr morauf e* jmar Damit inne gebalten, jeDocb, megen Det empfunDenen Alteration,. cm2lrm*nunb X>etnenootDemS8a* tet &$ittett uno cjebebrr. £)en SBlotgen barauf bat Da* Rinb, nacb* bem manù)mCaffée juttinefen gegeben, Jxa) gebtocben unD eine Maflè, mot* 'Ppps untet »! ) 54* ( M mnfet etma* atimltcfjtes ju feben gemefen, pon ftcb gegc&n, Da t>ann ter <&atex, fo einige <2Btflenfc|>aflt oon Det Medicin bat, Demfelben ein Ve- mitiv appliciret, melcbe* aucb feinen Effècì in fo meit erteicbet, lai fla) tapino Darauf 3iemiicf) ùbergeben, jeDocb fo Qleicb nacf> Dem auf oa* Vomitiv befcbebenen €tbrecben, in groffen <6cbroei|? unD einen Dermaffen tieffen ^cblummer oetfaHen bai e-* flcb Darau* Qat mc^t etmuntetn fon* nen, unD, menn man e* aucb btèmeilen ntit gteflee ^SSlube ermecfet, ifi fol* $e* Docb alfo balD mieDetum Daoon eingenommen morDen 3nlJem nun Diefe* Dergejìalf z.Qaae angebalten, aucb ben Dritten Qag fonff nitgenD*, al* in Dem@epcbte, ficb 3bi* 4. glecf e, melcbe al* Sftafern anjufeben unD in eine* jeDen macula SOtote.ein Durre* #ùgelcbcn jufinDen gemefen, ^ejei» get, ifl Der getter baoogen morDen, einen .pornebmen Medicum ju con- fulircu, Demfelben aua) Da*jenige, foftcb mit Dem ^inDepgetragen, ju er* òffnen, melcbet gleicb gefaget, Da* Vomitiv bdtte fènnen meg bleiben, jeoocb aEen mèglieblien gfei§ bep Deé^inDc* €ut angemenDet, Deffen obn* geaa)tct abet bat Diefet (Bcblummer befìcmDtg angebalten, bi* Daffelbe/ .e.iDlicb in eine Epilepfie gefaflen, unD, nacbDem He gam)e aranci beit et* tea $.Qage gemdbtet, feinen©eift aufgegeben. Ob nun nacb 33efcbaf* fenbett betel SmgangS angejogenen Um|MnDe, Der ^Batet mit Dem StinDe redjt methodice oecfal)ten, inDem ftcb gleicbmobl nacb allet angemenDeten Sftu&e De* Medici, feine SSeffetung Derfptibten laffen, tatùbet -bitte io) mir meinet #ocbgeebtfr,ffen#etM unD Patronen bocbgeneigte* ©utacbten &nD Sfteinung oetfcbtoffen au*. ©a* Daoot gefotDcttè Honorarium ff atte icbneb|ìfcbulDi5en ©anele miUigfrab unD perbatt.e #u>. &ofy*t£bl&ettl DtDen 29junu Ì720. trten|t febulDigfcgebotfamJUs: Tarquinius. "Refponfum Facuitatis Medica Halknfis. ^mnacb an unfere Facilitar ein Cafus Medicus abgefenDet, unD bto* ùbet ein gegrunDete* Judicium unD Refponfum erforDett motDen, fo ^abenmit au* Det Relation etfeben, melcbetgeftalt ein gemiffet 9Batet fein <£òcbterlein oon 7-3abren, gefunDerConftitution unD muntetn ©eifte*, «m.Dle3eit7 DaCJetfetòenDieètwf'SdbneDuttbiubtecbenafl.ffngeB/ lobati ftàcìi- x> m ) 54.3 e m tracTntt, bai ei- btnvm-vxto blau morDen, mwù&«\Da$ £uiD ub^grctìe ecbmei|en geflagct unD gefcbcùn, aucb megen fernerer aafctlttyr. *>ecw* bung unter oielet 21'ngft, Stttem uhD SBeben fio) folcber auff«lt*en 2>e> Dtdngnig ge^ungen entbalten mùffen : al* abet bwwnf Den folgenDen $ag Diefe* £inD nacb genoffenem Coffee unter fcepmifligen €rbrecben et» ma*;grùnlicbte*Pon ftcb gegeben, unD Deffen cgater, fo eiiitseSffitffenfcpalTt pon Der Medicin baben fofl, feinem 3vtnD ein Vomiciv geotDuet, wtlty* aucb pernii* operirt,, fo iflfo aleidy na$ Dem Vomitiv nebff einem gtoffen ecbmeig aucb ein btvmafìèntitffevtSQnwimet erfolget, DagDa* SlinD Datau* gar mc&t etmuntett merDen fènnen, bi*Den Dritten ^agtn bem ©eftcbt einige macute erfcbienen, unD nacb erforDcrung «"«* bum* men Medici unD ©ebraucb aflen Sleiffe* unD anaemenDefen sftube bep be* ftdnDiget Slnbaltung Diefe* ©cr/iummer*, enDlia) bat&mb in eine apile*- pfie oèrfaUen, unD nacbDem Die gan|e tftancfbeit etma 5- ^age gcDautet, PoflenD* Daffelbe oetfcbieDen ifl: ^teruber ift Diejenige £aopt.Qu*ftiOT moviret, uno Daf. Diefelbe Don unferm Collegio deciditet merDe, erfot- Dect morDen ; Ob mit biefem Vomitiv ber SItottt bev) (cincin $wbt vt$t methodice mfatjren 2 Melcbet Stage mtt gleicb obne tfmfcbroeiff unfere Sintmott in thefi on Die @eiten fefcen, nemiicb lai in Diefem Vomitw feme* mege* me- thodice Derfabten feo, unD Diefe* ift au* folgenDen offenbabren UmflanDen unD demonltrationibus genugfam su erfeben. erfllicb tfl DutcbgebenD*. befannt, mclcbergefralt in Dergleicben Stfter bep owgebenDer dentinone. eine flarcfe congeftio humorum ad caput erfolge, befonDet* 2) bep &%# Detn muntetn@emùtbe*, Die Don fanguineo oDer choierico temperamen- to unD plethorico habitu ^:f>etl nebmen : 3)iff bep gegenmdttigem $inDf obne Dem untet Dem bàtten odterlkben Tracìament innerlkbetunterDtucfr tei Boto,- offenbobte gutc&t, Slngft ©cbtecfen1 ». ootgeganoen, unter melcben Affecìen ordinairbep AnDern ein bàuffiger 2lu*:unD guffug Der ©alle in Die ©eDdtme unD Sttagen gefcbiebt, 4) fceffomebt aber, mannob* neDem tu folcbet 3eit Die Dentition gefcbiel)t: 5))biejtttommt> Dag fo mobl Die Aflfeéten De* ©emùtb*, al* aucb Die €rgieffung Der ©ali? bep einem fot* Cfcenmuntern £inD Da* ganfce genus nervofùm affiate*, unto *u alien e*- ceffiven»e»eamiaen eine gat favelle unD f rdfftige SBetanlaffung gegeben t QOaaumabl- bai&inb uber groffe ©cgmetien Piaget, aucb 7) btaun «e ) 544 e » *mt> blau gefcblagen, confequenter tnnetlicb unD -duffetlicb in ffoem !>cfftf* genfenfum & motum gebracbt, Dabeto 8) ftepmillignit einem folcben fpaf- mo hypochondriorum & vomitu afficitetmotDen, Da§ 9) ntcbt nut ttl* ìein Die vifcera abdominis in duffetflet llntube gemefen, fonDetn Die hu- mores mit aller @emalt in Die S3tuff unD £opff gettieben unD gejmenget, io) Die partes feniibiles nervofae Deflomebt offenditet, unD bep einem foU (ben jdrtlicben 2litct, melcbe* fo mobl ad defecìiva, al* exceflìva motu- um vitia Dot anDetn disponirt ifl, ad foporofos & epilepticos effecìus qualificiret tootDen, befonDet* n) Die bep JvinDern einmabl ertegte motus leicbtet ju einem unbeilfamen, al* nd^licbem eventum an*fcblagen, aucb fonfl *2) e*Det^ernunfftgemdg, Deliro DieSftaturftepmillig einigemùrtf* licbe excretionesoerricbtet, uno Datinnen fein Clangei juoerfpilbren, man nicbt obne Sftotb annocb mit medicamentis Diefelbe ju folcbet evacuation forciren falle: 13) abfbnDetlicb Da obueDeme afle motus fb mobl am ©e* mùtb al* am Seib irrititet unD perturbitet flnD : nfetnet mie gemeimg» lieb bep folcbem 5lltec aucb bit mebreflenUrfacbenDeni^opffmitllnfetfcbif' Denen affecìibus angteiffen, melcbe fo mobl in llntetlaffung tmD befftigetet Ubung Det 23emegungen, al* aucb in alletlep flagrati onibus* infarctibus, feceffionibus, ftafibus & corruptionibus beflefyen, Dabet augejeigtet maffen affecìus epileptici, foporofi, maculae unD efflorefeentiae cuta- nea? entfleben. èolcbetgeffalt ifl au* Diefen rationibus fattfam m etfen* nen, Dog Da* Vomitiv be# Diefem Minb mieDet Die gebòtige Method gebtau* à)et motDen; melcbe*ausnocbmcbtetn UmfldnDen fan bcft&ttiget metDen, inDem e* nicbt ailein Die ^tfabtung lebret unD bejmget, mie Detgleieben vo- mitoria illegitime aucb untet Det dentitione oDet affecìibus infantum cholericis adhibita folcbe morbos foporofos unD eoilepticos caufiren, fonDetn aucb mie e* laut Det Relation mit Dem ivinD alle* gat genau einge* troffen, Da fo cjletcj) nacjj siemlidpet operation De* Vomitive* mebt gè* Dacbte affecìus erfolget: unDob jmat ntcbt beticbtet, twrau* eigentlicb Da* Vomitiv beflanDen, fo ifl Docb nbetbaupt fooieljuetfennen, Daìj} bep Diefem Cafu ftcb gat fein emeticum artificiofum gefcbtcfet, melcbe* Deflomeniget ya approbiteu, mann e* itgenD ein fubjecìum minerale gemefen mdte: unD foaucb bepDiefem^mD megen Det DentitiontinDDotgegaugenen beff* tigen©emótb*'^3emegungen einige motus epileptici ftepmiflig mècbten in 2lnbtucb gemefen fepn, fo ifl Docb Derfelben enDltcber5lu*brucb Durcb Da* unPorftcbtige Vomitiv befbtDert unD befcbUnniget motDen : Unb Diefe* baben tPittìbet gegenmdrtigen Cafum mtt confenfu & approbatieneuu- (et* IM )T4*( MI fet* Collegii ncbff Denen tationibus decidendi & probandi abfettigen unD mit unfetm gemèbnlicben Facultdt*»©iegel bef tdfftigen moaen. 4)aflc Den30.JulhAn.172o. Epicrifis in Cafum LUI. VOmkorìa requirunt hominem viribus neceflàriis inftracìum, neque valde teneruny fenfibilem, debilern, aut aliis motibus in exceflum pronis, praeditum, quoniam hominem robuftum enervare, praefentem imbecillitatem intenfius augere, perfònaletn fenfibilitatera graviter offendere, Se motus anomalos eximie corrumpcre atque in pedi- mos effecìus convertere folent: id ipfutn tanto facilius in tenera xtate efficiunt, adeo ut in infantili Se puerili xtate magna cum prudentia emetica ordinanda fint : tanto magi* ab omni ratione Se peritia abludit, illud ulteriori quodam ftimulo movere & impellere velie, quod jam {ponte movetur; unde non modo hyperemefes facile oriuntur, fi (pon- nei vomitus artificiali bus irritantur vomitoriis, fed Se reliqui motuum exceffiis in illa tranfèunt loca, ubi jam extraordinarii vigent motus. Quodiì itaque motus congeftorii caput & pecìus detincant, aut fcceffiones numorofs tales regiones occupent, tunc vomi- toria in talibus affliclionibus ordinata, ftatum morbi admodum exacerbant: Si etiam prsfentibus fpafmodicis commotionibus citra congruam indicationem emetica propi- nali tur, tunc non-modo illi (palmi in enormem augefeunt gradum, fed & piane in con- vulfivum fellema degenerant : tanto minus vero expedit dnrantibu* animi affecìibus, iracundis, terrincis, anxiis, meticulofis &c. confeftim poft illos vomitoria obtrudcrej qus nunc praefentes motuum vitalium conrafiones atque exacerbationes in repentinum perverfiflìmum ftatum conjciunt, ut fubitaneus lethalis confequatur effecìus & eventus: quanta enim damna in natu majoribus iracondia aut terrore exagitatis vomitoria ingefta provocent & concitaverint, facile perfpicuis rationibus Se uberrimis exemplis probarì poflèt: inde facile liquet, quomodo in praefenti cafù oblatum Vomitorium praefentanea, evidens & eminens caufà confecuti funefti exitus fuerit: Etenim alias infimpìici dentino- ne rariflime vomitoria prorìeiunt, ufiatiffime vero officiunt & feorfim ad convulfivos infultus difponunt : & quoniam communiter dentitio cum largo humorum afflnxu intra (ùperiores corporis regiones combinata eft, unde catarrhi capitis & pecìoris, defluxio- nes humorofàe intra oculos, turnores colli & capitis Sec. oriuntur, ita praefente tali in- farciti facile patet, quid vomitorium oblatum in ejusmodi cafù non modo efficere potuè- rit) fed acìu effecerit. CASUS LIV. IMPERITA VOMITORIIORDI- NATIO A BALNEATORIS MINISTRO CUM LETHALI EFFECTU. Sii l-W* m ) h* ( » L p$ icb^nDeébenanntet auf otDentlicbe Requifition Tit. #n.E.Z. "©. J.U. Lic.unD*&ocbftìt(lL9latbunD2lmtmannau>iet JG.T. einen ©ebuflec*^naben oon tó.^abxen alt in $5epfepn Dee ©e* ricbten Den 15.2lpril vifititt unD fecitt babe, meinet (nacb Deffen Cutter SluSfage) Den 4hujus frane! au* Det direte fommen, unD ùbet fi\$e, écbauetunD^attigfeit geflaget, motouf ibme Den g. hujus J.M. einiQa» Det6»@efeB, ein Vomitiv gegeben, melcbe* f. v.5. Vomitus unD jmat gè* linDe caufitet, Datauf eine ©uppe gefpeijì, unD ftcb jiemlia> befunDen. Sftacb Diefem abet al* Den 9. hujus bdtte Det $8aDer*<@efett De* SDìotgenó ein flein meig ^3uloet mieDet geben laffen t. motauff etmebntet Th. flug* babe fiarcf angefangen C.h ju vomiten, Daf nicbt ailein Diele gaUia)te gaifìigegeucbtigfetten* fonDetn aucb Diel ©eblùt unD ùbet 20. jtemliebe gtoffe SBùtmet Don ibm per vomitum gangen, melcbe* Vomiten aucb (obnetacbtet Den 13 hujus DteSftuttet Don #n. D.St. aflbieftgem ©taDt* Phyfico Medicamenta gelanget) bii Den 15. huj,us Sftacbmittag um 3, Ubt mit Symptomatibus atrocioribus bi* tn$oD continiritetbatK* baben mit befunDen jum (i> nacbDem Die tegumenta infimi ventris feparitet maten, Da* omentum jettiffen unb uemlicb corrum- pitt, (2) Den ventriculum gdnfclicb gangrsnifitt, (3) De*gleicben aucb Die inteftina -% unD etlicbe gat fphacelitt, oDetoomfalten^3tanDefcbmat|. (4) ©ie Qebex, mie aucb bie $flil%, fomeit al* fte Den flagenbeDecfen, in in* menDtgen ^^cilen au# fcbmat$. {5} Qm SD&gen eine uentlicbe Quantitdt Don fjincf enDetgotfìigetgeucbtigfeit. (6) ®ie tunicae ventriculi mit 33lut untetloffen unD angefreffen, Dag aua\ etlia)ex Ctten Die crufta tunica» terciae ganfc meg mat. (7) 3m Pecìore maten Die pulmones mit oielen fcbmatfcen glecf en, unD (8) Da*£erfe mit febmar £em flugigtem ©eblùt ange* fùHet k. Db nun mobl einige gufdlfe einen SBetDacbt geben,. eine* empfan* genen gifftigen Medicament*, fo ifl Docb folcbe* De* J.M. 5lu*fage nacb nicbt ju finDen, inDem Da* Vomitiv. pulv. tart. emet. gr. Ufi. gewefen, unD Die «asùrefung nicbt exceflìv gemefen / Da* ^uloet fo Den folgenDen $aggegeben, pulv. ocul. cancr. unD C.C. àgr. viij., melcbe* meDet vo- mitus noa> convulfiones, oielmeniget Den $oDbat caufiten fènnen. SEBobl abet balte icb Den Fundamentis & Principiis artis Medi- cee gemdgi Dag Det morbus ein febris maligna gemefen, Daoon geDacbtet " SSaDetfc «8 ) 547 ( 9» 95aDet*'@efene feinen cgetflanD gebabt, tmD alfo ben* *.?ag Da* Vomi- tiv nicbt aflein contra methodum medendi intempeftive & finiftteè fonDetn aucb mieDet De* gan&en fieil. ;K5m. SReicb* £ocblobl. ^eilfame Conftitutioncs (in melcben niemanDen al* Dodonbus unD Medicis examinatis & juratis interne Medicamenta ju geben unD ju DetotDnen etlaubet ifl) gegeben, DaDon nicbt ailein Det motus Naturae turbitt, fon* Detn aucb Die fabutra humorum putridorum mit Det copia lumbnco- rum nacb bem SJtagen gejogen, woDurcb Die orifiaa & tunica? ventri- culi cotroditet, Dabeto fymptomata atroci/lima, al* convulfiones, gan- graena , fphacelus uno Det Qob bat folgen mùffen, jumablen Da ju teafetne nun etmelDtet «aDet^efefle petmitfelfl ab* ulegenDen leiblicben <£pDe*, nacb ootgebenDet na<|Drùcf Itc&en €tmabmmg ìutlBabrbeit, moju aucb ein ©etflli*etju gebtaucben, etbdtten mitD, Dag etDemCBetflotbenen nia)ti mieti, al*Dieangejetgten Medicamenta in Det angegebenen dofi geteicbet ; fo ifl et Do*, meil et inre ilhc.ta yerfitet, unD innetlicbe Suten Dem <£etbotb unD fernet Profeflion Der Chirurgie unD«aDetepjumteDet,rtcb angemaffet, DaDut*abet De**etpfltcbteten Me- dici unD SanD^Phyfici Iudicionacb,Da*Dem Patienten gegebene Vomi- tiv contra methodum medendi intempeftive & fimftre applicitet, mitbin culpa & imperitia fua Den Qob bei Detflotbenen Th. caufitet, Def- m )548( a» fen Sftutfet ein gan&e*3Bebt'@elD oD«2o.<£bakt jubejabfen, ni*t meni* get Die t>ecutfa*ten @eti*t*»unD anDete Moflen abjuttagen fcbulDig, unD mitD btetùbet mit ntdgiget ©efdngnig ©ttaffe, Daunnen et bep leiDli*et OSitterung Waa)t unD Qag ju laffen. ^mgaU" et abet Die Unfoflen unD Da*^Bebt'@elD $tmutb* balbet aufjubtmaen nidjt oetmag, 4. <2Bo*en (ang, Damit anDetn jum 2lufmetcf unD fùnfftiget éntbaltung oon Detglei* *en tbnen m*t jufommenDen innetlt*en £uten, nicbt unbiUtg belegt, ifl au*no* Diebieflge^taDtunDCanDe jutdujnen, unD ft* Darinnen mefent- li* ni*t mieDet aufjubalten DetbunDen. <28el*e* 3bt ib«t àlfo ju etòjf- nen unD an felbigem ju ooDflrecf en babt ©eflalt mit un* Deffen oetfeben, unD eu* b«tne*ft fteunDli* ju Dienen millig Detbletben. Datum F. Den 24. Apr. 1723. V. Sto ben <34èppen*@tu# su $aKt. <$\3efelben getuben au* bepfommenDen fafciculo Acìorum ju etfèbeny ^ mai U.iU*m balbet J.M. ein biejtget $5aDet'©efelle bepm gùtfll. Slmte in Inqu.fition getatben. 9ìa*Dem nun Detfelbe Die oon •£>o*fntfll. SKegietung aUbiet ibme diritte ©efdngnig- ©ttaffe beteit* auSgeflanDen, megen Det £anDe*#tdumung abet anno* 9te*tli*e* (StfdnntmgDetlanget, Datein au* oon geba*tet£o*lobl.£KegietunggemtSigetmotDen: al* et* gebet an ^^g)ti- bteDut* mein Dienflli*e* sSitten, fie moflen auf porge* gangene Communication mit Det Medicjnif*en Facultdt unD éinbo* lung 3>etfelben®uta*ten$, Dtefe Acìa beflen* Sfetffe* ju Dut*lefen, Col- legìaliter teiffli* juetmegen, au* ft* ente* in tecbten geptùnDeten Vini* fptu*c* ju oetembaten, bo*geneigt belieben, mel*en, nebfl Dem Medici- nif*en SéeDencfen mit bei ebtflen cum Aclis betf*!ofTen anibitte, Dafùt bai Honorarìum Dancfbatti* etleget metDen mitD, unD icb bebarre ali* flet* ìl Scabinatus Hallenfis fuo Judicio confirmavit, prascedens de- cifum. III. Sto bit J&odtf&rffl. £o*lèM. timing m F. L.L, ?(nn Die ^toncfbeit De* obnldngfl oetflotbenen J. G. T. no* Dem Atteftato Medico Tit. fitXXU D. J.P. J. bep Denen Inquifition- Acìis S ) 540 ( Aais J M. in punclo De* imputirlicbet <5Betfe au* Unootft*ttgfett tm Cutiten oetutfa*t.n $oDte* beffnDtt* Febris Maligna gemefen, unD bat' te inquifit befonDetli* feinet profeflìon Det Chirurgi unD SBaDetep ju* mieDet in te illicita ju fagen verfitenDr mit bin p* tnn«li*et £uten anraaffenD, Den 5ten Qag contra methodum medendi intempeftive « iìniftre Dem Patienten ein Vomitiv appliciret unD DaDut* culpa & im- peritia Den Qob De* oetjlorbenen T. caufitet. (So mdte inquifit J. M. (Det §ttuttet) NB. mofetne fte Den Qob De* defuncli civiliter getocpen, vid. Carpz. Pr. Crim.p r. qv.34. n. 42 ibi. Werigeldum enim feu juris Saxonici muleta locum ialtem fta- bet, quoties civiliter de homicidio agitur. ofletDing* ein gan|e* OBebr*@elD oDet 20. «Rtbfe. &« bejablen, m*t me- nigec Die oerutfa*ten©ett*t*£oflen, abjuttagen f*ulDigjjnD mate btet* ùbet mit 14 tdgiget ©efdngnig@ttaffe, oDet Da et Da* <2Bebt ©elD unD Unfoflen, Sltmutb* balben aufjubtingen ni*t »etmò*te,4.^o*enlang, au* Qag unD Wao)t, Damit ju belegen, inglei*en etaDt unD SanD *\i rdumen, unD ft* Datinnen miffentli* ni*t meitet aufjubalten f*ulDtg, mofetne abet na* Diefem alien Die 23ef*affenbeit Det Stanrfbett unD Deffen UmfldnDe, na* bepgefùgten abf*tifftli*en Regiftratur fub ff. unte» Den *en SJldp genauet examinitet, betta*tet, unD DabepbefunDen morDen, ■ bai folcbe blog in einem jut SeitgraffitenDenTertian.gtebet beflanDen, mitbtn felblae* Febris intermittens gemefen, geflalten na* anDetmettf Det a«i*tli*en Siuffage Det Cutter fub ri ibn ©onntag* SlbenD* oorbet ein ftiieten anfommen, mel*e* et Contagi «jeblet, felbigen $age* au* Da*&tieten miebetum befommen, foein paat etunDen gemdbtet, unD Dag et ©ienflag* Datauff fol*e* ni*t mieDet gebabt, otelmebt fol*e* kittemo** Datauff nut f«netmeit ft* eingefleflet, na* Dem ©ebtatt* De* oon Inquifiten* geti*t« 2lt&enep unD Vomitiv Dcttgegen ft* aat petlobten, ibm fo oiel beffet morDen, Dag et etne@uppe gefpetfet 9M folcbe !Waffe unD©atgegenbaltungDe* Judicii Medici nun folget oon feu> ften, Da§ angetegfct fiexx D. Die ea*ehi*t bmldnglt* eingefeben, alie- no fenfu referitt, Dag Judicium auff einem falf*en prsfuppofito ber* hit & hoc remoto Inquifit, ungea*tet et al* ein S3aDet<@efefle innet» licbe arèepen mobl nicbt admbiten follen, Denno* glei* Denen etfabten* fan Medicis nicbt contra methodum medendi intempeftive&finiftre, fonDetn fecundum methodum meckndi neotericorum legitimo tem- pore & prudenter, fo mobl Dag Den 5ten Dtefe*fecundum Regiftr.fubft^ 909 ì MI )Sfo< MI Ufa)moxne Vomitiv ex Tart. Enet. 2. & fem. gr. beflebenD, al* au* oulv. ex Antimon. Diaphor. Ocul. 69. & C. C ana 11X. gr. Dem patienten tùbmli* ifl getei*et. 3" uiebtetn 35etta*t Die betùbmfl etfabr* nen unD bemdbtteflen Medici bep Denen febribus intermittentibus bep* Detiep 2ltfceuepen au* ju aflet geit unD jmat Den Tart. Kmet. ju 4-g.mit Dem gtbflen Wen & cum effècìu ju tei*en pflcgen unD fònnen 5>ann fo oiel Da*Vomitiv anlanget, fo fìecfet minerà morbi in hypochondrns & primis viis, unD mitD per vomitoria caufa-febrilis gat mobl geboben, melcbet effeétft* au* aflbiet gejeiget, ei ftnD Die vomitus ni*taflm|tatcf, fonDetn gelinD gemefen, Da* giebet bat geflanDen, Dem Patienten tflfo mobl motDen, Dag et cine euppe Darauf (peifen fènnen. ©ld*e «emanDt* nig bat e* au* mtt Dem pulv. ex Antimon. Diaphor. Ocul. 6> &C.C. beflebenD, maffen Diefe* ein medicamentum ablòrbens diaphoret, mei* éei fb gat bep febribus malignis lai rr alignum Dow fiextyn ad per^ pheriam tteibet, Dannenbero unD Da fol*en gejlatten @a*en na*, tutcjj Die geteicbten Slrfcenepen Det motus naturae feine*mege* turbitet, no* hietDUt* Die faburra humorum putridorum mtt Det copia lumbrico- rum na* Dem SDlagen gejogen^ nnD Die orificia & tuiùcx ventriculi cor- rodiret motDen, Dog Datou* convulfiones, gangraena & fphacelus unD Det Qobt entfleben mùffen, Diefet abet uielmebt Dut* De* Patienten* unt) Det feinigen eigene ^a*ldgigf eit, cBetmabtlofung, ùbelen diset unD SBat* tuna al* €tfdltung unD Stincfen fatten 3Baffer* unD Covent*, mo* Dut* fo ein stmifame* $&ted>en unD Setfptengung De* 9Me» entflanDen, etfolaet; fo ifl atmet Inquifite prò tempore meDet mitteclltìmiffenbeit tu befcbulDigen, no* ibm culpa mortis jujueignen : Certe enim omnis abeft culpa, fi omnia faéìa funt, quae diligentiftìmus auisque fuiifet obfervaturvis; einfoigli* ceflìret au* Die ibm diclitte 14 tagige ©efdng* nifi «ettaffe nnD tanDe* SKdunvung; nnD fctOt auffetDemDa* mitjubejab* len inìungitte <3Be^@elD famt Denen Unfoflen, unD jmat Diefe Dut* Die 4. c^6o*om 29tenA- vn\ beteit* f*met4it* au*geflanDeni au* benebfl feinem atmen unD mife- v ' tablen m ) w ( * tablen SuflanDt unD Unwtm&aen, Dag et feinen ©rof*en in fehem SBer* mògen, elenD unD fajl ungefunD morDen, al* imollen €mr. Exceilenz, <2Bobl* uno $0* ^Delgebobtne £erten Diefe* atmen ten UnfcbulD balbet, ni*t meniget prò confervatione fama? fetneemett Det @efdngnig>ettaffeau*maumttng©taDtunD£anDeéubiquerefuii- one expenfarum gndDig erlaffen, unD Diefetbalb an Dag £o*futfUt*e Slmbt aflbiet referibendo «efebi J« ertbeilen, etgeben ju laffen, mtt bui Da*, de dato Den 24ten Aprii ettbeiite bo*geneigte Refcnpt Dabtn ju de- clariten, matum Dienfl>gebotfamfl bitte. <£* mitD atmet Inqutft ©Ott Den 2lfletbò*flen um taufenbfdltige cSetgeltung unaufbfolt* anffebem 3* abet bebarre Dafùt a!$tti £n>. Magnificenz, mobtunfr£o**eDeU gebobtne £etten §, Den 15. Maji 1725. DienfHebotfamflc* N. B. St; Defenf nom. De* atmen Inquifiten unfc %>abei ©e» feUen*J.M. IV. qum £o*SùrfH, SSto^CòM.3(m6tauR £0d>MBrtmt«r 4perr SKatt) unt StotbtmantK kO$>>f£b\et ttefiunfrioc&aeln&rtejr, ^nfonDer* koépQeefyttet fcett. COÙi Die iùngflbin de dato Den isten oetmi*enen Monat* Maji, auf *J mein Srage* Dotbet eingeti*te* e*tefben in inquifition* r. Docìor J. ju referviren fep u. JuMffel* obne etfennen merDen. £)ann ob e* mobl unfang* Da* 2lnff> ben gemonnen, Dag Dur* Unetfabtenbeit im Curiten et Inquifit an Dera £oDte T. G. T. einige e*ulD, einfolgtf* nt*t nut Don Dem $BobL Séblt*en Judicio Deflomebt mtt Det Special-Inquifition mieDet ibn JU Derfabten, menn na* angeflefltet Secìion de dato Den isten Aprii a. e. fol. io. feqq. unD Den Diefetbalb Don Dem biftiu requiritten Medico fix. Docìor. J. P. J.fol. 27. fol. Acìor. bepgelegtem Judicio Medico; 1) SDet morbus febris maligna fofl gemefen fepn, unD motoon 2) Inquifit feinen SBetflanD gebabt bdtte, maffen 3) fol*en geflaflten ea*en no* Da* Vomitiv contra methodum medendi intempe- ftive & finiftre ni*t nut/ fonDetn au* mieDet De* fieli 9v6mif*en ÌReta)i beilfamfle Conftitutìones gegeben, mottion 4) fo Dann ni*t aflein Det motus natura turbitet, fonCetn 5) au* Die faburra hu- morum putridorum mit Det copia lumbricorum na* Dem SJlagen gejogen motDen, moDut* Die orificia & tunica ventriculi corro- ditet motDen, unD Datau* Symptomata atrocisiìma, al* convulfi- ones, gangraena & fphacelus entflanDeu, fonDetn au* oon fioa)< fùtfll. |)o*lobl. SRegterung aflbiet felbfien Die ettaffe fot 31. Dabin ju feben gemefen, Dag nnD mofetne etmelbter inquifit oetmittelflabjU' legenDen leibl. Qolei etbdtten mttD,Dag et Dem ^Betflotbenem nl*t* an» Det*, a\i Die angejeigte Medicamente in Det angegebenen.dofi gè* tet*et; eo mette et Do*, meil et in re illicita verfitet, unD innetli* *en €uten Dem ^etbotbe feinet Profeflìon Det Chirurgie unD SBaDerep jumieDet fi* angemaffet, DaDut* abet De* petpffi*teten Me- dici unD SanD'Phyfici Judicio na*, Da* Dem Patienlen gegebene Vo- mitiv contra methodum medendi intempeftive & finiftre ap- pliciret, mitbtn culpa Sa imperitia fua Den ^oDt De* oetjlotbenen T.caufitet, Deffen Cutter ein ganfee* ^Qefyc&elb oDet jmanfetg 5balet (mofetne felbige Den Q&bt civiliter geto*en bàtte, alias non) 4B )K3( Ifr non) jubejablen, ni*t meniget Die oetutfa*ten ®«i*t**^oflen ab* ttagen f*ulDig, unD mùtDe bieruber mit 14. tàgiget leioli*ct ©efdng* nigetcaffe, im gafl abet Die Unfoflen unD Da* <2Bei)r*©elD 2lr* mutb* balbet aufjubtingen ni*t oetmè*te, 4. 2Bo*en lang billig beleget; mdte au* no* Die bieftge etaDt unD 2anDe jutdumen,unD ft* Datinnen miffentli* ni*t mieDet aufjubalten DetbunDen. eo geben Do* Die Acìa inquifitionaliana* genauet Untetfu*ung Det ea» *e unD SBetflanDe, nunmebto ein ganfc anDet*/ Dann ma* Der £t. Docìor J, fol. 28. atteftitet unD judicitet, an Die #anD: maffen De* oetflorbenen J. G. T. flutter 8nna 3uDitb, al* eie fol 35. b. feqq. um Die $rancf * beit ibre6 eobne* befragct mitb, faget felbige Deutlicb au$: €s mate ibtem eobne De* èonntag* SlbenDfJ oorber ein grieren an» fommen; mel*e* er SDtontag* erjeblet, Denfelben SJtontag Da* grie* ren mieDet befommen, fo ein paat etunDengemdbwt: De* ®ienil* tage* babe er lai %xiexen ni*t mieDer gebabt, fonDern e* batte ft* De* SDtittemo** Daraujf eingeflellet, na*Dem @ebrau* aber De* 23a* Der-@efeflen* %x%enen ni*t mieDet geftiegt. quaerirur Demna*, ob Diefet morbus ein febris maligna gemefen? Refp. SMefe quceftion nun mirD gemigli* fein erfabmer Medicus affir- ten, oulmcbt mirD et mit bierunter 33epfafl geben unD Dur* Die 2Jbm?d)' lung, Dag er um Den 3ten Qag, nur erfl Den paroxyfmum mieDer be» fommen, bebaupten, Dag ei lai bi* anbero aflbier graffirenDe Tertian- gieber & febris intermittens gemefen, ni*t abet maligna: Haec ad num. r. .atteftati fol. 28. Polito nun, Dag e* febris maligna gemefen, mie mag Denn na* Denen fundamentis &principiis artis medica? bebaup* tet metDen, quoad num. a* & 3. Dag inquifit (a) feinen ^Berflanb Don Der ^rancfbeit gebabt, unD Dag « Da* Vomitiv (b) Den sten Qag Datauf ni*t aflein contra methodum medendi intempeftive & finiftre, fonDern au* mieDer De* 4)eil. 3vèmif*en SKei** Conftitution gegeben. £)enn Dag Inquifit oon Det SCtancfbeit binldngli*en ^etflanD gebabt, Datoon ifl ei* neg Quelli aat ni*t ju jroeiffeln, meilen ein ieDet, au* Der Slrfcenep Un* miffenDer, ein Tertian giebet fennet; anDetn ^beitéijì e* Darau* jufcblief» / fen inDem er Dem Patienten ein Vomitiv geret*et, mobl miffenD, Dag in- febribus intermittenti bus minerà morbi in hypochondriis & primis viis flecfet, unD Dut* Die vomitoria caufa febrilis gat mobl geboben metDe. Sin Det Sett ifl bingegen meniget Denn gat ni*t* gelegen, uno mag ein Medicus ieDetjeit, fo mobl im unfang, al* aua) um Den sten Qag 21 aaa b«um m >5H( m Return Dergtei*m Vomitiv mit guten Effècì unD $ìufcen rei*cn. - eof-* te mit au* ni*t f*mer fàllen mit oielenSvugen jubebaupten, Dag D*r£ew Docì. J. ebvT.faf* bep Derglei*en gtebetn ein Vomitiv adhibitet. <2lOo aber mieDet De* £eil. Di&mifcben ?Reia)i Conftitutiones Diefe* Vòmkiv foli getei*et feon, unb na* mel*em niemariD al* Docìoribus & Medicis- examinatis & juratis iaterne medicamenta nut ju geben etlaubet, Dauon ermatte oorbero fpeciàìete allegation, unD erinnert ft* Defenfor fol*et £Ke*te gat ni*t, mobl aber gar òffters anno* auf Univerfifdten gefeben unD erfabren jubaoen, Dag Die erflere $robe eine* jungen unD ni*tbef*mot< nen Studiofi medicina? in SSerfertigung eine* Vomitive beflanDen, au* Dag fb mobl Die Slpotbecfer al* au*Q3aDer unD Chirurgi, mo ni*tgar Die^IBe» be» unD anDere alte TOtter*en Derglei*en Vomitive um gar einen mobU feilen ^ceig, foaDer ein|ige* %$erbotb oerfaufft. 3(1 alfo ni*t* mebt jn unterfucben ùbrig, Dann ob fol*e$ in einer gebèrigen dofi gegeben morDen,, morau* uni am beflen belffen fan, Der oon Inquifiten fol; 35. in 53epfepn De* bieftgen Diaconi fin*M. fi. unb mit gutemunDunbefìecffem@$emiffen abgelegte (£pD, Dag er ibm ni*t mebt gegeben, al* ein ^5re*«^3uioer oon Tart. Emet. 2. & fera gr. au* b^tna* ein ^uloer, beflebenD au* Oc. 69.. C. C. uno antimon. diaphor. obngefebr 8» gr. £)ie dofis De* ^3re*» $}uloer* um ju Drittbalb gr. i|l no* gelinDe, maffen felbige obne e*aDen einem mobl conftituirten 3)ienf*en ju 4. gr. ju rei*en„ £* jeigetfol*e* au* Der Effecl, anermogen er na* De* £n. Docì. J. eigenem atteftato < fbl. 27. nur 5. gelinDe vomitus gebabt, unD Darauf eine (Suppe gefpeifet, jet r.a* Der $$luttix Sluffagefol. 36. Da* gieber gan^unD gar auffengeblieben. £)a* anDete ^uloer ani beni antim, diaph. Oc 69. &C.C.bejfebenDADat* ge^en anlanger.D, fo tjl bierbep Die dofis au* meDer ju) fiarcf, no* etmi fa)àltia)ei unD yum §oDe conrribuitenDe* gemefen, in mebrerm $8etra*fc liefei ^JMtloer ju 24. gr. einjunebmen» Slu* $ fol*e* ein medicamen- tum abforbens diaphoreticum, mel*e* meDet Den ieib, ne* Da* Vomi- tiv wwDerum irritirm fònnen; f*aDet au* ni*t einmabl in febribus xnalignis, tnDem e*Da^mal!gnumOom-©er^nadperipheriam oDer JUttV e*mei|M?5*?rn treibet. gdflet alfo quoad n, 4. oon felbfien binmeg, unD ijl centra principia medica gefpro*en, Dag DaDur* Der motus natura? turbiret, fo mei)!, Dag quoad num. 5, Die fab-iirra humorum & copia lumbricorum na* Dem ?Eftagen gejogen morDen: $ì&>rau* ó) bie orificia. & tunica? ventriculi corrodiret morDen, unD Datane fymptomata arto- ciffima?. al* conyulfiones, gangraena ci fphacelus entjlanDen. S)enn tm m -) ^ ( m tote mtflmobl Det motus natura? turbiret merDen, menn r* nur $.gefinbe Vomitus babe. UnD mie mill mobl Die faburra humorum putridorum mit Det copia iumbncorum na* Dem SHagen gejogen, unD bietDur* Die orifìcia uno tunica? ventriculi corroditt motDen fepn. <2Benn Det Pa- tiente eine euppe na* genommenen Vomitiv mrt Appetit gefpeifet, unD bep Det Secìion fol. IL gefunDen motDen; Dag Die ©afle febr grog gemefen, unD o^t Medicas Damabl* Daoot gebalten; ei mùfle eine anDete f*arffe geu*tigf eit gemefen fepn, fo bepm Q3re*en gefpùtet motDen, anbep in Dem §)Ugen ft* meitet ni*t*, Un eine jtemlicbe SOlengegelbct geu*tigfeitunD felbiget etma* inflammitet nut befunDen motDen; FonDetn Da fol. ó.lie 5ft itter felbfien au*faget : t£& fyabe bev Patient febt ttbtt &v$en$'3lnQfZ gefU#et, uno IStunneniVOaffet $u tnnefen vevìan^et, weìcfyes fie ibm aucb $e#ebcn ìc. UnD bat Inquifit juxta fol. 8- Den Patienten in einet falten t£tube gelegen, angetroffen, mel*er eine éoffents^artne bep ft* flebenD ; gebabt : eo it* au$ felbtgem gar fùgli*en ju f*lt ffen; Dag feir-rDut* mit fol*em falten ^tinefen bai tempeftive & prudenter adhi- foirre Vomitiv binmieDerum nur irririret morDen, unD Diefeé graufame 55re*en Darau* entflanDen, moroon fo fcann juxta fol. IL Da* omentum gantj jerriffen, unD DiefeS ein^ig unD aflein Den $oDt lei oetflotbenen J. G. T. oerutfaefret, jumablen bep Der Secìion meDer gangraena no* fphace- lus, oDer Deffen indicia ft* gejeiget, oDer fonjlen Convulfiones bep Dèm Patienten ft* ootg^ban: mate alfo mieDer unfcyUlDtgen Inquifiten, me- Det mtt Det Special-Inquifition JU Oetfabten, no* facìa Inquifitione ibm einefo batte etraffe ju di&icen gemefen. 3njmtf*en Da nun einmabl res ni*t mebt integra, fonDern felbiget oom ijten Aprii a, e. bii Den 29. Deffen èlnfang* Die bef*impffh*e 3nbafftitung unD Special inquifirion etttagen mùffen, unD oon Dem 29. Slprii, bi* Den 27. sjftap. a*; c au(£ Die fol. 31. dicìirte & fol. 38. confirmirte 4. <2B6*entli*e §ag*unD nd*tli*e@efdngntg»ettaffeau^ge|ìanDen; mitbin pnDe Da* mtt dicìirte au* Dut* Die 4. (2B6*entli*e ©cfdngni&etraffe bereit* mit oerbùfle ^Bebr»@elD, fo mobl angefùbrten Urfa*en,au* meil Die Cutter Den r^:oDt civiliter ni*t geto*en, en contrair fok36 oot unf*ulDigen Inquifiten felbfien gebeten, juxta Carpz. Pr. Crim. p. I. qu 34. n. 42. ibi ; Weri- geldum feu juris Saxonici muleta locum faltem habet, quoties de homicidio civiliter agitur, ganfc unD gat ni*t flatt; am aflermentgflen abet, unD menn au* Inquifit in re illicita verfitet batte, unD tnftetli*e <£uren Dem S&etbotlje unD feinet Profeffion Det Chirurgie unD $5aDerep Slaaa 2 ju« jumieDet ft* OUgemaffet, quod tamen negatur, donec probetut con- trarium (geflolten ibm fol*e* allea unmiffenb, &on feinem °3etbotbe fein Qage gebòtet, oielmebt toto die anno* ftebet, Dag Chirurgi, s^aDet unD fKpotbecf et, au* bena*batte ^tieflet, ècbuflet unb anDete obne Den gè* tingflen ©nttag, inhibition unD <*Betbotb Detglei*en 2lrfcenepen diftri- buiten Dùtffen unD pffegen, einfoigli* au* biettnnen Die culpa cefiìret,) mit Der SanDe&SKdumung mieDer ibn ju Derfabten. eo lebet er, Defenfor De* gemiffen SBerttauen*, Die fùnfffcgen fiexxen Urtbetó^etfaffet metDen feinen, Inquifiten*, atmfeligen, unD elenDen SuflanD bo*etleu*tet bebet* fcigen, unD Dag mieDet ibn meiter ni*t* ootjunebmen eingeneigte* Ur*el abfaffen ni*t meniget prò confervatione fama? ibm alle te*tli*e Acìiones, mieDet De* oon Dem fiexxn D. J. mieDet ibn ettbeilteinjuribfe Atteftat unD feine eigne ^etfon fententionando mit referviten. 3W fol*em SnDe Diefe menige Defenfion*^otbDurfft anno* ad Acìa ju neb* men unD mttju oerfenDen £m. #o*»<£Dlen Dienfl geborfamfl bitte, unD Dafùr aflflet* oerbarre ic. Refponfum Facultaris Medicae Hallenfis. Mi Denen oon £. £6bl. gùtfll. e. 2lmt. g. ùbetfanDten unD Don e gòbi. e*oppen*etubl allbiet mit unfetet Facultàt communichv ten Acìis inquifitionalibus baben mit oetnommen, mie eine* e*ufler* eobn Den 4- Aprii mit einem febrilif*en Affecì befallen morDen, Dem e ein SSaDer ©efefl ein Vomitiv oon Tart. emetic. gr ii/s. gegeben, mei* *e* gelinDe oben unD unten au^efùbret, Dergeflalt, Dag fi* patient ha* F. 24. gut Darauf befunDen. ©en folgenDen 9. Apr. babe Der 33aDer*@e» feU ibm frùb ein meifes Pulv. mel*e*au* oc. (9. C. G antim. diaph. be» flanDen baben foli, im 33tanDtemein oerorDnet; aflein fo balD Der patient foia)ii ju fi* genommen, babe ergefagt: <2Ba* ibm gegeben fep? e* molle tbmDa*£erkabbrennen na*fol. 17.18.19- au* ft* Datauf foglei* befftig ju bte*en angefangen, mel*e* Den io. Dito continuitet unD Detgeflalt oetf*limmert morDen, Dag lautet 3MutunD 20. grcffe ^ùrmet evomi- ret morDen. $fta*Dem abet Diefi* ubetmagige €tbre*en bii Den h. Dito angebalten, Da ju $Jlittag* Die pure ©atte unD ma* oom ©etrdncfe ge> nommen, meggebto*enmorDen, Det^utientau* ùbet fierfyeni 2Jngfì gè* flaget unD 33runnenmaffer ju tiii cfen begebret, fepeuDli* Detfelbe Den 14. Aprii, mit convulfionibus oerflorben, ^iernebfl ifl au* in Den Acìis ange- % tm 3 557 C IM angegeben, Dag DerWffelau*mel*em Det Defuncìus Da* le&te$ufoet gè* nommenauf einemglecf gan% meig gemefen, na* fol. io.n. ingleicben, Dog ein ìMgDlein mit Demfelben «J>uloet na* f. io. einen ©rof*en mctg gemaept babe. S)a nun bietauf gebùbtenDer maffen oen if. Dito eine fecìio defun- cìi porgenommen, fobabe man befunDen, Dag Da* omentum jetttffen unD Jiemti* corrumpitet, Det ventriculus gdnfclt* gangraeniret, Dte in- teftina abet jum Sbeil gangraeniret, jum Qbeil fphaceliret, au* Die le- bet unD «Siili? an Denen confiniis leiWageni f*marfc gemefen, tm flagen fep einejiemltcbe quantitdtflincfenDer Materie befunDen morDen; mie Denn au* Die tunic» ventriculi mit^lutunterlauffen unD angefreffen, Dte pul- mones mit pielen f*»atfcen glecf enbefefcet, unD bai fiex$ mit etnee gtof* fen ^enge f*matfcen flùgigen ©eblùt* angefùat ju feben gemefen OBenn Denn nun bieruber Don unferm Collegio ein@uta*ten erfot* Dett motDen, fo baben mtt na* mof>lbeDd*ttget perluftrationDet Aden etfeben-, Dag e* Dabep bauptfd*li* Datauf anfomme: ob Det $5aDet<®e< fefl Da* vomitorium mit9?ufcenoDete*aDen gebtau*t, unD ob Da* an- Dete Pulver bep Dem Defuncìo Den Qob oeturfa*et ? <2Ba* Demna* Da*erfle belanget, fotfloon einen «SaDer^efeflenjet, ne*meae* ju oermutben, Dag er au* gebèriger <2Biffenf*afft uno aef*tcftet SMebtung ein Vomitiv batte oetorDnen mbgen,fonDern,Dag er jolcpe* oielmébr obnebè*|laòtbige€rmegung Der oorfaflenDen UmflànDe, au*Mm> Dem Hazard na*@emobnbettDet $fuf*erep in re medica Dabm gegeben; obnera*teterni*tgemigfepnfènnen,inmel*e^ctDieangefangene^tancf' beit ben Dem Patienten ft* oerfefcen m6*te. £)!>nn ob mobl Dtefe «tane* heitau* Denen bef*riebenen UmfldnDen ni*t prò febre maligna ju balten, fonie* Do* dufferfl ungef*icft gebanDelt, Dag Der Stnfang Der (Sue mtt et, nem Vomitiv gema*et morDen, jumablDa Die dofi De* Tartan emet. Don gr. US fo bef*affen, Dag fte mit einem tfnaben oon ló.^abten mebt juoiel, al* ju menig fepn fònnen unD fol*e Pielmebr bep erma*fenen $et* fonengdngh* tff. anaefa^en UmfldnDen na* Die^ùrcfuag Diefe* emetici gut gef*ienen, fo fènnen mir Do* Da* f*àDli*e £cbte*en, «Mei Den folgenDen 9. Aprii entjlanDen, feine*mege* Dem angegebenen ouWeriablbrbentibepmeffen: eéfepDenn,DagDut*Da*ungef*tcfteVo. miriv fo totig^age*gebtau*t, etma* im Sflagen etteget morDen mate, ^nai oom vehiculo De* anDern $uloer* Dem ^ranDtemein Dergeflalt fti- Sf^Den, unD ju einem fol*en^rfolg gebra*t. ©enn e. «1 febt 4N )5T8( M $aublt*, Dag bai erfle vomitorium ni*t aflein einen flarcfen affluxum àumorum na* Dem flagen, Sftil&uuDSeber oerucfa*et, fonDern au* bie t>iel uno groffe ^ùrmer, mela> Dut* Da* €rbre*enna* unDna*tn Den «Wagen gejogen morDen, DaDur* irritiret, Dag fte Den SUlagen uno ©e* Danne befftig arrodiretunD Dengujlug Der humorum gebduffet; moDut* folcpe Q.ne\U angefreflea unD naa)^moiDur* Den SkanDtemein Dergeflalt ftimulitetrooroen, Dag Der Defuncìus glet* na* eingenommenem anDern ^u!o *t àigfl uno 23tennen empfunDen, au* Da* vomiren auf* neue et- teget morDen. itemeli aber eine fol*e bffiw <£tregung einen groffen af- fluxum fanguinis auf obgeDa*te^:i)eileoerurfa*et, foijl Daber nt*tallem eine gemaitige difruptio partium membranacearum & vaforum fangui- ferorum, folgli* au* vomitus crueritus erfolget, fonDern e* bat Die groffnuD otele ftafis fanguinis tnfol*en Qt)eilennia)tianbexi ali eine grof- fe gangrenam unD f*nefle fphacelation, au* enDli* ben $oD felbfl ter* m\aa)en mùffen. ^elcper f(dgli*er <£rfofg unD f*leuniget $oD feinet anDetnUrfacbe, alSDer unbefugten oermegenen unD ungef*tcften Q3aDer*» Cur bepjumeffen. SIPober enllia) Der in Sóffel jurùcf gebliebem- meiffe glecf gefommen, belebren Die Adi ni*t, unD bat man Diefem na* bep obigen <§uta*fen ju acquiefciren. àiiDiemeil nun na* aflen, fo mobl allgemeinen ali Provincial-3£e** ten, feinem 2lpotbeet\r, SBalbiet unD 95acer, no* oielmeniger aber ib* ren ©sfeflen, mie au* anDetn unoetfld>Digen £euten, ft* uinetli*e(£uten, befonDet* mit Dergletcben medicamentis heroicis anjumaffen, erlaubet, fonDern oielmebr flraffbar ifl; al* fan au* Diefem 33aDer<é5efeflen in fet* nem unbefugten Ó5eginnen, Die leiDer in Medicina febr eingeriffene ^fu« f*erep, ouf feine SÉÒsife ju flatten fommen, oDer Denfelben re*tfertigen* aflermaffen man au* Detglet*en ungefd)icf ten unD oermegenen Unfetneb* mungen im€uriren al*oenn fo!*e lamentable unD oor <&Ótt f*metjuoer< antmortenDeSufdfle ju ermarten bai Ub^funDH* baben mir Dtefe* unfet (èista*ten ùber gegenmdrtigen cafum mit unferm gemèl>nlt*en Facul- tdt*-3nfteg*el au*fettigen unD befràfftigen mollen. fiaUe Den 15.Jun.ii 1723. Epicrìfis in Cafum LIV. T^TUlla remedia in rerum natura flint, qua? abfolute & ex le morborum caufas tollere J^l poffunt ; unde nonnullorum vanse funt promifliones, quando arcana quaedam me- dicarrunibusdeprsdicamp quib«s cum promifgue adhibitis, morbum airare /pondent: Ejus: w. ) rf? e m Ejusmodi conatus ofent crrJam Se ccecam Empiriams ; quemadmodum prater àlx'msm be udiclioncm, remedia periti artificis direftionem poftulant, fi falutàrem effeoturn promovere debent: alioquin fimpliciflimum, maxime innocens, & uberrimis fàlutaii- bas eflfectibus probatum medicamen, incongrue ordinatum, perniciofè operari fòlet :. unde clava Herculis non valet nifi in manu Herculis. Ob id vix Tufficit illa communis excufàtio, quando propinatum quoddam medicameli finiftros edidit erTecÌus,.vqw>d re- medium fit approbatum, quod moderata, dofi»de eodem ordinata fit, quod haud frequen- te!' illud oblatum fit, quod alii medici acque eodem utantur, Se quidem ferme in umili cafu (licet duo cum faciunt idem, non fit idem,) & quotquot alia adhue proferuntur refugia. Et haec non modo imperitorum Medicorum, fèd Se temerariorum pharmaco- pCEorum, chìrurgorum &balnearorum funt afyla: Epidemium fané malum eft, ut ejus- modi qualitatis Si, profeffioni> homines a magiftrà, per miniftros usque ad famulosr Sffer'^'rceQ/ ©efelfen Unb fjflltigea infrunita audace & gloriofà ambinone in Praxi medica varia experimenta, utplurimum vero vel finiftre, vel per mortes faciant: Sane ars medica haud in tranfitu aut docetur, aut difèitur, unde prardicte conditionis homines fùo officio fùngi teneantur, ne falcem in alienam menem immittant: faciliti^ enim Medici pharmacevticas & chirurgicas operationes dirigere poffunt, quam pharma- cevtae & chirurgi illa officia, quae probato Se perito Medico eompetunt, communiter enim Medicorum miniftri, quales flint pharmacopoei & chirurgi, citra ullam probatam rationem, fèd potius folida feientia deftituti culpofb aufù arti Medicae fé immifeent, & vel fecundum fiàum proceffum, vel nudis remediis fùb certo-titulo affervatis in hominum naturas graffantur, ut illi commiferatione digni cenfèndi fint, qui in manus talium an- dabatarum medicorum incidunt, a quibus vel corrupti, vel inteifecli dimittuntur: Et v quamvis ejusmodi medicaftri, in acìu tali illicito comprehenfi, temere quandoque provocent, ad hujus vel illius probati Medici medicamenta, quibus ipfi etiam utunturs vel ad medicaminum Amplici ffimo rum JP> a u 5 Eiffel, aut aliorum innocentium reme- diorum ufum-, tamen ipfi minime illa capacitale praediti flint, ut morbos, horumque gradus rite agnofeere & difeernere, fubjecìa aegrotantia, quoad omnes caufas rite explo- rare, tempora morborum debite indagare, typum & ftatum affecìus condigne inquirere,. Se multas alias adhuc, ad prtfdentem praxin medicam pertinentesT circumilaniiàs recìe obfèrvarc, comparare, applicare & traclare fciant : Fugiendi itaque flint ejusmodi già* diatores medicaftri, qui temere multa promitfrunt, infrunite aegrotantes invadunt, & proh dolor impune occidunt: Et fané in hoc paffu ovum prae gallina altius fàpere geftit! quemadmodum nafutuli tales empirici non modo probatorum medicorum officia & ne- gotia fciola mente & garrula lingua cenfère haud eiube'cunt, (he muìtos cafus aggfe* diuntur, quos minime quoad caufàlesfuos refpecìus agnofeunt, adeoque cum empiricis fùis medicaminibus cceco aufu operantur, fùb odiofò Se imprudenti ilio fymbolo, qnod audaces fortuna adjuvet: Confìiltius enim eft naturaliter mori, quam ab ejusmodi medi- caci is interrici velles Si itaque heioic;? tales operationes therapevticae, velut vomitoria, purgantia &c. periti medici direclorium requiiunt, ita medicornm minitìri & famuli a tali aufu follicite abftinere ciebent, ni ob provocatum inde pernieiofùm cafùm homici- dii culpam in fé derivare videamur.. CtU m )sso(. mi CASUS IV. CANCRI OCCULTI CONSIL1UM. (zxjjffl&b gebe mir Die €bre an meine £o*geebrte £erten gegenmdrti* WSw!^ Qd ©*reibin abjulaffenunD Denenfelben naègefe^ten Cafum ju KÌjJj ©ero t>D(>en unD gùtigenUberlegung jujuf*reiben, mit Dem ganfc unterDienflu*en £rfu*en, meil meine £o*geebrte £erren befonDern Diurni ft* in arte Medica ermorben, unD Derfelbe fafl in Der ganfcen *2LBelt et* f*ollen, mir ©ero geneigte* Collegialif*e$ ©uta*ten a) oon Der Pati- entin SuflanDt ju eroffaen, (2) mooor ©ie DieS3eule, fo fi* an Der 23rufì beflnDet, judiciren, (3) unD mie felbiger prae fervati ve & curative ju be- gegnen, au* (4) ob Die Patientin, unD quo modo & quibus remediis - felbige ju confervi ten fep, fo lai ti ju feinet incifion, Daju fie nullo modo fi* mill obligiren laffen, fommen Ddrffte. (5) £8enn Die SSeule Do* aufginge, ma* ateDannju tbun. (6) <2Bann mieDer SBerbtfjfen fe- dii o gef*eb^dffe DerbanDen, ft fte anfanai faum fùblen fènnen, ibr aber Do* Die @*metfeen, mel*e Damabl* Diel empftnDlicbet al* jefco, Derubrfa*et, Daoon fte fi* Cur* Sluflegung einiger jebrenDer ^flaflet unD anDerer fiaui s3ftittel, fo ibr gute greunoe gefaget, liberiren moBen. 21U leine au* Dtefe baben Den affecìum ni*t ju beben oetmo*t, fonDetn Die 23eule ifl befldnDig geblieben; btèmeilen bat fte in 4. 5. <2Bo*en fetne <è*met&en oerurfa*et, Dann ifl fte etma* gtèffet gemorDen, bat einige Qage mtt jtemlt*en ©*merfcen angebalten, mel*e* auf fol*e ÓSeifc èf* ter* abgeme*felt, jeDo* ifl fol*e ni*t duffetli* ju feben, fonDern eine fiaut mie Die anDere, nunmebro bereit* al* ein gut balb £uner*èpgrog, unD ernpfìnDet Die Patientin bolo befftige @ti*e in Der ganfcen 53rufl fo bi* an Die SRibben geben, unD fan Die SBrufi gar ni*t leiDen, Da* fte geDrùcf t mer* De unD caufiret entmeDer gar befftige ©ti*eoDeté*tingen, unbmfon* Detbeit jucfet e* in Derfelben na* Det SìBarfce ju, unD faget Patientin, Dag e* ibt biémeilen Datin freffe, unD geben Die éti*e balDna*oer£erfc>©ru* be, balb unter Den lincfen 2Jrm, bi* an Den 9tàcfgraD ju, Dabep fte Dann groffe £er&en*'33angigfeit unD gut*t bat, meil man leiDet Die! fidali* *e Exempel Don Den SSrufl^rancfbeiten meig, Dag fte glei*en Unglùcf glei*fafl* untermorffen fepn mè*te* S)ut* eine Diefet Qage jebli*e £ntfe* |ung, Da fte jomanD im buffet f*tepen gebèret, unD Detmeinet, Dag e* eU ne* ibret ©èbne, battei* Die Q3tufl gan&irrititet, unD meil tbt juglei* Don einem fonfl betùbmten^Kegiment*'§elDf*ebteteine^lutteinigungDet< otDnet, moruntet faffafras lign. fancì. rad. Saffaparill. unD Detglei*èn.al* bi^ige @a*en, bat felbige gang rotb au*gefeben, Die Patientin ungemeine unaufbèt(i*e &tia)e gebabt, unD ibt Die gan^e SBtuft, fo grog felbte geme* fen, gef*merget, unD um Die S3eulebmmib btaun«rotbau*aefeben; 2(1* pe fi* nun abet einem nd*flanmobnenDen betùbmten Medico anoertrauet, bat felbiget ibt Die SIDetam te*ten5lrmf*lagen laffen, DaDa*@ebltìt gané Diefe unD fein ^Baffer gebabt, unD ein gcmtffe* ^flaflet, motna* fte ft* f*on ebe Dem einmabl gut befunDen, aujfgeleget,, motna* ft* ' ìdbbb Die m )5 einmabl, meil ft* Die 33eule obne DèQige ceffation fo lange in Der &rufl aufgebalten, unD Dann meil, menn fte ein menig geDrùcf mirD, au* uberDem èfftet* oot fi* gang aflein gtoffe @*merfcen unD @ncbe fi* fìnDen. £* beiffebiet, noli metangere. SSUlan muffe ni*t oiel 2luflegen*ma*en, Den©*aDenni*t irrititen, man muffe Hippocrat. aph. 38. feci. 6. obferviren, unD fu*en Den @*aDen ju erbalten, Dag e* cancer occultus bleibe, unD ni*t exulceratus metDe. <2Bann e* Denn Do* auffbte*en folte, fo muffe man fecundum artem Da* bep oerfabren, unD mo ni*t anDer*, e* per fecìionem- geboben merDen. P. S* Ó3ot 8. $agen obngefebt bat man angemecefet Dag ft* in De* <3Bar^e etma* meifiè* al* SDtil* metcfen laffen, unD mie pe mit Det 9?aDel Darinn gefdblet, unD e* meggenommen bat, ifl na* einet «SEBeile mieDer ein fol* ©tùcfgen, al* ein paar ttfaDet'xnèpffe grog, gerunnen Sttil* befmDli* gemefen, mel*e* au*, Da e* mie* Der abgema*?t motDen, Da* Dtittemabl fi* gefunDen, na*Demt aber ni*t mebr. NB. 3*&o bat ft* Die QJeule bébé* betauf gejogen, lieget nabe an Det 3Bar|e Do* flebet fte ni*t Dot, unD ifl Die SÒrujl De*balb ni*t Diefet* Refponfum Facultaris Medicae Hallenfis. 9(U* Dem an unfete Facultdt uberf*icfteu Cafu Medico Praélicobaben ** mix na* Collegialif*er unD teifli*et Unterfu*ung aller Darinnen Por* fommeuDen £ennjeì*en unD UmfldnDe angemercfet, Dag eine ^erfobnoon v 38- Sabren, oollblùtigen Ceibe*, fonfl gefunD unD rotbet garbe, ali einei bùjigen temperament* na* einer 12. mabl» ©eburt Darinnen fteniem Un len gepillet, in Dem lefcten puerperio auff eine ©cintiti)* Alteration an bet lincfrnSòtufl Die SKofc befommen, mel*e auff Den ©ebrau* einiget «&aug* Sfóttei oòllig cuntt ju fepn gefdjienen, bi* ein balb 3abt berna* p* in geDa*tct ^rupobngemèbr.li*eèti*emitQ3eflcmungDe*«£)er^en* einge- funDen, au* enDli* tieff am offe fterni gegen Det papilla eine $5eule einet fleinen #affel^u§ grog, mit einigen f*met&bafften S5ef*metungen gejetget, mel*e na* Dem ékbcau* einiget fitoffi**Slitte\ ni*t oergangen, fonDern mit òfftet et 2lbme*felung baio groffer uno f*merfcbaffter morDen, baio a» ber p* mieDer DetmtnDett, glei*mobl ifl fof*et nodus duffetli* ni*t mabrjunebmen gemefen, ob er au* bi* biebet eine* balben ^énnet«^pe* ©rèffe ertei*et, uno ju man*en jeiten mit befftigen éti*en in Detganfcen 33rufl, fo bii an Die SKippen gegangen, oerfnùpffet gemefen, DergePalt, Dag bi*meilen Darinn ein freffenDet unD jucf enDet <25*merfcen gefpùbtet, anbep Da* ©te*en in Der 33rup balena* Der #er$ ©rube, ball unter Den lincfen 2lrm big gegen Den fftùif ©raD mit groffer fiìxfyeni ^angigfeit empfun* Den mocDen: 3nDem au* bep gegenmdrtiger geit fol*e f*mer$baffte tteil et p* in corpore plethorico bepnDet, meil et tieff pfcet unD bi* auff Die SKippen penetritet, meilen et mit fo bepdnDigen Pe*enDen, jùcfenDen unD fteffenDen ùlffli* fepn, Dag p* Det tumor ni*to?tmebte unD Don oielemgu* ffug Detet humorum etm:*befrepetmerDe: jeDo* fofl manfol*e laminam ni*t juoep aufflegen, fonp exacerbi te t pe mebt Den ©*aDen : bep Dem S3bbb 3 @e> m )&t m ®ebtau* Diefer remediorum mug eine accurate Diart obfervitet met' Den; alle faure, falfcige, barte, grobe ©peifen fofl manmeiDen, fauren uno oielen^einoDet anDere bibiaeèetrdncf e foli man ni*t gebrau*en, fon* Dern oielmebr p* an Ddnne SSruben unD temperirte ©peifen gemèbnen: sgiil*i*te ©peifen mùffen au* febr mdgig gebcau*et merDen : QSot 3ornunD@*recfen bat man fi* befonDet* in£)ba*t ju nebmen: afle€t- bifcung unD emppnDli*e ^tfublun? foli man metDen : Die bef*mebtte SStufì abet mug man in bepdnDiget temperitten SCB&rme erbalten: ©olte abet Die S&eule Don felbp ft* èffnen, oDet man pnDe ©efegenb'it ju gebèriger geit Dur* einen gef*icf ten unD oorp*tigen Chirurgum Die* felbe èffnen oDerau$f*neiDenjulaffm, fo bat man mit innerli*en laxanti- bus, mundificantibus, difcutientibus, alterantibus, temperan- tibus, diureticis, md*e f*onoorber recommendirt pnD, fortjufabten, beraa* abet Diejenige duffetli*e 'fiulffi Wittel ju conciliiten, mel*e ad Cancrura apertum gebèten, unD Die einem erfabtnen Chirurgo ni*t obnmiffenD, mel*e man afleootlauffig fo au*fubrli* ni*t determiniren unD fpecificiren fan, meil man Die cigentli*e UmpduDe, mie ei al*Dann mit fol*em ulcere bef*affen, nicbt ooxbex feben fan, ei fénnte aber au* in fol*emgafl mettereànfrage gef*eben, unD mare aloDann au* eine ju* ldngli*ete Slnmetfung ju ermarten, mie Damit ferner ju oerfabren fenn tnè*te. UrfùnDU* baben mit Diefe* unfet®uta*ten unti Confilium mtt unfetm gemèbnlicben Facultdt*» ©iegcl au*fertigen unD bef rdfftigen moflen Retile Deu 13. Junii An. 1722. Epcrifis in Cafum. L V. FOeminafum morbos ratione numeri augent afflicìiones Mammarum, quae ut plurimum orninoli font, Se eximiis atque discreti» in^ordum doloribus fufpeftam fuam indo- lem produnt: inter alias vero caufas, quae ejusmodi Mammarum affecìus citius provocare folent animi pathemata accufari merentur ; fiquidem iracundiam repentina: congeftio- nes ad mammas, cum eryfipelacea inflammatione ftipats, excipiunt ; terrorem vero fùbitaneae ftagnationes, infàrftus Se nodofàe protuberantise i» mammis fèquuntur ; adeo, ut inquolibet tali cafù non modo ad prafèntem ftatum Se effecìum morbofùm, fèd Se ad pracedentes motus exacerhatos tam in rationali & caufàli indagatione talium afBicìionum, quam in illarum folida & fundamentali traSaiione therapevtica, anirnur advertendus fit : in profetiti enim cafù contigit, ut tantum Eryfipelas cum domellicis aut evporiftis dis- cunum fuerit adminicnlis, citra habitum refpecìum ad clandeliinum illuni motum ex animi alteratione natum & fùftentatum ; & quamvis ab extra ftagnatio humorum qua- dantenus refoluta fuerit, tamen ab intra continuans congeftio aut intiraior ftagnatio, talem ftitit ufùm : Quoniam porro cancer occultus ab impuntate humorum partim provocatur, partim fùftentatur, ita in cura illius multum refert, quo hsec impurita* corrigatur: & quamvis occulti cancri cura perquam periculofa fit, monente Hippocrate Seit. 6 aph.^%. Se teftantibus omnibus peritis medicis & chirurgis conf. A N.C. dee x an.% obf.21. Hildanus Cent.-$ obf%ij. Deshajes Gendron reeberchesfur Untature, & la Guerifm des ConcertT Acl. Erud* Lipf A. 1701. Menf Julii p. }io. tamen fecundum Sennertnm Prax. Jtfed. lib.y part. 1 cap. 20. cancri augmentum prohibendum eft: Magis itaque talis can- cer occultus per interna , quam externa remedia curandus ; quemadmodum externorum ufùm in hoc affecìu interdicit Schelhammerus de. tumoribus Part. II. Prseter illa admi- nicula, quae in Refponfo ordinata font, fèorfìm hoc loco commendo ufù externo, quan- do praecipue dolores afflìgunt, illud vegetabile aut fpeciem fòlani, quae Bella donna vo- tatur, quam etiam praedicìus Gendron- cum fàceb. fattimi mixtam, laudat: aft de hoc remedio Se omnibus narcoticis notandum, quod tantum topico ufo ad urgentes dolores mitigandos infèrviant; qui fi fèdati fuerint, tunc illa remedia iterum removenda fùnt, ni noxam inferre debeant: Et fi de reliquo bonis confiiiis ita afRicìae perfonae obtempe- rant, ahquandiu per Dei gratiam vitam protrahere poffunt, ficut Tuipius lib.x. cap. 47. hiftoriamrecenfèt de tali cancro per quinquaginta annos innoxio: quales obfervationes fua experientia confirmat ante citatus Gendrorr. Exfècìio hujus cancri admodum an- ceps eft, neque unquam fufcipienda, fi profundius jam hoc malignum ulcus penetra- verit, quoniam tunc operati» melius, quam curatio fùccedit, unde fruftra & nonnifi «um aliquo publico vituperio quidam medici eximiam peritiam chirnrgicam affècìantes ad ejusmodi felices operationes provocant, dum de variis cafibus innotuit, quod qui- dem talium tumorum aut quarundam exerefèentiarum diffecìio feliciterprocefìèrit, pa- tiens vero propter talem temeritatem chirurgicam e vivis discefferit : hinc operationes quidem publicis fchedulis declamanti^, fèd funeftus curae exitus alto filentio fèpelitur & octultatur. CA- m > 5*8 ( 9» CASUS L VI. CONSILIUM PRO VARICOSO. !??5Ì<£t:ofelben €ra*ten bin i* na*gefefcten benètbiget. <£i exeignet \XJ P*«n nur, einem Piarne 40-3abr alt, b«getct Conftituti- V25& on unD oer feine f*mere %e\tii^xbeit, auffet mit DWten unD gabrenb-'t, Dc-g Di? 2lDern «inerbato Der gùfle etxoài berauage* treten, euftrli* au* an Denen SBaDen einige fldne «fiùgel tjon beroorge- trerenen 2JDetn jufeben, inglei*en an Denen $Dern auf tenai 2lmien flei- ne SBtìcMgcnmie£mfen 2.0Ì* s-SoHoon einanDer entpar.Den unDoevfpubte ne*pfo'*en, lai au* einige 2tou ex un»* beri*tet ip, unD eta*ten ju Deffen €ut attetDing* Dienli* ju fepn, Dag Die einmabl oorgenomme* ne SlDerldffe ju *e*tet 3eif/ nebmlicb^ep Dem Slnfang De* gnSbling* unD .£>erbpe* fortgefefcet merDen muffe: ne*pbtn moffen ju befferei OtoDùi' nung De* ©eblùt* mebt liquida in Det diaec, al* f*mebte (Speifen, gè* btau*et, au* peigig matme ©ettàncfe oDet fo genannte Decocìa ex Radic. Cichor. Chin. Afparag. Brufc. Rub. Tincì. Taraxac. Herb. Veron. Scord, chaeref. Scabiol. bellid. min. fior, chamom. vulg. Sam- buc. helen. papav. rhaead. Sem. anif, fcènic. bacc. laur. Ling. Saflafr- Paflul. min. beteitet unD gettunefen, au* mègen bigmeilen pulveres refolventes & temperantes ex oc. óp. citrat. arcan. dupl. nitr. de- pur. unD antim. diaphor. untetfefcet metDen: mie Det fuccus 69. fluviat. fo mobl eine temperantem at* diluentem viitutem bat. 3§ann Det gemèbnli* ©ebrau* De* <2Baffer* ni*t mit einem anDern orDentli*en, jeDo* radgigen ©ettdnef fan oetme*felt merDen, fo mirD bep fernern ©eotau* De* SBaffer* au* ju mebtetet @tdtcfung Det vifeerum etma* <2Beuif6*«Sfìit- tel betrifft, fo merDen fonDerli* biebep mieDerbolte S5dbungen ju re- commendiren fepn, moju man fpecies nervinas unD leniter adftrin- gentes ju ermeblen, Die tbeil* mit $Baffer, tbeil* au* mit <2Bein ju betel» ten; glei*mie Derglei*en decora au* 2Bein oerfertiget, mit c£ù*ern warm aufgef*lagen ni*t unDicnli* pnD. ©olte man au* ©elegenbeit baben temperirte thermas fo mobl innerli* al* eufferli* ju gebrau*en, fo merDm Diefelbe glei*fal* ibren ermùnf*ten Sto&en f*affen: ni*t me- niger fan bi*meilen ein ©lieDtr Spiritus, bepebenD ex Spir. vin. Cam- phor. Spir. Serpiil. rorismar. rofar. li!, con vali, formicai*. Matricjr. Sai. ammoniac. unD ECC. croci, jur gertbeilung fok&er ^nètgen unD ©tdrcfung Der $beile eufferli* angebta*t merDen : Dabin gebèren au* marme Umf*ldge au* nervinis unD gelinDen adftringentibus fpeciebus, oerfefcet mit etma* menige* Camph. Croci orient. Caftorei : <2Bel*e remedia fdmtli*en untet gèttli*en ©eegen ibten etmùnKbten effed tl>un metDen: UtfùnDli* b«^en mit Diefe* unfete* in ratione unD obferva- tione gegrunDete* informat auéfettigen unD mit unfetm gemèbnli*en Facultaets-Snfiegel befrdfftigen moften. #alle Den Maji An. 1722.. Epicrifs in IVI. Cafum. VArices fingularem confthuunt affèftum, quando praecipue cum doloribus ftipati font: dantur enim talia venofà- tubercula minus dolorofa, quae fine aliqua folli- citudine a diverfis fubjecìis toterantur: ubique vero diverfis ex caufis oriuntur, fiqui- dem utriusque fexus perfonae tales protuberantias experiri folent, adeo ut Gravidarum morbidis afm&ionibus vulgo annurnerentur : imprimis vero ad fnbeundos hofce vari- ws inclinant homines ampiioribus venis praditi Se precipue Melancholico tempera- mento inftrutli, aut in dista craffa, cruda, fpiflà, ficcai frigida viventes. fèdènta.- tix vits dediti, Se fri'gori externo frequentius expofiti, parum bibentes &c. Singu- krem proinde attentionem meretur confènfus motuum haemorrhoidarium cum varici- bus, feorfim vero a/rèStts hypochondriaci, Ifchiadici, Podagrici cum varkofà tali- protuberantia : quare Hippocrates Seul. 6. aph n. Varices Se Hamorrhoides in uno confòrtio tanquam auxilium contra Maniam commendat : ob id ejusmodi venofse infla- Uones non promifcue, fèd fècuftdum luàrum caufarum indolem tramanda funt: omnium maxime m )f7i( ni maxime quidem ad varicam curam requiritur (ùfEciens fanguinis fluidincatio, fùperflnl fanguinis imminutio, & aequalis fanguinis diftributio, ne videlicet legitimus illius progreffus impediatur : Spirituofà Se fanguinem valde commoventia in tali cafu hauè conveniunt, unde etiam Eflèntificata remedia raro Se circumfpe&e ordinanda funt, ni leni diuretico fcopo aliqualis diverfio. irregularibus motibus congeftoriis & anomalii* haemorrhoidalibus inducatur: & ficut pedes intumefeunt, quando quidam homines diu llant, fedcnt, equitant, ut fùb atonia mufeuiofàrum partium humorum refiuxus retardetur, ita ab iisdém caufis aliquando varices ortum trahere folent : interim non femper toni défe&us in hoc caffi accufàndus eft, quoniam viciffim toni augmentum & ìrregulare fùpplementum varices provocat In praefènti cafu plurima circumftantiae horum varicum caufam fanguinis fpiflitudinem indeque pendentem nimiam venarum diftenfionem fignificanr. CASUS LVIL, INOPPORTUNA ET PERNI* CIOSA Y.S. IN PUERPERA PUR- PUR ATA. © ip meine felige 5*rau Dor ungefebr io. 2Bo*en, na*Dem pe 6. Qage juoor mit einem ©obne meDerfommen im 31.3abr ibre* 2llter* mit $oDe abgegangen. £)a nun fapDonjeDerman raifoni- tet mirD, Datj ©elbiger Dur* unjeitig gebtau*te Vitrei Det Qob jugefùget motDen, ali bobe ni*t umbmgefonnt, mi* bep €m. £0*^ Delgebobrnen, meinen infonDer* #o*geebttepen «j&erren oiefetbalb, beleb- ten ju laffen. UbetfenDe Dabeto Den ganfcen <23etlauff Det aranci beit, mit gebotfampet Sditte, ei mollen Diefelbe Diefe ©a*e ùberlegen, unD mir De* ro SWeinung bleDon ju etèffnen gùtigp belieben, Det i* fibtigen* Diefelbe Det Obbut ©Otte* empfeble unD leben*kwg wtbleibe eben i6^od.i7^ A. O. V. €cccs RELA- m ) v* ( t* RELATIO CASUS. (3r© murDe meine Stau, na*Dem pe nur fur&e geit in Det ©eburtb ar» ^ beitete, Den 24ten 2(ugup, mat S)ienpage*, mit einem ©obne glùcf' li* entbunDen, Die èffter*©ebuttbfam glet*fafl* glùcfli*oon ibt, Die SKeimgung De* ©eblùte* ging gebòtiget muffe bi* gteptage* 9}a*mn> tage*. SRittemo** al* Den zstenSrog. Rigete p* Da* totbe griefel, mei' *e* au* na*beroimmer mebt unD mebt berau* f am. SDonnerpag* mar Den 26ten 2lug. befani pe 5inPog oom Stòk&fSte&er, mel*e* ofellei*t mit Daber gerùbtet, meilpe ibt 3\inDni*t felbp gefduget, pe batte gtoffen 2)utp/ mel*et fi* gegen SlbenD oetlobr, au* ^mabl offenen 2eib, in Dee yiaa)t Datauf blutete pe au* Det Vìafe. gteptag* mat Det 2/pe éfog. 9ìa*mit« taglerete Da* ©ebiute auf ju geben, bat aua) Dtefen ^ag feinen offenen geib gebabt. ©onnabenD* mat Der 28pe 5(ugup befanD pe p* glet*fad* jiemli*, auffet Dag pe feinen offenen 2eib batte, unD Da* ©eblùte ni*f ging, pemar ganfc ro* Don Dem§tiefel, Die $laa)t bierauf murDe pe Dur* ^raume etma* beunrubiget unD fafeke etma*. ©onntag* mar Der 29pe Slugup, murDen tbrbe* SRotgen* ©tabi* ^iflen eingegeben, mel*e Denn um iUbt 9ìa*mittag* ibte ^Bircfung n)aten. €* mutDe ibt au* Da* mabl* oonDemgegenradttigen Medico eineDeffnung Det 5lDet oetotDnet, mel*e* au* foglei* felbigen Qagei um io Ubt SBotmittage* auf Dem 2lr* me gef*abe, morauf pe abet groffe £erfc*n*»2lngP empfanD r mel*e p* Denn in Der@ef*minDigfeit oettmbtete, um 12 Ubr png pe Parcf anni fa* fein, um iUbt peBete p* Der Cutter»Sammet ein, unD um 5Ubr &a*' mittag* ibr feliget Qob. ©onp mug au* no* btetbep Dtefe* geDencfen, Dag meine gtau Don f*ma*et 2eibe& Conftitution mar, unD p* oovhe* to niemablen sur SIDet gelaffen. sgjit @ffen unD $tmcf en bat fie p* in al* len, mie ei ibr vorgef*rieben morDen, Die 6 Qage ibtet $t ancf beit ùber in a*t genommen, pet*matm getruncfen, p*au* in DiefetSeit gat ni*t alteritet, oDet motùbet geàtgert, natùrli*en ©*laff bat pe glei*fall* gebabt, unD bejeugen fonp Die ben Der ©elig^erporbenen jugegen geme* fene gtauen* in*gefamt, Dag p* felbige im ùbtigen Dot Dem 2lDetlaffen gut befunDen bdtte. 23ep ibtet ©*mangetf*afft bat pe p* fo mie anDe< re mabl befunDen, auffet Dog pe Dot ^pngpen Die ©elbefu*t batte, mooo» au* no*bepihm^ieDetfunfftetma* im ©eblùte pecfete. Refpon- »1 )T3( NI Refponfum Facultatìs Medicae Hallenfis. 9f U* ber an unfete Facufoet etgangenen 3uf*tifft unD Dem bepgef*lof* ** fenen Cafu baben mtt na* Collegiaiif*er deliberarion etfeben,mte Deflen (£be'©enogin Don 31. 3abten unD bogetet conftitution-Deu 24. Augufti Dut* eine balDige ©ebutt glùcfli* entbunDen, uno Dabep einen baio etfolgten Slbgang Det 2lfftet etjfabten babe, na*gebenD* Die nótbi- ge SKeintgung De* ©eblùt* auf 4* 2age lang gebabt: ei babe p* abet 9lei* Den anDern Qag na* Der ©eburt ein 2lu*btu* De* totben gtiefel* gejetget, moju am 26 dito ein 9)ul**gieb*t gefommen, an mel*en Qag au* eine Dteptnablige £eibe*<£>effrrong unD m Det $laa)t Darauf ein ^a* fembluten fi* eingepmDen; S)a abet Den 27. dito 9?a*mittag* Die lo- chia p* oetlobten, au* Det £eib Diefen unD Den folgenDen Qag oeipopf* fet mat, jeDanno* bie 2B6*netin p* jtemli* befunDen/ obne Dag pe oom gttefel gan§ totb gemefen, au* bie folgenDe $laa)t mit phantafien benn* tubiget morDen, fo bat man pe Den 29. dito ftùb mit Den ©tablif*en *JMl* len befotget, mel*e 9}a*mittag um r. Ubt operitet: Diefen ^ag mutDe ibt QSotmittag um io. Ubt auf QSetotDnung eine* Medici eine 5lDec auf Dem 2lrm geèffnet, Datauf pe cine gtofiè uuD f*ldunigP p* oerrnebt- te £etfcen**2lngp empfunDen, Dagpe um 12. Ubt fDìittag* befftig ju phan- tafiten anaefangen, moju um 1. Ubt eine epilepfìa uterina gefommmen unD €nDU* um 3. Ubt Sfta*mittag ibt unoetmutbetet Qob etfolget fep : buffet Diefem SBetlauff unD $5ef*affenbeit ift no* befonDer* betr*tet motDen, mie Diefe «petfon fonp niemabl ju SlDet gelaffen, au* untet Det ©*mangetf*afft mtt Det gelben (^u*t bef*mebretrgemefen, Dag fo gat oon fol*er ^rancfbeit p* anno* etma* im ©eblut bep ibrer 9?ie0et# funfft gejetget babe: @let*mie abet bep Diefem unoetrautbeten Qobei* gaU fonDetli* Die oetorDncte SlDerldg mia in QBerDa*t gejogen merDen, ob ni*t Dur* Diefelbe Diefer tòMicfce £rfolg oerurfa*et fep, fo ip ju 23e* tubigung De* bietuntet beDrangten £errn SIBittbet* oon unfetet Facul- tdt ein 2lugfptu* et fotDett motDen, ob au* bep Diefet <2B6*netin, mei* *e p* ùbtigen* Die 6.Qage ibtet ^tancf beit Detgepalt bef*eiDentli* ab» gemattet, Dag fonp eine anDete naturitele Urfa* De* Qolei faum fònn* te angegeben merDen, an gebrau*ter £ut etma* oerfeben unD oetmat* (opt fep. ^a*Dem mir alfo Dtefen cafum reipi* ermogen, fo baben mir angemercfet, Dag bep Der 93etPotbenen grau <2Bò*nerin ein grof- fe Unteinigfeit De* geblùt* bepnDli* gemefen, mel*etlep ,ni*t nur mit €ccc 3 bet m )574( 9» bex ©*mangetf*offt an ft* felbp DerbunDen, fonDetn Dut* Die ©etóe* ©ucbt oecmebtei ip, Dergepalt Dag ein fol*e* f*ltmme* griefel DaDur* teranlaffet morDen, mel*e* mie e* fonpen Denen ©*mangern unD puer- oeris ob qualirlcatam fanguinis dyfcrafiam & commotionem mct)t fcbdDli*, alfo beo Diefet <3Bo*netin Depomebr gefdrli* gemefen: ®ann au* bep geDa*ter f*ma*en geibefrconftitution Diefer ^So*ncrin ei- ne* tbeil* fein DringenDer Ubetpug De* ©eblùt* prsfumirh*, anDetn- tbeil* Der Mrtdaiae gortgang Deser Lòchiorum julangh* gefcptenen, ne*Pbin ana) auffex einen plethorif*en SupanD Der purpurc ob con- iuncìum fanguinis ©rgasmum fol*erlep perverfiones ratioms gar gè* mèbnli* (tnO/ anbep t>ie no* bepmobnenDe labes icìenc* unD Die oot bergegangene ©eburt fol*e ebullitionem Malte fanguma? nt*t nut ailein unterbalten, fonDern au* no* oermebret b*t, fo baben mir jmat mieDer Den ©ebrau* Der ©tablif*en «pen nt*te* au*jufe|en, fònnen aber au* ni*t abfeben mie Derfelben <2Bùrcf ung, me!*e eben tn Dtejentge ©tunD foU etngetroffen baben, in mel*er fi* Der genannte ®luttex'jam' mer geeuffett, fep obferviret morDen: aHDiemeilcn aber juglei*er gett Die 2lDerldg angeratben morDen, fo mògen mir feine*mege* oerbeelen, Dan* e* ratbfamer gemefen, mit Der SlDerldge Diegmablen abjuPeben, Da obneDem Derer oorber gebrau*ten «JMUen <2gùtcfung bàtte abgemarttt unD ni*t mit fol*er f*kinigen anDcrmeitigen alteration ein* fenfible ^6*nerin angegriffen merDen foilen, jumabl Diefe niemablen &Der ge- ialTen au* obne Dem b#iae commotiones im ©eblùt oerbanDen ma- ten, e* aua) ùbrigen* gat begreipi*, Dag jmepetlep $ftlff*$iitt«I p* net 3eitgebtau*t, niemablen mobl operiten, fbnDetn entmeDer eine* Dem anDern bmDerli* fep, oDet bepDe einen ganfcen contrairen effècì tbun: Da- ttero au* mebrmal>len SiDerldffe jur Unjeit, ©Der unnòtbig, oDer am un- te*ten Drt oerorDnet, oermègenD ftnD, ju f*lciniget Sutùtfttetung De* einmabl ^um q3otf*etn gefommenen gttefel*, mit Depo f*neUet Seben*- ©efabt 2lnlag ju geben: ©otte ja au* anDernUrfa*enDieSlDetldgunum- adnali* gef*ienen baben. fo bdtte pefùgli*er auf einen anDern $agoerf*o- Sen unD beffer auf Dem gug oerri*tet merDen fènnen, Damit fo mobl Der $opff al* au* Die 23ruP &on fernern 3uPug Deret humorum bdtte be- ftepet bleiben m&gen: unD Da au* Da* Stafen bluten anno* Dot 2(u*blei- fcuug Deret Lòchiorum p* eteignet, fo ip au* um fo Diel lei*tet ju etfen- nen, Dag ben Diefem gufali eine patcfe ebullitio fanguinis gemefen/ mie ti fonp bep anDernexanthematicis affecìibus infonDerbeit bep morbillis au* «6 ) 5?5 ( 8® au* obne DringenDen tlbcrpug De* ©eblùt* ju gef*ebicfe* unfer ©uta*ten, mel*e* fomobl in ratione af* experientia fundiret, baben mir na* S)efien £5e- gebren unD ju beffen 9*a*ri*t au*fertigen, au* mit unfcrer Facultdt ©tegel befrdfftigen mollen. fiMe Den 23.^00.1723. Epicrifis in Cafum LVII. OMncs ferme Gravida aliquali humorum dyfcrafia laborant, qu*m ex variis cum impraegnatione connexis caufis acquirunt : huic generali impuntati aliquando fpecifica illa purpurae inquinati© fé fociat ; ficut in prafènti cafù tertia fpecies inquina- menti; videlicet itterici, acceflit: utraque & purpnrata & itterica inlettio infìgnem fanguinis orgasmum caufatur, qui in praefente puerpera ipfò partu exagitatus, adeo- que in majorem gradum reduttus fìùt: inde inox altero a partu die non modo efflo- refeentia purpuree, fèd & infultus febrilis ortum traxit; cui ebullitioni fanguinis, na- rium haemorrhagia, qua; ante Lòchiorum retentionem contigit, adfcribi meretur: Lo- chia quidem per quatuor duracunt dies, adeoque non premature fùppreflà fuerant, Purpura? efflorefeentia continuavir, fàlutari omnino phamomeno: Interim Se rationi & obfervationi refpondet, quod in Puerperis eminenter plethoricis, fubitaneam Se prae- ìnatu-ram Lòchiorum fnppreflìonem perpeflis, purpurato affecìu laborantihus, ubi ta- men ob fanguinis fufpettam abundantiam Se ominofam Lechiorum fùppreflìonem pur* pura erompere haud potuit, tempeftiva V. Sio perquam fàlutarisfìt: in praefcnti vero cafù omnes circumftantiae contraria; piane funt indolis: fubinde etiam magna cam cir- cumlpettione V Sio prima vice ordinanda eft: ad minimum cafùs intricati, ancipite» & ubi nulla extrema urget neccffitas eandem haud admiuunt: Quinto itaque die ab eruptione purpurae in hoc cafù V. Sio ordinata fuit, qui terminus omnino eidem motui exeretorio praejudicat, quia fèrotinus eft; ipfa etiam purpura oh concurfum orgasmi fanguinis aeque valde mobilis Se fenfibilis fuit, unde ob illam commotionem fanguinis & congeftionem anotericam phantafìae perturbano coinciditi quàre V. Sio in brachio or- dinata triplex porro detrimentum atmlit, i) dum motus congeftorios ad caput Se pettus nngis invitavit, 2) Lòchiorum retentionem obfirmavit, 3) & ad retroeeffio- nem purpurae anfàm praebuit, hinc illa; anguftia; prae cordi ales, delirioram accrem*i»ta, Se convulfivi motus ; fìc quidem alias exanthematum retreceffiones Tel fientes, vel fattse talem palindroma Se extremae anguftia"; precordiali», atque convulfionum concurfum afferunt : Et licet quarto a partu die exeunte Lochia fùppreflà & alvus adftritta fuerint, tamen in ejusmodi ftatu magis antifpasmo* dica remedia & clysma emotliens leniterve uterinum fècuriorem obtulerint opem: Si dum in hoc cafu ad almm aperiendam & Lochia reftituenda Piluke Stahlianae legitime ordinata? fuerant, tunc iterum notandum, quod illa; pilulae motum fànguimj adjuvent adeoque «X )f7«< Mi adeoque ilio die perinde aliquam utilem alterationem conciliaverint, propterea eodem 4'ie fimul altera fenfibilis mutatio per Venaefèttionem provocata rettius omitti debuerit : qUcmaCiUodum fànus homo aegre uno die talia medica auxilia perfert: hinc operatio pilularum Stahlianarum in regionibus uterinis ob V. Snis inopportunum ufum faluta- ris eiTe haud potuit, fèd potius repentina confufio praelèntis cafùs cum funeflo exitu invalit: òcqiiamvis pillila; praedittae nullo purgante fUmulo operentur, tamen aliqj and» frequentiorem evacuationem alvi, tamen fine praejudicio, caufantur, prout videlicet ante hac inprimis viis copiofìor iaburra colletta fuit: quodfi itaque ex illarum pilularum ufu iiumerolìor talis exoneratio alvina contigerit, tunc permde V.Sio eaedem tempore inftiruta falubrem ctfettiun edere haud potuit : propterea rarioribus obfèryationihui annumerati meretur, fi V Sio fub purgationis operatione innoxia fuit conf. A N C. D: 3. an 2. obf 47 neque hoc loco promifcue Mgineta lib.-j. c.6 Se Avicenna tr.+. lib 1 e 8 aphoHMni appUcationem adm.ttunt, quod urgente neceffitate alvum movere & fanguinem uit-trahere liceat, fiquidem multa; in hoc cafù intercedunt circHmltantiar, qua; praedittorum authorum fuffragio, authoritate & patrocinio frui haud poflùnt: Se quando in A. N C. Dec.z.an.2 obf.6\. Tilingius aliqua oblèrvatione teftatur, q'uodin die purgationis aliquando phlebotomia & fudoriferi exhibito ex ufu fint, tamenhxc hi- ftoria non ad omnes cafus extendi poteft, quare judicio medico opus eft. CASUS L Vili MER.CURJI DULCIS IMPROVIDA ET NOCIVA ORDINATIO IN PUERO XII. ANNORUM. Tit. f5y2(*Dem oor einiger 3^ in bieftget fioff>Slpotbwfen ein Dìecept, fo ^jì bePanDen ex mercurii dulcis, pulvens jalappse, facchari fi* 3/ niffimi ana granis XXXIX. auf Drepmabl alle morgen eine*ju nebmen, »or eine*»ornebmen Stanne* Minb oon 12 bi* in* Drepjebnte 3abr; fo fùtili* Don einem Tertian-gteber erp reftituiret morDen, jur 2tbfó> rung oerf*rieben, bat p* jugetragen, bai obgeDa*ter junge SJieni*, na*Dem er pep^uloer mobl f>erunter gebra*t, am 3ten Qag bai oritte 3>uloct »l )S7?< MI sjyuloer meip mieDet bon p* bre*en rofiffen ; morauf Detm fo fort bie 3un- ge, ©lanDuln, gabnfieif* unD Der ganfee fiali ni*taBetn f*rèt\ìn/ top feiner unrc*tcn Suderei- tung fd*e^ Malheur jucauihm 2) Db e* niefet Wclmc&r bie fiarcf e dofis bet) ctnem (Wcben ^inbe, basate fiatò ©ran sXagc na* emanber in for- ma pulveris gebrautfen mùffen, writrfadjen fènne, au* cb fol*e dofis no* jirtercn anbern fènne ofine @*a^ ben gereiebet werben* 5) Ob e* ntcbt bejfer fei) ben mercurium m tyflm, afó 9>uf- ^ereinjugcbcn/ wef(erf*wefjr unb im3Kunfrc Weibet* 4) Ob berjcnige, ber tin fo(*e* SKeccpt wrf*retbet, in forma pulveris, anen ©ebaben ju twltfiten, ni*t au* wr- pflt*tct fep, bm patienten $u informiren, to$ er e* in einer obiate nefimen mfifie/ ober ob e* be* §(potbe« efer* 9>f«*t "DDDD @e- v €6 ) 578 ( m ©eir&Pe mi* Demna*gegen ©flegungDet@ebòbr auf obigermebnte gra- gen einer geneigten^ntmott unD Detbatre oorfol*e^)lùbma*tung in alleiti SKefpect ' ^>o*'€Delgebobrne, £o*>€Dfe %efte, unD£o*ge!abrtt Steiner infonDer* u»D £o*geebrtePen fiexxen fi.ben 23. Nov. 1720. ©eborfamper ©tener A. G. E Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. gV>2l*Dem unferer Facultdt in einer befonDern 3«f*^ifft firn 2f. @. £. ^ moblbepalter £&nigl. Privilegirter £ojf Sfpotbecfer in £. oorgePelit, »el*er gefialt oor einiger 3*it au* Deffen Sfpotbecfe ein $urgier**]Juloet au* Mere dulci, pulv. Jalapp. unD Sach. finifT ana gr. XXXIX. bepe- tenD in 3. p. s. getbeiit, t>erf*rieben, unD eine* oornebmen '•Dknne* &inD &on uin* i3te3abr/ fo nur furali* oon einem Tertian gieber befrtpet, alle $ageSDlotgenD*eine*Daoon ju nebmen oerorDnet morDen, mitertbeiU ter 9}a*tt*t, Dagna* gef*ebener jmepmabligen €innebmung Diefe* iuloer*, enDlt* Da*Dritte meiflmieDer meggebro*en mocDen, morauf Diegunge, ©lanDtfln, gabn* gleif* ya Der gam}e £alg befftig ju fcbmetten angefangen, au*Dtegdbue f*matè gemorDen unD unter groffer fiex$eni> SlngP unD <£*ma*bett Der junge «Menf* bereit* ùber 8?:age febr parcf faliviret, au* Defién no* fein Sfufbòren ifr S&ann Dann fol*er gufali einet oermeinten ùblen preparation De* Mere. dulc. bepgemeffen merDen mia, fobatobgeDa*ter4>ert £off*2lpotbecfet jut SRettung feiner dexteri- ta't, ^BotforgeunD fecuritdt m*t nur ailein megen Det praeparation jetjt geDa*ten Medicamanti, morùber controvertirt mirD, fonDern au* me- gen Der confervation De* guten Stoffe* unD exiftimation feinet Slpotbe- cfeùberbaupt p* ùber einige Dorgelegte gragen bep unferm Collegio be-. lebren laffen moflen, mel*emir Dann collegialiter ermogen, unD ùbet Diefelbe folgenDe in Medicina Theoretica & Praclica gegrunDete Sfta*- ri*t «tbeilen moflen? SSannDemna* erpli* gefraget mirD; Ob »i )579( m Ob ber an un* ftberfenbete Mere. dulc. capabel getòcfcn, totf gen feiner unrec&ten 3ubereitung, fol*e* Malheur gu caufirem ©o baben mir befunDen, Dag in btefem, an un* ùberf*icften, Mere dulc. gar feine corrofìvicaet ju fpùbren, fonDern Dag Derfelbe mie ei einen re*t- màgig praparirten Mere, dulc. jtemet, obne ©ef*ma* gemefen: unD • pnD Dtefe* Die jmep £aupt characìeres, moDur* p* Der gute, oor Dem ' f*limmen unD oetDd*ttgen Mere. dulc. diftinguitet, Da Diefet feine corro (ìvitst gat ld*t offenbabter, mie Dann au* Mere. dulc. manti et entmeDet ni*t genug fublimitt ip, oDet gat ju alt mirD, au* feine cor- rofivitaet mit p* fùbret ; £ierne*p ip an Dem proceffu na* Dem Di- fpenfatorio Brandenb. morna* Diefer Mera dulc. gema*t fepn foli, ni*t* au*jufefcen: biefem na* bat anobgeDa*ten pathematibus» unD Derfelben unDienft*en fuccefs bep Dem jungen 5ttenf*en Diefe* remedi- um na* feiner praeparation feine S8erurfa*ung geben fònnen oDer mò* gen*. (So fetne au* fonp etma* an Det praeparatione Mere. dulc. oet« feben mirD, fo pPeget p* fol* derfeben mebrentbeil* bep Deffen erperen ©ebtau* ju euffetn, mel*eriep cafus allegirt mirD in A. N. C. Dee. III. An. 6. & 7. p. pt. in App. Cent. I. f£ II. obf. 190. p. 413. Wedelii Am. Mat. Med. p. 254. 2$elangenD Die anDeree grage : Ob ni*t tielmefer einen fol*m effècì unb affea tk ffarefe dofis bet) ctnem folcben Sinbe, ba* i^tebalb Gr. brep Jage nacbetnanber in forma pulveris gcbrau*en mùp fen, wrurfa*cn fènne, au* ob fbl*e dofis no* sarte- ren ^inbern fènne obne <£*aben gerct*ct wrbcnZ ©0 geben mir erpli* jur 9*a*ri*t, Dag aflerDing* Dtefe patefe dofis-Don 13 gr. Mere dulc au* nut in einem einmabligen ©ebtau* bep fol*em £inDe, mel*e* obne Dem oorber mtt einem Dreptdgi*en giebet defati- cìtet, unanpdnDig gemefen, biwne*p abet Det Drepmabl mieDerbolte ®e- brau* biefe* remedii einen fol*en effècì um fo oiel gemiffet na* p* «eben mùffen; unD ip un* jmat mobl tmffenD, mie bep man*enpra- cìis Det Mere. dulc. ad fcrup. fem. fcrup. j. Detf*tieben mitD, au* mte- fo gat Die Medici Angli Deffen drachm. fem. Fr. Sylvius no* eine gròf- fete dofin. UnD Zwelferus in Mantif Spagyr. p. 352. fcrup, j. drachm. £)DDD 2 fem. M? ì $° ( 3W fem. oerorDnen; mel*erlep dofes abet auf gegenmartigen cafum gar ni*t ju referiren, inDem meipen* fol*e pracìici oon erma** fenen unD bep guten ^rdfften pebenDen fubjecìis reDen-; Derglei*en Urn* pdnDe bep Diefem SvinDe gar ni*t ùberein treffen; jumablen au* Die neu* etn pracìici got mobl obfervirct, Dag Dur*geb«nD* Der gdinDere unD geringere ©ebrau* De* Mere. dulc. bi\l p*etet unD convenabler fep: fo bat f*on Sennertus Inflit. Liù.f. P. 3 Sedi. 3. e. 13. Don Mere, dulci ge- fagt: eommodius efty ut ih minore dofidetur. fiexnaa) mitD Diefe groge dofis Mere. dulc. um fo oiel meniget bep no* jdtterh £inDern, mel*e rtemlt* quoad vires animi & corporis jàrfer pnD, fòunen approbirt merDen, mo ni*t au* bteoon f*dcli*e £rfolgungen ju ermarten peben; befonDer* nt*t aU^fn afle Mercuriali;* Die partes nervofas na*DtÙcfli* cmgretffen, fonDern ana) Der mere. dulc. Die humores fpìflìores muci- do* Parcf alterirt unD commovirt, DagDemna* au* einer cr&ffcn dofi Dep no* jdrtern AnDern, fo mobl m Die motus, ai* m Die humores na** tbeilb^ffte mutationes UnD exacerbarionesgebra*t merDen» ®a* Dte Dritte gtage betrifft: Ob ce nl*t beffev fet) ^n Mercurium in fffd&t2 antmorten mir, ba§ fo fetne ein Medicus etma* oerorDnet, erau* gebal- ten fep anjujetgen, mie unD mann e* gebrau*et merDen folle, ano) bierin* nen feine*mege* einem Medico Der Slrotbecfer Dorgrciffen foli, pntemabl unter De* Medici direction Der befonDere ©ebrau* Derer remediorum pebet: Depomebr ip ein Medicus fàulDig, fo!*e befonDere UmpdriDe Dori Dem (Skbrau* feiner oerorDnefen remediorum anjujeigen, mann in Die- fen eigene cautelen ju beoba*ten, Die einem Sipotbecfer meDer befant fepn fònnen, no* mùffen : unD ma* Bohnius de Off. Med. dupl. Part.I. e.zi. fagt: facultatum medicam^nofiarum inveftigatio fiolius Medici eft, i$ a pbarmacopola haud expe3anda: Daffelbe mag bittig au* Oon Dem be* fonDern ©ebrait* Derer remediorum gefagt merDen, [Dag Deffelben %n- forDerung feine* mege* DemSlpotbecfer jufomme, Dabero ano) Dtefer oor ui*te* anDer* jupeben bat, ali oor Die @ù(tfgfeit Der Slr&enepen, unb Die gebortaeSubereitung De*9u'cept*. 2Pel*e* afle* mir auf 55egebren ùbet Diefe famtli*e gragen mtt unferen rationibus unD $8emeif?*umern be» ri*ten, au*mitunferem gem5bnli*en SnpegelunD Unter j**rij|r befrdjfti* gen moflen. fiaUe Den 27. Sftap 1720. Epicrifisin Cafum IVIII. MErcurialia remedia habent fùos fautores fùosqiìe ofòres ; neque defunt partim Me» dici, partim medicastri, qui arcana mercurialia circumferunt medicamina, ea- demque inftar Panaecae commendant; qua? vero hattenus fccuram & certam fuam efE* caciam aliis medicis nondum probarunt; Inter alia mercurialia medicamenta dulcii Mercurius approbationem aliquam obtinuic, qui miriori qurlitate praeditus fècuriort etiam effettu operatur : Interim quoad illius ufùm requiritur, ut fit rite praeparatus, moderata quantitate oblatiw, # congrua methodo ordinaius: Quamvis enim dulcis hic Dà dà % msrcu «6 )j«*( HI mercurius mercurialium remediorum numero fccurius fit robjettum, tamen 8c ipfè pru- dentis artificis manus requirit: Virtus illius eft fàtis potens, dum corpus facile pcnetr-t, maxime vero fluidas partes admodum alterat; etenim hnmorcs mucidos, lymphaticoj, gelatinofòs, fèrofes, fàlivales intime refòlvit, colliquar & attcnuat, parrcs fubinde glandulofàs fùbtilius refèrat & aperit; unde in variis glandularum obflruitionibus, tu- moribus & infarttibus proficuus eft. quo citius vero atque efficacius ipfe opcratur, co magis provide ordinari debet: facile enim quoad quantitatem exceffus committi poteft; oc quamvis nonnulli authores dalcem illum Mercurium in magna quantitate adhibue- rint, tamen ex ejusmodi conati! vix conftituenda erit regula: nam a corpore robufto, quadrato, minus (enfili, crndis fùccis oppleto, ad teneram statem, debile corpus & (enfibiliorem naturam non valet confequentia: In praefènti cadi utique evidens occurrit exeeffus cum Nkrcurii dulcis ordinatione commiffus, ubi puero duodecenni arerriana modo febre liberato, adeoque enervato, & debilitati* vheetibus praedito, per triduum indies 13. gr. hujus remedii propinata fuerant : qaod remedium in laxiora vifcera & hu- mores, per motus febriles prsegreffos valde commotos, irnpetuofiorcm & nimiam ope- rationem tranftulit: unde vel unica hujus dofii oblatio in fubf Irato fubjetto exceflr a Oc magis perniciofà, quam fruttuofà fuiflet : dum vero per triduum eadem quantitas ob- trufa fuit, (licet haec rationalis methodus hauji fit, qua tener & debilis puer poft febrem tertianam tràttarijjueat, quando per tres dies rad. Jalappe cum ejusmodi prodiga mer- curii dulcis quantitate mixta, ingurgitati^) hine repentina fàlivatio infèparabilis haud fuit; fiquidem ob aliqualem partium atoniam affluxus & infarttus humorum copiofìor, ob majorem vero humorum colliquationem efBuxus fàlivae impetuofior & celerior fuit : M quod eo facilius contigit, quia mercurius dulcis in pulverulenra forma aflumtus proxi- mius faucium glandulis fc inlìnuavit, inque illis non modo fubito humores fàlivales commovit, fed Se illas partes adeo irritavi!, ut affluxus humorum intra illas repente confecutus fit : quod enim mercurius dulcis talem efficaciam exfèrat, quando imme- diate adnonnuUas partes applicatur, teftatur chirurgieus illins ufùs ad ulcera fordida, venerea, & multa vifcidia fanie inquinata, in quibus humores confeftim colliquat & refòlvit, fubinde vero fttudiorum humorum affluxum provocai, <& ita ulcera talia cito mundificat. CA- IH ) 583 ( HI CASUS LXI. MERCURII DULCIS USUS 1N- NOCENS1N SCAB1E ET FLUO- RE ALBO. Tit. ©> bobe nun sto.30.br untet gStfUd^cm ©egm mitpffen£Rul>!» glùtficb Praxin medicam exerciret, fo Da§ k^a»*nKinetf«J> 1 fAltigen SBebniftaofcit bottai in €uten, forooWbe» boben ©fon. V-Zie^ De«, al* anDerB ^eifonen »on extraaion unD ni ganfeen lance gtofli* SBettcauen uno cob ctmotben, bobe aud) 6tan«B bet 3*«»«»»«» Profeflbribus unD Dofloribus, te*ten w>tttefli etfucbet motDeB, beffen Stauen beimlicb| SnfaBeju unteti». d>eu uno Darmiebet remedia ju wrotDnen, Co k» abet: a * ma Slnroefenbeit oielet gterobe nicbt* toettet etfahw, al* Dai^gSrBrl tbiB Scabie & fluore albo laborite unD Do* etftete »^*"^*SJE£ ju baben ootgiebt, au* expreflèfagt, e* febietbtweitetBi*t«, fteb«b« oelebttunDungeleW gebtauit, fé»o»eni*t«belffet. ! roteS&vfiW' ™J SSe n aMt, fo bobe ibt u>ejen ùbetbaufften, ^mtt»ka1 «hrt ol* Diefe* Stùb^abt, Ca uad>bet roeoet munow noe» Wtitt«<»an. fm'&$lt£Zwl# «Jen, aufftetige* implonten, folgenb Sràhbna«.€ut juro Stofang gefaBDt, Die alfo emsetKfttrt gemefen. Beni' m-%% We$cau VffJatbin m(t » priefen non1 raemeu fo behebtju ntefoen nervinifcben Vifceral-^iHeB, <* E^*^^ Carduib. ehamsdris, chamepue, p.mp. alb. «***«*<£«* aganc. rmchifc & balf copaiv. tantum aliquot guttul. Mtfetttget, laxite, o£ ganV^ «W <* W«W * W^/^JSJ Thèe ex radic faffaparills. quirit wemge* lign. fana. lantal. citnn. STctoi &fem anm m. «inde unb in DemfelbeB *« »*»^ SSbT trifol. aquat. Pimp. alb. mit nana Eff l.gn.oermtfcbt, ftiWwlW^ «• **»M *« *in pulv-abfotbens .SS m ) 584 ( 8» Cancr. matre perlar. Antim. diaph. Pulv. ireos fama], citrin. gebxaua)e. 9}ad) Dtefen abec jmep 2lbenDe pil. nervino-vife. 18. gran. mere. dulc. gr.V. bepmdSs&laffen gefyen unD jeDcn Sttorgen f>erna$ Die Pil. nervmo- vifcerales blo£ x>exfa)iude, morauf fle abermal)l gan&x 8. bii io <£age He fpecies JUU1 #0U5'Thce, QMutrdn. Tindur unD pulv. abforb.interpo- nire, unD Dannei^c&hisadhibins, noc&roafytè Henoa>sor()anDenen2Mut* rein. ODcr pil. nervino-vifcerales, i priefen y>le mit $ gran. mere. dulc. twfcfct, ixoen SlbenDe jum anDern i«a§l unD jeDen SJbrseu Drauf Die ner- Finifien vitceral pilen blog wrfcblucfc. £)ann fcfcluglidj Die fpecies ium £ouvThee. SBlutrein. Tina unD pulv. abforb. fo atei ùberbite* ben, wtbrauc&e, unD Dann Die €ur, mit tm orfana mit puren befebrie* benen nervinif4en vilceral-pilen 2 priefen ente, anben Die anncclirfe Dicet obfervir*, unD mir fernere Slartefct gebe. <2Borauf, rote torace* ben tuirD, cine dep!orab!e Salivation erfolget fe$n fofl, Die Dtefer (Eur ein* %ig unD aflein juaefa^rieben merDen milite. %H nebme meine 3ufìua)f ^u ho. Magnif unD £od)<£Ddgebo!>rtìen, geboxfawfì bittenl €tn!acjen retff* lia) unD umftànDltd) ju etmeaen, uub miefe uber nac&j^enDe gragen jube* letteti i* 06 i* fecundum artis regulas tt)Ol)l (JCfC-nnt. tutine curam vernalem, nad) benen mit befannt semad)ten Umftdn* ben, flUber£ Ole contra Scabiem & fluorem album CÌnjU* tìnteli/ Itnb nritlttmigen mere, dulc ialutariter JU WC* ftqml fea patientin faat: mtr feWt fonti ntits, tdj l)a- fce bie Senner4)agcté*9?aufce $en Sinbcrn, fdj bin fenfl frifet) unb geftwb, \rarb mid) ten mir fròltdxn imb fetjr lufligen eemùt^ gmerunb fender difpofirion jum cn; m )w ( s» ben, bit anbern 2. priefen a&er erfllidj na<& 8. btè io. X* gen, interpofitis fupradicìis remediis, cum laxantibus, fo tyn giri* abgefùbrt, gefofget fepn, unb ba&er wU tnerjr au glauben, ba§ fol*e$ entroeber ein fiefiFtiger er- ror diaetae ober torbet: gegangene Mercuriai-guren, wie folc&e* btó Serbjfer (ftempel Muftriret, unb ber Patientin 9teben, id) ftabe gelebrt unb ungele&rt gebraud&t, be- ftdrcfen, wrurfac&et, unb ;) Ob e$ fein ftefte, baf, ein Medicus ben anbern, otjne i&« au wrnebmen, aué wa* ©runb er biefe* ober jene* wr* orbnet, empflnblict) traducire &• ? 3$ erflatte Die ©ebù^r miflig unD petbletbe mit aller erftnnltc^en £o$ac&' tung £w. Magnif unb 4<>cfv€belget)orfamflet Wiener Reweb. D. & Archiater. Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. eS ifl an unfere Facultàt ein Cafus Pracìicus emgefehbet, unD ùber ore» Doegelegte gragen ein in Ratione unD Experientia gegrunDete* Decifum aerlanget motDen: Deranac& baben mix ani benen ubexfa)ixf ten Sgrieffiuiften erfeben, melc&ergeflalt eine t>erbepratl>ef e erbategrau, Deren aliter/ Temperamene unD geben**2lrt nic&t bemeref et, mit einer fcabie unD fluore albo befc&mel)ret gemefen, unD megen Diefer SnfdOe Don einem re- nomirten Medico uno Archiatro nètl)ige unD bufarne ^ùlffd^ittel gè' fuc&et bat; Diefer, na#Dem ec follen gufali mit feinen ù<c&en Vifceral- *Men, einem #ol&'$tancf unD unterfe&fen Mereurial-^tHen, Dergeflalt unD mit folc&er Method tracliret, Dag er erflli<& jmep §age binter einanDer Die %au patientin mtt geDacbten feinen pilulis laxiret, bernaefc 4. ^agenaefc einanDer Den aranci PerorDnet, melc&er mit einer EffentiaIignofapermifd)t max, bei Sftac&mittag* unD Vlbenli mit einem pulvere abforbente ange* balten; hetna# jtwp 8benbe eine dofin dou feinen pilulis nervinis $u «8. ' £eee gr. gr. mit mercurii dulc. V. gr. petmifcbt, ordinitt, jeben «Slotgen batauff Diefe nervinas pilulas blof t> cefo) lu cfen betffen, nàcbflDem mieDet S. bi* io. $age mtt Dem £ol&»Thee, blutteinigenDen Effen&unD Pulvere an gebalten, Datauff mit obgebaa)ten Mercurial $MHen fottgefabten, Die pu- ten pilulas nervinas interponitet/ Dem «polfceThee auf* neue ordinitt/ bie SBlutteinigenDe Tinclur unD pulv abforb. abermabl* recommenditt, unD mit 2. dofibus nervinifa)en pilulis Die fo genannte gtùling*'€m> geenDiget, mufte oetnebmen, mie bep Det gr. patientin bierauff eine beffiti* geSalivation erfolget/ melcbe DonjemanD Diejèt€ut&ugef$tieben metDen mollen : Damit nu obbenanntet Medicus fetne Method tec&tfettigen, unD alien Sfrgmobn unD ungletc&e Cenfuten abmenben mba)tef bat et unfetm Collegio folgenDe Dtep gragen ju beantmorten ùbergeben, melcbe mir au# naa) Collegialifcbet Communication unD teifliebet Deliberation fol» genDet maflen deciditen : i) Ob biefer Medicus fecundum artis regulas feine $ttlty ling**£ur wieber Scabiem unb Fluorem album anbere al* gefdje&en einricf)tcn, unb mit biefer roentgen Quan- tità be* Mercurii dulcis nic&t mit Sftufcen biefen Affe- aibus begegnenfbnnen? @o erfennen uno bebetupten mtt au* bet fafl etnflimmigen Praxi, Dog folcbetlep affecìus inveterati mtt gutem Wufcen per lignote & fecura at- que bene edulcorata Mercurialia traétitet motDen : mie Dann bepDetlep 2itten Deret remediorum jut SRetnignng De* 2eibei febt Dienlicb, aucb tnit Deflo befletn unD einDringenDen Effècì fo mobl in pneparandis at* eva- cuandis inquinamentis nùfclicb, Dienlicb, nòtbig unD flebet flnD: Derge* ftalt, Dag mann bep Diefet gt. patientin fonfl fein anDetet Affeclal* Dteffe Scàbies unD Fluor albus gegeumcìcng gemefen, aucb biefe betotbnete re- media nicbt ftbàDltcb f^« fènnen : gleicbmie obneDem Die Mercurialia mit Stofiet SSebutfamfeit unD gefcbicf ter Method gebtaucbt metDen mfifien: 3Bann nu auflet Det defoedatione fcabiofa unt) Fluore albo fonfl teine cmDete indicia porbanDen gemefen, Detgleieben mit aucb au*Deteingefcbicf' ten relatione nicbt abfebm fènnen, fo bat Det £ett Medicus mie obgeDacb* ten medicamentis rìté proceditt, imD fan Deflen Sur fo fcblecbtbm nicbt petmorffen oDet unbiUtg cenfìrt merDen. 2) Ob e* mbgfi4 b$ fb weniger Mercurius dulcis cum fublequente Jaxanta propinatus, aucl) in tttòrcflidjent feor- M >5*7( IN feorbuto'fof^e enorme Saiivation wr fidi) ereignen f&tt» ne, unbob nid)t tnelmefyr tn biefem Cafu biefe faiivation entweber ex errore in Diaeta, ober t>ort)ergegangene Mcrcuriai guren wurfadjetworben 1 v&ierauff geben mit jut ^ac&ricbf, Da§ jmat eine fogetingedofis Mer- curii dulcis pon j. gr. gemébnlicb feine faiivation nacb flcb Ji*b*/ tvann nicbt otDentiicb Durcb me\x al* jmep 3#age binter einanDet folcbe Quantità mieDetbolet mitb ; melcbe* in Diefem Cafu um fo Piel meniget gefcbeben tbn* nen, Da§ Die jmepmablige, abet jeDetjeit Duro) einige ^ageau*gef^te,jmep< tógige SBetctDnung Dtefe* Mercurii folade b#ifie Saiivation erreget, Da* Docb aHjttt gelinDe laxantia, Die ju Deflo ebenDer §lbfùbtu-ng De*Mercurii dulcis mit befòrDerlicb gemefen, permifebet murDen : Dannocb ifl au* gè* nugfamet obfervatione medica nicbt unbefannt, mie i) Der Mercurius dulcis, Det nicbt genugfam edulcoriti, folcbetlep commotiones in vifee- ribus unD humoribus caufitt : 2) mann pot Deflen ©ebrauefc flatefe refòl- ventia praemittitr, atéoann aucb eine geringere dofis Deffelben eine Saii- vation oerurfac&et, 3) Dag bep empfìnDlicben ^erfobnen, melcbe obneDcm ratione humorum falivalium pituitoforum ntcbt nur einen Ubetflug, fon* Detn eine mercflicbe coUiquation unD glùgigfeit Detfelben gebabt, eine gè* tingete quantitat De* mercurii dulcis einige faiivationprovocitt: 4) Dag bep ^erfonen melcbe fonfl gemòlmlicb etma* flarcffalivirt, nunmebtnacbei* nen moderaten ©ebtaucb De* mercurii dulcis fcbàtffet falivationes etfol* gm. 5) Dag Deflo leicbtet eine ungemòbnl'ia)e faiivation entflebe, mann bep me* nigetn ©ebraucb bei Mercurii dulcis in diseta unD regimine peccitt WirD: 6) Dag bep particularibus concurfibus pravorum humorum & colluvie! impurce in primis regionibus, aucb getinge dofes mercuria- lium ju einet faiivation oetanlafien fònnen, Dabeto ein bebutfamet Me- dicus afle folcbe UmfldnDe bep Denen Patienten fonfl ju unterfucben bat, beoot et flcb jum ©ebtaucb folcbetlep medicamentorum refolvire, unD man Degmegen bep abmefenDen tttancf en alle $3ebutfamfett ju gebrauebea bat : 7) Dag bep feorbuticis fubjeclis alle 2lrten Deret mercurialium re- mediorum nicbt flebet ju gebrau$en, melcbe flcb mit Der groffen Unreintg* feit unD fó&rffe Detet humorum ntemablcn oertragen. SStr ermeffen Demnacb, bai in Diefem Cafu einige anDere Sufàfltgfeiten ju Diefer Saiiva- tion eine Utfacb gegeben. 3>ag abet Det Mercurius fla) eine lange gett im Ceib petbalten unD enDlicb tege gemaa)t metDen folle, ifl fo tpobl Rationi £eee * al* m ) >88 e e© al* attenta Experientia? jumiebeti mo bingegen nut Dot fut^etSeit Mer- curialia eingegeben, abet nicbt mieDet evacuitet flnD, fo fan eine folgenDe Utfacb fola)en Detlegenen mercurium leiebt erregen unD ju falivacionibus, affecìibus fpafmodicis, convulfivis, febrilibus, immoderatis alvi flu- xibus, torminibus colicis, moleftiis afthmaticis, vomibundis; car- dialgicis&c. ©elegenbeitmacben. 5) Ob e* fein flette, b$ ein Medicus bm anbern, ofcne Hjn ju wrnefjmen, aué waé ©runb er biefe* ober jene* v>er< orbnet, empftnb(id) tradudre? ©o beantmortet flcb biefe grage Don felbflen, unD mo ein Medicus nicbt mieDet Die regulas modeftia?, aequitatis UnD prudentiae pecciten mia, fo mitDec flcb atte* unnòtbigen Cenfiten* entbalten, unD bep vorfla> ttger^BecmeiDung aller tlbereilung, fc&ftnDlkber $5eneiDung unD privar In- tereife* mit aUem €cnfl fueben aHeaootbec reiffltcb ju ermegen, bepor man anoere beurtbeilet, Damit man flcb nicbt felbfl mit einem ungleicben Urtati t>etDCKbtigmacb«, melcbe* ùberbaupt non ungegrónDeten, unnètbigen, fai' feben unD empflnDlicben traduzioni bus unD cenfuris anjumetcfen. Ut- funDlicb baben mit Diefe* unfet au*gefettigte* Decifum mit unferm gè* mèbnlicben Facultàt*»©iegel unD Unterfcbtifft beltàffttget. £aOe Den 22. Tulii Anno 1721. Epicrifis in Cafum LIX. MErcurialiumj remedierum aure multis controverfìis atque dubiis in praxi medie* occafionem miniftrat : Interea cum fècuriflimo medicamine mercuriali maximo «um moderamine procedendum eft : Dulcis Mercurius variis intricatis affecìibus egre- aiàm quandoque opem pracftat: fpecialem vero pbyficam relationem mercurialia reme- dia habent ad humores lymphaticos, fàlivales Se qui ex hisce mixti funt, fpermaticos: quare in fpecialibus lymphae, falivae & fpermatis inquinationibus proficuus effe depre- henditur: Scabiem quod attinet, tunc illa latiorem affinitatem habet cum venerea in- quinatone, fiquidem in fcabiolà infe&ione intima, fubtilis & efficax fermentativa fie di&a inquinano lymphae occurrit : affinem etiam indolem habent infantilis & puerili? aetatis ulcera capitis, quae communiter cum ftafi lymphae in glandu- lis diverfis reliqui corporis conjunfta funt; unde peritis medicis & chirurgis inco- «rn'itum effe haud poteft, quomodo ejusmodi tumore? glandularum externarum, ©ralènte (cabiolà & venerea infecY.one, communiter cum internarun glandu- larum, lymphae tranfitui & depurationi infervientium, infarciti conjuncìi fint: Ex eodem etiain fondamento fluit, quod hoe remedium in fceminarum fluore albo benigno^ & ma- m ) sfc> { 8» & maligno proficuum fit ; Neque quidem lenis faiivatio in ejusmodi cafibus daiim fùfpe- fta effe debet, quae poft modicum etiam illius medicaminis ufum eveniens , nihil damni, quin verius aliquid utilitatis affert, modo [talis fàlivatio cum congruo regimine fubleve- tur. Proinde vero feiendum, quod hoc medicamentum in talibus morbis, in quibus praedifti humores aliqua labe & impuritate laborant, non modo fàciliorem fàlivationem provocet, fèd quod etiam in minori dofi oblatum, id ipfum efficiat; quae fàlivatio tamen minime perniciofà eft, modo iterum congni» dirigatur : quoscunque enim humores hic mercurius dulcis in corpore humano offendit, qui fuae efficaciae refolutoriae, & col-. liquatoriae citius obtemperant, illi non modo facilius alterantur, fèd & citius & largius evacuantur: Neque tantum in chronicis talibus morbis, ubi lympha vitiofa eft, hic mercurius dulcis conducit, fèd & alii affecìus de maligna profàpia participantes occur- runt, in quibus idem remedium admodum proficuumeft: quare jufto tempore oblatum hoc medicamen invariolis utile eft auxilium conf A.N.C. dee i ah.3 obf 9. &<>6 ficut in purpura Amplici & afebrili motu libera oppurtuiw etiam occafione & fùb aliorum congruorum remediorum mifcela oblatus hic Mercurius non inefficax eft adminiculum* Ex hifce facile liquet, quod in praefènti cafù hic Mercurius dulcis congrue adhibitus fue- rit; & licet in eodem paucus illius ufùs fàlivationem provocaverit & provocare potuèrit, illa tamen haud aminole exllititT modo legitime traftata fuerit: etenim mihi in praxi obtigerunt tales cafùs, ubi in fcabiofis hic Mercurius dulcis per triduum in pilulis alte* rantibus ad tria tantum grana exhibitus fàlivationem excitavit, quae congrue & modice calido regimine traftata perduos, tres, imo quatuor dies fine ullo damno, fèd optimo cum fruftu decurrit. Quando vero in tali commotione & alteratione in lenem fàliva- tionem inclinante, ex modico Mercurii dulcis ufù eveniente, irregulare & laxum coin- cida regimen, tunc facile fùfpefta & gravia coincidunt pathemata, quse reliquum mor- bidae affliftionis ftatum deteriorant; qualis error pofterioris indolis in praefènti cafu jufta fufpicione hariolabatur, fiquidem Mercurii dulcis ufui interpofitadiaphoretica & laxantia imminentem fàlivationem aut praeoccupant, aut mitigant; quippe quae communis me- thodus eft majorem magisque exceflivam fàlivationem vel minuendi vel finiendi. CASUS LX. SPIRITUS C.C USUS IN CHRO- NICO MORBO A CHIRURGO ORDINATUS, UCET NON PROFICUUS, TAMEN NON NOXIUS. Tit. HS ein fiol$'(j$òxftex oon B. beflnDet'flcb nacb Sluflage S.W.fol. # Acì.7-b Dotigen gan&en (gommet 1715* unpa§, unD nacb bem il;m ein Dafelbfl beflnDlicbet Medicus, DJ0.7. a. teine Medi- cete % «n «8 )590( 8» cìn mebt Geben uriti, flagt befagtet £oIfc'g&rflet bei) feinem guten Steun* De J. M. M. einem fonfl gar berùbmten Chirurgo ùbet Die Slugen uuD ^opf^eb; biefex N. gtebt S. al* ein £au*»9)ttttel Spiritum cornu cervi ricìificatum, Detgleieben er fonfl cum fucceflu gebtaucbet babeli mag, unD mooon, mela>e* S. Cmeibi 2luflage fol. 7. nacb, fufl xvie„ Uniefì'Ztoppen gefcbmecfet, unD met§, mie Wl$ gefeben, nut bemelte,, ibtem €bmann, Dem #ol&>g&rfler, nacbDem et furfc Dot feinem $oDe„ audb ein ^Jtoiloet, fo et ntcjt Don befagten M. etbalten, fonDern De* 3eu.„ gen* Depofition nacb fol. 7: oon einem anDern Dtte etfaujft, jubtecben,. eingenommen, flcb aucb 2. bi% 3. mabl gebtocben, fonflen aucb n«cb**'» ne* anDetn geugenfoU.b.befcbebenen 2luflage,*£)au&'Sfóttei gebtaucbt,,, bietauf flcb jroat btecben moBen, nicbt* abet b^au* btingen Bnnen, Dei*',, ftotben. „ UnD meiln auf J. M. M. einige @cbulD unD £$etmabtlofi;ng in redundiren gefebienen, bat Diefet jmat Da* @tó§gen mtt Dem Spintu corn. Cerv. fo ibm De* Defuncìi OBittbe jurùcf gefcbtcfet, in Die ©e* ticbte Dafelbfl ftberlieffett; aneto, meilen Diefe eine SSeflcbfigung mit 3«' itebung De* Dafelbfl .beflnDlicben ©taDt'Phyficì angeotDnet, unD Deflen ju- dicium alfo, mie naa) flebet: P. P. %i baben mit Den €5rpet in Slugenfcbein genommen, unD befunDen, mie et im ©eflcbte etlicb* fcbn>ar& btaune unD blaue glecfe unD Detgleieben ©tticb cun £alfe gegen Die £et&*©rube gebabt, Det £eib abet mat u>n folcben glecf en befrepet, jeDocb etma* auftgelaujfen. £>ie mótefliebe Se- cìion Dorjunebmcn, b<*t tnan beDencfen getragen, meilen Defuncìus -alien belanbten Xlmftànbtn naefy febre maligna vexftotben, einepu- trefacìion unD flàrcfer ©erucb Derfpùbtet motDen, unD feine SBermurbung eine* bepgebracbten mùteflieben ©ift*, fonDern nur eine* inconvenien- ten unD fcbc\Dlicben Medicaments porbanDen gemefen, melcbe* nicbt fé* mobl Die Vifcera al* Humores unD Spiritus afficiren fènnen, unD ex infpecìione intraneorum nicbt ju judiciren gemefen mdre, maflen Dte angemereften glecfe, oon Det nacbgebliebenen Circulation De* ©ebiute*, mie beo agonizantibus gem&bnlicb, Det bob* Seib abet Don Det fermen- tation Det Humorum befommen. £)ie Medicamenta bette ffenDe, fo Det Derflorbene ju fla) genommen, fo r>at J. M. M. bereit* geflanDen, unD ein ©làggen mit 2ltfcenep angejeiget, melcbe* au* fiifa)boxn Spiriti! unD ^inieg'Debl beflar.Den, unD einen ganfc abominateti ©erucb» unD ©e* febmaef ) tfì ( fcbmacf gebabt. 9Bie abet befagtem M. obneDem feme*ttege* gtbùbxet, patienten in Det Sur junebmen, fònbetliéb toelé&t an innerlicjjeti Rrandlyeiten laboriren ; alfo ifl infonDerbeit nicbt ju betantmotten, Dag etpcbuntetflanDen, in Detgleieben giebet einem jungen, flarcfen, pottbluti* aenSttannpon 35-3abten circa diem Criticum, ein Dergleicben b^M* flùcbtige* unD àbfa&te* Medicament mieDer aDe CBetnunjft unD fonda- menta Det Medicin jugeben, unD alfo ben Zcb $u befórfcern. ©olte .Det Defuncìus nocb tìbet Diefe* am $age Dot feinem £oDe, ein flarcfe* 'Vomitiv, tele $ànt$\i4> uerimiten xx>il\, eben Don Diefem M. «balten baben, mate e* um Deflo unDerantmortlta)er, unD um fo Dielmebt jube* frtaffen. €* fàllen alfo btetbep bie gtagen Dot: i) Ob bit ton bem Defungo gebraud&ten io* Jroppen, be$ ìbm um ®Ottté Wtneng^rtcnmt Spiritus Corn. Cerv. reaifi. cum ol. anis. em btt) berojeidjen Sranffbeit, ba Defunaus ùbtt bit Sfugen unb £opf*2Bel) geftaat, btt Medicus Phyficus fctlfl abtt pofitivement, WKté Vor ti* ne Rrancfbeit btt Defunftus gebabt, unb woran er %t* ftcrbm, mcfttfcOn ft* gebenfan, dn inconvenient Medi- cament, fO WitbtX alle SSernunfft Unb fluidamente btt Medicina/ genennetwerben, berglefcben effeauswic fm angejogenen Atteftato befebrfeben, produaren, unb ben Xeb befòrbern fènnen? Db 2) ntcbt tócJmebr Jtl inferire, baf; bit nacb bté Defun- ai Xcbt fW) àuflernben gtoffen unb waè fonfl *or Sta- jreiaentn folcbem atteftato befebrieben, v>on anbern ftlct juxt. fol. angejogenen, ejebraucfcten inconvenienten me- dicamentis unb Vomitiv bergertìfyretZ ob O au mtbttt ©etmgfceit bie Seaion ntefct mwntty men geroefen, unb ob obne biefelbe mit Sgefìanbe bai judicium medicum alfo obgefafiet werben fònnen 2 Db 4) nicbt ttieltrobt ju permutben, baQ angegogne* judi- cium, inbem einem Medico phyfico btt) bergleicfeen bàtten, Wte circa finem flef^CU/ alfo SU raifonmren u nitìbt IM H9* (NI nidtf gebftbte, fonbern er folcbe* oielmebr auf bai ju- dicium juridicum aufommen laffen muffe/ au$ arfraen fcerrùbre, bapmabl leiebt gu eracbten, ba$ wann bie uon M. in bie ©erkbte geliefferte Slrgnet), ttelcbe ber Smgen Stoffage na*, boeb fùg, tuie Slnicf,Xroppcn gè* fcftmeefet, unb une SKildj gefeben, be* £crrn ©tabt* Phyfici SReinung na* einem gang abommablen ©e* febmaef gebabt tyftttn, M. fokfce nicbt rcùrbe in bie ©e< ricbte geliefert, unb eo ipfo ftd) bwburcb felbfi flraf» fàttiggemaebet baben? ©n folglicb 5) folcb judicium medicum feine 9te$t**Sen- tenz, weldje ficb fonfl ben bergleicfcen gàflen auf jenc* orbentlidje *u fleiffen pfleget, prò fundamento baben fènne, oielmebr bier angefùbrten Umftànben nacb gan? anber* abgefaffct werben mùffen? <2Be*megen icb, befagten M. recbtlicbet ?45epflanD unD Defenfor um eine gtùnDlicbe ^Selebtung cum rationibus decidendi & dubitandi Die* fé* Atteftati medici unD angefùbttet UmflànDe megen fòtDetlicbfl gegen Die ©ebùbt ganfc gebotfamfl bitte unD mit refpetf bebatte 3. ben 15.Sept.1716, C. G. S. Adv. Refponfum Facultatis Medica Hallenfis. %i Don unfetet Facultàt ein gegrunDete* Informat unD Decifum ùbet H.S. #ol£f6tflet oon erlittenen Svtancfbeit, unD Die Darinnen Porge» faUenen UmflanDen, aucb etfolgtem $oDt requiriret morDen, Detgeflalt Dafimit ùbet einige ootaeleate quaeftiones eine 23elebtung cum rationi- bus decidendi & dubitandi ertbetlen mògten, fo baben mit nacb wiffo AetunD gefamtet Unterfucbung De* befebtiebenen guflanDe*, (motinnen angejetget miro, Dag H.S. Den Dotigen garden ^ommet 17-5- «npafi 0" mefen, unD Datinnen Don Dem Medico feine Medicin mebt erbalten fon» nen, motnacb befagtet £ol#tflet bep Dem Chirurgo M. «bet 5lugen % JM )m( Nt mb £opff.<2Beb geflaget, aucb Don Demfelben ben Spiritum Cornu Cer- vi anifatum foUcmpfangen baben, enDlicb fut^ Dot feinem $oDein %5xety ^toupet, Docb nicbt pon M. ùbetfommen,; flc| bietauf 2.bi* s.mablgebto* cpen babe, aucb einige fiaui Vitrei gebtaua)et &c.) angefùbtte quaeftio- nes folgenDet maflen beantmotten moHen. I. Ob bit fcon bem defunao gebraudjte io,£ropffenbe*ibtw gegebenen Spiritus Cornu Cervi reaifìcati cum oleo A- nifi &c. ben 2obt befèrbern fènnen ? motauf mit antmotten, Dag Det 3:oD De* fiolffixftexi Don Diefem Medica: ment feine* mege* bettùbte, unD jmat meil i) nacb fcetSfojeige, gat nicbt Datgetban ifl, Dag Det Defuncìus febre maligna laboritet babe, 2) meiln Pielmebr gemelDetmttD, Dag Det Medicus nicbt pofitivement unD categorifcb oon flcb geben fònnen, ma* Dot eine ^tancfbeit Det Defon- aus gebabt-, 3) meilnfein affecìuschronicus, DenerDengan&en ^ommet babe etlitten, aucb Darinnen enDlicb fetne Medicin mebt Don Dem Medi- co erbalten fènnen, nacb Det connexìon Det un* ettbeilten Slnjeige, nicbt cum febre maligna jupermifcben. 4) 2Beil2lugen unDftopff'SÉBeb aua> Die fcbmatfc* braune glecf en im ©eflcbt, unD Die Slujflauffung De* geibe* aucb toobl fine perpeffo febre maligna erfolgen fònnen. 0 meil, mann aucb f ònnte Datgetban merDen, Dag Der Defunaus febre maligna labori- tet, Dennocb bai Medicament circa diem criticum ju to^topffen gege* ben, fo abfolute Den $oD nicbt befòrDern fònnen, Da Die gecinge quan- titat bep einem folcben Patienten, Der einen ganfcen^ommer Potbet DutcJ Unpàtlicbt'eit abgemattet motDen, ntcbt fo Diel al* bep einem anDetn mùtcfen fònnen, aucb in Det alten unD neuen Experienfc Dielmebt gegtùnDet ifl, Dag circa dies criticos Die alexipharmaca & humores quadantenus com- moventia pielmebt Dienlicb befunDen motDen* ©a obne Deme in Febri- bus malignis Die etmanglenDen Mfften, Dutcb Detgleieben Medicamen- ta ju einem nòtbtgen effed mùflen excititet metDen; Dabeto Dann in pe- lle felbflen Die aìteflenunDetfabtenflen Medici Den Spiritum Cornu Cer- vi ju 30.40. *o. gutt. gebtaucbet. 6) 9CBeil Oet defunaus obne febre ma- ligna pon Dem Medicamento controverfo um fo Piel meniget untet De* nen angefùbrten UmflùnDen unD Detfelben dependentz, fletben mùflen. 2Ba*Die II.)quaeftionembelan(jet, foaffirmiren mir Diefelbe alfo, Dag Die bcfunD^nen glecfen, unD Da* Sluflauffen De* geibe*, nicbt notbtt>enDi« aetCjBeìfe p^ Dem Spiritu Cornu Cervi bew&bten mùflen, fonDetn Sfff n>obl «8 ) 594 ( 8» mobl anDete untetfcbiebene Urfacben ba$k baben contribuiren fònnen/ mann jum (£jrempelDer Patient mit con vulfionibus geflorben, oDerou ei* ner impuntate fanguinis jugleicfc laboritet, oDet nacfr bet gejcbebenen Slujeige alletbanD *paug'9ttittel gebraucbt, unD Deten effed pon unter* fcbieDenet 2ltt r aucb mobl contraitet SBùtcfung gemefen mare, oDet mann fla> bep Dem Patienten Da* geben mit einem affedu apopledodeo, pa- ralytodeo ober fuffocati vo geenDiget: aHmo aucb t>a* gebraua>te unD ob* ne dHcretion oetorDnetc Vomitiva (e* mag in obet auffet Dem febre maligna gefcbeben fepn) nicbt aUerDing* ju entfcbulDigen ifl. Qinf Die IN.) quaeftionem ontmorten mir, Daf aUerDing* jutr £nU fcbeiDung Derer jmeiffelbafften Urfacben, Die Sedion bdtte porgenom* men merDen folto jumablen DieUmflattDe au* Diefer un* jugefe&ìcffen 2tn» jeige nicbt attetDing* gemif febrem malignarci erbdrren, meiln aucb cui un^eitige* Vomitiv folcbe effedus bàtte oerurfaeben fònnen. SLBelcbe* in einen fcbàDltcben Cxfotg gelanget mate, Da e* mobl in internas pe- riculofas inflammationes, ODet repentinas ftafes & obftrudiones bàt' te au*fcbtagen, Deflo ebenDet abet fcbàDlicb merDen Bnnen, mann Det af- fedus defundi acutus roalfgnus gemefen. •3BO* enDlicbDie IV- unD V. quaeftionem betanget, Ob bai Judidum Medici au* affeaen berrùbre x*. Ob bai judicium Medici flcb auf eine 9ie<|tg Sentenz grùnben fènne k* ^o gebèren eigentlicb biefelbe quaeftiones nicbt ad decidendam contro- verfiam, & adnoftrum forum unD fònnen mtt nicbtfagen> ob Da* judi- éium Medici au* afìèdenbettùbte, oDerob e*auf Den mnetlicben®ebtaucb Det Slt^enepen, melcbe Dem Chirurgo auf feine ^eifegebùbtet, angefe* ben fep. Ubttgen* bàtte1 aUetDinge* ein judicium Juridicum bep beffe* ter 3$eftnbung De* corporis delidi,. unD mebteten fundament Don Det ob- fervirten Iaefion, einen gemiflétn ©cblug mieDet Do* Medicamentum controverfum faflèn fònnen.. UtfunDticb ie. Epicrifis in Cafum LX. OPicituum Vólatilium ufii» adèoincrebuit, ut non modo Mèdici iisdèm eximiam tribuant k> virtutem,_ (ed &Medicaftri illos.prò arcano habeant medicamine: ex illis Spiritus Cornu Gepfi. ob commimeni opinionem,, qnod Cervu» fpecificunx alexi-gharmacum conftì- »t ) 59>- ( He conftituat remedium, vulgo praeferri fòlet, qui à diverfis Pracìicis non modo maligni* morbis cum magna fpe & promiffione opponitur, (ed Se prò fècreto chronicorum aefti- marur morborum adminiculo, adeo ut poli multorum aliorum auxiliorum commenda- tionem tandem multi ad hunc fpiritum velut ad fàcram confugiant anchoram, qui fi fperatos inde effecms haud obtinent, tunc (Jtpe patientem defèrunt, autconfufis &extnt omnem methodum conflitutis experimentis eundem fùbmittunt, mad)Ctt gleichfant bttt Patienten 25oten De* Collega Medici ùbet Die flteitige gSetwabtlefung Die ©acbe Collegialitet ùbetlegen, unD, mie Die ^attbepen, Denen 2Re*ten nacb, su entfcbetDen, un* Dutcb einen m unfetm $cabmen abgefaflenD\ecpt*' ©ptucb DetflùnDigen, aucb bie rationes decidendi unbefcbmett, um Die ©ebùbt, melcbe Ubetbtmget Diefe* abttagen wixb, mit Den Aden Derfcblofien anbero jurùcf m fenDen belieben moflen/ unD roit bleiben Denenfelben m aUen angenebmen ©egenbtenflen millig «nD gefliffen. <3Sj. ben 7. Odobr. 1723. M ; . * ©taflicb ©t. jut^.^egtetungt>etotDnete Sanfclet unD SKafye. S. Don t fpS^mnacB Stteiflet A. E. SJtitger unDgimmetmann aHbiet, un* €nDe* ^untetfcbtiebenebittlicbetfucbet, feinen Detlefcten 5ltm in 2tugenfcbein tunebmen, unD Don Deflen BeflnDen unfet fcbtifftlicbe* Atteftatum ju et* tbeilen; al* babw »**/ nacbDem Det 8tm entblèflét, befunDen, Daf an Dem tecbten 5Jtm Da* Os numeri fuperius, Det 8opf oDet tyo\> fee Det gtoffen Sftóbte ex Scapula au* Det ^fannen De* ©cbultet* S&eine* Dotmatt* au*ge»icben, unD nicbt mieDet, mie fl* gleicb 2lnfang*n)oblgebùbtet, eingeticbtet motDen. ©abetDann in Detfelben Ca- vitai ein Cartilago oDet ^notpel entflanDen, melcbet bie mieDet ©nticb- tung nunmebto DetbinDett unD Detutfacbet, Daf? Det 3ftann Dtefen 5ltm nicbt btaucben fan. SMe gtoffe £K6^re ifl ganfc, unD ntcbt entjmep gebto* Àen geivefen j ®ie offa cubitiabvt, al* radius &ulna, oDet Diegtoffe unb fleine «tt ) >97 ( Hi fleine 2ftm>2Kòbte, au* ibtet articulation mit Dem olle humeri gemi- eben, unD befunDen motDen, Da§ an Dem eien^oge^untenan Deffen ©pi- le eme Incifion gemacbet gemefen, unD Da§ Die mufculi De* 8tm<*, rotun- dus major & minor item aconaeus unD Det gan&e 2lrm untetn glenbogen nebfl Det £anD unD gingetn annocb gan& aufgefcbmoUen, totb unD fleiff, unD alfo Diefet SDtann &u feinet Profeffion unD £anD.2lrbeit incapable gemoc>tmorDen, melcbe* mir mit unferer Unterfcbtifft unD bepgeDtucfte» yetfcbafft befcbeinigen moHen. «2©. Den 30. Aprii 1723. F S. D. S\J2(cbDem micb SnDe* untetfcbtiebenen Det Chirurgus fiexx S. G. R. *y etfucbt, ibn megen De* Simmet-Stteiffer* A. E. 2lrm.©cbaDen, unD feine* Dabep adhiblrfen methodi medendi ein beglaubte* Atteftat yn extbeilen. 211* babe ibm folcbe*, jumabl Da ia) gleia) Sinfang* Den ©$a- Den, etlicbe $àge auf fein erfucben mit befeben, unD Patienten Dutcb in* netlicbe Medicamenta mit Detfotgen btlfftn, folglicb um fo Diel glaub- ttmtDigete ^acbticbt Dabon geben ean, nicbt Detfagen mògen. <2Bann Dann abet anje&o, Da Det obbenabmte gimmet^eiflet feinen 2ltm no* nicbt fo, mie et moblmùnfcbte, bemegen unD ju feinet £anD Slrbeit btau- cben fan/ fonDetlicb bie gtage DotfaUf : Db folcbe* Don Det Watux unD ùbelen SSefcbaffenbeit De* ©c&aDen* an unD Dot fla) b^ttùbte? oDet; Ob Dem Chirurgo Die ©cbulD einet lieDetlicben cfiermabtlofung ? oDet abet Dem patienten felbfl bepjumeffen fepe? foacbte Deflo Deutlicbet €t- ètetung Detfelben Dot nòtbig erfllicb Den ©cbaDen, fo, mie icb ibn befun- Den, umflcmDUcb ju befcbteiben, unD nacbbeto Den, Don Dem Chirurgo adhibirten methodum modendi }u annediten, aucb beplùufig Da* SBer- balten De* patienten, fùtili* mit su betùbten. <2Bg* Demnacb ben ©cbaDen an unD Dot flcb anlanget, fo ifl (1) Sin Dem Offe humeri Superiori dextro, obet oben anDemtecb' ten ©cbultet-$!$ein, Dot unD einiget laffen einmùrt*, ein ©plitter, fo nocb am ©cbulter^eine fefle gefeffen, abgefplittert, melcbet nicbt alleine Den mufculum ferratum anticum minorem & pedoralem DutcbflOs eben, unD Dafelbfl in regione axillari eine <2BunDe gemacbet, fonDetn aucb jugleicb ben Don Verheyenio beflbtiebencn ramum arteria? axillaris laedi- tet, bag alfo Dafelbfl ein fo genanDtet ©cblffc'SBtucb DotbanDen gemefen, obmobl bet ©plittet bep meinet 5lnfunfft nicbt au* Det SEBunbebetbotge- taget, fonDetn, inDem Dà ^atiente nacb gefebebenem galle nacb «baufe ge- gangen, unD alfo ben Situm mufculorum DetanDett, miebet jutùcf geroi- Sfff 3 *en, 4M ) 598 ( fl» «ben. yiaà)lem ia) nun patienten in feinem £aufe auf Dem tyette liegenD igefunDen, fo bat Det Chirurgus auf meine ^rinerung, ibm feinem Damabl* noa) bon allet ©efcbmulfl befwpten 2ltm vìfkiren, patienten in Die #ob* ricbten, unD feinen $lrm geb&riger maffen bemegen laffen mùffen, um alfo beffet ju erfunDigen, ob itgenDmo eine iuxatio Dorbanben fep( @Uia>mie abet bietDon nicbt He germgfle marque mabtumebmen gemefen, alfo bat ftcb ^incjecjen, nacbDem Cariente feinen Qltm bemeget batte, Die Don Dem (gcbtecfen etmas \>exbaxfa)te 2IDec mieDet geoffnet, unD Da*@eblùt jmifeben Denen interftkiis mufculorum gat bàufflg uno meccflia) b^untergeDrdnget, aucb flcb alfobalD biutm am ^len^ogen gefaefet, unD einen meicben,Don bloffen ^3lute angefùUfw $5eutel in Dee ©rèffe eine* ©dnfe^€pe*formiret Don melcbem $ugenblicf an, Die ©efcbmulfl Don ©funD ju ©funD fo mobl àm (£lem53ogen, ale oben an Der (Scbulter unD ganfcen Sirme Dermaffen lugenammen, bag binnen menig ^a^en, Der 2lem in diametro gut anDertbalb Diertel €len Dicf gemotDen, unD He ©a)muJfl ftcb aHet Sebraucbten SMittel obngeacbtet, jemebt unD mebt alfo Dedurrei, D«g$a* tiente fafl auf ein oiextel 3abt Daran ju Omette, unb feinen Slrm befiànbig auf einem £>rt ftiUe mb unbemeglicb liegen laffeu mùffen, el>e e* flcb ju ei- ner SSertbetlung unD 33efferung recbt aniaffen mollen, miemobl Det Chirurgus Docb enDiieb uacb un& nacb e* fo meit gebtacbt, ba$ He (Scbmuljt meiebet gemotDen unD flcb Dettbeilet, abfonDerlicb abet Det Dbet--2ltm nun- mebto feine natùrlicbe ©eflalt unD Ó>ide mieDer bat, auffer Dag nocb einige «etbartefe ©efcbroulfl Don* Dem <£{em33ogen unD £anDDotbanDen, melcbe ficb abec nacb geraDe aucb mobl mùrDe gegeben baben, menn Cariente mie nicbt auf Die ibm fo lang gemotDene Cur ungeDulfig morben, fonDern Dem Chirurgo ferner gefolgef, unD mit Denen borgefcblagenen guten SMbun* gen uno UmKblùgen continuiret bàtte, ei mla)te aucb nun fo lange, al* e*immer bdtte gemoHt, nocb gemùbtet baben, inDem in Der Chirurgie mobl ebemabl* Dergleicben Cafus Dotgefommen, al* au$ nacb einer mùref- licb gefébebenen, unD tecbt gut mieDet eingecicbteten QSettencfung De* Oen* $5oaen*Det$Jrra nacboollbracbtec£ut, Dennocb eine geit lang fleif unD fruiti geblieben, melcbem Dann unmiffenDe fo fort einet nicbt tecbt aeflbebenen <àBi* Detemria)mng debuto geben mollen, DerfldnDige Chirurgi aber miffen mobt Dag folcbe ©teiffigfeit aucb òjfter* blog Denen au* ©emobnbeit Det Q}eme« gung gefomnienen unD gefcbmàcfrten mufeufis eorundemque tendinibus mit bepjumeffen (epe, jeigen aucb eventualiter in Det ^Ijat, Dag Die ©aebe Dut$ fluteroborirenbe SBàbunaen unD Umfcblùge mieDet gut gemacbt met- Den «K ) S99 ( a» ben fònnen, memi nut Det patient ©ebult baben, unb Die geit exmaxtm mollen, ob e* febon mannigmabl erma* longe mdbtef, ebe Die gefcbmdcbter? ©ebnen oDet glecbfen ibten tecbten vigeur mieDet befommen. 2) 3fl an Dem radio oDet Det fleinen §fbogen*=SRòbte attémù tt* nabe an Det jundur De* ofiìs numeri gleicbfau"* eine ?ibfplittetung Der* mitteljr Der 2tnfùblung UnD £mpflnDung eine*Jfriorpen* m bemerefen gè* ^l0"' we*$e* Dann> nwa^n. Deret Dafelbfl beflnDlicben fenfibeien $beile nicbt* anDere al* groffe ©cbmer&en unD ©efcbmul& Derurfacben tmD Der- mebten belffen mùffen, beatati* Da jugfeicb Die in Dem Olecrano flefc DereinigenDe rendines mufculorum cubitum extendentium, nempe longi, braevis & brachisi externi Don Det Dafelbfl gleicb ànfang* flcb gefefcten ©efcbmuifl nicbt menig relaxitet, folglicb aucb Det affluxus hu- morum, unD Die Darau* enrflanDene ©efcfrmuljt unD ©cbmerfcen um fo Dieutiebt twgròffert merDen mùflen. ©egen jefct erjebffen SuftanD nun bat Det Chirurgus folgenDet SJlaffen proceditet temila) nacb genau getbanenet Vifitation De* Ste- rne* bat et gleia> Slnfang* megen De* mieDet aufgefptungenen rami arte- ria? axillarisr unD megen De* bepm gali gebabten ©cbtecfen*, Die Median- Slbet auf Dem lincfen Sforo gelaffen, Den auf Dem One numeri abgegan- genen ©plittet, fo Diel; al* Die befcbaoigte SfDet, unD Daber beforglidje fldrefere cBetblutung jugelaflèn, su adaptiren gefuebet, unD nebfl Uberle- ejung eine* guten 23ruefr ^ffafler* mit Compren^n Don ^rfater»mùffen in SBein gefocbt unD gebotiger Bandage Derfeben, Die ^EBunDe abet ift mit einet Tindura vulneraria bafamica DetbunDen morDen. ©leiebet laffen bat et aucb uiit Dem Oenbogen Dtrfabren, unD abfonDerlicb Die ©egenD, ba ficb bai ©eblùte géfacf et, su Deffen cBertbeilung abermabl* mit einem ^rautet-^ùfien in <2§etn gefocbt berforget, melcbe* Denn jugleicb Die vices einet guten Compreflè megen De* abgegangenen ©plitter* Det- treten mùffen, in Dem flcb batte ©cbienen, fo menig biet, al* oben obne 55efotgung fèblimmerer Sufdfle anbringen laffen moffen. Um Den gau&en 2lcm abet ifl ein refolvirenDet unD defendirencet fotus Don Hebris refolventibus nervinis in aqua cale. viv. codis & cum lithargyria in aceto vini feorfim codo & Camphora in Spir. Vin* foiuta re- mixtis gebrauebet morDen, al* motinne et Doppelte ^ùcberanfeucbten unD mobl au*geDtùcft, marm umfcblagen laffen, mie Dann aua) bep1 Slbneb* mmig De* Umfcblage*, melcbe* alle 2. ©tunDen gefcbeben Det Sforo alle mabì mit Spir. Vin. camphorat© geroafebett motDen. Sftacb&em abet m )«*>< 9» Da* um ben ©enbogen ftagnitenDe ©eblùte flcb su feinet refolution brin- gen laffen moflen, fo bat Det Chirurgus u.u Denen extravafitten humo- ribus einiget laffen einen Slbflug m geben, eine fleine Ocffnung finteti am €lbogen, oDet an Dem Due, Den ibm Die 23efcbaffenbeit De* ©a)a- Den* felbfl am beflen angemiefen, gemacbt, obne DaDutcp etma* mebt, al* Die integumenti communia su Ixdixen, unD bdtte Derfelbe gar nicbt un- tecbt getban, menn er gleicb Den erflen $ag geDacbte Deffnung gemacbet bdtte. Slflein meil ibm su oorau* gefa>manet, e* mècbte beo juf omraenDct obnDermeiDlicber ©efcbmulfl gar leiebt Der Slrgmobn gefcb6pfet merDen, al* babe er folcben Dutcb ermdbnte Oejfr.ung Derurfacbet, fo bat er folcpe ex prudentia Chirurgica big in Den Dritten ^ag Derfparet, Damit ^attente unD anDere UmflebenDe, Die allbereit* Darsu gefommene, unD kDiglicb Dee Sftatur De* ^eba^en* bepmmcffenDe ©efcbmulff offenbabr Dor Slugen fe- ben, unD nacbbeto um fo Dielmeniger geDacbter Deffnung erma* ©cbuJD geben f onten. Vlaa) Diefem flnD Die Umfcbldge auf Dielerlep Sfot Derdn- Dert unD mit jertbeilenDen ^flaflern unD Spiritus abgemecbfeit morDen, Det gan^e Siero aber ifl ajlemabl mit einer um Denfelben laufenDen 23inDe, fo Diel al* Die ©efcbmulfl etleiDen mogen, unD sur SSeroabrung eine* fifa* eferen Affluxus humorum nètbig gemefen, befefliget morDen. SScp fo beflalten ©aeben erbeffet Demna# jut ©enùge Dog Dem Chirurgo feine ©cbulD einet lieberlicben SBermabrlofung bepgeraeffin metDen fènne, fon- Detn Dag folcbe leDiglicb Det ùbelen SBefcbaffemVit eine* ©ebacen* juju* fcbteiben fep, inDem Da* in Denen interftitiis mufculorum & circa jun- duram cubiti gefammlete unD extrava/irte ©eblùt in feine oiDentlicbe @dage nicbt fo leicbte recipitet metDen fònnen, fonDetn Die Dabep liegenbe tubulos & fibras carnofas nebfl Denen vafis fanguineis mebt unD mebt comprimiten unD alfo Den circulum fanguinis Dafelbfl bemmen aucb Don $ag su $ag eiren grrvffen infardum humorum petutfaeben mùffen, beootau*, Da Detgleieben ©efcbmuifl mit einet anDetn, Da Die humores nut in ibten tubulis & febris motricibus ftagniten, nicbt abet stoifc&en Die interftitia extravafitet fepn, in feinem SBetglcidj S« S^ben ifl* morju Denn formiit ùag *a, Die Don Denen ^noeben abgemicbene ©plittet megen Der befftigen ©efcbmuifl nicbt fo nabe, al* ei mobl fonfl in anDern gdflen mègiicb su maeben ifl, adapcliet merDen tonaen, fonDetn Dutcb einen gat flatefen callum flcb mit Denenfelben mieDerum bereinigen mùffen, gat leiebt einig? occollefcence obet ^Bermafèrung aucb in benen nabe bepgelegenen junduten gefcbeben mogen, obne Dag folcb** bet Chirurgus berbinDern fènnen «8 )**.( HI fènnen. UnD meil bepnebfl ^attente m fo longetS^ feinen Sforo ttfeft w bemegen Detmo*t, fonDetn Denfelben beftdnbig auf einet ©teBe liegen laf- fen mùffen, folglicb Die organa motus DaDur* obnflteitig febt gef*md*et, unD Dieiibrse mufculares, Duv*Die mit Det Sdnge Det geit Detbdttete@e- fcbmulfl au* ibten natùtli*en fitu gefe&et motDen, fo ifl fein <2BttnDer,Da§ partente einen fleiffen Sltm Daoon bebalten, beborau* Da Diefet sulefct felbfl au* UngeDult, Die Don Dem Chirurgo botgefcblagene unD nocb eine 3eit- lang &u continuitenDe eritrei nicbt Idnget mebt gebtaucben, fonDetn lie- bet bep ©cbatffticbtetn unD Detgleieben £euten flcb SKatb* etboien, unD jtilefet gat feinen Sltm unoetbunDen in Det falten S3rufl betumttagen moU len, folglicb Die in Denen ©elenden, fcbonjiemlicb batte ©ef*mu!fl boflenD* felbfl Doflfommen fcetbdcten laffen. Melcbe* Det <2Babtbeit unD Denen principìis medico- chirurgicis gemdg fub figlilo eigenbdnDig Don mit gefleffet. <2B. Den 9ten3un. 1723. . Refponfum Facultatis Medicae Helmftadicnfis. Crebbero, un* €nlei untetf*tiebenen, €. €. diatbi su SBetrogetoDa ** ^mmetmann unD 95ùrger Dafelbfl, SJìeiflet SSnDtea* ©fot* femen ebemahl* Dut* einen unglùcfii*en ga!lbef*aDigten u.bi*datounbrau*- babten«tm su* $5eft*tigung Dotgejeiget, unD jugleicb beret fiexxen Medi. eorum D F. S. unD Lic. G. H. in Diefet ©a*e au*gefleflte Atteftata Me- dica, aucb De* Chirurgi S. G. R. an Die £o*grdflt*e ©t IKegiérung Diefetbalb eingegebene ^otfleffung communiciret, unt> unfet judicium Medicum Detlanget: Ùb geDa*tet Chirurgus R. Dutcb ubele Cunrung Sllrm DetDotben ? ©0 baben mit ni*t oBeln Den f*aDbafften Sltm tn ^uaenfebein genommen, fonDern aucb bie Dorgeseigten Attenta Detet Se? un.Medfcorum, unb ^orfleflung De* ChirurgiR. mobl etmogen, unt balten Dafùt, Dag na* fo langet Seti: gat f*met fafle, accurat su juck- dten Db ein fól*et ©*aDe te*t tradirei oDet bermabtlofetfepe? » bewmTjVat Dif Obfervationes Chirurgomm UttD Expenen^, Dog D eTXn!s oDet ^etf*ungen Detet ^^^H^JW »1 ^/t.i^m hcfssmmev. oDet ©p ttetn Dabon geben (mie Don Dem £ettn Lic^feSffi) èfftet*Von ùbelero@efolge unD f*limmen3ufdilen ^?J»i^ M fe 1)08 S «i*t affemabl mègli* fol*e ©*dDen Doflig genung demonftritet, no* angemetcf et, mo Die Cpltttet geblieben, mei*e } 6*02 ( eben bie <2BUnbe betutfa*en jbflen? Da biefelben jbnfl non Sflatut rfle* cren feparitet su metDen. £é\ f*einet au* Die am ©enbogen, am anDetn ober Dritten ^age, na* Dem Sali gema*te £>effhung m*t notbmenDig, fonDetn f*dDli* su fepn, unD ifl betmutbw*e Utfaebe, Dag Det Sltm fleif àemotDen: S)ann ob glei* porgegeben mitD, Die Seffnung fep nur tn In- tegumenti gef*eben, fomeifet Do* .Die ©teiflgfeit De*jgflenbogen*, al* Da fonfl feine SBerle&ung, unD Die 23emegung anfdngli* ungebmDett ge- mefen, Daf Dut* Die unseitige Oeffnung sur ©teifigfett De* £!Ienbogen* Snlag gegeben motDen. £>et bloffe ©ef*mulff etfotDett fcineDeflMng, tmD menn Dajèlbft extravafirte* ©eblùt geflecfet, bdtte fl* fol*e* per ex- terna figna jeigen mùffen, ifl ana) naa) bet Oefnung Dabon ni*t* sun* <28otf*ein fommen,, Oa e* fonfl mùtDe gemelDet fepn : unD ifl Demna* Die- fe unjertige £>eff«ung nut obne Sftotb unD bmictngli*e indicarion ge- fcbeben, fonDetn ou* Dem Slnfèben na* f*dbli* gemefen. <2Ba* fonflen De* Chirurgi R. eingegebene S$otfleu"ung anlanget, fo fènnen mit fol** tii*t anDet*, al* febt betbe unD unf*icf li* mieDet einen Dodorem Medici- na? unD ©taDt-Phyficum Don emero Chirurgo anfeben. UbtfunDli* untet unfetm Facultdt*'3nfl*get. £elmfldDt Den 18. Junii 1723. Decanus, Senior unD anDete Profenoresbe* Medicinif*en Facultdt Dafelbfl. §(B tnit, €nbe* Untetp*tiebenen, fiexx ©. @. 91 ein, Don Dem Sin» "^ roetmeiflet SI. & eingebolte* privar Refponfum Facultaris Med. Helmftad in pundo inculparionis feine* ùbeln curitten unD bemSBotge- ben na* betmabtlofeten Sltme* na*ti*tli* communiciret ; anbep mi* abecmabfen bittli* etfu*et, Dag ia) mi* in Denenjenigen ©tùefen, motù> bet Die tetten ProfefTores Helmftad Deutli*etn Untetri*tunD au*fùbt* H*ete demonffratlon petlanget, ndbet explicitenroècbte; ©obabebe* fagte* Refponfum mjt attem gleif Dut*gelefen, unD Datau* etfeben,mie Diefelbe eine* tbeil* Die in meinem gegebenen Atteftat angegebene Slbfplit» tetung an Dero©*ulDet^einno*ni*t genugfam demonftritet su fep» Detmeinen; anDetn ^:t>eitó abet betmutben, al* mate Dieam€flenbogen Don Dem Chirurgo gema*t incifion obne $co* unD binldngli*e indica- rion gef*eben, unD Dabet mebt f*dbli* al* Dienfam gemefen, unD me**, te DieHei* Die ©teiflgf eit De* Sltme* mobt Dabon entflanDen fepn* SWeit* e* mitD mit (falva ipforum audoritate) Detboffentli* etlaubet fepn> meine obnbotgteifK*e Rinunci bietbon prò mdiori;in£ormatione De* tet ) b mobl Detglei*en ©plittetbon Det Sftatut èfftet* pffrgen feparitet ju metDe^ fo ifl Do* ex Chirurgia Pradica ebenfall* befanDter ali befanDt, Dag folcbe, menn fle no* au De* nen $no*eri fefle flfccn, giei*fafl* an Diefelbe Dielfdltig mieDerum anf*lief» fen, unD fl* mit Denenfelben oermafem, melcbe* Denn Don mit in geDa*- tem 23eri*tnwbt al* ju Deutli* geroelDet morben: unD mag Don feinem Medico prcetenditet metDen, Dag et in Chirurgncben $3ett*ten Don al- ien unD jeben £Jeinigfeiten, Die an fl* f*on befanDt, unD au* Det S5e# ttennung eine* ©*aDen* felbfl flieffen, stoffe demonftrationes ma*en foflte. 3* babe ja Deutli* genug gefefcet, Dag e* ein ©plitt^ru* geme- fen, Da Det ©plittet Die in regione axilliari beffnDli*e <2BunDe betut* fa*et: unD menn Die «fjetten Medici Helmftad. ja no* banDgteifli*ete DemonftationDetianget bdtten, fo fènten fle nut bep ibtet 23efl*tigutw, ben Sltm De* patienten bemeget, unD oben bep bet jundur jugefùbfot ba- ben, fo mutDen fle an Det <3Ba">rJ>eit De* abgemi*enen unD mieDet ange* macbfenen ©plittet* ju dubitiren feine Utfa*e mebt gebabt baben. S)emt Dafelbfl ifl Da* mieDet angef*loffene €nDe De* ©plittet* in Det gotm ei- net bàtten ©pù)e, mel*e MB. mit Dem ©*ultet<23ein in Det SSemegung auf unD nieDet gebet, banDgteifli* su bemetefen, jum ojfenbabten ^5e- meig, Dag Det ©plittet, fo no* suro tbeil an Dero offe numeri fefle gefefs fen, fl* mit Derofelben mieDet beceiniger, unD etma* flatcf betmafett, mei* *e flatefe gSetmaferung Denn au* Urfa*e ifl, Dag menn ^atiente (einen Sforo bemegen, unD fafl big in Die Horizontat-Linie aufyeben mill, fl* aeDa*te ©pifee gegen Den cartilaginofen SKanb Det ^Jfannen fleflet, unD Set frepen 23emegung bei humeri binDetii* ifl. 3* nonte aber ni*t obne Urfa*e, Dag Die, an Dero numero Don unD etma* einmdrt*su furen- te ©Ptee mit Dem ofTe humeri auf unD nieDer gebe, Damit ni*t itgenD beo Denen jufùnfftigen ferrea Urtbelfrgaffern, ein abermabliget smjg, tetflanD entfleben, unD fle auf Die ©ebanefen getafben mègen, al*mdte aleleicbt fol*e ©pifce nicbt anDet*, al* Die acuta prominente praocef- fus Scapute fuperioris,mel*e befemter maffen fonfl bep einet einmdtt* * ©gcjg* 9ef*e- ^efcbebenen Luxation, ebenfall* abet NB, unbemegli* tmb nicbtèbena* Den befcbtiebenen Otte su fùblen ifl; mie nun au*gefùbttet maffen Die Don mir referirte Slbfplitterung feine ungesmeifeìte fKkbtigfeit bat, inDem Det angegebene ©plittet tbeil* a priori, Dut* Die Don felbigem gema*te $BunDe, tbeil* au* a pofteriori 7 Dut* Die jefetbef*tiebenebemegli*e ©pi- %e genugfam demonftritet: alfo mag bingegen Da* mutbroagli*e <%ot* geben, ale mate Die am ^llenbo^en, Don Dem Chirurgo geroa*te inci- fion, obne Ttàb unD binl«ngli*e indication gef*eben, unD Dabeto Diel- mebt f*dDli* gemefen, Dero beflagtcn Chirurgo 9fc ni*t* fonDetli*e* pr^udicitem Denn s^utbmaffungen ma*en feinen binldnglicben $Be- meig au*, unD J> DetfldnDig mirD ja mobl ein jeDet Tyr© Chirurgi® fepn, Dag ein bloffet an fl* no* bartet ©ef*mulfl feine Deffnung etfotDete; al- kin e* flebet abetraabl* in meinem Atteft. Deutli* genug bemercf et, Da| fl* binten am Oenbogen ein mei*et, unD mit bloflVm extravafirtem ©e- blùt angefùlltet dentei gefacf et. 3* meine ja, Dig fep ein mebt, al* s» banDgteifli*e* unD augenf*emlt*e* fignum externum gemefen, roel- *e* Die indieation su einet su ma*enben €tèffnung gegeben, unb mill bex Chirurgus alternai)! mit gntem ©emiffen erbalten, Da* et etli*e gèffel DoU extravafirte* ©eblùte bep geroa*tet ^rèffnung befommen ; Dag a- bet Dabon in meinem 25eti*te nicbt* gemelDet, ifl Utfa*e, meil i* bep Det / Deffnung *t*c jugegen gemefen, fonDetn fol*e etfl Den folgenDen ^agDat* auf befeben, unD Die Don Chirurgo mit referitte Evacuationt ali eine let*t na*juDendenDe©a*eprcfupponitetbabe; SBeil Demna*anDe* «m^ftionirten patienten* Oenbogen, ein unldugbare* extravafirte* ©e- bìùte fi* gefacf et, mel*e* fl* Die etfletn $ag j» feinet SBertbeilung an- faffen mollte, fo mat ja adetDing* eine Deffnung nètbig/ entmeDet glei* ìufft jufeben, obet Da e* fl* au* ja megen Det anDern anbringenDen ©e- f*mulfl etma* betbdttet unD coagulitet bdtte, felbigen Dut* Die £tmeitetung fortjubelffen: unD bat Der Chirurgus meit beffere indieation \ut £tèff- ming gebabt, ali menn et Da* extravafirte ©eblùt er flit* meine cor- ruption obet ©ef*mùc am ©elencfebon felbfl batte degeneriten laffen, mel*e* an einem foi*en Otte, Da Die Dielen Ligamenta unD tendines juglei* gat lei*t mit angegtiffen, unD f*limme Sufdfle erreget merDen fènnen, gar ni*t tbunli*t unD ratbfam gemefen fepn mùrDe. <2Bie nun biet* au* mr ©enùge Datgetban, Dag Der Chirurgus binldngli* indieation sìlt ^roffnung gebabt, uno fol*e feine*mege* obne 9con> botgenommen mot- Den fcpe; al* iji ni*t abjufeben, mie unD auf ma* 2lxt, DiegeDa*te Deff- nung m )6*5 e m m»$f*rìbli* gemefen fepn fofle, bebotau* ba fol*em*t meitet, af* .&» Die integumenta- communia gegangen, unD ifl ni*t genug, Dag Die »&etrn Medici Helmftad. au* bieran ju dubititeli f*elnen, fonbern fle bdtten suglei* Da* contrarium Dartbun follen, Dag irgenD Det Chirur- gus in Die ©ebnen oDet Ligamenta geflo*en unD Dabut* Slnlag jur ©teiffg> leit lei £flenbogen* gegeben bat Au Contrair, menn Di* gef*eben md* n, ei murDen Die Dabet gemèbnli* entflebenDe Sufdfle, al* infiammano^ ©HeD'^Baffer unD Derglei*en balD binter bet erfolget fepn. £)ie ©*mer- |en unD ©ef*mulfl flnD au* f*on bor Der Incifion Da gemefen, tuo* mit moflen fle nun ibre SMutbmaflung verifkiren? gmat geben fle doi> al* mdte bep Dem €Benbogen fonfl; feine ^erle^ung unD Die SBemegung anfdngli* obngebinbett gemefen ; aflein obf*on anfdngli* Die 33eme» gung am £8enbogen no* jiemli* gef*eben fènnen, fo folget Do* Dat* am ni*t, DagDe*megen feine SBetleéung Dafelbfl gemefen fege. £)en$ Dte Ada bemeifen juft Da* contrarium, unD seigen, mie alfo fott na* gef*ebenet 33emegung bmten am Oenbogen ni*t aflein ein extraordi- raàrer unD mit bloffem extravafirten ©eblùte angeftHletet S3eutel fl* gefacf et, fonDetn mie au* betmittelfl Det Slnfùblung unD €mpfmbung eia abgemi*enet ©plittet an Dem radio su bemerefen gemefen. ©enss menn man mit bem 3)auroen Dabin fùblefe, unD mit Demfelben manefe- te, fo manefete Der ©plitter banbgreiffi* etma* mit, unD fnorpete; un& Di* mar eben Die Utfa*, matura ^attente an Diefem Dxte fo gat em-v pflnDli*en ©*met&en empfunDe, suraabl menn man ibm Dabin fùblen mollte. 3$ meine ja, e* fepeau* Diefen unldugbaten UmfldnDen fiat genug, Dag an unD um Den Cflenbogen glei* Slnfang* Die meifle unD gre* fle cBerlefcurg su erfennen gemefen fepe, unD folget Daber gar ni*t, Dag meil Der ^llcnbogen eventualiter fleif geblieben, fol*e* Der Incifion bep- jumeffen fepe* Unius rei enim plures ponunt etìe cauffie. §U Dero foifl an* ex praxi Chirurg. befanDt genug, Dag ofters ben éflenbo* genfo mobl, al* anbern ©denefen FunDen jugefùget merDen, Die a- berni*t aU^ttiar)! eine ©teiflgfeit na* fl* laffen, fonDern glùcfli* curi- tet morDen ; unD ma* no* mebt, fo ifl mobl S" metefen, Dag De* mebt- geDa*ten gimroet » Sfteiflet* feine fianb circa carpum eben fo fleif unD unbemegli* ifl, al* DetJOenbogea: Vinti aber ifl Dafelbfl feme in- cifion gema*t, au* auffer Det ®ef*mulfl feine, ^erlefcung gemefen> unD Die #anD ifl Denno* blog bon Dem Detbdtteten ©ef*mulfl fleif ge- motben. 3# meine Diefet einige ©tunD fep binlangli* genug Denen ©ggg3 tetten H )fo*( IM ^ettett Medicis Helmftad. ibten mutbmagli*enConcept bon bet f*Sb* li* f*einencen incifion jubenebmen, unD Deu*t mit, Det na*gefefcte ©Aiuti forome gat ni*t gefùnflelt unD ges»ungen betau*, fonDetn flief- fe ex ipfi Natura rei, menni*fage; 3Dag,mo*on De* patienten* fianb iirca carpum fleif gemotDen, eben Dabon fepe au* Der ^Uenbogen fleif aebiieben Parium enim eadem eft ratio idemque judicium. Wun ifl abet bep Det ©teiffaM Det £anb feme anDete Utfa*e al* blog Det \5etbdttete @tf*muijì an^ugeben, folgli* mirD e* au* wHbjf bem €1- lenbogen Dabep fepn 3$erbletb*n baben, um fo mebt ;Da Dafelbfl megen Det angeà.benen Slbfplittetung am radio gar lei*t eine occallefcence in Dem ©elencfe aef*eben fènnen, obne ftag ber Chirurgus fot*e ju berbmDern aemo*t bdtte. £ut§, in Det Chirurgie f ommt ei nt*t fo mobl auf mutb- magli*e raifonneraents an, fonbern DieSlugenf*einli*e UmflànDe jet- aen einem Chirurgo mebtembeil* am beflen, ma* su tbun oDet ju laffen fepe. 3u ©teuet Det ^abrbeit babe Diefe* mit meinet eigenen fianb mb bepgeDtucf ten $etf*afft untetjei*net sm^m^y* a h. l, ^ % Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. U* Det bon ©net #o*gtdfl. ©tolbetgtf*en <2Betmgetobif*en EKegie- tung ùbetfanDten $lage De* Simroermann* A. E. mieDet ben chi- Tursum S G R. baben mtt etfeben, mie unfete* Collegu ©ttra*ten ubet aeaenmdttige £lag.©a*e erforDert morDen* <2Bannmit nun Diefen Ca- fum Collegiate mobl ermogen, fo baben mit fo mobl au*,De* £ldger*, nnD De* su feinet ©eite gebèrigen attaftati Medici & Facultatis Hehn- ftadienfis ni*t meniget ©cine* defenforis ©tùnben, al* au* au* De* SBef laaten unD su ©einet exculpation DienenDen 3eugmffe* unD juftifi- cations eine* anDetn Medici mb defenforis ^Berantmortang angemet- cf et mie Piaget einen gefdf)tli*engafl Don einem SdoDen getban unD Da- bep ©etnen te*ten Sltm unD ©*ultet Detgeflalt bef*dDiget, Dag et De* anv%t befìagten Chirurgi #ùlffe uno 23epflanD gefu*et : e* fep abet Don fciefem Chirurgo unD Dem Dam erbetenen ©rdfl. ©tolb. £eib - Medico Jhetrn LìcH. eie cBetle&ung alfo befunDen motDen, Da£an Det fupe- iiori dextra regione offis humeri eine Sibfplittetung gef*eben, jet»* Det- m ) 007 e 9» betgeffatt, Dag Det betmeinte ©plittet no* au einem €nbe mag b*ffe? angefeflén baben 5 mie abet bep anfdngli* angeflefltet Untetfu*ung Dabet feine Slu*tencfung oDet Luxation bat prsefumitet metDen fènnen, meil bet ^atienre feinen Sltm gebètiget maffen bemegen laffen mùffen unD fèn- nen, fo iflbùwen au* Det banDgteiffli*en ^abtnebmung einet bat* ten©pi&e, mei*e mit De* ©*uitetbeine* SSeroegung auf unb nieDet ge- bet, Die etfolgte 9Betma*funej De* botbet abgemi*enen ©plittet* etmeig* li* geraa*t motDen, Dabin no* Die in regione axillari entflanbene 3BunDe al* ein £tmeig fol*et Slbfplittetung gesogen murDe: fiiexnea)fl babe fl* au* an Dem radio bep Det jundura mit Dero offe numeri au$ bem ©efùbl eine* ^uotpen* eine Slbfpiitterunggejeiget, bag Dabero ni*t nur eroe boppelte Iaefion, jmeperlep &no*en angemercfet, fonDetn an jmepetlep regionibus valde tendinofis & fenfibilibus eine anbetmeiti* ge$$exle%nng, fo moblbon Detflatcfen contufione, al* au* Detet abge* mi*enen ©plittet vulneratone, irritatione unD Damit Derfnùpfftem humorum extravafatione unD affluxu, au* Datauf erfoigter ftagnatio- ne, verihciret morDent <2Bie Dann fobalD na* geftbebenem gafl fkb etti mei*er mit 2Mut angefùfltet dentei in Det@rège eme* ©ange ^pe* bin* ten am^flebogen eingefunDen, mei*er Detgeflalt flùnDli* angema*fen, Dag in menig $agen Dom €flebogen bi* au Die ©*ulter eine groffe ©e- f$mulfl, Dèe fl* nicbtoettbeHen laffen moflen-, fouDetn roebtbetbdttet, ent- flanDen , Dabeto bep betmeilter SertbeHung fol*er mit Sòlut angefùfltett ©efcbmulfl eine nut Dur* Die integumenta communia gefùbtte incifion binten aro €flenboqen mit fol*em fuccefs gema*et mutDe, Dag etli*e Sèffel Doli extravaììrtes ©eblùt au*gef$offen, na*mabl* abet Die ùbtige @ef*mulfl Detgeflalt geminDett matD, Dag uro Den €flebogen unD^anD einige betbattete©ef*mulfljutùcf geblieben, mel*emeil fle g> gef*mitu> »i*t bat setn>eilet metDen, no* Den bef*dt>igten gtmraermann in Denfel- ben guflanD fo glei* fe%en fènnen, Dag et feine £anDarbeit fottfe- |en mègen, fo ifl ni*t aflein Die bi*betige€ut abgebto*en, fonDetn au* SBetmutbung Dag Diefet ©cbaDe unte*t traditet fep, boro #errn D. S. gin atteftatum negleda? repofitionis luxati oftis humeri, na*mabl* Don ©net £obl. iSelmfldDtif*en Medicinifcben Facultcet ein fetnete* teftimonium, Dog Dur* bie tmnètbige incifion bep- Dem €flenbogen bet bef*dDigte tyatient, Detmutbli* bermabtlofet fep> bepgebta*t, su- glei* abet Dabet unfetet Facultst Dtefe gtage ju- entf*eiDen potgeleget motóen ? )&>s ( 9G» ®bbmtwtyunUn\fihnbm unb fernerer Sur, ber SBtftog- te Chirurgus .an bem^tóger ttwai wferjrn tjabe, unD batflco feine Sur ju&mwrffto unb ju befcfeulbia,enf*n> $ietùbet abflatten fan, mie Damit ùbeteinflimroet Farina- ém Confil. 146. n.i. tf Decifi. 36$. *-s. msl*e $etmutbete luxation au* atùnbli* in Actis abaelebnet i]i : £)ag fetnet Det 33e£lagte Chirurgus na*fol*et€tfdnntniginDetSutte*tmdgig betfabten, fènnen mir au* m*t in Slbrebe fepn, flntemabl mit ùbetbaupt an feinen gebrau*ten ^ùlfffrSBtftteln ni*te* su etinnetn ffnDen, et au* feine fl*?te ©elegen- beit gebabt, fol*e anno* oetborgene Sibfpltttetung sut feceffion su bringen, fonDetn Dielmebt, fo Diel e* Det fitus partium sugekxffen, Die et-» folate occallefcentiam De* abgemi*enen ©plittet* mit gef*icften com- ©reffenunnD bandage jubefotDetn: Dag abet fol*e Sinma*gunD 3$e- ©efligungoeS ©plittet* ni*t Detgeflalt gef*eben, mie e* juDoUfomme- net SSemegung De* Sltme* nètbig fepn mè*te, ifl in feinet uro aflet bott- f ommenflen artficun» 9Ha*t uno diredion ni*t ju fu*en : 9ce*ff- bin fènnen mit au* ni*t migbifligen, Dag Det 33eflagte auf obbef*rie- bene Sltte Dem ftjgnirenDen unD fl* mebt unD mebt gebdufften ©eblùt Dur* geba*te incifion 2ufft gema*t, flntemabl eine fol*e quantità* .extravafirten mi gefacften (3eblàtei fl* niromerrael>t mùtDe reforbi- tet oDet fonfl baben difeutiren unD fuppuriten laffen, fonDetn bielmebt ssntet fol*et $offm*ng bep etroangeltet €tèffnung an Diefet region eine aefdi)tli*e corruption unD anDete f*dDli*e ^rfolgungen mùcDen ofyn- fehlbat ju etmarten unD ju befùt*ten gemefen fepn, aflermaffen fol*e Ghette, Dm* gef*ef>ene contufion unD violation oom abgemie*enen ©plittet febt gef*md*et, unD ju SBefèrDerung Detbofftet S^tbeilung unD fuppuration untù*tig gema*et motDen .• ^[Bit fènnen abet au* ma)t Diefe ge)'*ebe.ie ©amlung Dee ©eblùt* ab arteria laefa deduci- ren, xodkn Detgiei*en C8erle|ungen gefdl)tli*ere unD meit au*feben- t>*xe ^Setblutungen, Die man fo lei*t ni*t fliflen fan, na* fl* jieben: Inbeffeu ifl genug, Daf auf antae SBeiffe Dut* Die obere unD un- cete m )6o9( m fere Slbfptittetung, am afletnd*flen abet Dur* bie Ic&fe, eine fol*e Stagnation unD ©ammlung De* ©eblùt* bat fènnen Derurfa*et mer* Den: ^Bann au* fonfl "ber befiagte Chirurgus glaubmùrDige g.ngniffe fein?i ©n enervationibus tendinum ex contufione alterius extremitatis tendinofe bep Det unmittelbabt be* f*dDigt*n regione olecrani jujuf*teiben ifl : unD la fol*c botte ©ef*mul- JtenDie tendines no* mebt an ii>tem ©ebtau* unD Fiexibilitdt binDetn, fo ifl Dabero Die bebarrenDe ©teifftaf eit fol*er $beile ni*t Der €ur, fon- Dern folcben Suiten bepsumeffen, dci*mie e* au* in Det experientia chi- rurgica fattfam befannt, Dag au*fol*etlepgdttm obneC8etf*ulDen eine* Chirurgi an Detglei*en locis tendinofis & Iigamentofis, au* mobl gat fungofe concretiones entfleben, unD su glei*md§iget ©teijfivjfett Det ©liebet Slnlag ju geben pflegen : Ùbtigen* bat fl* Diefe* unfet* Decifi Det befiagte Chirurgus feine* mege* ju einet fltaffbabten unD rubmreDigen SBermeffen-unD Unbefcbeibenbeit, met*ertep et fo mobl etflli* mieDet ei- nen Phyficum ordinarium, al* au* na*mabtè mieDet eine ganfce Facul- tdt gemiefen, ju migbtau*en, fonDetn ft* ju etinnetn, Dag et f*ulDig fep fol*etlep ^erfobnen mit €*)tetbietung ju begegnen, feine Privat Affeden fabten ju laffen, au* feine gete*te ©a*;, mie jener fluge Werner Scipio, mieDer Den Q^Fabium cum modeftia & temperamento lingua autfjufùb- ten, Damit man ibm ni*tna*Dem gemeinen ©pri*mort ex impudentia einet Unmiffenbeit bef*ulDigen mège. JDiefc* unfet in Scientia & Ex- perientia Medico-Chirurgica gegrunDete* Uttbeil baben mit auf ^et- £b&b tan§en 48 ) sio c a» langen btetmit auabdnbigen unD mit unfetm Facultdtfc©tead befldtigen moflen. fiali* Den 3. Decembr. A. 1725* Epicrifis in Cafum L XI. DUplex & fìraul perquam qualificata in praefènti cafù occurrit laefio ; prior eft offis humeri &radu circa juncìuram cubiti fiffura, quam vocant eitl©d)li| ObCr©J>aft* ^rttdj, cum aliquali fèparatione & prominenti* utriusque offis conjuncìa ; altera erat eximia contufio utriusque laefae Se offenfae regionis, qui cum multiplicato tendinofàrum infèr- tionum apparatu IHpata fuerat: Scorfim in confiderationem ducenda eft inferior regio circa cubitum, ubi mufculi extenfòres carpi exterior & interior, extenfòres digitorura, radiibrevis, pollicis extenfòr five flexor primus & fècundus, brachiaeus biceps cum fùo tendine, geracllus major, radii teres pronator, cubiti extenfòr; fi itaque in regione cubiti aliqua offenfio occurrit, tunc confènfio (è in manum & fùmmum humcrum usqae extendit: fimplicem contufionem quod attinet, tunc illa regionibus & partibus tendino lis illata fufpecla poli fé trahit pathemata: ex illis cornmunibus morbidis confècutionibus, quae tendinofàrum partium offenfionetn contufòriam excipiunt, eminent contrafturac, aridurce, paralytici llupores, initiantes atoni» & concurrentes tumores pertinaces, ta- bes, ftafès humorum particulares, in vicinis regionibus > fùfpecìae abolitiones fènfùs naturalis, ominofùm refrigerium partis affèctae &c. In praefènti cafu poft peraclam cu- ram , patiens dextram manum furfum allevare Se ad caput perducere haud potuit, inte- rim ulnam in cubiti juncìnra flettere & movere potuit: brachii vero promotionem in altum impedivit illa feftuca Se fifibra, quae in fuperiori loco brachii quadantenus fèja.- rata fuit, nunc vero denuo occalluit, fèd fùb hoc motu brachii in altum in confuetis fcapulae proceffibus tum primo, five limbo fcapulae, nec non in proceffu anchoroide & acromio renitebatur, quoniam preternaturali modo nunc haec longitudinali* feftuca prominuit&quadantenus intumuit: duplex itaque quaeftio occurrit. i) an fiffura in fupe- riori regione offis humeri ita potuèrit arcìe comprimi Se curari, ut ordinarium motum illius offis in acetabulo fcapulae non impediverit ; Ad hanc quaeftionem regero, quod teftantibus circumftantiis in inferiori regione haec faftuca adhuc cum offe humeri firmius cohaefèrit, proxime vero circa capitellum hujus ofiìs fiffuram illam aut fèparationem conftituerit, abQtfplitttVt, id quod varia teftantur figna : quoniam itaque haec feftuca neque natura, neque arte penitus auffeiri potuit > propterea illins concretio & occalle- feentia cum reliquo offe, unde difeeffit, promoveridebuit: id ipfum chirurgus aceufàtos non nifi ligamentis apte comprimentibus & fucceffive ar£tius feftucam ad os apprimen* tibus perficere potuit : calius vero, qui ad hanc conci etionem abfolute ncceflàrius fnif, effecir, ut illa feftuca altius intumuerit, unde contigit, ut prominens illa feftuca fùb quolibet motu, brachium & humerum attollente, renitentiam in praedi&is fcapulae proceffibus inrenerit, quam quilibet, peritiffimus etiam artifex, ftantihns hifce cìt- cumftantiis, evitare haud potuit: quare totus ftatus controverse in ea circumftantia pofitus fuerat, quod faber lignarius brachium in altum tollerc nequiverit, licet manum cum ulna & radio in cubiti juncìura legitime movere potuèrit: 2) quaeritur, an apertio iaccati &cum inguine extravafato oppleti tumoris pernjciofà faerit? H*c quaeiìio fuffr ckater «3 )««( 8» center In refponfo ventilata eft: accedit tantum hoc loco illa animadverfio, quod emano usque ad illam fùperioris humeri prominentiam nullum obftaculum a cura derivandum poft perattam curam praefto fuerit; haud enim in fabro Ugnarlo tabes Se atrophia ad- fuit, fèd partes reliquae legitimae coiiftìtutae fuerant: quicquid itaque mox poftinfauftum lapfum in manu & brachio usque ad cubitum contigit, illud partim ex fiffura aut radi» aut ulne, praecipue vero ex gravi contufione tendinofàrum partium ortum traxit: quare iti ilio loco, ubi incifio fatta tùit, nihil alieni deprehendebatur : neque ille tumor facca- tus ahter evacuati Se refòlvi potuit, nifi ipfà tumoris hujus apertione: interea tamen tencfncscircajunituram cubiti ad humeri mufculos pertinentes ob gravem contufionem modice nunc conftritti fuerant, qui tamen nulla offenfione aut aduali incifione antea violati fuerant: Barn tendinofàrum partium laefiones talibus fé produnt fignis, qualia in cafus CtJntroverfi Attis hand erant nominata ; unde culpa magis cadit in manifeftam con- tufionem harum partium, aqua praeditto modo tales co ntrattiones ominofàe aeque facile provenire folent, ac per initia mox poft perpeffam contufionem harum partium con- necrentìum atonia contigit, cui proxime obortus tumor, ab humorum ftagnatione geni- tus, adfcribi meretur ', quem tumorem denuo Se drffipatum Se evacuatimi fucceffive prae- difta tendinofàrum partium contrario excepit: qualis mutatio talibus partibus alias fami- liaris effe fòlet : uti aliquando viciffim earundem tendinofò - carnofàrum partium fpafmodica contrario initians, cum temporis intervallo in atoniam Se conjunttam intumsfceutiam illarum partium fé immutare fòlet : inde facile liquet, quomodo citra culpam chirurgi artificis talia confettarla > quse attu comigerunt, etiam facile evenire potucrini. Sto bit ©tófl- $Xta\\ttuty in 5B* Refponfum Facultatis Juridica Hallenfis. Uf etbobene ^lage, DarmieDet borgef*ù&te Exeeptiones unb fetnete* 9\e*tli*e* ©nbtingen A E. £ldger* an einem, S.G.R. SSeflagten am anDetn ^beil / erfennen mit :c. na* botgebabtem SKatb au*mdttiget 5Ke*t*'@elebtten DotSKe*t. S)atau*fo biel ju beflnDen, ba% Qetlagtet auf Die exbbbene Slage fl* einjulaffen ni*t f*ulDig. %. Di <2& Rationes decidendi Obmobi Mget feine ùbetgebene £lage Datauf geti*tet, Dag 35eflag- tettimi bep Det €ut feine* jerbro*enen Sltme* bermabtlofef, unD etDe*baìb »6*entli*eingemiffe* nebfl Det €tf<$ung aflet ©*dDen unD Unfoflen ju fotDetn bete*tigetju fepn Detmeinet, anetmogen etbie*fafl*ni*tnutDa* fib bb 2 acceda- % •i ) 6I2 ( M atteftatum phyfici ordinarli unD Der Medicinif*en Fàculrdt JU fielm» fldDtfùt fl* l>at, morinnen Dieùbel applicirte Sur uno Da* metclii*e SBer- feben De* éeflagten Datgetban, fonDetn au* au* anDetmeitigen Adis fo Dielbepgebra*t, Da§ \5eflagtet f*on mebtmablen megen Derglei*en ùblen guten angelauffen, unD De*balb fl* aflv* Cutiten* ben fo.3Rtt)l. ©trafe ju entbalten condemnitet motDen, mitbin, Da§ SSetlagtex aUenfaU* ex propria conventione, Dag et Svldgetn Den jerbto*enen 2ltro Detgeflalt mieDer getaDe ju f*affen, Da§ et Die Dcrmi*ene jDflern feine Simmec^xt mieDet fùbten fènte, Detfpto*en, fùgli* ju belangen fep, e* Da* Slnfeben geminnen mo*te. §)enno* abet unD Diemeil ni*t nut in Denen Attefta- tìs De* ®rdfl. ©t.Selb Medici, fonDetn au* Dem ®uta*ten Det biefigen Medicinifcben Facultdt mit genugfamen unD guten @rùnDen bebauptet motDen, la^etlagtex, bep DorermelDter Sur garni*t* Derfeben, fonDern afle nètl>ige©orgfalt gcbtau*et, mitbin Die, an Dem mit Còlute bereit an- gefùflten @ef*mulfl gef*ebenen Incifion Dot nùfjli* unD nètbig gea*tet motDen,motauf um fo Dielmebt ju reflcditen, Da Dotetmdbntet Zeib» Medicus bep Det Sur mebtentbeil* gegenmdttig gemefen, unD felbige mit dirigitet, fol*em na* ^ef lagtet em rocker* ni*r, al* an ibm gelegen,, unD ma*in feinet Wlaa)t aeflanben, Detfpte*en !ènnen, mobin Detgleieben promisdones unD aute #offnung, fo anfdngli* angef*ienen, obneDero ibte €igenf*afft na* ju reftringiten flnD, fo mobt au*, Daf Piaget fl* felbfl ni*t, mie e* fl* gebùbret, bep Det €ut Detbalten, fonDetn Den 2lcm mfrùbjeitig gebtau*et, unD ungebùbtli* bemeget, fol*erona* an einiget <2Betmal>r!ofung, menn terglei*en t>otbanDen, felbfl f*ulb fep, ei Da* Sin- feben geminnet* 3m ùbtigen ma* oon Dero SBetfcften De*23eflagten in an- Dern gdflen angefùbret metDen moflen, f>tel>er gat ni*t gebètet, fo bat, mie in Dem Uttbeil entbalten, erfannt metDen mùffen. <2&. SK. <2B. linbanQ. $laa)bem DiefeUrtbeile Denen ìntereffenten flnD publiciitmotDen, bat fl* Det 3vldget A.E. in £afle felbfl De» Medicinif*en Facultdt pecfobnii* fiftitt, feinen ©*aDen in5tugenf*ein nebmen ju laffen; unb Da fol*e* gef*eben, batman ni*t flnDen fènnen, mit melcbem ©rur.D'Do.* obige Refponfum Medicum Hallenfe in favorem Dee ^idget* bdtte mirigitet oDet gednDett metDen mègen. CA- ) «'3 ( » CASUS LXII SEPARATIO CAKTÌLAGINUM A SPURIIS COSTIS CITRA VIOLENTAR! CAUSAM CONTINGENS. & 33epfoge giebt mit Smlag, meinen £o*geebtteflen ^etten bte* mit bef*mebtli* ju fepn, unD mill i*, mie barin gebetben mitD, biemit glei*mdgig bitten, Dag <£mt. fioa) * ^oelgebobtnen, geruben mè*ten ùbet biefen feltfabmen Cafum, £)ero "3)ìeinung mtt fo- balD mfeli*, ni*t nut ju etèffnen, .fonDetn au* Dabep obnf*mebt ju melDen, ob, unD Dut* ma* oot SDfcttel Dem Malo abgebolffen metDen fòn- ne? £m. fiòa)(£lelgebobxnen bejeigen mit DaDur* ni*t nut eine allet 3)tóg!i*Nf na*, juetmieDernDe groffe ©efdaigfeit, fonDetn e* mitD na* gef*eKenet Expedition, Da* Honorarìum au* fo fott erfolgen* S)et i* mit Dielet Eftime bin *c. ?}}. Den 25. Sept. 1724. fir3ne ^etfobn Don 2R. Sabten, Temperamenti Sangvineo - Melari- ^ choiici, mel*e jmat einige 3af)t oetebliget, bi*bet abet no* ni*t. beetbet morDen, fonflen einer vigoureufen unD gefunDen Conftitution, aufiet Dag fle bann unD mann ùbet innetli*e £ifce, unD einige Pathemata hvpochondriaca geflaget, mel*e aber no* niemablDon groffer confidera- tion gemefen, bat oor einigen Sftonatben, auf Der re*ten ©eite an Den fur&en sKippen^inefleine^rbèbungaefpùretme^efleaberDamab^mDet^etnung, Dag e* ni*té mùrDe ju bebeuten baben, Derf*mtegen ; miefxe abex gemctcf et, Dag 'ol*e* fl* ni*t miebet oetjieben mollen, fonDetn mebt jugenomen, bat fle t>ot einem 3flonatb einen Chirurgum confuiitet, mel*ec gefunDen, Dag pie untetfle falf*e Dìippe auff Det te*ten ©eit? b^au* aebogen unD bon Det obetflen Cartilagine abgelèffet fep, morauff er etn Dtenlt* ^flaflet unD aute Bandage Sngetatben. Zi bat fl* abet Datauff nt*t* dnDern moflen, fonDern glei*e UmfldnDe auf Der lincfen ©eite an Det untetflen fa - fen Dlippe gemiefen, unD f*einet botje&o, Dag Don Sage ju $age Det 3* fafl Ì*Hmmet metDe, unb Die anDetn fKippen fl* glet*fal* Don Dem Or- •pbpp'3 «S )ft4( 9» wlagine loglèfen, unD ba* Sternum, mie lei*t ju betmutben, fl* mebt unb mebt in Die fibbe gebe, inDem Die 33tufl fl*aufDerte*ten ©ette mebt unD mebt etbèbet, unD fle Dafelbfl ein $Mecf ein unD Sftagen Decfpùtet. 93cp Die* fen UmfldnDen, meig fle Don feinet duffetu*en Violentz, au*ui*t ein- mabl Don ibten jùngflen Qabten bet fl* ju etinnetn, beflnDet fl*au* fonfl gefunD Dabep, meig Don feinem ©*mer$en, iffef, tcincfet unD f*ldffct mobl. Zi ifl au* feine @ef*mu! fl ober fikte ben Den SKippen oDer am Un» ter>Seibe ju fpùren, Det Urin ifl jmat mebt ali mie ex fepn foligefdtbet, mit einem f*leimigten Sedimene, giebt aber fonfl feine Slnjeigung eine* laedìr- ten Vifceris; Medicus bat inDeffenDorgut befunDen ein Decodum juprae> icribiren, Don einigen Vulnerariis, nebfl einet SBlutbteinigenDeu Eflènz, unD dufferl. micD mit Dem ^flafler unD Bandage continuiret. ^EBeilabet biefer 3«fafl ein Cafus rariilìmus, Deffen Don feinem Autore Ctmebnung gef*iepet, unD man ni*t abflebet, ma* Die Urfa* Diefet SlbfonDetung Det fal- f*en fkipoe gemefen fep, aie? mitD DienfHi* erfu*et, £>eto uuborgreiffli*e 9)ìepnung Don biefem DorgefleOten Cafu ju erèffnen, unD ob, unD mie, unD Dur* mai Dot SDWtel Diefem3ufaflabjubelffen,gùtigfljubeti*ten, juglei* ì$ai pot mebtete Svites ju befotgen fepn mè*tett Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. JJwdKS Mer unì* ^o*ad)tbol)rcr 3nfortbcr0 ©emia,tig exaa)tet, unD btéfall* eine befonDete relation ein* jufenDen beliebet; <ìBann mir nua auf fol* fteunDli* <£tfbtDern unfete<$e- Dancf en ju etoffnen gefliffen flnD, fo baben mit anfdngli* erfeben, mie ei* ne Detebeligte <2Beibe* *J>etfon Don ztt. Qabren, eine* Sangvinif* unD Me- lancholif*en Temperamenti, Don$utex gefunDen Conftitution, mel*e abetbi*bet niemabl gebobtcn unD nut Dann unD mann ùbet innetli*e£u>e unD einige unbenannte Pathemata hypochondriaca, Die Do* ni*t fon* Detli* etbebli* gemefen, g flaget, auf Det te*ten ©ette, an Det furfcen SKippen cine fleine (£rbobung, ob"* batyt einige $3cf*mebtung ju empfln- Den Derfpùbtet; ob abet mobl 2infàng* fol*eobngemèbnli*erérbebungge- ring gea*tet morDen, fo ifl man megen Derfelben ferneren <28ermebt'UnD 93e- bagnino, einen Chirurgum ju ratbe ju jieben #eDrungen morDen, mel*et ange- e m )oi$c m angemercfet baben mill, Dag bie untctfle fal*e Dlippe te*tet (Beiti am* mdtts gebogen, unD Don bet obetflen cartilagine abgelèfet fepn fofl; ■ morauff na* einiget 3eit eben Derglei*en linefer ©ett* mabtgenom* men unD befùr*tet morDen, Dag Die ùbrigen SKtppen, fl* Don ib» ren cartilaginibus ferner abfonDern mèdjten, Dabep Die SSrufl Der re*ten ©eiten fi* immet mebt etbèbet, Da* Sternum abet obne einige @ef*mu(ì unb ^etbdttung um Den SKippen erbebet, Da Do* geba*te ^3ecfon Die! Mfyt fl* gefunD unD obne ©*mec&en beflnDe, ne*flbin al* ein gefunDec effe, trinefe, unD f*laffe/ au* am Urin, auffet einiget SKètbe, fonfl ni*t* beDencfli*e* mabtjunebmen, ben Dem aflen abet feine etflnnli*e Uefa*, au* fo gat feine Dorbetgegangene Violenfc anjugeben fep; Dabeto man getne belebtet ju fepn oerlanget, ma* e* erfllt* mit Diefem feltcnen gufali Dot eine SSemanDnig babe, berna*mie Diefem beDencfli*en unD tdglt* mebt anma*fenDen cafui beilfamli* ju begegwn unDjuratben fep? fiiexubet unfer @>uta*fen ju erèffnen, fo Dùtffte anfdngli* lei Chirurgi ÓSermu* tbung in 3«>eiffelju jieben fepn, immaflen Die le&te SXippe Dabet Don Denen anatomicis abfolute fpuria genennet mirD, meil fle gat feine epiphyfin cartilaginefam bat, Dabeto mit Denen ùbtigen coftis ni*t D.'rbunDen ifl, na*mabl* mè*te man Diel ebenDer etmeffen, meil glei*mol)lDieDctmu* tbete unD abgegebene cafus rarisfimus, Die perfona quaeftionis bingegen ai* eine hypochondriaca bef*rieben, Don Diefem aflfedu au* befannt ift, mie er He febt bermittte 23ef*mebtung Det QMdbungen mit fi* fùbtet ; ne*ff< bin ex anatomicis ju etinnetn, Dag Da* inteftinum colon, Datinnen fl* fonDerli* fol*e 2Mdbmtgen Derroeilen unD auèbtetten, bep Den untetflen SKippen unter Dem §ftagen Don Det te*ten jut lincfen ©eiten feinen orbcnuV eben $Mafc bat, unD man fol*et geflalt Diefem beforgli*en gufali einet fla- tulentiae hypochondriaccE bepmeffen unD ante*nen fénnte: Sunti*!, au* Det in Diefem cafu angemereffe Urin fol*em fymptomati hypo- chondriaco gemèbnli* ifl ; folte man aber ani Det ganfc untetf*iebenen €r* bèbung Diefe 3ftepnung ablebnen unD jene Dielmebt etbdtten fènnen, fo mu- ffe man Derglei*en 2fbfonDetung Detet Dv'ppen Don ibten cartilaginibus etuffer Detle&ren Don einigen Detet ùbrigen notharum coftarum ju betfleben baben ; ba mit Dann ni*t in "Zbxebe fepn fènnen, mie bep Det fonDecbabten ©eltenbeit eine* fol*en cafus un* glei*mobl einige Detfelben miffenD, unD beteit* f*on untet unfetn confiiiis beflnDli* flnD, Derglei*en mit ange- mercfet Don eiaem jarten SRdgblein boni4- 3abten, mel*e Diefen 3ufa& pon einem gali auf Det Steppen befommen, betna* Pon einem SlDeiicben Seda* erfobn, Die mit einem ^feroe gefallen, uaD DaDon fol* Unbeii fl*jucjejo- gen: Db aber mobl in Diefem gegenmdrtigen cafu Die befor^li*e vioìemz abgelebnet ifl, Daoon fonfl am lei*teflen oerglei*^ 3tffcU ja oermutben unD betjuleiten, fo flreitrt lt*e S)cùcfung Det $5cufl au* afletl^p bdugli*en © f*d(ften Derurfacbet, oDet ein oSngen)àbrii*e* fcbraebre* gragen, v£)?b->n, aua) moM bep flaicf gè* f*;iùrtem 2eib ein beflrtige* ^an§enunDaemaltige*au*f*.ufle*Umf'.'hten unD ÓBetD'reljen De* Zeibei uno Derglei*en, cine fol*e^lblósungDerurfa*en fènnec m;e Dami eine au* fol*en Urfa*en emfranDene S&tDrebung bete» coftarùm nothuum anfùbtet Bonetus in fiepulchreto Anatomico Lib. 2. tSefi. 1. obfi nò. f'choL au* Foreftus bacon geDencfet lib. g. obfi. chir. 6. g\e\a)m\e ^ai flarcfe ©*ntì.ea De* 2Àb:i fonòedi* taleltSpigelimde cor- "poris humani fiabrica lib. 1. cap. 9. mobin au* Die fo genan «si s^51ancf- ©*eiDe ju jeblen, DaDon eigentli* gebanDelt Franckenau in Satyr a Me- dica XH.de Gallico Planchette: ©olte nun au* obgeDa*ten ilrfa*en ei- ne in eine mebtete €tinnetung fònnen gebracbt metìen, fo roùtoe Det Ut- fpru.ig eine* fonfl fo feltfamen Cafas etma* lei*tct ju ttfennen f*pn: SSBie Dann bep fol*et S3ef*affcnbe!t mit Der g'ir Det Refpirtion ur.D aflen Da- mit ivrfnùpfften unD jum 8eben u-'D ©efunb'oett DienenD«n adionibus eine beforglicbe ^erdnDet unD ^BerbmDeningjuma*fen mùrDe: CaabetjuDÒt* Derfl bep fol*em 3«flanD He «&aupt'©orgeDaUngebet, miebemfe'lbenfor» Derfambff abjubelffen fep, fo geben m;t mieDeru '. anfang* ju beDencfen an- beim, Dag mofetne eine befa)mebxlia)e ftatulentz Die aflerne*fleUrfa*Die- fei beDencfli*en cafus ifl, man Diefem ni*t beffet al* mit Clyfterìbus fo mobl leniencibus al* carminativis begegnen fènne, ne*flbin eine fol*e €uc anflellen unD fottfefcen muffe, Die ju SibmenD unD gelinDen 2lbfù> tung fol*er S3ldbungen Dienli* ifl: ©olte abet ein in anatomia etfabt- net Medicus Decglei*en SibfonDerung Det cartilaginum Don Denen SXip- pen erfennen unD Det chirurgus mit fl*ern unD Deutli*en ^ennjei*en Diefelbe etmeifen, fo beflnDen fl*bietbep ftineanDere£ùlff**$[ftiftel, Don mei- *en auge £offnung ibrer ermùnf*ten 2Bùrcfun 1 ju maeben mdre, al* auffsili*^ auxilia, inDem fonfl Die Decoda, infufa calida, Eflentiae ex travmaacis, parata, Den baupt fedem ni*t alteriten, fonDetn piel lei*tet anDern m )6j7 ( hu anDern vìfceribus prajudieirli* fepn mutDen, mann jumablen in Die* felbe Det effedus adftridionis gelangen folte: jum duffetn ©ebtau* bin- gegen mùrDe Dot alien eine mobl anf*lieffenDe unD Die Detroeinte SKblèfuroj mieDet anDtùcfenDe Bandage fortjuftfcen fepn; Don mel*eraber au* ni*t Der unfeblbare effed ju ermarten, Dag Det abgelèfete ^norpel mieDet mit einet QJ'ffigfett fl* an Die Ovippe anbangen folte, mel*e* eben fo f*mebt ju concipiten, al* ju efflduiten; Den ©ebtau* Der Bandage mè*ten anbep fubleviren, eine mei*e, gelinDe, Do* firm anf*lieffenDe balbe 93ruflamuntecn ^beil De* thoracis, moDur* Die fernere lei*te ^erbreb- unD S3erf*iebung De* loci affcdi fènte Detbùtet metDen : unD Damit roanfoi*en3n>ecf Det $5eoeftigung Detet abgelèfeten Sfati* ebenDer boffen mè*te, fofan man mit Untetlaffung Detet ÌJnguentorum, Linimento- rum, cataplafmatum, DielmebtDie Emplaftra roborantia unD adftrin- gentia gebtau*en j.£. Empi. Apoftolicum, Diapalmae, Grifeum, ad ftaduras, rupturas, hernias, de Minio, opodeldoch, de pelle arieti- na, Santa.'inum, Triapharmacum, de lap. calarain., Catagmatieum, de Plumbo, de fympìiitG, ad rophos adhsfivuin, unD mie fle fonfl 9iabmen baben, mel*e alle mit ibret anbaltenDen Graffe, Diefem 3ufaD Dienl:* f*einen : Um au* ju Detbùten, Dag Detglei*en éfbfonDerung ni*t bep anDern coftis continuire, fo fan man mit einem gelinDen decodò travmatico Die Patientin per intervalla befotgen, ùbrigen* au* alle un- Dienli*e 25emegung lei &ibe* Dotfl*tig DermeiDen unb unter @èftli*em 53epflanD einet etmùnf*ten fuiffe ermarten : momit mir ém. fioa)'&l. Diefe* unfet in Scientia, Anatomia unD Experientia gegtùnDete* Urtbeil ùber gegenmdrtigen cafum au*bdnDigen unD felbige* mit unferer Facul- tdt -3nflegel unb Unterf*rifft befrdfftigen. fiaUe, Den 2,Odobr. Ari- no 1724. Epicrifis in Cafum L XII. QUamvis Cartilagine* cum fùis offibua ordinarie quidem (ufficienti firmitate cohat- reant, tamen neque imponibile, neque inauditum eft, quod illac cartilagines aliquando hunc nexam defèrant, id quod fané facilius contingere poteft, quam ut ofTea compages ipfà diffringat: naturali quidem ratione ad talem (eceftìonem difponere potelt teneritudo corporis Se laxior partium fòlidarum qualitas : quamvis quidem proinde ana- tomici de coftis feminarum differant, quod prò mammarum fulcirnento facilius adeo firmiter cum fuis cartilaginibus eoalefcafù, Ut lia: in ofleam duritiem convertantur, ta- men haec obfervatio neque univerfàlis eft, ncque ad fubjecìa juniora & corpore teneriora, 3i H laxiora »! > 618 ( HI kxiora &humidiora exteudi poterit: In preferiti cafù diflèrendura eft de'coftarum divi- fione aut feparatione tacita, & quali Spontanea a fui* cartilaginibus: haberent hic utique Anatomici & medianici occafionem opportunam & juftam de hoc cafu difiercndi & judi- candi, ut fepofitis aliis opinionibus Se quafi domefticis placitis, quae forte ad omnes morbos applicari poffent, fi cum theorematibus luderc animus efTet, ex evidentioribus oaufis confultius judicare, quam ex dubiis prafumptionibus fpecnlari queant : quod hac feparatio fieri poffit, & fatta fit, ex mea .obfervatione in precedenti refponfo duobus exemplis in fequiori teftatus fum fexu : Quantum violente caufae huc contribuant, nul- lus dubitare poteft quod palpitano cordis valida aliquando coftarum ' fratturarci prò- vocaverit. teftatur fcholiaftes yf.N.C dee.2. an.6. obf 17. ex Fernelii Patologia //&. 5. sap. 14. Angeli Vitlorii Confult. mtdic. 97. Se quod collie tali palpitatione cordis è fede fua quantisper luxata fuerint, confirmant Hachfieterm decad. 6. obf. 9. Greg. Horfiius ìib 3. obf. med. 13. ficut etiam in Refponfo ex Boneto Se Foreflo obfèrvationem protuli, quomodo per varias caufas coftae fratta & plicata fuerint: inde quilibet concludere po- teft, fi talibus ex caufis coftae diffringi & è fua fede moveri poffunt, quidni in fubjetto pradittarum qualitatum feparatio cartilagini! àcpfta contingere poterit: & licet hattenus allegati authores non analogum recenfèant cafum, tamen ex hisce cafibus anfa luppedi- tata fuit prudenter concludere & connettere : neque continere volui hoc loco chirurgi cujnsdam ingenui, fide digni, periti, judiciofi &non gloriofi obfèrvationem v ubi fìmilis «afùs obtigit in quodam nofocomio in mare, qui terna vice fàlivationem fubiit: ratione cura paucis indicare volui, quod in illis cafibus, qui mihi innotuerunt, coalitio fepara- tarum talium cartilaginum nulla arte promoveri potuerii, quamvis multa adminiculà adhibita fuerint, perpetuus enim elevatorius fterni motus talem fùcceffum fperare haud permittit, unde' ejusmodi patientes fua afflittioni cum idoneo fùbligaculo, quod con- ftanter geftare debent, quadantenus confulere poffunt. #o*€bclgri>0&rwr, 3nfonbtt$ Jg>o*gec^«cfler Jg>trr £off^at&, er gemefen. ©onflen laboriret Die patientin einige 3abte bw obftrudione menfìum, unDemeig i* ni*t, ob Die- fetmegen ibt itgenD inmenDig ni*t etma* fep ùble* jugefommen; mdte Diefe ©a*e in OtDnung jubtingen, Derfprt*t fle fl* Diefetmegen, Die! gute*: ®ebrau*t bat fle jmat Derf*ieDene*, abet obne effed; bdtten £m. fioa)>£.belg*b. etma Deómegen ein bemdbtte* Sfóttei borjuf*reiben, mutDen fle Die etfon Dabut* febt obligiten; 3* abet felbfl mùtDe mi* De*megen realiter erfàntlia) etmeifen i Der i* bebatte %to. Z>ofrt£belq:eb. meines kocbQeefytteften &ettn &bfpXatb$ sft. ben 21. Odobr. 1724. *^ N. N. $>ùfy<£btl $tbcl)xntt Snfbnbtxi £od)3erf)tteff 33utfl oerflatten mollen : Da i* bep foI*ero SuflanD confuliret motDen, babe i* befunDen, Dag beteit* 2. Don Denen coftis fpuriis Don ibten car- tilaginofìs appendicibus abgelèfet motDen, morauf i* fo glet* Da* prognofticon gefdfler, Dag Diefe* ein malum, ob jmat ni*t mortiferum Do* immedicabile fep, mie Denn au* Diefelbe bmnen 6. 3abten untet Dieletlep €ur no* ni*t beffer, aber na*memen confìliis au* ni*tf*lim» mer morDen ifl: Dann Denen Medicis mirD lei*tli* begreifli* fepn, Dag unter Det befldnbigen S3emegung Der ìòxuft, Die bepDen feparirten ^b^ile meDet jufammen gefuget, no* jufammen gebetlet metDen fènnen ; Dabero i* au* nur eine mei*e Mechanif*e ©*nùr«S3rufl, me!*e um He hy- pochondriaf*lieffet, oben ber aber Die 9Sruff frepldffet, angeratben, nebfl einer gelinDen unD Dur* Die 9ca*t applicirten Bandage: Damit auf fei* netles 5ttt Det 53emegungju einet fetnerenS8ettencfung,roel*e bep fol*em Sufall lei*t gef*eben fan, ©elegenbeit betflattetmùtDe: mit fol*em9ftit* tei bat fi* fol*e grdulein bigbero gan&mobl bebolffen: Die Decoda unD Effentien rei*en biet ni*t ju, ja mo eine obftrudio Menfium ifl, flnD fle frdfftiget DetmègenD, Diefelbe ju confirmìren, unD mobl incurabel ju ma*en, unD He jarten innere vifcera ju conftringiren: èlu* Die Empla- ftra merDen Die abgelèfeten $b*ik nt*t jufammen fùaen fènnen; Denn bep meiner patientin ifl erfabten motDen, Dag na* fo man*et Medico- rum unD Chirurgorum confultation ni*t* bat anf*lagen mollen: al* fo ifl fol*et 'cafus extra poteftatem artis unD mug fonfl bebutfam tra- direi metDen; auf folcbe ^eife fan unter gèttli*ero ©eDepen ein befotg* m va* ( m K*er unD tèDtli*et €rfofg abgemenDet merben; 5Wan fu*e nut in biefem cafu au* Det 33erbaltung Det Menfium alle bettùbrenDe incommoditd* ten abjumenDen, unD fl* bep jenem Affedu mit ctngfllt*et ©otge, mù> famet Sur, unD Dietem <2$etfu* ni*t aufjubalten, @£>ttmenDeafle* jum beflen ; Ùbtigen* Derbarre £m. i>a&(£bel Qebofytnen, HTeines 4ocJ>geefertepen Retteti Xatfa, fiaUe 1724, grgebenffer ©iene* M. A. ' CASUS L XIII. MEDICAMENTORUM PRIVATA DISPENSATI© A MEDICO AN SIT LICITA. Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 2l*Dem an unfete Facultdt #err J. K. Dornebmet Slpotbecfet fn £♦ ein ©*teiben ùbetgeben laffen, unD in Demfelben ùbet Die au*f*meiffenDe privatam difpenfationem medicamentorum fl* beffaget, aua) in ein unD anDetn ^JMinct um einen nètbtgen Unterti*t, ju feinet gebùbtenDen 9?a*ti*r, unD mie meit et fl* ùbet gè* Da*te privatam difpenfationem jubef*roebten, befugt fepn fènne, an* gebalten: fo baben mit bierinnen anfdngli*Derofelbenbejeugenmollen, mie auf einet ©eiten eine in gebètigen ©*tancfen flebenDe privata difpen- fatio Det Medicorum promotorum oDet examinatorum alletDing* né* tbig unD nù&li* fep, mel*e* au* untetf*ieDenen £aupt'Urfa*en gar lei*t etmiefen metDen fan : Sumablen au* ein jeDet Medicus auf Uni* Detfltdten ni*t nur Daruro Die Chymiam erlernet, Dag ermiffe unD becfle* be, mie Diejemcjen Sfóttei jubereitet metDen, Deten et fl* al*bann in pra- 3* ti 3 xi m )**( *# xì medica ju beDienen bat, oDet mie et bep einem unb anbetnbotfaflenten gflangelunD geblet felbfl Den Sipotbecfec einige £anDleitung uno Slnmet* fung geben fènne, fonDern mie et Dut* feine eigene §tfabrung unD dex- teritdt fol*e.beilfome remedia erflnDe, moDur* er abet anbern fo mobl jum dufferli*en al* innerli*en ©ebrau*, fcdffrigere unD juldngli*ere cffiùrcfungen erlangen fan: unb miemoblen jmat ein Medicus, um alle Sfttgbefligf eit ju ùberbeben, fol*e befonDete preparata, Die Don feinet ei* genen £anD berfertiget metDen, in fcie Slpotbecfen ùbergeben fènne, fo fin» Den fi* Do* Dabep no* fol*e difiìeuitdten, motinnen Der Medicus fo genau auf Die S&'ùrcfung uno mettere exploration Derfelben ni*t aa)t geben fan, al* mann er fle felbfl auS feiner £anD difpenucet, unD fl* Dabep nd!)ere UmfldnDe erfunDigen fènne: 3nDeffen mug fl* bierinnen ein Medicus aKerDing* bef*e:Den, mie eine bobe ^BetotDnung ibm Daju DerbinDet, Dag er feine iigularia um einen gemiffen Tax Der Slpotbecfen ùberlaffen folle; glei*mie e» nun au* auf De6 Medici dexteritdt uno prudence anfommt, in arte medica, mebtete Dienli*e unD beilfarne re- media ju erflnDen, fo fan ibm oon te*t*megen feine* mege* m*t nur ttEein Die privata prsepuratio, fonDern au* Die privata difpenfatio fol* *et unD feinet anbern remediorum abgefpco*en merben, Damit er Diefelbe untet nèri)iget 33ebutfamfeit na* feinet €*cfal>iung, ju etmùnf*tengolge* rungen unD 3Bùrcfungen applicite, unD ni*t Sllag gebe, mann et ein fb!*e* remedium Det 2(poti)ccfe|f*ie*tetDing* ùbetgdbe, Dag ni*t ibm obnmiffenD untet Der fianb au* Damit einige tentamina angefleflet unD na*gema*et mutDen, mel*e ni*t nut aflein ju f*dDli*en effedibus an benen patienten, fonDetn au* jut QJetCleinerung fol*erlep guten reme- diorum , ja au* ipfius bonsefamse medici Diele* beptragen fènnen; unb Da feine glùcfii*ere unD fl*ere Praxis medica, al* mit menigen Medi- camentis fan gefùbtet metDen, fo flnDen um fo Diel mebt Die Medici llrfc*, fi* um tù*tige remedia, Dur* Derglei*en bebutfome praepara- tiones unD difpenfationes ju befùmmern, unD au* fol*er privata dif- penfatione fl* unD Dem publico gtoffen SBottbeil ju f*affen, obne Do* mit auf ibr privar Intereffe ju feben. SDa nun fo mobl au* Diefen unD Die* len anbern Urfa*en eine privata difpenfatio remediorum fo Dielen unD fonberli*en SRufcen bat; ©o bat Do* al*Dann ein Medicus feine* me* gè* reebt unD Uffa*, au* einem fol*en nù|li*en ©ebrau* in einen f*dD- li*en «DZtgbrau* ju Dcrfaflen unD ju geratben, no* eine fol*e licenz ju meit ju extenditeny .Dabeto e* Dann fo mobl tpieDet alle gtepbeit, al* ob* befag* 4B ) <&3 ( » fcefagfen SRu&en ifl, mann fl* Medici Don gemiffenXaboranten, gemei* ne remedia Detfettigen laffen, unD Diefelbe prò fingularibus au*gebcff, oDer mann fle fi* unterfleben gar befanDte fimplicia ju diftrahiren unD mtfjutbeilen, al* au* gtei*fam eine eigene fiaui> élpotbecf e anjnri*ten,unb in eine ^ielbeit mit Denen remediis fingularibus au*juf*meiffen, oDet fub pretextu, au* alien gemeinen Bingen fingularia ju macben : no* bielmeniger fommt einem Medico ju, pulveres vulgares, Emplaftra communia, pilulas ufitatas, Eleduaria, aquas deftillatas, fyrupos, Emulfiones, au* mel*en eben fein fecrecum ju ma*en fepn murDe, jtt Devfettigen unD ju difpenfiren, obne DaDur* fomobl feinem Charaderi, ali aua) einer bc-en 8anDe*>SBetotDnung unD bietnebfl Denen b©* Priv*- legirten Slpotbecfen ju praejudiciren, Da e* Dann nt*tanDet* gef*ej)enfan, al*DagDiefofoflbat angeiegteunD confervirteSlpotbeefen in ruin fommen mùffen, jumablen eben fo menig Denen 5fpotbecfetn Detgùnfliget ifl, ju cu- riren, al* e* Denen Medicis ni*t jufommt in fol*erlep UmfldnDen Denen Privilegiis Derer 2fpotbecfer€ingriff ju tbun, unD nebfl ibtet obubem gu* ten Praxi auf 2lpotbecfet 5ltt ©eminn ju fu*en, ja mobl but* tbeutete Dispenfirung, man*mabl Die Patienten ju ùberfefcen. ^Deflomebt aber iff Denen Empiricis unb unetfabtnen £euten, untet ma* Dot SBenennunej fle au* fommen roègen, afle* Pradiciten ju inhibiten, mel*e Dut* ibten gtoben unb blinben hazard au* f*dnDli*et Unmiffenbeit unD SBetmegen* beit, Dielen©*aDen jum f*metili*en ^a*tbeit Detet Incereffenten, unb in vituperium artis anti*ten, mel*em gtoffen Ubel eine bobe £anDe*»D* btigfeit obne gtoffe $ftùbe gat lei*t abjubelffen Decmag. àu* fan Denen Macerialiften unD $tdutet'£tdmetn ni*t Derflattet merDen, Dag fle fl* fol*er©a*en anmaffen, mel*e eigentli* in Die Slpotbecfe gebèren, unb Deren Sabereitung jene obne alien SSerflanD unD genugfaroe 'JBiffenflbafft Dielfdltig febr jerffùmmelt unD lieDeili* unD ju mercfli*en ©*aDen ùber ft* nebmen. ^ffie^e* afle* ùberbaupt in Det gef*ebenen 5lnftage ju né* tbiget 9ta*ti*t Dienen fan. SEBa* aber Die befonDete Stage betrifft, Ob bit Privilegia Do&oralia fb mit extendiret ftnb, ba$ riti Promotus 9>utoer, 9>fltofier, e ano bentn 2fp0tfre' efert ju baben) in ibten &dufern obec buttfy anbere Jlaboranten, follen vevfettiQen laflVn; unb bag in bem Sali, xoann fte fooberlt* cfje arcana baben, tbnen fur qelaffen, folcj>e o&ne &ulff bet JLabotanten {obet atiberer fo in ibtem lbtob ftef>en) $n vetfevti* gett unb ibten patienten 3» t>erf4>retben : confi. Rónigl. Prcufll. uno Cfeurfùrftl. 25tanbenbur0tf4>e Medicfaal- iùtbnuttQ p.20. n. 6. VOie einem recj?tfcf)affeneti Medico unanfranbltcb, f?cf> auflfer bem l?fOt^*Sall mtt ben Qtmeinen, praparationibus Pharmacevticis JU mes- lirtn, nnb bamit ben 2Jpot&ecfeai 2lbbrucf) ju t^un; alfo xoetben ben felben alle officinalia, ufiualiannbvulgaria, ah Apozemata, Infufa, Clys* mata, Unguenta &c. jumaeben nnb ausjugeben unterfaget; XOann Qie abet ein unb anber (te^eimes Jtlebtcament, bag in Den 2lpo* t&ecfen ntcbt bejtnbltcj), \>aben, unb bamit ibtem Hccjjften bef- (er als mit ben gemetnen offiànalibmy\ Dienen toiffen, follen fie fb\d>es tntvoebet anf eine obet: anbere vjficin 311 «eben unt* um etnen bilitgert Preig bem 3Jpot|>ecfer:, bod> in gennSfliater (ùuantitàt an$ufcfclagen, obet aucb e» felber, obne mercflicb ùberfetjert, art ibre Vatienten $u aeben befugt feyn : jebocb ba$ fie batùbet lei* • &fff ne* nestmanfta'nbigett, gen>mficbtigei! unb benen Patienten unb 3(po<> tbecfern fcbàbltcbert £igennu*es ftcb febulbig macben, bey un» rerrtietbltc|>er 2?eabnbunej : huc pertinet Facultatis Medie* Lipfienfis decifum & refponfum a Pharmacopolis Dresdenfibus Anno 1629. requifìtum: tDir baben berfelben an uns gerbanes ^c&reiben au recbt em» pfanaen unb Collegiaiiter uerlefeit, beflrtben bataus, ba$ eie mtt einem Dottore Medicina bey "Sbatti in&tteit getatbtn, weU eber, tote <3te melben, t?or weniger 3ett , ibren Prixulegten ju xviebet, eine 2fpotbecfen in &einem ^au^ an^uticbten angefan- den, batau$ er &eine HTebtcamenta, nnb imav nicbt nova nnb fecreta ailein, fonbern mebrentbeils vulgaria unb fo in alien befiaU ten 2lp0tbecfert genugfam befannt, prapariren, 2ipotf>ecfletn fui* Ieri unb bieruber Sujsjùge giri* anbern SlpotbecTern, ibtem Z>e> ricbtnacb, ausfebiefert foli, unb ba% ©ie um Desrtnllert unfer Judi* cium erfocberti: VOie toeit ein Medicus in compofitione & venditione me- dicamentorum, mttPerferttgungberaiufcùge geben, unboberautfj «nter bem Qcbein uornebmer Secretorum bie gemrinen ©tùcfe ju verfaufen befugt fey ? &ierattf fònnen wir benfelbett (obngeacj)* tet biefer ©treit faft me^rben faetten juris periti* $ndeàdirenob\ie* get) bocb fb viti uns biet>on $uftebt, $u t>ermelben ntej)t unter* laffen; ba$ jmar einem jeben Medico felbfl ein gnter Stpotbeefer ju fejw, tmD nicbt ailein, xoas bet Jìmpiicium cognition, bet compofito* rum riejjtige Mixtur unb allerb<*nb wtcjjttge unb notbwenbige pra- parationes bettifft, flei$i$ $u erforfcJKn, fonbern aucb, ba es bie Etotberforberre, bte2irtjeney mit eigenen &anbern>erfertigen, jti xmffert, obliegen tx>ill : Xtemnacb abet ber Medicus am fftange! becaeit, bteetbep t>ifttirung ber patienten jubtingen muft foit- betìicb toannet weitlauflfttge Praxinbat, feine ittebicamenta bocb nicbt felbfr prapariren fan, fonbern einem anbern untergeben unb Dertrauen mufl, babln bann bas etite 2ibfeben gerwffer 2lpotbe* den von 2lltets ber gemefen, bamit biefelben taugltcjjen unb reo* lichen Jteuten, auf bie man ficb uerlaffen barf, anbefoblen tr>er* ben mòcbten : als balten wir bafar bag ein jeber Medicus ficb bii" lig folcber «Drbnung unb alten &erfommen gebrauebe, unb m*t einen 31 rgtoobn etties fonberlttben quaftusmit t>erfatiffung gemei» nec unb fonfl: befannter Jttebicamenten auf ficb l<*bc, es taàte bannQafyti ba$ bie2Jpotbecfen mcjjt rtcbtig beftellet unb bet 2(po* m )6xy( §» 3fpotbecfer nebfB feinem Mniflrìs ntcbt fa qualìfica ift, baf t'bm fònoerlicbe praparationes ju t>erfertigen ant>ertraueti»ecben Connen, obec abec bec Medicus untet anbetrt aucb etlicbe fcttebicamenta vot (Icballein bàtte; au\ folcbe gefetjteSalle tan tein Medicus, bet bie 2lrtsencp felbft praparirt, x>on jemanb perbacffr rsecben, ba et ftcb in ad>t mmrnt, bamit nicbt butcb &*« Jlpotbecfecs &ebulb bey* bt bc* Patienten (Sefimobett nnb bann ©eine exiftimatio perirfitire, obet aucb feine gebetme JTtebtcamenta, balb unb nnebec feinen VOtllen propalivet t»erbett morteti : pr^diclis adjungo Mandatum Ducis Saxon. Ernefli de Anno1657. bie t>erOCOtteten Jlanb* Medicos, VOunb' SierQte, 25albierec l£. betceffénb ordin. Medie. Gotb. de Annoiép+. n.z. additum: hanc quseftionem illuftrat Ammannus Medie. Critic. Caf.2f. cum difeurfu & Refponfo, cujus ultimi p. 19j. titulus: Medicum non debere prepa- rare vel vendere medicamenta vulgaria: Adeoque difpenfatio privata medi- corum eo le excendit, ut particularia, quae non funt vulgaria, ipfis conce- dantur diftribuenda medicamenta; quam concefiìonem illuftrant Ammannus l. e. Zittmann. Med. Crit. Cent. 2. cafijp. & 76.77. Ludov. ab Hornick traci, de Pbarmac. difpenfi JungkenCbym. experiment. Thomfion in Epilogismis Chymicis: ex vulgaribus vero non funt facienda arcana, nam Medicus arcanorum titulo* vulgariavenditansy efl falfarius vid. Ammannus l. e. p. iff. n. g. quod fi vero aliquod vulgare remediumfpecifica virtutepraeditum fuerit, quae non niftu- niconftat Medico, tunc illud remedium, dante hac circumftantia, etiam arcanum evadit medicamen, quod propterea privata; dirpenfationi medici re- linquendum eft : Sit vero in tali di (tribuno ne medicus ingenuus & confcien- tiofus : Si itaque pharmacopoei a praxi medica abftinere debent, (licet Uluftrif Tbomafius loc. cit. e. 2. JF. 16. 17. quasdam in patrocinium illorum proferre velit, dum pharmacevtx confiderantur, utpote in art« medica imperiti, & non nifi in fuo negotio & officio inftrucìi & verfati; hinc pharmacopobe utpote tales, fi Praxin exercent, tanquam medicaftri & empi- rici confiderandi funt: quodfi vero nunc legitime dogmatibus neceflariis & ftifficientibus imbui poffint, tunc ipfi ex alia ratione ad Praxin exercendam habiles evadunt, quando legitimo modo ad illam admittuntur & accedunt: caveant vero ne fub titulo fcientiae & peritiae ejusmodi pharmacopolas deinde coeci & audacis medici gladiatoris & graflatoris, aut temerarii medica ftricha- raclerem tueantur) itaque etiam aequitas humana & chriftiana charitas poftu- lat, ut medicus pharmaceutae neceflariam (uftentationem relinquat, neque eidem invidiofo & lucri cupido animo iMam praeripiat : etenim aliquoties Kk kk 2 con- m ) <5=s e s» contingit, ut duplex lucrum talis avarus medicus capeflfat, quando primo prò ftudio & officio medico dida&rum fuum poftulat, deinde quando obla- ta remedia per fol ven da requirit, quae interdum a confcientiofo pharmacopo- la leviori & aequiori pretio recuperari poflunt, quam ab ejusmodi Milvo Medico, qui illa, quae ad probati pharmacopaei alimentumhoneftumperti- nent, ad fé trahere non erubefcit: Quod fi vero in aliquo loco piane nulla fuerit pharmocopceia, vel male inftrucìa pharmacia, vel medicamenta ini- que praeparentur. (licet medico aequo competat de hac ultima circumftantia pharmacevtam fincerum admonere & melius inftruere, quo hunc èrroreme- mendet, ne propterea reliquus neceflàrius & honeftus quaeftus ipfi auferatur.) vel pharmaceutaè cum fuis miniftris compotationi indulgeant, ve! res com- miflas negligentius &cuncìanter expediant, vel in fummo pericuio medicus quaedam vulgaria, quae ipfi ad manus funt, citius quam pharmacopceus pro- curare poterit, tunc in talibus & parilibus aliis cafibus necefiitas in reguiam convertì & Medicus praeter arcana fua remedia etiam alia communia difpen- fare poteft -r quae licentia vero ultra hos cafus minime extendenda & in ini- quum abufum ducenda eft: hinc fuum cuique! Huic confkferationi placuit Excellentiffimi Dn. D. Stabili Programma de Privata remediorum difipenfiatione prò fufiori illuftratione annecìere. DE PRIVATA DISPENSATONE MEDICAMENTORUM. QUanta fit in tota vita humana efficacia USUS, feu Confiuetudinis diuturna, uti neminem fere fugere poteft, ita neque ulli etiam illud multo magis incognitumeft, quod multa prorfus longo Ufiu re- cepta, propterea tamen nihilo minus, imo vero potius paffim tantum magis, a vera atque folida utilitate alieniora exiftant. Fundamen- tum hujus rei non ita fatis profunde abditum eft, quin paulo circum- fpecìioribus in fenfus incurrat, aut certe paulo prudentius judicio nequaquam effugere poffit. Eft autem nullum aliud; quam fpeciei externa ambiguus nitor, quo res quantxlibet de reliquo utilitatis, etiam oculis veluti fé commendant, aut qualemcunque certe exifii- mationis fui fplendorem oftentire poffunt. Abfit, ut tyrannicum TJSUSdominium, in fchematibus etiam, & numerofioribus, & ipfo ufu dignioribus-reputatis> prolixe perfequi, & multiplicibus exem- plis enumerala, mihi fumarti; Ubi certe univerfas Idololatria, a crafc fiffima ad fubtiliffimam, vix uilus alius certior inveniretur fomes, ni- fi tralatitius Ufus: Ortus aeque, atque fubftentationis importuniffimae cujuslibet Tyrannidisy nullum certius fulcrum, nifi mali mores jam diutius infoiefcentes, feu ipfo ufiu jam dominantes, ( ficut eamrem non ita prorfus inepte indicare voluit Cardanus in Encomio Neronis) Nedum ut de perditis Ufibus incommuni vita velut ordinarie e cur- vo^ obliquo recium 7 e recìo curvum machinantibus efficere, inani philofophia quiritari in animum inducam. Indicabo folum brevi- ter, nequaquam per totani Medica artis latitudinem, innumeris pro- pemodum modis & objecìis, grafTantes inconditos Ufius; fed loquar de uno, nec ilio quidem poftremo aut parvi ponderis, qui nempe circa Remediorum preeparationem atqua fubmifiratiomm, paffim ho- diQ equidem agnofeitur & arguitur, interim nihila utique minus, paf- fim etiam viger atque dominatur. Pueris nempe propemodum, tanquam e fabellis atque recitariunculis prifcis, foler in fcholis ad imitarionem, fed fimpliciter Grammaticam, ex Apophthegmatibus forte Erafmi Rocerodami, proponi hiftoria illa, quae Jenem memo- rat, amo capite, in Theatro Athetiis, ludis folennibus, ferius veni- entem, cum nemo effet, ftipatis jam multitudine fedibus,qui reci- peret, & aliis dirifui, & inprimis adolefcentibus ludibrio fuiffe, qui non folum paffim ad fé vocatum, tanquam recepturi, accedentem excluferint: fed etiam totius veluti turba? approbationem, publico rifu coorto retulerint. Cum autem paffim exagitatum, eo fors de- duxifTet, ubi hofpites e Sparta adolefcentes, fpeclandi Iudicri gra- fia; collocati efTent, e gentis inftituto, quod juvenes fenioribus eum honore affurgere, & de via decedere, docebat, aflurgentes, tan- quam unus vir, univerfi, cum honore Virum fenem ad fé recepta- bant. Vifo hoc, fine dubio tota, quae exfpeclabatur Comoedia, di- gniore, &fi qui boni fuifTent, Diis acceptabiliore fpeclaculo, fani- ore virtutis approbatione, folennem plaufum dante toto populo, Senex; ficiunt Athenienfies quid bonum fit, fied facere nolunt, dixiflè perhibetur Sarte vero, nimio melius effet, ut harum rerum Viri potius indù fina, quam pueri memoria compotes fé redderent, imo exhiberent: fed hoc eft, de quo loquor, quod paffim quidem ho- die multa agnofiezntur improba ejfe, & laudentur meliora: illa tamen nihilo fegnius foveantur, hac negligantur. Certe tantum abeft, ut «f«3 muIti- Mf ) r/>»#/, tamen cent candide té cordate, in lucem prò- traxit, quod maxima longe quantitas ita diclorum medicamentorum, vel prorfus inanis fit & mutilisi vel minus efficax, in\ordine ad alia ejusdem cenfus: dum interin revera pauca effe poffint, quibus Medicus, dextri eorum ufu9 recle peritus, non acquiefcére magis poffit, quam fidere. Jam fi haec res ita uti reipfe vera eft, etiam o- biter quafi folum ad animum revocetur; eique infuper adhuc il- lud, ejusdem certe evidentis veritatis, adjungatur, quod etiam in hoc aróftore numero, multa adhuc fubfint, non folum Euporifta, fed etiam partim fimplicia, partim valde facili methodo qualiscunque praparationis, ad bonum atque commodum ufum difponenda: & ita quidem, ut tam ipfae materia quam neceflàriae tales earum pra- parationes, exiguumpretium poftulent; imo vero, & quod certe mi- nime, nifi per falfas fimulationes, aliter .fefe habet, nec ipfae etiam praparationes, vere utilifiimorum quorumlibet talium remediorum, vel tantum laboris, vel tantum fumtuum involvant, ut propterea honefte ipfis ingens pratium conftitui debeat: (Uti quidem aliqua ejus rei exempla fideliter ailegavit laudatus B. Ludovici;) Nec et- iam proeterea, vera atque verax methodus, morbus fideliter me- dendi, aeque magnam copiam remediorum, aut affiduam frequen- te™ eorundem affumtionem, fatis bene ferat aut permittat ne- dum ut ejfiagitet aut ullo modo fuadeat : Fluunt ita certe ex his o- mnibus veris circumftantiis dua fequentes, aut certe alterna con- fìderatu maxime dignae, confecutiones. Nempe primo, quod è paucorum medicamentorum numero, & moderato, quantumcunque tamen fufficiente, ufiu feu venditione, unum certum hominem, fimpliciter i£ dir effe viclum fuum atque fuftentationem acqui rere pofTe, faclu revera fit imponibile: aut ad minimum, pratium ta- lium rerum eousque intendere neceffitas poftulet, ut omnes o- mino proportiones quantumcunque etiam indulgenter morales, licentisiìme tranfcendat. Enim vero negari non poteft, quod in hoc genere pasfim in confiderationem trahi confueverit, illud forn- irli Veteratorum apud .fohum: cimila qua habet homo, dabit prò ani» ma fua, {feu vita., uti vernacula verfio, confentiente inprimis i- pfo IN )*»( f« pfo reliquo contextu, interpretatur.) Nec effet, quod in hac re in- dignius fieri, quisquam caufaretur, fi laudata illa efficacia, vere & in folidum tanta eflet, ut fcopo propofito potius quam fup- pofito, optima fide prorfus fatisfaceret. Cum autem plerorum- que etiam talium remediorum, partim exigua, partim ita an- ceps, fit vera energia, ut, nifi uno quidem loco, periti/fimus ufus feu adhibendi methodus fubveniat: altero vero, imo utroque ve- geta adhuc aegri indoles, praecipuas partes abfolvat, vana fit tota ta- lium remediorum energia : Durum profeclo propterea videtur, res ita conftitutas, & variis refpecìibus minoris aflimandas, nempe incerti veri effecìus, certo ingenti pretio dignari. Cui certe rei, adhuc infuper illud, e meliore omnibus refpecìibus morali aefti- matione, merito jungendum venit, quod rebus hujusmodi, femel, & publica quidem autoritate, conftitutum ingens hujusmodi pre- tium, iniquum illum certe quolibet intuitu, effecìum poft fé tra- hat, ut pauperes non folum eandem cum divitibus rationem hic fubire cogantur : fed etiam, quod profeclo ab honeftate alienum femper arbitratus fum, quantumlibet ufius talium rerum ipfis nihil profuerit, fed non folum fianitatis nulla impetraverint folatia, fed vita etiam amìffa, debitum ab haredibus etiam egenis, nihilo mode- ratius exigatur. Haec quidem fingula, ita habenda effe atque fervanda, fi non folum pharmacopolia fuftentanda fint, fed, eia- rius rem eloquendo, Pharmacopola, ut artiflces quafi docìio- res non honeflius, ad quod nullo faftu opus eft, fed honorabiltbus & fplendidius, fuftentari debeant, certum eft & indubium. Ubi quidem etiam B. Ludovici, non certe per Imprudentiam Thema il- lud tracìare aggreflus eft, de jufta moderatione Taxarum: quafi fci- licet nefeiret, quod fi Taxa ad ipfius, imo veritatis rerum confi- lium, minuerentur, Apothecarii ex illis talibus proventibus,„ vitam, ne honefte quidem, fuftentare poffent: fed feit fatis totus orbis li- teratus, quod ipfe potius honeftiffimus Vir illud indicare magis quam innuere voluerit, quo Pharmocopoìia, talia uti funt, piane neceffaria non effe, commonftrare. Quis autem nefeit, quid in al- terarci quoque partem dici ut poffit, mores feculi perverti* omni- modo perfecerunt. Dari nempe muìtos quoque, Medicornm Pra- flicoruTiì nomen prae fé ferentes, qui praparationis remediorum exercendae imperiti fint : imo vel amplius, agèndorum omnino ita ignari, ut, fi male fuccedet negotium, feci/è quod non fecerint, aut non IN ) «33 ( Mi nonfecijfe quod fecerìnt > praetexere poffint: Cui rei ita demum recle confulantur, fi prafcriptiones fuas in publicam offioinam transmittere compellantur. Interim > cum certe non folum ad minimum juris prafiumptWy merito major effe debeat prò Medico, quam nudo Phar- macopao-, tanto magis, cum talium etiam indocilitatis, in quantum- cunque ipforum pauciore numero, vix pauciora, quam in magno Medicorum, fint exempla; fed infuper etiam Medicus, imperite, & certe adeo faepius infeliciter, praxi imminens, facilius apatientibus negligi poffit ac vitari, quam officina pharmacevtica, cui fé non poifint fubtrahere ; praeterea Medicus, iùb ufitato qualicunque So- ffro, & facilius poffit moderatum remedio pretium ftatuere, & pau- peribus etiam, uti Virum bonum decet, indulgere: habeatque ejus rei ad minimum non minorem, quam humanioribus docìrinis at- que literis nihil mollitus Pharmacopaeus, praefiimptionem : facile eft ex omnibus his circumftantiis coiligere, utri parti magis faveant pondera rationum. Claudit autem agmen harum, arcanum certe praxeos Medica cordata? & perire, ab indifcreti vulgi notitia pro- miscua, tanquam, aliquo jure abfcondendum vifum, etiam Viris non contemnendae finceritatis. Indicat hoc, quo eft candore, me- rito iterum laudandus Ludovici ; Quid exiftimationis aut bonae vo- luntatis reportaturus fit Medicus aPharmacopola, fi pulveris quidem concharum aut lap. cancrorum aliquot dofibus aegro utiliter confule- re, didicerit; quas interim artifex fupra nummos aliquot aeftimare etiam ipfe erubefcat, pr aparata vero, &, aliqua laboris opera, & con- cupente qualicunque impenfia, & nomenclaturis fafluofis, & emendaci- bus de maxima efficacia pollicitationibus, ad infigne pretium exalta- ra, propter notam fibi prò fuis aegris inutilitatem pr3efcribere ne- gligat ? Quibus univerfis rebus fi jungatur etiam illa, (licet certe non raro quoque vanis praetextibus inferviens, aliquando tamen etiam vera atque fida) quod Medicus bono jure conftringi non poffit, ut vel methodum fuam, vel etiam medicamenta, fpecialiore a- nimi applicatone, fibi prae aliis efficaciora comperta, promifcueo- mnibus in commune fiftat, Faciunt certe haec omnia, ut tam pro- pria praparationi. quam difpenfanoni, longe majore aquitatis & pra- fiumptionis nomine, praefìciendus videatur ipfe Medicus, quam illite- ratus pharmacopoeus. Addo ulrimum, quod neque Medicus, verae debita praparationis apharmacopaeo facìae, femper infallibilirer cer- ei II tus m )^h( es> tus fieri poffit; interim fi negotium perperam cefTerit, & ipfe exi- fiimationis, & xger fanitatis, imo w/«*, periculum adire: Cum ex adverfo, fi quid utique Medicus peccat, fincerius ita atque juftius, quodquod inde incurrit darnnum bonae exiftimationis, & ulterio- ris minoris fiducia? aegrotorum in ipfum, ita redundet, quam fi illud foper alterius infcitia aut negligentia, nihilo fegnius fubire tenea- tur. Neque vero, ultimo loco, allegatione juftisfima indignum eft etiam illud incommcdum, quod optimorum quorumlibet Pracìi- corum, e Pharmacopoliis medicamenta praefcribendi, fidelis obfer- vantia, certisfimos [produca* fpurios artis filiosj Temerarios nempe non folum, fed confidentes etiam atque arrogantes, Empiricos\ jam ex ipfis officinarum patronis, jam efamulis erraticis: Dum, quod fub per ita methodo, morbis recle dijudicatis, atque difcretis eorum temporibus, a Medico cordato & perito, adhibitum, laudabili effi- cacia potiri animadvertunt, illud ipfi pofthac nuda, & faepe fané pret- pofiera Empiria, fine rerum aut temporum difcrimine, in ufum tra- here, non folum non erubefcunt, fed etiam uno forte aut ultero vere fecurioris energia? remedio ita potiti, hac ipfa ratione impo- fterum mortaftbus imponunt, ut, dum unum aliquid affecuti font, phira, imo omnia inteUigeve, reputentur. Quibus certe omnibus re- fpecìibus, tam prudentia aliqua inftruéìus, quam a vanitate partium fiudii alienus quilibet, facile utique intelligere poteft, quid ita fen- tire fit integrum de aquitate propria praparationis atque difipenfiotionis medicamentorum Medicis pracìicis concedenda. CASUS LXIV. MODERATO) SOSTRI IN CASU CHIRURGICO. Refponfum Facultatis Medie* Hallenfis. 2tc&fcem fcon fcenen l&>lt$en ©etic&ten ju % in <2Bejìpt)akn on unfvre Facultdt ein fafciculus Acìorum o&gefenfcet rootfcen, fb tyaben mir in unfetm Collegio fcctraué erfeben, tùie tie fcermittib* te gtau P. ftitbet M «fjettn O.praetenfìon unD liquidation. in Set geftiljrten eri> fcerftorbenen Cannes emige nòtr/icje ©egen» <&orftelluna jutfmn, unt) toiefcer eie orofle Moflen, €r^ung cer ©etu> jen/Unmàfìi$e 2lnte$*mngen &et Medicamentorum >dioets SkiforDetuno, uno « )635( » tmbanbetet Detmeinten unbiHigen SBerec&nungen ju proteftiten, mi$ big- fall* fi$ ju belebren fKecfct unD Urfa$ finben: $Ba* nunon unfein$b*rt fcettiftt, fo ift au* gebac&teu Acìis ma&rgenomen motDen, mie Det <ì8er* ftorbene -an einem mifilungenen affecìu haemorrhoidali laboriret, welter in fiftulofum ani ulcus degenerirf/ Dabep «©err O. na$ feiner SKnjeìge in Die fieben <2Bocben mit allerto) «Qùlff unD SSebienung bepgeftanben, attc&in folc&et 3^ mit toielen àujferuc&en ober chirurgicis, auc| roobt in» nerlic&en uno berecbtefen Medicis m ftebenDen mediis fuccurrirt : 9?u* ifl jmar nicbt juìàugnen, t>a§ bep Dergleicben gufali (melc&et Do$ in Diefem ganljcn fafciculo Acìorum gat nic&f ju!ànslt<$ befc&tteben, obne ma* «£etr O. Demfelben feinem 3w£ gemàg angejeigt ju baben Dcrnieineu mècbte) Diele incommoditàten au*juftcben finD, aucb fo mobl ein appro- batus Medicus unD gef$icftl 4) feine fonberlic^e dufferliebe operation porgenommen 5) anbep Die applicatio clyfterum UnD nuda abfterfio atque unguentorum applicatio ci:c& von einer fettigen ^tancfen^^Barfetin gefcbeben fènnen: 6) ferner man* che formula unb £ùìff* £eijtungen in Det liquitation obne iSenennung Detet ingredientien angefùbret. 7) 2luc& fa Qù* einige gat offenbafjt exceffiv angetecbnet finD: v. g. Species emdiientes prò Clyftere 45. oDer 40. (Stùbet prò decocìione io. <5tùbet prò applicatone 15. ©tùbet, ba boc& Por oUe* mobl dimidia pars bep biefem einfcigen ©tùcf genugfam fepn fènnen ; moju fommt t>at oleum hyperici, aqua rofarum cum opio, Emplaftra & Unguenta communia, bie blofic applicatio De* inftrumenti fpecifici nebft bet foftbor ongerec^neten ^ SUI 2 Diaec m )<¥>( ss» Diaet but$ fobiel ^:age, eine SBerbinbung a. io. ©tùber; onbeter Pi* let SMnge ju gefc&meigen. 8) babin gebòtet bie febt pretièfe Diaet fo mol potgebacbten #errn O. al* beflen ©obn 9) bie fo offt urgirte aber oon bet <2Bittib batmieDetproteftirte vifitation: Do nun bieruber annocb fei* ne pofitive modération fan gefàllet merben, gleicbmobl fo mancbetlep Umftanbe ben £ettn O. graviren, fo mùtbe am beften geratben fepn, mo fic& biefer felbft in folget gtoffen praetenfion befcbeiben, ju Potbetft abet, menn bie <3Bittib. unb SÉBapfen fonft nic&t begutett, Diefe mit folcbetlep Ónfotbetung Petfc&omn, fonDern mit einet bifligen, feepmifligen modé- ration fubleviten mèc&te. Ubtfunblt$ baben mir Diefe* unfer Uttbeil mit unfetm gemèbnlicben Facultàt*»3nfiegel unb Untetfcjtifft beftcìffttgen moflen. £&% ben 8. Dee. an. 1721. CASUS LXV. CENSURA INIQUA UNIUS CHI- RURGI DE ALTERIUS CURA. Tit. (f£ftj® h&t W $ getragen t>a$ ben 7. Sept. a. e. einer, melcfcen Ti- !S?£Ì tium nennen min, ein neu Olivier aufgetic&tete* «£>au§ um felbige* ^3^ J'J befeben, angefttegen ift, unb meilen e* ju betfelben 3»t mit fc- ften ^Brettern nod) nic&t retmabret gemefen, al* fyat fèlbiger Da* Unglùcf gebabt, etma 18. §u§ bocb (jerunter gefaflen, unb jmar auf einen folci en £3oDen, meicber, al* leiebt ju begreiffen, jut geit be*$8aue* mit #olfc unD ©teinmeref, beleget gemefen, moDutcb felbiget al* ein .groffer unb fc&meter Sftenfcb, folgenDe fpecificirte ©$aDen ùbetfommen ftaf. 1) §in Socb faft 2.3oB lang, unb ein btitfel gofl bteit, bifi auf Da* pericranium De* <§tirnalte Piele 3)lut, bep bem geting» ften Slnoiftcfcn, fic& W unb ba frinbemegte. 3) ©ie recbte ©c&ultet an bet 33tuft ju,maretf>oben, aflerbing*me» gen ber Luxation unb be* bobin gemicftenen^paupt* be*©c&uloet*S3ein*. 4) Sanbe fi$ etma 5. qper ginger breit Pon bem ^opfe De* tec&ten «6 ) <*37 C » ©cbulter«33ein* ab, eine tieffe ©enefung, unb in oppofita parte ein £fl» gel, jumobl mit febt empfinblicben ©c&nicr&en, 5) SUtàte Die #aut auf Dem tecbten Oebogen abgeftteiffer, unb betDtt - blufig, anbep flagte et fef)t ùbet gtoffe be*gan&en Seibe* ©#merfcen, funte oucb gor nic&t auf DenSKùcfen liegen, unD mufte aucb nacb Pielen noc^ge^en* ben $agen, ben £opf ftet* Det SBtuft ttef binàb l)encf en (jaben, t>a$ berome* 9en fer)r befotgef gemefen, ob nicbt ba* principium nervorum jumabl 1«- dìret gemefen mare ; in nac&folgenben $agen murbe taè Slngeficbt faft fe&matfc, ber recate 2Jrm meiften* blau, tie 2(ugen Perfcbmoflen, Die 23ruft gelb unb etma um ben 8. c£ag gor in ber lincfen ©eiren (melcbebi* bavero gat nic5>t entfarbet gemefen, aud ju onfong* feine Contufionùberfommea tyatte) Piele blaue tablet angemetcf et murDen. ©o$ afle* folcfce* bat ficb burcb QDttet @>nabe unD unpermùDeten glei§ oetlobten, unt) funte man Den Quaeft. recbten 2(rm aufgeben, b*er unD Dort bin bemegen, unD mare an felbem meiter feine ©rubi, Da er entmieben, meDer eine Ètbèbung, Da ber £opff geflanDen fyatte, jufeben/ mie Denn aucb Der patient felbft èffter* (mei* ebe* bona confcientia befebmeten, oud) Darùber teftes adduciren fon) gefoget, on Der ©ebuffer ift fem SJtangeì, icb em?finDeau# feine ©ebraer* fcen boran, nur biefe* bliebe nocb julefet, Da| ficb Die SKegungen nocb nic&tfb fort einfteUen moflen, me*megen Denn befagter Titius perbtiefj li$ morDen, unb obne mein QBormiffen unD 55epfepn einen au*màrtigen SanDmann Dar- ùber bat befprecben unD ficb t>on felbigem vifitiren laffen, meicber (al* per»* nommen) gefaget Ijaben fofle, Der recbte ©c&ulter'^noc&en mdte nicbt ein* getic&tet. Db nun jmat einem einfcigen afferenri ober 3eugen,beporob, melc§er ad acìum nicbt beepDiget ift, unD onbep ju permutben ftebet, Dot felbiger fpe futuri lucri, oDer Da§ er felbft Den patienten ùbetfommenmècbte, gar nicbt ju glauben ftebet, fo ift gleicbmobl Titius poflfommen Dapon emge* nommen morDen, unD ale auf einet <2Babtbeit Datauf beftanben,iPie er ficb benn aucfc beute pon bt't meg unDjufofcbem binfabten laffen, fo balb icb abet fotbanen 2$orfafc in £tfabtung btacbt/ fo bobe um geDac&te recbte ©c&ulter grùntlicb unD cum rationibus ju unterfucben, fjiieftge* lèblic&e 5tmt ber Chìrurgorum prò conventu requiriren laffen, ju Dem €nbe, bo* Durcb SlbgcoiDnere au* felbigem Die quaeftionirte unb angefocbtene lu- xation ouf ibt ©tmiffen unb gSetontmortung genauet unterfu$et unb ber* nùcbft ein attefìatum in forma probante Darùber ou*gefettiget unD mir extradiref nwben mègte, nac&melc&er Con vocation ober, unb bepor nocb £111 3 bo* / 1» )«( » bai Sèbli#e 23o1biet'8(mbt Perfommelt gemefen, fo^atme^rbemefceter Ti- tius fi* bapon gemacbet, unb ift meg gefobren. ©a nun bepfobemanbten Umftcìnben, meine (£b*e ju tetten, al* aucb prò tantis laboribus eine biflig mdjjige Ì5ejcu)lung ju etlangen, £mr. ^ocj'éblen PoHgùltigen 2(uèfptu<$* bebùrffiig bin, ol* erfucbe geborfomft obige* ofle* genau unb Collegialitec ju ermegen, unb im Refponfo (fùr melcbe* bep ber Extraditionbancfbal)te$ejablunggef#eben fòli,) ouf fot» fienbe Quaeftiones ju outmoiten €m. #o$'€c-ien geneigtgeruben mollen. 0 Ob nicbt ein Chirurgus unrcblidj babele, wmn biefir privatim eine* anbern abroefenben Ch rurgi gur critiii- ut, unt) bcm patienten gegen bie SBa&rfce it, aud) obne bengeffiste Raiibns ba^on Dici flbetè in bie Dbren p(au* bert? 2) Db ein felber bbffr Criticus, twin tr tn ber ìfjat wa* unrec^te^ feben folte/ nicfct tfdmtfjr bem recfyen Chirur- go, M bem «patienttn bason part ju geben, fcbulbigfrt)? 9) Db ein fotbancr tabelnber Chirurgus titd)t febulbig fep, rationes defuper & quare ?$u melben aucb barubcr alien* falfó gu fibweren gebalten fet;? 4) Ob bet) biefen Umftànben U netniid) an feiner ©eitcn bcé ofiìs humeri, weber unten cine ^èbligfcit (wnttHm* imt ber Sfopff entroteben, weber ein Jpùgel,) at$ xoo fclbi* ger bintommenangemertfet/ fetne fbnberitebe <5cbmer* $en bafcibfì empfunben worben/ aucb bcrfelbige §(rm in omnem partem fot hCIMC&it WttbCti fÒmiTO, Ob tieitV Itcb ben folcben Umtfdnbcn/ eineLuxation mit ÉBabrbett ftatuirct, unb bawr attégegeben werben fònne? 3) Ob icb mebt ttor fo tnel SKùbe, ba netnlidj taaHdj smabt, unb jttw aKejeit mit meinem @efetfm,fùttf2Bocben lang btngangen bin, obw weitere Moderation 22.5Hrt>t fcon offt bemdbetem Titio (t»el=£òlen H. ben 14. Ocìobr. C. T. &eg* Sefofo&etet U$ i7»9* t>emeèbl,G.9?e&. m ) & e m Refponfum Facultatis Medicae Hattenfis. li unfetet Facultdt derfelbe einen gemrffen Cafum chirurgi cum be> ticket, unD etnige Darau* gejogene gragen ju unferer SBeantmortung potgeleget, fo baben mit au* beffen Sufc^rifft etfeben, melc&etgeftalt eine gtof> feunbfcbmebtleibige ^ann*^ecfobnemenpon ig.gufc boben Sali getfyan, unb babep bie recate ^elu De* Jtopflf* unD bie recate ©cbultet befftig jetfaflen unD laediret, bergeftalf,ba§ iefctgebacbte recbte ©cbultet eine Luxation ùbep fommen, fintemobl fìcban Detfelben obern ^eil eine tieffe ©enefung unb in oppofita parte ein Jóùgelbeftinbcn, mornebft ein empfiìDlic&er ©cbmer» fcen anfolcbemDttconcurritet: gleicbmie ficb abet unter gèttlr<$em©eegen unD angemenbeten fùnf mècbentl. gleif? ficb Da* aflermeift*egebeffert,Der0f ftalt baj} man Den rec&ten 2lrm aufbeben, bm ur.D ber bemegen funte, unD an bem* felben msber eme €tbèbung nocb ©enefung fernet nt feben gemefen, nebftbin aflet©tbmet&en bafelbft pergangcn,fo ift Docb anjefct benanntemDtf Dtefe* jurùcf geblieben, Dag ficb bie DSegung nicbt fo fort mieber einfinDen moflen, melcbe* ein pon bem Titio anDermeit confulirtet ou*mcìttiget PanDmann, bemSRanget Det ©ntidjtung unb einet noc§ gegenmùrtigen Luxation ju* fcfcreiben moflen: #ietùbet uetmeinct non Detfelbe in feinem fomobl unge» menbeteten gleif?, al* aucb ùbtigen €cfabtung unb ©efcbicfticbfeit in feiner Profeffion gefeànefet ju fepn, ni Deren £Keftung unb befto mebrern Wt* fc&fftigungun*fùnff befonDete gragen $u beantmorten unD us entfebeioen potgettogen finD. SRun fènnen mit ùbetbaupt bietau* feine bebattenbe Luxation etfennen, (abfonDerlicb mann po-rbet eine nètbige unD gefcbicf te (Einrencfung erfolget) meil bep Titio ficb DieDvegung amami nic&t fb fort mieDet einfinDen moflen, fonDern Da Fein fonDerticbet ©cbmer|, meber (£r* bèi>ung ober ©enefung on biefem Det gemefen, aucb berStrm in omnem fitum |at bemeget merben fènnen, fo fc&reiben mir Die ermangelnoe 9ve* gung bet befftigen contufion unD porbergegangenen violenta? extenfioni partium tendinofàrum ni, melcbe 9Se$ung abet ficb nacb unD nacb uuter f^cnetem ©ebraucb ftdrcfenDet remediorum mieDet einfinDen mitD: au* biefer unferer ?^einung fènnen Die proponirten gragen (oapon aber Die etfteten 3. gat nicbt eigentli$ ad forum noftrum ge|èten) folgenDet ©e* ftalt beantmortet metDen ; (£tft{te& 4>b nid}t eia Chirurgus tinrcMicfr hanbeìe, roana biefet pri- vativi etneo anbern abwefenben Chirurgi Cur critifirtt, imb ben patienten gegen bietOabtbeitaufy obne bey$efa$teRaifions bavvn vid iìbsti in bie Cereri plauberr? ©ag % «)<*>(«► ©o§ ein Chirurgus be* onbetn feine guren beimlic&et unb unPetftufbeter <2geife, ja obne alte Uvfacb nicbt tabeln unD cenfiren, nocb t>tel meniget mieDet Die cjgabrbeit etmo* befpcecben, bemeiftecn, uno Dem patienten in* ©emùtl) bringen foli. 3uraanDetn: atet* xvas unvetytes feben folte, nicjjt pielmebr bem red>ten Chirurgo, ah bem Prt tien ten bavonpart 311 ^eben fcjntlbig feyl SDaf? e* fo mobl oer egernun jft,al* auc& Denen >])fiicbten cer £unft,Deftomebt ober eine* fcbdffrn $«màf? fep, menn eia anDerec Chirurgus etma* oetfebene* gemabt ncl>mcn folte, Daffelbe Dati etften mtt ^e|cpeiDeiìbeit,£iebe unD genug» famen ©cùnoenanuijeigen, unD nicbt Den ^atienten/Damit einjune&raen, ju perturbiten unD in Sftifjtraucn jufeben. 3umDtÌtten; $>bein folfytaòeinbet Chirurgus tii$tftyiilbi# fep ra- tiones defuper tf quare $11 melfccn, and) batùbez alienfalls $u fcjjrberen geriteti fep? £)af? e* nicbt genug fep einem anDetn eine* derfeben* ju befcbulbjgen,fonbetn Daf? e* alletDing* nètbig fep eine folcbe ^efcbulDigung mir betnùnjftigen uno gtunDlicben^Bemeigtbùmern ju beftctttigen, unD imgali Det Sftotb eine fol* ebe Depofition m befebmeten. 3um ttierbten: (Db bey otefert UmfUnocn, oa nebjnlid) an Eewet eeiten &cs osfit humeri, t»eDerunteneme<55ltgi'CÌt7 voni»*nnenOcc;&op!Tmm>id>en, votòtt ein 4>h$d, als voo felbi^ec bmb'otnmen - angemetefet, fetne fon&ecltche eebmec^en Oafelbffc emprunoentoor&en aacb Detfelbe 2fon i» <»«»«* parww bat bea>eaetn>et:DenEoenncn, ob nebmlicb bey fokbmUm{Ur»&en eine Iwxa- tio»mitW?al?tl;eit/?flfwcet, nn!> Davoc ausgegcbeu roetOen Hónne? £>afinacfc unferer obigen 3ln$cige Ut)aUcn biefen ttmflanben, feine Luxaaon mebr t>or< hanben gewefen, aud) nicbt welter bcfcbutbtgctwerbcn fònne, fmteinabl ficb inelmefjr ba$ ©egentbeil alter folcber Umftdnbe duffem muflte, roann nocb eine Luxation t>orbanben «eroefen «are. tt , , (M_«f , f,\ t .,, ^nblicben jum fùnjften: (Db2>et:felbemcht vor forici tHube. ©anebmlicb ughcb $o?eymA^lunD jcdac aUejeic mtt einem (Befellen fun-ìt TOocben Un$ oetfelbe bwaesangen. obne mettete Moderation 22*&tbl. vort ofiftbemelotem Titio, welcbecciw Ko'mslicbet piente»: ift, nn& Anbey emeiaenes^ati^bvU, mit &ecbt fot'Semfonnc? ^a^ mir fé abfolute biefer Stage nid)t benpfud)fen fònnen, fmtemabl «irniduwiffèn, ob iretnesitbeUsbejIdnbiaunbieberjeit etne* ©efeUen ben bem SSerbinben «ub nòtbig gè* nabt baben, unb babero bufi funffwdcf>entlid>e ©efellen QSerricbtungen nicbt ad Taxam be$ Tini m bringen, anbern If)ett* ifìnid)t fpecificirt, obfcon bemfclòen befonbere Staenen fribgebraucbetunbangerecbnetworbcn, unb rote boebftcb berfelben <))reif? erjlrecfen mod)* te: autor biefem allen^cr «drebieTaxation t>or fo Diele^eit, unb bie nótbige 33orftch(, SRerbinbuuq, unb ordinairen chirurgifd)en %ulfii*mttd auf i5.$Ktt)l. ju modenren: SRomit rótr biefen fdmtlicben gragen mit unjerer 2lntroort ein ©enugen leitfenjmoflen. Ur* fùnbl baben «iv bie§ unfer @utad)ten mit unferm geroòbnl. Facultót&eiegelwnb Unterfcbvifft befrdfftia^ tyUttoM&Oartx. 1719. AP- AppendixnonnullorumCafuumFacultati nofte oblatorum, a me colle&orum, quamvis quoad Refponfà non elaboratorum, Cafus I, Contufio Capitis cum confiecuta magna cxtrttvafiatione fanguinis in intimiorem cerebri regionem ex accidenti lethalis. Uf juporergangcne orDentlicbe Requifition De* Jboebmofyf* geb. 4óetw, &xxn Don Det 3ft. Q.tf.Sft. ju SXunb 9Ì. bocb&etrauten, Etaats-fjiatb, baben mir ju £nbe be* nannte Medicus unD Chirurgi Den io.^an. 1716. un* nacb ber ^CB. begeben, unb bofelbft einen entleibten SKenfcbcn beftcbtigen mùffen, ^amen* gr. & obngefebr jmifeben 40.unb so*3afyrcn alt: 211$ ift bie €cèjfnung De*€tfcblagenenunD jmar infonDerbeit De* #aupt* pon ben bepben £n. Chirurgis j. p. onD F.porgenommen morDen. ©a man Dann 1) befunDen, DafjDem^erftorbenen bintenam £aupte e regione futurarum fagìttalis unbiambdoidalis Durcl) einen fogenannten^Mcfiìocf jmep £BunDen, iebe obngefebr einen guten balben ginger lang, gefcblagen morDen, Da na<$ abgenommener ^>aut Da* perìcranium Durcb bie barten©cblagecontundiret, unD mit einem menigen Q5lut angefdrbt ju feben gemefen. 2) ift nacb abge« nommenen jiemlicb Dicf ai cranio, melcbe* bo<$ nicbt jerfpaltet, jerfplittert ober cingebogen gemefen, jmifeben Der fogenannten pia &dura matre in fun- do cerebri nabe anDer medulla fpinaii ein extravafirte* fc§roar^*%(utgefun' ben morDen. 3) maren in Der pia matre alle vafa fanguinea ùberaUmit fermar* Hem Diefen ©eblùt angefùliet ju feben, 4) fanb fi$ na* abgenommcner bit' ferfubtilen ODet bùnnen #\tn*$a\\t in cavitate terebri inter cerebellum & Append. (20 cc" • (Od cerebrum glei*fan* ein extravafirte* muffente* ©eblùt, melerei Ott* ben fleinen 95lutgefàffen gelauffen. (E* ift Der ^BetmunDete na* gef*ebe* * net©*lctgetep, melcbe ben 29. Dee. An. 171C. potgegangen, nocb Denfelben Slbenb na* Det <2CB. fommen/ unD bat ftcb bafelbft Petbinben laffen, ift oucb. biefelbe9?a*t in bet &tabt geblieben: £)e* folgenben 3:age* obet batauf ift et' nacb gefcbebener ^etbinbung mieber na* feinet ^eljaufùng gefebtet, ùber eine groffe balbe ^eilmege* oon bet ©taDt gelegen. ©a et benn felbigen £age*al*ben 30. Decembr. feinen ©eftbàften na*gegangen.c ^Bte et aber miebetju£>aufe gefommen, bat et ftéfo gleicb niebetlegen mùffen, unD bat beftùnbigùber febt empfinDlicbe $opf»©*mer|en gef laget, mobep eine febri- lif*e#ikeft* eingefunDen, ift aucb tagli* pon Dem chirurgo in feiner S3e* baufung befu*etunD retbunben motDen. Slbet beffetet Commoditù t balber ift Det Patient botouf Den 4ten 3an.i7io\ na*et 3B. fommen, um bem SBalbieret Defto nàbct jufcpn, motna* bie@*ma*beit tàgli* Defio mebr jugenommen, Ditgeftalt, Dafj er Den sten 3an. einen ^3tieftet ju fi* fom> men laffen, um ft* mit ©Ott ju petfèbnen. <2Botauf Die ©*ma*beit tàgli* fi* Petgvèffett, bis et enDli* Den oten Jan. A.C. <£obe* petblieben. SlnlangenD nun unfere 5lu*fage, ob Der ^ermunbete Pon Diefen ©*làgen gè* ftorben, unD Die bepgebracbten SBunDen lethal gemefen, Darùber finD einige Dolores ber SBleinung, unD balten bafùr, in fpecie ^t.D.SCBclf* in feinem rat. vuln. lethal. judicio, mìe OU* «£>t. D. 3ol)Onn^èobn in feinet renuncia- tione vulnerum, Dag biefelbe por tèDtli* jua*ten: Ob nun Diefe FunDen propter vehementem contufionem cerebri, indeque extravafarum fangui- nem , per fé & abfolute lethal gemefen, barùber fuspenditen mit unfet ju- dicium, unbfteUenfol*eéanDeter -&n. ProfeMorum teiffetet €rmegung on* J)cim» ©a* obige* alle* bep 23eft*tigung be* ^erftotbenen fi* alfo be. funDen unD Der 3Babrbeit genica, fol*e* baben mit untetf*tiebene bietmit attefìiren, an épbe* flatt beftaftigen unb eigenl;ànbig unterf*tciben mollen. ©ogef*el>en Anno 1716. Den 2cjan. $ierbep ift ju notiren, bafj bai extravafirte (gibftt ni*t geronnen oDetPetfaulet, no*inflammitt gemefen. G.H.H.M.L, J.P. L.F. Re/ponfiim Facultatis Medica Hallenfit. 9en pftegt, mann auf eine fjeftige percuflìonem capitis Da* cerebrum inmenDig beftig commovìret ift. ni) ©er Patient no* empfan* generplaga ft*ni*t fonDerli* gcflaget, fi* anno* jiemlt* bemeget, eine foalbeSRcile gegangen, mel*e* ni*tmol bep einer lethalen Lxfion gef*eijen fònnen. IV) gegen Den eilften^ag erft Perftorben, Da Dann, menn eine m- ptio vaforum et extravafatio fanguinis etferiglei* immediate OUf Den ©*lag erfolgt mure, Der Patient ni*t fo lange leben fènnen, fonDern fur& Darauf batte fierben mùffen. V) ©o ift au* feine putrefaaio cerebri onDem Or* te, mo fanguis et ferum extravafitet mat, ju feljen gemefen, mel*e* bo* inatte fepn mùffen, mann glei* auf ben ©*lag biefe funefta fanguinis et feri extravafatio erfolget mure. Sftbcmno* unfete ^leinung, bai jmat Die per- cuflìo capitis anbemOtte, moftegef*el>en, Dag cerebrum unD Deffen mem- branas&vafaeiniaer maffen afRciret unb debmtirer, unb ju einet ftagnatio- (51) 3 ne «3(4)9» nattone fanguinis occafion gegeben: bo ab et laefus no* empfangener Plaga ni*t* fonberli*e* gef laget, fonDern bep groffer ^àite ùber eine balbe Stteile no* gegangen, au* Derfelbe obne gmeifeluollblùiig, Da* ©emù* aber mit beftigem èìfet angefùllet gemefen ; fo bat eine ftagnatio & ftafis fanguinis in vafis pix matris, unD Darau* etfolgte Sufàfle, enDli* gat eine ruptura va- forum unD tèDtli*e extravafatio fanguinis & feri gat lei*t gef*cben fènnen: ^UDiemeil abet, Dem QSetmutben unD alleniSlnfeben na*, Dur* witige* 2JDerlaffen, mel*e* glei* febr nu^licb unD nètbig gemefen, Dur* £eibe** unD @emùtbe*^ube, unD innerli*en ©ebrau* einigerdiscutientium & dia- phoreticorum, ol* au*Dur* AppHcirung einiger fràftiger S\ràuter*3\ùg« gen im <2Beinegefo*et, Derglei*en gufallemol)l bàtten fònnen oerbùtet mer* ben, al* baben mit umangefùbrter Urfacben balben Die in Diefem cafu bef*e* bene Iaefion prò ahibluta &neceflaria caufla De* DarGUf erfolgten $ODe* t\\$t balten oDcr deciariren fènnen. UrfùnDli* ic. Cafus IL Vulnus calvari* curàbile « fer otino auxilìo ob nimiam Htcmorrbagiam ex accidenti lethale. ©tefrlbe merben au* ber 33eplage fub A. mit mef>rern etfeben, mei* • *etgeftalt bet àltefte Pracìicus benebft einem renommirten Chirurgo olbter megen Der <2BunDe,fo emem®a*mcifter9to«ien* H.in einer jmif*enDemfel* bigen mir unb ^Q. Por einigerScit PorgefaBenen Aaion ongcbra*t motDen, ibten S5eri*t unb Q)Utad)ten Pon ber Porgenommewen S8eft*tigung Dem ebe* maligen^.^.9\ei**^ogtepunD©*ultbeiffen5lmte albier ad Aaa erftat* tetbaben. <2Beiln nun Dero Portrefti*e* @uta*ten ùbet fol*en 33eri*t, ob felbiget ©ero^fteinung, Da§Die <ÌBurtbc ni*t lethal gemefen, ùòereinftim* me, gerne baben molte; ol*bobe©iefelbe geborfomft erfudjcnmoUcn, mit ùbcrfol*enQ3eri*f, unDabfonDerli*, obni*tetman defunaus pon Dem Chirurgo, Doer Demfelben in einer falten leimi*ten <&tubt liegen laffen, mie fol*eg Der ©enùge na* verificitet merDen fan, au* fonft (mie Pienotte De* $n. D. k. in Der relation lauten) ni*tre*tgemartet, Dermabtlofet morDen : fol*e*ju urtbeiten. Uberbringer Diefe* ift befebligef, f*ulbigen Slbtrag ju tbun gegen Q5ef*einigung pot ©ero Sftùlje, Deti* oot fol*eb&!)e$Biflfà&* rigfeit perdane ge(>orf A. «8 (?) 8» A. 5(uf bef*el)ene cgetotbnung eine* $. g5r. SKet** * SSogtep * unb ©*ultbeiffen'Simt* albiet in 9?. baben mit ju£nDe untetjei*nete Medicus uno Chirurgus, am 17. hujus Slbenb* Don 4.bi* 6.Ubren, in£t.N. àltettt Chirurgi Diefe* Otte* $5ebaufung, Den ootige Vìafyt jmif*en runD 2 Ubr ouf Den ^otn^arcfte mit einem £ie&*©egen blegitteu, unD um Sftitfag jmif*en u. unD 12-Ubt Perftorbenen 3 £.i£ 26.3abr alt in ©ja^ìr,: rt fàmtli*erbobetunDnieDtiger@eri*t*'55eDienten, au* et!;*er $.3). Of* ftcirer unD anberer oornebmen £eute, gemèbnli*er maffen beft*tiget, uno Denfelben foigenber ©eftalt befunDen ; nemli* 1) mar De* entfeeftcn £eib Dur** auéoon^opf onbi* auf Die gùffegan^rein unD olmegebl àuffetli* anjufe* ben 2) am£aupte aber unb jmar Deffen re*rer©tirn-'©eiie befanD jì* eine £5imDe etma 2goHoom2(ugena* Dem ©*lajf jubi* an be*Dbte* tinte?* tbeil gebenb/ meift 4.30U lang, fafl am §*nDe De* mufculi temporalis, on* os Zygomaticum ftoffmD, glet*Ùbet Der arteria carotide oDet*©*laf ^jMllg* $DerunD Diefe begle:ten0eÌMut>2ÌDecn ginger* ©lieD tief big ouf* Cranium, 3) no* obgenommenem Cranio unD Defien integumenrìs jeigte ft* ùber Dem Sluge obnnxtt Der ^Bunbe dura mater ein menig bluttùnftig ooer mit SSlut im* terloff-jn, 4) mar jmif*en Der futura coronali unD lambdoidea in offe breg- matis finiftri laterisUO*Dem occipite JU Cine fleine contufio feu fanguinis fuf- fufio cum intumescentìa quadam preternaturali vaforum fanguineorum ia pia matre ju feben. 2(lle anDere partes cerebri obet jeigten ft* ri*tig, f*ab* log unb gefunD. 'StnlongenDe nun unfer oon Diefer séteffut unD Darauf bin* nen n. ©tunDen geit erfolgten $oD babenDe ^leinung, ob Diefelbe tòt)li* fep obet ni*t, mel*e^5eurtbeilung mir jmar lieber, filiceTet, tiv.m gan^ert Collegio Medico auf Academien ùberloffen molten, fo f*einet biefelbe balb et* folgten ^ofce* megen jmar fimpliciter lethal jn fepn, ollein, meil man Exem- pel bar, Dog berqleid>en SSleffuren curirt morDen fìnD, unD meilen feinè fon* Derii*3 gefài)rii*e Symptomata, ouffer Dem einjigen vomìm, fo gegen Den Siftorgen cine gute ty&dk na* oerri*teter ^etbinbung Der ^unDc, per* mutbli* megen £rfà!tung De* flagen* ni*t nut Pon Dem Darin entbalte* nen ùberflugigen ©etrànefe, fonDetn au*, meil Dev <2$etmunDete in einer no* neuen leimi*ten, unb permutai* feu*ten falten ©tube gelegen, ent* ftanben, mobur* Die SÉBunDe ju mebrerer ©lut-^etiiteffung gereget mot* Den ift: ©of*einetln'ngegen, DagDer^Megirte no* mobl bàtte curirt mer* ben fènnen, menn er balb no* empfangenen $\ebe *um Chirurgo gebra*t, unDPerbunDen, ou*fonftre*tgemarret motDen mare, Dagerftc|ni*tfo febrPetblUtetbutte, maflen in fanguine, prefertim arteriofo ac fpirituofo, *%fe \ ® / Uffir calereque temperato anima & vita latet, quo fublato telliturvita. falten bemna*bafùr, bag biefe 53leffutni*t per fé, fed per accidens nut lethale fep, mel*e* mit l)iermit pfti*tmàgig (jaben beti*ten mollen. Datum N. Den 24. Aug. 17^4. D. ©. $. Medicus juratus regius, 3- 0*- 9B» Chirurgus regius juratus^ Refiponfium Facultatis Medica Halenfis. 9}0*bem unfetm Collegio Medico ein Atteftatum Medici Uttb Chi- rurgi pon N.jugefenb morben, mel*e* eine tèbtlt*a QSetmunDung eine* cjBa*meiftet*, 5Ramen*3 <£.£.bctrift,Daberfdbeinnn'balb i2.©tunben perftorben, unb bep ber 35eft*tigung ni*t* meiter remarquables befunben morben, aUbageine^BunDe 230II DomSluge na* Dem©*laffe ju big an be*Obte*Unter*cilgebetmeift4goll lan^faftam^nDe De* mufculi tempo- ralis anDO*osZygomaticum ftoffenD Ùber Der arteria imDvena temporali ei* ne*ginger^©lieoe*tiefbi* auf*cranium gefunDen morDen, unD poh un* ein judicium de lethalitate hujus vulneris PCtlangct mirD, OU* ob Det Chirur- gus, mel*et defunaum in einet falten leimi*ten ©tube liegen laffen, Den iBermunDeten Dcrmabtlofet? ©0 baben mit Die ©a*c reifli* uno m&W Ùbetleget; befìnDenDemna*, DagDetlxfus propter enormem hiemorrhagi. am, DaDievafatemporalia, unD jmatan bem Otte, bofie jiemli* gtog finb, onts'mcp gef*nitten gemefen fepn, notbmenDig bobe ftetben mùffen, abfonDet* li* DO befannt, Daf OUe haemorrhagiae, mel*e Don vuineratis arteriis bettW)* ren, Piel gefàbtii*et ftnD, al* mo vafa venofa etè jfnet merben. 3« bem ou* ì>ie hxmorrhagis am £aupt allejeit gefàbtli*er unb tèbtli*er ftnb, al* an aliis partibus a cerebro remotis, meil ie mel)t bcm cerebro bai SSlUt fubtrahitt roitb, ie mefyr liquidum nerveum obgefonbett metbe, folgli* gar lei*t eine Obnma*t,' bie ba*©atau* mit ft* fùbtet, bem Patienten juftoffen fan: 5lUDiemeiloberfol*cvafa temporaliaon einem Orte liegen, Do man moln* ju* fommen, ou* bie haemorrhagias bur* gcbùbrenbe jeitige SBerbinbungen, compreflìones unb adftringentia cohibiren fon, fo ftnb fie feine*mege* unb ou* biefe SBermunbung fùr abfolute unb neceflario lethalibus ju falten, mie man benn ju^èefcàftigung beffen piel obfervationes unb exempla ou* benen auaoribus bepbtingen fonte, OU* bep bem berùbmten Bohnio intr. de vul- nerum renunciatione P.77.JU erfeben, unb ju lefen finb. €* ift au* fein Smeifel/ bag, mennbiefem«legittenjeitli*e unb gebù&tenbe fuiffe a^an * mor* m (7) motben mate, biehsmorrhagia^àttegebrnittie^iPWben*, M***?0^** lei*tli* erfolgen fènnen, menn et jeitli* jum ^hirar^f fl**?^"0,^ bùbtli*Petbunbenmàte; jumel*et3eitnunbiefeseigentli* gef*eben, uno mie et pom chirurgo traaitet motben,/btetPon fènnen mit unfete Ju£ciur" ni*t geben, meil un* bopon feine ^o*ti*t jugefcbicfet motben #auert ou*feine*mege*bafùt, bag eben bàbut*, meil i*fusmeinet falten leimtcp- ten ©tube gelegen, Piel jum f*leimgen $obe cdntribmtet motben. W> funbli* :cf Cafus III. Stupri in puella 8i annorum commi fifalfo imputano. ^ot einiget 3eitbot«£r-^ liget) olbiet untet bem qBotmanbt, al* obbkfz miVbr^?°* !f« IS maW* 8 unb i balbSabt alt gemefen, Unju*t ^™W**'af*£* ©elb gefotbert unb al* Diefe bepDejuni*t* memget, al*bietjuft*^erftan- ben, Die obne Smeifel jum Profit erDa*te Unju*t Denen ©en*ten denuncn- «t SBorauFDann Dem einen abfonbevli* Der inquifitions Procefs fòrmi- r ti, suDeffen©runDoberDa*oermeintegef*anDete^àDgen Don bem£ettn S'phyfico albier benebft einem SSatbiet unb £eb ^mmen beftcbtiget rcorben. ©oPielnunbiepetepbeteRelation, Deffen copie angef*loffen, be* «X ift nicbt Da* getingfte indicium ftupri perpefli ju ftnDen gemefen. iC^Jà^M* ««• 9»*« bnr* foi*e* gotttofe**Wf enm Sàuftige inquifition geratben, unD ju q&rfùDrung feiner Defenfion einige ^6rtSunfl«nwt»iel)«« medicinif*er gragen benèthigeti ott etfl0«t an TT meinofletgeborfamfte*©u*en, Deten Refoluuon fo grunDli* ol* u^Ancnèiat mit jucommuniciten, unD jmat . -***„„,. ^SOb e* mogli*, Dagein^annpon groffer Stami mit einem ^obgen } pon jS StaturunbPon 8 unb i balben ^xe fènne Unju*t à Ob)ni*t gefefctengaU*, fol*et concubitu* bem^àbgen bi*ft* empftnbli*c©*metèenjujiel)en mùffen? * Unb obnediiaceration einiget vaforum abgeben tonnen. 31) Ob "nicbt eine fol*e ftupration eine* fo got jotten £mbe* efFufio fanguinis begleiten ober folgen mùffen? m . 5) Ob ni*t bep ber ongefteUten #eft*tigung gemiffe indie* flupn fife 6) SiKSC bie pudenda màteu aef*tP0Ben gwefen, unb m e s ) tm in beren labiis eine eitetnbe Materie ft* gefunben, biefe* prò indi- cio ftupri neceflario ju a*ten, ober ob ni*t felbige* uielmebr Don fcotbutif*et ©*àtffe [Dobin 0bgeDO*te* atteftatum D. Phyfici au*brùcfli*meifct) natùrli*er^eife4)errùbtc? mel*e* man ura fo Piel mebt glaubr, meilen ùbet bem but* teftes ju etmeifen, bag Da*$inD f*on in feinen erften,jmepten3abtenunD fo fort,Dermaffen eiternbe pudenda gebabt. S^ten*, unb 7) Ob, mona* Der $anD, unD alfo eine jiemli*e geit na*Dem Det* meinten ftupro ein Detglei*en $inD an gùffen faft oollfommen gelàb* met mùrDe, fol*e* prò indicio & effeau ftupri perpefli JU balten ? 5luf gef*el)cne(Erforbetung bet SCBobCèbl. ©fabt-©eri*ten albier, b<*^n mir€nbe* benabmte beute datoC.(g.^.^:o*ter, s.M. befi*tiget, unD an ben&ibunb pudendis meDet ©ef*mu(ft no* fbnftenctma*, anDenen 2lr* menunb feinen aber einige ^eiffe jucfenbe »j)ùcfe!gen, mie fonften Pon 55renn^eff?ln juentfteben pftegen, unDD3nfcorbutif*er©*àtjfc berrùb* ren, mie au* an bem einen SSein ein ro* glecfgen glei*er art gefunDen. ©ef*el)en 3. bem7.3«n. 1715. (L. S.) 3. % 2B. Rsjponfùm Facultatis Medica HaUenfis. ^Ra*bem un* Derfelbe in einem ©*reiben bena*ri*tiget, mie bag (EJC. jmepen^ùrgern aliso ©*ulbgegeben, al* menn fiz mit ibrer ^0** ter, fo Damai* a^i unD 1 balb 3ai>r alt gemejen, llnju*t getrieben bàtten, ju feinem anbern €nbe, al* nur babur* ein ©tùcf ©elD berau* ju preffen : Unb Derfelbe un* ju^ollfùbtung Der Defenfion 7. gragen jugefenDet, unDDiefel* ben ju erortern gebeten; fo baben mir ni*t umbin gefont, Demfelben iteriti tu gratìficiren unD jmat ma* Die etfte grage betrift : ©0 antmotten mir, Dag bep fo!*en UmfìànDen ein formalet concubi- ti unb penetrano membri in vaginam uteri ni*t gefcbeben fènnen. 5(uf quaeftionem 2) fo beri*ten mir, bag Deralei*en attentatus coneu- bìtus ni*t aflein innerli*, fonDern au* in Den àufferli*en tytilm De» pu- dendi muliebris bè*fl-empfinDlt*e ©*merfcen, ©ef*mulft au* eine <£nt* jùnDung, nebft innetli*et febrilif*et£u)e jujiel>en fènne. ad quxftìonem 3) <2Borauf jurèlntmortDienet, Dog aflerbing*, mann man mit gtoffet violentia in bem a-rcìum vagine meatum, bo* membrum fU*tel)Wem iu iWingetl/ nì*t Oflein eine dilaceratici bet membrana; hyme- nis m (9) m tris unb bet barin entyaltenen fleinen SMutgefàffe, fonbern ou* bie vafa fetbv ften bet vaginae uterina: mùffen jerquetf*et unb jerriffen merben. ad qusftionem 4) ©ol*e* fjàtte mo|)l frepli* nl*t anber* gef*efjen ad quaeftionem 5) #ierauf ontmorten mit: Sifletbitig*, fonberli*/ tPenn ni*t lange botouf bie 23efi*tigung porgenommen motDen, unb Inatte box alien ©ingen eine groffe @ef*mulft, ©*mer^en, SKètlje, <£ntjùnbniffe, ^Muttùnftigf eit, au* bag Da* £inb meDet mobl ftlen no* geben fènnen, ft* beftnDen mùffen. ©a nun abet Deten feine*, a\i^ ni*t eimnal eine ©e* f*mulft, laut De* #n.Medici atteftati, ft* geàuffert, fo fan ava^ fcietau* ni*t*gemiffe*unDjuoerlàgige* gef*loffen merDen. ad quaeftionem 6) SBorauf mir bìefe* melDen, bag meber bk ©e* f*mulft, no* Die Q3cftnDung einer eiterenDen materie in labiis alleine fuffiri- entfep, ein neceflarium indicium ftupri Dorou* ju f*lieffen, Do oflerbinge* Pon einer f*atffen fcorbutif*en geu*tigfeit unb glug betglei*en gufàfle ou* bettubten fon nen, unbobfonbetli*fol*e*no* mebr befràftigétmirb/ menn ermeigli* ift, bag bep Dem^inDe f*on porsero unDinDenetften3al)* ren ft* Dergleicben gejeiget unD befunDen. adquxftionem 7) ©o ift Darauf unfere SDlepnung, bag, menn eine jiemli*e3eif, na* bem bef*ulbigten ftupro, bergiei*en accidens ft*àuf<« fetn folte, feine*mege* fol*eó babet ju deriviten, meilen ofletbtng* fut| batauf fi* fol*e*àuffern mùffen: unb meilen in praxi medica ni*f* neue*, bag bep einem ©*arbocf * * ©eblùte eine contraaur unb paralyfis erfolget ift, fo ift obfonbetli*ju glauben,,bag e* bobet erfolget, beootab, mann et* meigli*, ba^ba*^inbmitScorbuticis aflèaibus beboftet gemefen. ©ag fol*e* alle*benen principe artis medicae gemàg/beftàftigenmit ^tetmit mit unfetet .k. Caf. IV. Infanticidium per difiruptionem funiculi umbilicalis & confeauentem lethalem Hamorrbagiam patratum. (Em* Magnific. unb £o*'£blengerul)en au* bepgelegten 3.Medì- cin-unbchirurgif*en 23eri*ten fub a.b. &c. be* mebtern ju erfeben* mei*eraeftaltin©a*en M.D. einer armen^atet'Unb^utterlofen^ap* fen ibte* 2llter* io.3at>r, unb fbnft cine* €&tiftu*en gefu&tten 2eben, Jiegenù>re* jur SBeff gebo&wen «inbe* ein 3n>eifel entfte&en molle. Append. vw ^ ■ m eio ) §& Ob bo* £inb permittelft bet unpetbunbenen 9}abelf*nut propter de- feaum fanguinis arteriofi vitalis, ober but* bo* einmicfeln in bie ©*ùtfce,geftotbenfep? QBann bann nun ba*erfteoon bem Phyfico unb chirurgo, mel*eba*&mo qusftionis anatomitt, unb folgli* alle Umftànbe mit Siugen betta*tet, but* 2^3eti*te bebauptet; bie facultas medica Lipfienfis obet ouf bieSuf- focation gefpto*en, oljngea*tet £t. D.Bohn na* bet $5eplage fub 0 eberaal* felbfi bebauptet, bag bie untetlaffene SBetbinbung bet ^abelf*nur abfolute lethal, unb in bet Facultàtiudicio felbft ongefùbtet, bag meber in bet ©*ùtfce no* im 23ette metcfli*e* 23lut gefunben motben, mitbm pot* tyer, ebe e* in bie ©*ùt|e oon bet Deiinquentin gemicfelt, ft* f*on auf bet feben, al*e*ponbet$9nittetexutero, im£etau*fteigenau*bem23et* te, gef*offen, unb bie ^abelf*nut felbft jettiffen, mug perblutet geljabt j>aben, meit fo mol bie ^inberCutter, al* oer Medicus, mel*er e* mit bem Chirurgo beft*tiget unb feciret, ba*2Mut inumbilicounb ganfcen£òt* per permiffet baben, bag man alfo Der SufFocation, mie e* Die facultas medi- ca Lipfienfis porgeben moflen, ni*t ©lauben bepmeffen fan; olfo etfu*e S.T. mit ibt judicium medicum De* fètDetlÌ*ften, meil periculum in mo- ra , UnD i* biefe defenfion ex confcientia prò confervanda vita hominis OUf mi* genommen, ouf folgenbe2.gragen gegen bie ©ebùbr, mel*eUbet* foinget beffen jc.ju et*eilen: Ob ni*t mef)t benen 2^5eei*ten, mrl*e bet Phyficus unb Chirur- gus ertbeilet, unb ben defeaum fanguinis prò caufla mortis ongege* ben, ol* bet medicinif*en Facultàt in £eipjig ibtem @uta*ten, mel*e* bk SufFocation jum Fundament nimmet, ba bo* biefe *$et' fon variitet, ftemùftent*t, ob e*geiebet, unb negative, megen Sion* gel be* ©ebiute*, mabrf*einli* ©lauben bepjumeffen? gemer: Ob mègli*, bag menn eine 9H5eibi**^etfon. ibr unmiff^nb, bag bie ©eburt*'3eit oocbariben, 55re*^uloer ober treibenbe 2lr$enep einnimmt, unD ft* beftig Daoon bri*t,Da* im Sftutterleib fi* beftnben* be^inb fònne bur* Die #efrigf eit be* 23re*en* fertgetrieben,getèbtet ober febt entfràftet, au* bepbetjàblingengottf*ieffung Det@ebutt be*^inbe*ì)iabelf*nut felbft jettiffen merben? l. ben 20. Maj. 1716, R. fub <88 ( « ì S8> Sub lit. A. 2mf bef*e^ne re*tmàgige unb orbentli*e Requifition be*(3Bof)Igeb. £errn 3. €. Pon P.ouf e. © $M. in $. u. S.©3-©. bo*beftelte» Commiffions-Dia* k. baben mir €nbe* benabmte am 2$ten Aprii a. e. ia bepfepn be* $etrn (Eràog Aauarii t. r. unb barju erforberten ©eri*t** q>erfonen, m.d. ein 2^ag juporbeimli* jur 3Belt gebobtne* $inb, im ©orff H. beft*t(get, berinrentionunb SJìeinung, meil Deiinquentin fol*e* Pot dnen feetum mortuum, unb Doge* toDt Don ibt jut ^elt fommen mate, Ongiebt, Ob ex partium tam externarum, quam internarumquantitate, qua- litate & conformatione, gtùnbli*eunb gnugfame Sinjeigungen porbanDen, bag bet feetus vitalis unb lebenbig auf bie SlBelt fommen, obet ob ni*t Piel* mel)t einige*indicium violenta laefionis ac internecionis on felbigem DOtbon* ben? «f)ieraufattefìiren unbbefennenmir, au*ongefteflterfteigigerfeaion unb infpeaion unfern ©en^iffen unD^fti*ten no*, folgenDe*: Dog nem* li* Dorermebnter feetus, meicber fceminini fexus gemefen, quoad omnes partes externas conftitutivas perfea fcif* unD poflf ommen pon un* befunDen mor* ben, boronmanàufferli* m*t*permunDte*obettobtli*e*petfpùret, ou* no*bem mit methodo decenti Da*&épfgen erèffnet Jjaben, fi* bie unter bet #aut iiegenbe offe, infonberfyeit ou* bo* os bregmatis, bep bem ^in* betn DO*£Màtgen genannt, Unb deteaa caluaria, Die membrana; cerebri OU* fonften Die vifcera ac inteftina, in peaore & abdomine ftif*, OefUUD unbunoerle^tgejeiget; 33epberglei*enUmftànben nun ift ju glauben, bag fol*e* ftinb lebenDig an Die SLEelt fommen, jumabl ba bie iftabetftbnut (>ùbf* meig, nnb ni*t gelb unb iappi*t ouégefebén : vid. Amm. prax. vuln. let. p.472. ou* bie pulmones ouf DemSltafferbeftànDigunD ftet*ge* f*mommen; 9Ba* ober Die vafa umbilicalia, teutf* Die 9ìabelf*nur gè* nannt, betrifft, ift bep genauer infpeaion befunben morben, bagfol*efoft einer balben €ble long por be* $inbe* 23àu*lein abgefùrfct, unb mie ber 2lugenf*cin e* gegeben, giei* Dur* eine gemaltfamedilaceration jerriffen unb unoeibunDen gemefen, unbob jmat deiinquentin, bag fol*e, mie pein exciufione f. partu au* bem 23ettefteigen moflen, pon ft* felbft entjmep gè* tiffen fep, POtgiebt, fo ift bO* ex qualitate & naturali conformatione horum vaforum, cum ex tunica fatis crafla vafisque invicem varie ac valide eontor- tis complicatisque conftant, fol*e* fo lei*t ni*t juglauben, jumoblon ti femftotefen poflen 3\inDe, bep mel*em biefe vafa^got valida unb vegeta Ctfunben motben. ©OljetO benen fundamentis anatomicis & Chirurgicis gemàggef*loffen mitb, no*Dem fonften onDem €ètperlein meiter ni*t* gemoltfome* ju ftnben gemefen, bag bk einige lethalitas inhis dilaceratisi (§5) z non ih ("> m non legitimo modo deligatis vafis'vmbilicalibus, tamquam partibus, in & extra uterummaternum, refpeau feetus, eftentialibus, beftebe, inbem pro- pter multarum venarum ac arteriarum hiatum bet feetus ft* Petblutet Unb confequenter exdefeau fanguinis ateriofi vitalis, elenbigli* ftetben mùffm. ©ot*C* judicium atteftatum medicum &c. 5Di ben 30, Apr. 1715, (L. s.) d. 3.3. €. ©tabt'Unb 2anbnepet* blutung, fo petmittelft bet o Ijnoetbunbenen Sftabelf*nur ju beforgen gemefen, erfolget fepn fènne. ©o geben mir 3bm na* collegiaiif*er ©ur*lefung bemclbter Aaen, unD genouer ^rmegung, ma* fo mobl ber Medicus unb chirurgusberi*tet, al* ou* etfi*e3eugen, infonDerbeit Die^inDer^ut* terou*gefagt, jutbegebtten Slntmort, DagDa*$inD, Da e* Die inquifitin na* ber ©eburt no* jappelnb unb lebenb pon ber€rbenaufgeboben in eine ©*ùrfce big ùber ba*$èpfgen eingemicfelt, unb unter Da* SSette geftecfet, mie fte felbft fol. ad artic. geftebet, mobl oflerDing* erfticfet, unD fol*er gè* ftolt Der ^.ùb mebt POn einet fuffocation, al* nimia hxmorrhagia bet Utt* petbunbenen ?Rabelf*nut peturfa*et morben, maffen man meber in Der ©*ùt^e motinnen e*gemicfelt, no*in Dem%5ttte oDet fonften metcfli*e* RMut gefunDen : UnD obmobl ber Medicus unb Chirurgus fol. porgeben, einigen defeaum fanguinis im (Eèrperlein, unb obfonDerli* in bet $abel* f*uume tantiUum cruoris gefunben ju baben, fo fènnen mir Do* be* ©e* blùt*Clangeiim gan^enSèrper, unD beffen vafis, befonDer* in Dewen um- bilicalibus, Defto meniget Dot fo gtogera*ten, Dog Der $oD Damerò no** menDig erfolget mare, ie meniger Der Medicus unD Chirurgus, na* Der £3eft*tigung in ibtem erften §5eri*te fci« fol*e* Sttangel* geDa*t, unDie meniger ©eblùt ou* Die 5\inber^utter am $inDe, unD in Der ©*ùr&e, morinnen e* lebenDig gemicfelt motDen, gefunDen ju baben fol. autfgefaget; mann ober àufferli* feine braune unb blaue tableau De*^inDe* #àlggen unb ©ejì*tgen, no* bag fol*e* 2mfDunften m Der $3efl*tigung ju feben gemefen, baben Der Medicus unD Chirurgus fol. Dabero an De* $mDe* et* ftiefung ni*t fo mol ju jmeifeln, al* Pielmebr ju permutben, Dag Die Ér* ftiefung Pon feiner groffen àufferli*en ©emaft oDer ^rDroffdtmg, fonDern bloffcnQ3erf*lieffungbe*9ftunbe* oDet^afen, unD jmar eine* nengebo^r* nen unDf*ma*eni\inDe* gef*eljen, ^eÌpJÌgben^Oaobt,!7ij;* Decanus, Senior, unbonbte Poa. U. Afleflbres bieftget Media. Facultàt m C »4 ) 9» 2fof bef*ebene Requifition bieftger lèbl. ©tabt.©ett*te, b«&en mir £nbe* untetf*tiebene gefìrigen Sibeub ein neugebobtn unb tobtgefunDene* ^nàblein beft*tiget, unD Diefe* an alien ©lieDmoffen pouf ommen, Deffen 5)ìabelf*nur Pon Der fecundina jiemli* long obgeièfet unD unoerbunDen, ouffet Dem Um Sfoìeigung einiger ©emoltfomfeiten mabtgenommen, Die vafa vmbiliealia, mie au* Die anDern grèffern 2lbern unD ventriculi cordis, maren oom ©eblùt jiemii* leer, unDbie^unge f*mamm auf Dem SBaffer, bag aifo Diefe* £inDPermutai* lebenDig gebobren morDen, megen unoet» bunDenen 9ìabelf*nut unb baijet no*menbig erfolgten hsmorrhagia per* *"*«• C Bohn. Refponfum Facultatis Medica HaUenfis. <2Bobl'£biec, 3nfonDet*i)0*unDDielgeef>rter£err, ^a*beme berfelbe aa unfre Facultàt beri*tet, mel*ergeftalt eme <3Beib*^erfonein £inD jur SBeìt gebobten, babep Die ^abelf*nut jetttf* fen, unD unocrbunDen geblieben, unD nun Die grage entftanben, ob Da* $inDDegmegeni?ec|totben,au*fterben mùffen, mie bet Medicus, md*ec Die feaion oerri*tct, ncbft Dem S3arbier DaDor balten, ober ob Pielmebr ba* £inD, meil e* lurfc na* bex ©ebutt no* Sappelnb unb lebenbtg tn eme ©*ùcèe gemicfdt unterba*3$ette geftecfet, fuffecatione geftotben, mobm . Facultas Medica Lipfienfis in ibtem Refponfo incliniret, UnD Derfelbe uniPOU un* ju miffen petionget, me(*e &on biefen 2^epnungen mit bepfti*ten, ou* ùber Diefe* no* Diefe grage baju getban, ob e* mogli*, baf, menn eineSBeibfr^erfon ibtunmiffenb, bag bie©eburt*<3eit Porbonben, bre** 93uloer ober treibenbeSlrfcenep einnimmt unD fi* bapon ^eftig bri*t, bai im^utterleib beftnDli*e$inb Dur* bie^efftigfeit fònne fortgetrti^ge* tòbvt, au*bep gottfebieffung ber ©eburt De* ^inDe* 9ìabel|*nur forine ìertnTen merDen ? Olii ^aben mir bie ©a*e nebft benen bepgefùgten Um* ftànben, au* Refponfis unb 2>eri*ten be* Medici mobl unb reipi*coiie- giaiiter ermogen usbùberleget, unb geben bietauf biefe* jurSlntmott, unb jmar ma* bieetfte gtage betrifft, bag aflerbing* pon einet jettiffenen unb ni*toerbunbenen^abelf*nut ein ^tnD no*menbig ftetben muffe, abfon* Derli*, menninfeaione bie vafa umbiUcalia, OU* Die gtoffen vafa arteriofa & venofa interna in ventriculo cordis pon Dem@eblùt mebtentbeil* leer ge- funDen morDen. SRun ift jmat oon Diefem bP*ft notbmenDigen Urt ftanD m Zm etften §Beti*t De* óettn Medici fetne Sttelbung gef*e&en, mel*e* oei» * pocj * bo* bàtte biflig gef*e^en follen. 3ebenno* ober, metl tn bm onbem S3eri*tDiefer defeaus corrigirct morDen, unD gefefcetmtrD, Dog meDer in ber 9ìabelf*nur £Mut gefunben, unb man fol*e* au* in bem Èètperlein petmiffet; ©obero, mann biefe Umftànberi*tig, alietbing* juf*lieffentfì, bag biefe QBetblutung ju De*$inDe* etfolgtem^obe, mel*e* obne bem ju* potbur* bai befftige €tbte*en ber Cutter obgemattet, au* na*bem e* unterDa*35ettegefe$et, erfàltet unb entfràftet morben, bai meifte contri- buiret: baju benn biefer Umftanb fèmmt, bag in bet ©*ùr£e, in mel*e e* gemicfelt, fein SSlut gefunben motben, mel*e* bo* notbmenbig bàtte gef*ef>en mùffen, menn bai $inb futfc na* abgetiffenet 9ìabelf*nuc unb obnepotbetgegangeneSiuetauffungbe* ©eblùte*, mate anno* lebenDig in bie ©*ùtfce gemicfelt morDen : Su* bàtte ft* bep Der feaion no* eini* gè*©eblùtin Denen vafis vmbilicaiìbus ftnDen mùffen, mel*e* ni*t gef*e* ben. ©iefem no* fènnen mtr fo apodiaice unb juoerft*tli* ni*t adferiren, bag Da* $inD fuftbcatione geftorben, obfonDetlt* meil une Die UmftànDe ni*t befannt, mie Di*te oDet poroes Die ©*ùrfce, Darein e* gemicfelt gè* mcfen, au* mie febt Da* TOnDgen bamit jugefìopffet morben. 3um e* Pon einem emetico excitìret morben, bo* ^inb fènne mtt einem impetu fortgetwben merben, ob e* aber Dabur* eben fènne getèDtet, au* Die 9?abeif*nur f èn* ne jerriffen merDen, fènnen mir f*!e*terDing* fo nt*t bebaupten, beoorab Da Die 9iabelf*nur au* Pielen vafis unD flexilibus membranis befl*?I>et, Die nid)t al* Dur* groffe ©emalt fènnenjuriffen merDen. ©ag Diefe* refpon- fum Denen principe artis medica gemdg, baben mir mit unfrer Unterf*rift unD ber Facultàt gemè(mlt*en Snftegel befràftigen moflen. ©o gef*eben ^. benp.iun. 1716. Cafus V. Mariticidium per Veneficium. ©en 5 Mart. liefen bep unferer Facultàt Aaa inquifitionalia ein mie* b*rM.N.£.©.$5. ©ref*ec*m3H>etftabt, Wtau, mel*e bef*u(bi* •(!«)» getmorb, bagftebiefeni5renS9lannmit@rftumgebra*t, ber ben i oaobr. 1716.9}a*mittag*ft*ju erbre*en anftng, unb bamit continuitte, bi* er &mtf*en bem 2. unb 3. oaobr. inbctSRoebtno* n.Ubtocrftorben. £Bot* OUf et fecitet motben, bO in bem ventriculo Unb inteftinis eine inflamma- tion petfpùtt, unb barinnen piele globuli pon Mercurio vivo gefunben, nebft einer meiffen pulueruienten daterie, ©er 3ftann flagte unter bem 23te- *en ùber befftigen ©utft unb brennen am £erfcen. ©a* *2Beib bat gè* ftanben, bag fte u)rem SDìann ein biggen pon Mercurio vivo gegeben (ben ftePonSlpotbecfet juB.por <5.$f. gefauft, um eine ©albe pottyten io jàb* rigen©o^n mieDer Die gàufeju ma*en) unD jmar na*bem er f*on porber angefangen ft* ju bre*en. ©a fte bc* intendìrt, bag ber mit èofent un* terbem£bre*en bm Vanite gegebene Mercurius vivus *n in £eib fneipen folte, momit fte ù)n ein biggen vexire» molte, meil er fi* mit ibt bann unb mann megen tyre* ©obn*, ben fte Don ber erften ^be W^t f ampelte. ©ie perft*ertaber, bog©ient*t Die intemiongebabt, ibnjutèDten, unD ba fte inljafftiret murDe, nalmi fte bai ùbrige Don biefem Mercario vivo ou* Un* mutbein, in bet intention, ft*oom£eben juljeiffen, ftengou*on, befftig ju vomiren, fte murDe obet Dur* ©ebrau* Der 2ir£ericpen no* geretfet* ©ie©uppe, mel*e Der «Diami Den 1. oaobr. ju^ittag gegeffen, mar eine QBaffer--©uppe mtt ^3eterftlgen, Daoon ju glei* bie gtau unb ber ©obn mitgegeffen, oberni*tbaPonerftancfet, obmoblbet Advocat, bet ibt ju* gelaffen murbe/mcinte^* bàtte au*anftattber^eterftlgen©*ùrling*^raut fepn fènnen, bag Darauf ber 5)ìann ft* ju erbre*en angefangen. ©0* meiffe^ulet, fo man bep bem ^anne gefunben, foflno*2lnjeige ber grau ein biggen pon einem ©tein, ben ber D.(*. por ©teinmaref erfant, geme* fen fepn, momit ftegefu*et, bem$5re*enbe*«9ìanne*jufteuren. ©iefe grau mar fonft eine lieberli*e©irne, batte ft* 2 mabl une()li* f*màngern laffen, ibt erftetSftann ift au*p!è#i*Dom33re*en geftotben, baponfte fogte, bag ft* bet Sftannfo febr oetbro*cn obetoerbobenl)àtte, mie et bann ou* Q3lut au*gemorfen* ©iefer le^te Sftann obet mat ein gefunbet ftatcf et Sftenf* Don 26.3a^ren, bem fonft ni*t* gefel)let. €* ftnb fonft in ben Aais feine indicia bo, bag Die grau De* sfanne* geme log gemefen mare, mie fie Denn na* Dem Seugnig Dtefer grauen unD Det.2Ra*baten feine ùble ^begefubret. «Dtanbatau*bcp Dem perftorbenen gefunDen einige convo- lutiones inteftinorum, Dog Dabero Det Advocat petmeinet, e* mate Do* Miferere mei gemefen, <2Bel*e* Die Domefymften momenta ou* Den Aais ftnD, motouf om meiften ju refleairen gemefen. ^* mutbe bonnenbeto ouf g.23. £3efef)l beotbett, Pon £.OU* ein iudiciura medicum cum rationibus decidendi ein^oien, . Refèon* m (.ir) m Rejponfium Facultatis Medica HaUmfis. . 9*a*bem un* ber lèbL©*èppenftubl olfuet einige Aaa jugefteflef, betreffenD einige 33ef*ulDtgung eine* mariticidii contra m.n. unD unfet in ber Medicin gegrunDete* ©uta*ten Darùber petlanget; ©o baben mir bie Aaafteigig but*gelefen, unD befunDen, bag e* bauptfà*ll*bataufanf otti- me, 0 Ob £. @. 33. fep bur* ©ift um* geben gefommen ? 2) ob O^uecf * ftlbet, unb jmar info einer quantitat al* man umo\*J>fenn.faufec,unDDaju nut etman f Daoon gegeben, Diefen $oD perurfa*en fènnen? ©0 melDen mir bierauf na*gepftogenecoiiegiaiif*en reiffenUbetlegung, jur Slntmort, unb jmat, ma* bie C'tfte gtage betrifft: bag aflerbinge* ou* benen aaen, obfonDetli* bem feaions-£3eri*fe, fo Piel et&elle, bag biefet «jflann ni*e on einet natùrli*eni?tancf beit, fonDetn Pielmebt violenta morte, bur* ©ift umgef ommen fep. ©etw i)ifte* ein junget, robufter, gefunber 'DJtantt Don 26 3abtengemefen, bemni*t*gefeblet, berau* feinebeftige ©emù*** alteration gebabt (al* mocuon bie Aaen gat ni*t* melben) nucfurfc jupor muntergebrof*en,um 11 Ubt na*^&aufe gegangen, gegeffen, barauferfo glei*, ol* er um 1 Ubt mieDer in Die ©*eune gefommen, unD fort aebeiten moflen, piè^i*fcanef ift motDen, ft*l>eftiggebro*en, gan§ecbiei*etunb jjinfàiiig gemotDen ift» 2) ©0 bat ec glei* na* Poflbta*tem £ffen obne Un* tertagDief)eftigfte2ingftunD^te*enauf etli*e 3o©tunDen bi* eine©tun* De Por feinem <£nbe na* einanDer gebabt, unb nur ùber groffe ^>er^n* Slngft SSrennen, unb beftigen©urft gcflaget: morau* gar lei*t abjunebmen ift, bag ber Sftagen oomebmlid) aftìtitet, unb in bemfelben caufla mali en*al* ten gemefen: Da*23te*enift ou* mitfo beftigen torminibus pergefeflf*of* Ut gemefen, t>ag fi* bie ©arme Daoon perf*lagen baben. 3) £at ft* au* bep Det fedion gefunben, bag bet «jftagen am orifìcio finiftro einet «OanO breit inflammirt gemefen. 4) #at au* defunaus, laut Seugen 2lu*fage, bietltfa*en feiner gef*minben Ubelfett nt*t anber* ftnDen fènnen, al* et mùfte im éffen oDet ^rinefen ma* fd)àDlt*e* befommen baben. £Ba* an* belanget Die anDere gtage: ob Diefe fymptomata unD Der etfolgte $oD oom nenommenen Mercurio fommen fènnen, unD jmar Don einet fo fleinen quanti- Ut, al* inquifitin ongegeben? ©oiftunfte «Dìeinung Dapon Diefe, Dog ar- gentum vivum on unD por fi* felbft fein venenum fep, inDem e* èfter* felbft fleinen AnDetn in geljètiget quantitat obne ©*aben gegeben mtrb. Unb ob monmolExempell)at, bag Argentum vivum in fleiner quantitat genommen, beo Seuten, bie piel ©afle unb f*arffe geu*tigfeiten in primis viis gebabt, einiaefcblimmeSufàfle, ol* faiivation, <£ntjùnbung unb Erofion im £alfe, battigfeitunb0veiffeninbenen©lìebetnertegetunbpetutfa*et; fopftegen Append. w *^* m o * ) ■ » bo*fol*e galle evft einige^oge no* bem@ebtou* ju erfolgen, unb ni*t ouf einmal mitfo einer befcigen vehemenz anjufeben. SlUDiemeit nun iu o- mnibus obfervationibus & hiftoriis medicis fein €rempef DorbonDen ift, Dog pom Mercurio vivo fogef*m:nDe, beftige, immeranbaltmDe unD infuriar 3eit tèDtenDe3ufàfle cum maxima inflammatione & erofione ventriculi, ab* foncerli* bep einem robuften, unD gefunben «JKenf*en, erfolgetfepn; juDem OU* Der Mecurialium corrofivorum, ja felbft Mercurii fublimati $lrt ift, jmat groffe* S3rennen, ©*meifccn, $rampf, Sterri, ou* erofion imSJìagm, ni*t aber fo beftige unD onbaltenDe vomitus juermecfcn. <2Bel*e* abec Die arfenicalia jutt>un pftegen. ©o fènnen mii feine*mege*ero*ten, Dag Diefe gufane alleiti pon Dem ©brau* De* Ouecfftlber* gefommen fepn, abfonber* li*, Denn Diefet Umftanb gemig ift, Dag Die Inquifitin Dell Mercurium erft et* nige ©tunben na* DemSinfang De*<£rbre*en* ibremSDtannc bepgebra*t ba* 4>e, ift alfo febr mabtf*einlt*, Dag Da* ©ift mugpon einer onDetn %xt gè* mefenfepn, ni*t nur ma* defunaus befommen, fonDern ou* Da*jenige, fo bie Inquifitin ju fi*genommen bobe. <£i mare olfo jumunf*en gemefen, Dag ber #err Medicus por alien ©tngen Diefe* ^aloer, mel*e* er in jiemu*er quantitat im «jJlagen gefunben, beffer unb genauer examìnht bàtte. 3n fpecie bàtte man foi*e* auf gfùenbe &obten tbun follen, ba man Denn Die re*te£igenf*aft Deffelben hatu au* e em£Kau*e unb©eru*e abnebmen f èn* tien; besorab, Da Di* Aaen bejeugen, man babe mol jmat mebt oon biefem ,ftein!C>ten'3Befet!mt«Jlagenangetroffen, al* ibm bie grau Don bem indiar- teli ©teinmai'efe gcrei*et hàtte. gUbem au* PerDà*ttg ift, ba§ inquifitin on einem Orte (p. ió\) ouffaget, fie bàtte defunao pom Ó.ueef ftlber eine .^efferfpùjegegebcn, md*e*mit Dem Mercurio vivo nic*t anaer>et, au* fte fonftPielfàlsig variìret, unDbolD faget, fte bàite einen^l>etl Dapon ju einer ©albe gema*t, balD ftc \}àtte feine gcma*ef,fonbetn ibm Denfelben in* £rin* cf en ai f*ùttct. ©ag aber Der £ert Medicus Dermeinet, Dog Der gefunDene Mercurius vivus DaPO-n fn?n mo*te, at* khttt defunaus Mercurium fublima- tum befommen, unD mare fol*er im 3ftagen aufaelèfet unD jum currente gemorDen, fol*e* ift gar ni*t mab* f*cinlt*, meil ft* fein fubiimat auf fol*e <3Beife auftèfen unD in formam currentem bringen làffet, fonDern eine ©emalt Dee geuer* nnD allerbanD gufale erforDert, mo man ibn oon feinen corrofivis fslibus entbinDcn mifl. gemer ift au* Die prefurmion pon fubiimat Degme- gen ni*t mobrf*anli*, meit fi* biefer ©ift om aflerf*merften bepbrinaen tàgt, inDem er ft* Dur* feinen bàglieben jufammenjiebenDen unD lange im »&olfePerbleibenDen©ef*macf let*t oerrà* : ou* Die gemeinen £eute pon fokftemni*t miffen, frnbetnnutauf Die arfenicalia „ol* SKotten'UnD gltegen* $ul, m (19) 9» 3}ufoet faflen. ©egmegen man untet fo Pielen Exempein menige ftnben mitb PonCBetgtftuugen, moju etma* anbec* al* arfenicalia gebrau*t ift, meil bie* fe*©iftft* unoetmetcfet bepbringen làffet, unb bag berglei*en biet au* muffe gebtau*et fepn, meifetfomobi bet Effea, ol* beftiae*$5re*en, groffe inflammation, atrocia tonnina, erofiones, &c. ol*OU*berbÌflige21tgmobn, fo boleto gef*èpfet mitb, bag man bep bet inquifitin anno* eine ^ftaume gè* funDen bar, morau* Der £etn gef*nitten gemefen, unD motinne man ©pub* reti oon .ftornlem eine* $ulper* angetro ffen. <£•* mare alfo Die ©a*e erft fcillig meiter, fo Piel ai* mègli*, ju unterfu*en, ma* Do* Diefer «Kann pon 9iftt§er «daterie auffer DemOuecfftlber mège befommen baben. 3™ ùbri» gen uberlaffen mtrbemlèbli*en©*èppem©tuble ju judiciren, obni*t Die groffe $5o*beitunD 93orfa£ Dergrauen ibren ^annju Pergiften Darau* gè* nugfam betDorleu*te, Dag fie fclbflnid^t in 2lbr?De fepn fan, fte bàtte e* ibm De*megendngegeben, bag e* ibm ^neipen unb ©*mer(&en Derurfa*en folte, unD bag fte ibm no* Da* Otut-cfftlber im ^runefe bepgebra*t bat, bo er f*on fo miferabei gemefen, unD beftige*$5re*enunDSKeiffenim 2eibe botte, Cafus VI. Mors infantis recenter natis, non aplagis matri gravida infiiffis, fèd imaginatione, ira & terrore gravida orta. &o4>*£dle:c. ©enenfelben ùberf*icfen mir bierbep Petf*loffen, bk Pon un* Per* tyonbelte inquifitions Aaa mtbec T.s. unb Deffen ©ofyn G s. in punao Der on 1. A. P. unD Deffen bo*f*mangeregrou'au* «jftagbou*geùbten ©*làge* rep, unD Dorauf erfolgten «£ob be* P. jur <2Belt a&obrnen JJinDe* mit gebùb* tenDem £rfu*en fol*e mit gujieljung Der 4)o*lèbl. Medicinif*en Facultàt ibte* Otte* CoUegìaliter moblju ermogen, unD un* ©ero SRe*tli*e*©ut* 0*ten, cum rationibus dubitandi & decidendi, nebft remitthung Derer Aaen ou* Diefem ©*reiben felbft unter De* #o*lò;b. ©*èppen«©tublé 3nPegeì, Dog Dotou* Do* Uttbeil abgefaffet, pot Die ©ebùbt fotDetfamft ju erèffnen, ou*mitbererften^oft, fofernDa*©uta*ten ni*tfo balD ertbeilet merDen fénnte, oftnf*met ^a*ti*t ju geben, ob unD menn Die Aaa bepS&nen eingelaufen. SBir Perbleiben £ur&oc|>*£Men dat. Den 26. Maji ©. 5B. J724. 95.u.9U©t.8. (C) 2 ©te (20) B, ©ieon &86M. ©*èppen»©tu()ll)ierfelbft eingef*icften, unb com- munkirten Aaa, befagen, bag G.S. ben 31. Martii a. e. hor.7. vespertin. mit einem ©*mengel, bamit bk ^JJferbe jieben, ni*t nut ben Chirurgum $f. pon fjinten ju ùbet bepbe Slrme gef*lagen, bag bet eine bapon in ©tùcfengegongen ju fepn gef*ienen na* fol.2.a.; fonbetn ou* be* Chi- rutgi ^be-gtou in* ©eft*f e unb Die We ganfc ent jmep gef*lagen, mopon fte glei* jur £cben gefuncfen foi.o.a, ou* einePierrel»©tunbe liegenblieben f©i. 28. b; unb Pon Denen Umfte&enben por toDt gebalten morDen foi.i. b: ©lei*mie nun biefelbe bo* f*manget gemefen unb faft feine ©tunbe me&r gett Por ff* gebobt fol. 9. b. io. a. -, aifo bobe fte ben folgenDen c£ag na* em* pfangenem ©*lageeinlebenbige*£inb Dur* einebarte ©eburt na* fol. 18. jur OBelt gebobren, mel*e* uberai! blau gemefen, ùber Dem £opfe einen gròf* fen ©trief, anbep au* eine tief eingeDrucf te £imf*aale geljabt, unD ni*t on- faugen moflen fol. 7. a. b; fonDern Den 4ten$ag no* Der ©eburtb Perf*ie* ben fol. is% ùb nun jmar Det Chirurgus p. ouffagen moflen, ol* ob G. s. un* ter angefùbrten ©*làgerep feiner Damai* f*mangeren grauen mit einem gug in Die ©eiten getreten fol. 9. a ; unD Dorati* mutbmaffen moflen, al* ob bk bep Der 93eft*tigung feine* £tnbe* angemeref te ftigmata cruenta in breg- matefiniftro, Die eingeDrucf te #imf*ale, Die blaue coieur, mel*e anDern ganfcen£eibe obferviret morben, unbbetbarauf etfolgte $obt bobet perut* fa*etmorben; fo baben benno*ni*t nut jmep geugen Pon biefem angegebe* nen dritte fol. 28. b, fol. 32. a. ni*t* miffen moflen, fonDern e* i)abt ou* Der ?Kat^unD©taDt Phyficus #crt s.bctglei*en Die bepben Dvegiment**gelD* f*eeret in *ren Seaions btxitbttn umilili bet f*meten ©eburt fol is anDern Sbeil* Der Epilepfie be* £inbe*, mel*e ft* mit £inf*laauna ber ©aumenoffenbal)ret, fol. is. juf*teiben mollen. e. ©em ju&\$. &abt * ©eri*ten mo&lperorbneten #ertn ©tabr* !Ki*ter bobe jur f*ulDigen^?a*ri*t megen be* gef*lagenen Chirurgi «Uf unb Deffen £ben<£tèffnuna ber£aut ouf bet^)itnf*aale mutDe etma* geronnene* ©e* biute mobrgenommen, bie £irnf*aa!e abet on ft* unper\e%*, unb babep • «rxterconfuetudinem, mie ber£err Phyficus judicirte, feto roti) befunben; al* biefelbe erèffnet murbe, Drang fo fott geronnene* ©eblutJetau*, unb mepnete Phyficus pag bie vafa be*©el)itne* etma* oufgef*moflen màren, fo m < 2* ) 9» fcom3ftmttietentfteb«rt fénnte; foiudicirteau*berfdbecumChìmrgis, bog oufferorDentli* Piel <2Boff:r unter Dem ©ebirnemàre. $3ep ^rèffnung De* $inDe* 23ruft unD fyibti fonD man alle inteftina gefunbunb gut, unD Daron ni*tDa*geringfte laediret, unD bemunDerte Der «petr Phyficus cum Domi- nis Chirurgis Die extraordinair groffe geber unD TOU) De* ÀMnDe*, unD biet- mit murDe Diefer acrus gcenDiget, md*e* mir bietDut* pfti*tmàgig beri** teny UnD DO* Ùbrige be* Phyfici unb De* Chirurgi Relation ùberloffen moflen. I. G. W. Senator. A. D. D. Secret. F. 9Ra*bem be* chirurgi #errn ^f^be-gtau DengreptagStbenb* al* ben 3iten Martii mitibtem9}a*bac ft* gejoncfet,u Petf*iebene©*làgeam«£)in* tertbeilebe*^0pfe*, im ®eft*te, circa fìniftram radicem nafi UUb Dafelbftcum vulnere nebft anDern ©*làgen bef omen,ift fte Darauf ben ©onnabenb àbenb ol* ben i Aprii na* einer barten ©eburtb eine* fiinDe* genefen, unD mare Da* £inb mitgalli*tem gelben ^Saflet ober ©*iamm, Der^inDer^utter 2luf* fage na*,ùbei:jogen gemefen,bàtteau*faft eine ganfce©tunDeno* f dngeben ponft* gegeben, na* Deffen <£rboblung aber ni*t faugen fènnen unD mol* len,adftantes Mulieres benebftDer©àugcrin beri*ten, e* bàtte Die gan^e geit Seben* ni*t faugen fènnen. 211* nun ju De* <£mDe* ^3efid)tigung requiri- rct morben, fobabe man befunDen, Da§ e* an eintgen Orten, ol* on oer Imcfcn sèacfe, unb lincfen Bregmategeblàuet gemefen, mopon no* etma* ben 4ten Aprii bep ba'Seaion p* befunDen, unbmieperf*ieDm, Die«£)autoucp gelo* ji*t gemefen. gemer bot p* bep be* ^inbe* £eben befimben, mie e* feinen fonft gemèbnli*en Otbcm ge()ol)let, fonDern fol*er bat^etma* convulfivi- f*e* aogejeiget, al* menn Da* diaphragma convelliret mùrDe, unD ob i^m glei* ob convulfiones erft menige* jur €rèffnung adhibiret, foou* erfolget, unbua*ber ordinaria Antifpasmodica, fobatDo* Da*2lnfagen DemSèeri** tetta* ni*t erfolgen moflen, fonDern e* ift Den 4ten Aprii yiatyi um i Ubr geporben. ©a e* nun aa* Deffen ?ibfterben befi*tiaet morDen eodem . die,"bobenfi*ni*tailein Die obgeraelDeten ftigmata àufferli* in bregmate fin-fero unD23acfen ejusdem lateris befunDen, fonDern e* ift auf Dero SÈùcfen, mie au* fonft bin unb mieDer f*on braun gemefen,bte ©àm*en* in bie £anb gejogen, mi,1 bmn ou* bem 23eri*te na* am 3ammer e* fofl geftorben fepn. ^a* Slblofung ber £aut bat fi* untet Derfelben in fine bregmatis ober mebt fopra futuram coronale™ & fynciput etma* geronnen ©eblùt gè* funben, Do* mebr linefet fette*, fo e finiftra futura coronali bertoc ju qucU leu [*»ew- 9ia* Slblèfung bet •£>iwf<$alt obet mutbe ni*t* preternatu- rale m ( 23 > .«» ralegefunDen, meDet in meningibus, U0*in cerebro, cerebello & ventricufis eorum. Medius & infimus venter DCtbielten ft*gOU^ notarli* quoad omnia vifcera, unD mar Der Sftogen leer. ©onften mar Da* £mD ganfc ooflf om* men, unD mifl Die Cutter partum i4<£age ju frùbe gefommen angeben. ^IBenn mon nun DieUtfa*ebe*^obe* determinitenfoll, foiftbiefesStinb an Det Epilepfie geftotben, ob maternum terrorem & excandefeentiam, per quem impetuofior inordinatus fpirituum motus a matre in feetum concitatus fuit, & inde tam fangvinis extravafatio circa coronalem, & fpafmodica re- fpiratiooriginem traxit. UnD ftnD alfo Die gegeben e ©*làge Cauffc occa- fionales motuum irregularium maternorum Spirituum ad feetum continu- antium & fubfequentis epilepfie & inde exortae necis. ©0 OUf ^tfOtDetn pon @r. £o*<©)len Magiftrat atteftiten follen. Den 4ten Aprii. A. C. S. 1724.. phyf* ord- G. 9?a*bem mit ^egimettr*gelDf*er bep Dem ^o*lobl. *J3.©. 9?egi* ment ju ^Pfetbe, l.c.L. ai* etbetenet SSepftanb oom chirurgo £etrn P. unD i.w. a al* petepDeter Chirurgus pon é-#o* €blen*9tatb bietfelbft, nebft 9$epfùgung einiget *£>erren 3ta** depucirten, unD Dem ©taDt-Phyfica, £erm fKatt) s. Deg £etm ^f. am 4ten Aprii Die 9?a*t um 1 Ubt fein oerftot* bene* ^inbauf^Sefeblbe* biefigen Magiftratsvifititen &feciten mùffen, mo* pon nemli* ba*$inb geftotben, unb ob bet $ob Don einet ©emoltfamfeit entftonben, obet ni*t; fo atteftiten mir unftt $fti*t gemog jur ©teuer b^r^Bobtbeit, Dag na*Dem mit un* nebft obangefùbtten *)>ecfonen beute in be*#errn^f fein J>au* perfùget, fo baben mir befunben, bag ermàbnte* £mDDon©IteDmaffenDoUfommen, au*Der£eib, ^opfunb£ànbe,bo* ober blàuli*t gemefen, mel*e* olmftreitig pon ber Epilepfie bergerubret. Unbbaberei:fte©*nittquerùberben^opfgef*eben,foiftmabtgenommen, bag jmif*en bet *&aut unb Dem Cranio ©eblùt berau*gegangen; %ì* 2lb* lèfung aber Der tbeilen pom £opfe bat fi^ befunDen, Dog Da* pericranium mtt extravafirtem 251ut etmo* ongefùflet gemefen, mel*e* ouf Der £aut inmenDig ouf Dem pericranio pon Dem coaguiirten 2Mut mit ju feben geme* fen. ©onften Die ùbrigen ^beile De* £aupte* maren ùberafl in gutero ©tanbe. ©aber man ni*t eigentli* fagen fan, ob ber ^oDt pon Der alte- ration ber Cutter, oberpon bem©*togeentftonben; benne* fènte fol*e* ni*t aflein bie barte ©eburt ber $ttutter,al* ou* Dieonbem obngemèbnli*en aufàfleDemf*mongern<2BeJbeperurfa*etbabèn, au* Der Epilepfie, al* me *er mon benSob be*$inbe* f*ulb geben fènte, fol*e* ju effeamren «e c h ) a& permègenb. 3<* e* fan au* bai extravafirte ©eblùt jmif*en bem Cranio unb ber £>aut, mel*e*Geblùt bann, ber Cutter Sluffage na*, bur* Den Ovùcffafl jur ^tben ocrurfa*etmotben,etma* bepgettagen baben^eil fofg» li*ni*tfan geuttbeilet merben, mel*e tltfa*e ben^obt be* Svinbe* folte etteget baben ; mel*e Epilepfie ou* bep gefunben unb unongefo*tenen 2eu* ten obne barju gegebene Utfa*e gar lei*te entfteben fan. Uf)tfunbli* por* ft*enbe* Atteftoonun*eigenjjànDiguntetf*rieben motben. a. ben 4ten Aprili 1724. 1. w. g. R. C. L. 3tt 9?ec&fcu flCgrùn&cfe Defenfion G.S. Inquifitetré/ in pundo wtqtn cineg an i. A. P. <£ty%xam un^M mut^etcn l^gan^en^n <5*ia3e& Zum biefigen loblicpen <3tabt*!ZeQi\r\ent &ocj>* Vetóvbntte ket* ven Xmrgcmdftoe &tabtvi$)tev unb Xatbmànne &ocj)=> imo tOobi'Xble, Wobl > ìZbvcnvefie, (Sroft * Hfytbabte, &ocf?< unb XX>ol)\'<&dabtte micj) &ocf>* unb tX>ofc>U tX>eife 4rrren, <8zc$QMfÌic$bo©efal>rperbanDen; fo mare au* ou* Denen tigfafl* ergangenen Aaen offenbor, mie geDo*ter 9>f. nebft feiner grou in biefen ©trcit mitimpiiciret, baupffft*li* *) menn ^f. ou* Dem £oufe gelaufen fommen, al* inquifiten* 9Batet beffen SJJagD gef*lagen, unb ibn bepbem^opfegefriegt, ft* mit einanDer gebalget, Do inquifite etftli* borju g-fornmen unD feinen OSater aflìftiret vid. teft. depofit. fumm. fol. 30. a & b etiam inquifiti refp. ad art. inquif. $j. fol. 63. |3) *£)0t Die tyf* ibre SKagbPon mel*et aflet ©tteit bergefommen, jugelje&et unb ftebefti* ger angereifcet mit ©*elt»(2Botten ju continuimi, vid. teft. depof. fumm. fol. 4*. j8. a fol. 52. a 50. a & S7> b ©Otbep biefelbe ft* f*r gefreuet unb geia*et vid. fol. 30. a y) ©ag ermebnter tyf oot ft* unD feine gtoue geflaget unb aaionem ongefteflet vid. ejusd. denunciat. fol. 8. & feqq. mitbin ni*t abjufelm, matum fte wi*tpro fociis &complicibusde- liai ju balten gemefen, unD bajj Diefe m*t eben Detglel*en Traaament ol* Inquifite ju genieffen boben folten, Do e* notorif*, Dog fomol Aaor quam reus parìa jura baben, jumalen biet Det proceflus inquifitorius angefteflet motDen, ollmo Der iudex ex officio mate petbunben gemefen, afleUmftàn* be mobl ju unterfu*eu, ja menn be* inquifiten* ©*meftern ibte 2iuffage fol. 4S. feqq. ongefeben merben, fo ftnb biefelbigen ni*t einmol beftagt mot* Den, mie e* mttber©*làgerep mare jugegongen, fonDetn metDen barge* gen gefragt, mo Der ©tocf geblieben, Do ibt ^StuDet mit gef*lagen; bier bàtten follen Die UmftànDe Don Der ©*logetep gefroget merDen, jumoln ad probandam legitimam defenfionem teftes adhiberi poffunt pater prò fi- lio frater prò fratre &c. Hippol. Riminaldus Confil. 217. Lib. 2. accedit, mie ft*^3f fomt feiner grau DaDur* febr PerDà*tig gema*t, menn fte unter Dem bloffen dormano, al* mare bie Wlaab bapon gelaufen, mel*e fte n:*t mentg graviret, teft. depof. teft. fol. 45. fo. 51.52. & 58. dimittiret, bo Denn eben biefe mit ©tecf 33tiefen bàcte perfolget ou* aflenfoD* ber tyf. fomt ber grou mit bem purgatorio beleget merben follen, benn bog bo* pon ein altum fiientium mate, bietou* mùrbe ft* poflenfommen ju $age geleget boben, bog bie *)Jf. prò autore rixx ju balten fep, uneingebencf an* Deret Umftànbe, mel*e fùnftige £*rren Urtbel* goffet gor lei*t ermeffen Append. (©) met* m )*< e» merben, ein foigli* bie Compikes oflerbinge* jur 9tebe unb Sfatmort biU ìig bàtten feflen gejogen merben, moni*teine miintàt unb eiadefed circas merita caufa: quaeque inquifito prodefle poftuntp*DOtfteflenfoltett. ©ìe* fem ober ungea*tet, menn fol*e* ni*t folte attendiret merben, fé ergiebt ft* bei inquifiten* Unf*uib fatfam ju $age, mie er feine ©clegenbeit ju Dem nnDermutbeten©*lag gegeben, no* meniger ma* auf inquifiten Die* ferbaib fènne gebro*t merben, bag etUtfa*e anbe*petftorbemn$f.£m« De fèpn folte ; ob nun mobl Inquifite juxta art. inqu. 45. fol. 64. ni*t loug* nen fènne ben ©*log ber *jjf. gegeben ju fyoben, mek&en teftes in *reu fummarif*en 2ìuffagen fot. 28. a & fol. 31. a & b beftàftigen, fo bàtte er Do* bkftn ©*lag ni*t au*<*Borfakgetbon, fonbetn mate ibm ex impro- vifo gef*el)en, obne bie ^3f. bamit ju f*laa,en, benn mate bie $f. juxta te- tti* fummar. depofit. fol, 3*. ni*t in ©*iog gefaflen unb fein im 4>iih> geblieben, fo mote biefe* 38unbet Darau* ni*f entftonben, mi(*e*il>teei* gcne©*ulO, jam vero illius culpa inquifito nocere non debet. I. 22. rT. de Neg. geft. 1. 35. J. 1. C. de in offic. teft. geftolten Inquifite gon$ confterni- retgemefen, ol*erpon feinen©*meftern bie ù^eie^3otf*oftgebèret, mie nemli* bk Sftogb ouf ibrer grouen ©ebeig unb gube&en biefelbe fb greu* li* ouf èffent|i**r ©truffe obgemoblet, jo no* beftùrfcter gemorben, ba fein Q$atetbe$^f.$vagbjurSRebefe&en moflen, ^f. ibn ongefoflen, ft* mit feimm SBotec betumgebalget, >uxta teft. depofit. fol. 31. akb & juxta libellum injur. fol. 8. b in verbis. ©0 benn Denunciat G. S. POU bmte» ju gefommen &c. mitbin ber notùrli*e^rieb ju feinem ^oter ben inquifi- tm fol*er ©eftolt in ©fer gefefcet, Dog er unmègU* untetloffen fènnen fei* nen^oter ju affiftìren, menn^f. al* ein robufter unb ofyne bem febr Jan* cfif*'et3ftann, miebieoielfàftigenproeefleunb borùber ergangeneAaabefc me^remjeigen, feinenolten fc$ma*en<2kter unter ft*unb bepben^oo* ren ge!>abt, namlicitum eft maxime eonfanguineos veluti parentes, liberos, fratres, conjuges, in pericuio conftitutos, defendere, hinc quendam An- conium Perficum , qui ut auxiliaretur fratri fuo, interfeeerat alium cum eo rixantem anno 1548. Mens obr. fuiffe abfclutum. lui. Clar. Lib. y. Sem. §. homicidium n. 27. Unb meiln er fol*er geftolt bur* bk ©*làgerep, geftalten inquifit porger mit feinem erft ju tftun gebobt, $f au*befferge* tban bog et mate ju |)aufe geblieben, unb bk ©o*e re*tli*er 5ttt no* g?fu*t, al* ju fol*em Ubel gelangen ju laffen, »et*e* offenbar jeigen mifl, Dog ftebatouf celauretunb aflen Sinlag unb gunber ju Diefem Unglùcfe ju* gef*oben, glet*fom provociret morben, fo ift ibme unmègli* gemefen, bog et Staterai in $ànben taben fènnen, ut posfit dare iaus & vulnera ad men^ tnenfaram. Alexand. in Conf. 79. & Conf. 119. voi. 7. gttftlOW Det «Bf. m*f gebùljtt al* fte gemufl, bog fte f*monger gemefen, jmif*en bie ©*là* getep ft* pi mo*en unDbooon^eU ju nebmen, benn bog biefer ©*lag obne De* inquifiten intention gef*eben fep, etgiebt ft* flatli* ou* De* ei* «engeugen fummarif*en2fuflogefoi. 31. menn biefer fogt: 211* inquifite ro 3iu*balten gemefen, mare $f. ouf bie ©eite gefprungen unb fep eben fetne $tau bojtt gefommen, melcbe fobawi ben ©*lag befommen unb 9let* me* Der gefaflen, cafum vero nemo pratftat, & cafus fortuiti nemini imputan- te nec veniunt in confiderationem. Barbes axim. 1. Wilhelm Anton de Freudenberg de Refcr. mor. C. 2t. n. 5. *te Culpa ober etf*einet barOU*, ' Dogfte, meil fte jugiei* Autor rix* fep, bàtte fènnen ju £aufe bleiben, ide- oque culpa fuum teneat autorem, JO ma* gebtOU*tmon biet meitet POn JU fagen, bet $f. u»b feine gtoue leben no* unb ift feiner bopon umgefom* men , ungeadjtet piele Slufbeben* gemo*t morben, unb jmatten ju bem £nbe, um unfcbulbigen inquifiten ni*tnutin©*inu>f unD^oftenjuftut* feen, fonbern ft* botan pielmebt ju ergèfcen unb ibt ro*gierige* ©emu*e iu fliflen, melcbe* inquifite©DttanbeimfteUenmùfte; oflembierfomenun tauptfà*li*auf an, ob inquifite onber^f. u)tem bi* in ben4ten^og gè* lebetenunbon eben bem<£agegeftor*enen£inbe©*ulb bobe, bter^pmùf- fen nun por oflen ©ingen be* £erw Medici fetne obgeftotteten13; 23ert*te examiniret merben, ob biefelbe ein Harmonie fomol untec ft* felbfien ol* aucb mit benen Aaen bàtten, Der erfle 93eri*t pom 1 Aprii an.cur. faget; j) €r bobe bep ber $f. grou circa radicem nafi ni*t meit pom 2(uge etnen ©cblaa bcfunben mit emetjiemli*en2Bunben, meiter bàtte et mattana» troffen, oufferbag er faget, mie bie grou obne 23eforgnig unb eeben*«@e* fabr mare; b^egen in bem tetten 23eti*t pom s Aprii raifoniret et oon pielen ©*logen, mel*e* folf* unb f*nutfttocf* mtber ben etftern 23e* rìcbtlàuft, io au*benenAaen ni*tconform, Denn btegeugen fagen bo* umnimiter fol. 28. & 31. & feqq. ou* miee* nut ein ©*lag gemefen, unb al* inquifite gefeben bie gtau jut (Stben gefaflen, fep et jurucf gegangen, Dober inquifiten febrftemoeporfommt, menu Det^ett©taD^Phyr»cu6m onaejogenem 93eri*t pon faao melDen mifl, morju er Do* nt*t gefe&et, fonDern pure fein officium bep Det Seaion bot)ingebt, boget bapon ben** te,ma*ft* bobep gefunben, e* mate bann, meil W ein (®toK>™~ unb einet bem anbern èfter* bie^anb bieten mùfle, t*gft*ber£err ©tab "phyficus bie ^ù^e nebmen moflen ba* faaum mtt Umftànben be* n7n Aaen contrair tu erjeblen, motinnen man *m bo* plaifir gènnen ma* fle"'^^m\aA^ mm&m (obetPermuthli*^ «8 (.28) 9» £trnf*ole, fo petfcboben unb momit %f. al* SBoter.fèlbflen fol. 76. ùber» einfommt) eingebogen beflwben morben, morau* aber ni*t* tòDtli*e* ju f*lieffen mare, Denn Don intemis fènte er ni*t judiciren, ob Darinnen gè* ronnen ©eblùte mare oDer ni*t, bingegen in Dem lefeteren SBeri*t fol. 18. geDencft er biepon ni*t ein 3£ort, fonDern ift ibm Pielmebr 3) barin felb* ften contrair, menn et fefcet bOg fupra futuram coronalem & finciput, tt)0* mit bet Retteli SKotb&Deputirten, Ol* bet ^jetren Chìrurgorum ibte re- lation fol. 19. ùbetcinfommtetmo* geronnen ©eblùtbe gefunben, unb glei* barauf faget e* bàtte bai extravafirete ober geronnene ©eblùtlje e finiftra fu- tura coronali berPor ju queflen gef*ienen, unb enblt* fogt er no* 2lblè< fung ber #irnf*olemàreni*f* preternaturale ongemercft, meber in me- ningibus no* cerebro, cerebello & ventriculis eorum > mie folget Diefe* bie meninges cerebrum» cerebellum & ventriculi eorum follen Otte gut UnbPol* lenfommen gemefen fepn, momit Der Chìrurgorum *r $5eti*t ùbereinfommt fol. 19. b unD Denno* foli gef*ienen boben mebr ©eblùtbe e finiftra futura coronali betoot ju queflm, Denn menn bierou* ©eblùtbe gequoflen, fofol* get unmiDettteibli*, mie e* folf* fepn muffe, bog bep ^tblèfunge Der^irn* f*ole ni*t* preternaturale angeraeref t motDen unD Dog meninges mùffen gut gemefen fepn, benn menn biefe gut fepn, fofon ou* batau* fein geron* nen ©eblùtbe beroor gequoflen fepn. 4) $ft Diefet De* Phyfici $5eti*tau* e diametro Det Sfati)* Deputireten ibtem $5eti*t contrair, benn in biefem ftebt fol. 7. b bog bie Jpitnf*ale unpetiefct unb al* biefelbe etèffnet motben, mate fofort getonnen ©eblùtbe betau* gebtungen unb bàtte Phyficus gemep* net, Die vafa De* ©rbitn* màten etma* aufgef*moflen ; in jenem $5eri*te ober, mili Phyficus Don Dem berouggebrungenen ©eblù*e na* €rèffnun* gè Det #unf*alennt*t*miffen, jaerbejeugt Pielmebr, boa ofle* in gu* tem ©tonbe gemefen. s) ©tebtin $Ko**»Deputireten $5eri*te, bag ouf ferotbentli*e* poffet ft* unter bem ©ebirne befunDen, in be* Phyfici fei* nem ni*t ein jota ; ma* ift biebep nun ju glauben, f onne inquifite ni*t errathen ; fo giebt enbli* Phyficus 6) fein judicium unb mepnet, bo* iftnb mare an ber Epilepfia geftorben, foni*t*ungemèbnli*e*, bog bie meiften £inber ex caufa naturali bieron ftetben, bobet mitb biefer Morbus, meiln et benen ^inbern prasadultis ob teneriorem & laxiorem fibrarum cerebri com- pagem familiaris ift, Pon bem Hippocrate Morbus puerHis genonDt, UnD mepnet Olfo, e* mare bie Epilefiaobmaternum terrorem & excandefeentiam, mel*ebur*ben ©*iogperurfo*t morben, entftonben, biefe* f*einet ober fe&rmeitgebolet fepn, bog bur* bie commotion Der grouen bie Epilepfie in fatum folte redundiret unb barouf ber $ob erfolget fepn, unb bober ber ©*lag, IM e 29 ) M ©*log, mel*er bo* pure in bai ©eft*te gef*eben, ou*bo*^inb f*on permutai* im geibe gemenbet gemefen, meiln fte fofott ben anbern $ag nie* betgefommen, prò caufa occafionali mortis folte geboltenmetben; Inquifite bielte7)DielmebtbaPot, meiln Phyficus in fernern 23eti*t fol. 8. gefefcet, Dog bie *}}f. grou no* einer f>arten ©eburtb niebergefommen unb no* bet* felben fofott mobtgenommcn motben, mie eine depreffio calvari» bep bem ^inbe Potbonben gemefen, juxta teftimonium Phyfici fol. 14. 3Bie ou* na* be* tyf. felbft eigen ©eftànbniffe fol. 7. b unb berna* al* ba* $inb Den Pierten ^ag geftorben, bep Der Seaion Die Extravafatio fanguinis fub cai- varia circafuturam coronalem 3nbolt* ^3eri*t* fol. §• ex improvifo an Dem ^inDeft* befunDen, ou*bep Diefer f*meren ©eburtb eine commotio ODer contorfio tubulorum cerebri adhuc tenerrimi, quam nulla oculorum acies etiam in feaione difeernere potelt ft* lei*te begeben l)abcn, Dog Dem feetui bep Diefer f*meren ©eburtb, metm ba*$iub febt DoUfommen, fon» bferlt* propter magnitudinem capitis fingularem aliarumque partium juxta teftim. chirurgor. fol. 19. b groffe ©emalt gef*eben fepn mùfle, benn be* font ift, mie biefe introceffio calvario cerebro ac membranis comprimen- do, mel*e oljufebtbar bep biefer bàtten ©eburtb bur* ber^inber»Cutter ibre Unoorft*tigfeit geftbepen ift, ©emalt an*un, ober bo* jum menig* ften motum fanguinis & Spxrituum plus minus evidenter turbiren Unb ex- travafatio cruoris etiam minor graviora fymptomata etregen UnDnMDer ^et' mutbentèDten fon, fo erbellet oielmebr Darau* Da* contrarium, Dog Diefe depreffio calvario UnD extravafatio cruoris caufae occafionales, irritantes at- que nervosafficientes gemefen fepn, Dober biefer morbus epìleptìcus entfton* Den unb alfo ben'•ob t>eturfa*t, ni*t aber ber an ber Cutter ex impro- vifo gegebene©*lag, nec obftat, menn potutemi Phyfico ex audim ad- ftantium mulierum mifl porgegeben merben, fo ft* bo* ganfc anberft Per* tyàlt, bag bo* &nb ni*t bobe faugen fènnen, fol*e* mifl au* ni*t au** tna*en, bog bo* #inD baran folte perPorben fepn, mel*e* èfter*bepan* Dem^inbern, cum interdum lingua; frxnum nimis adflriaam teneat lin- guam, gef*iebet, ja e*tcàgt ft*au* èfter*ju, Dog menn Die gru*t bep Carter ©eburtb fo matt morDen, fte fobenn unpermègenb anjufaugen, nec porro obftat, menn bai .ftinD mit oielem Unftatb unb ©*lom umgeben, Denn biefe ingluvies jeiget Dielmel>r Don Der Cutter eine ©efregigfeit an, mel*e* ft* bep Dem ^inDe in Der 3;bat gefunDeri,menn Pon Denen Chirur- gis Das^inDan alien ©lieDmoffen febt flotcf befunDen motDen, &tuncpr*. fumUur, quod hinc orta fit epilepfia ; unD enDli* fo bàtten bietbep biflig mebr medici, inbem man felbige &ier baben fan, follen adhibiret merben. (©) 3 vid* IN )3°( M vO. Carpz. Crim. qu. a& n. 35. ni*t ju gebencfen Der quaftion, pfc einem medico, Ober chirurgo mel)r JU CjiOUben fèp vid. Aldobrandinum Mafcar- dum de Probat. Conci. 1175. Kayfer. fu 106. praxw crim. ibique in Cumulo cit. qui prò fide chirurgi quaftionem deciderunt, ja ei mitD ftatuiret, Dog Denen Medicis unb Chirurgis, bk vulneratane perfonam in bet Cure baben, mibbaDon25eri*t obftatten mùffen, gor ni*t geglaubet mitb. vi&Bohnii traaat. de renunciatione vulnerum Sea. 1. cap. r. pag. mihi 9. ex hifce de- duais mifl lethalitas vulneris meber on ber Cutter, mel*e icfco poflfommen gefunb, ne* meniger on beni £inbeerjmungen merben, inbem mir f*on fupra bemercft, bag bk extravafatio externa gat ni*t* tèDli*e*anjeiget, fbn* Dern Pielmebr megen ©tarde De*£inDe*Dur* einen unPorft*«gen©rif Der ^ebammeentftonben, ^infolgK* ni*f einmolpwdeliao cafuali ju o*ten, ja au* angefù^rtem offenbat etbeflen mifl, meiln feine lethalìtàt barbep be* funben morben, bog Inquifiten ba*^è*fteUnre*tgef*e^en fep, ibn ouf bit 82£o*en in fqualore^arceris on tetten unb S5onben liegen ju iaffen, unb Dol>er, ba ft* be* inquifiten* <2Baxer unD Deffen 53ruDer jurCaution na** niol*offeriret, ja aflbeteit fol. 1. geletftet, biflig ber nnf*ulDige Inquifite ouf frepen gug bàtte foflengeflefletmerbeu, jumaien bo Phyficus fol. u.attefti- ret, bog feine £eben*;@efabr Dorbanben, ou* biebep meber lata no* le- vis ober leviffima cuipaporbanben, no* mel*er in benen SKedtfen ber ©cab Der ©trafedetexminiret metben fènte , nam lata culpa mitius punitur do- lo citra mortem, & rurfus levis mitius Jata absque ulla corporis, aut exilii poena. Honded. 1. Conf. 94. 11. 15. le. & 17. & itidem levisfima mitius levi Ca;poll. 3. Conf. 33. n. 14. & feqq. 9mn ftebet man be* inquifiten* feinen gel)ler on, fo ift ni*t* anbet* benn eiu Cafuale deliaum, Dog et nemli* Die flutter mit einem ©*loge getroffen, ober mfyt ju balten, bag bai £inbbierbut*foltecrepitttfepn, unb fel*e* ifl entftonben, bog er feinen oU ten SBater bobe bepfteben moflen, mel*e£ mmmermefyt bep fo geftalten ©a*en einige 2eibe*'©trafena* p* jieben fènne, pomelli* ba er fo Ptei <2Bo*en in tetten unb53onbenùberbtg unf*ulDig liegmmùffen, unD OÌ|0 ObneDem propter diutinam rei in carceribus detentionem poena mitigi- ret micb. Carpz. qu. 149. "• 43 ^ feqq. fonDern Pielmebr megen feiner Un* f*ltlb JU abfolviren ol* JU condemniren, Sii* mifl £. .©o*' unb ®obI* €bler ^a* mie ou* bk funfligen #etren Uttbel*foffer, mi* pon biefer Inquifition ju abfolviren, oberfoi* miDer^erfjojfen ja no*ftrafbor, mit «iner getingen ©elb*85uffe ju belegen, gemè Jjeijorfamft gebetyen unb ju Dem€nbefubmittiret ^Oben, Defuper Implorando prsnobile Dn. Itfd. of£- cium decentiffime. % gefatfamftet Den aiten Maji 1724» g. s. Refponfum Facultaris Medica Hallenfis. f* 9To*bem pon bem l$bl ©*oppenftubf albier bie Aaa Tudiciafia G. S. unb beffen ^Batet betreffenb unferet Facultàt jugefènbet motben, un* fet gegtùnbete* ludicium unb Sftepnungv Pon ma* Pot Utfa*e bet ^ob be* &nbe* be*chirurgi ^>f. ^fteftau, bteoonG. s. gef*fagen motben, depen- dire; fo baben mit m*gefomt bieA&a fteigig;bur*kfenunb coiiegialitet er* mogen, unb i#ber Cafos biefer; (E* ift ben 51 Marcii a. e. gegen $benb jmif*en beni Chirurgo tyf. unb T. s. einem ^romer eine ©*làgerep; boju G. S. De* lefcten ©ob» ou*gefommen, entftonben; ol*Diefe* De* Chirurgi ^begtou, Die bo* f*monger gemefen, ge^ben,lànft fte ju, unb mifl rbten^lonn in**&ouéjie* &en, befommf abex Don G. & mit einem ftorclm tyxùaé, oDet mie denun* ciitet motDen , mit einem ©*mengeieinen ©*log in* ©eft*t, olfò, bag fte no* fol. h- b ró*t meit pon bem lincfen 5luge m ber £ange on bet 9?a* fen beruntet Dermunbet unb foglei* ju SSoben gefaflen. ©en iten Aprii farri be*^o*t* bie grou no* einer borten ©eburtb mtt einem febr f*mo* *en Minbe uieber, mel*e$na* fol. 7. be*Sfanne* denunciation eine grof* fé ©ttiefe ùber ben $opf botte, unbbie£icnf*aJe ttef eingeDrucf t gemefen. ©er ©tobt'Phyficus ober beft*tcte Do* $inb, unD beri*tete, bag tiie Sttercfmale Don ben ©*làgen, fo bk 9)totter Porigen $age* on ben 35a> cfen,gorberjunb^inber-'^opf befommen> anbern-$inDeerf*ienen, in* Dem DaffeH>eanfol*en£>rtengan& blau gemefen, unD Da* ©ebirn, oDer Piel* mebr $irnf*ale etma* eingebogen. ©a* &inb more poflfommen geme* fen, bàtte obet ni*t moflen onfaugen, unDmàre na*ber2£ebnwttet$5e' ri*t, Doe*onbie ^Bclt gefommen, mit gofli*ten ©*leim ùbetjogen gè* mefen, bàtte ou* faft in einet ©tunDe fein genen Don ft* gegeben, unge- »èbnli*en Obm gebolet, unb fèpenblt* ben 4ten Aprii be* Vlafìti um 1 \\fyt geftotben. §5ep bet Seaion bot ft* beftmben na* bti Medici $5e* ri*t, bag on bregmate finiftro unb 33ocf en laterìs obgemelDte ftigmata ft* gè* wiget, au^ ift bo* ^inbouf bemSKùcfen unb r)in unb mieDer broumrotb/ unbbie©Sum*eninbie^)anbgejogengemefen, 9Ro*?4blèfungb^x%aat 43 (30 9» fcot ft* unter berfelben, obfonberli* in fine bregmatis ober mefjr fupra fu- curam coronaiem unD fynciput geronnen ©eblùt funben, mel*e* ou* ou* Dtefer futura finiftri lateris berou*gequoflen. 9Ro* 5ibnebmungbe* Cranii ift ni*t$ praeter naturale angemetcf et motben, meDet in meningibus, cere- bro, cerebello ótipfis cerebri ventriculis, no* OU* in medio &. infimo ven- tre. 9lun fènnen mir jmat ni*t ungemelDet laffen, Dag Da* Protocoll Det DeputirtcnoomMagiltrat, unbDcrSeaion*^5eri*tDe* Medici UnD Chirur- gi, fonDerli* ma* Die depr sfionem cranii & cerebri betrifft, febr differente relationes u: ft* balten, Do*aber Darinnen ùbereinfttmmen, Dog Die inter- na partes ilixix gemefen, àufferli* aber in fimftro lacere capitis unter ber £autunb pericranio etma* geronnen ©eblùt gefunDen morDen. ©iefem* «a* entftebet Die grage ; (Dbbtr.Qlob Dea&trt&e«,voeitfyes ben btittenZaQnabefocbertvoovbenì 55ePorab Da Da* kinb àufferli* an Der lincfen eeiten De*$opfe* fuggilla- tiones gebobt, unD unter Der 4)autunD pericranio geronnen ©eblùt gefunDen morDen; ùber Diefe* Der 2tib extraordinarie mtt gclbem©*leim ongefùflet, om SKùcfen unb bin unD mwDer braun retb au*gefeben ; im Slnfange eine ©tunbe fein Seben fpùbren laffen, f*limm refpiriret, geftorben, unD Die ©aumen na* bem <£oDe in £ànbm g?babt. SDlanfan bierau* mei judi- ciren, bag an Dem $tnbe àufferli* eine violence gef*eben, meil e* flarcfe blaue glecfen im ©efi*te unD getonnen ©eblùt an bnx lincfen ©eite bei ^aupte* gebabt. ollein meil i) in Aais ni*t ermiefen, bag Det gtou auf* fedi* ©emalt am Untet £eibe g?f*e()cn, unD ba*jenige ma* fol. 9. denun- ciiret, al*menn Die gtou in Die ©eite getteten morben mare, ni*t bepàt* efetunb etmiefen motDen fol. 28. p, 2) ©at groffe ©emalt bet SJlutter ju* gefuget metDen mùffen, menn ein $inb in utero bef*àbiget merDen fofl pon àufferli*en©*làgen, meil Dut* Die ftatefen inte&umenta, £aut, gett, mufculos UUD uterum Die Isefio penetrirenmug, aifo Dog biefe partes no*' menbigbooon ou*gat fetjr mùffen afficiret merben, unb ft* menigften* e> ne fuggiiiation 1 aoep àuffern. 3) ©a* ^inb im SOhitterleibe feinen fol*en litum bat, Dag pon einem àuff*rli*en©*lag ouf Den Ztib bai ©eft*tfèn* te bef*àDigct merDen, fo balten mir Daoor, Dag tormège ber ftatefen unD heftigen impreffion unb €inbtlDung*^caft Det Cutter Pon Diefem ©*lag unD ©*tecf en, Det Damit oerfnùpfet, mieau* €ntfe|en, Da* $inD an eben Demfelben Òrt, mo Die Cutter àufferli* folcbe Lxfion erlitten, Diefe Stig- mate befommen. ©ennobjmot biegroffe ©emalt, mel*e Die impreffion ber 9» )33( 8» ber flutter in "feetum bot, mit ben ©innen unb cBetnunft nt*t mobl 6è* gtiffen metben mog, fo ift Do* fol*e u, Det €tfobtung unD Dut*unjeblige éyempotfeft gegtùnbet,bag man, menn bie Cutter unter Der ©*manget* f*aft on einem Otte ìstdiret mitb, unb ft* plèfcli* entfefcet, na* bet ©eburt an bem jtinbe an eben bemfelben £>rt berglei*en isfion mafywimmt. UnD fjaben mit Dot 2o.;)abten einen notablen Cafum, an einet anno* lebenben Potnebmen gtau gebabt, mekpes. <3Bo*en Por ber ©eburt einige ©tuffen Pon ber Steppe binunter gefaflen, unb an Dem SKùcf en mie gerutf*et, olfp/ bag fte anben vertebris lumborum etma* munb morben. 511* ba*^inb jur <2CBeltgebobren, fonbft* circa primam vertebramlumbarem, ein bràunli* *?t dentei eine* groffen 5lpfel*grog, Der na* unD na* junabtm ©a* àinb lebte 4 2Bo*en, unD ai* Der SSeutel na*gebenD* obgef*nitten mor* ben, lief f*leimige unb blutige daterie berau*, unb mon fonb, bag bk erfle vertebra lumbaris foftatcf in interiora abdominis geDruefetmorDen, DagDie cavitas fpinx dorfi p* geofnet, unD man mit einem ftilo in Demfelben bi* ad cervicem binauf fobren fènnen ; mel*e groffe 23ef*àbigungDe* 3vinbe* nim* mermet/t Don Dem gali Der SStuttet bat fènnen bergeleitet metDen, meil ex anatomicis befannt, Dag Det uterus Ùbet Dem gan^en volumine inteftinorum matris lieget, Unb àufferli* mit fototelen osfibus & mufculisin dorfo defendi- retift. ©ag aber ba*^inb fo oaiD na* Der ©eburt geftorben, mie e* f*et* net,onconvuifionìbusunD epilepfie, fo balten mirbafùr, bagfol*e*bem beftigen ©*recfen unb Alteration oflem Slnfeben no* jujuf*reiben fep; inbem mebr al* ju mobl befannt, bag Dur* ©*cecf en Der ^flutter ein £inb Die epilepfie in Sftutterletbe befommen unD mit auf Die <2Belt bringen fon, mie DaDon étempel ju ftnben in A. N. e. Dee.li. an. 17. obf. 15. unb berglei*en mebr. ©ag biefe* benen Principe gemàg k. £ ben 12.3un. 1724- Cafus VII. Patricidium per Arfienici albi a filia faciant oblationem. 9la*Dem einige Aaa inquifitionalia in punao inculpati veneficii, mel*e* eine $o*teton ibtem SBotet Sempronio foflpctùbet boben, un* ju* gefenDet morDen/ um bieruber unfer in ber Medicin gegrùnbete* Judicium uni ©uto*ten ju er*etlen, ob nemli* Sempronius pon einem ©ifteober on einer ivroncfbeitperflorben, fo boben mir ben gon&en Cafum mit alien Um* flànben ou* ben jugefenbeten Aais collegiaiiter mol)I unb reifti* ùberleger, Append. (@ er* m (34) s» ermogert, unb beftnben benino* eine ftoref e Sufpicìon, bag bet Sempronio* ffit^rouv* ein ©ift, unb jmar aflem^rmutben no* bur* Da* arfenicum album, oDer Do* fo genonnte 59làufc*unb 9fatten <$ntoet, al* bur* cine &rancf(>e!tum*£eben gefommen, unbjmavau* bepgefàgten Raifonen unb ©rùnben, mel*e au* folgenbem Cafu gor beutii* er&eflen : Sin SBtonn pon &. gobren, Pon ^otut etmo* empftnbli* unb jo*jomig, bet niemol*, mie ou* benen Aais ju etfeben, ein fonberli*er valetudinarius, no*botten uno f*meren gufàflen untetmorffen gemefen, fonbern nur bi*mei!en Don 5Sid* bungen unb ©àure im 3ftagen, incommodiret morDen. ©abero er au* ju ©ompfung Det ©àure pon Dem Medico nut einige abfoibirenDe ^ulper Uebft Dem cremore tartari bi*meilen gebrOU*t. 3m Ùbrigen ip Sempronius vigureus, gefunD unD muntergemefen, bat feine gute SDlaìjljeit getban, unb feine*£ertn©ef*àfteungebinDettDerri*tet, au* Den^og por feinem^o* Degegeffen, ùberni*t* gcflaget, unD ift De* SDJorgen* frùb «m 4 Ubt Den 3ten oa. 1719. oufgeftanDen, mit Der intention in #errf*aftli*en Affifiren 4©tunben ou*jureiten, ob glei* Da* getter feu*t unb regeni*t gemefen. 5Ra*Demeroberaufgeftonben, unb ebe erft* ju^ferbe gefe&er, mel*c*um 4Ubr gef*eben, bat il>m feine $o*ter eine choccolade prxfentiret, bie in §)il*gcfo*t, unb mit Simmet pnpariret gemefen, baoon er 3 bi* 4Taflen getruncfen, 5Rt*t lange barauf ifter ju^ferbe gefeffen, bat p* aber glei* angefangen ju bcflagen, bag ibm auf Die choccolade ùbel mare, unD fein SDlogen fol*e ni*t mobl pertragen fónte, ©egen 7 UI>r fruì) fèmmt er mie> Der jurùcf, flaget ùbet groffe ©*mo*beit, fan ni*t ofleine geben, pestai* eintoDtet^enfd) ou*, unb ol*er pom^ferbe gebra*t unb gefùbret mirb, befommter flarcfe vomitus, unbperlanget, bag man ibn affobolb in* Saette bringen moge. «£>ierauf bot er etli*e moW mit groffer Force piel ©*leim, ©alle, unD grùnli*c daterie mefgebro*cn, Dabep ab*r immer ùber Stngft QBeb, unD Ubelfepn geflaget, unD fonDerli* auf Den Sttagen gejetget, Do ei fefl (offe unD er 2fo$: ft cmpfànbe. Sftebft Dem 35rc*m bat er èffter* ju ©tul)* fé geben mùffen, unD gcflaget, Dag e* ibm im geibe beftig reiffe unD f*neiDe. UberDem ifl er an «ftànDenunD gùffen %at% falt gemefen, f)at au* einen fai» ten©*meigim <5)ep*te befommen, einen €cfel por aflen ©peifen gebobt, unb ni*t* ju p* nebmen mollen, bat menig gereDef, unD nur ùber Stngft gefla* get, ou* Da* bè*mùrDige 2ibenDmabl perlanget. ^ìittog* etma 2 ©tunben por fein? m^oDe bat DerSSalbiet Den^ul*fof*ma* befunDert, Dag et tym ' faum fùblen fènnen. .ftur($ Dor Dem $oDe bat er einen fingulcum befom* men unD Dos £er& unD flagen fi* febr fiarcf erboben. £>kxa\xf baben p* Convulfiones geiciget, inbem et Pie ^niefel)t bmwt, fo bog ber ^albier fol* *e m (v) s«t *e balten unb niebetbtùcfen mùflen. 9ìi*tlange Por feinem $obe ift ergane feuti*t im @eft*te morben, bk ©pra*e pergangen, unb ift enbli* na* «Ubr Perf*teben, alfo, bag Pon bereingenommenen Choccolade an, bi* an Den $ob etmo 9 ©tunben paffiret. 9ìa* btm ^oDe bat man feine fonber* Ii*e©ef*mulftober5luff*meflung be*Unterleibe* perfpùbret, obne bag bk Sftàgel avi gingew blau gemefen, unb einige blaue ©tri*e oom #alfe bi* ouf bk 5t*fel ft* gejeiget, ouf ber 35tuft aber unb lincfen ©eiten Me unb Dofleine©ùppelgen, mie 9*abel»£nopfe grog ju fe^en gemefen, im ©ep*te oberi>otetou*gefeben ol* mann er lebte. ©temeil nun ber €èrper, mie fonft in berg!ei*cn gàflen, ba eine. fufpicio dati veneni porljonben gebràu*li* / ni*t feciret morben, inbem man na* ^erff ieffung jiem!t*er 3eit, ba bcrfdbe f*on begraben unD ingàul* nig geratben, erft ouf Die ©eDaìicfen unD Slrgmobn gefommen, Da§ Dem defunao ein &ift bepgebra*t morDen: fo entftebet nunmebto Die gtage, ob ou* obne gef*ebene Seaion man au* gegenmàrtiger ©a*e unD Derfel* ben UmftànDe urtbeilenfènne, Dag Sempronius Dur* ©Ift oDet Dur* cine $cancJ:beitfogef*minDumSgeben gefommen? gum anfcern ftnben fi* un* terf*tebene Umflanbe, bk bo* veneficium f*einen dubieus ju ma*cn, unb jmar 1) bag bai corpus defunai ni*t feciret morben, unb e* aifo, mie bie *f)errnJCti ju fagen pftegen, anbern corpore delicli mangtl?, 2) Dog Sem- pronio Die Choccolade feinem ©ePànDnig na* ni*t* nùfe?, unD ibm niemal* befommen, fol*e au* mit ?Dlil* prepariret gemefen, Der defunaus au* einige S£agejuoorrotben(2£em gefnmcfen, unD fonft oor Diefem mitflatibus incommodiret morDen unD in febr f*limmen unD regni*ten 2Better geritten, poft mortem OU* feine fonDerlÌ*e intumefeentia corporis, no* ein gef*min* Der tranfitus in putrefaaionem erfolget, unb e*olfo Da* Sinfeben geminnen mifl, bag Sempronius probabiliter on einem morbo Derftorben, ober Dognt*t jummenigftenobdefeaum feaionis feine juoerlogtge ©emigóeit ratione dati veneni ongeben fènne. Slflein no*reifer tlberlegungber ©a*e unb aflet Umflanbe, obfon* berli* ober megen ber bepm arfenico dato in ber Drbnung folgenDen unb umftànbl. in Dem Aais gemelDeten gufàUe unD anDern moralif*en 2lnjeigun* gen fìnDen ft*Denno*, Dagna* Der^tfabrung unD pernùnfrigen mediani - f*en©*lùffen mebr Dabin juincliniren fep, bag Sempronius an einem ©ift ni* on einer ^ranef^eit geporben. ©enn ma*erftli* Den^Minct megen Det Seaion anlanget, fO ift jmat an Dem, Dag in fubita morte a cauffa violenta externe illata bo* corpus feciret metben muffe, bamit man perft*ert fep, (© z bag / »i ) s^ c m bogbieouffetli*e violen^ben erfolgten <$ob gemig perutfo*et bobe, inbem jabieèrfobtung jeiqit, bag OU* alia: caute interna; fubita mortis fepn, GÌ* polypus, ruptio vafis fanguinei in cerebro, vel alia parte corporis, apoftema- tisinpeaore, unb Diete gar gef*minbe on einem ©*lag»obet ©ticfglug unb fyncope cardiaca ju ftetben pftegen, inmel*ewgàHenbennbieSeaion ad formandum corpus deiiai bè*ft no*menbig ifl. Slflein bep einem vene- ficio iftbie©a*eonber*bef*affen; benn bietbep got mobl ju mercfen, bop, mann einet afumto veneno geftotben, man feine gemiffe figna unb ndicia, obet befonbete innetli*e kfiones cmgeben fènne, botau* an unb por ft* uno obnfeblbat felbft ju f*lteffen, Dag pe blog oon einem veneno, unb m*t Pon eimt anbern Urfa*e entponben ; e* fep bann, bag, mtebt*metien gef*tebet, man bai venenum no* in fubftanria bep ben kfionibus in ventriculo & in- teftinis Onttifft, bO benn de evidentia mortis ex veneno ni*t mebr JU jmeifdn. ?9lan ftnbet aber ordinair bep ber Seaion dneè Sèrper*, ber ex fumto veneno acri cauftico, momir man beutige* $age* bie$flenf*en umjubringen ppeget, UmfOmmen, einivC figna inflammationis & fphacelationis in ventriculo & primis imeftinis. aflein meil bep pielen cnberntèbtli*en^roncfbeiten, ol* inpefteUtlb febribus malignis, bep einet cholera dyfenteria, unb colica con- vulfiva, ou*mobt bep ber pasfione iliiaca, item fo man auf beftigen epjtet aettunefen otet ftatcfc* vomitiv ober Purgane genommen, eben berglet*en obfervretmirb, fo fan man ou* fol*en laefionibusbur*au*ni*t oflemur* the ten ", bog fte oonetnem veneno i^renUrfprung()Oben, fonbern e* geboten pielmebr anbere concurrirenbe UmftànDe baju, morau* fol*e*ju judiciren. £* ifl ou* gar^ auffet 3«>dH/ bag menn bep gegenmàttigem cafu bte Se- aion alei* na* oem$obegef*ebenmate, man gtei*fafl* fingna inflamma- tione fphscelatioms in ventriculo & primis inteftims mutbe gefunben pO« ben 5lflein, mennbo*©ift olbo ni*tjuglei*mùtbe angetroffen morben f>pn,, fomùiDeau*niemanb apodiaice bebauptet l>aben, bog bet defunaus an einem veneno crepiret. , . abe. ©iemeil ober fol*e,ob fte glei* in 3Jlil*gefo*f, unb menn glei* no* fo Piel ©àure in ben S0iagenporbanben,berglei*en3ufàfle ni*t caufiren fan, fo folget notbmen* big, bag no* eine anbere Utfa*e Dorunter perborgen fepn muffe. <2Bann mir nur afle biefe befftigen 3>\ifàUe, momit Sempronius be* fafl m gemefen, in ibrer Seri« unb Drbnung betra*ten, fo beftnben mir, Dog fol*e eine groffe Convenienfc l>aben mit bencnjenigen, mel*e ordinairouf bo* gegebene arfenicu m album, momit ju Diefer geit fofl aflein S9lenf*en unb SBiebDergeben merben, ju erfolgen pftegen. ©ann erPli* ftnb bie Auto- res borinnen ofle einig, unb metfete*au*bie Pielfàltigepraxis forenfis, bog (g) 3 - futfre m ) 38 ( m futèe3eitno*empfangenemarfenicaiif*en©ifte citi Ubelfepn unbnaufea it* folge. 2) ein ùbetmàgig £tbte*m, babep pe mie ein $obau*feben, 3) et* ne gtoffe €tfàltung an£àiibenunbgùffen, unb gef*minbe5lbnel)mungDer £ràfte mit groffer ^eàngpigung unD Unrube, 4) groffe* 9{eiffen,£neipen UnD©*neiDen imbibe mit Pielen©tulgàngen, 5)bag furfc Por Dcm^oDe bet ^3ul* ni*t mebt gefùbtet metDen fan, 6) Dog einige Convulfiones Dot bem^obe betgeben, unb biefet ©ift, na*bem bie Scute parcf obet f*ma* fepn, innertjalb io. au* mobl 20. ©tunben ben $ob petutfa*en; mopon no*gelefen merben fan, Zacchias in Quaeft. Med. Leg. lib.2.tit. 2. qu. 7. n. 23. Ammannus in Praxi Vuln. p. 444. & p. 398.399. Idem Autor in Tr. de Med. Crit. p.304. Foreftus Lib. 30.obf j. It. HofFmannus in Diflert.de Erj roribus circa venena vulgaribus p. 37. 9mn pfleget ou* jmat bep benenjentgen, bie ex veneno umfommen betSeibfurano*Dem$obeaufjulauffen, ftnbenp*au*mobl bin unD mie* beton Demfelben groffe ©friemenunDgtecfen; aflein bierau* ift gar ni*t* &uDeriàgige*juf*lteffen, meilbepaflen gcf*minDen §oDen, fonDerli* fi cor- pora fune repleta & fanguinea, fol*c* ju gef*eben pfleget, bep anDern ober Die ni*t oiel 2Mut in Den 2lDern boben, ni*t obferviret mirb» QBann man nun unfern Cafum betra*tet, fo ftnbet man fiat, bog Sempronius auf bk gcnommene Choccolade ft* glei* ùbel befunben, batouf gtoffe ^ifàltung Cet àufferli*en ©lieber, 2lngft, $8te*en, ^ntftàftung, ©uv*lauf, SKciffen unb^neipen im ?eibe erfolget, ou* etli*e ©tunDen potbem^obe defeaus pulfuum pctfpùtetmotDen, moju no* bie gcmelDte Convulfiones gef*lagen, mie Die ootbetgefcfcte hiftoria morbi anmeifet, au* Der §oD in iote baibe ©tunDe erfolget, unD ft* na* Dem $oDe einige glecf en am Itibz fefyen laffen. gemer, mann mir Die caufas mcraies unD ex- cerna indicia dati veneni mit DOJU nebmen, Ol* D06 Odium bet $0*tcr er- ga parentem, bk emtionem arfènici al* veri veneni, unb bai bèfe ^Otneb* men unb gtoffe 23ertrauli*feit Der $o*ter mit DemD*fen^ne*te, fo mùf» fen mir Do* approbiren, ma* Der fei. *£)ett D. Bohn in Officio Medie p. 6y2. f*teibet: Si externa indicia veneni dati, odium fubdolum & veneni emtio concurrunt, & cunaa veneni ab extra admisfi figna aut plura horum con-* fpiranc, haec evidentem & certam notitiam veneni dati conciliare poffunr. UnD Diefe* pnD olfo unfere rationes unD argumenta, morau* aflerbing* ju be* f)OUpten, bag Sempronius mefyr ex dato veneno, ol* a caufa morbi interna naturali geftorben fep. Ca- m 09) m CaC IIX. Homicidium per Vlagas dubium. @*fam ben 29.30n.1717. einolter3Jlann in bie^ofauif*e©*en* cfe unb perlangte £etberge, mel*er fel>r f rànefli* mor, abfonbetlt* ouf ber SBtuftfebt tà*elte, unbPorberonbet*mo p* megen fami fcàncflt*en gu* ftanbe* beftaget, biefer bat in befagtet ©*encfe ju Sftacbt* in eine ©tube Dut* ben Dfen, ben et eingetiffen, eingebto*en, einen ©iebpabi^u bege* fyen. ©et ^tùget fjat ibn ftùl> biefetmegen mit einem £)*fem3immet einen einjigen ©*log ùbet benSKùtfen gegeben, unb ben <2$ogt oon §Sb. etfot* Dert, ol* mel*et biefen SJtann einjieben folte, biefer ift auf £tfotbetn et* f*ienen unb bat btefem *Uiann ju erfl inber©*encfe, almo er porbeto ein ftàncfli*e* Érjittern Pon ft*fpùrenlaffen, einen leiDli*en ©ttei* mit ei- nem ©tocf ubet Den Dvùcfen gegeben; bema*aufDet ©ttaffe 2 bi*3gelin* De ©ttei*e oucb ùbet Den untetn SKùcf en, Det Sftann abet ifl untetmege* um* gefaflen unDoetf*ieDen. D.M. Ponb^Phyficus im£er|ogtbum M. t>at if>n feciret unb befunben, bog bet EKùcfen unb bk 2lrme btaun unb blau, cranium obet obtmetlefct gemefen. Sub meningibus mar bai cerebrum mit geronne* nem ©eblùt ongefùflet, ouf bem eerebro lag piel extravafirte* ©eblùt, àuf* fedi* ouf bem ^opf fanD man feinen ©*log, ober auf Det re*ten ©eite am^Salfe, no* Dem ©enùcfe ju, fanD fi* ein ©*log, motuntet olle* mit cxtravafirten ©eblùt ongefùflet, Do* ©enicfe mot luxitet, benn ber $opff fonte lei*t umgebtebet merben : in thorace & abdomine maten afle vifcera iltefa: 2lfleobige Umflanbe pnD au* Den meitiàuftigen Aais gejogen, unb e* iftmebet bet ^tùget no* bet ©eti*t**<2Bogt ùberfùbret obet untet Piel ob* geijètten 3eugm ùbetmiefen, bog pe on biefem defunao ©emolt geùbet. Rejponfium Facultatis Medica Ilallenfis. ^a*bemtw*em4>e*lèbf«©*èppen ©tubi oflbier bie Aaa inqui- fitionalia contra 3. ©.ben ^Icftttb^ertét.cBogt jugefenDet, unb Darùber unfer gegrunDete* judicium medicum ju miffen perlanget, fo baben n)ir nocÌ)fteigigtr©ur*lefung nnDreiftt*er£emegung ber ©o*e bcfunben, bog Diefelbe bauptfàcbli* auf 2 gv-agen anfomme, unb jmar; I. ®b bev arme ìWann, roc'&en bet <8evi(bts*T)0Qt gefcblagen, eintjta; nn:> ailein violenta morte unb buté) eine &\\fftx\ià)an$e* tbaneneftewalt geflorben? 1I,b bie &éb\&Qtt toelfye u>m t>on Dem <8ertcf)t* * X)òQt bey* qcbtafyt, unb bie in ben a&is befc&einiget roetben, fo bef4>af* fen ftnD,Daf fte eme abfolutam lethalitatem unb alfo bie befun» bene lafion in cerebro vetutfadpen fònnen? 3Ba* nun-bie erfle ©o*e betcifft, fof*einet e* oflerbing*,bagbiegefunbene extravafatio in cerebro & cerebello al* eine laefio lethalis Don einer àuffedt*en ©emalt mùjp bergecùbret fepn, inDem Dem Seaions-33eri*t no* nicbt ol- lein auf v-ìc tetten ©eiten am«£>alfena* Dem©enicf ju ein©*lag, 3 queer ginger breit unter gàn&li*erSGectùcfung De* ©enief* befunDen morDen, fo Dog oer $opf lei*t umgeDrebet m.rben fènnen : &flckm?il abec in bem Cranio uno bem -óaupte nt*t Dteg^ringfle àufferli*e lxfion j-i fpùcen gemefen, jtiDemau*Dtt ©*logni*t im ©enicfe, fonbern auf Dtr re*ten©eire am #alfe na* Dem ©enicfe ju ft* befunDen, tni/iei*enau* ni*t Deutli*unD grùnDli*Dur* Die Seaion Darge*an, ob Die vertebra: colli jerbrc*en oDet DerDrebet, no* meniger aber Die vertebra; benennet, ferner meber àufferli* no*inneclt* eine extravafatio mabrgenommen morDen, unb ùber bai bie lei*te Umbrebung be* $opfe* ni*t Por ein gnugfame* indicium Der luxa- tion ODer fraaurae vertebrarum colli JU balten, inDem poft mortem propter rslaxationem mufculorum colli foi*e bi*meilen obferviret metDen: ©0 fan man mit beflànDiget ©emigbeit uno unmtDet)pte*li* ni*t bebauptm, Dog Diefer SDlann Don einer àuffedi*en ©emalt anunD por ft* felbft tfetbm mùf* fen, fonDern e* ift oielmebr ma^tic&einli*, Dag Dtefe extravafitio in cere- bro & cerebello, mvl*e au* "m:apoplexia gef*iebet, b.p eimm fol*en olten Stanne, ber f*on oorber fràntili* gemefen, bem e* ouf Dcr$5cuftgefo*f, unDbepDamaliger jiemli*er$àlte fo beffi» gefroren (au* bktrùbe, feu** te, ungefunbe&ift fol*e alteration oerurfa*et) Dag man gemeinet, er mer* be ein gieber befommen, vid. fol. jy. 43. oon einer innerli*en Urfa*e entftonben fep. ^a* Den anDern $3unct anlanget, ob nemli* Die ©*là» gè, mel*e ibm Der ©cri*t**cì8ogt gegeben, oon fol*er 2lrt gemefen, bag fte Derglei*enlasfion jumege bringen fènnen, fo oecmelDen mir bietauf, Dag fo Diel au* Den Acìis ju erfeben, Det defunaus meDet an#al*ne*an$opf g*f*logen, pielmeniget beftig ttoctitet motben, bo im ©egcntbeil, menn bie vertebra coiiì au* ibtem fitu gefommen obet gar gebto*en, Det ©eti*t*« cBogt notbmenDig abf*eu!i* mùtDe mit u)m umgegongen fepn, benn bep fol*enaltengeutenftnb bie^no*en bottunbfeft, unb laffen ft* babet mit getinget ©emalt ni*t jetbte&en obet |etbte*cn, pon betgiei*en ©emalt m (41) a» obet mitb in Aaisni*t*oemelbet, iftou* ni*imol>l ju permutben, bog eine ©iti*t*^etfcn iemonben obne gegebene Utfa*e Detgeflalt traairen folte^ Sebo*, bomnnon defunao einen ©*log am £alfe 3 queetginget btettmit S&lut untetlouffen gefunDen, unb bie Slrme btaun unb blau gemefm, fo tft mobl fein Smeifel, bag ibm àufferli*c ©emalt mieberfabren, bie aber fol* *er§eftaltno*ni*t direaeben3:obpemrfa*en fènnen. <2g0femft*aliì) ni*t anbere indicia gegen bem ©eri*t*^ogt unbbenSOBirtl) ftnben folten, fo ift mabrf*einli*unb ju f*lieffen, bag DetSttann, Do er bereit* fum fus- peaus gemefen, entmeDerf*on jupor, ebe er in* £au* gefommen, fo ubel magjugeri*tet, obetmoblno* Don ben eingefoflenen $a*eln mog bef*o* biget motben fepn, moju benn bie ©*lóge unb bk bobep gebobte Stngft unb ©*tecfen gor lei*t etmo* baben contrìbuìrm fènnen. 3Bel*e* :cv Cafus IX. Vulnus Cubiti ex inf ufficienti cura per accidens lethale. £m.£o*ebelgeb. unb £o*geebtteften£ettnùbetfcnbe bietbep ou* 4oFoiiisbeflebenDenFafcicui inquifitions Aaen, mibet einen ©olboten be* £ènigl. A. «Kegiment*, Sìomen* G. w. in punao Homicidii mit gon^ btenftli*et^itte, biefelbe moflen bie botinnen pon fol. Aa. 13 -18. beftnbti*e Relationes unb Atteftata de Qualitate & Lethalitate Vulneris bei fyteftgen .getti! Guarnifons-Medici unb beretSKegiment* gelbf*erer* coiiegiaiiter ju petlefen, juetmegen, unb mi* botnà*ft, fo bolbal* mègli*, pot bie ©e* bùtjrcum rationibus dubitandi & decidendi gtùnbli* ju beletyren belieben : I. (Db nicjjt burej) marine Fomentationes, melcjK bet &egtments* Selbféeer^.0l«4) im2lnfan£erf^/Ven mollen, Darau *iber DurcJ) Contradiclion bet Guarnifòn$$e\bfd)etet& L. be&inbert ift, obet memgffens buref) amputation bes 2irme$ in Denen erflen Cagen Der falte »ranD , unD foiflltd) Der Zob be$ £ntleib» tert, fo letcjjt bàtte fònnen pracaviret merDen, ah unumaang* Uà) felbiger, in Deffen £itnanjjeluna , enDlicJ) Dm loteit Za$ nacj> Dert>ermunDung eifo\$et ifi, unDob m4)t alfo II. biefei Vulnus mebt mala Cura per accidens lethal WOtbe n, ab fol» Append. lg) 4>*« m )4«-( ut *« &«x>, ta 1>it Chirurgi flleicfr btf Der &«"& fletwfin, «n fi* felbfl lethiferum flcwefen. ©et ùbtigen* bebatte ffi». 4o4>«btl0. metnet; 4o4>8«&r«fl<» 4*rrtt Bien(lfc&ulBi9ft«©ienet. ' M. ^ J~r _ . Anditeur. 6e«3. Febr. I7H- Woébem Ben nten 3an. a.c.ein@o!baie, 9?al>men« ©t. be« abenbo fmfuTr *» ««U "«# mit einem ©«bel «a Ma» g bonm untrbon Bem Compagnie-SeiBf*et D.oetbunBen mM,MM sSSwS«dDtt««r.s.»om SXegiment felbtgen SlbenD um 7Ubt Baju S&W genommen, f^«*jnfc»' unD WéjuBem i? °fon. JUfamt Bem.Guarnifon unB a{egimen«^elDf*etet oom © Sto nt, In L. Bie SSunBe ttottitet baben, mie fol*e« .bte benDe Werb«1ommVnB^" tteftataausmeifen. 3*nari» Bann Ben £ *£* ?•» Sroent«-lefcf*«et &. ©. mit Baju gefotDert, Batd>anBe«»legitten SnsStm unDMMtanaenbogen, eine qutet ùbet gebaueneSBunDe ge< Keinen ©enbogen SKobtt Detfelbeabgebauen, unB Butffteman Bu^Bun. 6eexm" "W "oris hamonhagi*. »el*e febt (tot* »*«•«»»«"'"*? b mea™, ««batte aud> Bet Patient ein ftatcfeo =JBunB.giebet Bobe», ».Det Sai* ibm Bann Bie «tttbriH. interna teidjen lieg, unB tf et ant Bera- Sfnfomff o» mit Benen Baju geb&tigen Cordia ibus & Alex.pharmac.s aK mobl »Weben motBen. & «fané ,mat, ató ob eme Suppo.rat.on KSunDe ftcb einfinDen molte, tt mar abet mebtentbe.tó nut eme SPha MM" Butcbgebauenen SRetoen unB vafis lymphit.mffoi, Seobetau* enBlicb ibgnitete, unD einen ftatefen tumorem Brad... oet- mKeomutBen abet, folcben ju jettbeilen, Bte «omenat»» » «»* "quaeatós eoa* firffe ùberf*lagen, abet fonbet Mia, oBaf B.e©e< fArouIft oielroebt ùbetbanB nal,m mit emet gtoffen £fttte,jumel*et Bonn au* »ele contribuirete magna in ilio corpore cotrupoo & «P»™* *» tt°t nun Ben ao. ftùb?9*otgen9 oetbanBen, mat Bte ^ *"£»■**£ ©lafen, quia fanguis & humores balfamo fuo genu.no tamquam cuftodes pu tS-tedtì*. Canalibua fiquidem illorum , iflu v.olento lacera.». m )43( m fuccis vitalibus omnis denegabatur tranfitus, exinde mortificata brachii fè- quuta eft : «SBir f*nitten bann biefe SMafen alle auf, unb murDen mit Spiri- tuofis oetbunben. SBep bem Slbenb^etbanbe fonben mtt untewa!tt*am blcfjitten 5ftm eine abbangenbeSBlafe einet •&afelnu§gto§, feollet blutigen Lympha, mel*e OU* glei* geèffnet mutDe, unb mit Leau d'arquebufade ou*gemof*en, ou* ubetoll bet Sltm untetmàtt* fonbec €ropftnbung bei Patienten fcarificitet, unbmit obtgen fpecifìcirten fpìrituofen poffet getei« niget unb wtbunben «urbe. ^Seilen abet biefe flotcfe ^ntjùnbung meber bur* inmo* àuffetli*e Medicamenta Conte gebómpifet metben, gob biefer R3tegitte ben2iflen ftùb ben ©eif! OUf, Unbob tt)tt jmctt amputationem bra- chii getne Dotgenommen bàtten, mutbe fol*e bte gtoffe SflattiaUit ni*t ju- gelaffen boben, fonbetn et mutbe obnfebtbottn ber Operation geblieben fepn: vires enim , quae funt vitx confervatrices, in fubfidium venire neceffa- rio debebant, mie fol*e* «£)ett D. ^)ojfmonn in feiner Difp. de Am- putat. Membror. Sphaceiator. §. 14. battbuf. SÉBit fanben bann bep ber Secìion unb Infpecìion De* 2ltm* Ofle mufculos fphaceliret , $3ul*'Unb 2Mut»2lbetnjufammf ben^eroen bur*gebouen, bie obetroefmten Offa jet* (jauen, bte gtoffe Hjemorrhagia cum Lymphx profufione mot DOtbet gegan< gen, babut*bonn bet beilenbeunb befie ^abtung*ASafftbtefetSÌBunbe entjogen, roel*e jut £et(ung unb ©enefung amnòtbigtfen maten, bobeto feine ©enefung etfolgen fònnen, but* beten €tmangelung bann biefe* vul- nus ni*t per fé, fonbetn per accidens unb Jtt)Ot ex defeda virium & humo- rum lethale rootben. <2Bet*e* mit mit unfetn eigen^nbigen Unfetf*tijften unb gemò()nli*en $etf*ojften tjietmit atteftiten. 2W. ben *7- Jan. 1724* 3. 3B. m. d. unb Guam. Medie. 3- 3- <2>.— SKegtm. geibf*eter bepm lobi, a, SRegiment 51uf Requìiìtion be* £etrn £ouptmomi* SB. bin i* om t>ettt>t*e« neni2ten3on.^a*mittog*um2Ubrjubem blefjitten@olbaten, Iftob* men l. St. gefommen, ouf bem S&etu liegenb gefunben bep befftigen SBluten $e*2frme*, ben«&n.^egiment**gelDf*erere. juglet*ongetroffen, uno (8) 2 » »i ) 44 c m gefaget, e*tt>àtetl>ttenlteb, bafj i*ffime, er «ròte fonflen miflen* getoelen mi* ùbet biefen Patienten ju confuliren, inbem e* ein f*timmet &kb mute, tt>el*en et gefretn mit bem Compagnie gelbf*etet uetbunben bàtte. 3* fogte Dotouf, man mùjle bie ftnben, roel*euoIlet ©eblùt roaten, betunter nebmen unb fe^en, mie bieSBunbefep, fobabe eine groffe <2Bunbe be*£u*en' bogen* lincfen Sltme*, ni*tget>eftet, ober mit^flefler jufammen gejogen gè* funDen, inbem bo* obgebauene ©tiìcfe be* Cubiti nebfl bem gleif*e unb ^ctutabfepariret, obbóngig gewefl, bk obgebauene Sfbern flotcf geblutet, i* botouf ben JDertn ©*umo*et geftaget, ob et fetne £Mwfliflung bep fi* l)àtte ? fo antraottete et : ei beflùnbe au* Rad. Confoi. Maj. Gumm. Tragacant, Maftich, n>el*e* ou* oufgeflt euet, unb fjobei* ju bet geit bo* obgebauene (Stùcf e, mel*e* no* fetne naturitele ^ùtrtte\geì>abf, ange- btuefet, unb #ettoU lem ©eblùt liegenb gefunben, bie $ù*et abgenommen unb einen ftif*en SBetbanb gema*et, abet bie 2Bunbeni*t berùbtet, fonbetn mit ©eblùt flil* tenben^uloet bie tìBunbe beleget, nebfl ftif*en ^fiajler, bte <£ù*er, Com- preffen mtt Spir. Vini benefcet, l)at borauf bai ©eblùt ft* gefefcet. £)ie n>armenUmf*tògel)at man onfong* megen be* flarcfen bluten* ni*t ae» brau*en fènnen ; fonbern on beffen flatt ben Sp. v. ùbetleget bii ouf ben 4ten<£ag, bot £ett ©. einen Umf*lag gema*ett>on Aqua cale, viv, Aceto vini neb{l anDetn ingredentien, tDomit et ben 2ttm oben unb untcn roatm ùbetleget mit $ù*etn. <*;* bat fi* feine ©ef*mulfl obet infiamma- tion fpùbten laffen bi* ben lefcten $ag. ® ie SBunbe ifl tàgli* DetbunDen mitDembefontenEaud'arquebufade t>ermif*tmitbet Eff.myrrh. unb ifl ber patient bie $age ùber jiemli*getrofl, unb £ffen unb ^rincfenpetlonget tt>el*e* il>m ou* notbbùtfttg getei*et. ©en 21. hujus befonb ft* eine f*leu- ntge SSerfinbetung be* Sltm*, inbem ein falter ©ef*roulfl mitQMafen fi* jeiget. &)e* 51benb* mot unten om Sltm eine stoffe $Mafe,tt>el* aufgef*nit* ten, ou* fcarificiret, ober ni*t*gefùf)lef, iflber^ob glei*boroufer* folget. SBe^e* l>iermit beri*tet 9R. ben 25* San. 17» h 3. & 8. C «arnifons- Chir urgu ?. ©en «8 )45( 8» ©en nfen3an.8benb*um7.Ul>r bin i* ju einem gefjauenen^ol' boten, Stabmen* l. St. t>on be* £n. £auptmann ron 21. Compagnie getufen roorben, mel*er &on bem Compagnie gclDf*er f*on etmo* uetbunben mot, bo*?5lutbrangebur* bo* ©ebonbe, mel*e* t* obnobm, unb eine <2Bun- be ou*mùtt* om©elencfebe* lincfen Sltme* einet 4te( Oen longgefimben, no*$5eft*tigung betfelben ein ©tùcf Don bex untetn SltmSKòbte ol* eine Sìuggtog lebiggebouenfonb, tt)el*e*obetomgleif*eting*betum no*fefle btenge. 3* fabe no* bet £lueHe be*Q3lute* unb tjermutbete einearteriam neben onbetnSSlut'Slbetnentjmep gebouen jufepn (wel*e* no*bet3Bun* ben ©tòffe ni*t mobl onber* fepn fonte.) 3* botte bie flàtcf efleàuefle getne mit bet Sftobel gebeftet, fonte obet ni*t»obl bepfommen, meil bie <2Bunbe in bie £iueet oufmott* get>ouen mot, nofym bemno* einen pulv. Empiafti- cum, legte it>n in bk <28m.De mit Carpey, batOUf Compreffe» rait fpir. vin. camphor. unb jog mit SBinben bk funben, fo t>iel mogli* jufammen. ©e* iDJotgen* frùb / ol* ben nten, ba t* ben £Megitten befu*te, bot bo* $5lutna*geba!ten, roetii* abetba*c$etblufen gefùt*tet, ni*t aufgebmu ben, gegen Slbenb abet um 3. Ubt mutbe t* mieDet gefotDetf, n>eilba*23lut roiebet but* bai ©ebànbe gebtungen. <2Bte i* bep ben patienten foni, mar bet £ett SKegiment* gelbf*et Dom^t SKegiment f*on allba, n>it banben ouf, ba bann bie <2Bunbe &oll getonnen ©eblùt mat; £ett L» faffefe bie <2Bw.be (tt>el*e einen queer ginger oon einanbet flunb) jufammen, la§ bai geconnene ©eblùt, fomt ber Carpì, fo i* bai et|ìemol eingeleget, betou*ge« follen, bo bann bai 2Mut, mie ben Slbenbjuoot, ol* ein @ttobolm btcf, betau* lief, er fogte mit, inbem et bie ^Bunbe jufammen bielte, i* folte fol*e mit einet $ìabel jufammen beften; i* antroottete, n>ie i* ni*t geroobnet, fol*e ©elencf * funben mit Sftabeln ju beften, et abet beflunb botouf, fte muffe olfo gebeftet fepn,motouf i* fogte: auf fein©e&eig wolte i** tbun, gab olfo bet <2Bunbe 3 «paff, unb lieg unten einen guten Soli bteit offen, n>otetn#ett l. oon meinen pulv. Empiali, mit Carpey, mie au* ouf ba* ger>eftete $beil legte, ouf biefe* Compreffen in Spir. vin. Camph. gene&ef, mit einer S3inbe fejl gemo*t, ben Sltm ou* in ein bequemCogerlegten, i* fogte ju#err L. bog i* ein ^róutet^dcflein fettig gemo*t, fol*e* menn et molte oufjulegen, et antroottete, man mùfle megen befotglt*et ^etblu* tung feinen matmen Umf*(og btou*en, t* fogte monn ni*t jeitli* Fo- menta£ionesgebtou*tn>ùtben, mit mit bet ^ntjùnbungunb ©ef*tt>ul(l biel ju tbun befommen, et antmottete mit, bog meil fi* bet Patient fel>t betbhu &ì 3 Ut, m )4M s» Ut, menig ©ef*mutfl befommen mùtbe, mie bann bet Sltm 8^age o^tte ©ef*muljl geblieben ifl. S)mi3tenbe*ù1locgen*ging«&ettL.miebermit mit jum Patienten, bo bai2Mutbie9ta*t no* gebalten, mit nabmen DicS5tnbe ob, lieffen bai sppafiet liegen, ou* èotge einet neuen SBetblutung, oetbanben ben Sltm mit Spir. Vin. Camph. De* Sfi>enb* [joben mie miebet nut ollein ben Spir. Vi». Camph. oufgelegt. £)en i4ten De* $)?otgen*, mie mit bie eine Bandage lo*gemo*t, l>at bai bluten, jeDo* ni*t fo febi flotcf, mieDet angefangen, morauf #err L. Da* ^ffajlet ab nabm unD &on feinem pulv. Empiali, mit Carpey emgefeget, Com- preffen mit spir. vin. Camph. fefl gemo*t. £)e* 9*a*mtttog* begegnete mit $tD. M.Demfagtei*, mie einen f*limmen$Megitten t* bdtte, mò*fe ibn getne Dabep l>aben, et antmoictete, motgen molte et mit bingeben, bei Slbenb*, ol* mit bie33itiDen abgenommen, bat Da* S3ktt miebet Dut*ge< btungen, motouf $x. L. mieDet t>on feinem pulv. Empiali, oufgelegt unD mit Spir. Vin. Camph. mie De*3)lotgen* DetbunDen. <2Cie mtt De* 3Rotgen*, y ai* Den .yten mitfyxxn d.m. jum Patienten famen, batte bai SSlut jmar etma* but* bk $MnDen but*gebrungen gebabt, ba* ©ebanb mar unter* matt* oon bet au*gelauffenen Lympha gan^ nag; mit lieffen ba* ^flaflet (iegen, legten Compreffen mit Spir. Vin. Camph.umbte ^unbe^nb fagte i* jubemim.D.M. unD^)t. L. mie icb eitun Umfòlaj, (moju DteSpecies nen« nete) mtt aqua cale. viv. unD ein menig(2Betn--£gig batte, fo^eumDie^SBun- beùbec bie Compreffmju legen, bem bouftgen Saufen DetLymphx @mbalt ju tbun, ba bann bet £r. D. M. glei*fafl* ni*t getne molte matme Umf*lage baben, i* fagte, bag i** tàgli* nut jmepuabt molte aufìegen, motauf e* enbti* bepbe gef*eben lieffen, unD f)Ot bet£t. D. mit innetlt*en Medica- menten ben Patienten ou*oetfotget; benSibenb tyoben mit miebet, mie be* Motgen* aetbunben. £>en.6teal)abi* ofleine mtt einet Comprefs in Spir. Vin. Camph. gè* nefct ouf bie <2Bunbe, unb botùbet ben Umf*log Motgen* unb Slbenb* Verbunben. £)en i7ten t(l £r. D. M. unb #et? L. miebet mit mir gegangen, boben ben Sltm oufgebunben, ba*3Wajler abgenommen, unb olfo, oom 14. ange* re*net,ba* etile mal bie <2Bunbegeòjfttef, mel*e ongefongen ju fuppuriren. jj>ett L. oecbanb mit Eau d'arquebufade unb ùbet bo* ^fiaflec ben Spir. Vin. Camph.; bet v>orgebo*te Umf*log ifl meggeloffenmotben. Uberboupt meig i*/ bag Die <28unbe 6f 7. mal Pom erflen SBanbe an$ere*net bii ouf ben 17. » ) 47 ( »' i7- miebet ongefongen ju bluten, bo e* unter biefer 3ofjl Jtoep ober brepmol gef*eben, menn bet Sltm nut jum SBetbinben oufgebebt motben. S)en 20. be* SJtotgen*, meil bet Slrra bie Sftocpt jupot jiemli* ongefon* genjuf*meflen, bobe mitbepber, be*Jpn.D.M. unb «g)crr l. ^emilligung 2$ruuter»©acfgen mit aqua cale. viv. ùber unb unter ber <2Bunben unter bem Slrm, geleget, bomit olle 3©tunben continuiret. S)en 21. be* SBlor* gen* fyot £ett D. M. einen Umf*log mit aqua cale. viv. unb ^Bein olle 2. ©tunben uber unb unter ber funben oufjulegen befofclen. 5)1. ben 24. jan# 1724. 3- 3- «• 9Èegfment*gelbf*er Refponfum Facultatis Medica Hallenfis. 5^0*bem Unferm Collegio Don Wl. bk in puncìo homicidii contra G. W. fcerfùbtten inquifitions Aaa jugefenbet motben, unfet in Arte Medica gè* gegrùnbete* Judicium fo mobl Don bet 23ef*aftenbeit ber Lsfion ol*ou* bep fol*et gebtou*ten Chimrgif*e Cuten ju eitbeilen : fo boben mit biefelben nebfl be* Medici Unb Chìrurgorum Relationibus fleigig bUt*lefen, Unb JU» fotbetflbotau* etfeben, bag ben n. 3an. biefe* 3abre* ein^olbat Don bem lobi. A.Dìegiment, $?afmien* c.F.St.Doneinem feiner £ammetatben,i.w. mtt einem ®&bel an Dcm€lenbogen be* lincfen Sltme* but* einen #ieb ber- gefialt biegiret motben, bag bie <2Bunbe Don unten binauf 8 3ofl queer ùber gegangen-, unb no* be* Guamifons- Medici £tn. D. M. §5eti*t fol. 13. bet v\uffetlt*e £òcfet fo mobl De* Sl*felbeine* ol* bet fleinen ©enbogen Dìébte obgebauen motben, bobep au* ber ìxdirten Slber Diel 3Mut betoot gebrungen, unb bie obgebauene £no*en mit gleif* unb £aut obbongig gemefen. ^utfc Darauf fep Diefe 2Bunbe Don bem Compagnie- gelbf*eret D. unb bietnó*il Don bem SXegiment*-gelDf*er Detbunben motben, mel*er einen pulverm Emplafticum mtt Carpey in biefelbe unb oben Dotouf Compref- fen mit Spir. Vin. camph. geleget, ou* fot*e fo Diel mógli* jufammen aejogen. S>n nten fepe, nyil bai 53lut Dut* bk Bandage gebtungen, in ©egenmatt be* Ch3mifons-Chirurgi Die <2Bunbe aufgebunben, unb Doli neronnen©eblùtgefunben motben, mel*e* Detfelbe fomt Det Dotigen $a* ae*einaelegtenCarpey ou*gebtucfet, babonn bai S3tutmie Slbenb* juuor ©ttobalm* bicf &etau* geloujfen ; ^ietouf màten auf ©utbefinben W ae» Da*' m ) 48 ) 9» ba*ten Guarnìfons- chirurgi ber 2Bunbe 3 #cft gegeben, unb unfen ein gutet S^ll breit offen gelaffen morDen, in mel*e Oefnung Don obigen pulv. emplaftico ex radi confolid maj. Tragacantha & Maftlche mit Carpey etma* geleget, mteau* oben batauf geftceuet, unb auf Diefe* Compreffen in Spir. vin. camph. gene^.t mit einet SÒinbe fe(lgemo*:t motben: ^on f)àtte obet ou* gut*t einet neuen ^etb'utung feine matme tlmf*làge applici- ten moflen. ©en i3ten fepe Don neuen auf ein im ^taum gefjabtet é*re* cfen eine befftige Haemorrhagie entftanDen, fo Dag Der Laefus im Doflen Salute gelegen, Dabeto bobe man, megen beforglt*et neuen Haemorrhagie Die poffet liegen gelaffen, unD nut aOein De* $lorgen* unb Sibenb* ben Spir. vin. camph. ùbetgef*lagen : ©en nten abet, bo mon bie SSinben etofnet, fep bep bet befotgen* unb Sibenb* ouf obgeba*te Sltt gef*ebe* nen QJctbinbung Da* 2Mut mieDet but*gebtungen. S)en i$ten fep ni*t aflein ein £&unbftebet- baju gefd;lagen , fonbetn au* bai ©liebmaffet JUttl ^8otf*eÌn fommen , babet Det Guarnifons Medicus «g)?tt D. M. fcetti bleflìrten mit Anrifc brilibus internis, Cordialibus, unDAlexipharmacis fuecurritet, unb betSlrmmit^inem Umfcbloge ex aqua cale. viv,& aceto vi- ni oben une unten tàgli* jmep mabl oerfeben, au* bamit ben i6ten ange* balten morDen, obet mit f*le*ten Effed, Denn ob man glei* tàgli* bie •2CBunbe jm^pmol)! mit Dem l'Eau d'erquebufade Detmtf*t cum Effentia Myrrh. Detbunben, fo botte ft* bo* ben 201 en ein groffet tumor om Sltm fpureniaffm, me!*etoKnera*tetman olle a angenbe 2Mafe- Dollet totben blutigen Lympha mobtgenommen motben, bobep bet Sltm obne oUe ^mpfìnbung be* bleflìrten fairificiret, unD mit fpirituofls geteiniget motben, unb enbli* bet Lxfus ben2iten ftùl) feinen ©etfi oufgegeben (jobe. £*ijl benino* bie grage: (Db bieLafionbaxan biefer C F. S. wrfiorbeir, vòtabfolut Lethal $ix bnlten, ba$ ev notbxoenbiQ bavan ftetben mùffen, ober ob ibm ctxva auf eim$e Weife unb butd} einige tìXittei bàtte mc$cn geboifen, nnb et vtilìeiayt burej) citte dirige Amputa- tionembeym Heben crr^lten wevben fònnen. <2!Bcmtmtt nini Die ou* Denen (àmtli*en Acìis mit mebretn erf*et* nenbe S3ef*ajfenbeit Dee 3£unbe, unb bk Dabep befinbli*e Umflanbe in reifìi*e<£tmàgung jieben, fo bepnben mir, bag biefe SEBunbenic&t abfoluta neceffitate Lethal fepe, fonbetn unter gottli*em ©epjlonb jotmo^lmàte JU m (49) m ju jeiten gemefen, ouf biefe Sltt : <2Benn mon (i) bai obge&oueae ab' làngig gemefene flùcf £no*e, mei*e* o&nebem f*merli* mùtbe mieDet onD^raDotigen Ott ongema*fenfepn, gàngli* meggenommen bàtte, ba* mit mon olfo ungebmbcrt jur <28unbe fommen fònnen. (2) <2Bemt mon bie Haemorrhagiam geflillet, uuD onflottbe* gebtou*ten pulveris, mei' *e* bier nt*t JUlàngK* gemefen, ben Spir. Vini Refliiìcatiffimum imme- diate benen vafis sanguiferis mit Carpei appliciret bàtte, meil berfelbe Dor onbern ftypticìs DetmògenD ifl, co* 33lut ju fliflen, fbnberli* menn partes tendinofae, nerveae, bO ft* forcia ftyptica comprimentia & eorroflva gor tu*t f*icf en, mit teditet ftnb- ©olte ober ou* Dermittelfl be* Spir. Vin. Reaificatiffimiba* 33iut nt*t boben fènnen gefliflet merben, inbem, mie ei f*einet, bie onfìcia Det Obgebouenen venae & arteria; cephalicse externaejienv li* meit genxfn, bog bo* QMut no* fol. 17, ©trobolm* Dicf fcerou* gè* laufen, fo mate nòtbig gemefen, bag man bte vafa fangvifera, menn fte m*t gàngli* bur*, fonbetnnutobiique aufgefpaitengemefen, Detmittelfl einet 9*abel mit einem gemi*flen gaben but*flo*en unb olfo gebunben bàtte. Dbet man pfleget aucb mobl Die arterien, menn fie no* einem $bei! jufammen bàngen, but* jn f*neiben, bomit bk orifida, fi* jutùcf in* gleif* jieben, bo ft* bonn ba* ©eblùt Don felbfl ju fliflen pfleget, ju mabl menn tnon Spir vin. alcoholifat, OUf bie orificia vaforum leget (3) UO* geflifle* tem^BtUt bàtte man, mie in aflen laefionibus partium offearum, tendinofà- rum, nervearum einen guten Ba famum vulnerarium immediate OUf ben @*0* ^enapplicirenfoflen, Ol* mel*er Die Staffi bat Die Laefiones jur Suppuration jubtingen, betgoulni* jumtbetfleben, ben afljubàufftgenSuflug bei ©e* biute* jubemmen, unb ben f*àbli*en Sfu*flug be* ©liebmaffet* anjubal; ten, Unb fon ein f*l*etambeflen ex 0°0 vitell. ovor. hyperic. thereb, vn- guent. digeftiv. effent. fior, hyperic. gum. elem. & myrrh. JUbeteitet ÌOtU Den. (4) 3£irb erforDert, bafj mon berg(ei*en @*àben,abfenberli* mo fior' cfe haemorrhagix Dorbergegongen, ouf* befle nnb fletgigfle defendire mtt mar* men Umf*làgen au* <2Bein unb Speciebus nervini* jugeti*tet, al* me!*e but* ibre flàrcfenbe unb jettbeitenbe ^rofft bie circuiation be* ©eblùt* gè* moltig befòtbern, unb bet Sphacelatìonmà*tig mtebetfleben, unD bàtte man in fpecie bep Diefem Cafu Die £onb unb ben $beil be* Sltme* unter bem (£(en< bogen bomit Derfeben follen. Siflbiemeil ober ( i ) ber obbàngenbe ^uo*en, gleif* unb «©aut nt*e gebùftrenbfepariret, fonbetn Dielmebrongebtttcfet unb ongebefftet motben, unb oaberbie©elegenbeitunb!Koum benommen morben, fomobl bo*^lut }U fliflen / al* OU* tÙ*ttge Balfamica confolidantia UUb JUr Suppuration Append. (©) bietta bienli*e medicamenta immediate apptìcirett JU fènnen. 2) bie hxmorrha- già ni*t gebèrig fiftiretmorbe»,fonbern no* fol. 17. mobl fé** bi* fteben mal «weber berDor gebto*en unb ben isfum gar febt gef*ma*et 3) bet pulvis Empialiicus Die Suppuration gebinbett. 4) ou* leeter gut*t einet fetnetn Haemorrhagie bte partes ni*t mit fomentationibus Detmofytet metben, fonDetn 5) nut ein Umf*log mit Calce viva & Aceto vini unb jute^t vino felbfl, ber ft*Jufol*enpartibusnervofis propter acrimoniam nt*tgef*icfet, UnD ebe bie cBetme^tung al* gurùcf^oltung be* ©liebmaffet* bef&tbett, gebrau*et motben 6) mel*e* bai Dotnebmfle ift, mit mit gutem ©tunbe Detmutben, bag bet &$ctòe, meit feine fjeftige inftammation unb grofiér dolor & ardo* porbergegcutgen, bie haemorrhagie ju fliflen, flatcfet ol* juDot, unb mie ei fì*gebùì>tet,gcbunben motben, bobttt*bet3uflonbbe*55lute*in benSlrrt» gebemmet, obermenjgflen* jur€rboltung be* geben* unbprsecavirung ber gàulnigni*tgenugfam fepn fènnen: ol*iflni*tju oermunbetn, bog ber Sltm falt motben, aufgelaufen, abgeflotben, unempftnbli* unb enDli* gan| unbgot Don bem SBtOnbex defecìu & denegato fàngvinis in partes in- fluxu etgrtffert morben. (2Bo* Die onbere grage betrifft : Ob eine$eiti$e Amputationbes 2ltme& ben lafumbepm Zeben ev* Salteri fonncit, fo melben mir barouf,bog bep berglei*en Umflànben,ba ber <2$etmunbete Dtei SSlutDettobren, unb febr entftàftet gemefen, na* fol. 13* eiit<2Bunb'gtebet bajugefftlagett unb 9 ^tgeaflbereit unter fof*en Sufàflen jugebra*t mor< bea, ber folte 5$ranb au*f*onbie£onbunbben Sl«me«tgenommen,afler* bing* ju befbrgengemefen, ba$ ber bfeffirte unter ber operation fierben mutbe, unb felbige bep betmaligen Umftònben dot june&men ni*ttotbfom gemefen. S)ag biefe* Refponfum ber mobrenExperience ttttb folidenTheoriein Medicina & chirurgia gemàg, bef ràftigen mir mit unfer Unterf*rift unb dot* $ebrucf ten 3nftegeF. @o gef*efc«t£atte ben 8« Febr. 1724. Cafos X. Vulnus Capitis periculofum ob infufficientem Curam lethale* 35en 22. Jan. 1718. lief bep unferer Facultàt fofgenber Cafus ein/cbaS ©ott einem (^olboten Don $rin&L.*Regmtetit Don bei $tto$en*#o*furftl- SDur*!. 8eib Compagnie el*ena*bem fte vifitiret murbe, etma einer flarcfen 9?abel* ©pi^e glei* mar, morau* ba* ©eblùt, fo offt bet^opffgctùbtet murbe, ber* ♦or btong. 3) £>a bo* Cranium obgenommen, fobe mon bog bet «&ieb fo »ol)l duram ol* piam matrem oiwgefàbt 2S)oumen bteit mit but*f*nitten. 4) maten inmettbig in bem cranio bineinmàtt* 3 @*iebet untetf*oben, ber oberfle mar eine* bolben ©fiabe* long f*moi unb fpifeig, ber onbre ober, fo untet bem jDbetflen, mot eine* ©liebe* lan&, obetmert* bep nabe 2 ^ttobbal- men breit untermert* fpifcig, ber btittebtepecfigt, eine* ^olben ©liebe* long, obermert* fptgig,unterroert* eine* fleinen ginger* breit. ?)$8ep Unterfu*ung be* cerebri mar in dextro ventriculo cerebri olntgefebt ein gèffel Doli magri- gè* unb geronnene* ©eblùt, inglei*en eine Doloramene gàuiung bei ©ebirn* k* Refponfum Facultatis Medica Hallenfis. 9?a*bem bonbemgùrfll. SI. L.iRegiment un* ein Cafus jugef*icfet morben, bo ein $. SBouer, SI. ®. Don einem (SolDaten, «&. £. ben h. oaobr. in ben $opff gebauen, unb ben 13. $ag barauf gejlorben,unb no* ber 35eft*' tigung befunDen morben, bog Der#ieb but* ben mufculum temporalem ge« oongen unb bk ©poltuog in bm cranio 2©oumen breit langer extendiret, (@> 2 ali m (50 s» ol* ouffen bie £aut geèffnet gemefen, inmenDig obet bte pia & dura mater obngefebt 2 S>oumen breit bur*f*nitten, ou*unterf*iebli*e©*tefer Don ber interiori & vitrea membrana cranii ft* Obfepariret, in dextro cerebri ven- triculo ft*ou* ein£èffel màgtige*unb getonnene* ©eblùt, inglci*ett eme gàuiung De* ©el)irn* befunDen, unD nun Don un* Derlonget motben, ein in ben principiis medicinx & arrnromii gegrunDete* judicium ju cttr>eilen, Òb biefe lafionan nnb x>ot ficj>ftlbfl notbxvenbig einen tòbli*en effeclnafy ftd>$ieben mùffen ttnb folcir auf teine VOeife rer- butet werben fònnen. ^o baben mitbie$5ef*affenbeit ber@a*e mit ibren Umflànben mobl unb fieigig ùbetleget, etmogen, unb befunben, bog fol*e feine*mege* Dor abfo- ìut lethal ju balten. séann i) ftnbet ft* in bem Atteftato bei Medici „ mei* *e*, mie mir ei ni*t bergen fènnen, ni*t Deutli* gnug oufgefc&et, ni*t, &0gDÌe<3Bunbe tief in bO* cerebrum, fonbern nur bie duram & piam matrem 2QDaumcn bteit bui*f*mtten, bobep obet ni*t enfyoften, mie tief ber @*nitt bur* bo* cerebrum gegongen. 2)©oiflou* in bem atteftato nt*t entbalten, Ob bk fragmenta cranii in bo* cerebrum bùtein, unb beffen fub- ftanfc kdiret: ob glei* obet biefe* ou* fo mate, fobotberlafus bo*no* ber SIBunbe feinegefàbrli*e fymptomata gebobt, ifl bann unb monn aufge* panben, na*8$agebarauf au* feine* q&ater*#aufe in feine eigene <3Bof>< nung gegongen, unb botouf no*4^age geiebet, confequenter ijlbatau* JU etfeben, bog bet effe&us lethaiitatis nt*t fo mobl ex ipfa hefione dirette* immediate, fonbetn no* Unb no*, nemli* OU* betftagnationefangvinis in ventriculo & putrefazione cerebri entflonben, mel*e Obet got moW bàtfc fènnen Derbinbett merben but* bienli*e Sfóttei, ni*t ollein but* Siberia^ fen unb gcbùbtenbejettbeilenbeMedicamenta, fonbetn ou* menn bie £>eff« nung àufferli* in bem mufculo temporali but* $unfl mare ermeitett unb gtèffergett>0*t morben, OU*bUt* eine trepanation bo* extravafirte93lUt unb materie einen Slu**£bdGtbobrne, X)tfb* unb &c$)Qe\abtte, bet lobi Medicina ftyen Facultàt $u balìe xooblvetbtbnete ^etten Decane, Senior Unbttbrige Vrofefores ffleine injonber* $>oép%eetyttfte &etven SlU* «6 <&) S(u*bepgebenbett inquifitionai Aaen unb bem fol. io. ongebeffteteit Medicinai Atteftat metben (£mr. #o**@:belgeb.b** mebretn ju erfeben gùttgft belieben, mel*ergefloflt A. H.Mousquetìr bkfei £o*fùr|li. A.fHegiment* om 28ten Nov. a. p. bep einem in ber @*encfe DorgemefenenTumalte unb ©*làgerep einen SDrogoner w.Diegimente* om #aupte but* einen «&iefc betgeflott bef*àbiget, bog biefet na*<2Berfiieffung 6 <2Bo*en Derflorben. ^Q^te benn bep ber begfoH* ongefleflten inquifition unb jmar fol. acì. 78, b. ft* gefunben, bog Defunaus màbrenber Cur, be? biefer gBintetS'Seit mit bloffen feinen, f*le*tem 23tufl»$u*e unb obne SDlùfceau* bem *&oufe inben#off gegongen, 2<£age Dor feinem €nbe ùber feme*c8ater*$ob ft* febr erf*rocfen, unb Don ber 3eit on angefongen flifle ttnb@pta*tog gn metben, ba et fonfl ootbeto muntet gemefen, gleif* unb anbere ©peifen genoffen, ùberbem alien ott* befoge De*Obducìions ©*eine* bie <2Bunbf ni*tbebèrigtraairet motben, tnmel*em$8etta*t, ber bep ber Secìion ad- htbirte Medicus unb Chirurgus bO* Vulnus ni*t Dor ab folut tèbli* gebalten. Ob ei nun mobl bobep feinSBemenben boben mè*te, fo bobe iebo* ju mebre- rer <éi*erbeit unb Information be* ne*flen* in biefer @o*e ju boltenben £tiege* *@ert*t* notorie bei £o*fùtflt. a SKegimente*£mt.£o*'€befgeb. bietbut* btenflfteunbl. etfu*en follen, biefelben moflen biefen Cafom-mtt alien Umflànben CoUegìaliter teifli* ermàgen, £>ero grùnbli*e* ©uto*ten 4>b nicjjt bet patient, xoenn et ftcfj nifyt felber vetvoabtXofet unb von bem bey betCurQebtaufytenCbirurgolegeartisxohte tradirei xoovben, garwobl refiituiret xoetben fbnnen ; alfo mebr er* xoebatet Medicinai- Atteftat in arte Medica tf Chirurgica fein fundament babei gegen £rlegungbet ©ebùbr mir, fé balb mètjli* ju communiciren, ol* ber Dormeinparticuiìer i* umro*gefe$t perbotte «aur* i>odp*£MQebobtnen meinet infonder* fa>$$eebtteflen 4>evven H. ben sten Marni _ , A -.. jj24, €rgebenfler ©tener Auditeur. (@) 3 «Mf m )«4( f« Sfufgnàbigf!en23efeblba&en mit ju€nbe untetf*ttebene, nebfl bem In Slbmefenbeitbe* #ertuAuditeurs bietjucommittirtcn Juftitìario Jfrexm D. St.un*bem5tenJan.a.c.Don H no* E. Derfùget, um Den ouf bem ne*|ìge« legenen £>orffe B. on einer ^aupt^unbe ben «ten Jan. Dcrfrorbenen Drago- ner A. M. Don 3br0 4!)0*moblgebobten bei «&etrn General W. Re giment |U èffnen, borouf mir un* benn no* befagten B. Derfùget, unb alKaben •Chirurgum S.unD#ertnLie.M. fo bùfenM. in Da Cut gebabt Dorun* gè» funben, co mit benn geba*ten (Eèrpet etjHt* àuffai beft*liget, unb befun* ben, bag er flarcfe Convulfiones gebabt; Datauf mit Dann in^Bepfepn Deteu btetnt commandkten #errn Ober'Officir, (meil fonfl feine onDete indicia Don onbetn ©*tàgen ober ^ermunbungen ju ftnben maren) an Dem £aupf« eine^Bunbelincfetfetté imgleif*e oDet $aut, jmii&en Der Sutura ftgitcaii, Unb bem mufculo temporali no* bet Sutura lambdoidea bin, in Die 5 -3011 long an bepDen €nben f*on meiflen* jugebeilet befunben. 9?a* feparirter •£>out unb pericranio mar bexpkb im Cranio bep jmep 30D, Don bepDen ©ei« ten abet eine fiffura ingotm eine* balben Circuii, fo an bepDen Extremitxten imSDut*f*nitt 3 3oH Don einanDer mar, mie tm Cranio ju etfeben ifl, unb fcepgefùgtet S(btif ei onmeifet. 9lo* obgenommenem Cranio lag auf ber dura matre, glei* onber lincfen ©eite neben ber <2Bunbe, unter bet onbern lamella cranii ein ©plittet fefle impungiret, »el*erSinfang* biflig unb Iti*te "bur*^rmeitefUngbet9S5tinbe in bet<|>aut, unb in bem Cranio bòtte follen no*gefu*t unb but* eine Trepanation fènnen berou*genommen metben. 9?a*feparirtetdura matre mot in bet fubftantia be*@et>itn* on bet lincfen ©dte unter bet ^unbe, etma untetmàtt*jmepginget bteit, ein Sèffeloofl gelbe*, flùgtge*, maturit te* £pter. Sin bex te*ten ©eite obet in bem Ven - triculo cerebri etma* biefli*te* ferum Obet màgti*temateria. <2Beil nun bie ^etmunbttngó <2Bs*en Dorbero al* ben 26". Novembr. Dorigen 3abre*, ni falior, (befoge 2Bunb*3ettel* Don bem Chirurgo s.ad aaa gegeben) Don bem Mousquetir H. Don 3bto «£)o*geb. «©ettn ©tofen Don D. Compagnie gef*eben ifl/ au* Don bem befagten Chirurgo s. 4 fleine ©plittet, fo et in màbtenbet Cur Don ber Ober ^afel be*Cranii au* bet <2Bunbe berau*genommen morben, benno* ober bo* $mrf*en mit ben gàb' nmnicbfnaigelaffen, ifl juf*lieffen gemefen, bog Die^[Bani>e oben nt*tge* nu-g^Mafc unb Sufft gebabt bobe, bog bet Doretmàbnte, ouf bet dura matre feflgeiegene ©plittet but* eine fuppuration etlebiget unb berrorgebro*t merben fènnen, olfo ou* folglt* bie gufàlle, al* 33re*en, £nirf*en mit ben Sàbnen, bie fpasmi unb betglet*en ni*t no*bleiben fènnen, mie ou* bie Simung bODon propter conéijfum nervorum dependiret. Sftun ifl OU* Don m (55) m Don bem Chirurgo s, on^ejefget motben, bog bex Defuoclus einige nml Don SKinDfìeif*, ©ànfe^raten, Calbaunen unb |)itfe^tep flotcf gegeffen, unb Do et Dotbet berum gegongen, ft* auf fbl*e*£ffen jmep mabl ùbel befun- Den. SMe fpafmi convulfivi unD ^age* Dor feinem ^obe ein <2Bunb*gieber mitgroflft*geeignet, baranetou*folgenben$age*, ol*ben sten dito in Paroxyfmo Detflotben. 9?o*Dem et a dato ber bieffure f^** 2Bo*en unb anbettbolben ^ag ùberfebet ©o ifl biefe* bo* atte* al* eine vera caufla lethaiitatis ni*t anjufeben, fonbetn Dtefmebrouf ben, ouf ber dura matre no*befunbenen unb fefl mtt bepben©pu3enbur* gànge ber geit ft* cinge* brùcf ten ©plttter eine roebrere reflexion ju ma*en, unbol* eme mabte nà** fle Urfa*e, aflet geba*tengufàfle anjufeben. gotgti* fènnen mtr mit gu* ten ©emiffen u»b23eflanb ber<2Babrbeit ni*f fagen no* declariren, bog btefe<2BunDe on ft* abfolute tobth*gemefcnfepe, mel*e* au* angefùbtten Uroftànben jttt©en#0e beflàttget mitb. Sumaten bo bep bem SKegimente »erf*iebene Cafus Dorfommen, ba mebr ©plitter, meit f*fimmer unb gè* fàbrli*ere goffe jt*eretgnet, bie bo* Dermittelfl ber Trepaaation curiret ftnb, unb no* iego teben, unb ibre £Menfle nebflonbetn oetti*fen fènnen. 2. ^p*€tèffnungbet$5tufl mot bk fubftance bet gungen mtt SBfut ongefùflet, unb an bet lincfen ©eite beteit* etmo* in putrefaaion gegangen, Detmutbti* baber, meit geba*ter M. bereit* 9 L<£age tobt gelegen. 3« benen bepbencavitstenber 23tujl mar mobl ein$èffel mit 2Mut berutif*te* feri Ober extravafirte* SiBaffer* 3. 3n bem Untetleibe mat m*t* bebencffi*e* ju ftnben, afóbagber QJlogen àufferli* ein menig rè*»'* ongelauffen mar, tnnenmenbig in bem s^ogen aber gar ni*t* Don bem gegeffenen gleif* obetCalbaunenanjuttef* fen, fonbetn bìog ein ffugige* braune* mixtum beffnDti*. ©ie £eber, 3JW| unD ©eDàtme ftnb gang gefunb unb natùtli* befunDen motben, ^trfe* baben mit olfo na* fleigiget Ubetlegung unb genauet obfervatìon moblbeoà*tli* ju papier gebta*t, unbniemanbjugiebe obet jugeibebiefen unfetn mabten 35eti*t, na* unfetm beflen <2Biffen unb ©emiffen abgefaf* fet, eigenbànbiggef*riebenunbuntetf*rieben, unb ju $3eflàtcfung ber cJiBabtbett mitunferm$etf*afft beftegelt H. ben 18. Jan. 1724» D;; * ^' Dr' 1. ri. o. Refponfum Facultatis Medica Hallenfis. &i ftnb be>n bem £a*fùrfll. SI. SRegiment unferm Collegio bte Acìa inquifitionalia contra i. A. a in Funcio bef*ebener ^ermunbungmib^ m )^c mi SEBo*en borno* erfolgten $obe* a.m. jugefenbet motben, unfet in Medici- na & Chirurgia gegtùnbete* ©uto*ten ùber biefen Cafum ju etèffnen, unb in fpecie Jttdecidiren, ob bie in Capite gef*ebene Larfion abfolut anUttb DOt ft* felbfl lethal fen, Dog Det Dermunbete baran fierben mùffen; unb baben mir bk Ada inagefamt fieigtg Dur*g«tefen unb mobl ermogen, unb befun* ben, Dog ber Cafus Diefet fep: €* ift bet Derflorbene A. M. Dm 28ten Nov. &ermt*enen 3abte* Don 3- 51- *&• ntit einem f£allaf* in Da * <©aupt gè* Ibauen motben an Det linef en©eitebe* £opff*, ùber bem Ob* na* Dem Via* cfen ju, ttnb ift bie<2Bunbe in ber «£)aut 6 goti long gemtf^n, mel*e Der ^bàtet mit ^ranbtmein ou*gemaf*en ; er lae- fus:befftig gebto*en, mit ben gàbnen gef nitf*et, unb oetfebtteiKe^en ae* fùbtet. Sta* biefem bat er ibm fetner DetbunDen, nnb untet bet €ut 4 ©plittet ^etau*genommen, uno bat fi* bet Lxfus fol. 13.49. artic 72. bi* menige ^age Dot feinem ^nbegon^ mobl befunbep, bat geaeffen, gettuncfen, frif* geiebet, ifl in ber ©tube f>erum, n>ieau*inben^offuttb an bie £ufft in .bloffm Sdxafi $u* obne 9)lùfce unb ©ttùmpffe gegangen. €nbti* bo- er SDlogen fep àufferli* ein menig rètbli* angeiaufen gemefen, bie Zebex, SDlilfe unb ©ebàrme màten gan&gefunb unbnatùrli* befunben morben. Vid. Attefl. Medici i£ Chirurgi. <2Benn mir nun biefen Cafum mit alien UmflanDen genou ermogen unb Ùbetleget, fo ifl Unfet in Medicis & Chirurgicis principiis, mieOU* betEx- periencegegrùnbeteSJiepnung biefe, Dag CO Diefe an Dem^)aupt befunDene bleffur feine*mege* an unb oorft* felbfl Dot lethal, fonbern Dielmebt Dor curabel ju balten. £)cnn obglei* bobep fi* um Diefelbe eine fiffur in Der gorm eine* bolben Circuì* befunDen, bk Detmu*H* Don einem ©*lagna* fol. 26. artic. 78. bergetùbtet, mabrf*einli* ju f*lieffen ifl, foiflbo* Diefe fiffur ni*t Dur* bepDe lamellas gegongen, DaDon jmar in Dem atteftato ni*t*geDa*t, mel*e* ,Do* biflig \)àtte fepn follen ; jeto* man fol*c* Darau* gemig f*tieffen fan, meil fein extravafirtes ©eblùte jmtf*en bcm Cranio unb dura matre befunben morben, mel*e* gemig gef*eben mare, menn bie fiffura: DUt* bk inferiorem & vitream cranii cabulam gegongen, inDem e* au* ber dipioè exftilliretmàre. Ob nun glei* au* bep bet Sedion ein ©plittet bep bet dura matre fefl gefeffen ( beffen ©roffe no* Detgonge, 55teite un D&)icf e, ou*anmei*enOertern erDon Dem Cranio obgegongen, oDetobet no* om Cranio fefl gefeffen, bàtte biflig in Dem atteftato bef*tieben fepn follen, ) unD untet berfelben ein goffel eptetigte materia befunben motben, fo bàtte bo* fol*e* iei*t Dut* eine Deffnung mit bem Trepan, beDorob, menn ernobe on ber ^BunDe gefeffen, fònnen fepariret unb betau* gebto*t metben. 3) $an bk isfion au* ni*t Dorabfolut lethal gebalten merben, meil bet §oD erfl in 6 2Bo*en erfolget, mei*?* bep Dergìei*'m Laefionibus ca- pitis abfolute lethalibus fonfl ni*t ju gef*eben pjTegct. <2Bir balten aber na*teifli*et Ubetlegung.aflet UmflànDe unD befage Deffen, ma* ft* bep &et Sedion innetli* tra geibe befunDen, DaDot, Dag Die jugefugte Lsfion ni*t DieUtfa*e Dtefe* unDermu*eten$oDe* gemefen, unD obglei* ft* ira Sfnfange unD einige $age $5te*en, $nitf*en mit Den3àbnen2c. unD oet* febtte«Kebenft*bepDembleffirten befunDen, unD fol*e3ufàflegef%li*e ^aupt^unben anjeigen, fo ftnb Do* fol*e raeiflentbeil* no* unferm ©uta*ten Det unbefonnenen unD febr oermegenen Slupegung Det ©panij"*en gliegein bk <2SunDe, au* bem innetli*en ©ebrau* betfelOen jujuf*tei-- Append. (£) ben, «8 )58) 9» ben, inbem Don fol*em Sfuflegen, bo* febt empftobH*e pericranium Don bem virulento & valde corrofivo fale cantharidum ongcgrifftn, unb ut befti' gè fpafmosgebto*t, innetli* obet bet?9lagen jum £tbte*en ftimuiiret motben. <2Betl benn min in benen Adis ni*t entbalten, bag biefe 3ufàfle lange continuiret unb f*lfmmer gemotben, fonbetn Pielmebr barauo erbellet, bag ft* ber Lsfus bi* 2^oge Dor feinem $obe, unb bi* er fi* aiterirct unb ex* f*tocfen, gegeffen, getruncfen, ftif*getebet, betum gegongen jc fofan man bie f*limme SBerànbetung unb ben batauf erfolgten $ob, ni*t bie lxfion unb ber pundurae durae matris juf*tetben. gubem fo tfl OU* bO* JU «inem gèffel infra duram matrem befunbenc pus, no* Dietmeniget bai menige in dexfro ventriculo cerebri befutlDene DÌcflÌ*C ferum capabel gemefen bep bem Lxfo ben $ob ju Derurfo*en; beDorob bo feine corruptio oDet fpha- celatio mebet in bex fubftanria cerebri no* dura matre befunDen WOrDen, tlO* OU* meDet Die vafa cerebri mit SMut febt augefùlkt, UnD in inferiore parte cerebri, inUitb Untet ben ventriculis cerebri ein Diel extravafirte* ©e* blùtober ferum gefunben motDen, berg!ei*en SDinge^ fi* Do*, menn ber S£ob ex capite entfprungen mate bàtten beftnben mùffen, fonbetn e* bot ft* bie Utfa*e bei ^obe* gat beutli* in bet cavitate thoracis bcfunben, intemft* barinn eine flarcfe infhmmation, corruptio pulrronum unb extra- vafatio feri fangvinei ju einem ^èffef befunben, bie gunge ou* mit ©eblùt flotcf ongefùflet gemefen , unb ifl fol*e jmeifel*obne Don bem beftig?n ©*recf unb Alteration entflanben,maffen au* bet Lsfus no* bem ©*ttcf glei*filile gelegen, ni*f* gegeffen unb getruncfen, unb jule&t na*Ceni Atteftato Medico eingierer unbfpasmos convulfivos befunben. £>og ober ein beftiger@enmtb* AfFed capable fepe fo!*e febr gefàbtli*e unb tèbti*e inflammation ju ermecfen, beftoftiget ni*t ollein bie^tfobtung Dielfàltig in Praxi Med. fonbern ei mitb fol*e* ou* but* bie rationem befràftiget, in* bem but* beftige* ©*tecfen unb Alteration bo* ©eblùt ou* benen àuffe* ren in bie inneren $betle mit ©emalt getrieben mitD, ba ei benn lei*t fle* efen blcibet, unb alfo eine inflammation unb corruptìon Derutfa*et. Unb jmat umfoDid ebe bep einem fol*en (Eèrpet, bet 6<2Bo*en on einet bleffur malade gemefen, unb obne Smeifel megen bei in bet dura matre flecf enDen ©plitter*, $opff*mer&en unb untubtgen ©*lof mitb gebobt baben, bobep int et Diaet, ^ffen unb ^rinefen, unb ^etmeiDung Det falten guft ft* ni*t, mieft**gebùbtet, in Sl*tgenommen. Db nun jm.it Ctr £ rr Medicus in feinem Atteftat Dermepnct,, biefe corruptio pu!n:onuir. tn;b extrav.-tation fep bODon entflanben, metl bet gòrpei 8 ^avae gelegen, «ne- affo ftcb nie conu- «8 (») 985» corruption generiret. Sffleilt meli ft* in Onbettt vifceribus, bo ft* fonfl bie putrefadion amerflen jugeneriren pfleget, ni*t befunDen,. ou* bep biefet 3abre* geit fol*e fo balb ni*t gef*eben fon, jumal an einem mobl Det' mabrten Otte, Do Dieguft ni*t binfommen fan, au* Don biefet bet Sin* lauf be*2Mut* in bet gunge ni*t entfleben fan, fo erbeflet ani oflen biefen, bog bep bem vulnerato ein onberet f*metet unb tèblli*et Sufafl, bet mit bet QJetmunbung eigentli* feine 98etmanbnig gebabt, bajugef*lagen, unb ben$ob Dettttfa*et, meil betglei*en hefi ni*t pon fol*en infuitibus mor- bofis ftepftnb. Cafus XIF. Vulnus per cranium penetrans ex negligentia vulnerati lethale. 4oc|>'£belgebo!>nte, t>eff unb &o*g?la£rte, bet vocbU labi Mediciniftyen Facultàt 3U gitile ujoIjI 'vexotbncte faetten Deca- ne, Senior unb ùbrige faetten Profejjores, ifieine infonder* bbfy&b biefe Wunbe w 2fnfan0* fo befàaffen Qewefen , bog ber patient menfc|>lt(*er t>ernunft ntfcj) n$>t batte curve* unb beym Jieben etbalten xoetben fònnen ? Ober ob bat uble re- gima bes Defunóli unb tannine X>etbinbnn$ PerutftfcÌKt/ ba$ bas vulnus per accidens lethal gewot ben? ©egen €ntti*tung ber ©ebùbt bem £o*fùtfil. Slnboltif*en Ove* gtmente fo balb mègli* communiciren, i* ober beibatte Dot mein parti- cuiier mitoflem «ftim unau*gefefet £. gan| ergebenfler &icnet ben 3oten Mart. 1724. ©♦ a, Sluf Ordre 3bw 430* » SCBobtgeb. bei commendirenben $errn Dbtijl'Lieutenant Don 25. bep bem «£)0*fùtfll. SKegtment Infanterie Don SI. 2). baben mit ju §nbe* Untetf*tiebene in QSepfepn betet bierju com- mendirten £etren officier 3bto #o* <2!Boblgeb.£errn #auptntann, ©. *onS).£etrngenbti*Don$5. unb£ettn Auditeur ©. ben an^ten Febr. a. e. • c Don Wt. $fl. ©olboten Don 3bto <2Boblge&. £ertn £auptmann Don 55. Compagnie mit einem Bajonet an Det lincfen ©eiten bei £aupte* bin* ten 00 bem mufculo tamporalì, fafl in bet futura fquamoidea geflo*enen, Den ioten gebo*ten3)lonat* batouf trepaniret unb gefletn ben 5tenMartii ftùb gegen 6Ubr on fol*et ©tog*<2Bunbe Derflotbenen 9JI. ©. ©olboten Don felbiget Compagnie, beute dato ben 6ten Martii Dormittog* gegen 9 Ubt no* àuffetli*et 23eft*tigung bei Sèrper* feciret, bo mit benn auffet* li*am€ètpet ni*t* befunben, al* bag et auf benEKùefen btaun unD blau mot, mie bep aflen, bie convulfiones gebabt, obferviret mitb. £3ep€roff- nung bei £aupt* unb Slbnebmung bei Cranii mat bai mit bem Bajouuet but*floffenego*in bet©rèffe bepgefùgtetgigut, /\ bet ©tog mot ouf* fet Dem Cranio but* bie duram nnb piam matrem gegangen, unb batte bie ✓ fubftantiam corticalem cerebri mit betùbret, unD meil 4 ganfce <£age ùber defundus fol*e* negligiret, botte fol*e* Utttet ft* eine fuppuration oet* urfo*et, Det ©tog batte «u* Detf*ieDene ©plitiet Derutfa*et, DaDon 6 àufferli* bep Dei Incifion unD cBerbinDung De* patientes Dot unb no* bet* ou*genommen morDen, DaDon bet gtòffejìe in bet gigut O an bem mufcu- lo temporali craffetli* fefle bing. 2£eil man abet an bet untern lamina no* einen ©plittet mobrgenommen, fo bur* bie Deffnung Di* Cranii m*t betau*mbtingen mat, ifl geba*tet ©. ben ioten Febr. trepaniret, uno folgenDen <£oge*fol*et ©plittet berou*g?nommen motDen, mie Donn defundus oetnùnfftig Dobep ge*reDet, mobl gef*loffen, ft* ou* mobl bcfun* ben, unb gtoffe £offnung jut ©enefung gegeben. <2Beit aber bie Deffnung in parte corticali cerebri enge unb allejeit glei* jvftele, mot eine mit fero Detmtf*te fuppurirte materia in Dem ventriculo finiftro cerebri befÙlDli*, mel*e bep Der ^etbinDung, menn man corticalam partem bebutfant auf* bub, unD Det defundus Dut* Slubaltung De* SfOetn* einen màgigen motum ma*te, betau*flog ; mel*e fuppuration obet meitet ni*t fotgen mollen, OU* bUt* ©U*Ung mit einem Inftrumento in bet fubftanria cerebri obne ©efabt nt*t faciiitiret metben fonte. £)abep bet defundus bo* mobl f*lief, muntete Slugen botte, mel*e* ollejeit ein gute* Indicium ifl, cut* Detnùnftig rebete, au* raàgige ^obtung genoffe; bi* ben 24tenFebr. bep bemfelben eine paralyfis obet €tflartung on bem te*ten Sltm unb «£>onb NB.ex transverfo, nebfl einer f*meren ©pro*e ft* àufferte, bobep bo* berSBerflanb bii ouf bielefeten^age Derblieben, bie ©pra*e ober fo ni*t mebr folgen moflen, bi*erben sten Martii ftùb gegen 6 Ubt, na*bem et 27 etfefcer, bo* enbli* bur*Diclfoltye*3urebeh babin gebta*tmoiben, bag Die Incifion gebùbtenbcv laffen gcfd)el>en fònnen. S)a obet bie ^Bunbe inDotermàbntet^eit ni*t2uft genug gebabt, unb fol*e* unter benen mem- branis notbmmbtg eine putrefadion Derurfacbet boben mug, fo bot fol*e* nebfl feiner eigenen 9?a*làgigfeit bep bem ^Betbinben, unb <2Bibetfefcung bep Det incifion eine abfolutam lethalitatem ni*t involviren fènnen, fon- betn e* ifl pielmebr Dur* feine eigene §3etmabtlofung per accidens lethal gemotDen. <2Btc mir biefe* ali?* mtt unfet eigenen $anb unb Untetf*tift unb bepgebtucft;n^etf*oft ju S3ejlàrcfung ber 2Babtbcit moblbebà*tigcon- firmiren unDDon un* fleflen. »&. ben6tenMntii ao. 17.24. 3. £• ©• Refponfum Facultatis Medica UaUenfis. Sfa* bencn Don bem £o*fùtfll. 21.9iegiment unferer Facultàt ùòcr* re't*ten Adis Inquifitionalibus in pundo homicidii contra 5JJ; b bieff Ié'/ion abfolute an unb t>Or f$d> felbfl cbevper accidens le- thal 311 acjjten ftyl Obnun jmar ber Sedion*»55eti*t jiemli*obfcur, olfo bag barin ni*t gè* Do*t motben, mie tief bie fuppuration in bie fubftantiam cerebri gegongen, UUD mie Dici Don Det purulenta materia in ventriculo finiftro cerebri entbalten gemefen, fo fènnen mit Danno* Diefe Lxfion Dot abfolut lethal ni*t etf ennen ; fonDetnbaltinaflerDing*boDct, mann DerLxfus glei* im Slnfang Dicnli*e 59littel gebrau*t, jut Sltet gelaffen, unb bie trepanation ebet al* ben btep* jebeuben ^age atimittiret metDen, bomit Der©plitter Don bet intimiori la- mma,bet DOtncbmli* biefymptorra acaufiret, bàtte fènnen betou*genom* men unb bk fuppuratìo olfo Deibinbett merDen, ni*t in bie guft gegongen, fi* bep ber £;rau*fett)etungDe* ^bàtev* ni*t geeifert, Dog bie SEBunDe mobl curiret, uno Det Lsfus bepm £eben mobl bàtte erbalten merDen fèn- nen: unb i}ì alfo biefet $ob feinet eigenen SBetmabtlofung jujuf*teiben : £)a§ "ie'e* judicium Dmen principiis artis medica; UnD chirurgie® gemàg/ befcàftigenmir mitur-fetet Untetf*tift unDDorgebtucftemSnftegel. ^afle/ben5.Apr.j724, C*: » ) «4 ( » Cafus XJU. Infanticidium per lafionem capitis commiffum. 40cf> * £belcjebobnte X>tfte unb ^od)Qelabtte befonbers &o4>cjee!>rtefì:e&errrn «nb f^o^t Patròni. <£* ifl olbie eine* ^JMiefler* $o*ter 3- & fo einige 3«*r bep £ofe ol* ^àogen in SMcnflen geflanDen, inhaftirt motDen, uno meil fte ft* Don einem ^>. ibrem ^orgeben no* ftupriren laffen, unb berna* binnen 28 obet 30 $agen a dato bex ongegebenen©*màngetung bii jut Weber* funft, olfo etlt*e menige ^oge ùber o*tebalbe3ftonotb ein toDe*£inb gonfc ofleine in niemanbe* S3epfepn jur ^eltgebra*^ au* fonfìen ibre gravidita- tem beflànbig geleugnet, fo ifl Diefelbe in flotcfenSBetDa*! eine* begange* nen infanticidi! getotben, umfo mebr, ba, no* bepl;egenDemExtrad aui bei ^etrn Medici, fo bep Der Sedion De* jftnbe* gemefen, getbonen rela- tion erflli* bie in Mi <2Baffer gemotfene gunge ni*t bat moflen unterge- |>en, unb Dot Da* anDere ft* an Dem offe occipitis neben Det futura lamb- doìdea cine contufio in ©róffe eine* 8 gì. ©tùcf*, ouf Der lincfen ©eiten ober neben futura fagittaU ti e flotcfe contufion mie ein 4 gì. ©tùcf, inglei* *en ouf Deffen te*ter ©eiten eine contufio ni*t fo gtog, im cranio & pericranio etmo* Dom fanguine congrumato gefunben, olle* na* mebtern ynbalt De* bepgefùgten Extrad*. Cb ft* nun mol Diefe* alle* befunCen, au* bie <^3el)muttet attefìiret, bog Da* ferirete iCinb feine Doutommene ©liebmaffen gebabt bobe, fo bleibet Do* Die 23ef*utDigte beflànbig Dabep, bag Da* £mD fo unDetmutì)et Don ibt, al* fte eben fol*c* tfrimtmn unb SKeiffrn im geibe gebabt, unb biefetmegen Dermepnet, fte bobe Die Colie, ft* auf einen 9tacbt • ©tubi gcfefcet, in Den 9iO*t» $opf betunter Don ibt gef*offen, fetne wrcfmale cine* natùrli*engtben* Dcn fi*gegeben, fon- betn mate gàn^ fleif gemefen, ci* fte e*gld*na* ber©ebutt Dot ft* auf bem ©*oog gebabt, unb bejiàrcfd Diefe* ad ada gerbone* ^Sotgeben mit Dielen comeftationen. /^CBenn nun biefe ibte conteftationen fecundiret, bog bet ouf bie&Bvlt gefommene partus odimeftris gemefen, odìmeftris au- tem partus ideo juxta philolbphorurn & medicorum opinionem non vira- lis effe dicitur, meilen j) jmeen bèfe quadragenarii jufammen faKcn, al* bet etfle in bem erflen SDlona* / menn bie ^mpfàngnig gef*eben, um rael*e 3cit embryo febt Diel OU*jl*en mug, bet anDere quadragenarius obet im bten SDìona* & hinc odimeftris foetus editi partus quidem nomen non ab- ortus meretur, fed vitalis dici non debet. «8 )«s( 9» Hippocr. Libr. de ottim. partu & libr. de cam. quod porro confirmat Ariftot. Libr. 7. de bifl. anim. ottimeftrem partum non nifi in Aegypto effe vitalem, & Avicenna libr. 3. feneftr.zi. tratt. z. cap. 1. Si aliquis vivat de natis in gto menfibus. Illud eft rarum valde hoc tempore, (fin quibusdam regioni- bus quidem non vivis natus $ menfium. Cardati us in comment. ad lib. Hip « pocr.de fieptimeflri partu. + $iu* 2) Ariftoteies ni*t mifl, bag e* in ©rte*enlonb olfo gef*ebe, mie 'm Slegppten, Die! meniger miro in unfern mittetnà*ttgenDtten jujuloffen fepn, bag bk 8 monatbli*e ©eburt in ^rmegung berer om <£nbe bei yten unb Slnfongebe* 8ten 3Jlonatb5 ouf einanbet jut ©eburt foigenben S3emegun* gen bei ^inbe*, bepm geben fepn fènnen. Nam feptimo menfe femper movetur infans ad partum, &convertitur, & cum non confequitur intentio- nem fuam, remanet fie con verfus, infirrnatur& refolviturvirtusejus, & de- mum quando B ftatim menfe nafcitur in hujusmodi difpofitione, fuccumbit & moritur. Avicenna L e. HippocrJibr. de fieptimeflri & ottimeflri partu, Le- vin. Lem n. de «ccultis natura miraculisl. 4 e. 13. Hieron. Mer eurial, de morb. mulier.t.z.c.i. quam fententiam corroborava refponfum Facultatis Medica Li- pfienfis. Ottimeftrem partum concernens: ©0 f*iteffen mir mit benen òpmen Medicis einbcllig Dabin, Dog Die^inDet Stavo menfe gebobten, ni*t vita- lis fepn ; meilen OU* Hippocrates Libr. de carne adfinem fpti*t \ menfe otta- vo natus nullus unquam vixit. Ammanti, in Med. crit. ad cafi vii. p. jó. Uber* bem Die 33ef*ulDigte i) ùbet einen gufofl ein fol* ©*tecfen gebobt, Dog fte DaDon bo* giebet tempore graviditatis beforaraen, unb bo* onbetmol fi* de novo ex alio accidenti Detgeflalt etf*rocfen, bog bo* "SBaffet Don ibr gefprungen. 3) Slu* in relatione Dn. Medici atteftirt motDen, Dog àuf* ferii* gat feine indicia einiger ©emaltfamfeit jufpùbren gemefen, mel*e ft* Do* bep Dorgegebenen geronnenen ©eblùte bàtte jeigen rauffen. Unb ob ft*molbefunben, bag bk 9iabel-©*nut ni*t Derbunben gemefen, fo bot Do* Inquifitin mit flarcfen conteftationen befràftiget, bag fte fol*e* ni*t nètbig gebabt, meil bai £inb f*on mare toDt gemefen, al* fte e* auf Den ©*oof genommen. ©0 geben mir Diefe concurrirenDe UmflànDe, inDem Die defenfion biefer ^erfobnjufùbren rair aufgettagen, an Die £anb €m. #0** ^DelgebObtn Refponfum cum rationibus dubitandi & decidendi ùbet folgen* be quaeftiones CUt*JUbÌtten. 1) 4>b bieW\eynun$,ba$oelimeftris partus nicjjt vitalis feyn fanne, aucb bUbev&efb biefe ttTejmunfl ibt X)ot$eben ,■ ba$ bas &inb x>on i$t gefcjjoften, unb tobt aur Welt gebo&ren , bcfvnftiger uno «nterfiÙQet? 3) t pielmebr bie an$e$tbene contusone sbalyet rù&* ren fònnen, ah bas &inb feinen tranfitumper os pubis genom? men, inbem bie X>efcj>ulbi0te febt vteì T&neipen unb &eif* fen bey bet (Bebntt misgefhtnben? 4) 0n if>r in ben Vtacfyt* Hcpf gefc{)Offen, Ober ex alio accidenti? 5) Unb le^licj), ob bie HTepmtncj bet niòt)t ttntergefuncfenen Jtuneje ein univerfiale unb firmum indicium9 ba$ bas ìkinb muffe geiebet |mben? ©lei*mie biefe bobe ©fae en particuiair mtt befonbern ©oncf er- fennen metbe, olfo mitb ou* Uberbtinget biefe* bie f*ulbige ©ebùbren prò Audio & labore obfùbren, meilen felbige mit t'bm ùberf*icft merben» $ur bitte gebotforafl, beto Refponfum ju fètberforaflen ju ùbetf*icfen/ bet i* tlbrigen* in ergebener fubmiftion Detratte i£w. ÒÒ>oòb>£belQebobtn*n JtTeiner bbcff^eebtteften^ettenunb bbfyenPatroneu 3. bienflf*ulb(ger len i3ten $tap 1722. 3. SI. % Extraft ex relatione Dn. D. B. €tfl!i* fonb ft* bo* £inb in einem $u*e eingemicfelt nnb mit 2 3Mnben Don 2 £llen long DetbunDen ; na*bem fol*e ber Chirurgus «uflèfete, fonb ft* bo* £inb in folgenbem ftatu: Unterm ^tnbelog 1) bie linefe £onb, unb bk re*te no* bem lincfen ^eine, ber re*tegug nebfl ber lincfen ouf ber §5tufl; bo* ^inb mot Dielet Drten àufferli* mit 2Mut flotcf befubelt, ou* bet $afen ging getonnene* ©eblùte mit^Baffet ber* menget; bk obere gippen maren etma* blau : <2Ba* bai 8inb anlanget, mar fot*e* febr robuft, unb an aflen ©liebmaffen notùrli* unb DoUfommen, bie^abelf*nurmar ni*t DetbunDen, ou* mot fol*e*$inb febt flotcf unb fleif*i*t, Die placenta uterina, fo obet abgef*nitten Don bem & inDe, mot febr grog unD mol bef*affen, ùbetbem mar àufferli* ni*t*gemaltfome*ju fpù* ren. 2) Sfta*bem bk iStufl geèffnet mptben, funben ft* bie pulmones ex- * <^7) m expandìrt, unb maten felbige in ftatu naturali, ou* ftnb felbige ouf einen <&3mer <28affer gemotfen ; tebenno* fo f*mommen felbige oben, au* ifl bie gunge in ©tùcf en jetf*nirten morben, e* fancf abet ni*t ba* geringfle untet. Sftun moflen jmar bie meiften Medici, bag fol*e* ein indubìtatum fignum fep, menn nemli* bie gunge ni*t untetftncfet, mùfle Do* £1nb le* benbig gebobren fepn; man fènte bieoon otete Autores, mel*e fol*e* jefti- mirten, au* Dtele fo fol*e* negirten, citiren, untertoffen aber bier fol*e* 3) ^a*bem ber $opf betta*tet murbe, maten àuffetli* feine tefiones ju ftnben; ai* man abet Die £aut fepariret, fanD ft* binten an Dem offe oc- cipitis, neben Det futura lambdoidea eine contufion in ©rèffe eine* ft gì. ©tùcf*, ouf Der lincfen ©eite neben Der futura fagittaii mar eine batte con- tufion mie ein 4gl. ©tùcf gtog : no* mat an Der re*ten ©ette an Der futu- ra fagittaii, obmobl ni*t fo gtog, eine flotcfe contufion jugegen, jmif*en Dem cranio UnD pericranio mot etmo* Dom fanguine congrumato JU ftnben. 4) SII* bO* cranium Obgenommen , maten tk vafa in Den meningibus in fpecie in pia matre fanguine admodum turgida, binten On Dem offe occipi- te ùbet bem cerebello, fonb ft* eine quantitat getonnene* ©eblùte, mel*e* om ©emi*t* mebr al* ein £0* au*ma*te, na* .&etau*nebmung De* ce- rebri fanD p*bin unbmieber extravafirte* ©eblùte, unb maren Die vafa al* lentbalben fanguine turgida. ben 7. Decembr. 1721. D. & Med. jur. ©.91. Chir. jur. Rejponfium Facultatis Medica Hallenfis, COo&U&Mtt Vte\Qeebtteti>evtl ^o*bemberfelbeun*«tnen cafum jugef*fcfet, bog eine uneblt*e <3Beibe*«^etfobn, bk ibte ©*màngetf*aft beflànbig geleugnet, inbem 8ten «Btonatb obne iemonbe* SSepfepn ein tobte*#ittD jur «aSelt gebobren boben fofl; folcbe abet in <2Berba*t eine* infanricidii geratben, meli na* ber Sedion bei kinbei unb ge*aner relation bei Medici, ni*t oflem bie SungeiraSlBaffer fief*muramen/ fonbetn ou* am offe occipiti*, nebfl ber Cu) * fucu: mt ) <* ( ni futura lambdoidea, eine centufio in ©tèffe eine* 8 gì. ©tùcf*, auf ber lin* cfen©eite obet neben bet futura fagittaii eine flarcfe contufion mie ein 4 gt. ©tùcf, ingiet*en ouf ber re*ten ©eite ni*t fo eine groffe contufion, fon- betn nur einig fanguis congrumatus in cranio & pericranio ft* gefunben * ferner ou* bieSEBebmutter bejeuget, Dog bo*^inb feine oollfommene ©lieb» moffen gebobt, bie inquifitin obet beflànbig babep bleibet, bag bai Minb unDetmutbet Don ibt, al* fte SKeiffen ira geibe gebobt, unb ouf einem 9ta*t* ©tubigefeffen, in ben 9ìa*t«$opf berunret gef*offen, unb feine «Btetcf* male eine* natùtli*en geben* Don ft* gegeben, unD unfer Dielgeebrtet£ctt biefet ©a*en balbet auf folgenDe gragen unfet in medicina unb anatomia gegtùnbete* ©uto*ten Detlonget ; nemli* : j) t>£opf gefcfjoffen ? 5) unb fo bannfolei*t ni*t fènnen relaxiretmetben, betglei*en violen- ria nt*t obferviret mitb, Dielmeniget obetfol*e* flatt ftnben fan, bep^er» fobnen, bie no* Jung ftnb, unb bo ba*£inb obne einige #ùffe unD^)anD* . rei*ungmeggef*offen,mie bep btefem fubjedo gef*eben. BetreffenD bie 4te grage, fo iflgtei*fafl* ni*t mabrf*einli* ober ju concipirén, mie fol*e contufiones Don bem Slbf*uffe bei ^inoe* in ben %ìa$U ^opf bettubten follen, menn au* glei* bai fadum mè*te gemig fepn. 3)enn fol*e violenz ali an bem ^inoe, nebfl beffen innerti*en unb àuffetli*en tbeilen bei £aupt* Detfpùbret motben, unb f*leuniget ^ob boDon nicfjtmol entfleben fènnen, inbem Dornebmli* na* Deffnung De* $aupt* biuten an Dem offe occipitis ùber bem cerebello raebt al* ein gotb geronnene* (^eblùte gefunDen morDen, unb no* £erau*nebmung be* ce- rebri, ein extrava fi rtc*$3lut bin unb miebet no* De* Medici 53eti*t anju* tteffeit, unb bk vafa cerebri gcmfc turgida gemefen. <5Bo* nun bk funfte gtage anlangt ; ob bie Dbenf*mimmuncj bet gunge ein univerfale unb firmum indicium fep, Dog Da* irvinb muffe geiebet baben : ©obeti*ten mit, bag jmat ni*t teDe*mal, menn Die gunge gè uutetgebet, Datau* ju f*lieffen, Dag ein $inb nkbt geiebet, meil menn ei furTocatione flirbt, unD Die vafa Der gungen mit SSlut aufgeloufen, fot- *e* glei*fafl* ju gef*eben pflegt. Slber menn Die gunge, mie in biejèm cafu, expandirct gefunben mitb, unb feine putrefadion Dorbetgegongen, fo bot bai $inD afleteing* guft gef*èpfet, Daoon bie expanfion ber gunge fèmmt, unb mu§ olfo ùbet Dem 3Baffcr f*mimmen, quia tunc fit fpecie fevior aqua, unb ifl bepfol*enUraflànben biefe* ein gar mercfmùtbige* fi- gnum bervitaiitàt&c. Judicium privatum. Sluf gegenmàrttge relationem Medici & Chirurgi, mie ou* ouf bie Slnmercfungen unb defenfion De* Advocatcn ùber Do* abgelebte ^inb, fo eine praefumprionem infandicidiì Derurfo*ct, erèffne meine ©eboncfen na* 3"bd(t Dorgelegter graqen, Qn. 3fl e* no* nt*t au*genta*t, ob ein robuftur^an@ltebmaffèn notùtii*unD d. flfommen £inb, bepmel*em bk ^abelfcbnur febr flotcf gemefen, ad partum odimeftrem ju te*nen fep inbem man . * fonfl mol anmerefet, menn ein ^ini> 30bet4<2Bo*en ju ftùb gebob'e» miro. $erna*tfl Die alte traditìon de-illegitimo partu adirne: Ari,; 6c quocì h'C partus vitalis non fit7 r^n Denen Medici» f*0U làngfl OU*« C3) 3 #• m )7o( m gemo*t, unb obglei* in bemSÉBott vitalis f*einet eine cquivocatio ju fle* cfen, mel*e olfo fan etflàtet metben : Dog ein ®inb, fo im sten $ttona*b gebobren mirD/ ni*t lange ju leben pflege ; fo meig man i) bag ein jftnb odavo menfe im Sftutterleibe lebe unb fi* bemege* 2) £)ag e* lebenbig gè* bobtenmetbe; 3)bage*au*man*malbepmgeben etboltenmetbe: £5a* jufèmmt, bag bie argumenta De* £errn Defenforis biefen ^Mtnct betreffenb, OU*f*onDOnfol*en mibetlegetftnb, bk ex alia fed ejusdem valoris ratione bebOUpten, partum odimeftrem non effe vitalem vid. Cafip. Rejefius Camp. Elyfiqu.90. n. 14. fieqq. SDa nun H\e àltetn Medici ni*t ftatuiret, bagfoe- tus odavo menfe mortuus unb nono miebet lebenDig metbe, fonbetn bog, mofetn et OU* odavo menfe gebobten metbe, debilis fep, obet ex falfo tradi- tione mo et in utero bleibet, odavo menfe debilior OÌ* 7mo & nono fep. ©ofon no* quaeft. 2. ex falfo fuppofito ni*te*mit ber ©ebutt ber inqui- fitin conciliiret metben, unbfo menig ou* bem falfo principio bet erflen gra- ge eine tobtegtu*tfan verìficiretmerben, fo menig iji baeSBotgeben, Dag ba* $inb tobt jut ^Belt fommen, infallible, fonbetn bebarf mebrerer Un- tetfu*ung. <2Benn au^ na* quaeft. 3. Die om Dvonbe ongemercfte btep* malige contufion einer f*meten ©eburt mill jugef*tieben merDen, fo ifl fomol exrationis ol* obfervationis furrragio befonnt, Dog ftnbet bur* eine botte ©eburt pftegen am ganfce» geibe btaun unb bteu ju metben, bag abet fol*ebefonbetecontufiones partui difficili, moflen jugef*tiebenmetben, ijl in biefem cafu jmeifelboft, in* befonbete bo ratione bet ©ebutt feine eigentti*e Umflanbe etmebnet ftnb, unD menn glei* Det Defenfor eine* Dieten £net» pen* unD SKeiffen* SHelbung tbut, fo ifl bietau* ni*tglei* ouf eine fo!*e f*mete©eburt ju folgetn. <£* bat au* in anatomicis feinen ©tunb, bag fub partu ein àinb bep feinem 5Dur*bru* Dur* Da* os pubis berglei*en ft*tbare ©emalt au*fleben folte, fonfl murbe mol bet meifle partus mit fot* *en unglùcfti*en unb gefàbrlidjen Suiten Detfnùpfet fepn. <£i tonte ben* no*bep qu. 4. no* mabtf*einli*et fepn, bag fol*e contufiones Don bem Slbf*ug be* $tnbe*in ben $fta*t<$opf bettùbteten, unb menn ou* ba* fadum gemig, bagba*$inb betgeflalt gemakfamoon bet puerpera genof- fen, fo ifl bo* bebencfli*, mobet biefe untetf*iebene btepfo*e contufion fommen; babepifl ober no* remarquable, bag àufferli*nt*t* Detànarli* *e* am $opf ju obferviren, bag am cranio feine depreffio angemetcf et, meil bep einem embryone ob mollitiem ofiiurn fo lei*t feine fiffura gef*e* ben fon: Detmutbli*gef*i*te*, bag bep betglei*enSlbflùt^ung cintino auf einem locum auffofle. SDabeto fo Dielfa*e contufiones ni*t tùbteu ièn* (W/ me*megenbie indicia febr dubieus ftnb, bag abet bet $opf pars i*fa, fé», m) 71 ( m fep, jeugenafle Umflanbe, befonbet* OU* bte interna & externa extravafatio fanguinis On. Qv.V. ifl befont, bog ba* experimentum, mODOn bie bte SKebe, febt intrieat, unb oftmol* berglei*en cafus ju entf*etben jmeifelbaft Unb Unjulàngli* fep, inbem OU* Dielen Obfervationibus unb teftimoniis bo* ©egentbeil bebOUptet metben fan, conf. Bobnim de offic. med. dupl. part. i. e. ó. & difip. de medie, forenfi fipecim. 3. mificel. A. N. C. Dee. 3. anno i.obfi 104. Zelleri difip. da experiment» pulmonum feetus in aquam conjiciendorum, glei*tt)ie binge* gen OU*bie fallaciam hujus experimenti atteftitt Die obf. Mific. A. N.C. Cent. 1. Obfi. /20.pulmones infantis per ig. horasextra uterum viventis in S/ fubmerfi, anDete Slnmetcfungen bigfafl* ju ùbergeben : 3n biefen cafu ifl e* ober Obnffreittg, bOg Detmège bkfei experimenti bet feetus ante partum geiebet, Ob Obet berfelbe fub partu aut poft illum geflotben, fan big experimentum ni*t deciditen, menigflen* ifl ni*t in biefem cafu gef*eben obet gemelbet, ma* Bohnius betubtet, bog man AnDetn, fo ante partum geflotben; no*mol* fènne Aeinblafen, baj§ Die gungen oben f*miramen. Den i7ten Maji 1722. Cafus XIV. Infanticidium a Puerpera delira commiffum f£ concurrens illicita Pharmacepoei cura. 55epgef*loffene, miebet e. w. eine* ou*rangitten ©olboten D.D, €betwib megen begongenen SDlorb* on ibrem 6<2Bo*en $mbe, ergongene Inquifitions-Ada, unb tt>0* beren Defenfor JU ibtet Defenfion eingebt0*t, tnglei*enma*ber Slpotbecferg. megen bei ibr gegebenen ^roncf* ju feiner Gntf*ulbigungDorgefleflt, belieben meine «&o*geebrte #erren Don bepber* feit* mobflèblt*en Facuitàten ibrem betùbmten gleiffe no* coiiegiaiiter ju (e* fen unb mobl ju ermàgen, ft* batauf eine* te*tmàgigen Uttbeil* cum ra- tionibus decidendi unb refp. eine* gegrùnbeten ©uto*ten* ju Derglei*en unb mir boffelbe nebfl benen Aden berf*loffen gegen ^frlegung ber ©ebùbre» prò ftudio & labore mit ber ordinairen $}ofl onbero mieber jufettigen juioffen, unb i*Detbleibemeinen#o*geebtten£ertenju angenebmet£>ienfl»etmei' fung ieberjeit millig unb gefliffen. Signatura SR, ben n,3an. 1724» 3. t b. £>. 9?a*> IN )7*( HE ludicium privatum. 9la*bem t* bie Ada inquifitionaHa tnibet (£. 9ffii megen berùbtea ^inDet'SflorD* mot eingefeben, fo bobe erflli* ou* oielen DorfollenDen Seug* niffen unD SSemeigtbùmern erfannt, Dag Diefe* infanticidium ob amantiam melancholicam begangen fepe : inDem Da* QtBeib ni*t aflein Don benen Sfrex* ren Medicis al* delira erfannt, fonbern olle 3\ ODer Die Phantafie oom f*mar$en SDìanne fol. 6. a. b. conf. mit fol. 39- art.y7- fol. 40; art. 98.. SMejen toreri oermineten c&ex» flonD bejeugen tyre Phantaficn uno àuffetli* fliere* Derfebtte* fùr*tetli*e* élu*feben, ibte man*crlep DerfebtteSXeDen, fol. 8. a, <2Qo$\ fonbetlj* ibte SBef logungen ùber i:;ren fcàncfli*en Suflanb fommen, nemli* ibre Diete Slngfl ùbet ter ©*ut ober gteuli*e £ifce im $opfe fol. 40. art. 105. Dog fie fi* ni*t beftunen fènnen foi.3.b.4.a. ùbet bie me*|UnDfti Slnfàlle |bl« *et#i§c im ^opf fol. 4-b. Dabep fte ni*t gemufl, mo* fie getban, al* un* termel*ericp Slnfafloa* infanticidium Don ibr gef*eben: fytelange ©*taf* loftgfew, Da fie in 6 <2Bo*en unb na*Detùbten Sftctb no* lànget ni*t gef*tafen fol. ih art. 25.26.fol.4.b. ibre beflanbige £i&e, fol. 72. art. 13. ibt bebortence* ©*lagcn imtfepfe unb gtoffe »&et^en*>Slngfl, fol. 73. art. 21. *te beflanbige SJlattigfeit, fol. 74. art. 30. mie fte Dann au* f*on ante ma- trimonium menfium obftrudionc laboriret, fpl. 74. art. 31. en fin, e* fUìDfafl alle FoKa Doli Derotei*en3eugniffen, mel*e mentem alienam bep biefet ^et« fon fattfam etbàtten. Db Diefe amentia a lòchiorum fuppreffione JU derivi- ten , fan i* ni*t abf^en, ja e* ifl ni*t fiat, bag Lochia, bie Do* bi* in Die 3te 'àSocbe gefloffen, ftnb Deiflopfet gemefen, conf. mit fol. 17. b. be- jeuget biebep Diefet inquifitin gebtau*t«^abe-'9)luttet, bag fte feine^Bet* flopfmtg De* ©eblùt* gebabt, fonDern Da* ©eblùt ftp feit Denen 3.5Bo*en, Dadeponentin bèp ii>t au* u. eingegangen, ot&entli* Don ibr gegangen, mie e* ft* bep einet 6 ^Bòd)nerin gel>òret : Dabet au* Denen Adis erbeflet, bag «ite inquifitin Dorpeto f*on ni*t re*tim èopfe gemefen, ebe fte Medicamen- ti «e (73) m ta gebrou*et. fol. 73. art. 17. ^q bog fte borbeto ftancf gemefen, bemeifet bet etfotberte©ebrau* biefet Sltfcenepen, item fte deponiret, fte fep biegan* fce 6<2Bo*en ùber ni*t re*tgemefen, fol.34. art. 35-38* no* betSltfcenep mate fte im $opf f*iimraer morben, fol. #. art. 38.39* fo mug e* fa Dorber f*on f*limm gemefen fepn te. 3* balte Dor mi* olfo baDot) bag biefem ^Beibe f*on ein affedus meiancholicus cngemanDelt, mel*er bur* bie erfle imprsegnation unb bobep Dotfoflenbe mon*etlep alteration beflàtcfet, fonbetfi* ober per prìmum partum unb bamit betfnùpf* te mutationes unb commotiones fanguinis & partium JU feinem StU*btU* befèrbett motben, begmegen in biefer $)erfon ein obme*fèlnber infultus Don beftiger ebullkione fanguinis unb bemno* valde irregularis commotio & reftridio fanguinis ad hypochondria, prxcordia & caput anjutreffen, obne bag febris aliqua acuta typica bobep Dotgefaflcn mare, unb bàtten biflig bie Jjetren Medici etma* umflànDlt*er ft* befragen follen, mie ft* Diefe*<2Beib fub graviditate befunDen, fa man bàtte mol bep anDern in étfabrung btin* gen fènnen, mie e* bep Det inquifitin mit Dem fuccefiii alvi bef*offen geme* fen. #ett D. M. bàtte notiren follen, mie et Da* 3Mut bep biefet ^etfon angettoffen, ba et ibt ouf bepbengùffen bie Slbet èffnen laffen, unb obmol De* Slpotbecfet* g. oetotbnete potion amentiam ni*t etteget, fo ifl bo* biefelbe au* bep fo bef*affenen Umflànben unbienli* gemefen: bann bie nimias vigilias mttopiatis obet narcoticis jucuriren, ifl Unft*et, OU* f*i- efen ft*fol*etlep opiata unb Caftorina ni*t mobl in biefem.Cafu & ftatu morbi, mo f*on eine flotcfe orgaftica fanguinis commotio Dotbonben, mei* *e Dut* jene remedia Detmebtet mitb : fo ftnb in 5j Phìlon. maj. fofl 2. gran Opii unb IV. gr, fem hyofciam. £)te Onbetn Calida remedia ola Myr- rha, Crocus, Spica de. ftnb in biefem Cafu OU* ni*t Dienli*, unD ifl ex Ex- perientia fattfam befannt, bag bep f*on gegenmàttiget gravi anomalia mo- tuum Oli* eine gettnge dofis remedii calefacienris ben ftatum morbi Der* f*timmern fènne. #erna* mègen bk Argumenta bei g. ni*t ju feinet Juftification bieuen. fonbetn bet Slpotbecf et bat ft* omni modo fo mobl bep ben unbefugten Curen, al* in feinet defenfion flrafbat oetgon* gen. <2Benn alle Slpotbecf et ft* mieDet Medicos unD Collegia Medica opi- niatriren follten, mè*tee*f*limm mit Det Medicin ou*feben. (£nDli* ftnb mtt jmep paralleli Cafus befannt, ba $>etfomn, met*e in M.'lancholiam in- cliniret, ex primo puerperio ni*t Ollein in perfedam Melanchpliam Detfaflen, fonbetn enbli* in Miniamgetotben, bie eine mot eine ftaufmann* grau, bie p* fèlbflim erflen puerperio mit ù)tem©ttumpfbanbe on ibt2Bo*en48ette Append. (#) et* 8» 5 74( 8» etbàngen mollen, ifl ober bai erflemal errettet; bat berno* ìntegra™ men- tem befommen : im anbern puerperio fam biefer infultus miebet, unb bat fte fi* felbfl bie £àbie obgef*nitten. ©ie anbere ifl eine ^tieflet* gtou, bie au* mit bem einem puerperio ein fol* delirium befommen, unb bot ibtem gè* bobtnen ^inbe ben .gal* abf*netben moflen, batan fte aber Derbinbett mur- be : biefe lebet ober no* al* eine manìaca. •&. ben i$. 3on. 1724. Refponfum Facultatis Medicee HaUenfis. 9Ul*betn un* bie Ada inquifitionalia C. W. in pundo infanricidii JU* gefenbetmorben, unfer in Medicina gegrùnbete* @uto*ten, ob biefelbe ex infaniameiancholica, oberni*t, ba*^inb umgebra*t, ou* obber Slpo- tbecf er g. mit feiner oerorbneten Slifcnep tbr©*oben jugefùget, ju ertbei- (en; fo boben mir Die Ada fleigtg Dut*geiefen unD olle Dotai entbaltenellm* flànDe ac Atteftata medicorum mobl etmogen, unD ifl Der cafus biefer. £)ie inquifitin ifl etti*e 30.3obr olt, mogetet geibe*;Conftitution, bot in ibtetn leDigen ©tonD Dann unb mann obftrudiones menfium gebabt, ifl obngefebt Dot einen balben 3al>te mit einen ©obn in* $inb^ett fommen: ob nun jmat Die Lochia bi* in Die Dritte 2!Bo*e gefloffen, fobat fte Do* bei 9^a*t* feinen ©*laf gebabt, bat febt ùbet Sfaiffenim geibe, #er&en*- Slngjì, #aupt*©*mer&en unb £ifce im $opf geflaget, confuiiret be*balb einen Slpotbecf er, mel*er ibr biefe jlàrcfenbe Cutter Mixtur olle 1 ober 2 ©tunbe ju nebmen Derorbnet. ty. Aqua Cinnam f. v. MelifT. f. v. ana %). Philon.Rom. 3j. Eflent. Caftor. 3|*. ollein ouf biefen ©ebrou* berfelben ifltpr bas ©eblùt ou*btieben fol. n. 13.40- 72-unb Diel f*liramer morben fol. 35.73. jaou*bie»3Jlil* in ber einen SSrufl gor Dergongen, fol. 35. unb in ber onbetn eine SBeute entflonben, bk ibr Diel empftnbli*e ©*me tfcen Derurfo*et, bo? fte bai $tnb ni*t faugen fènnen : £i btieb olfo bk ©*loflogigfeit, bie ùbtigen Sufàfle Dermebtten unb Detf*limmetten ft*, batte Diel Phantafien unb mùnf*te *re* geiben* unb geben* ein £nbe ju mo*en, molte ft* ou* et- fàufen, bii fte enbli* untet fol*enUraflànben ibtem £inbe in ber 7ten<2Bo* *eben io.Sept. an. prtet. mit ifjre^anne* S$robt*5)leffet bendai* obge- f*nitten, fo bagber©*nitt bUt* Die fecundam vertebram colli gieng, unb bet^opf nut no* an einet ^autbieng: ©afte nun biefet entfefeli*en $bat balben in gefàngli*e^erbaft gebra*t motben, bat man an ibr àufferli* ein «86 ) K (: 9g» ein fhebre*, Perfette*, fùt*tetli*e*Slnfeben mabrgenommen, unb bat fte ft* febt ùbet ibten ftancfli*en obgeba*ten Suflonb, fonbetli* ùbet gteuli* *e #u$e unb ©*lagenim£opf bef lager, in ibtenSKeben unb Sfu*fagen febr variiret, ft*ni*t re*t beftnnen fènnen, no* gemufl, ma*-ffe bot, bep unb no* gef*ebenen SBiotb ge*an unb getebet, ou* gat angegeben, at* bobe ni*t fte, fonbetn ein f*matfcer $laim bai kinb umgebta*t* Slu*.Diefen bep einanDer ft* eretgnenDen 3ufàflen unb UmflanDen ifl ni*t* onber* ju f*lieffen, Ol* bog bie Inquifitin ex infania melancholica & raptu furiofo tbt ^ÌnbumgebrO*t, ob valde laefam & corruptam Phantafiam mentemque pia- ne alienatam. ©onn glei*mie bet ufus phantafia; integre & fanas rationis Don einet temperata conftitutione cerebri ejusque membranarum unb Don ei- nem egalen unD ftepen Umlouf De* ©eblùt* Dut* Die vafa fanguifera in ben- felben dependitet, alfo jeiget bie^tfabtung, bag mann bai ©eblùt, fonber* li*ba* bicf ifl, ofljubàuffig but*£rampfbafte3ufammenjiebung ber àuf* ferli*en ©lieber au* mobl ber vifeerum ira Untetleibe na* Dem £aupt juge* txkben mitb, unb fol*e* bk vafa alljufebt au*Debnet, Dafelbfl flocfet unb ni*t frep mieber bur* unb jutùcfe gebet, bk fundione* animae, fonbetli* ma* bk Phantafie unb 78( s» in ibrer SBobnung flillen laffen mùffen, met*e*Dieflei*t Ibte Ungebult ber* mei>ret baben mè*te, beootab, bofte ft*fo ùbclin benen3i3o*cn befun* ben, Diel Ungeraa* au*geflanben7 unb menigSKube gebobt, moDut* fte jmat mo^f etma* ira $opfe Confus gema*et fepn fan, jeDo* no*gejmet- feit merben mè*te, Ob fte DaDur* ad talem gradum iufaniac melancholie* & raptus furiofi gebra*t morDen fep, bag fte au*cSorfa& ibr Minb ura bai geben gebra*t, ba fie bo* na* Detùbtet <£bat na* ibtet Sluffage ad art. no.fqq. in bie anbcte ©tube, motinnen 9)lietb**geute mobnen, gegangen, unb ju Det ^lùllern f*on gefagt: 9ìun ifl mein Minb toDt, bieferana* e* f*etnenmtll, ol*menn fte mobl gemufl, ma* fle getban, man au* ni*t fa* gen fènne, quod in eo furore fuerit, ut continua mentis alienatione omni intelledu carerei, qui demum a pcena excufat, I.14. de offic. prafid. Dielmebt e* fafl bai Slnfeben geminnen mifl, ol* mann inquifitin ibr Minb fimulatione dementi^ um* geben gebra*t, mei*e* jufotbetfl no*genauet ju erf unbigen fepn mo*te. per cit. I.14. ibi-. Si tibi liquido compertum eft. Granz de de fen f.inquifit. p. 701. n. 17. Unb fo Diel Dcn Slpotbccfet g. betrift, et jmat ni*t in Slbtebe geme* fen, bag et ibt Medicamenta DOtft*, olme bO* Recept DOU einem Medico but*feben unb cenfnenju laffen, gegeben, benno* ju feinet excuipation bo- bep angefùbret, bag in bet ^euflabt SDt. mebet ein ©tatt Phyficus no* Medicus ordinarius fep, unb bie Patienten man*mal bùlflog gelaffen mer* ben mùflen, menn fte erfl na*einem Medico geben, unb beffen 9va* fi* bebtenenfolten, Dabero cr au*Sftotb bie Patienten mit Medicin oft ju oetfot* gen gejmungen metbe, ù)m ou* beamegen Don feinet otbentli*en Dbtigfeit onbefoblen fep in cafu neceffitatis bie ftancf en mit Slifcnep ju Detfefcen, mitbin er fo menig in adu illicito verfiret, al* gefaget metben fònne, bag Di? gegebe- ne Sittjnep bet inquifitin gef*abet, Dielmebt au* be* D. M. fol. 71. bcftn* ben ba* ©egentbeit um fo Diel erbette, bag fol*eju ^ermittungbe*&aupt* menig ober ni*ta contribuiret. SMcmeil aber benno* ou* benen Ad^n mit mebrern erbeflet, bag Die inquifitin in benen 6<2Bo*cn ùbet groffe S$%e im $\opfgeflaget,met*e ibr aflen ©*taff benommen, unb bk Phantafie febr turbiret, bag fte ft* ni*t te*t beftnnen fènnen, unb oftet*, mie fte e* nen* net, ba* ©*ut befommen, unb ni*t Detflànbig getebet, mie ibr Wlann m fol. 6. bef ràftiget, unb binju *ut, bog fte em*mal* eine* f*matfcen alunne*, fpDor bem^if*flùnbe, geba*t, foer u)r ober au*gerebet, moju Denn no* IM < 79 ) HI mebreSufàfle gefommen, bag fte gtoffe £er&en**Sfngfl, ©*met&en im gei- be unb SKeiffen empfunben, be*megen ben Slpotbecf er g. confuliret, ber ibr eine Mixtur gegeben, auf beren ©ebtau* ibr bo* ©eblùte ou*geblieben, fte Diel f*limmet motben, ibr He SJltl* in bet einen Q3tuflDetgongen,unbin bet onbetn eine gtoffe SBeule entflanben, mel*e* ibten «Setfianb ganfc d et* rùcfet, bog fte na* ber foi.9. beftnbli*en Sluffage, biemeifleSeit febr florr ou*gefeben, unb #ang ©1. Sbemetb an ibr geraerefet, bag t)k inquifitin fol*e©*urebabe, ol*menn fteni*t bep^erflanbemare, p*au* gegen bie$Dlùllerf*e fol. 8. Derlouten laffen, bag fte in bie £lbe lauffen unb ft* Der* fàuffen mùfle, inglei*en, bag imraer bei Wafìti einer in bk ©tube fame, unb menn fte f*on ibren ^ann ober ibte©*meflettieffe, e* bo* feinet bè* ten no* antmotten fènte, bobet fte ou* gegen ibten 3)tann Dotgegeben, at* mann ber f*mat($e SUiann bai Minb getèbtet, morou* Denn fo mobl Die «g. «g)n. Medici ju 9ttagDebnrg, at* Die tèbl. medicinif*e Facultàt ali bier lOUttbre* Refponfi gef*loffen, Dog Inquifitin exinfania melancholica, & raptu furiofo ob phantafiam valde laefam & corruptam mentemque piane alienatamibr^ÌnDumgebro*t, Unb fol*e* ex judicio artis peritorum, q uibus in hac re fides habenda, jur ©nùge bepgebta*t, biefem no* fte mit feiner ©trafe ju belegen ifl, cum fatis ipfo furore puniatur. /. 14. D. de offic. prafid. SSeborab ba ber in rationibus dubitandi ongefùbtte S8etba*t gat ni*t gè* gtùnbetifl, ongefeben ni*t jubeftnben, bog inquifitin ntit ibrem barate ùbelgetebet, Dielmebt ba* ©egen*eil fi* berDot tbut, bag fte einanDet ber&* li* geliebet, unb ob mobl ibt' 9>tann màbtenDen ^oeben mit ibt gef iffen, taf} fu Die Slt^nep Don Dem Slpotbecf et genommen, benno* fie felbfl ibten $tann exeuipiretbagftebegmegenmitibteraSJlanne in feinetgeinbf*aft unb<2Bi* bermillen geiebet, au* ma* Don bem Derbà*tigen Umgang ibre* Sfanne* mit ibret ©*meflet angefùbret tflj ni*t fo bef*affen ifl, bag batau* einiget cBetba*t, al* menn inquifitin au* jaloufie #anb an ibr Minb geleget, gefcfloffen metben fonte : jumal fte felber geflebet, bag fte ni*t* bèfe* Don ibtem ^lann unb ii>ter©d)meflet gefeben, unb e* ibt nur Derbroffen, unb fte aflein im^inb^Bette liegen mùffen, unb fte bepbe jufammen geatbeitet, jebo* bobep beflànbig bleibet, bag fte babut* ni*t Derleitetfep, £anb an nìyxMinb JU legen, mie benn OU* ber ftatus corrupta; phantafise mentisquae alienata; ibr ebenfall* bergiei*en ©eboncfen eingegeben, unb ibr bepbringen fènnen, al* ob ibr SDlann unb©*mefler gar ju genauen Umgang mit einanbet bàtten, mitbin um beflomeniger bierauf ju refleairen gemefen, al* if;r elenber 3u* fianb IM ) so ( HE fianb Pielmebr on biefem Unglùcf aflein ©*ulb ifl, man au* ni*t berft- cbertfepn fan, bag fte baDon gàngli* beftepet fepe, mie biebottigen Jpn. Medici nt*t in Stbtebefmb, biefemna* ju befùr*ten, bog menn fte fo fort dimittitet metben foflte, fle an ft* felbfien etma no* ein gtèffete* Unglùcf committirenmè*te,mef*enDotjubouen, fte no* einige3eit na*©uta*ten betet#n. Medicorum in SBetraabtung ju bebalten, bi* ibr Suftanb bie bèl- lige goggebung julaffen mitb. Unb fo Diel be* Slpotbecf et* F. Defenfion be- ttift, betfelbe ni*t in Slbtebe fepn fan, bag et gegen ©t. Mbnial. «ajtoj. èbictibr eine Slttmep, obne baé Recept Don einem Medico tur*feben unb cenfiren ju laffen, gegeben, unb aifo in bie botauf gefefcte ©ttafe bet 20. fRtbi. gefaflen, bietne*fl feine exculpation fo memg ©tunb ftnbet, al* et m*tbepgebra*t, bag ibm Don feiner otbentti*en Dbtigf eit, Slrfcnep fine confilio Medici megjugeben, etlaubet fep, bierou* fetn Cafus neceffitatis ge- mefen, fonbetn et inquifitin babin anmeifen fènnen uno mùffen, bieruber einen Medicum juconfulircn, ni*t ju gebenefen, bag feiner Dbtigfeit jufle» ben fènne, contra Leges Regias etmo* jujulaffen, bternà*fr et ibt au* folcbeSlrfcnepgegeben, mel*e fo mol na* bei ò&exxn Slatti D. MS., ol* ber biefigen gòbi. medicinif*en Facultàt Urtbeil ft* bteijet ni*t gef*icfet, fonbern Dielmebr jutSBetmebt» al* gSetminberung Dtefe* gufali* getei*et, unb ob et glei* be* òpn. D. M ©uto*ten Dot ft* r>aty benno* ber even- tus gemiefen, bagna*fol*etSlt&nepe* rait bet inquifitin f*limmet gemot- ben, ibt ba* ©eblùt fleben geblieben, unb bie !9lil* in bet einen 23tufl got Detgongen, in ber anbern abercine ^euleentflanben, mobut* ibt AfFed febr Detf*ummctt motben. €r alfo ou* Diefetmegen mtt einet ©elDbuffe Don 20 91*1. anjufeben ifl, mitbin ouf bie pcenam dupli ni*t .unbtflig ju erfennen gemefen: ©0 W ollentbalben, mie gef*eben,.erfannt metben mùffen. Cafus XV. Abortus commifil dulia accufatio. £)og ein 3ti*ter bep jeber Dorjunebmenber inquifitin ft* Dor aflen ©ingen urabo* corpus delidi, unb ob tte$bat mùrcf ii*gef*eben fepe, be* fùmmetnmuffe, ifl ni*taflein eine befannte©a*e, fonDern ethelbtau* mit mebtetm oué bem 17. Sltticui ber peinli*en ^)al* ©eri*t* Drbnung, ol* mofelbfl ftarli* dìfponìfet, bag ein jeber £Xi*ter in bfefen groffen ©a- *en )Si( *enfl*etfunbtgen unb fleigig no*ftogen fòlle, ob bte^bat gef*eben fepe obet*ni*t, met*e* benn ou* bie Ótbhungju erforbern f*einet, mei! man eber batna*, quis delidum commiferit, ni*tftc$enfan, bt*ni*tbiequc- ftio praejudicialis, an delidum commiffum fit, OU*gema*et ifl : ©eflolC benn ou* fot*en Fundament 2Ke*ten*, bog feine Special-inquifition, menn ni*t bie cer tkudo corporis delidi ibre 3vi*tigf eit bat, flatt ftnbe. #iermit flimmen au* bie im #et$ogtbum ^ìagbebutg publicirte Criminal £>rb* nung ùberein, menn Dermittelfl beten Cap. ni. §. 6. folgenbe* DetotDnet motDen : VOenn bey einet bem (Sericite an$tbtafyten Wbeltbat bey* bes bie Zbet an ftcj? felbfl, unb beffen Ur^ebet annocb un$e* xci$ ftnb, foli ber Xiéptet tuvòtbetft um bie Zbat abet bai Corpus delicli, fo vici megli*, 3U erforfcjjen bemnbet ievn ofletmoffett juxta §. i. Cap. iv. bie SpeciaMnquifition ni*t eber, ol* menn bepbe*bie$bat unb ber Sbàter befannt ftnb, etlaubet ifl. ©anun £«R. ibte Defenfion ad Ada JU btingen refpedive permittiret unb DetOtbnet mot* ben, fo mitb beten 9ìo*butft ni*t fùtfcet unb fùgli*er fènnen oorgefleflet metben, oUmennmanjufotbetfluntetfu*et, ob boéjentge, fotbtimpu- titetmttb, mùtcfli*gef*eben, unb bietnà*fl etèttett: £b bte mtbet fte onaeaebenelndicia fo bef*offen fepn, bog felbige Dot teblt*e ^njetgungen, Sltamobn unb <£etba*t paffiten, unb etma* peinh*e* ju erfennen, mur* Sin mèaen, bobeto fol*e bepbe membra in mèglt*flet£utèe examinitet, unb oafimebet ein Corpus delidi ootbanDen no* Dte indicia julànglt*fepnb, deducitet metben fofl. £>iefe* obet Defio fùgli*et ju bemetcfflefligen, er* forbertbie^otbmenbigfeitjupra:mittiren,morinnenba*,berlnqu.firinbep* nemeffenedelidumbeflebe? <^un foli fot*e* balb abortus procurano, balb aber ein formale infanticidium fepn. ©abet e* barattf onforamet, ob eme* Don bepben ermiefen fep? -■,.... Jtietb'D iflnUU mobUu confideriten, bog caufae cnminales inter cau- fas arduas referìret merben, maffen foi*e ber imperator in art. 6. Der petnlt*en £al* ®eri*t* Drbnung felbfien verbis; fcotunSeS^ M ju biefen gtoffen ©a*en,mel*e M nfffibr, geib, geben unb ©u* betonato, tapfet ™b moblbeba*, m IleiV^b^\U« fotte; €* iflbiernà*fì Darau* ju f*lteffen, Dog Siro^^ùice meridiana clarior probatio erortert metDe, me*bolb jum SSÌM?/ Oaga«*ba*PCorPus delidi pottfommen ermiefeng Append. *■ ' 4K )8*( 9» muffe, jumablen, menn bo*delidum fobef*affenifl, boge*fadiperma. nentis unb einige veftigia bintetlàffet, met*e bie 9Berfr*erung geben, bag bie $b«t mùrcf li* gef*eben fepe. $lun mitb niemonb ablàugnen : bog bo* crimen infanticidium, e* gef*ebe procurando abortum, ObetbUr*mÙtcflÌ- *e£anbanlegung, ein fo!*e*C8erbre*en fepe, »el*e* man fadi perma- nente nennen fènne, meilenbobon gemiffe Sttercfmoleùbrig bleiben, unb »onber$bat ©emigbeit geben, me*bolbunflreitig folget, bag bai Corpus delidi manifefto ermiefen metben muffe. 2Bel*e* Axioma juris, meilen e* ùbet biefe* notorif* ifl, feinet probation bebotf» Praefuppofita hac thefi, quod nempe ante omnia liquido conftare debeat de cerritudine corporis delidi, antequam judex fpecìalem inquifitionem infti- tuere poffit, ifljuexaminiten,ob in benen mibet inquifitin etgongenen Aden ein fol*et SBemeig, mobut* man bei Corporis delidi gemig mate, ju ftnben fep? mel*e*abetbetjenige, fo felbige rait Attention bur*liefet, mit Vieto beantmorten mitb. SDenn bapon, bag ein Minb umgebta*t, obet tobt ge- funben fepn folle, ifl in Adis altum filentium. 30 e* geflebet bo* $Bobflèbl, 51mtf.i. felbfien, e* bobe Don ©enefung eme*£tnbe* feine ^a*ti*tetfobren. è* moflen ou* meDet Don biefem no* Don jenem bte obgebètteSeu- gen etma* miffen. SSlan bat enbli* baDon ni*t bie geringfle Veftigia gefun- ben; ©obero fafl jujmeifeln, ob bai mobl tèbLSlrat bep fol*enUmflànben •befugt gemefen, mtber bie inquifitin mit ber Captur unb na*beto rait ber Special-inquifition ju Derfabten, ba bepbe notorif*er moffen ni*t ebe &att baben, bi* ni*t etfl ba^ Corpus delidi bemiefen unb genugfamer <28erba*t Dotbonben ifl. £toax mè*te biefe* SBetfabten bamit juftificiret metben moflen, bag bo* einem Judici etlaubet fepe ex probabiiibus conje- duris quod crimen commiffum fit ju Uttbeilen, UUb bie DOtfontttienbe Indi- eia menigflen* ad efFedum inquirendi Dot julongli* ju balten. Slllein e* mè*te fot*e* jmar in ben cBetbre*en, fo fadi tranfeunris genennet mer- ben, einiger maffen flatt ftnben, meilen e* bep felbigen gemeimgli* beiffet, quod veritas aliter haberi nequeat. $ier ober mog fol*e* be*bolb ni*t appliciret metben, ipeilenbo* bet Inquifitin imputirte Delidum fo bef*of» fen ifl, bog e* neceflario einige Veftigia no* ft* laffen mug, mct*e, menn onber* auf Dem <2$ege betglei*en infanticidium betùbet mare, benen bepDen fol. 3. feqq. obgebètten Seugen notbmenDig bàtten in Die Sfugen follen mùffen, foDo*ni*tgef*eben, mitbin in contrarium, bog bafelbft berglei*en m*tpaffiret fepe, ju f*lieffen ifl. tubero e* in Derglci*en gofl ni*t auf prsfumtiones, mei*e gemeiniglt* taiiirert, onfommt, òom.vn 'fa IM )83( M ein 9Boflfommen fernet* erfotbett mitb, fo obet in Adis ni*t ju ftnben; mitbin corpus delidi ni*t probiretifl. <ÌBolte man abet au*bie generale Regul but* eine Diftradion limitiren unD einen Untetf*ieD mo*en inter effèdum inquirendi, torquendi & condemnandi, UU* enDli* Dettttepnen, bag menn ou* bie $bat felbfien ni*t etmiefen, benno* fol*e Umflanbe Dotbanbenmàren, rael*?ba*mobls!èbl.Sfmtbemogen ja genè*iget bàtte, miber bie R. fo mobl mit ber Captur ol* Special - inquifition ju Derfabren, ollermaffen ja Die fol. 2. b. angebètte Seugin deponiret, bag inquifitin te- ftem angetebet, unb gebe*en bem ò&exxn Sfa* B. ju erèffnen, bag bet Dot* ntatige 5Qxa\i fùbten mug. Cffiennberoballegirte Rod. a Caftro in Tr.de Morbis mulier. biefal- fas graviditatis fpecies bef*reibet, b<*t er cap, 8. folgenbe <2Borte: Patant fé in ventre habere, & videntur fibi tum mulieres concepiffe, & non con- ceperunt, tunc enim fit, cum feeminae viro vtenti menfes fupprimuntur, venter intumefiitracciéenùaqìie veraegravidationiSimillima accedunt. Cauf- fa hujus aftedionis eft femen utrumque morbofum ac prorfus inutile in vtero conclufum, & vteri intemperies, ob quam Seminis Spiritus perit, fi iis accedat defedus Sànguinis afEuentis, cujus loco vel pituita, vel aquofus, vel crudus humor accumulatur, praefertim id contingit, fi foemina Alenfes decolores, pituitofos & confpurcatos antea habuerrt. Eft etiam altera cauffa obtenta membrana denfa , qua uteri orificium clauditur, ideoque fuperflua ac refluorum menftruorum materia. Ingentem in ventre tumorem & extenfionem facit cum cruciati! quafi partuiientes. Accedit hoc non numquam virginibus, non fine de- coris pericuio, dum reliqui putant gravidas effe. Extat apud Neotericurra Hiftoria virginis, quae talequippiam paffa fuit, per tres integras feptima?- nas, & omnes obftetrices partus dolores pati una voce affirmabant, adve* niente Medico & judicante quod erat, membranam per Chirurgum divi- dere juffit, & Sanguini» odo librae concreti ac fere putrefeentis dimanarunt & intra triduum convaluit. <2Borau* benn fo Diel ju f*lteffm ifi, bog tumor ventris, dolores & motus ibre natùrli*e unb anbere Urfa*en al* eben gravidationem baben, 00 nun Inquifitin flaget, bag fte obftrudione men- fium laboriret, unb no* baju ft* jum 33epf*faff bep fo ùbelet £etbe*;Con- ftiturion bereben lafiért, fo ifl au* glaubli*, bag biefe* bk Urfa*en bei boben &ibe*, unb anberer accidentien fepe. Conf. Refponf fub a. menn ni*tfo longe, ot*cauffae naturales Dotbonben, ouf ùbetnotùr(i*eni*tfai* len* fonbern oielmebr ia criminaUbus bebenefen mug, bag glei*mie Da- (8) 3 ftfr «a (so s» felbfien quaelibet cauffa excufiret, tttan OU* btetnà*fl in concurfu pfsfum- tionumallejeit delidi exclufivam Der indufivaeDorjieben muffe. FaberadCod. lib.IV.tit}, d. z. n.u. Mev./>. z. Dee. Z40. Omnisque adus, licet fonet in delidum , prsfumendus fit potius bonus & in bonam partem, quam malus in malam partem. Menoch. de prafumt. lib.j. p.j n 7. Suraaten in obfcuris aflejeit auf ba*jenige quodverifimilius eri gefeben, Unb Die bef annte Dvegul in re dubia benigniorem interpretationemfequinon minus juftius eft, quum tutius. L. 191. ff. de Rsg. Juris obferviret ttKt* ben mug. S>ag aber bietnà*fl bie ©*raet^enim?Kùcfen, bie Slngfl, bte itti geibegefùblteS$emegung, ber na*bero Don benen Seugen Derfpùbrte flar- cfe fluxus Sànguinis indicia maxime remota, quid quod fallacia fepn, fonte but* Dieie Autores bebauptet metben, menn e* ni*t bep benen Uraflànben, ba Die ©a*e obne Dieg rait einet Medicinif*en Facultàt ùbetleget metDen mug, Dot unnètbig eta*ret mùtDe, inDem in Det Medicin cine'bcfannte UnD OU*gemO*te ©a*e fepn fofl, quod fi fcemina coierit menfibus fluenti- bus aut nondum ex toto purgatis, vel fi diu habuerit menftrua fuppreffa, oriatur morbus muliebris, moladidus, cujus figna haec referunturì Menfies fiftuntur, uteris attullitur, mamma intumefiunt, lumbigravanturt ita ut per initta concepti feetus Jpeciem prorfits exbibeat , dum fcemina volvitur, ad fcemina decubitum dextrum vel finiftrum prolabitur^adfunt in - fuper punclionis fenfus ac tonnina ventris. 3fi nun biefe* olle* in Thefi ti*tig, fo fènte raon mit lei*tet SOlu- bebebOUpten, quodinquifita hoc morbo laboraverit, ttxil Olle Umflanbe fo bef*affen ffnb, bag fte alle accordiren. SDenn ouf bie maaffe ifl bie in- quifitin ju entf*ulbigen, menn fte betmepnet/ fte fepe f*manget, ba ft* bo* na*beto bai Contrarium geàuffert. <£i ftnb ibte ©*metfcen per molam causfiret, ber 2eib ifl babur* aufgetrieben, unb ba gebo*te mola bep berinquifirin15emegungen g!eid)fafl* Dobin, mobin ft* felbige gersen- bet, gefaflen, foiftftebaDu^inbemfaticbenCÌBabngeflàicfet,ùberbaupt ober in ibrer Sflepnung betrogen morDen, babero bk Sftotboutft erforbett fyhtte, fte mit S^iebung eine* Medici ùbet jeben UmflanD Medice ju exa- miniten. €* tfl au* enDli* auf Die 3Beife Der flarcfe fluxus Sanguini*, moDonbiefoi.3.feq. obgebèrte Seugen deponiren, ni*t ju DermunDern, Da fot*er circa molx ejedionem ft* ordinair eràugnen foli, aflermaffen auc^ !ei*t 4U glauben, bag ba ber fluxus fanguinis einige ^ona* jurùcf geblie* ben/ m )87( m ben, felbiger no*bero meit vehementer ol* fonflen fepn mùfle. ©tefemv no* erf*einet ou* biefem ollen fo Diel, bog bo* Corpus delidi meber natu- raliter no* artificaiiter ju beboupten fepe; folgli* meber mit ber Captur no* mit ber Special inquifition perfobren metben mègen* Farinac. Proci. L. i.qu.I. ©obero mon fi* bietbep ni*t meitiàuftiger oufbalten, fonbern bte ùbrt* gen indicia, morau* ein abortus ober infanticidium inferirei merben mollen, reit menigen anno* bur*geben, bobep, ob felbige effedumTurturae vel Condemnationis bobett ermàgen, Unb enbli* ex defedu delidi, & indicio* rumrelevantium ben ©*lug bog Inquifitin fo mobl Don bet Untetftt*Un§ ot* benen batouf ergongenen Unfoflen, mel*e fte ju erfefcen obnebig unper* tnègenb ifl, ju abfoiviren, mo*en mifl. Slnfàngli* mè*tee* nun jmat bo* Slnfeben geminnen, of* bog menn ou* bie ad probandum corpus delidi bi*beto angefùbtte Umflanbe ni*t Dot julànglt* gea*tet metDen fènten, einen Dèfligen Cernei* fo mobl quoad corporis delitìi certitudinèm, al* OU* effedum condemnatoriae fen- tentia; ju ma*en, felbige benno* fo Diel operiren bùrfften, bog menn bte Ùbrigen bOJUfànten, man obnfeblbor OUf ein remedium eruendae veritatis fpre*en, Unb meilbO* Judicium fol. 24. in fine atteftirte, bog bie Inquifi- tin unterfe|iger ftatur uno gefunben robuften Seibe* raebr Donlfertigen unb orglifìigen <2$erffonbe*, ol*bogon ibr eine €infalt ober 93lèbigf eit mabr* lunebmen, auf bte Tortur erfennen mùfle. <3Benn man ober bte indicia no* benen Umflànben, mie ft* nemli* bie Inquifitin Dor, in, unb no* beto angef*utbigten $b«t Detbalten, ermàget, unb bie mibtigen praefumtio- nes, mit benen guten, fO DOt Inquifitin militiren, conferirei, fo ftnbet ft*, bog biefe jene meit ùbetmiegen; £>enn e* ifl jmar ni*t ju leugnen, bog barau*, menn (1) inquifitin ben mit bem S3rau^ne*t gepflogenen Con- cubitum jugeflonben, unb ft* biernà*fl felbfl Dor f*manger ou*gegebert bat, nunmebro aber Don feiner gru*t etma* miffen mill, einigerSBerba*t entfleben fènte. Slllein ei ifl einen ^bett* terComplexus delidi abfens, unb fon man be*boib Die SBobtbeit ni*t erfabren, anbern $beii* iflO^rinqui- fitinafletDinge*^efànntnigni*tjulàngli*, unb btitten $b*H* mate bo* fol*e* nut eine btoffe prxfumtion, bag inquifitin f*manget gemefen, ba bO* 9le*ten* UnD befannt ifl, quod omnis praefumtio cedat veritati. ©effef nun, bag inquifitin felbfl betmepnet, fte mate f*manger, fo ifl Do* beteit* oben au*aefùbret, Dog fv folcirei felbfl ni*tgemig fagen fèn* nen, t^ au* D«< ok'-etfaÌ>wnfbn <^eibe*> $erfanen èffter*bettogenmet* (88 ) SS» vid. Reffonfi fub A. s|)lan fan au* ber inquifitin gor mobl ju gute balten, menn pe con- erà regulas logicas pecciret, UnD betgeflolt: ■ Wed icb mit bem tttau<&necbt $u t\>un Qebabt, Ergo bin icb fcbtaanqet, argumentiret, meil fte Die Logic ni*t geletnct, mttbm in jufta ignorantia, aux mulieribus permilTa, verfiret UnD enDlt* mitrile finiftra praelum- tiopercontrariam geboben, unD oflet miotiget ^ctbo*t babut* eludiret, bai[inquifitin juxta depof.teft.fol.i.b. bet<2Bolfin befoblen ibre ©*man* oetf*oft Denen ©eti*ten onjujeigen, fo ou* juxta fol. 2. b. genn mate felbige no* bet fol. ". beftnbit*en Regiftratur, (mobet) bai officium Judicis ùbetf*titten ju fepn f*einet) mebt Don fettigen unb bflt. oen cBetflanbe, al* bag an ibt eine€infolt unb^lè*gfettmabtjunebmen; ^5o mùfle fie, menn fte anbet* infanticidium intendiret botte,.ju Det3ett oemii ben qSetflanb Detpa*tet obet Detlebnet baben ,metlfteW fonfl anb t* unb bebutfamet mùrbe oufgefùbtet, Doterò ft*m*t felbfl Dot f*manger ou*gegeben, no*benen©eri*ten ongejapet baben, mel*e* tti*t einmabl einebumme £ure, gef*meige benn etn«Dtenf* Don fett.gem cgerflanbe tbut. vid. Reffonfi fub B. ©a* nte judicium, bag nemli* an ber inquifitin etn bober letb berfpùbretmorbett, ifl bereit* oben obgefebnet, meil biefer tumor ventri* per obftrudionem menfium & fubfecutum coitum indeque natam molam cauffiret morben, me*megen nt*t unbienli* gemefen, menn man bie in- quifitin fpecialiter bieruber, ob fie ni*t fo glei*, bag bet 2etb ungemèbn* li*et^aaffen aufgettieben, unbextraordinair bott gemorben, Detfpubtet, beforqet bàtte, ©aober fot*e* ni*t gef*eben, ex lupra dedudis obetab> iunebraenifl, bog biefe* feine notùtli*eUrfa*e bobe, imubrtgen obet ber Artic. 35. foi*e* fo bonn oflererfl prò indicio bàft, menn Die infpedio ge- fcbeben unb fo bann ^erefmabie etfunben. ©0 mag au*btetau*fetn ju 9Ìe*t beflanbige* indicium etjmungen metben, gefialt benn au* Da* m )89< s* iitte bag twmti* inquifitin «Mer en.@*n)et|en unbeims«S8emnenroa« roiDrtgeS amv.retfconmuffe. vera ratio obet fan feine antete, alsciefe fepn, Baf meilen cbo™a.o men- fium aBemabl affeaus melancholicos na* fi* Jiebet, au* Bte abundant.a Sanguini: %tBie 21ngftDetutfa*et baben muffe, jumablenBaD.eBatjet entflanBene mola ibten 5|u6gang gefu*et u..B BaBuv*^Bwfen ^^.Z' a" bat, mie oben mit mfttttm gejciget motBen. Sluo me!*em aBcm alio 0ffenbabt7Da§Die indici» antecedentia ni*to in receffufonBetn ^ccSiofec. E befommen baben. SlnlangenD Die concomitantia mel*e bep Det S »o< 3»na* U. f«* etaugnet baben fofle» , felb.ge finD oon «einet €cbebli*Eeit, fonDetn Dielmebt momenta defenfionis. Senti Sui* mol" fi* an f«neSeit binDCt, fonDetn quocunque tempore ,<,«„ f ufi fu* 7 jumeilen abec au* Diele3abte uetbattet, f 0 .|U««n So con aflet fufpicionBaDuc* ftep, roennlnquiht.n aufoffen«t£tca£ TDon Denen fol. 3. feqq. abgebòttcngeugen angeltoffen motDen, Da ft Bo* Lnn fiema«®bfe«ootgebabt, ni*tim SBege geblieben fepn, lonBern meum toetunXondTum & ad ejusmodi facinus aptum etmiblet baben mùtBe, f.(;miv,n>, «iiféffielcaenbeit aebabt, menn fie Doni ^SBege ab uno m« SlTZA^fè UtDe Wlbige Bie 3<«9en ri* *£ Append. ^W m >9o( m matte*, fonbetn ft* in Seiten reterirct baben, menn fte ft* ni*t ft*er gè- muft bàtte. S)er fluxus fanguinis fan be*i>alb ni*t* invoivìtcn, meilfcl* btgenbie^iatur berurfa*et, babero alle biefe Umftànbeinquifitin raebr ju defenfion bienen, nur bag e* f*einet, fte babe ft* babur* etma* t>erbà*« tig gema*t, bag fte toerlàugnet 2Mut an Der fianb gebabt ju baben, ba bo* bk obgebèrteSeugen fol*e* affirmhet bàtten ; ailein menn ber fluxus fanguinisnotùrti* ifl, unb feine2Bcib*»*}}etfon vitio vertiretmetben mog, fo mitb OU* mibtt felbige ex macula purgatione attratta fetne Inquifition formiret merben, meil fonpen ju gemiffen Seiten Diele in ©efabt fleben, unb bet inquifition exponiret fepn mutDen. £)at)eto bietau* feine Sufpicion ju f*opfen, fonbetn bielme&t ju glauben, bag inquifitin bie £anb, ol* pe fi* reinigen mollen, befubelt, unb in re licita verfiret, fol*e* ober *eil* au* gutcft*eil* au* ©*arabaftigfeit wtlàugnet bobe. £)enn bai circa ho• micidia art. 33. C. C. C. inter indicia referìret mirb, menn j.tnonb mit blu* tigen^teibetn obet Moffen gefeben motben, fol*e* ip tye* be*|o!b ni*t ju appliciren , meit gebO*tet Articulus certitudinem detteli prsfupponiref, unb bobe» defideriret, bogjemanbumbiefetbigeSeit, al*bet$92otbgef*e* ben, berDa^tiger^Beife, mitblutigen^leibern ober SEBajfen gefeben mor* ben, mel*e*aber Wx,ba bai Corpus dettai ni*t ju etpnben, ceflìtet. ©ie circumftantiae ober, morinncn ft* inquifitin ju ber geit be* funben, on p* fanguinoientx fepn. Unb mie ip mègli*bie biutige£anb prò indicio OUSjUgeben, bO ex computatane be* Coitus , fo 14 $age OOt Dpern gef*eben, vsque ad tempora ejecìionis molae, fo uni SDli*oel geme* fen, fo fort gef*tofleu metDen fon, Dog inquifitin fein Minb jut 2Belt gè* bta*t no* getobtet baben forate, bo ja fol*c* fo bann no* ni*t jeitig, bie recbte #anb teine, bie linde obet ollein blutig gemefen, fein instrumen- tum lethiferum bep pcb gebabt, bte Seugen au* feine Veftigia gefe^n no* bo* getingPe obferviret boben. 3o menn bie inquifitin fol. 14. etjebter, bogf. v. \wn ©rùcfen 2Mut etma einer tjal&en «fyanb grog bon ibr gegan* gen, fopnbet pe t?on benen Medicis bterinnen SBepfaU, mel*en ùberlaffen mirb, bie Cauffas meiter au*jufùbren, alle Uraflànbe, morunter au* Da* ùbleunbblafle5tngep*t jureferiren, ober ergeben, bag e* ber inquifitin natùtU*etgangen, unb ni*t* &etDà*tige* bepmmefien fepe, juraoblen man f*liegli* Die Confequentia etmàget. 3)enn Urte felbige eine Rru*t »on p* gegeben, fo murDen p* ex poft faflo no* mebtere Signa geàuffert boben / mei** fonp ouf bk ©ebut* folgen, e* mùtDe felbige p* nicbt im ©tonbe «8 )9i( 9» ©tonbebefunten fjoben, mitna*SEB. jurùcf ju ge&en, ù)re 8tbeit bofelbfl fortjufegcn* conf. Rejponfi fub. C. 3a e* bùtfte felbige mobl f*nm!i* fo einfàttig gefoefen ppn, on einen fol* *en0tt ju febten, ba man fte gefenner, ibre ootige Uraflànbe gemufl unb bie nunraebrtge àtte, treufcerfctg etjàblet l)at, baber omnis fufpicio fomel mebr ceflìret, 3n mel*er 3ut>etp*t fie bann au* ni*t jmeifelt, man merDe pe plenarie abfolviren, baraitpemieDerura ju ibren atmen #inbern juxta depofit. ad ar- de. 88. fol. 85. foraraen, unD ni*t unf*ulDig leiDen raège, morinncn ibt bonn bie ^)errnUrtbeil*'gaffer ura fooi.lmebr milìfabeen merDen, meil fein Corpus detteli ootbanben ifl, alle indicia remota jut@nùge obgelebnet, Der* gleicben ober, mel*e eine peinli*e grage na* ft* jieben fènten, ni*t Da fepn. ©enn glei*mie Der Imperator felbflen inter Indicia propinqua feu certa, & indicia remota feu verifimilia diftinguirct, Olfo mirD ein j<.'Det Un* partbeptf*er, menn er bie Ada getefen, befennen, Dog Darinnen fein einige* certum & propinquum OOtbO'.lDen fepe, Da to*, menn anDet* auf ein re- medium emenda veritatis etfonntmetDen foli, indicia graviora urgentia clara & concludentia OOtbanDen, Franiac. quaft. 37. N. 3-&IJ. ni*t alleni angegeben, fonbern au* juxt. artic. 23. bet pcinl.#al* ©?ri*t*« Òtbnungmit jmepen guten Seugen bemiefen merDen mùffen, ju gc5*meigen, bag niemanDen, fi corpus detteli incertum fit, auf Die Tortur erfannt mer* ben mag. £)enn juxta § 1. lib. 1. fl*. de qusft. toitb etfotDett, ut reus ita fufpeclus per argumenta probata effe debeat, ut fola confeftìo de effe videa- tur. €* tfl bkrnà*fl nètbig, Dog j De* propinquum indicium DUt* jmep geugen ermiefen fepn muffe, conf. Art. 6. C. e. C, mel*e* aUj* aber in -prsfenti f*let, Dabero ber inquifitin ju nabe gef*eben mìuDe, menn man OUf ein remedium horrendum erfennen molte, al*mel*e* obneDi* res fra- gilis& periculofa, qua? veritatem fallit Lib. I. §. 2$. ff.quift. genennet mirD, cum plerique tanta funt impatientia, ut quodvis mentili, quam pati tor- menta velint, ve etiam vario modo fateantur. (£* DÓrfte ObneDi* Derglet* *en ben bex Inquifitin OfljUljart fepn, ba felbige fecundum regiftraturara («R) 2 fol. «8 >9*( m fol. 2. b. ben @ett*fen fo fort Slnjeige tbun laffen, alle* gutmillig, fo bie! e* Die <3Babtbeit jugelajfen, befennet, ft* borber jeDetjeit mobl oetbalten, p* ni*t Da»on geraa*t, fonbern ibre 2irbeit abgeraartet, unDft*fo, Dai man ibr ni*t* na*fagen fan, aufgefùbret bat. €é murDen au*, menn pe lange in Slrrefle bleiben folte, ibre arme ^inDer in Det.$bat mit leiben, unb ibt €lenb, morinnen pe but* ben 2frrefl geratben, no*gr&ffer metDen, ba* bcro felbige ju erfennen bitter.' &a$ in tYianQel etbebMé^et Indiciorum tvibet Inquifitin voeitet niente vot$unebmen, fonbern fte fowo&I von bet ancjeflclltm Inquifition, ah aucb t>on ben Xìntoften $u abfiolviren feye. SII* motùbet pe nobile judicis officium impioriret unb jum etfteu!i*en Uttbeil fubmittiret, mibtigen gali* abet il;te ulteriorem defenfionem refer- vitet. A. £)emna* berfelbe mi* bitttify erfu*et, em Confilium Medicum fiberbie^ugef*icften 3 puncia melcbe bep einer berDà*tigen$erfon ftnb an> geraercfet motben, ju ettbeilen, al* 1) Ob aucb ein XVeib, auffet bem, ba$ fte ein&inb jur TOelt' Qebobten, tììileb, Obet xoaftiQte Materia in benen J&vùften baben fònne? 2) We$en etnee &o£en Heibes, fb bey ibt xaatt Qefeben a?or* ben. 3) ttef} bie <8ebutt nocf> gcfcjjloflTeo trarr* SII* bobe fol*em ju gratificiren ni*t ctraongetn mollen -, ©en erflen puna betteffenb, fo baben mit gat biele obfervationes, Dag bep lebigen^etfonen, fo nieraabt* $inberg*abt, 9)ìil* ober màflerigte Materia in benen 23rù< flen gefunben mitb, mel*e*pfleget ju gef*eben, tbeil* bep benen plethori- cis, DO Die SftOtUtDa* ÙberflÙgige ©eblùt per fluxum menftruum ni*t oUe obfùbten fan, fonDern bieSftatur fu*et no* einen anbern$Begper maro- mas, Do Denn Da*©eblùt ft* r>erraif*t mit ctnem humore lymphatico, unb ol* bie f*&nfleSKii* au* ben$8tùflen gebet, mie benn D. Hannemanbon fbl*en plethoricis folgen te Obfervation j)at: Ancilla paupercuh plethorica, pane atro vefeens , undam bibens, tantam laclis habuit copiam in mam- mis, ut coaéla fuerit id evacuare; tbeil* ab utero impuro laefo, tbeil* a menftruis fbppreflìs* bo benn bo* ©eblùt regurgitiret, unbfl*ineinemàf' jèti*te Materiam petmonbelt/ mie benn fol*e Seute mebtentbeil* Cachexia labo- 9ffi> ) 93 ( 8B> ìaborìren, bai feine re*te Chylofis gef*eben fan, unb olfo ein fatte* màg* ricyte* (&eblù; generiret mirb, met*e*feinen2lu*gang,meil Die natùrli*en ^Se^eberflbpfet, Dur*btebrutte fu*et, mie Dann DooonRiverius, Bar- tholinus unb Der berùbrate Biafius oiel Derglei*en Obfervationes bat; fan olfo au* bep ^3erfonen, fo ouffer De* ^beflanDe* Seben, berglei*en Mate- ria in SSrùflen gefunben metben. ©en onbetn Punti ontangenb, bag pe mit boben Ceibe mare gefeben morben, fo ftnben p* betglei*en Seute febr tofel, mie bann Dr. Simon Pauli de falfo impraegnatione eine Obfervation l)Ot, mel*e a flatibus hypochondriacis ifl excitiret. ©0 fol*et tumidus venter entflel)et OU* fuffocatione uterina, ober a Ligamentis vteri tefis» Ober ab humore craffo crudo & melancholico, motOU* bk flatus generiret. morben, unbfo mobl bie Hypochondria ol* ou* abdomen ouftreiben, bog ou* oiel betgtei*en £eute, fornir fol*en flatibus bef*metet ftnb, mie benn mebtentbeil* eine Suppreflio menfium Dobep ifl, fi* einbifDen, pe màten febmanget, unD bann febr oielmal* in u)ren ©eboncfen betrogm morben. SBetreffenb ben brittcn puna, Die ©eburtb mare gef*lojTen, fommt au* falf*eràhepnungDer olten ^Beiber unD 9IBebraùttet ber, inbem pe in ben ©eboncfenfleben, ba*©*aam'0ber€igbein gàbe fi*boti einanber, mei* *e* aber obnmogti* gef*ebenfan, au* fein berflànbigec Anatomicus fta- tuiren mirb, unb Defien impoflìbitttat ocuhriter fan demonftriret merben, mel*e*t)iw ni*t nòtbig ifl jubeantmorten, unb ifl batau* gat nt*tju fé* ben, ob ein Minb ifl gebobten motben obet ni*t; fiabe alfo begebttet raaaf* fen meine ©eboncfen ùbet, bk Drep punila etoffnen moflen, recommendire mi* in Deffelben affeaion unb oetbattc tWeines &oc£gee£>tef!en &errn gatbe am 2f. Martii 1683. ^tenflmtfltgfler D. Svicbticb &ir$|>dm Arcb. Eled. Brand. B. Extraél am einem von bet $uriflen*Facultat $u &òmg8bérg in Preup fen unterm 16. Aug. 169%. ettbeiiten Rejponfio* SEBag bk Obduaion on bet inquifitin, unb bte botùber obgeflottetè Relation ber Doju adhibirten cbrboren grouen bettifft, Dog nerati* 3WI* in benen «tùflen, bie ©*but* offen, unb ein flatcfet $uu>glug bep ber m (94 ) m Inquifitin gefunben motben, mieni*t meniger, mann 4to loco bon bet in- quifitin Seib, bag berfelbe erbobenunbf*mer, na*gebenb* aber abgefal- len gemefen, ongejogen morben, au* fein unfel)tbate* indicium puerperi! tna*t, na*Dera raabten befannt, Dog flarcfe obftruaiones Menfium, «j» mobten menn pe rait einer innerli*en ©oraralung bea unfaubern ©eblùt* gef*eben, unb Iberna* p*refolviren, Dag olle* unb botnebrali* borbero intumefeentiam uteri ja Deffelben relaxation oft grèffere©*raerfcen unb Se* ben**@efot>r, al* bep einen veritabien f*mangern 2Bcibe effecluirer. ^tet- ten* Der inquifitin ju flatten fommen mug, Dog pe ibten berDà*tigen Su* flonD tti*t occultiret, & quod, partum fi habuiffet, clam gerere voluerit, quod requifitum infanticida alias prasfupponit, fonDern UÌ*t Ollein Den Chi- rurgum beiOxti, fiexxn SSenjetn, confuiitet, fonbetn ou* bie gef*raotne ©taDt*2llte jum èfftetn ju fl* foraraen laffen, unb benfelben ibren 2eib gejeiget, mel*e* pe, menn fte ein bòfe* ©emtffen, au* Unf euf*bett f*manger ju fepn bep ft* gefùbret, ni*t mùrbe getban baben. gùnften* ante inquifi- tionem feine fama publica a fide dignis profeaa, OU* fein Scrutinium de Crimine infanticida protraao borbetgegangen k. ©o balten mir bep fol* *en UniflànDen DOOOt, Dog ni*t in damno irreparabili OUf fufpiciones fi- ne evidenti certitudine ju refleairen, Dag au* bep fotbanet Ungeroigbeit uetbotgenen unD Dera gtoffen ©O^ ailein unb am beflen befannten ©a< *£, biefelbe met)t feinem beil. gete*ten ®ctt*te ju ùbetlaffen, al* Det ?ln* legung De*©*atfri*tet*«g)anb unb ieibti*et Tortur. ©onDetne*mirD in quifita, meit pe meDet Confeffa no* conviaa ab imputato crimine infanri- cidii per fententiam JU abiòlviten fepn. ©en 26. Aug. 1698. Decanusy Senior unb ubti#e Vrofeffores unb DuB.bet Juriften*Facultat auf bet €but * tttanbenb. Univerfitàt ju &0> nic$$betc$ in Pceugen. C. Extrafiaus einem Medicinifcben Refponfi. de dato t>exbft ben io. Aprii 1701. «■JBiemoI)! t* ou* au* Dem oon Deponente 33ocf in befubelt gè* funbenen 33ette unb bag inquifitin alleine auf Da* Secret gegangen unb De- ponente ni*t mit ft* nebmen mollen unb eine biettel ©tunbe auffen blie* ben, ni*t feben fan, mit ma* ©tunDe Dabet gef*Ioffen metben fònne, bag inquifitin beu^lbenb ootber eine jierali*e quantitat S&\ex getruncfen bobe. 9ton «6 (sk) 9» 9?un ober notorìum, fo unfere Swbfler gelinbe S&iexe, fo ira binter gè* brouet morben, maximam vim purgandi & movendi baben, obfonbetli* bep^erfonen, bie beffen ni*tgemobnt ftnb, fofane*garmot)lfcpn, taf} biefègSerbfler QMer bep ber inquifitin fyabe fònnen purgiren ma*en, unb ou* juglei* bie Menfes provociren, mooon bo* or* bero ongetroffen morben, bag fte ibren biefen geib febr gebtùcfet fol. 20. si. mel*e* fte jmar leugnen mollen fol. 21., ober enbli* gefletjet, bag fte bamit *rer SOM terbef*mmwg Sinberung f*affen mollen fol. 21.44. art, 7^77. «e ) 90- e 9» ?6\'77. ^oju no* fotnrat, bog pe bietfàltig in ibten SRcben varare* fol. 14. b. ou*balbgeflebet/ bagpe gegen eine geroiffe grati ibrer Uraflànbe me* gen gemeinet babm fofl. fol. 40. art. 41. conf. fol. 16. a. 31. b. art. 9. teft. 2. balb Uu-met fol. 18. b. 9. a. Unb ba a termino illiciti coitus bis na* sóti*aeli* nemli* ju ber geit Da ber 93erDa*tauf fte geratben 2oc28o*en perfloffen, mifl fi* felbige mit Der; 21u*flu*t bebetffen, Dog, mie ibre Men- fes ante hunc coitum toeggeblieben fol. 45. art. 86. olfoonje&o raitewmalau** gebro*en ftnb fol. 6. a. unD Dog Dobep jmep ©tùcf 331ut etma einet Jjaiben fianb gtog oon ibt gegangen fol. 14. a, fol. 43. art. jj. 9}un bàt Diefe in • quifidn frepli* einige indiciamiOet ft*/ flnb aber Diefelbe ni*t binlangli* fte eine* provocati abortus oDet infanticidii grùnbli* ju ùberfùbten, befon* ber* ba fein corpus dettai miDer pe jeuget, unD Die ùbrige indicia, met*c miDer fte gebtOU*t metDen fònnen, equivoca pnD : quare benignior fententia irftlubio femper eft prseferenda. ff! 1.1. Tit. III. tex, 18. fi. ben 9. Febr. 1724. Refponfum Facultatis Medica Ilallenfis. 9to*bem bòne ^5nigÌ.^reugf.aBobllòbl.©*o^en©tublbi^ felbfl bie contra E. il. erganqene Inquifitions-Aae rait unfere* F.icultàt communicìtt morDen, ein in Medicina gegrunDete* ®ttta*rcn$atitbet ju« ertbeiien, fo baben mir nad) fiuglget $Dut*leftmg in moblbetà*tiget (£r* megung Derfelben befunDen, SagDie©a*ebauptfà*Ii* Datauf anfcrarat : Ob bie inquifitin f*mangcr gemefen unb etma in ber 29flen <ÌBo*e poft • coitum, bapeouf bem^ege blutig angetrojfen roorben, arte einen abortum procurirtunb Den feetum tsoblgar bep fette gebra*t, oDerob Der bobe&ib, mel*en m an ibt angefeb :n, nebfl Der 35emegung, Dieffe Datin beifpiibrct, t»on einem morbo unb jmat Det angegebenen obftruaione ivienfium bergetùb* tet( Sftun bat jmat Diefe E, R. 1) Den concubitum mit Dem $5rau-£ne*f. ber bieferbatb flu*tig motben fol. 1 j. b. mie au* ibte ©*mangerf*aft felbfl geflanben fol. 1.7- 8. io. 13.18.39- 2) 3» ibrer Stuffage gar fej>r variìret/' unbin*befonberefol. 38. befannt, ba§ ibr Die Menfes glei* no* bera con- cubitu ouffen blieben fol.n.b. obetau*gefaget, Dog fol*e* etmo t>ot jmep* s^onotben gef*e^en ; ba benn menn fl* bai lettere fo berrette, ber teib in biefet jmct) mollati)!- gtifl OOn bet retentione Menfium -ni*t fo in bkfiò» \)e louffen fònnen, Dog man pe oot f*manget ongefeben. 3) 2(u* ni*t moty gtaubti* ifl, bag eine gtau bie aflbereit if %a\)x im^eflanb geiebet, )97( unb brep^inber jur^ett gebobren, ou* f*on c&ebeffen fo moW tnit Wnu terbef*merung ol* obftruaione fluxus Menftrui jum òftetn beboftet geme* fen,nu*t foflte bie SSemegungen, mel*e Don ben fcetu in utero Materno bet' tùbten, untetf*eiben fònnen, bon benen, mei*e bet ^tompf unb SMebun* gen bep oetbaltenet monatbli*en SKeinigung unb SDmttetbef*raetuncy>et' urfa*en, unbf*einet benno*probabelju fepn, bag pe f*manget gemefen, aflein meil 0 in Aais ni*t bepnDli*, bag man Sfta*frage gebalten, ob p* bep ber inquifitin bie bep fo long antjaltenber obftruaione Menfium gè* mòbnlK&enSufólle al*cachexia, óbel unb blei*e*21u*feben, .«Mattia* unD s&iùbigfeit, furfcet Dtbem, nebfl €ngbrùfligfeit fpùren laffen: 2) ni*t un* tetfu*ct motben, ob f*on eljebeffen, mie fu f*on fol. 38 44. b. oorgegeben, *te monatbli*e Dveinigung au*gebtieben unb pe«Wuttetbef*metung gebabt, ou* ben boben £eib na* fol. 31. bep ibten £inbetn gefriegt, 3) ni*t oon ibrpernomraen, mie flaref bai (Seblùt bon ibt gef*offen, obet mie lange beffen 2iu*flug angebalten, 4) meDet fte felbfl no* au* bie bem OBorge* ben na* bon ibr gegangene 2 ©tùcf SMut btfl*tiget morDen, ob fol*e* nemli* maffae fanguinolentas congrumatae, Ober membranacea: gemefen : 5) nirgenb ein veftigium weber feetus vel vivi vel mortui no* ou* einiget abortum provocantium medicamentorum onjlltteffen ifl, fo fònnen mit apo- diaics fein firmes unb juoerlàgige* judicium t?on biefet©a*e fàllen, fon* Detn e* bliebet OU* res maxime dubia. S)og Diefe* ben principiis artis fle* màgK, •galle ben 12, Febr. 1724, Cafus XVI. Pro Veneficio Apopleclicus infultus habitus. Unfete fteunMicjK Dienfte $uvot, «Ole, £bten*vtfte, ^oc^Qelabtte, befonberB gunftt$e $>nten unb Sftunbe* 211* obnlàngfljubiepaet Juftiz ^on^elepbepliegenbet Cafus bon bem Oonbaeri*te ju D. eingefonbt, unb beten 23eri*t, bk Relatio unb Da* Ju- dicium Medici unD Chìrurgorum, mct*e Die Seaion bettt*tet, bepgefuget «DOtben: SBitobet ùbet fol*en Cafum getne beret £etten ©uto*ten oet. nebmen mò*ten, foetfu*en mit biefelben bienflfreunDlt*, biefen Cafum in ^brem Collegio mobljuùberlegen, unbun* Dorauf nebfl3«rùcffenbung ber ©epUgen, ^rebarunterfù^enbe^epnungporbte^ebubt, w**eubet* Append. v^v m ) 9« e §g> bringer biefe* ettegen mitb, ju erèffnen: unb mit oetbteiben bencn £erwt iufreunbli*en£)ienftengeflieffen. ©eben ijannooee ben 25.gvbr.1724. * ' ^ónt0L(5rogbrit.3urCburfuifìi.^rl.Jltetnl.Juftitz £an%eley nerorbnete Direaor unb &tU&r« Copia. ©*reiben*be*Slra(»^oigt*Sch. onbo*Sonb ©eti*t juD.fub dato d. 21. Aug. 1723. €mt. Exceilenz unb SCBoblgebobrnen mug i* bierbut* beti*ten, ©e* flolt, bo gefletn Slbenb bei H.c. eine* £eueriing* gtou-, biefctbfl ju fianfe gefommen, unb bon ibte* SCBirtfte*, J. D. M. ©*mieger^utter, ©retlje praefentirten falten ©*ote, erma* menige* genommen, fol*e no* beren ©enieffung fi*foglei*froncf unb benauetura* fieity befunben, f. v. bre* *en moflen, aber ni*t* berau*btingen fònnen, bobet bann biefe batauf bora^unbegelaffen, bag pein fol*et falten©*aalema* rait einbefora- me», motna* betfelben au* fo glei* bie ©pra*e oergangen, unb an benen ©liebetn contraa gemorben, au* na* Q&erlauf 233 ©tunDen Den ©eifl oufgegeben. UnD mie i* fo eben eingejogen, Defunaa am ganfcen Seibe unD ©lieDern au*£opfe gef*moflen unD bora ©ifte auég?f*tagcn fepn folle. SBeilen nun Diefe ©rete 13. in hoc paffu f*on oorbin mebr berù*tiget unb bober megen fot*e* faai Die pr*fumtio ouf Detfelben mofjl ni*t unbiflig fàflt, betfolgti* ju Simung allet pra:caution nòtbig fepn mifl, bag ber tobteCòrper bor berSSeetbigung but* 2ler$te beflcbtiget, and) aflenfafl* feciret merbe: ©0 fyabe £mr.Exceilenz unb ^ffiobtgebobtnen i* bierDur* anbeim geben mollen, mera biefelben baju ju committiren geruben moflen. 3*b«beimraittelflberanflaltety bag bie £ei*e bi: babin unbeetbiget fleben bleibe: aflerraaoffen bann bep1 biefem Expreffen berofelben ^erorbnung ju meinem mdtern ÓSerfralt Darùber ermarten mollen. 511* ber i* k. Atteft. oon ber Q3efl*tigung ber fo f*leumg geflorbenen 9CBeibe** ^3erfol)n ju H. 511* am bottgen gteptage ben 2oten Aug. biefe* 1723^ 3al>re* ju R mbet©taff*aftD.ein ptòèli*et^obe*fafl bep einet2Beibe* «jjetfofm p* etàugr et batte, unb man pon beffen Utfa*e etma* ùbel* profumitele; foba* ben auf ^egehren<®ir€nbe* unter f*rtebene biefelbe juunterfu*en un* bie* fen ?Diontao «l* ^ten Aug. unb elfo ara 4ten ^aa na* ibrem $obe bober begeben, ttr.b bofelbfl in J. d.m. #aufe bie33tfl*tiuung porgenommen, ba ei p* bonn mie folget, befunben bat. m )99.( m €* tfl biefe g3etfo^nG.M.c eine gtau Pon3f3al)tett fonflen bon gu< fet©efunbf)ettunD flatcfet Conftitution, Dag fo mobl Da* àufferti*e 2fnfe* ben, al* Die bep nabe £)aumen bteit Diefe tunica adipofa onjcigete, gemefen, flaget f*onbc*$flotgen* on ibtem ©tetbe-^age mieau* Den (£agborber etma* ùber $opff*mer|en, *ut aber Denno* ara Vitrage eine jieralt*e S^ab^eitunD arbeitet bep anDern geuten bii gegen 3*4 Ubr, be*9ìa*mit< tog*, unb na*Dera fu Dafelbfl ein paar Sòffel oon einer falten ©*aalen gè* geffen, foramt fle ju fianfe, e* mirD ibt ùbel, bti*t abet menig oDer ni*t* ou*, unD f*repetùbet beftige 5\epff*metfcen, met*e Dann ibre Cutter bur* Slufgieffung etli*et ©làfer bofl$5ranbemein bat ju beben gefu*et, obete* f>at ni*t* belfen mollen, fonbern e* ifl ibxbalb Darauf Die©pra*e bergangcn, batSittern unD Unbemegli*feit Der ©lieDer beforaraen > unb na*bòlligerc2Serliebrung Der^ràfte unD ©innen gegen 51benD ibren ©eifl oufgegeben. Sleufferti* mar ani ganfcen geibe feine Lxfion ju flnDen, nur bOgntan in regione ventriculi & fub mammillis einige, mie einegelb'£3obne grog aufgelaufene 33!àg*en, Die, al* mntn fle oom9E3affergebranDt maren/ au*faben, antraf. 9?a* €róffnung thoracis & Abdominis fanD man bie gunge jmar o^ne Lxfion, Do* aber raeiflen* f*màrfcli*, bai finis mar etma* f*lapp, unD inmenDig blo*, fonflen àuffetli* jierali* mit gett bema*« fen. ©ie geber mar au* f*raari unD mùrbe, Dag man mit einem ginger biefelbe mit lei*ter $ftùbe fonte $anfc Dur*bobren. 5ln Der ©eiten in parte concava, n)o fle gegen Da* orificum finiftrum ju, att DettiSDJagen gelegen/ mar fte brami, ròtbli*, unb ma* nun untet biefer ©tefle oora SDiagen lag, fabe au* Duncfclròtbli* al* inflammiret ou*, obngefebr einer vòanbbteit grog untet bera Orificio finiftro Stomachi, unb fonte raon bafSft bk tu- nicas ventriculi bi* auf Die nerveam mtt einem ginget lei*t obfta^en. 21m fundo ventriculi unDna* Dem pyloroju, fonte man ni*t* prsternaturelles flnDen, fonDetn tunica vel crufta. villofa & rugx maren oielmebr in jierali* *era ©tanDe. 3ra SJtagen befanDe fi* Mobl mit gcf*etten ©erflen ber* menget, motunter man fein 2Mer, oDer oon einer falten ©*ale etma* raeref * te. £>iernà*fl murDe au* Der £opf geòflnet, mel*er f*on àuffetli* ùber* ali einem SJiobren àbnli*, unD Daoon Diei}autau*f*on etma* aufgelau* feti mar. £3ep incifion unD feparation Det auff dkben^aut jcigetefl* jmi» f*en Derfelben unD Dem pericranio eine mei gri*te UnD mit i5lut tingirte gai** ttgfeit. 9ìa* abgenommenen Cranio fobe Die dura mater an Der u*te ©eiten bei Morfei ùber Dem©*lafe fub offe bregmatis gon & f*raarfc btàunn li*t ou*, unb na* betfelben feparation befunbe fi* Dafelbfl jmif*cn Diefe* unD bk piam matrem eine Jjalbe Un|e obet em gutei; £òffel poli geronnenen ' (99 2 ©e* m > io° ( w ©eblùte* ; mol>er fot*e* gefommen, funte man ni*t pnben, mie au* me* Der an ber àuffetti*en fiant no* ara Cranio eine Lxfion ju feben mar. £)a$ Cerebrum mar bieoon au* etma* gebrucfet, unD fo meit al* Da* 33tut gele- gen , in fuperfkie f*màrfclt*. $Bai nun Die Urfa*e Diefe* fo balD erfolg* fen$obe*anlanaet, fotflni*t juiàugnen, bog fle bem fub dura matre be* flnbli*em ©eblùte jujuf*reiben, ol* mel*e* berglei*en gufdlle, bie on ibr flnb gemer cf et motben, unb ben c£oD crregen fon, ou* notbmenbig fol' gen mug, menn fo(*e* ou*geloufene©eblùt ni*t bep S^ten bur* auffet* li*e£ùlfe meggef*offet mitb, mie fot*e* ber^err Profeffor#eifler in fei- ner Chirurgie pag. 113. & 120. bef*reibet. Obnun ober glei*mobl àuffer* li* mebet in cute no* cranio eine Lxfion ju feben gemefen, bk Sftotur ober oon felbfl berglei*en evacuation bei ©eblùte* on einem foi*en Dtte ni*t petnimmt unb bep Auaoribus Exempla potbonben, bog ojme àufferli*e Lx- fion De* ^opfe* Do* innerli* Derfelbe fon ixdiret merDen, mel*e* ou* loc. cit. p. 120. etinnettmitb. ©0 fon man ni*tanber* al* bofùt tjalten, Dog fol*e* ex violenta cauffa, entmeDerDut*©*lagen, ©toffen, gollen oDet flotcfe €tf*ùttetung mug bergefommen fepn. <2£ober nun Det 9Jtagen fo ou*gefebcn, Dobon làffctft* ni*t*gemiffe* fagen, infonbetljeitpnbet p* ni*t, bag fol*e* oon empfangenera ©ift entflanDen fipe, inbem etflti* unter ber im $ftagen gefunbenen©ptife fein ©ift jufeben gemefen; fernet biefe ©peifen einem ©*meine unbJpubne pnD gegeben morDen, tbnen bep* Den aber ni*t* Dama* gefebtet bat. ©er fjftogen befonDe p* ou* an Dem Otte, mo Die ©peifen logen in gutem ©tanDe. £nbti* fonben ft* au* bieSufàlle ni*t, tpe!*e fonflen oon empfongenem ©ifte betjutùt>ten pfleg* ten, unb bet #err #ofratb Hofmann in Medicin. Confult. part. 1. p. 6. cr* jef)let, ol* unter onbetn ein ubetmagige* 33te*en, mel*e* bier ni*t geme* fen, fernet ou* groffe* SReiffen, ^neipenunb ©*neiben imÉetbe mit bielen ©tublgàngen. €* bot aber na* 2!uffage ber perflotbenen Cutter biefelbe ni*t einmol ùber ©*metfceu ara $flaaen, mel*e* bo* faum ju glauben, gcflaget, gef*meigebonn, bog pefol*e3ufàlle gebabt bat, bo* metben bie» feSufàfle ne* bei »&errn ^ofratb* ^epnung au* nur bon empfangenem arfenicalif*tn ©ift oerflanDen. <2Beil man nun au* am &opf no* feine inflammation gefunben, flebet ou* ni*t ju pr«fummiren, Dog Do* im Mopf gef oramene ©eblùt fol*e eber ùn^Jtageri, ol* bofelbfl foflte affecluiret boben. Sflolfobieroon ni*t* gemiffe* ju fagen, fonbern fol*cnUmflanDen na*, mug ei Pidmefcr Dabep bleiben, bag bai ira ©elutn getonnene ©eblùt Die Urfa* m )ioi( 9» Urfa*eif>re*$obe* gemefen fepe. 2Bel*e*mtt bann &iermit$fli*tmàgicj beti*ten unb atteftiren. ©ef*rieben o. d. 26. Aug. Anno 1723. J. H. W. Med.Licent. &Prafl. J. H. A. Chirurgus. Peter J. P. Chirurgus. Refponfum Facultatis Medica Hallenfis. €* ifl Pon bem ^ònigl. ©rogbritton, jut gòbi* $5raunf*tm gùneb. Juftìtz»£anfcelep betotbneten #ettn Direaore unDSKàtben unfetet Facultàt Die Copia eine* ©*teiben* De* Qlmti^oiati ou*H nebfl bepgefùgtenS3e* ti*t bei Medici unb Chìrurgorum ein Sufpeaum Veneficium betxeffenb, ùberfenbet morben, borou* mir erfefjen, bog G. M. e. eine fonfl gefunbe grou \>on 35.3obren ben 19. Aug. a. p. fl* ùber $opff*metfcen ju beftogen angefongen l>abe, mel*e jmar ben folgenben 2oten no*angebalten, bo* aber ni*t oon groffer 4ì)?ftigfettgemefen, fonbern ei batte biefe gtau bei Wittaai no* eine gute SDtabijetf getban unb geatbeitet bi* ^a*mittag* um 3 obet 4 Ubr, ba fte etma* fatte©*ate genoffen unb fl* glei* barauf ubel befunben, au*p*etma*ùbergeben mùffen, bobep bie$opff*merfcen un* gemein angemacbfen, bk ©pra*e oetgongen, Die ©lieDet gejittett, unbe* megli* morDen unb enbli* na* oòfliget SBetlietung aller ©innen unD ^tàfte innerbalb 2.3. ©tunDen Det $ob erfolget. £ietauf fepe ben 4ten <£ag batna*ber Sèrper feciret unb befunben morben, bag bie gunge mei* flen* f*màif?li* unD Da* fiexfyffylaw, tùie au* Diegeber f*mat$ unD mùtbe gemefen, fo Dog man lei*t mit Dera ginger but*fat>ren fònnen. 2ln bem 3)tagen bàtte man mabrgenommen, bag bai orificium beffelben, Dotan pars hepatis concava gelegen boben fofl, Duncfeltòtbli* unb ol* inflammiret ou*gefeben, unb bàtte man bk tunicas externas olloabi* ouf bk nerveam mit bem ginger obftofcen fònnen: an bem fondo ventriculi binge* gen na* bem pyloro ju, mate ni*t* miebetnatutli* onjutteffen gemefen. 3n Det inmenDigen Cavitcttbe*3ftagen* fepe feine infiammano, feineerofio unD n>dtetni*t* al* erma* £obl mit gef*eltet@etflebermengetju flnben geme* fen, baoon man obne einige borouf erfotgte c£erànberung einem ,©*mein unD #ubn ju fteffen gegeben. ©et Mopf fep àuffetli* ftbmatfc unD ongelou* fenau* jmif*en Dem Cranio unD pericranio eine màffettge unD blutige 3Jta* texie angettoffen motDen, innetti* abet mate Die dura mater on bet te*ten é>eite bei Mopfi ùbet bem ©*tafe fub offe bregmatis ganfc f*mat&btaun gemefen, untec betfdben babe ouf bet pia matre unb cerrebro mobl ein gòffe! poli getonnen ©eblùt gelegen/ unb unter biefem mate ba* ©el)iw meDet* (9ty 3 gebtucft m ) 102 ( gg gebrucftunb f*màrfett*gemefen, ùbtigen* oberfepe ni*t ba* geringfleve- ftigium eineràufferii*en Lxfion mabrgenoraraen morDen. QBeil nun bep Diefem fo plòfcli* erfolgten $oDe ein 2lrgmobnfo mobl meaen einer jugefùgten àuffetli*en Lxfion, al* au* megen bcpgeòra*fen ©ifte* entflanDen, unD Derfelbe auf citte f*on in hoc paffu berùcbtigte^et' foi>n geraotfen motDen: 21i* ifl boa unferer Facultdt Dc*fafl* ein mobtge* grùnDete* ©ura*f en erforDert morDen, Dabep befonDer* ju decidiren ifl ; b biefer gffcf>tt?mbeCob ven einem beyc$cbtad)ien(&iftf obet einet àuffcvlicben Lcefion, obet aud) von einem tnncrlici?cn li\mdlid)enì5ufall pmirfacjjet roorben. 5Ra*Dera mie alfo ju Dem €nbe alle bepgebra*te Uraflànbe Collegiali - ter mol)lbcbà*ttcj ùberleget, fo finD mir Der einfliraraigett^epnung, Dog (Obep Diefer plo^.i* berflorbenen grau feine Sufpicio veneni flatt bobe, biemeil Diefelbe ( a) f*on ju&ot ùber i\epff*mer&en geflaget (b) frtn ve- nenum ira Wlaatn gefunDen morDen, fonDern (e) Deffen contenta einem £)ul)n unb ©*mein obne©*aDen ju fteffen gegeben morDen, (d) in fundo ventriculi fonDcdi* reo Die ©peifen gelegen, fein Signum inflammatlonis mabrgenontmer! mocDen (e) fi* au*ni*tDie fonfl gemòbnlt*en Symptomata veneni affumti gejeiejCt. Sum ^bm\ fònnen mit Die Ucfa*e Diefe* gef*minDcn ^oDeé f cine*me- ge* Don einet violenta externa ixfione berldten, intesi! (a) feine vefligia berfelben meDer in ln::gumentis no* oflìbuscranii angemercfet moi Dcn, mei* *^* Do* netbmenDi^ fepn mùffen, menn cineruptio vaforum cerebri oauon erfolgen foflcn, (fa) Die tKtflotbenef*on Qaaei juoot fi* ùbet $opff*met* ken geflaget, (e) oon etnee befttgen lxfioneexterna fein gtoffe* viicus, Det* glei*enDieg;ber ift in corruption ju geben pfleget. 3ten* ifl alfo auffer alien Sroeifel an einem infultu appopleaico^oDc* berfabrm. ©enn ob mir jmat mol)l bàtten mùnf*en mòaen,DagDer bepDet Sedion jugegett gemerne finx Medicus gettane Sfto*ii*t cingejogen, ob Diefelbe etman, mie mit ni*t obne©runD permutben, eine plethorica geme* fen, nt*t jut SlDcr gelaffen, mobl gat an einer obftruaione menfium ia- borìret, au* etma einige Qaae juoor fl* geeifert, ooet na* Doifjergegan* getter §rbifeurg einen falten ^runcf getbon it. fo erbellet Do* aug Dera, ma* un* bcri*tet morDen jur ©enùge, Dag, Da na* bem^ebe Dee ^opf ange* laufen, f*roar(jau*gefeben, unD in bctnfelbcn ein extravafirte* ©eblùt gè* funDen motben, bur* bai ani Dem Unterleibe Dur* einige fpasmos na* bem fiauyte jugetriebene ©eblùt ein fubtile* vas in pia matre jerriffen, uno olfo «e (io3) m olfo eine Apoplexia Sanguìnea, folcii* ein f*leiniget?:obt perurfo*et mot* ben. Unb jmeifetnmir ni*t, Dag menn Der Sjixx Medicos bie ventriculos cerebrigebùbrenbexaminiretbàtte, bafdbfleinegroffe^engeextravafirte* 2Mute* obet feri mùtbe fepn ju flnben gemefen. <2Boé Die Urfa*e Det an bet geber mabrgenoraraenen Sphacelation betrifft, fo fònnen mit bapon ni*rapodiaiceunbf*te*tetbing*Urtbdlen, ob biefelbe beteit* por bem m- fultuapopleaico ibten onfong genommen, oDetob, met*e* mobl ara pro- babelflenf*einet, na* Demfelben Da* ©eblùt bàuflg in Diegebet getrieben motDen, aflDaflebenblieben, unD na*mabl* bie4$age, ebe bet€étpet fe- ciret motDen, bep Damabl* anno* beiffen <2Bettct in corruption gegangen. ©*lieg!i* fònnen mir f)tebep ni*t unerinnett baben, Dag mit in Dem ùbetf*icftera Seaion*. ^eri*te einen groffen geblet angemercfet, inDem Darinnen gemelDet mirD, Dog pars hepatis concava on Dem orificio finiftro ventriculi gelegenbabe: foltenun fol*e* in Dem erflen 2iuffa^gtci*fol* olfo beflnMi*fepn, fo mare fol*e* biflig oor einen groffen errorem anatomicum au balten, inDem befannter maffen Diefe* orìficum finiftrum ni*t bep Der gè* ber, fonDern an ber lincfen ©eiten bep Der Spinali Medulla unb nabe an ber «DM& fituiret ifl. ©olite aber au* Una*tfarafeit be* Copiften etmanjol* c&e* wtfehen, unb an flatt ber geber bie Sttilfc ju oerfleben fepn, fo murbe fi* bet befebriebene situs unb anbere Uraflànbe beflo buffer barait retmen.£)ag biefe* alle*benen principiis artis geraàg, fol*e* baben mir rait unferer Unter* f*tift unb botgebtucftem gemòbnli*en Facultàt* *3nflegel beftàftigen mollen. ^aaeOen^ten Mart. 1724. Cafus XVII. - Veneficium dubium. Refponfum Facultatis Medica Hallenfis. 9*o*bem un* bon bieflgen£ònigl. ©*òppenflubl einige Aaa inquifi- tionatta jugefenbet motDen, Dog mit megen De*, in Denenfetbigen cntbotte* nen bef*ulDigten veneficii unfere in Det experienz unD medicinif*en ^LBif* fenf*aft gegrunDete ^Kepnung Dabon etèffnen mò*ten, barait ©ie Olio ra- tione bét juftiz beflo ft*etet geben fònten: ©0 baben mir bie aaatn*ge* farat, fletgig periuftriret unb etmogen, unb btflnben benino*, bag jmat ei* niaetS8evba*t eine* bepgebta*ten ©ift* rait Der £abergru^©uppe Dar- au* erbeflet, meil Der berbli*ene SlntbonS. fobalD er felbige gegeffen, glei* barauf ùber beftige 51nafl, IVtube unb ©*met&en ira geibe gefiagt, au* nicbt lanae borno* betflotbcn unb na* beffen $obefl* eine ungcmol)nli*e »«ànbeiwng an feinem «eibe gejeiget, inOcm betfefte ni*t a«em an alien «e )**( m Drten^eftigoufgeflbmollen, gonfc f*mor&, blau unb gtùn au*gcfenen, vide 33lafen fl* an Demfelben geàuffett, au* oufgefptungen, Da* ©eblùt beitig au*bct^afen unD fiale gefloffen, Darauf eine gtoffe corruption al*balD et* folgt,met*e3ufàfleau*bombepgebta*ten@ifte ft*ju òuffern pflegen. èiUein meil au* einiget Seugen Sluffage, fo fol. 60.62 66.07.94. be* finbli*, bet Petflotbene SlntbonS bie fiabexaxu.% ©uppe ni*t ailein gegef- fen, ou*nutba*obetflebapon, fonbetn jura $fteil au* feine ^o*ter, bie* fet abet fbl*e ni*t $ef*abet. Sura onbetn au* au* eben Der Seugen 2lu** fage Diefe* bepgebra*t rootDen, Dog er botbeto lange ftancf gemefen, unb eine* galle* auf bie tc*te ©eite mieDet einen eifetnen £>fen fOìeibung gef*ie* bet. ©tiiten* betglei*en f*nefle putrefaaion unb gtàuli*e 9Bctànbetung De*^òtpet*na*bem^obe au*mol)l bep onbetn na* einem f*ncBen$o* De bep OOflblÙtigen gCUten, bie an einet inflammatione unb Sphacelatione inter- narum partium fletben, ju gcf*eben pfleget. QMetten* bet defunaus ni*t feciret no* oielmeniget in Demfelben ein ©ift gefunDen morDen, unD olfo Do* corpus deliai f>auptfà*li* feblet. ©0 fan raon au* fol*en Umflàm Den, beoorab, menn Deten 3eugen21uffage, Dog Deffen 3:o*tet mit oon eben Detfelben £abetgrù&-©uppe, Dapon defunaus ^n*on 3- glei* f roncf mot* Den / gegeffen, unD ni*t borouf ftancf motben juoetlàgig unb genugfam verifiqret, ni*t gemig battbun, unb uttbeilen, bag biefer 51.3. ara ©ift gè* ftotben, e* fep bann, bag ft* anbere unb mebrece indicia no* bettottbtm ntò*ten, Darau* ju f*li#n, Dag er oora bepgebra*ten ©ifte geflorben. ©ag Diefe* unfer Sentiment Denen principiis artis medicx gemàg, baben . <2Bit rait unfetet Untetf*tift unD gemòljnli*en Facultàt*-^nflegel beftàftigen moflen. Cafus XVIII. Epilepfia fimulata. *!Ra*bem ein ebtet SXatb aW)ier un* bie acla inquifitionalia D. b. betteffenb megen petùbten©iebflobl* unb §ftotbtbot jugefenbet unb unfet in arte medica gegtùnbete* ©ut a* ten ùbet folgenDe funere oerlanget : 1. (Db ber affecìus y womtt bie23. befyaftet, vera Epilepfia feyl 2. ObbeyibtetJLeibe^Conftttution man mit betZottuv QeQen fie vetfafytentanne? ©0 «8 > 105 ( m ©o fcaben mir bte Aaa unb ma* bie Seugen be*l)alb deponiret, fleigig bur*» lefen, unb afle* collegìaiiter mobl etmogen, unb beflnDen bemna*, bag bte 2& eine grau bon 48 3abren, unomiee*f*einet, eine* fanguimf*en tem- peramene, unb fenfiblen geibe*' UnD ©emù**'Conftitution, borio. OU* i2.3abren, menn fle fl* geàrgert oDer erboffet, betglei*en affea befom* men, Dog fleft*entfàrbet, èfter* jut €rben gefaflen, geà*jet, unb in einer Cbnma*t eine ©tunbe au* mobl lànget gelegen, babepabet bie©au* menni*te;ngef*tagen, no* mit bera^opf unb#ànben ft* bemeget, bo* etma*©if* bot bera bìnube gebabt, unb ganfc flifle gelegen > unb fo fle ju fi* felbfl foraraen, bat fleoonni*t* gemufl, iflabetben ganfcen^agbatauf betrùbtgemefen. éluf bera ^atcf te abet obet ouffet bera £aufe bat fle bet- glei*en paroxyfmum ni*t gebobt, fonbetn nut, menn fle p* etbcffet. ^un flnbct fi^ bep benen Aais ni*t*, morau* ju etfeben, bag na*9$erflieffung einer Sdt bon io ^abten, fte rait bergiei*en malo mare mieDer incommo- diretmorben, ouffer bag fte bot einiger Sdt, ba ibr ba*Ur*eit megen ber Tortur publiciret raecben follen, nieDergefallen, bie ©auraeh eingef*lagen, bo* alfo, bag fle juoor an bie OTanb gelebnet unb fa*te ouf Die €rDe gè* juf*ett, feinen fpumam obet oor bemSDZunbe gebobt, rael*e* eine <2Mertd' flunbe gemàbret, betglei*en3uflanb bept'bt au*no* einigeraabl obfervi- ret motben. buffet mel*en Uraflànben unb 3ufàllen nun e* bai anfeben gè* minnet, al* menn bie Inquifitin gravi morbo epilept. laborire, unb olfo rait Det Tortur juocrf*onen, meil fol*eni*t obne gtoffe geben*«©efabt bep ibt fónte appliciret merben ,be^otab, bo bie epilepfie got lei*t apoplexiam, ja ben $ob felbfl no* fl* jieben fon, unb ou* bie gtoffen ©*raer^en bep ber Tor- tur ba* Obnebetll debile genus nervorum ito* mebt lxdiren, Uttb alfo ben Pa- roxyfmum ni*t ollein miebet ermecfen, fonDern ou* gat lei*t exacerbiten mò*te. ©erano* obetunb biemeil bk vera epilepfia ein affeaus unb fyefti* get fpafmus membranarum cerebri ifl, bet per confenfum bO* fyftema ner- vorum & mufculorum univerfi corporis ongteiffet, Olfo bag in graviori cafu olle partes nervofxunbmufculofx jufammen gejogen unb tjeftig bemeget, bk élugeninbem^opfebeftig betbtebet, biemandibulx jufararaen gejogen mer» Den, unb bk Patienten rait ben Sàbnen f nirf*en unb èfter* bk Sange jetbeif* fèn, fetnet bai ®efl*te gan£ blau unb rait 2Mute untetlàufet, ber fiali bet* um gejogen mitb, bet©*aum ouf bem^unbeliegt, bk ©aumenjufam' men gef*lagen metben, betgetb, gùffe unb£ànbe fl* beftig bemegen, in màbrenben paroxyfmo ou* ni*t* gefùbtet mitD, no* bemfetben abet bet geib unb bie @liebetganfcjetf*lagen flnb, unb ft*©*me^tigfeit unb©ru- Append. (£>) cfen « ) 106 ( 9» tfen im^oupte, ©*mtnbel,Ubii*feit, mtb£et&en*'2tngfl empfìnben, bie* fé* malum au* feine gemiffe Seit unb Periodos ju balten pfl< get, biefe 3»* falle aber meber bot|2 3al)ten no* au* furali* auf bem*Xatt)baufe bep ber P>. obferviret motben; fO fònnen mit Diefen affeaum prò vera epilepfia ni*t erfennen. ©enn bot 12 3obten bot fle meDet Die ©auraen eingcf*logen no* mit Dera geibe p* bemeget, au* ni*t bie 2fugen ira Mopfe oerbrebet, no* mitDen3àbnengefnirf*et, no* ifl Da*@efl*te mitSMut untertauffen gemefen, fonbern bat oielmebr flifle gelegen al* tobt, blag ou*gefeben, unD alfo md)t ein defeaus ol* exceffus motuum , Det ordinair UllD effentiel bep Det epilepfie ifl obferviret morDen, bobero ber morbus, momit flevor lo^abten fcefaflen gemefen, proSyncope, ober eineCbnma*tjubalten, berglei*en fcepgtauen*<^erfonen, bie fangvinif*et Complexion unb mit flatibus im Untetleibe beboftet, unb jum Som gendget, obfonberli* circa tempus men- fium gar gemein ifl, nnb Dabero fyncope hyfterica genannt mirD, unD beffe» tyet Die difference jmif*?n einer Syncope unb Epilepfie barin, Dog jene ein affeaus cordis unD defeaus motuum, Dtefe* obet ein affeaus cerebri unb ex- ceffusmotuum tfl. £ubem fo bot OU* bkfei malum feine periodos, mi-' bep bex epilepfia chronica geflbieljet, gebalten. Ob nun jmat lefctli* biefe B. auf Dera SKafbbaufe niebergefaflen, eie ©auraen jufammen gefcblagen, unb ft* mit bem geibe bemeget baben mag, fo balten mir bo* biefe* blog&or ein fimu- Brtes'SBetcf unb jmat au*fotgenben Urfa*en : 1) <2Beil vera epilepfia mebr in ber Sugenbol* bep fot*em5ilterju ent- fleben pfleget. a) SBeil pe fdnen ©*aum Por bera SJZunbe gebabt, bieStugen ni*l >erbrebet,no*ira©efl*tebtaunmorben. 3) 2iu* nad; bem Paroxyfmo meber Ubex ©*mtnbel unb ©*me* tigf eit tra fiaupte, no* ùbet Ubelfepn unb »£>et&en**2iugfl gef ioget. 4) 3nglei*en febt oerbà*tig ifl,bog pe fl* an bte<2Banb gele(met,unb fo*te niebetaemf*elt. 5) 2lud;, bamit fle ber Tornir entgefjen mò*te, flmuttret, ol*màre pe <*manger. tÓetobalben ifl b:p fo geflolten ©o*enanf bie anbere gtage ju ontmorten, Dag inquifitin obne geben* < ©efabt gat mobl mit bet Tortur bdegt raetbeti fònne, obfonDetlt*, ba fle feine valetudinaria no*bon f*mo*er Conftitu- tion ifl, ou* Diete Sabre bet pon feinen Sufàflen, bk au* ©*raa*beit De* " fianpti unD Den Merben berrùbren, befallen gemefen; ©olteftenun aber, mie gar lei*t ju uttljeilen/ por ober bep ber Tortur mieDet betglei*en «6 ) <°7 ) §S> Affeaam fimuliten, fo fonmanfimul3tam epilepfiam a vera gat lei*f di ftin- gviren 1) mann fle bie Slugen juf*!ieffen, 2) fo man t'bnen einen ©f rol)ì>aim inbie^afeflecfet, obetou*ba*©voiat.cc.bineintbut, mann fle Daffelbe erapflnDen, Die s2(ugen auf unb jutinm, ingle!*en / mann fle Den ©*merfc bepber(£otttìtempflnbenunD f*tepen, foifl al*Dann bk Epilepfia prò fìàa ju balten. ©olite aber, mel*e* Do* ni*t fo lei*t gef*iebet, tur* Die aflerbeftigfle SSemegung De* ©emù** ein epilepticus oDer fyncopticus pa- roxyfmus exciriretmerDen, met*e*Darau*ju erfennen, fo fle Di;dolores in tortura gar ni*t empflnDef, fo raug man frepli* SSebutfamfeit gebtau*en, unb bep Dera paroxyfmo bon Der ^orfut abftrahiren, barait ni*t etma ein gefàbtti*et3ofafl Datauf ctfolgen mò*fe, Denn meDet ira paroxyfmo epile- ptico no* fyncoptico hyfterico Die Sottra: ju betflatten, babon ein raebrer* JU lefen , bep Zacchia L. VI Qu. IV. n. 8. Unb Ammanno Med. Crit. p. «58. dife. 19. ©Og biefe* Refponfum ben principiis artis gemàg, K. Cafus XVIII. De amentia* non fimulata. 9?a*bem in bei aflfyet inhaftirten z. l. onbàngigen Inquifition** ©a*e megen beffen angegebener Melancholie oermóge De* fol. 191. fq. Derer mitgebenDen lnquifition**Acìen beflnbli*en Urtbeil*, fonberli* ouf bie et* tbdlten medicinif*en Atteftata ni*t nut fol. i8f. fonDetn ou* fol. 199. feq. ber <2ÌBobflòbl. Medicinif*en Facultdt ju geipjig 2$ebencf en einocbolet motDen, biefe aber in ibtem ettbeitten Refponfo fol. 203. fq. au* einigen angejogenen rationibu; be* obetmelbten g-Suflonb unb ©eraùtb**W*affenbeit oDer amentiam ex fignis pathognomonicis beffet DOtge*On miffen moflten : ©0 bot bierauf De* g. defenfor in bem ©*reiben fol. 209. feq. morinncn cr ju- glei* Die in Dera angeregten Refponfo eingejogene rationes umflànDli* jumi< berlegen gefu*et, ouf eine anbetmdtige$5efl*tigung but* einen gefdjicften unb berflànDigen Medicum fomobl au*anDctmàttigec2$etfùcjung provoci- ret unD anbep angefu*et, bag bierauf ein anbermdtige* Refponfum medi- cum &on ber #o*lòbl. medicinif*en Facultdt ju fiaUe eingebolet metben mòge: aflermaffen nun fix. C G. M. L. unb p. allbietauf bie fol. 214. be* f*ebenerequifitionna*etfolgtetgenauet^Bep*tigung be*lnquifiti unb gè* nauer £rf unbigung Deffen guflanbe* (netùber aHentfoalbeu fera medicinif*e* (0)3 At- « ) k>8 < H> Atteftat fol. 217. fq. in uraflànbti*en Terminis ettbeitet unb ad acìa gegeben, Die bietbep adminiculitenbe Seugen obet, motaufbefogtet fix. l g. in feinem abgefagten Atteftat refleaitet befoge fol.221.fq, bi* mit fol.230.bep ibtem cuten ©emiffenoetnommenunbobgebòttmotben; Silfo flnb mit unferer£o*gc* ebtteflen £etrn l)obe* medicinif*e* ®uta*ten unb Refponfum : lteffen feyl nnb Ob an fceniftlbfn fernet Zuftanbes balbet geffatten &acben nacb ei* nic\efpecies tortura abet territio mit beftanb$U voWftteden ? Ober ob berfelbe betQefiaìt mit einiQev Jtetbes* ©truffe 3« bele- gen fer? t gor fonberli* benò*iget, mit unter'bienflf*ulbigfler 23itte, e* mollen ©iefelbe no* borgef*ebener perluftration berer bietju nòtbigèn Aaen unb collegialif*et deliberation un* fot*e* refponfum medicum cum rationibus dubitandi & decidendi mobl betf*loffen fòrberli*fl miberfa&ten ju laffen, tyc*geneigt geruben : fikxbox ac. 3. ©. ©tobt. ben 30. Apr. /^ bienflf*ulbigfle 1718. * Die &tabt'ob?n mir bk Aaa fleigig bur*lefen unb bk barin beflnblt*e Um* flànbe, obfonberli* bk Refponfa unb Atteftata, mel*e bie fin. Meuicì et* jtattet, mo^lermogen unb conferiter, unb geben bierauf jut bienflli*en2hn> mott, bag ou* aflen benen ereignenben Uniflànben fo Pielju etfeben, bag mebtete indicia vera;, quam fimulatae mentis alienationis bep gcDa*temZ.L. p* beflnDen. UnD ob glei* fonte ootgegeben metDen, bag inquifitus ante incarcerationem auf Die proponitte©eri*tl.gtagengatn3 petnùnftig geant* mottet, ou*man piele €xempd &abe, ba betgld*en depravata phantafia but* m )io9( 9» bUt* Oflei*0nb externas afliones Pon Inquifitis fimulitef tDOtbett, fo flnD bo* bingeaen biet t>otnehmlt*in Confideration ju jieben folgenbe^uncte : 0 ©ag bepgeba*tem L.fl* f*on pot Diefem ein charaaeroDetdifpo- fitio haereditaria ad ejusmodi melanchoiicum mentis ftatum befunDen , mie ou*fol.2i9.itemau*fol.227. ju etfeben. 2) ©ie beftige animi pathemata ex fol. 219. fo POt Det InhaftitungPOt* bergegangen, al* allerbonb £teufc, 9*0*, Strmu*, au* no*gebenb* Piel ©*tecfenunb gut*tbojubiel contribuirt. 3) ©ne beftige Lsfion am Mopfe, baoon fol. 219. geba*t mirb. 3«m 4) aber bie ganfee hiftorica defcriptiobe* Status, mie foi*e ber fix.®. Medie, fol. 217. ju^apieregebto*t, biebotnebrafle signa unb indicia ftatus melancholici in maniam propendente fOttfom bOttbUt. ^Ottl no* dn gtoffe* pondus geben mùtDe, menn raon genugfam Dattbun fónte, bag ber Patient febr menig rubete, ou* bet geib bobep oetflopfft, bep mel*en Um* flànben feine fimulatio fiatt flnben fon : unb obglei* bot bet incarcerata ber inquifite betnùnftiggeontmottet, fo iftbo*befonnt, Dog biefet f*mete Afl'eaus Capitis per paroxysmos unb intervalla fl* exerire, ba bi*meiten bie affliai ganfc betnùnftig flnb, bi*meilen abet gàngli* extra omnem fen- fum & rationem gefefcet metben. Unb obglei* OU* einige Aaiones melan- cholicorum fònnen fimutttt metben, fo fon man bo* folcbe* ni*tlei*te ur* tbeilen, mann ein afpeaus faciei conftanter pra:ter naturalis fl* beftnbet, OU* Die Sufàlle tntraer beflànbig anbalten unb fo bidè juglei* concurriren, mor* ou*benn ju f*iieffen, bag allerbing* bep geba*tem inquifiten megere in- dicia prò vera mentis alienatione Port)Onben flnb, mel*e* *C Cafus XIX. Affedus Calculofius an legitime traólatus. Sin gemiffer groffer 53aton, unb borneljmet Miniftet, fo etli*e£!Bo' *en bot feinem alijuftùbjeitigen ^obe in*543abt feine* Slltct*getteten,mar eine* fanguini'f* phlegmatif*en Temperamenti, btaffetgotbe oonQugenD auf, bk man Don einet ungefunben gejogenet SDluttet'Sttil* ali:jeit derivi- ten mollen, meilen umfol*e3dt, fo mobl in Det$ta*f, al* na* bet ^ta*t beffen gtau Cutter groffen unD bielen ©*tecf en unD SBettùbmffen untermorffen gemefen. 9W*t* beflo meniger mar er Pon Sugenb auf eben (O) 3 »W • <86 ) "o ( §fi> tti*tgarbielfcandii*, ouffer bag et na*au*geflan>cnen£tattcfbdtim ber 3ugenbexh£reditariapaternadifpofitione, al*erin benen t>icr(jicjen x>abrcn geflanben, angefangen, $ieven--©teineb©n fi* ju raetfcn. UnD glci*roie er allejeit einen flarcfen Appeiit aebabt, unb in Dencn lefcterengabtcn nut einraal, nemli* bep bet ^itfag* ^ìabljeit bidè ©peifen ju fi* genommen, menigeSSemegung be*geibe* gebabt, tuel gefeffen, unb feinet f*meren mi** tigen21mt*'@ef*àften tàgli* etli*e©tunben abgcmattet, fo tfl et Dabet gat flotcf unb corpulent motDen. c §* mar aber bera anfeben na* mebr eine aufgetronfene, aligefunbe, natùrli*e Conftitution. Obngefebr anbet*atb 3abt bot feinem^obe, na* einem in 2lmt*<©ef*àften botbergegangencn gtoffen Sorn batte e* Da* Sinfeben, alsfleleet in ein ©alien( batauf befunben. <2U3eiln et aflejeit gat blog au*gefe* ben, nieraaleninber3ugenban DetDìafe geblutet, fo baben au* feine oorige fimw Medici ibm feine 2lDet òffnen laffen, unb ifl ibra bor 30 3abren, einem befotgenben betgen giebet botjufommen , nur einraal eine 2lDer geòffnet motben. at etli*e maflen ©teine pon p* gelaffen, au* bot etli*en 3al>ren einige , obet gar geringe Molimina h«- morrhoidatta gefpùfjret , bag et ni*t* bapon gema*t / ou* ber* no* «6 (ni) 9» no*, nemli* feit bxlttebalb 3obten bi* in feinen $ob ni*t* Dobon gefpùfr' ret. Unb meilen ibm bai ©*motbo*et 9H3affet got mobl &ugef*lagen, fo bat et e* benle^t bcrmi*enen ©ommet miebet in ©*matba* raitgutet SIBùrcfunggettancfcn, unD ifl bem mtfferii*en2lnfebenna*batauf gefunD gemefen ©et betùbrate fit. D. Gladbach, mel*et bot onbern Medicis bie SÉBùrcfung biefe* ^afferétiKbt aflein erfunbiget, fonbetn au* bet gelebt* ten ®elt feine »pocbbernùnftige ©eboncfen bieson bur* ben ©tucf befannt gema*t, bai ibm in feinet lefctetn ftancf beit au* angeta*en, menn et Die* fé ttYintfbdtùbetfleben mùrDe, er jufùnfftigen ©ommet ba*©*maiba* *er<*2Baffer, ura bie Spinam reni infixam ou*jufùbren, miebet gebtau*en folte, gefctbermi*enen £erbfl bot er am fiaupt, unb circa maxillam^ten- tium einen glug oerfpùbret, unb meilen er in £errf*aftli*en ©cf*àften berf*icft, bo*©*ròpffen bobet einen ^onatbùbergongen, b«tetoufber SKeife ein Wafen > SMuten berfpùret. Obngefebr aa^t <28o*en bor feinem £obe fpùbreté et auf einraal on bet $afel.fl&enD, in Dee ©egenb bet te*ten ^ieteneinefol*ef*raerèbafte €mpflnDli*feit, al* menn ein ©tein fortge* I>en folte. €r mufle au* eignet ^tfabrung, mie e* tbat, Dag et Dabero Ju- diciret, e* muffe ein ©tein fepn, bet Urin oerflupfte fl* Datauf, Dag fafl fei- net fottging, et mufle ft* au* bre*en. ciBcìlennunfol*e^etflopfung De*Utin* ibra ungemèbnli*mat,lteg et feinen Medicum Den anDetn ^ag tufen, Det ibra Dann Slrfcnep oetf*tieb, Den Utin ,u befotDetn. €* mat Den 28. oa. «722. Dag et ibra angefangen 50 ^topfen De* Liq terr.foi.Qri. ein jugeben,ein ©gflic au* Denen Spec.Emoll. & Carminat, UnD bet Herb. Veron. appliciten JU laffen , motouf bet Utin mieDet fottging. Um abet bk ©*nierfcen ber 9ìteten ju tinbetn mut* De ibmtà^ti* etli*e ma)len eine flarcfe beffet ©pifce Poli ron einem ^3ut* pet ex Nitro depur. Lapid. 69. & Conchis praeparatis gegeben , ntit md*em man etli*e ^ageanbielt, inbem ber Utin jierali* fottging in 2infel)Uttg ber Quantitat, bie qualitas abet taugteni*t*, maffen et aflejeitbtag unbbun an- jufeben mar. OBeilen bep fol*en UmflanDen megen ber immetmàbtenDen Ubli*fdt, DetSftagetirerfleflf, Der Apperit f*ma* gemefen, brau*te eruor Dem éffen 50§rcpfen incera bon Der Eff abfinth. compos, carminar. Wed, unD Aurant, unD mie Die ibm jumiDermar, nabm et an fot*er fiati ein paat mablen 60 ^ropfen Satts voiatil. oleof. Sylvii, mel*e et ebemob* len bep fol*en UraflànDen gut befunben. €tli*e Sage batna* bcrflopfte ft* Det Utin bon neuenv na* ©ebrou* aber obiger ^itteln unD (Etpflir ging er mieDet mStojèlnmg Der Quantitat re** fort/ et blieb aber blag/ mdgli** «8 ) na ( 9» unb bùnn. ©a* neitf*en in bet ©egenb geba*tet Weten continuirete be* flànbig, bet©*metfcmat etttàgti*, unb meilen raan judich-te, e* muffe ein ©tein ba fepn,fo lieffe man bie ©egenb mit einet inbetFamiiicgebvàu** li*en ©albe f*mieten, raan appiicirete au* marme ©àcf Idra é* mutbe mieber ben i6* Novemb. bai geba*te (Slpfliet mit gutem Eflèa appliciret, unb ol* bietauf bie ^atut Dur*Die©àrm eine Spenge einet f*ldmigten to* fcigten daterie au*flieg, fo fam raan ibr mit einer ordinaria dofi Manna: ju« fiuiffe. 3njmtf*en blieb Die (£mpflr,bli*f eit in bet ©egenb gebo*ter Wie* ten, bieUbli*feitunt) òfftete* 33te*en blieb ni*t ou*. €r ritte unb fuf>r einmot ou*, in £offnung ben ©tein fottjubtingen. ©ie €mpflnDli*f eit in Sftieren motte ni*t mei*en ; bet ©*merfcen mot einmol flàrcfer, eintnal gè* ringer, ba*23te*enmolte ni*taufbèten. 9ttan fubr mit ber3)tagenema* bur* ète*en miebet fott. ©ie ^atuc mat batan glei*fara fo gemòbnet, bafi au* òftet* auf ein Olàufpetn bai <£tbte*en etfolgte. %i obngefebr um fol* *e3dt ein*mal* be*9*a*t* ber#r. Patientpermepnet, ber ©teinmare ou* Den^ieten in benVreteiemgef*offen, mie et e* mebt al* einmabl borber erfabren ì)Otte, fo etjeblete et e* ni*t aflein ©t.gt. giebflen, fonbetn au* be* ©lOtgen* bem Ordinario Medico, Dabet man il)tn OU* »£)t. D. Brunneri bef amate ©tein Effence etli*e maten eingab,Det Sftatut ju «gùlffe ju fommen, meiln ober Det Urin na* Proportion bei dngenommenen arancio ju Piel fort* gè* 4M )nj( Si» getrieben mutbe, bie @*met|enni*t maten, al* memi bet ©tein forfe* gen molte, fo murbe rait bera @d>rau* geba*ter21t&nepeingebalten, unD, flàrcfererteibenDe©a*engetraute man ni*t na* Slnldtung ber Potnebm* flen Praaicorum ju gebrou*en. Ifiiit bem ^3itter-5Bein, S$agen»Effence unb Ordinair-ftancf tfl man injmif*en fortgefabren. «&erna* mutbea fseces nigrsE fottgettteben, f*iet mie bep bera Morbo Nigro Hippocratis, md*e* man ni*taflein alfobaibbem£n.D. ©labba* beri*tore, fonbetn ibn au* felbet &oten »eg: ©a benn bef*loffen mutbe, mit bem bitter* ÓBeinjucontinuiren, infonbetbeitabetbie ftifàeCichorienSCBut&elin einet gleif*»23rùb ftàftig bitter abgefo*t, Den£n. Patienten ^orgenb* marra trincf en ju laffen, momit raan betboft ben berlobrnen Apperit unb ^ràfte mie* Der berjuflt-flen. £r nabra geba*te SStùbegetne ein, fte blieb au* aflejeit bep U)m, nienti beflomentger mat bet Apperit f*iet ganfc bctlobren, bie @:mpftnD* li*feitinber re*ten9}ieren blieb, unb obmoblen ber ©*raerèen ni*t gar vehement gemefen, fogaberbO*, mie bep Denen calculo renum Iaborantibus gemòbnlt*, Dur*Da*iraraetraàbtenDevelttciten beflànDig51ula§ adnaufe- am& vomitum, Dag otfobet otme^ogen menig bep fl* bebaiten fonte, unb Die ^ràfre (e lànget je mebt &etf*rainben mùflen. 3n$raif*en mat ber ©e*!aff De*^a*t*al*no*paffabel, e* mar fein giebet anjuraercfen, Dee Sltbetn mat ganfc natùtli* uno Da* ©emù* no* jierali* aufgeri*tet. SEBeiln Die Excrementa etli*e Qaae f*matfc fortgegongen, auc^ ein ftalici- dium narium fl* eingefunDen, unb bie Medici judiciret, ei molle ein morbus complicatusborou* merben,r? mutbe bef*loffen, ara 51tm ein menig SBfut ju laffen, jumablen ber Patient ou* baju incttnirete, ba*$>lut mar fel>r f*lei* migtunb gelatinòs,mie bep benen Pleuriricis, unb no*bem Det £ett Paùent jmepmal eine getingeDofin Rhabarbari mie Thee prsparitet eingenomme»/ ftnb bie feces miebet natùtli* unb ni*t* f*matfce* bi* in feinen Qob obfer- vint motDen. <2Betln obet bie €rapflnbli*f eit in^ietenni*t aufbòren,ba* S$rc*en ni*t gan& na*laffen, ber Appetit unb Die ^tàfte fl* xiify rc*t einfleflenmoiten, bat Det ordinariusMedicus gebcten, no* anDete etfabrne Medicos ju confuttten. £tlt*e$age berna* murbe Der £r. D. ©loDba* mieDer gelanget, Da benn bef*toffcn mutbe, bk Eff. Martis Ludov. mit ber Eff pimp. e. B. ju brau*en, mit ber 5£ràutet-'23tùbe ju continuiren. 511* et aber oon^agju^og matter murbe, bat man ni*t untettaffen, fo mobl óuff:tti* at* inmenbig bie gemòbnti* flàrefenbc Slr^enepen ju gebrau*en. fikx ifl ni*t ju Pergeffen, bag glei* imSlnfange bet ftancf beit bie&ràfte febtbetf*munben/ POn jmepm e videntibus caufis, mel*e adprofternendas Append. fl» vi- «ss ) "4 ( m vires àptiffimx fepnb. ©atyer bem £n. Patienten bie «gtònbe meiften* febt loft gemefen. Unb mie bie &tàfte ougenf*einli* obnobmen, fo mot ber 93ul* ou* 6 ©tunben bor feinem €nbe fo f*mo*, bog man ibn f*iet ni*tfpùbren fonte, ©er 21*em mar fùtget, er f*luntmerte oft, menn et etma*te, mar er bernunftig, Decker ftanD blieb bl* on feinen Qob, unD et flarb gang gelaffen, obne Dag man Die geringfle ùbernatùrti*c 35emegung ^àtti anmetcfcn fònnen. Sfta* <£tòffnung De* entfeelten Còtpet* faf>e man eine groffe SKenge gett, Dergleicben man ni*tòfter*fìnbet, flntema&len auffet ber membrana adipofa, md*e jmep ginger breit biefe bon gett mar, bai omentum, Me- fenterium ou* anDertbalb ginger breit bon gett gemefen. 5lfle vifcera ab- dominis unb peaoris logen glei*fom in lautet gett, bte inteftina maren gang notùrli* bef*affcn/ unb mar fein veftigium fxcum nigrarum on be* nenfelben ju obferviren. ©ie geber mar na* Proportion ber anbern Quelle etma* groffer, ol* fepn fofl. ©ie mar ni*t Scirrhces, ou* marbatinnen fein vlcus. Sleuffetli* obet mat an betfdben an bet Extremitcìt na* tem SDJagen ju eineSSlafe einet mdf*en^ug gtog mit einem fero ongefùflet ju feben. ©ie SKilg mat ùbetnatùtli* flein unb roelef, ber re*te Sftieren l>atte feine naturitele ©lòffe, ouffetDog et febt melef mat, unb etli*e fleine ©tein* lein in p* batte, beffen uretherabetmorbeplàuflg ginger* lang, einen ginger bicf/ man fùblete botinnen ein ©tein, unb na*bem bieUmflebenbe ben fiaxn<®ana gefeben unb gefù*let botten, mutbe eraufgef*nitten, unb ein ©tein einetordinari3efletnug gtog, unb noc*,dn onbetet einet SJhttelmàf* flgen€tbbeten gtog rait lauter jàcfel*etn ^erau*gelanget, betlincfe^ieten mar rait bera te*ten »etgli*en nut balb fogtog, gang jufammen gef*tum* pfen, unb in pelvi fobe e* ou*, ob bàtte einegàulungf*onangefe|et, beffen uretermar au* im Slnfange ftfyc meit, unb flaefeborinnen eine groffe spenge caicuiofx materise, at* menn bon einer olten^auer eine falcfi*te unb glei** fora petmobette daterie botinnen geflecfen. gunge,#ergunb £iw maren gong notarti* bef*affen. €* mitb min (net gefraget: i. (Db man gebad)ten fattn Patienten bey cbevzàblten xoab* ren Umjfn'nben Dno Qcbxoalbatyet VOaffet ùbe\ aeta* tfcen? 2, Phyfici D. G. 3Swf ató ©cplagc, &ocf>>ÉEbler, &ocf>geltff>rt*r, &ocf>geefcrtcfl:er &err Collega, ©». £o*£blen fjaben gtoffe Urfa*en ju befiogen ben frùforittgen fixntxìt bei £o*fel. fin. Baron. <2Bir boben ou* bepberfeit* Urfo* ein onber ju condottren, tìbetbenSBetlufl unb €ntjiebung eine* fo gtoffen $a* tton*, mel*en nebfl un* bie gtepfjettl. gomilie fo f*raetgli* empflnbet unb Do* Publicum no* meitet* empflnDen botjfte. ©Ott, Det fol*e* getban bot, molle au* feinen Miflen tjietinnen juetfennen geben, unb einem jeben Ofle Confoiarion miebetfofoten laffen! ^Bot bk bef*e^e»e Communication (3>) * beflen m )n6( 9» Deffen mo*p*fo mol)! furg por be*£o*feel. £«.p. tòbtli**n£mfrift|tt' getragen, a(*au*ma* fi* bep ©ròffnung bei entfeetten&òrpet* gefunben bat, unb barùber £ra. #o*£blen meine ©eboncfen berlongen, fage bienfll. ©ancf,unD oetbalte ni*!, bag au* einige Confoiarion un* jumo*fe: in* Dem fl* etgiebet, Dog fo mot im onfong, ol* ou* julegt man Die ftancf beit gar mobìgefaffet, UnD extra omnemdubitarionis aieamgefegetbabe, bag eine fpina caicuiofa renibus infixa ben 8nfang ju oflen Sluftub* gemo*et bobe, unbbobero au^ onfàngli* feine Application borouf gemenbet, biefe fpinam hoftilemberau*jujieben, unb jum2lu*gange jubefòrbern, unb oon mir ùber Die POrber gebtOU*te 'Sftittd no* bet pulvis limacum cum teftis, cum ejusdem Aqua rait ju£ùlffe, obetou*betgeben* genommen motben, ©etglei*en ou* fetnet botinnen, bog man p*angetegen fepn (offen, na*bembieootbin getyabte ifchuria paflìtet, unb bte©*metgen no*geloffen, unb bieSftatut Die conatus amoliendicalculum deferirete, Unb anflnge, Olle* per motus er- roneosJU machiniten, md*e* Indicia maten, bog calculofa excretio negii- genter & quafi prò deferto &dereliao traairet mutbe, Unb bag nunmebto bkyiatUX, per alias vias, quam vis erronee, prout in moralibus, ita & in vitali- busjUemergirenimbJU eluairen ttO*tete,inbem eine Diarrhcea mucofa cum cxcretiombusnigrìs etfolgte, unb bobut* bo* §6lut, tn€ttnnetungber ebe* maligen Moiiminum Hxmorrhoidattum, colliquiate, mitbin aUe3?tàfte ber* lobren gingen, ùberbiefe* ou* no* julegt, bur* eine Hsmorrhagiam Nari- um , tamquam per viam, qua Natura in tali morbo eluaari numquam fuevir, ft* jubelfen, unb£uftjumo*entta*tete, alien mibtigenConfeaariis morbi prioris, obet mqrbìs confequentibus ju begegnen, in £tmàgung, ob man in* jmif*en3eit geminnen mò*te,biet.en motibus erroneis ju begegnen,ol* nemli* per V. S. bte ulteriorem colliquatìonum fanguinis per alvum, Unb ben Infar- cìum vifeerum bur*ba*Rfeabarbarum unb anbere ju bemmen, mi*inbie fe- eretiones in vifceribusju reftituiren, md*e* alle* Ober ex temperamento, vita ante aaa, vifeerum & fanguinis difpofitione, mie man OHf*on Por* l>eroobgefeben bot, infuperabie mar, umfo bielmebt, ol*novusmorbus cum priore tamen confequenter connexus, conftituiret tDUtbe, mie benn mol juglaubenmóte,bagber Calculus, bo et oflbetett*fo meit inureteiem binunter oetrteben gemefen, femen 2iu*gang no* mobl, mie bep anbern, mùrbe gefluv Den baben, menn bte conatus calculum exeretorii màten conftanter perfequi* jet motben, bte vifcera reliqua falva gemefen, unb bie 9ìotut ni*t in foi*e devia, ole Die morbi confequenres maten, gemi*en mate, ®Ott obet, Der emanate* mit bem fef.£raP,Potge!>abt/ tjat unfereUntetnelwumgai ni*t IM) »7 C MI fegnenmoffen, beflen diferetionbenn alle* brimjufleflen. 3* empfebte mi* ju bebarrli*et ©emogen^eit, unb bitte mir ©ero ©eboncfen tyerùber au* Dienfll.au*, PerfcarrenbK. gr. ben 23. Dee. 1723, I. B. G. Dr. Refponfum Facultatis /dedica HaUenfis. €* ifl on unfere Facultàt folgenber Cafus mitbepgefùgten Quaftioni- bus de dato, ben 6. Febr. a. e. jugefenbet morben, bog mir borouf ein in princi- piis artis medie* gegtùnbete* Refponfum ertbeilen mò*ten. Cernii*, en\ botnebmet Minifter, bex ira 54ten 3abi'e feine* 21lter* geflotben, eine* San- guineo phiegmatif*en Temperament*, btaffer gotbe unb bon9ìaturgar f*ma*er Conftitution, ifl ex haereditatis paterna difpofitione ntit doloribus a calculo renali ófter* incommodiret morben, bat baneben flarcfen Appetir gebabt,ober menig SSemegung bei Zeibei, &iel gegeffen, unb bie 3eit tnit fcjme* ren@ef*àftenjugebra*t, ifl bobep jierali* corputent morben, bat&or an* bettbalb3>abren boni beftigenSorn ein ©aflen.giebet befommen, unb no* bemfelben einen Slnfafl bon emet lauffenben ©i*t, babep tàgli* eine groffe Quantitat ro*en ©anbe* meggegangen, olwefanbetbate©*mergen, l>at òfter* prò praefervatione calculi mit §fugen bo* ©*malba*er SEBaffer gè* trunefm, ou* felbige* no* au*geffanbener$roncfbdt bo*bortge3o^r mit glei*màgigen Sftugen gebrou*t. 51*t mo*en bor feinem Qobe fora ibm ouf einmol em beftiger ©*merg in ber ©egenb ber re*ten Sftteren on, ber Urin berflopfte fl*, er mufle fl* ou* bre*en. Ob nun glei* but* btenlt* *e Medicamenta bet Utin, mel*er bo* febr blag mar, miebergegangen, fo b!iebebo*eine iraraermàbrenbeUbelfeit be*3Ragen*, ne£fl Petlo&rnen Ap- petir, unb ein empflnbli*er ©*raetg in geba*ter ©eite, »d*er balb ju, balb abnabra, unb mufle fcfl alle*, fb er ju fl* nabm, miebet megbte*en. SRa*Dem nun Det ©tein ex regione renis dextri mdtet fort in benureterem gef*ofjcn, unb raan einige ©teùvtteibenDe Medicamenta gebrou*f, ber ©ten abet ni* t meiter fottgettUben mutbe, fo bielt man rait ben diureticis ein, Furgoatauf gragen f^ces nigro colore tinax meg, bkbotigenfympro- maablieben iramer beflànbig, unb meil bet^agenmenig bepfl* bebalten fonte, gingen Die £tafte nacbunD na* meg. $?a*Dem ibra etma* au*ber SRafé gebuìltet, unD eine v. &inftituhtt murDe, nebfl einem laxante rhabarba- «8 ) n8 ( 9» rino, fo gingenbte faeces ni*t mebt nigrac ab: bo* meil bie £ràfte immet mebt unb mebt obnobmen, ifl et enbli* placide geflorben. 9}a* bet Oeff* nung bei Seibe* bat fl* eine ungeraeine Spenge gett, fo vool tra panni- culo adipofo Ol* OU* in internis cavitatibus gefunben, bag fOfl Olle vifcera abdominis unb peaoris, mit gett umjogen gemefen, t)«t ren dexter mat febt melef, unb batte etli*e ©teintgen in fl*, beffen ureter mat ginget* lang, eine* ginget* biefe, unb fanb raan botinnen einen ©tein einer ordinai- renSòUernug grog, unb no* einen onbern in Der @roffe einet mittelraàgigen ètbbeeten mit lautetSacfen; Sftun baben mit biefen Cafummobl unb reifli* ùberleget, unb gebe» ouf folgenbegtogen biefe gegtùnbete Smtmott, al* % 4>b man bey gebacjtfe m in. Pat. bas gebacfyte &àpToa\baà}et* V&affet ubel getnt&en? 3Bir fònnen bier gor ni*t obfeben, mie man bieferbolb ein dubium, Doge* f*àbti*gemefen, moviren fònne, maffen bur* tkCErfabrunggenug* fam befannt, bagberglei*enmineralif*e mit SBernunft gebrau*te buffer Denen Calculofis mit bera gtògten Sftugen jut praefervation getotben metben, Denn fle fpùbten Otti beflen Denmucum calculofum in renibus & viisUrinariis ab, diflblviren ma* ju diflblvircn ifl, fùbten e* au* unb petbinbetn alfo met- tete concretionem calculofum; bie groff n unD feflen ©teine ober, fo bereit* in Denen Stteren ftgen, finb pe frepli* ni*t capabie aufjulòfen. *3lan fan ou*ni*t fagen, bag bep biefem Cafu bet©*moibo*et 93tunnen bie gtof* fen ©teine ou* benen Sftieren mit ©emalt bàtte in peluimunbureterem gè* trieben, meil lange na* beffen ©ebrou* auf einraal, mie òfter*ju gef*eben pfleget, ber ©tein ft* onfong* in peluim gefeget, l)etna* aber meiter in medium ureteris gangen, ba er fefle flgen blieben. 2. Ob bet Medicus ordinarius ben morbumprimarium, nlsì^erfro* pfung bes Urine, Qcbmetx*, nnb £mpftnMicJ>reit in bet G3e* genb ber tecbten TXieten, ^recjjen, nidpt vct&tein&tymeu %en balten folle? ©iefe*^cantmortet fl* ni*t aflein bon Medicis, fonbern ou* bo» Denen, fo mit ©tein«©*metgen belaben flnb, Pon fi* felbfl. ©ennmenn einCaicuiofus, bem f*on Piel ©teine unb ©onD pe* urinam meggegangen, in IM )"?( f« in ber ©egenb ber Sftteten einen ©*merg empflnbet/ bobep fl* S3re*en unD €cfelconjungiret, foifl*eingemiffe*3ei*en, bogber©teinfl*^erunterin bie £arm©ànge begeben. ©iefe* ifl ober mercfmùrbig, Dog fo lange bie eterne ou* bon jierali*er ©ròffe, fiàxtt unb fpigiger gigur, in ber Subftang ber Pereti flgen bleiben,fo lange empflnbet raan feinen ©*raet^oielmentget 23te*eo obet ^etflopfung be* Utin*, meil bie Subftang bet Sftieten ni*t aflju nervo* unb empflnbli* ifl; fobatb obet biefelben in principium urete- ris f. pelvim eintteten, md*e* bO* na* proportion ber ureterum jierali* meit, fo fàngt ber ©*merg on, unb entfleben bie gemòbnli*en Sufàfle, meli *eaberfl* no* mebr bermebten, mann betglei*en magni & afperi caicuii in medium & anguftiorum locum ureteris fommen, meil fle tlt*t fònnen batau* getrieben metben, unbòftet* oiel^onatl)e battone flgen, fotjemmen pe ni*t aflein ben Urin, dilatiren gat fet)t ben ureterem, megen 3uflu(fr* be* Utin* ùbet fl*, unb petutfa*en einen perpetuirli*en fpafmum De* 9fta* gen*, baoon <£cfd, €rbre*en, SBerlierung bei 2lppetit* unb ^ràfte, au* JUmdten,mie Oon un* obferviret morDen, fanguinei UnDcorrupti odoris vo- mitus inftar loturae carnis, fo bon ^tÒffllUng Detet vaforum brevium megen betfteftigenftriaurl)ettùl)ten, morauf enbli* ber Qob felbfl erfolget. 3. Ob es gegen bie V>ernunfe unb £rfrung gc&nnbelt gettai fen,ba$man im2infnng unb Sortgang ber Cur auf ben éteitt feine Application Qexoenbetì ©ie Quaertion beantmottet fl* ebenmàgtg bon fl* feibfl; benn menu bie ùbeln S^fàfle bon benen ©teinen in ureteribus flgenb bertùbten/ fo mug man ftepli*in bet Cut batauf beba*t fepn, bagfol*efottgettieben metben, md*e* am fùgli*flen gef*ie&et, menn man ben 5>tampf ^inbett, unb bie £atm©ànge etmei*et. 4. Ob betnaàf ah biefeces w/^ranaeggegangen, unb bie reeenfirtt Symptomata flcj> eingefunben, bie Medici in 2tnfef>ung bea morbi fiecundarii cum priori tamen connexiùbel getban, ein naenig bit Ubetòffnen $u laffen? Db nun jmar fol*e v.s. bep biefen Umflànben unb gufàflen ni*t nòtbig gemefen, ober SRugen f*affen fònnen, fo fan man bo* au* ni*t fagen fogen, Dog fle groffen ©*oben $abe *un fònnen, obfonberli*, bo fle ni*c larga gemefen. f. Ob bet &tein bey recen/irten UmfldnDen, butcb bie 3itQ>ney Runfl, auf eine anbett Ztt fratte tbnnen forrgebracfct naerbcn? cffieil bie caicuii in uretere incarcerati pon fomercfli*er©ròfferinet Soller nug ober (Srbbcete, bojuou* ecf i*t unb fpigig gemefen, fo fan man nt*t mobl abfe&en, mie bur* einige juberlàgi^e £ùìff**2flittel biefelben bàt- ten fònnen fortgebro*tmetben ; ©enn e* jetget Die grfa&rung unb feaio ca- daverum, bog bep benen raeiflen, bie a doloribus ex calculo flerben, bie cai- culi ni*t einmol bon fol*er©ròffe, mie bier gef*eljen, medio ureteris impaai gemefen, unb bofelbflflrmam fedem gebabt, ob man glei* mit emollenti- bus, clyfteribus, oleofis, foribus obet balneis tepidis JU fiuiffe gefommen. 6* Ob bex Qant$e methodus medendi Xfinbexft abet vbtbetft wàte angegriffen naorben? borouf mir ontmorten, bog in genere mit gug 2Re*fen* benen *j fietXU Medicis ni*t* imputiret metben fon, inbem On bem methodo me- dendi menig ju defideriren ifl, maffen benn ni*t nut betglei*en Medica- menta getei*et morDen, Die bo feinen ©*oben*un, fonbern au* folcbe, bk man in berg(ei*en gàflen ju gebrau*en pflegt, al* emollientia, lenien ria, temperata diuretica, è* pflegt ja lepber bidfàltig ju gef*el)en, bag man, menn bie Patienten flerben, benen Medicis gern bie©*ulb bepmeffen mifl, unb geben mobl èfter* bie Medici deteftabiii modo, felbfl bojuànlog, mel*e* ni*t menig ju Ó3ero*tung bet medicinif*en Mvmft getei*et. £* làgtfl*lei*tma*tobeln, obet gemig ju etmeifen, bog man e* (jàtte beffcr ma*en moflen, unb bep gegenmàrtigem Cafu bie ©teine lei*t obtreiben, màtemet)r$uraùnf*en ol*ju()ofFen. ©ag biefe* Refponfum benen Fundamentis, Theorias & Praxeos Medica: geraàg, beftàftigen 2Bir mir unferer ttnterf*rift unb gemò(wu*en Facultàt3nflegeL fiaHe ben 12, Febr. 1723. C»: IN ) i* ( MI Cafus XXI. Hamorrhoidales Anomalia in Principiffa. Hiftoria morbi. SerenHfima quaedam princepspon 42 3afyWB, temperamenti San- guineo phiegmarici, raittelmàgiger Statur unb corpuienten 2eibei, in 9?ie* Der*£effen gebobren unb ouferjogen, menn man ©iefelbe bem àufferii*en anfeben no* judiciret, flnb ©iefelbe gefunb unb lebboft anjufeben, ouffer baf ©ie jumeilen tm ©efl*t etma* oufgebrunflen, unb gelb(i*ter garbe ju fepn f*dnen; ber puls tfl aequalis, unb ratione roboris & temporis moderarne, OU* ifl fomobl bte tranfpiratio al* refpirario libera. 3n ber diaet tfl in ben jungen 3a*ren fetn excefs begangen motben, e* fep bann, bag 3b* <> «&o** gùtfll. ©ur*t ju menige 23emegung gebabt, unb infonberbeit in matrimo- nio ju biel Caffé gettuncf en : fonflen obet flnb©iefelben oflejeit ponbetgnùg* ten humeur, UnDolfo feinen vehementen ©emùt^**akerarionen untetmot* fen. <2BonMinfyeit an ftnb ©te jierali* gefunb gemefen, onffet bog ©te menig ©*iof gebabt, mit bet migrarne got febr geplogt, unb mit SMàbun* gen bei Ceibe* jtemli* incommoditet morben. 3n bemi5ten3abre 3bre* 2llter* bob n ©ie bie monatli*e9veinigung in jiemli*er Copia befommen, unb ifl biefelbe ieberjeit regulaire geblieben, morno* bie gcmdbete bef*mer* li*e Migraine ober £auptmebe no*geloffen. Sm *9ten 3obr flnb ©iefel* be berbepro*etmorben, in md*em €i>eflanbe ©iea Minbex glùcfli* jur <2Belt gebobren, unb Seit màftrenbem Minb>'iòett* mobl gemefen, ober menig ©eblùt petlobren/ ob©ie gld* in »àbrenbem©*monger fepn, au* fon* flen einmablen 2lber gelaffen. 3njmif*en ftnb ©te fei*er 14 3abren ni*t mieber gefegneten Ceibe*morben. 3m 2,ten 3abr boben ©te neben ber or* Dentli*en^onatti*en SKrinigung jueben Det Seit Den gùlbenen $ibet«gtu§ befommen. <&ot43abtenaber Anno 1718. fyat gemetbetegùlbeneSlbet an* gefangen ju floefen, folgenbe* Sabraber i7«9> Menfe Junio P*mieberum unb jmar flaref eingefleflet, unb mare bamalen bai ©eblùt focortumpirf/ bage*au* ùbel gero*en, morauf ©ie ba*©*raatbacber©auer'<2Baffer falt gjtruncfen, bai 3b«en aber ni*t mobl jugef*lagen, inbem e* ni*r, mie e* ibnfl ju *un pfleaet, per urinam paflìren mollen, mie benn au* na* bet fianb bex Urin beflànbig bef*metli* unD in getieget quantitat, al* fonflen gcmòbnll*, abgegangen, unb bie uùlDene Sber fi* abetraalen mie* bet oetlobten; Darauf©fe gegen Den £etbflju ftancf ein angefangen, mei* *e* ben gangen binter bur* gemà&tet, ba 3bnen bie gùffe gef*meflen unb Append. (Ot) mie m ) m* ( m m$e getbon, ber Ceib oufgeloufen unb tklei Ungemo* bon benen 33tàbun* gen crlitten. Anno 1720. tm grùbling gegen Oflern mutben ©iefelbe mit einem Catarrhai obergtug«gieber, nebfl einem flarcfen ©*nupfen ùberfal* len, mot>on ©ie jmar in meniger Seitttberirt morben, na*bem ©ie aber einen biefen Ceib na* mie bot bebalten, ou* bie gùlbne Slber auffen geblieben, baben ©iefelbe bargegen Pon benen befannten Becherif*en Laxir-^iflen eine dofin einmol genommen, no* beren ©ebrou* ober fo glei* bie febriiif*en alterationes mieDer befommen, unb jmar be*$age* mobl io mal foigenber geflalt arriviret unb mit intervaitts abgeme*fett : èrflli* W ©ie ein grofl, Donn borouf eine fii%e, bo* obne ©urfl befallen, mobep ©ie eine SBerflò* rungbe*^)aupt*, €igfalte*3iebentm ©enicfe, flotcfe* ©aufen berO&ren, ©*raetgenunb©*meflenbe*9\ùcfen*, 3tel>en bet$5eine, ©e&nenbe* Sftunbe*, nebfl einen gef*minben unb matten puls beforaraen, mel*egu* falle, menn pe obngefebt einetyalbe ©tunbe angebalten, fldjbann mtt einem falten ©*mcig unb $flatti$eit geenbiget : biefe paroxyfmi, menn pe mit dnem biefen, md*e*òftet*gef*eben, obet mit einet Ceibe*r fp flaref, ongefeget, bet Urin ifl batneben, mie fonflen, menig unb glei* einet Couge ringitt, obgegangen, unb bat mebtentbeil* einen rò*li*en, biefen, Siegel* farbigen, unb jumeilen ou* meig f*leimigten ©ag ju 33obeu bei ©lafe* 2 bio 3 ginger bb*faflen laffen, unb ba man enbli* gemutbmaffet, bag ge- mente bef*merli*e fymptomata pornemli* bon QSerbaltung ber gùlbenen ^(oer entfleben, ifl porratbfam befunben morben, bie hirudinis ober ©aug* 3gei Venis haemorrhoidalibus, bem ©eblùt Cuft JUmO*en, JU appliciren; no* beren ©ebrou* bann cbige gufàfle metcf li* remittiret, bog 3bto £0** gùtfll.©ur*l. bk bi*bero $5ettlàgertg gemefen, miebet ouf fepn fònnen, ob glei* bie Ubtigfeiten ni*t gàngli* aufge&òref, auffet menn ©ie in ber ftif*enCttftgemefen,p*bemeget,fpogitengefa^renobetgeganaen. Anno Anno 1720.6oben^iebo*EaudeBaiiaruce getruncfen unb bo* Ofe* nouer 55ab gebrou*et, ober obne fonbetli*en efFea unb 9ìugen. £utg ber* na* fcaben ©ie, obne gegebene Utfaa), an bepben SBtùflen ©*metgen em- pfunben, bie foempflnbtt* gemefen, al* mie bie TO* bep benen £inDbet* tetin pfleget einjuf*ieffen, motoyf fl* unter bet te*ten2l*fei, eine fleine •Sàrtungangefeget, bieimraer groffet, bii ein $auben <£p motben, fi* aber na*gebenb*na*unbno* mieDet oetjogen, bingegen aber bat fl* gang un* ten bep benen SKippen ein Carter @ef*mulfl glei* einer Cantei gejeiget, moran ©ie bann unb mann ein ©te*en oerraercfet, auf mel*e gef*mulfl ©iefein^3flafler, fonbern ein in «3Ba** unD meig CitiemOelbuvcbgegan* 3ene*$u* geleget, mel*e* meDet gefcbabet no*genuget, unD Da man Dargegen berf*ieDene jertbeitenDe, infonDe*eit©*meig tteibenDe Medica - menta adhibiret, bat Die ©ef*roulfl Do* me\x ju-ot* abgenommen ; mie Diefe*3bto #o*'gùtfll. ©ur*l. mabtgenomraen baben, baben ©le mit Denen Medicinen folgenDen ^intet ùberinnegebolten, unD meiter ni*t* al* Die Tina. $n gfat. gebrau*t, mel*e Tinaur no* gebobter Cotte Die eingige Medicin ifl, Die 3bnen mot)l befommen, Dabon ©ie tàgli* 4 raol, afleraot 15 ^ropfen genommen, Dabttr* fonberli* bie^erbaltung bei Urin* einiger maffen befòrbett motben. Annoiyn. ftnb Diefelbe no*©*malba* petteifet, unb Dafclbfre» DenSbut'^fàlgif*en Ceib-Medicum, D. Brunner, confuiiret, rad*et3bnen Den£yetet$5utnnen ju ttinefen angetatben, Diemeilen abet tkfei 3Saffer per alvum unD ni*t per urinam Die operation ge*an, l>mgegcn ein flotcfe* 3iebentm£ol*genicfunD»£)auptoetutfa*et, flnD ©iena* Deffen 14 tàgigen ©cbtau*, foi*e*5Baffet-ttincfen einjufleflengenò*iget morDen, uno an Deffen flatt bon gemelDtem Medico ein decoclum pon Saflàparill -<2Bur^el/ ^t*en » TOfpel, Jcrud. unD QMmfenflein jubeteitet, petorDnet motDen, bacon ©ie tàgli* 6 gtoffe Sftaag gettunefen, unb menig ©ebtaten* babey effnbùtfen, abet alle* obne gtu*t, banngeba*ter©ef*mulfl in bet$5tufl ni*tnut, fonbetn au* bet Slbgang be*Urin* flnb mie juoot geblieben. ©iemeilen abet mebt geba*tet D. Brunner bo* fotbane* decoaum no* ein balb 3abr bapon tàgli* einen ©*eppen ju trinefen por gut gefunben, baben ©ieou*bemfetben getne na*fommen mollen, mann fle ni*t baoon einen flarcfen ©*minbel befommen bàtten, bet bem bur* Da* decoaum gef*mà*ten $flagen jugef*rieben motDen. dotouf Diefet Medicus mei* tet Anno 1722. Die Vipetn Cur im grùbling ju gebrau*en Porgef*togen, mil*e ©ieati* au*3talien lebenDig btingen laffen, unD Die bouilionbabon 3 2£o*en lang getruncfen, aber iebe*raal na* gettunefener bouuion rine (Ol) * ©tun- ©tunbe ber in bet Q3rufl ein megere* ©te*en nebfl einiger ^igeberfrùret, unb bk @ef*mulfl fl* oermebret, ou* bàtter gemotben. 3njmif*en flnD Den folgenDen ©ommet unD Den betfloffenen ^Binter Datauf bie 35ef*met« lt*f eiten mie jubor geblieben, obne Dog obgemelbte paroxyfmi ©te ni*t fo vehement, unb fooft einejd*er0 incommodiret fjoben. ©en iegigen Suflonbbetreffenb, beflnben fl*3fa*'&G**gùrflf. ©ur*l. mie folget : ber appetit ifl mebren*ril* gut unb DoUfommen, Der Cetb fyat tàgli* fetneOcffnung, ou* ifl Die monotli*eSKemigungotDentli* «nDetjeigef fl*, miegemòbnli*, jiemli*flarcf: bet Urin abet geljet ber* molen fo menig, bagbi*meiten innerljalb 24©tunDen faum ein©*oppen oDer^funDabgebef, Dermebrent^eii*f*merunb bicf,fl* bann trùbef, unb einen rò*li*en©ag follen làgt, bo* fonflen ni*t bigig ober mit ©*mer* gen gelaffen mitb; Der Unter*Ceib mitD òfter* in bepDen ©eiten, fonper- li* ober in bet lincfen ©eite f*mergboftunb febrbo* aufgetcieben, obglei* DieOeffnunggemelbter moffen tàgli* tmrbanben, unb mann f*on$B!àbun* gen per vuùos ùber fl* ouffloffen, ober fonflen abgeben, boben ©ie bo* bapon feine€rlci*terung, ber ©*laf iflfel>r menig unb unrubig, morna* mebrmalen ein bunfltger©ef*mulfl ùber ben ©*ulterblàttern, ber fl* bii unter bk 21rme, \a gar ju ben ©rùfen bei fialfei extendirt, erfolget; mie ©ie Denn ou*òfter*an 51tmen unD £ànben ouff*meHen unb untet ber «£>autbiefe tunbe £noten perfpùten, Diefl* ober mit ber ©afferunD©affran Dur*gejogen, unD mit Camphor angeflri*en. SlbfonDerlt* merDen Die* felbe ófter* De*'coge* iobi* 15 mal xnety ober meniger mit Wiefen incomm©- m )**( m «firt, morouf fo glei* im gon gen Ceibe olle* tege geni a* t mirb,unb ein © * aur erfolget, fo Dog Dobon, obfonberli* on ben Slrmen, eine fogenannte @ànfe«£>auterjdget, l)lrna*©ieeine fleine <2BaHungbeé©eblùt*, 96er* popputa-ber 9*afe unb matte Ubligfeit mercfen, »el*e3ufàlle ebenfall* menn ©ie Deffnung be* Ceibe* fjaben, fl*ereignen, unb etma eine biertel ©tunbe bouren; be*glei*en fònnen Sforo ©ur*l. faum 2 ober 3 Seileu/ ba©ie bo* fonflen biel gef*rieben, mebt f*reiben, menn fle fol*e* tbun, erregetfl*fo balb ein ©*minbel, unb mùffen be*megen ben goti gen ^ag ju 93ette ft* begeben7 unb bur* bie SKube p* mieDet erfoolen. SKe*te Obnmo*ten baben ©ie niemalen gebabt, e* geben p* aber fonflen jumeilen -£>auptf*mergm an mtt§rbre*en piele* ©*leime*, Étfàltung ber àuffer* li*en ©lieber, fKùcf me&e unb Sufammenjiebung ber feinen, mel*e*©ie ober Pon ber «Dwtter glauben betjntùbren, meilen p*fol*e3ufàfleauf©e* btau* eine* gnutter-SBaffer*, SBibergeil Eflenr. unb betglet*en miebet flillen; mel*e $tatter'fliu*enbe Medicamenta fonflen in obigen onbetn Su* fàflen,monn©ieDiefelbeadhibiret/ ni*f*ge&olfen; fonbern im©egentbeil fo)limmermorben- <2ì3ann genrtct 3«fàlle, tnfonberbdt bk bef*metli*e tenfiones in hypochondriis, obet 21uff*roellen ber ©etten onbolten, Dog ©ie fané SKube boben fònnen, laffen ©ie fi* bk hirudines onlegen, unD einige Ungen ©eblùt au*laufen, morauf ©ie teber jett Cinberung etbaiten unD Die tenfiones na*laffciL ©a* abgegangene ©eblùt flebet bo* rotb mie Sin* noberau*, unDbotmenj^Sofferbepfl*. 25ep bet^abljeitttincfen©ie gelinben meiffen SKbein-^ein mitbùnnenfleinet ^Boffet gemif*t, unb mot* gen* einige Taften CafFee ober Chocoladef ben Thee fònnen ©te ni*t mobl pertrogen. ©ei*erbiefdbePor43o^enbieBecherif*en^iIIengenomraen (ba ©ie bo*bor bem mebrmolen purgantia unb fonbetli* ^iflen, obne berglei*en Ubtigfeiten ju boben, gebrou*t) fònnen ©te ou* bie gelinbeflen laxantia, ja fo got ni*t einmol ClyftiretmnSDfó!* obet fonflen fuppofaoria, al*2$ifem»$ugel, unb betglei*en mebt leiben, unb ma*en fol*e fo glei* no* ber application beftige^rora^fraàgige Cebe**©*mergen, bte p* in Die QBaben unD gugfo&len erfltecfen, unb biefelben mie au* ben ^obel ju* rùcf unb in p* jiepen, unb fònnen ©ie ebenfall* feine In'gige, unb fonber* li* Die ©*meÌgfretbenDe Medicamenta amara (mel*e fedes, unb einen te- nefmumcaufiren) infufa unb ^ràuter-Thee (bteDera^agenjumiber) Nitro- fa, unb in fpecie bie Effent. dulc. pulv. vital. unb Antifpafmod. EfK amar. Hallenf. & oleof. fylv. Eflht.©iL o^is Lud- Cafcarill. Trifoì. fibr.&c. ni*t pertrogen. (&) 3 9tó*fl »l ) »« ( MI *ftà*fl bermi*enen ^Binter um bo* 9*eu %aty tfl ©erfdben Die Tina. fri rait etmo* bon bem fale fuccin. unb Corn. Cerv. oermif*et in jierali*et dofi einjunebmen geta*enmotben, mel*e©ie einige 9ISo*en gebtau*t, unb gef*ienen, ol* menn bie ©*metgen in bex gef*mollcnen 93tufl fl* ge- geben, inbera ©ieeinige^oge ni*t* baoon empfunben, mel*e* abet ni*t lange gebautet, benn bai Medicament 3b»en ni*t nut Piele* ©*migen, #igunb©utfl Petutfa*et, fonbern bie ©d)tnetgen boben fl* ou* na* Det»g)anbin ber SBtufl betraebret, bag ©ie bamit au* einboften mùffen: ©iebef*merli*e^3erhottung De*Urin* ju befotDetn, fònnen fle no* am beflen bte Tina, t'ù 3fac fimpl. pertrogen, ou* jumeilen ben Liquor. e. e. fuccinat. ju ber 3dt fonbetli*, menn e* 3f)nen ouf bie$3tufl fàflet unb betObem benommen mitb: mie au* einige pulveres, menn©ie einige 4)ige PetmetCfen, Ol* bk Lap. ó^Mandibul. Lue. pife. C. C. f. A Ebor.f. A, pulv. Marchion. acidula , Crem. gr. Tart. fólubil. unb biemeiletl ex Officina f*metti* Medicamenta. biefe* malum JU curiren, bem Umflanbe no* julàngli* fepn bùrften, unb Pon einem minerattf*en buffer Die befle 4)ùlfejuboffen, bat ein Medicus ba*£mfer Sffiaffer, ba*©ie no* ni*t getruncfen, t>orgef*lagen, inbera biefe* ^Baffer infonberbeit per urinam fei- ne operation *ut, unD in berglei*en Suflànben fonflen gut befunDen morben, mel*e*2!Bafferbo* ein anbetet Medicus migtatben, Dag raan alfo ma* bep Diefem intricaten affeau ju*un, in gtoffen ©otgen ifl, infonbetbeit, bo bte @ef*mutfl berSBrufl, (ben bie Medici unb Chirurgi no* Por feinen frebp*- ten ©ef*mu!fl boiten) fl* mebt oetmebtet unb junimmt. Unb meilen Die hsmorrhoides jupot, ju eben bet Seit rait benen Menfibus fi* angegeben, tflin^otfl&lag fommen, ob ni*t gut mate, vel ante, vel paulo poft, vel etiam ilio tempore, bk hirudines JU appliciren, ob etmo babUt* bie 9ÌOtUt in borige Drbnung £ebro*t merben fònne, menigflen* ob ni*t circa aequi- noaia Venae Seaiones in pede anjura*en. 9!Be*ì)olben bonn Inermit Der* langetmitb, biefen Cafummo^l juùbetlegen, unb ein beplfome* Confilium juertbeilen, mofyet bo* malum entflebe, mit ma* por Medicamenten bie (Eur binfù^ro ju profequiren, unb infonberbeit, mie bem ©ef*mulfl ber SStufljuremediren, jugtei* ma* Dot eine diastju balten, unbbeti*ten, ob Da*porgef*tagene §mfer-<2Baffet fl*er ju ttinefen, unb bai *ìQab bafetb* flen gebrau*t metben fònne? ben i6. Aprii 1723. Re(pon* « (*7) 9» Refponfum Facultatis Medica Ilaìlenfis. !fta*bem unferer Facuimt folgenber Cafus jugefenbet morben, ft boben mir benfelben coiiegiattter reiffli* ermogen, unb tjietbep unfer ®uta^ ten ge^orfamfl communiciren moflen. ©ne©ur*lau*tigflegùtflin oon4*3af>tenSanguinif*«Phlegma- tif*en Temperament*, unb corpuienten Ceibe*, feinen fonberbaren ®e« muti)* akerationen untermorffen, ifl pon ^inbbett ouf jierali* gefunb geme* fen, ouffer bog ©ie mit ber migrarne unb 33làlmngen incommodiret mot* ben, mel*einbemiften3al>re, al*©ie bie menfes, unb jmar in jiemli*er quantitat bef ommen, na*getaffen. Sfta* bem i9ten Sabre, ba biefelbe bex* b ep tot be t motben, bat ©ie 8 ftnbet glùcf li* jur <3Bdt gebobren, au* ©i* bep bem MinbWette mobl befunben. 3m 2iten Sabre, bot fle neben ber monatlt*en9veinigungbie gùlbene SlDet befommen, unD biefelbe 17 3<*t* gebobt. <2$ot 43<*ren, Anno^ig. bat fl* bie gùiDeneSIDer angefangen juflopfen, fl* aber folgenDe* 3at>r 17 »9 mieber flarcf eingeflellet, unb ifl Da* ©eblùte febr corrumpiret gemefen. «pietauf ifl 3br Der ©*malbo*er 53runnen t>erorbnet morben, md*en ©ie falt getruncfen, ber 3b* a&er ni*t mobl befommen, inbem er gor menig bur* benUrtn paflìret, bie gùl- bene Slber fi* ou* gang babonberlobten,morauf©te glei* gegen benfizxbft ju ftancf ein angefangen, mel*e* ben gongen binter but* gemàbtet, ba Die gùffe gef*mollen unb raeb getban, bet Cdb oufgdaufen, unb ©ie babon Piele* Ungema* Pon benen SMàlJungen etlibten. QSot btep 3a&ten Anno 1720. bat ©ie jur SSefòrbetung ber gùlbenen Siber bie 33e*etif*en^illen gebtou*t, na* beren ©ebrou* fo glei*, bei Qaaei mobl io mal eine febrittf*e alteration etfolget, mel*e Datin beflonDen, Dog ©ie etflli*gtoff unb Dotouf £ige befommen, nebfl einet $8etflòrungbe*#aupt*, eigfotten gieben im ©enicfe, flotcfen©aufen unb©*metgen DetDl>ten, Steven ber S3eine, ©ebnenbe* 3ttunbe*, mie ou* einen gef*minben unb matten tyuli : md*e3ufàfle etma dne balbe ©tunbe angebalten, unb©i* betna* mit einem falten ©*meig unD SHattigf eit geenDiget, glei*miefot*e òftet* mit einem biefen unb Ceibe* Deffnung angefangen. Sftun fyat man jmat aflet* banb medicamenta antifebrilia, emetica & antifpasmodica gebtOU*t, obet obne erTea, unb ifl Pielmebr borouf ein flarcfe* érbre*en, ^torapf Colie mit obftruaionibus bei Ceibe*, unb ùber fl* fleigenbe ^tebungen baju gefommen, tau*et, mel*er gor menig bur* ben Urin paftìret, unb baben ©ie baoon ein flarcfe* Steven im *&alfe, ©enicfe unb 4óaupt empfunben, bag ©ie na* 14 tàgigen ©ebrau*baoon abfleben mùf* fen, motouf 3b«en einDecoaum ponfafla parili. ©*en*50tifpel unb Antimo- nio oerorDnet morDen, Dobon ©ie tàgli* 6 groffe §Raag getruncfen, ober alle* obne eiFea,inbem bapon bie @ef*raulfl in ber 33rufl ni*t meggegangen, Det Utin au* meniger mie jupor abgangen. *£>erna* bat©ie Don biefem Decoao ein balb 3abr tàgli* ein 9ìòffel getruncfen. #ierauf fcaben ©ie Anno 1722. bie <2Bipern Sur im grùbling ju brau*en angefangen, unb jmar in ber bouìllon 3 <2Bo*en, ©ie boben ober teDerjeit eine ©tunDe na* Detn ©ebrau* in Der SBruff ein mebtere* ©te*en Pecfpùret, unD bat fl* ou* Die @ef*mulfl oetmebtet, unb iflbàttet gemotben: 3nìmif*en flnb ben fol- genDen ©ommet, unb ben oerfloffenen SEBintet bie paroxyfmi ni*t fo vehe- ment mie fonfl gemefen. ©er tegige SuflanD beflefyet bterinn : ber Appetii ifl gut, bet Ceib bot tàgli* fdne Deffnung, bet menfium fluxus ifl or beat- li* unb jiemli* flotcf, bet Urin abet menig ro* unbbicf, etma in *4©tun* Den gebet ein ^funD ob, Det Untetleib ober tfl on bepben ©eiten, fonberli* ber lincfen f*mergbaft unb aufgettieben, ber ©*laf menig unb unrubig, unter Der fiaut flnD biefe runbe Muoten ju perfpùbren: 3« benen gùffen, fo gè» f*mollen, empflnben ©ie groffe 'SHùbigfeit unb Unrube, unb fònnen biefel- be nicbt flifle balten ; Sumeilen fàflet ei 3bnen*om £aupte auf bie 23rufl, Dog ©ie buflen mùffen, unb 3lwen ber 0*en benommen mirb : Die re*te «Srufliflbermaffen t>etf*roollen, DagDie^Batgebabon gargetngejogen ifl, unb pebet bie£aut Pon auffen blau tott> aus , ei merben au* in berfelben btémeilen bie unb bo ©*mergen, unb etma* àufferli*e ^>ige betfpùbret. Slm £alfe f*weflen etli*e©rùfen, bo* o&ne ©*raetèen ; menn ©ie ntefen, md*e* èfter gef*iebet, ober Deffnung be*Cribe* baben, mito afle* imCei* be tege gema*t, befommen Darauf einen ©*auetunb ^aflung bc* ©e- blùt*. SIBenn©iebie£ànbe bemegenunb f*teiben,Petfpù»>ren©ie cinen ©*minbel,ni*tm:nigerflnben ft* au* bi*meilen £aupt ©*merg«u mit ^rbre*ung Piden ©*ieim*, €rf àltung Derer àuflerli*en ©lieber, uno £Kù* efen « )*9( S» cf eumene, nebfl Sufommenjie^nng berer SSeine, dn. 33ep alien biefengn- fàllen ftnben fle ni*t* beffer, al* menn ©ie fl* jumeilen hirudines appiiciren laffen, inbem bobon bie tenfiones in Hypochondriis na*laffen, 9ta*beni ©ie Por 43<**enbieS5e*ettf*en afte£eibe*'-©*raergen befommen, bte ben Wabei ein jieben, unb fl* fn bie 3Baben unb gugfobien etflrecfen ; 3nglei*en fònnen ©ie feine bigige, Pielmeniget ©*mei**treibenbe medicamenta, mie au* feine bittexe ©a*en pertragen, be*glei*en feine ©ina, Qfa, ©ina volatilia unb tt?etli4>enun& *'»- tricattn ^uftanbe bicnhd} feyn mòcjjten? 9ia*bera mit in*gefarat biefe au*fùbtli*e ùbetf*tiebene hiftoriam morbi nebfl alien SufàMen unb Uraflànben mobl unbtdffii* ùbetleget unD et* mogen: fo beflnben mir, bag bet Utfptung unb £aupt'Utfa*e biefe* foper- plexi & gravis mali fep bie^ettjoltung be* fluxus hxmorrhoidalis, bep einem fofangvineo unb phlegmatico corpore, Unb bieboberentflonbene ftagnation. obet ©tocfungbe* ©eblùt* in benen vifceribus be* Untetleibe*, abfonbetli* jmif*en benen fo fenfibien membranen betet ©eDàrme. ©enn ni*t aflein glei* na* <2Betf)altung fol*e* fluxus fl* bie ùblen Sufàlle angefponnen; fonbetn ou* bie vehemenz berfelben, menn bte$Mut'3sel appliciret morben, jiemli* remittiret. ^IBit fònnen obet bep biefem ootgefegten cafu ni*t mobl apProbirenbie€ut bei ©*molbo*et 23tunnen*, meil fol*er ni*t gerràr- met, fonbern gang fatt getruncfen motben, md*e*bepfot*en35luttei*en unb fenfibien $etfonenni*t*anbet* al* ©*aDenoerutfa*en fan; benn bte Spenge fot*e* falten 2Baffer* ni*t aflein Die nervòfen ^betle bei SJlogen* unb berer ©ebàrme tedirt, beren fibras beftig jufammen jiebet, unb ben jur ©efunDbeit fo beilfamen motum periftalticum f*raà*et, fonbern ou* tube* nenvifcenbusfanguineis, Ol* hepate. Hene, renibus, utero, Dur* coagutt- rung ber ©afte, einige infaraus unb <2$etflopfung ber€onàle jumeg brin* get, fonbetli*abet fpù&tet man, bag bet tonus renum, md*et ad Hberio- rem fecretionera feri fanì &ò*fl notbmenDig ifl, POtt btm ©ebCOU* fol*et Append. (SK) SBoffer m ) no 0 Mi ^EBoffetfe&rdeftrairetmotbent unb boberomeber bo* ©*molbo*er no* Da* £gtif*e, no* ba* Decoaum rad. faflapar. in fbbàuflger quantitat getrun* cfen/hi*traobl bur* pafHren, fonbetn boro ©ebrou* bei ©*molbo*er QBaffet* bi* anjego bet Utin menig abgetyet, bicf unb roti) ifl, unb dn flat* Cfe* fedimentum feget, md*e* phcenomenon fonbeth* OUjeiget, bog ber Circulus fangvinis per vifcera abdominis OU* per ipfos renes ni*t mobl bur*get)e, Do* Sòlut flocf e unD unrein merbe, unb bte lympha fl* ofljufebr Dabon feparite. ©ie bef*werli*e fymptomata ober, momit bie ©ur*lou** tigfle patientin por 4 3a^en unb no* aniego incommodiret mirb, ol* ba finb bie ^effige 2tafblel>ung unb tenfiones hypochondriorum, abfonbetli* Der lincfen ©eite, bergroflunbfliegenbe^ige, ber£aupt*©*metg unD ©*minbel, bie©rfàltungunbgiebungim©enicfe, Da* flarcfe©oufen in Denen Dbten, Da* Ijeftige £rbte*en, Die ^eftige Colie mit 3$erflopfung De* lefoei, Die CSrfàltung Derer àufferii*en ©IteDer, Der folte ©*mei*, DieSXù* cfen-©*mergen, Die groffe Waw nnb 3ftùbigfeit,bie 3»fommenjiebung be* rettine, unb bog ©iefold)eni*t mobl flifle balten fan, fommen pon ra*t* embexi\)ex, al*bon ben befttgenÒMebungen unb ^rarapf ira Unterleib, mei* *e* ba* aliba flocf nube tiblut berurfa*et, unb mirb Dabura) ba* gange fy fte- ma nervofùm im Ceibe mtt aflìciret; benn biefe* bur* fo btele SufàBefo (en- fibel gema*t unb ir ri tir et motben, bag fafl afle medicamente, bienutitgenD* einen motumpetntfa*en, gelinbe laxantia, bie53e*etif*e^iUen, jaQElpflire «nD Suppofitoria, beflome^r Ofle ftimulantia ©ina U. volatilia, U. amara, OU* Do* 9tiefen,93emegung bergtnger im ©*reiben, ofle biefe Sufalle oermebretu Unb meil bo*©eblùt Dur* bie £rampf*bafte3u1àmmenjiel)ung berSHò&ren tn feinem ftepen Umlaufni*t menig aetynbext, fonbetn an anbere Derter, ba ei in foi*er quantitatm*t>binge^òret, btngetrieben mirb/ fo entfleben baron »i*t aflein bie Sluflaufung ber giaudniarum, ober ©vùfèn om £aupt, bie Slufbunflung bei @efl*t*, fonbern ou* bie ni*t ofwe ©efabt f*einenbe jiemli*e2luff*meBung berer glandularum in mammis. cjBelaVSwfàlleoBe berna* bur* meiteten falten ©ebrau* bei £grif*en SStunnen*, item be* reau de Baiamae, bei decoai faflTap. ni*t terminbett, fonbetn Pielmebr termebtetmorben / mie benn ou* bie bouillon pon Vipero ni*t* gebolfen. Uber Diefe* fònnen mir ou* ni*tapprobiren Den òftern Uraf*log De* De- coai hyofciami mit SBiit* aefrfyt ùbet Den Ceib gef*logen in^olica fpafmo- dica; Denn obgfd*babur* Der beftige©*merg metefli* gdinDett mitD, frtàffetbo*fol*e* $tout eine benen nervòfen jeiten f*àbti*e vim ftupe- fadivam no* fl*, mel*e bem motui periftaltico inteftinorum gong jumi* Det ifl/ au* t)erna*mat* ju meiterer ftagnation berer §eu*ttgf eiten 2inla§ ojebt 4M )*( » jtebt. €* mate ju mfinfctyn Dog man Der ©ut*!au*t Patientin gelinDe Thermas cum debito regimine ju trincf en geratben botte, nebfl dnigen tera- peratisbaifamicisremediis, Slu*©ie jura fldgigen 2lbetlaffenamguffege- mobnet: Nunmebto ober ifl e* frepli* f*mer bep fol*en eingemutgdten in- tricaten malo eine jupetlàgige Cut obet fiùlfi>$Rittel, unb Do* fo boto^ùife t^Ut, JU PetOtbnen, Obfonbetlt* ba DieSfaltUt Olle medicamenta aaiva re- fpuiret. «SBa* Den aftèaum fpafmodicum betrifft, fo ifl Denno* ni** aHe£offm*ng megjumetffen, meil ©tein benen beflen3af)ten/ berappetic no* gut, ber menfium fluxus ou*no*jiemli* orbentli* unb no* appttci- rung betet 2Mut*3gei fl* Cinbetung flnbet. €* geljet Demna* unfete ^Slep* nungunb^a*babin,bagbet©ur*LPatientin ba*2!Dedaffen amgug an- jutatbenfep,bo*bag ni*t afljubiel no* ju menig, fonbern etmafv betau* gelaffen merben. Sum anbern fònnen mir au*ut*tmi*bertatben, fonbern approbiren pielmebr ben ©ebtau* einiget temperirten mineralisti Pof- fet, bie ni*t olljuflarcf ben alvum ftimuttmtno* aflju vitrk>tt(* fepn ; ol* DafttiDDa*émfer SÌBaffet, berSJttùblbrunnen iraCarl*bab, unb ben ©d- tetbtunnenmatmgettuncfen, met*e auci mebt pervrinam ol* alvum eva- cuiren, èeporob bo ftl*e mii»eraiif*e SEBoflèr marrano* ni*tgebrau*t finb, unbfo etma* ben berborbenen motum unb tonum inteftinorum miebec jute*t ju bringen, bie perflopften vifcera aufjuf*lieflèn, Den Umlatif bei ©eblùt* JU befòrbem, Unb bie excretiones per haemorrhoides JUW*t JU bringen capabie ifl, fo ifl e* gemig berbernùnftige cum debito regimine por* gef*rtebene ©ebrau* ber mineralif*en mormen ^affer, mobep benn fon* berli* eine gute Diaet ju balten, Die SSemegung bep Der ffyife twb 98eràn* Derung Der Cuft mit juflatten fommen; e*fònnen ou* temperata Ettxiria balfamica, Die ni*t mit -fi- vini, fonbern mit einem menftruo lexiviofo extrahiret flnb, bep bex Cut mit unter gebrou*t merben. Q3on iaxantibus aber Unb ftimulantibus alvum, ou* bon $5cben felbfl mitb JU abftinireiS fepn ©olten biefe SÉBaffet, mie ju boffen, mobl befommen, fènnen fol*e Ira i)erbfl mieber gebrau*t merben : ©ie gugbàbet aber au* flieffenben cffiàffer, QBeigen-^tep, unb Venedif*er ©eife gema**, unb bie gùffe etma*tiefetbineingefegf,metben, fomol in al* auffet betCut, gut fepn, unD DieSftùDigfeit au* benen gùffen jieben. Sfta* bem ©ebtau* ber minerati- f*en<2Baffet mùffen fie gute Dist balten, ©i* màgig beroegen, be*3obr* jmepmal amgug jut Slbet laffen, f*tòpffen, au* mobl Dte hirudines ©i* appiiciren laffen, unD fònnen ©ie Die Tina, t S^t. meiter gebrau*e», etma in einem infufo Fi. cham. vulg. au* folgenbe* Antifpafmodif*e* m )«3»( «» jjì. -J March. Lap. 69, C, C.f.fa, CerufTa o"H a Jj. 0 purif. cinab. nat. ppt. a 3 fl. Extr. Caftor. liqu. gutt. vii;. ©teDofis ifl 3B be*^oge* ein obet jmep mal mit f*matg^it|*en»(3i3offer ju nebmen. ©er gef«brlt*fle Sufalt f*dnet ju fepn, ber fle*enbe unD f*raergenbe tumor an benen SBrùflen, babep bo* àufferli* m*t ttd ju ten- tiren, auffet emen Umf*log ex v famb. & facchini gemo*t. ^iefleubt giebet.obet ©Ott ©nabe, bag bur* bie innetli*e Cur ber Suflug berer geu*tigfdten gebemmet, unb bie perflopften SKòbt*en in benen ©rùfen aeòffnet merben. 3U &enen ©rùfen am fiaupt mare etmo ber J^- vini Camphor. ju gebrou*en. ©iefe* mate alfo unfer obnmaaggebli*er bo* gegrùnbeter 9va*, unb mùnf*en bier ju be* Jpò*flen®naben*rei*en©egen. Su mebrerer 25ef tàftigung baben mit biefe* mit unferer Unterf*rift unD Dorgebtucf tem Snflegel beflàtigen mollen. •&afle ben h. Maji, 1723. Cafus XXII. Affecìus Spafmodico convulfivus rarior. €in gemiffer SKet**- ©raf unb #err Pon 14 3«b*en eine* Tem- peramenti Sanguineo-Melancholici, fo POn S^fienb OUf OU bO* ^Baffer trincf en gemobnet, unb ieberjeit emen horrorem por bem^ein gebabt, au* gar oft mit flarcfen glùffen, ^ef*merungaufber33rufl, ©*mà*e De* Sttagen* unb einem febr f*arfen ©eblùt incommodiret gemefen, mitb Den 7ten Decembr. 1719. mit einet beftigen £ige, Dveiffen in ben ©iiebern, unterm Ceib unb feinen ùberfalien, batbep ibm glei* allet Appetii unb ©*lof petgangen, mel*e* alle* aber auf ©ebrou* bei Pulveris Anrifpaf- inodici Stahtti, fo ha $5robt genommen murbe, mie au* ber Tinaurae Car- minativa; Wedelii, Effent. Lignor. & *A_ 0 dulc. PÒflig ceflìret, fl* mie- Der Sdefiètung eingefunben, unb fl* bi* Den Aprii bei folgenben 1720. Sabre* gut befunben, mirb in geba*tera$)tonatb mit einem febr bef*mebr* Ii*en Affeù ùberfalien, md*erfolgenber moffen feinen onfong genommen: 511*©ie ft*, boba*3Better anflng Iiebti* ju merben, in bem om ©*log nabe gelegenen ©atten, um eine promenade mit feinen ©nàbig* ©tàfln ©*mcflern ju mo*en, Pctfùgte, fl* um etmo* ju effen, aufba*®ra* fcgten, unb ein menig babetbtieben, ffunben fle auf einmol auf, unb flngen ein extraordinaire* ©elà*tet on, morùber fle Pon ibrer ©t* ©*meflern, fojugegen maren, reprimandiret morben, Da fte ober bie reprimande ni*t m )i33( mi mebr b^ren molten, gmgenfte etlt*e unb 20 ©*ritte bon ibtten meg, fin* gen borouf on bie -£>6l>e ju bùpfen, unb continuirten bomit fo longe, bit pe jur €rben ntebetflelen. ©0 balb aber biefe* gef*eben, flngen pe on fe\ t jumeinen, unb no*bem pe au*oemeinet, famenpe inba*3'mmer, fonte» aber ni*t* fagen, Dog ibnen jubor, ebe Da*£ùpfen in Die £&b* tnlt gtet* *engùffengef*eben, Da*geringflemebgetban, unDberfpùbrtenau*be«* na* ni*t* fonDerli*e* mebr. ©e* anDern $age* ober fom Det paroxy- fmus mieber, mie bor, meilen ober ber gnàDige£err ©raf bon fdnera £of* gjUifler in Die£òbe gebalten murbe, funte er nt*t bùpfen, fonbetn jog nur Die gùffe binauf gegen Den Ceib, unb al* raan ©ie na* SDtittag utn DieSeif, Da ber Paroxyfmus geflern angefangen, in Da* 33ett geleget, fo bùpfte ber £err Patient au* ui*t, fonbern jog nur bie gùffe an fl*; ben folgenDen Qag l>aben ©ie ben paroxyfmum mieber 2 mal befommen, mie ba* oorige mal; ben britten Qag abet, ol* t* in Confilium bon ber gnàbigen £ert* f*aft bin berufen morben, fora ber paroxyfmus roobl mieber/ aber nut ein*» mal; i*ordinirte3pnen fo balb eine Eff.Nervin. exTina.Lumbric. Terr. Lign. Saftafr. Valerian. Liquor. C. C. Succinat. Rorismar. & Aegagtopil. fo afle SNotgen unb Slbenb ju 2o<£copfen in Thee foltegenomraen metben/ UttD einen pulverem antifpasmod. ex pulv. rad. Valerian. Doronic. Roman. Sulph. vegetabil. Coryli, Lumbric. Terr. Cin. nativ. Arcan. duplicat. La- pid. Manates, Succin. alb. cum pulvere Stomochal. B'nckmanni & Sai. voi. Succin. fo oot ber $Bittag-unb %benb*Qafel ju 2 beffet -©pigen pofl gè* brou*t murbe. 3* refoivirte mi* ou* juglei*,fo balb ein menig tiefer mo- tus tremuians, ber fo mol Pon einer flotefen Ctfàltung, al* ou* bon ben Sattbus in fanguine harentibus mogtjetf ommen fepn, mieber na*gelaffen> 3btwe bie Rad. jpecacuanh. ju geben, meil i* gemabr murbe, bog fl* biè fftatUt per conatus f. h. vomendi bOtt ber faburra, in ventriculo exiften- te, liberirenmolte, olletni* mutbe babonobgebolten, meilen i* gefeben, bag Det fiexx ©raf fo but* Diefe Suflànbe defatigar motben, bog i* mi* ©Immòglt* Dtefe* ju *un refoiviren fonte, in fpecie abet barin beflo mebr ànfknDma*te, meilen ©ie felbfl einen flarcfen horrorem bàtten, menn man u>nen nur pon ben Vomitoriis ma* fagte : berobalben i* in biefem betrùbten Suflanb mdn refugium ju einer V. Seaion nabm, fo i* oor 2 3c*ren in eben bergiei*en3uflanb, an einem^agen Pon2o3abr«n/ febr gut befun- Den , OU* Ìb« DUr* jmepmalige apertionem venae, nnb ufum medica- mentorum antepilepricorum gàngli* bOPOU ttberiret, boger, ©Dtt feD ©ancf 1 no*bi*auf biefe©tunbe feinen Slnflog mebr babonerlitten, unD Da i* eine jieroli*e porrion pon bem ©eblù* abgejapfet, jfl biefer morbus (90 3 mebr/ 4M ) 134 C 9» ttwbtoi* dn gange*3obrauffengeblieben,miel>ertta* folgen foli. 9ta*bem ti* nun ber gnàbige £err ©taf mieber ein menig recoiiigh-t, praefcribirte t* il,m ad purificationem primarum viarum pilulas laxantes, fo ex mafia pilull de Caftoreo, Gumm. Amm. Succin. Refin. lalapp. & $ dulc. beflaa* ien, lieffe foi*e in i4?:agen 2 mal nebmen, fo febr gute 2Bùrcfung bat* ten, JUr edulcoration ober bei ©eblùte* unb Confortkung ber Nervea, truncfen ©ie einen $tàutet*Thee, fo OU* rad. Doronic. roman. Valerian. Chin. Anif. ftel-lat. Herb. Mettili Betonic. Rorismar. FI. Tiliae, Pceon, Tunicae. Paralyf. &c. praeparirt mar, fo ©ie olle Sttotgen unb <ì8efpet»3eit |u 2 ©*àligen mit gutem SRugen genoffen. 3**» Julio Éfagten fle ùbet #»* flen unb ^ngbrùfligf eit, md*e ouf ©ebrau* eine* Eleauar. refoivent. unb Baifam $r. anif. ceffirten, meil ©ie ober im Decembr. ^flagen - 9$ef*me* rung unb ^ufmallung bei ©eblùt* fubiten, gobi* tym bie Pilulas Laxant. ordin. mit einer Tincì. ftomach. ex Ed Schaccarill. Pimpinell. aib. Liquor. C. C. Succinat. Eli". Lign. aloes &c. md*e Medicamenta ibren effe a fb meit getban, bag ©ie mieber ouf fepn, unb 3br ftudiren abmarten f unten. 3m Februario i72tten Sabre*murben ©ie mit beftigen 2lugem©*mergen ùber* follen, mel*e ober ouf ©ebrou* 5lugen*rdnigenber fMUen ex mp. Ludi major. Succin. Craton. JVIercur. dulc. &c. Uttb einer Tina, ex rad. Valerian. antim. aeris Lign. Saffafr. Succin. &c. unb externe ber Axungiae Viperarum, fl* balb ergeben. Circa aequinoaium vernale aber im Martio melbete fl* Der borra 3abr Da gemefene paroxyfmus mieber on, ber mit ©rucfen ouf Der33rufl, CàbraungunbStttern ber ©lieber, unb ©*mergenon ben gùf- fen onflng, no* mel*em aber einneue* Symptoma fl*betportbot, ba fle gor febr mit ben gùffen flrampften, ai* in anbern morbis convulf. ju gef*e- benpflegt, mel*e* jmar ùber etìi*e9JJinutenni*tmàbrete, bo*aberme* gen be* beftigen movements obne gtoffe* ^tbotmen nt*t fonte ongefeben merben. ©a*curiòfeflemar, bog©ie fo balb fagen fu nten, menn ber par- oxyfmus porbanben, unb fl* einfleflen molte, ba aflejeit©rucfen auf ber 23tufl unbCàbraung bet ©lieber Poron ging, ba benn bte jeaigationes fl* balb einflellten, unb biefegef*abebc* Qagei 1 bi* 2 mal, ba ©ie oft au* ex- traordinair mdnten, balb abet in ein beftige* Ca*en ou*flelen, biefe* mar Dabep remarquable, Dog im paroxyfmo olle Senfus gut blieben, inbeine ©te fl* ofle* beffen, ma* paflìret unb getebet motben, etinnern fonten. 3n fol*en auguftiis nun nabm i* meine 3uflu*t ad Mixtionem aliquam ante- pileptic. fo ex Syrup. Fl. Pxon. ^7 fi. Tiliae Primul. veris, Hirundin.c. Ca- ftor. Sambuc. Spir. Sai. Amm. anifat. Sai. nariv. Pulv. Epileptic. Marchi- ©n. Antihea. Poter, beflunbe; md*eCòffel'mei* gegeben murbe/ reperirti ou* Die borra 3obt gegebene Nerven-Tina. nnD $ulber, unb nabm bot> ouf eine v. Sedion por, morauf au* anbern $:age* bet morbus na*itef, au* md*en i*berna*judicirt, bag biefer morbus convulf. ni*t nur aflein ex fanguine acri nervos ftimulante, fonbetn OU* ex plethora, fo bte arterias expandiret, biefe aber nervos adjacentes gebmcft, feinen originem ne^mc, meilen ex evacuatane fanguinis ber aftèa balb na*fieg. ©ag ober Piele Salia in bem ©eblùt Dotbonben, àufferte fl* ex f. fe. urina, ber tm paroxy- fmo gong mtiians unb flammea anjufeben, unb menn er ma* fleben blieb, ft* blob bta*, Unb ein fedimentum Salinum motf, bte expanfionem ar- teriarum fùblte man Deutli*, ex pulfu duro & celeri, bie lingua mot ofle* |dt madida, unb menn f. h. alvus nt*t correfpondirte, folieffe i*ibrae mit clyfteribus bdfett, borunter Jiemli* Don Caftoreo, Ol. Lumbric. Terr. herbis balfam. unb antifpasmod.genomtnen murben* iti blieb Pon biefem ùblen ©ofl nt*t* mebr ùbrig, al* eine ^ngbrùfligfeit, mie bai bortge mal gef*eben, miDer mel*e i* ein Laxativ. ^5rufl*Cottmergen unb Balfam. Sulphuris anìfat. praefcribirte / morauf ©ie fl* mieber beffer befanben, mei* len ©ie aber no* ju Seiten meinten, unb febt trourig maren, fobei*, baf no* mo* itrrefto bon bemSMg-affea geblieben, mit mel*em©ie in ber 3ugenD f*on incommodiret moren^omiber i* Sbuen dn pulverem ex Sulph. Antihect. Poter. Arcan. duplicata Sulph. vegetabtf. pin. & coryl. Spec. Cordisi, temperar, pulv. rad. Valerian, Matre perlar. Specif. Cephal. Mich. pulv. Epilept. Marchion. ordinirte, alleSDtorgen unb Slbenb ju 2 sjfteffer* ©pigenbofljnnebmen, au*juSeiten ein bolben Còffel bon ber Tina. Mart. pomat. genieffen lieffe, mit mel*en fl* biefer affea. obmeifen lieg. Meilen aberou*im paroxyfmo bie Nerven biet gelitten, fo lieg i* ju confortiruncj Derer ein U'nguentum ex Unguent, nervin. axung. human, murium montan. Oleo Lumbric. Terr. Laurin. expreff. Hyperic. e. Camphora, Balfam peru- vian. Alum. phimof. Oleo anthos & Succin. prarparirett^ mit mel*em bte Spina dorfi gefalbet mutbe; ad edulcorandum fangpinem aber ordinirte I* eine ^rÓUter*^3rÙb, ex Herb. cephal. antifcorbut.&c. met*efafl3<2CBc** *en continuiret murbe, bobep ober ben SDlogen mit einer Tina, unb Em- piaftr. Stomachai. oerforgre, ùber mel*en ©ie bep ©ebrou* ber ^ràuter* S3rùb f lagten. ©iefe SBefièrong conrinuirte bii ben sten Septembr. ba ei gegen ba*sEquinoaium autumnaie gùig, Da murben ©ie mit einem beftigen ©*out ùber ben gangen Ceib ùberfalien, bobep fle ben Mopf unb bie 51** fein etli*emal bin unb mieber raorfen, motouf ber &orgeba*te paroxyfmus, nemli* bo* flotcfe ©tompfen bet f. h. gùffe mieber fora, miber md*en i* alfobolD eine Effent. antifpasmod. & Eleftuar. Confortans nervimim ex m )i3«c ut Oinnabarinis, Succinatis & Caftorin. praefcribirte, OU* eine V. Seaionem lar* gara *Un lieg, motouf ber paroxyfmus U0*lieg, borouf i* Pilulas balfamico- nervinas ordinirte, fo ex Extraa.Schaccarill. Valerian. Pceon. Sulph. vegetabil. Coryl. Sai. nariv. Sai. voi. Succin. Vnicorn. vero, Pulv. aegagropil. & Ca- ftoreo mit Balfam. peruvian. praepariret murbe* OU* bO* ©enùcf mit Bal- fum. Succin. & Lavendul. moblfolben lieg. 511* man nun in ber $affnung geflanben, bag ade* 33òfe porbep mùrbe fepn, mufle man bo* mit bem arógten Ceibmefen anfeben, bag ber3uflanb, fo fonfl alle balbe3ab*e, in fpecie circa aequinoaium fl* angemelbct, unb bo* legte mol.ben cten Septembr. 1721. ba gemefen, fl* ben sten Januar. 1722. mieber eirigefleHet, mel*e* bk bobe gnàbige #errf*aft ungemein erf*recfet, meilen ei fl* fo balb mieber gefunben, alleine erceffirtegar balb, ba nur ein menig mit Me. dicamentis nervinis, bie jubor gebrau*t morben, unb no* potbanben ma- ren, angebalten murbe, in fpecie *Ot bOn'nnenba*SaI. voi. Vitriol narcotic. gute ©fenfle, ouf beffen ©ebrou* fo balb bet morbus cefllrte. 9ta* bie- fem abet lieg i* fO baibe einen Thee pugillare prazpariren, ex Rad. Chin. Saffaparill. Doron. roman. Pceoniac, Vifc. Querc. Cort. Schaccarill. Lign. Saffafr. Santalin. citr. Anif. ftellat. Herb. Chamcedr. Betonic. Meliff. Ser- pill. FI. Pceon. Tiliae, Primul.veris, Tunic. galeopfid.&c. bOOOnolle^or* gen unb Slbenb 2 Thee-©*à(igen folten getruncfen metben, unb meil ber &opf'©*tu«tgen fi* ben 23ten Aprii 1722. mieber eingefunben, gab i* et- li*e dofes POnbem Sai. voi. Vitriol. narcotic. morauf erremittirte, JUr PÒfli* gen reftitution ober lieg i* eine Tina, ex Effent. Lumbric. terreftr. Lign. Saffafr, Carminat. Wedelii, Caftorei, Anodyn. & Liquor. C. C. Succhiai. "perfertigen, morauf ber Mopf ©*metg Pòflig aufbètte, in bera Ma jo aber Da* ©tncfen mieDet anflng, mel*e* mitDet53tufl*Tina.Cottmergen, Bal- fam. Sulph. anifat. unb einem Q5rufM£tancf geboben murbe, bk tylagentte* f*metungober, morùber©ieno*flogten, biieben ou* gàngli* au* auf ©ebrou* Rotuiarum confortai. Meilen nun bie SKeife na*er ©a*fen folte balb OUgeben, fuadirte i* no* einmol bk Pilulas Laxant. ordinar, ju U^men, JUr praefervation ober gobe i* ein pulverem unb Tina, antifpaf- mod. mie OU* etli*e dofes Pon bem Sai. voi. Vitriol. Lemeri, mel*e< au* bai legte mal ira Paroxyfmo unb £aupt'©*mergen bie beflen ©icn* fle getbon, rait md*et fle bieSReifem*t nut gtùcf ti* ongefongen, fonbetn au*in©a*fenbepgutet@efunbbeit ntit fàmtli*et boben gnobigen fiexx* f*aftboflenbet baben. 3n ©a*fen lebten fle jmar ftep bon ben Paroxy- fmis, alleine at* ba* aequinoaium autumnaie unb mit bemfelben ein flotcfe* Stegen^etter eintrot, fo bef amen fle ©*mergen an gùffen unb am gangen Ceibe m ) 137 ( e» Ceibe, mùflen 8 bi* 9 Qage olle ^ormittoge im SSeft liegen, bie ©*raer- gen lieffen fl* ou* ni*t bur* bo* Pulv. Antifpasmod. Stahi. mobl ober but* ba* Sai. voL Vitriol. narcot. Lemeri beben, mobep biefe* ou* no*ju gebencfen, bogber £err ©raf ba* gatflige unb fonberli* bai jKegen ^Set- ter empfunben, unb geminigli* febr ira ©emùtb niebergef*lagen flnb,mann f*limm getter einfàflet. Sfta* bet Retour mutbe mtt bon bem fiexxn #of9ftrifler ben uten Jan. 1723. avifirt, Dog Der <£>ert ©rof f*on 5 $oge inDem Siuimet fl* dnbtelte, megen groffen ©*mergen Don Dem f. h. gùf- fen , Dabep berna* ein gtòfldn fl* fanbe am gangen Cdbe, obfonbetli* am ^opfe, met*e* au* auf ben ©ebtau* be* Sai. voi. vitriol. narcot. na*fieg, • meilen abet ©ebnen in©liebetn ft* fanbe, ou* ©*mergcn ira Ceibe unb ©tucfen auf bet SSrufl ba mot, ordinirte i* bie Laxier - $iflen 2 mai ju nebmen, mieau* einen23tuflteimgenbenThee, eine Tina. antifpasmod. exSp^Sal. Amm. anifat. Effent. Lumbric. Succin. & SchaccarilL tDie OU* pulveres ex antifpasmod. Cinnabarinis, Succinatis, refolventibus oc abforbentibus preparati. ©atOUf mtr botti 2gten Jan. bie $fta*ri*t fam, Dog fl* Der fiexx ©taf no* ni*t re*t mobl beflnben, fonDern balb frùb um 8 baio um 10 Ubr einige SBangigf eit nnb flarcfe* ©ebnen erlitte, mo* miber ibme fo batbe mieber refòlventia unb nervina gab* Meilen nun na* aUerjebttenUmflànben fl*ergtebt, bag biefer beftige NerveraSuflanb, bor' ni*t* anDet*, at* einet fpecie Epittpfiae anjufeben fep, mel*er circa àèqui- noaia fein recidiv rao*t, unb man in©otgen fleben mug, et bùtfte, ob et mol f*onùbet ein3abr au*geblieben, au* bai legte mai ben «ten Jan. 1732 decttnatione fl* gemiefen, miebet fommen, unb mtt bet Seit feflete Ra- dicesf*logen, fbbatmanaufSSefebl b»ber gnàbtger#errf*aftfl*geraùf* flget bcfunben, bep einer bo*lòbli*en Facultate Medica Hallenfi ùber fol* genbePunaafl*bdebren ju laffen: 1) VOa$ fetnet ju tbun, fo bieftt affecl (xoeìc^en <&Ott averti- renwolle) folte voiebet fommen? 2) C>b mit Der VenaSeélione, fo iebetieit ben Paroxyfmum nicbt nut mitigirt, fonbern auct) in tantum $um vet$nua]ten %b* fcfjetben gebtacbt, unb bietinne Die befte 4>ùlfc Qetban, fottwfabten fey, unb vocnn aucb bet Paroxyfmus nicjjt f^me, ob man mcj)t fcìebe profervationis ergo ticfytiQ circa aquinoclia vovncbmen foli? , 3) 4>b es ni4>t profitable vòt ben QnàbiQen faettn (Stafen feytt mócjjte, in bem $tùb*3afyt einen Succimi arboris betula l. tilia Append. (©) 1>fr+ m ) 138 ( se» l.fraxiniy abet an beffen ftatt im funiobie QtfchtttMlcb obet ein aquam mineralem trtncfen 311 Uiffen, Obec abet VOas fon* ften 3U adhibiren, ba$ biefet morbus rollio moge eradicirct n?erben? 4) Ob nicbt ein Fonticulusf fo er auf ben Titm cjefetjet wfirbe bem morbo einen 2ibbvud) btinQtn mocbte? ' y) Obmebt nacb ein Vomitorium folte adhibirt naerben, tt?enn ber Paroxyfmus nicbt folte tfuffen bleiben, ol>n nngefefcen, Der &etr <0ttìf bocb einen honorem bavot fyatì Ubet biefe oben geba*te Puna* mirb ein bòllige* ©uta*ten Pon . einer bo*Iòbli*en Facultate Medica Haiienfigd;otfomfl au*gebeten. SS. ben ayten Jan. 1723. 3. % Sfr M. Doa. & Phyf. Reipubl. ordi- narius N. Curiof. Coli, diau» phosphorus. Rejponfium Facultatis Medica Hallen/is. * 9?a*bem ein geraiffar Cafus, babon unfer in arte Medica gegrùn* beici Judicium juertbeilen, an Ik Medicinifcbe Facultàt biefl* Drte* ùber* fenbet morben, fo baben mir benfelben biéiraitbepfùgen, unb unfer ^eben* cf en unb Refponfum auf Die proponirten gragen, no* reifli*er unb Colie- gialif*er Uberlegung, communiciren moli 'n : £* ifl ein gemiffer EKei**--©raf oon i43<*ten, eine* Sanguìneo- Melancholici Temperamenti, Det bon 3uflenb auf SÉaffer getruncfen, f*ma*et^atutgemefen, inbemetPon^inbbeit ouf Pici mit glùffen, fòe» f*mebrungber53rufl, ©*mà*ebe*2ftagen* unb berno*mol* 1719-mit SKeiffen-in bencn ©hebern incommoditet motDen, anno 1720. tra SJlonatb Apriiisraiteinemfebrbcf*mebrli*enaffeaùberfalien, inbemer inb(n@ar- ten unoermutbet ein extraordinair ©elà*ter onflng, unb borouf mitglei*en gufleninbie^)òbebùpfte, ou* fo longe bamit continuiret, bi*erjur£t* ben gefaflen, motna* etfebtonflng ju mdnen, fonte aber ni*t flagen, bag U)mjubotma*me5egetban l)àtte. ©e* anbern 3age* f am bet Paroxyfmus mieber, mei! t'bn ober ber #err Stof/jDleiffct in Die£òbe biette, fonte erni*t hùpfen, fonbetn jog nur Dieguffe anfl* gegen ben Ceib su, ben^og Darauf bat er mieber jmep* mal «S6 ) '39 ( 8» mal ben Paroxyfmum gebobt, ben folgenben Pierbten$ag au*, aber nur emmal. «£)ietauf mutben nun einige Medicamenta Cephalica & antepileptica : it. pilul. purgnntes petotbnet, ou* eine v. s. adhibiref. $erna*mal* flnb miebet einige pilulx laxantes Unb antepileptica ài. nervina remedia OCt- orbnet morben, motouf er fafl ein 3al)t oon Diefem gufali befrepet gemefen. ©a* anoere 3*^ aber Darauf 1721. melate fi* im Sftonatb Martio circa aequinoaium vernale ber borni 3obr gemÒbnlÌ*C Paroxyfmus roietct an , mel*er rait ©ruefen auf bet ©rufl, ©ebnung unD 3»ctern ber ©lieber, au*©*metgen an bencn gùffen anflng, morauf abet ein neue* fympto- ma fl*berpor tbat, inbera et nemli* gar febt rait benen gùffen flratiipd- te, mie in anbern morbis convulfivis jugef*ebenpflec5et, me»*e* mit grof- fet «Deftigfeit gef*ai)C <2Benn bet Paroxyfmus fì*ein{ìelien motte, h:\te ex e* juoor fagen, bef am ©ruefen auf Det ©rufl unb tenficnem artuum, ©iefer Paroxyfmus, mobep cr ofter* meinte, balD abet la*te, fant Dee Qa* gei ein bii jmep mal, unb blieb^n in felbigen: fo mot in al* extcrni fenfus gut. ^ierauf murben nmimicba* bie bemcrt!;e(!enfpecifica antepileptica gè- brau*t, nebfl einet v. s. nad) md*er Der morbus De* anbern Qa$et na** lieg. ©er Urin mar im Paroxyfmo gang rotb, unb bra* fi^, unb fière ein fedimentum Cinnabarinum,pulfusmat durus & celer, lingua aflcjdt ma- dida , alvus adftìicìior. SRa* bem Paroxyfmo blieb dne fepftr;DlÌ*feÌt jurùcf, mieDa*oorigemal, Da§egenlaxantia unbpeaoraliabcrotbneCmor* ben, e* betbliebe aber fo mol ba* meinen al* ttaurig fepn. £erna*mai* fltlb Petf*ÌeDeite medicamenta nt*t UUt antepileptica, in-& externa, fon* Detn au* antìfcorburica oerotbnet motDen, motouf e* fl* befferte bi* in bens'cnSeptembr. circa aequinoaium autumnaie, bO murDe Det«f)3tr©raf mieber mit einem beftigen ©cbatiec ùbet Den gangen Ceib ùberfalien, babep et Den ft'opf unb Die 2l*fel etli*e mal bin unD mieDet matf, nebfl fla•cfen fltarapfen mit ben gùffen. Jpietauf murben mieber nervina ex fuc; ino & Caftoreo & larga V. S. OetOtDnet, morauf Der Paroxyfmus auffen blube. sjj^an continuate fetnet mit antepilepticis unb nervinis, alleine ba fonfl bet Paroxyfmus mar circa aequinoaia angefangen, ba fora er ben 8ten Jan. 1722. mieber, mel*er bo* no* bera ©ebrau* bei Olei volatitts narcotici, cnN li* ni*t lange baurete. #ietauf rdfete et ben folgenben ©ommet na* ©a*fen, bit er gang ftep OOm Paroxyfmo mot : circa arquinoaium autumna- ie aber biefe* 3abte*, bo ein flatcfe* Dtegen » getter einflel, befani et ©*mergen an gùffen unb im gangen Ceibe, nuifle^agealle 33orm ittage im ©etteliegen/ md*e©*mergenbur* fdne oitrofa cefalina, mofcl aber (©) 2 bur* m ) >4° ( i» DUt*ba* Oleum vaiatile Vitriol. narcoticum Lemeri ceflirten. Anno 172?. Denwten Jan. befani ber «&ert©rof mieber groffe©*metgen an benen gùf* fen, mit einem grofle ùber ben gangen Ceib unb Mopf, nebfl ©*raorgen im Ceibe unb auf ber ©tufl, ©angigfeit unb flotcf en ©ebnen: unb ifl biefe* mobl ju metcfen, bag fl* ber £etr ©raf bep f*limmen SKegen» Getter allejeit am ©emùtbe niebcrgef*lagener beflnbet. £tetauf flnb fotgenbe gragen ju beantmorten an bieflge Medicini- f*e Facultàt ùbetf*icfet motben, motouf mir na* reifer unb coiiegiattf*er Uberlegung unfere Wlipnmg unb @uta*ten bermetben : 1) Was fetnet $u tbun, fo biefet affeff folte vaiebet foinmen? €be mir un* nun auf biefe grage grùnbli* expttciren, fo mitb nò* fbig fepn botau* ju determiniten, ma* benn eigentli* bet morbus fep, mo er feinen ©ig bobe, unb bon ma* bot Urfo*en fol*ec entflanben. 9ton fon* nen mir abet ni*t mobl flnben, bag biefer affeaus ju einer fpecie Epilepfia gebòre, mdl bepbera Paroxyfmo bai exercitium fenfuum tam in quam ex- ternorum falvum ac integrum ifl, inbem feine contraaio pollicum, fpuma oris, conturfio oculorum & facies fanguine fufFufa fl*babep befunDen, UtlD Dobero OU* ber fedes mali primario in cerebro & ejus mcmbranis ni*t JU fégeniff, obglei*ni*tjuleugnen, ba*Daffdbe perconfenfum i. e.per com- municationem motuum fpafticorum in aliis corporis partibus fecundario fnitteiben, mie benn fol*c* jura^beitexphantafia perturbata, gtoffenmei* nen unb to*en unb obne Utfa*eniebetgef*logenen unb bettubten ©emùtbe juiùdicirenifl: fonbern e* ifl bielmebt biefer affeaus prò fpasmodico-con- vuìfivoju balten, inbem nì*t aflein bie partes externae rigide fcdiftenrae fepn, fonbern ou* biegùffe binauf mit ©emalt na* bem Ceib ju unb mieber betunter gejogen merben. s Unb balten mir baror, bag e* pornebmli* ex fpì- »ali medulla ejusque membranis, fortiori fpasmo conftriais, t>ettùl>re : UUD meilen bk paria nervorum ex medulla fpinali ni*t Ollein ad partes externa* geben, fonbetn ou*, no*bem fle fl* mit bem nervo intercoftali conjungi- tet baben, adpefius, ventriculum & inteftina ibte ramos metfen, fo ifl feitt ÓBunber, bag bep biefem affea juglei* ein pulfus durus & celer, SSebtu- cfung auf ber SBtufl, au* mobl bor bem Paroxyfmo Ubelfeit unb ©*met* genim Ceibe, £auptunb©liebernfl*beflnben. Ob nun glei* bieftagna- rio fanguinis & humorum fola, no* Pielmebr Ober menn eine acrimonia e. Jpiflìtudine conyu naa in geba*ten partibus membranofo - nervofis, JU ber* $jci*en motibus fpasmodicis, materialif*e Urfo* geben fan, fo ifl bo* fel- bige fein e* mege* fufficient betglei*en morbum botjubtingen, fonbetn ei tfl Dielmebr auf oa* vìtium Sottdoium jufeben, unb Pornebuili* auf bie prae- ter- el*e POtnebntli* in nervofi ge- neris morbis ju attendiren. ©cp Unfetm fubjeao ifl gloubti*, bog bid* lei*t ex difpofitione hsreditaria parentum, Obet OU* bep betti ©*monget fepn bet Cutter, bur* affeaus animi ober OU* pathemata hyfterica, Dep biefemjungen J)errnaber, but*olljoftùbe*ftudiren, meditiren, au*ju glei* erraecften ©emù** -paflìonen bergtei*en auffetotbentli*e fenfibiii- tàt, bera generi nervorum Jtt§ejogen fep. Unb meit a l'ordinair circa tem- pus aquinoaiatta megen èfteten ^erànberung ber Cuft, bai fyftema par- tium nervofarum ou* ibrera notùrli*en tono & robore betou*gefeget mitb, ber ftepeUmlouf bei ©eblùt* mit benen nòtbigen fé - & excretionibus ou* jufol*er Sdt biet perbinbert mitb, foifl fl* gor ra*t ju oetmuubetn, bog 0l*Denn ÒUt*gebcnD* bie affeaus ex ftriaura & fpasmo partium provenien- tes mebt fl* jeigen unD ubetbanb nebmen. ^a*Dem nun Die fundamental- llrfa*bt>?fe*mali erflàtet motben, fo flebet man gat lei*t, bag bie Cur bef* felben bietinnen beftébe, bag bie nerveufenunb mufculòfen^bette, mobur* Die©eraegunggef*iebt, ju tbtera uotigen tono, robore unb vigore mùffen gè* bta*t metDen, Dabep Denn au* ber ftepeUrataufbe* ©eblùt*, unb berer ©afte mit benen nòtbigen SlbfonDerungen jeDeémat* ju procuriren, oarait feine ftagnationes in minimi* vafis gef*eben, oDet au* bai ©eblùte mit fol* *et ^enge ni*t bingetrieben merbe, mo e* ni*t bin gebòce. <2gotau$ Denn gor fior erbellet, mie menig biefen fcopum ju erbalten, meber bie vomi- toria, flarcfe purgantia, obet anbte medicamenta calidiora, no* meniget au* vaporofa unb opiata fl* f*icfen, fonbetn e*meifet bie ^rfobrung, bag jut ©enefung fol*et ftancf beiten dne gute Dia* unb Cebené'Dtbnung ein mebret* au*ti*te, al* oiel unb bieletlep medicamenta. (£* mirb Demnacb fonberli* bem oj>o*'@ràfli*en .pettn Patienten bie ©emegung unb ^Ber- ànberuna ber Cuft bur* EKrifen ira bequeraen <2Better fé^r ju recommen- diren fepn. gemer gebòref bep fol*en^roncfen em febr bernùnftige*Gouver- nement, Dogfleouf feine^eife ju affeaibus animi geteiget metben; tylan mug ©teau*ni*toDju febt juCefung ber ©ù*er, pielen ftudiren unb me- ditiren onttetben, fonbetn oielmebr babon abbotten, pornebrali* ober mug Dabin gefeben merben, bagni*t etma por ober na*ber^abtjeitdnige ©e* mùtb*' affeaus mit untetlaufen.^ ©er ©*laf mug nt*t oflju long au* ni*t ju menig fepn : ©ie gùffe mùffen marra gebajren metben, unb bat raan babtn ju feben, Dog felbige niemal* etfalten : 3ni fftifen mùffen ©ie fl* bùten por©ebacfenen, fauren unbfùflen grù*ten, item aUen fo©et- (©) 5 b»«* Sri ) r4» C HE bfwgen ma*en. €* mare au* beffet ein mit Maftix ober Saflafras obge- Po*te*, ol* ein robe* SIBaffer ju ttincf en : e* fónte au* ni*t f*abeny fl* etma* befonbet* bep ber^abljeit, moni*taSejeit, bo* jumeilen jumS&ei* ne ju gemòbnen. 2) Ob mit bet V. S. fo jebetjeit ben Paroxyfmum mcj>t nur miti- giret, fonbern ancb in tantum sum 2ib}c|>eiDen Qebtacbt unb bietinne bie befte &ùlfe qetban, fort3ufn^ren fty, unb xvann aucb bet Paroxyfmus nicbt tàme, cb man nicfyt folade prafiervationis ergo circa aquinoBia DOrne^men folle? SEBorauf mir jur Slntmott geben, bag ob raan g!ei*ni*t gern Die Sugenb ju aflju Pielet Caffungbe*^3tut*gemòbnet, jibenno* aber bep bie* fem cafu, meil e* f*einet, bo&ba* ©eblùtbut* Die Slbem unb vifcera De* Untet-Ceibe* fl* ni*t got ju mobl circuire, bk v. s. ou* jut#ebung be*Paroxyfmi mercfli*en SRugen getban, fo balten mir babor, Dog gar mol circa aequinoaia eine gelinDe 2lDetlag ju 3-4Ungen an Dera gug fònne juce- laffenmetben; bo* raug fo mot box al* na* ber Slbetlag Det Ceib in gutet tranfpiration bleiben, unD Die ©peifen, fo ben5ftagenbef*meten, perl)ù* tet metben. 3) Ob e$y niept profitable vot ben e$nàbi$en &ettn (Stafen fcyn mbcbie, in bem$tub>"3abt einen fuccum arboris betula7 tilia i.fraxinu obttanbeffen ftattimfunio Dte^fel^ttTilcJ), ober cinen aquam mineralem trinefen su laffen, obet abev xaas fon* ften su adbìbiren, btffl biefer morbus vblliQ mòge eradiciret xattbtni . (£* ifl bierauf biefe* unfere Sfàpnuttg, bag bie fucci arborum be- tulle , tìttae vel fraxini menig au*tt*ten fònnen, obfonbetli* bo bep biefem fiexxn ber SDtagen gef*md*t, unb er oon jattet complexion tfl, Die acri- monia fanguinis bep ibra fo grog au* ni*tifl, al* raan geraepnet, fonbern Det morbus bielmebt in ftagnatione humorum, UUb in depravata folidorum difpofitione ad motum berul>ct. <2Ba* Die Cur mit ber €fd*>3ftil* be- tttfft, fogebet jmat fol*e per corporis exeretoria jum ld*teflen but*, giebt QU* benen partibus folidis ein temperirte* nutrimentum, unbrobontet fle; alleine meil ein jebet flagen bk §ftil* ni*t oetttagen fan, obfonberli* mo Pièt ©*leim unb foure ©afte inprimis viis fl*beflnben, fo fònnen mit fo abfo- abfoim unb pure Doju ni*t rotben, e* fep benn, bog mantie^effte entroebee x>3» 3'egemober ©"etèsii* rait einem mincralif*en(2U3affer, obfonberli* ben ©eigcr -©tunnen, mel*er ein pures alcali bep fl* fùbret, vetmif*et unb etma ira Sftap auf einige <2Bo*en eine Sur gebùbtenb unb oetnùnftig an* fleflenmolte, benn foi*e gelinbe mineralif*e poffet, ol* bet ^JBilbunger, ©clg^v^ònnffetn et ©tunnen in berglei*en Affeaibus por fl* au* ju re- commendiren flnb. <ì8otncbli* ober ra*en mir ju ben balneis aquae dul- cis fluvulis , tepidis , fo mobl ad praefervationem ai* OU* curationem, unb tempore paroxyfmi. Unb mùffen biefe fonberli* gebrou*t metben bep Dem potu aquarum mineralium. sjÉan mug abet Potnebmli* Dobin feben, Dog bet #ecr Patient ni*t botinnen f*mige ; fol*e balnea emoittren bk tenfas & conftriaas partes nervofas, etòfnen bie conftriaos porps & tubulos, ntO*en ftepen circulumfanguinis, befòrbetn bk transfpiration, unb jieben bo* no* beni Mopf Unb fpinali medulla bàuffìggetriebene®eblùt ad partes externas. 3Jlan fan OU* Òftet* circa jequinoaia fl* ber pediluviorumtepidorum be* bienen bepm ©*lafengeben. 4) Ob nic|>t ein Fonticulus, fo et auf ben 2frm gefe^et xoutbet bem morbo einen llbbtucb bringen mocbte? <2Ba* biefensjMutct anlanget, feben mit ni*t, ma* bie Fonticutt ju €utitungbie^*Maii fùr einen groffen effeatbun follen. 5) Ob nifyt nocJ> ein vomitorium folte adhibiret xoetben, voenn bet paroxyfmus nicbt folte auffen bleiben, obnan$cfefyen bet &err at? Sufol*em fònnen mit ou*nt*t mobl rat^en, meil bur* beren òftern ©ebrau* ber tonus ventriculi & inteftinorum febr gef*mà*et mirb, Dog ber* na*mai* bieexerementa unb flatus ni*t fo mobl defeendiren, unb per in- feriora meggeben, mel*e* bo*bauptfà*li* nòtbig ifl: Suberafoberutfo* efeen au* bk vomitiv eine flarcfe ftriauram in genere nervofo, bie obne bem f*on bep bem fiexxn Patienten jierali* flotcf ifl. ©arait abet feine faburra Unb Colluvies humorum in ventriculo & primis viis fl* fege, mitb ni*tunbien* fepn, bi*tt)rilen Ctngut Eiixierftomachale ober temperatum balfamicum POt* Det^obWt, etma uni ben anbern ober btitten^ag ju gebtau*en, *utt>el* (faeméube benn mir eff* abs.comp. obet elix. ftomach. Michaelis, ober ou* m ) >44 ( hi Elix. batfamicunv Hoffmanni, in notis ad Poterium defcriptum, recom- mendiren. ©ag btefe* Refponfum benen principila artis medicae gemàg unb con- form fep, bfl&en mir bur* unfere Untetf*rift unb gemòbnli*e Facuit*t** Snflegd bef tàfttgen moflen. fiabe, ben 24. Febr. 1723. Cafus XXIII. Nimia dehilitas Natura caufia Cachetlici morbi, Uber bier oufgejei*nete Hiftoriam morbi mirb etne»f)o*!òbf. Medi- cinif*e Facultàt gebotfarafl oon tnit etfu*et, gegen btef*utbige ©ebùbr, Diemein ©tief* ©obn 3.©.^.©. ein Smdiofus juris nut erflnnli*flen ©ancf abflatten mirb,©ero«&o*bernùnftig@uta*ten bo*gendgtju com- municiren, e*beflebet aber fol*e* in folgenben: ©ne&erbepratbeteborneb* me Dame be^9-3ab^en, unius filias mater temperamenti lànguineo phleg- anatici & habitus corporis fpongiofi, parentibus maxime fanis & quidem in 5©mo matris anno demum nata, flaget bermabten Ùber f*le*ten Appetir unD £cf el oor ben ©peifen, ja menn fle etma* genieffet, fo finbet fl* fo glei* bar* auf ein ©rùcfen in fcrobicuio cordis, mel*e* fl* bii jmif*en bk ©*uttern hinauf jiebet ; bai £opf<2Bebefommt bann unb mann, au* jumeilen eint- aet Sufurrus pot ba* lincf e Dbt/ bo* ifl bo* 9*a*flnnen unb Sttunteif eit bei ©èìfle* no* im guten ©tonbe unb ifl ni*t* f*làfeige* an *t: ©eiteinera ^Btertei'Sobrbernimmtflefebrflarcfab, ba fle bolero febr corpuient ge- mefen, fyuftet jumdlen etma* unb flebet tra ©eft*te gang blri*ge!b, mit gang menig untermengter SXòtbe au*. ©er Urin f v. ifl ex citrino pallida turbulenta, pulfus ifl in erma* f*mà*et al* fonfl gemefen, ùbet Da* Sltbem- bolenbatflefl* jego ni*t*fonDere*jubeflagen, au* ni*t*4bet|)ige obet fonberli*en©urfl, ou*genommen einer trocfene in DemSJhmbe, bep md- *er ibr obet fein ttincf en f*mecf en mill. ©er ©*laf ifl mebrentbeil* bi* gegen 1 ober 2 Ubr na* ^itterna*t gut obne fonberìi*e f*raete$tàume, abet fle fan ouf feinet ©eite, amafletmenigflen auf betCincfen, (meilen fl* glei* eine Slngfl, 3ucfen,©*lagenunb©te*en in fol*en etteget) fonbetn allejeit auf ben SKùcf en liegen, unb fo balb ol*fleau* aufmo*et, fo fàngt ge- mente* 3ucfen,©te*en,©tennen unb©icfeln au* in aflen ©lieDern, fon- betli* in ben gugfobten unb #ànben berraaffen an, bog fleanepnef, ei pulfire Der gangeCeibunbmofleaflentbalbenba*©eblùt binau*fpringen, Dabep flnb «ae ) 14* ( » bie ©lieber febr mote unb obgef*logen, unb nòfbiget fl* fl* um bielerfcp Utfa*e bolben no* aufte*t ju bleiben, boflee* oft obnmòglt* ju fepnbtìn- cf et. ©ie flnbet ou* frùbe, bog ba* © efl*t nut auf bet lincfen ©eiten unb Dieginget in bepben fanDen aufgelauffen, untet Qagei aber mieber einfal- len, bingegen flnb bk gùffe bétmablen ni*t* gef*mollie* lerlep Symptomata fonbetli* obet groffe ©*metgen in Slrraen cauflìret, unD erflim i7.3abtjumti*tigenC8otf*ein gefommen, ou* bii an.1718 aflejdt otoentlt* unb mobl cominuitet, alfo baben fle au* bep ibtet emanfione Dem Ceib oielcttep pafliones Dur* betfdben Unti*tigfeit etmecfet, inbem fte bon A. 1718- an oft 4 ^Q3o*en in einera ©tùcf e ft* gejetget, ein 4tet 3abr mie- bet auffen blteben, batauf mieber eine Sdtlang gefloffen, unb alio bii ad menfem Novembrem preteriti anni alterniret, oon md*et 3dt an fl* ni*t* mebr gemiefen. Unter mel*er Unorbnung benn ofletbanb glùffe unb ca- tarrhenentflanben, bk ba ju.^Betbùtung eine*©tecf-unD©*taggluffe* genòtbiget Fontanelle ouf bepbe 5lrrae ju fegen, mit ongef*icnenet Eu- phoria. Anno 1720. bef ara fle gtoffe ©tein*Pafiìones mit beftigen ©re* *en, mel*e* al* e* Potbep, fo jeigeten fl*foi*e accidente, bie Det Medi- cus prsfens por ein gieber anfalae, meilen fle, miemobl obne gtofl, mitconti- Append. (Q) nui- 4M 5i46( 9» irairlt*er»f)!ge unb©urfl obne$fbme*fe!ung botrertetr, toogegen benn Don Dera Medico rait Der China chinae in forma eleauarii fb mobl Or* boli topfer agiret morben. 511* nun biefe ftancf beit olfo 9 <3Bo*en màbtete, fo blieb eine flotcfe unb battnàcfigte©ef*mu!ff in benen ©einen jurùcf, roel*e bie SKeifein ba*€att* ©abPerutfa*etbat, bep mel*e* ©ebrau*bet gange Ceib anfang* beftig nebfl gteulia}et ©lieber »©*raergen a';fgef*moaen, Dur* continuirit*e* ^rincfen aber enbli* mieber eingefeffen, bi* auf bie gùffe, mel*eno* etma*gef*moflen geblieben, babet grou Patientin anno 1722. fl* mieber Dobin etboben, unb untet bet guten Direaion bei fiexxn Doaor|)offraann* ani fiafk fl*ùberau* mobl botinnen befunben, gefunD 110* «CXlttfe fommen, UnD aiXtb geblieben, bi* ad menfem Januar. anno 1723. mmel*em fle mit einem beftigen ©tecfflug ùberfalien, aber na* etti* *er <2Be*en Seit, gradii* mieDerum but* bei Spexxn Doaor Thomafii au*Sftùtnberg ©otgfatt in fò fetne miebctum reftituitet motben, bag fle jmat miebet au*geben fònnen, abet bo* mit defluxionibus catarrhalibus unbmitjàben©*leira, berfl* pot bie artenam afperam jnmòftern geleget, incommodiret geblieben. 3m9Ronatb Wan anno 1723. gtnggrou Patientin ouf bo*CanD, unb Da auf ibrem ©ut bie febres tertianx roegen baflgen bkten ©emàffer*, tan- quam morbus endemius graffireten, fobefom fleau*DafdbA(ftopf'©*tner* fcen, ©*n>a*beit unb ©tùcf en beitylageni, nebfl einer Diarrhcea Critica^ Diemttdnigen tenesmo, ardore, cruore, inglci*cn cum conatu vomitorio &ergefelif*aftet gemefen, au* fl* ©eflemraungber ©rufl unb ©*mer* gen ira Sreug juglri* mit eingefunben, melale* alle* berna* in einem febrem terrianam intermittentem enbli* ou*gef*tagen, bobep bk ©*mergen im ^eibeno*continuirct. €* mutbe obet ou* biefe* nebfl bepflebenbet ©no* De (BOttei per ufum pilularum polychreftarum ex extra&ts amaris ftorna- chico refolventibus & per pulveres tnterpofitos Salino nitrofos glùcf it* gebo* ben, alfa, bog mebet ©ef*mulfl no* etma* enbere* unanflànbigc* ju* rùcf geblieben, fle oielmebr re*t mol unb gefunb fl* befunben, na*bemùber Da*ibrju€nDe Der^tancfbdt, nemli* Den 9tenjuniir ein vomitiv ex ipecacuanha conftans,praemisfis pulveribus digeftivisgetri*etmUtDe, fummo cum ìevamine. Su onfong bei Juttì murbe Aqua Baiarnicenfis, um Die Diete ^er* fàteimung, bomit bte grau Patientin immer jn tbun botte, ju beben, gè* toou*et, olfo, Dog bieou* 3 glaflben beflebenbe gange gut in 6 Qagea glùcfii*, unb raitgtoffec^tlei*tetungabfolvitet mutbe, unb gtau Patientin Mi ìu €nbe be* Novembris in bè*fl * ewùnf*ten ©efunbbeit* - ©tanbe ff* « ('47) fl*befunbe,motauf jcbo* eine ©ef*mulfl in fanDen unb gùffen entflan* Den mit gef*mà*ten Apperit unb ^ottigfeit ber ©lieber, bk aberbalbna* ©ebrau* betet pilularum poh/chreftarum & addito ftimulo aliquo laxante atque lymphamgelatinofam refolvente fl*t?edobten. Sragiono* Februario biefe* aegt louffenben 3ab*e* mdbetefl* ber botm 3abr borbonben gemefene ©tecf/glug otbentli* mieber ott, meilen tran fol*em mit einem frùbjeitigenSiDerlaji begegnet mutbe, fb erlei*tette fl* jmar bk ©rufl gar fein, e* jeiten fl* aber na* bem SIDertag glei* ouf tomSKùcfen groffe blaue glecf en, bo*obneincommoditat, unb flnb na* unb na* mieberura &erf*raunben, iebo* Iam em©rùcfen niibSKo*dn auf bet ©tufi balb berna*, unb entflunben afle SDtetgen* conatus vumito- rii pituitofi, md*e fl* enbli* OUf adhibirte refòlventia & ftomachica OU* toieberumgeleget, alfo, bag fle ju2lnfangebe*Apritts auf ibte ©ùtet gin- ae, oflmo fle obetmabl* in eine Urpàgti*fdt berflcle, unb ben óten ^ap ftbriebe; 3bre©efunbbeitflebe gor auf f*ma*en gùffen, inbera ber 2l*era fo furg morben, bag fle oft bermepne ju erflicfen nebfl tmrbanbeuen trocf enen éuflenunbflar^en©*migen, lieg fi* ou* rineSIDer mieter auf Dem guffe èffnen, ollein fine kvamine, oiel raebr jeigten fl* fo glei* Die f*oti oboeraelDte blaueglecfen mieDerum, unD fatue na* unb na* in ben ©tanb, «ie ju anfana f*on beti*tet. €* moflten bannenbeto jmar einige ben ©dgec©runuen recommendiren, ollein, mete bie gtau Patientin benfet* ben f*on riamai olme alien effea gettuuefen, unb betfdbe Denen Pielen 2abtaf eiten ni*t g,mo*fen fepn bùrffte,, fb mutbe fol*et ©ebrou* no* untetiaffen, unbbottegtau Patientin no* mebtete3uflu*t ju bem grongo* fiftben fiolarucer ^Buffet, ©ie bittet fl* obet &orbeto$anginffànbig Don €met£o*lòbt. Medicinif*en Facultot ju£aHe rin£o*betttùnftige* ©e* Dencfen ùbet Diefe gefègte Hiftoriam morbi nebfl ©eantmottung folgcnber gtagen au*: 0 Vot xoa& biefe TStandbeit $u adjten? 4 (Db teine corruptio vifeerum unb batam entft>rtn0enb* He&icw 3) Wofcer bienac^^voeytn7lbetlàffen€ntfianbcntblauemàblet ±aderhirenì Aì ObbasStanwfifàeVOaffet;vonBaIamcexotebetum,unbauf 4* xoa*yttiU$cbtaucbcnfey? ) mit xva$ fùr remediis fol^er &tanctbett m$te be#e$mt tperben? «8 ) H8 ( 9» 3n Srmattung bolbig bo*genetgter Slntmort empf*le meine «aBentgfett €iner£o*lòbl. Medicinif*en Facultàt ju groggùnfltgen Slngebencfen, al* beri*mi* devovire ju fepn Magnificiy &bcf>*£bela;ebof>rtte,&ocfMCNe unbi>ocba:e\abttt tHeiner koc\}$eebtteften &etren Decani, Seniorisy mb ùbrigen èerrn Doclorum Medicina. ©en i9ten ju». 1723. Cafus XXIV; Vulnus intra abdomen penetrans, a negkcla omenti repofitione, adeoque ex accidenti lethale. Infpeaio & Relatio Vulneris Medica. $fa*Dem OUf Requifition berer bep blefleger Guarnifon command»- tenben£ettn ©tab*;Offkircr, mir €nbei Unterf*riebene in ©epfepn^e* ter baju beorberten £errn Dber-OfRcfrer ben ara sten hujus a. e. berraun* Deten unb Qagti borouf gegen Slbenb um ?. Ubr Perflorbenen ©olboten bora •&o*lòbli*en ©. SKegiraent, Sftabmen* P. E. gefletn $fta*mittag ju <2B. kefl*tiget unb feciret, fo baben mir bep bemfelben mabrgenommen eine ©ti*»^Bunbe eine* ©aumen* brrit in ber lincfen ^eite bei Unter»Ceibe* 2 £anb breit Dora ^obel no* bem SKùcfen ju berunterraàtt*, etma 2 gin# get bteit ùbet bem offe itti, au* mel*er<2Bunbe bai omentum, mel*e* gangf*margau*gefeben, eine*3oUe*langbetbotgebangen, na*bemmon nuncutem cum pinguedine incidiret Unbabgdeget, maten bet pannicculus carnofusunb bie mufculi fubjacentes ju einer guten .£anb breit ura bie OTun* Debetura btaun unb blau urtettauffen, na* Pòlliger Deffnung bei Unfer* Ceibe* bat man itt regione vulneris bO* omentum in extremitate laediret unbbur*f*nitten, unDbmtntcrmàrt* ni*tinnatùrli*en©tanDeunbcou- leur, fonbern brauto* unb mit RMut untetlouffen, unD gangami et gè* funben, IN )i49( M funben, nebft einem faulen unb flincfenben ©eru*, unbol* man bo* ex- travafirte ©eblùt, fomobl ùber ein balb9tòfel unter unbjmif*en Denen in- teftinisbefunben murbe, berau* genommen, ging bie<2Bunbe glei* b^tet bem inteftino colo berbur*, bi* ad regionem uretheris finiftri, fo, bog bO* mefenterium glei* binter befogtem inteftino, etmo eine* bolben Solle* long laediret unb bur*gef*nitten mot: but* bie inteftina obet mot ber ©ti* ni*tbur*gegangen, mie benn felbige ou* oon benen faecibus no* gong on- gefùflet maren, obne bag au* bai geringfle au* felbigen gefloffen mate : bie «£>arm©lafe abetmatgang jufammen gefaflen unb fonb man feinen Utin, fonbern nur einigen mucum unb ©*leira barinnen, mie benn bie ùbtigen vifcera unb partes in ftatu naturali gefunben murDen. Sftebfl Diefen bot man adftantes megen De*9Betbo!ten be*€ntleibten, Seit feinet °ì8ermunbung,be* fcoget unb oetnomraen, bag biefet na* einpfongener QBunDe ft* jmat mit bem^bàtet no* in ein £anbgemenge begeben, baroon abet balb abgelaf* fen unb gefaget, i* bobe meinen $bdl befommen, unD bietauf niebet gefun* cfen, ba ex bann na*feinemLogis fep getragen motben: bet©obet feibt* gè* Drt* bobe ibn De* àbenb* bctbunben, bi* folgenben ^age* etma fleben ©tunben bot bem *£obe ein Medicus »on O. unD bet gelof*ecr bon w. gefommen, unb ben PermunDeten mit innetli*cn unb à uff. rlicben xVledica- menten berfeben: <2Bentge Sett no* ber QJermunbung bàtten fl* conatus vomendi gejeiget, rait na*folgenber obftruaione alvi unb beflànbtger flat* cfen fiticulofitate, pot Det Q&ermunDung abet fep et ni*t bettunefen geme* fen, alvum bàtte man per clyfterem erèffnet, bet Urin fep au* glei* na* Der^ermunDunggefolget, na*l>ero ober unb beiQaga, b a ex geflorben, nicbtabgegangen; eine bolbe ©tunbe por Dem^oDe bàtte man flarcfe con- vulfiones angemercfet, morauf er benn gegen 5 Ubr Slbenb* perflorben: ©onfl fep er Seit Ceben* Pon guter unD gefunber Sftatut unb Conftitution gemefen, ob mobl bep bem ^ntleibten ni*t aflein ùber ein balb* Sftòfel extravafirte* &eb\l\t in abdomine, fonDern ou* Die partes um bie «j&Bunbe betura ju einet fianb bteit mflammiret unD a gangra.na ongegtiffen befun- Den motben, ùbet Dera ou* ^ntteibter gld* na*Der3krmunbung meber geben no* fleben fònnen, fonbern fl* bot trogen laffen rauffen, enbli* OU* fl* balb ,gefàbrli*e fymptomata, al* vomitus, enormis & perpetua fitis unble&tli* convulfiones, ja binnen 26 ©tunben na* geflbebenerQSer* muncung ber ^ob erfolget. bifidi aber biefe oorberadDte UmflànDe unb gefàbrit*e Sympromata ni*t moblf*le*terDing* Diefer ^ermunbunglebtg* li* unb on unb bor fl* felbfl mògen bepgetneffen merben, inbera fo mobl in benen integumenti abdominis, al* OU* in extremitate omenti&mefen- (Q) 3 terii 4 4 « )ip( m terii (praefertìm circa colon (Iti) feine groffe UttD Piele vafa fanguifera no* fonDetli*e nervi juflnben, unD olfo bie SBermunbung bi* reteUrfa*be*innejbalbi6©tunben etfolgten^oDe* ifl biefe, bog empars omenti bur* bk jiemii*e apertur bet <2Bunbe berau* getreten, unb obne Rmetfet bur* bk no* bet&ermunbung onbetn i*ft> mit bera $bàter gè* tbane vftanDtbiewng unb©emegung unb flarefc Dberabaltung fol*e* gor lei*ili* exprimn-et morDen, me!*e*, mdte* ni*t jertrg jutùcf gef*oben unD etf àltet, in eim fphaceiofam & putridam corruptionem gegangen, unD gor f*ue&V wfr alte 85wn& i» tbun pfleget, ni*t aflein Die beruwliegenbe M > i? ( M $beitegargef*minbe, fonbetn au*ba* gange «fteg unb inteftina anaegtif* fen unD fol*e fphacétttt. <2Bel*e* fomobl Die f*màrgli*e unD bràunro* tbecouleur, nebfl Dera faulen unb fliiicfeiiben©etu*biefet ^befle genugfam jeigetunbbattbut; mie benn befannt, bag fomobl fecundum annotationem Hippocratis Lib. vi. aph.58. ba* Sfteg, foe*ouffet bem abdomine getrieben mirb, gar lei*tin gàulnig gebet, fonbern au*bie^rfabrung meifet, Dag in morbis chronicis bep ben corporibus difleclis, bie an ber 95$affetfu*t obet ©*minbfu*tgeflotben, bai 9?eg gang faut unb confumitt befunDen mitb, bog abet fo lei*te bai in biefem parte flebenbe ©lut in putredinem gebet, ifl bieUtfo*, meilen ba* Sfteg feine fibras motrices ober mufcuiares Dot, bie ben ^tieb unb gottgang bei ©eblùt* befòtbetn, menn alfo tempe- ftive biefe 9£Bunbete*t mate traaitt, bo*^eg binein gebto*t, bamit bo* extravafirte ©lut betau* iaujfen fònnen, ou* àuffetli* unb ranetti* medi- camenta difcutientia, antifpafmodica màten ordiniret motben, fo mate fein Smeifel, bag laefus bàtte bep bera Ceben fònnen erbalten metben. Ubrf unb* li* baben mit biefe* 2c Cafus XXV. Mariticidium per Veneficium cum arfenico albo. ©en 4. Martii tieffen Aaa Inquifitionalia bOtt ©. ber 9tt. ^Otflabt ttibet A. e. s. ein, met*e ibten €beer (Deffen fte bot 6 tyf.geboblt) in einem Oìùbt ^p eingegeben, morauf et etli*e 20 Vomitus gebabf, a!*Denn bot bie inquifitin in bet© élpotbecfe bep bem Provifore Arfenicum bot *ten 9ftann meitet geboblt, ber ibt au* untetf*iebene Medicamenta gef*icfet. Depofitio Medici. Sluf Requifition bei M. $. Svegietung* * SXatb* unb SfiòflcmQBogt* #n.©. boben mir ju^nbe unterf*riebene Medicus unb Chirurgus in ©ep* fepn obermebnten fin. SRegietung*. SKa**/ £n. Secretarli be*2lmt* ber Moflen* m >i53( » sjfièflen.SBogtep, J.e.d. £n.©eri*t*<©*ulgen ©.be* SlrctfcRegìft'ra- toris n. unbDe*^orfleber*inDer©.©» fecitetunDinfpiciretDe*Ceineme* ber* 3©- cadaver, md*et einiae ©tunben botbet geflotben, na*bera er ein gcoff * €rbre*en gebabt, unb ùbet flarcfe* SKdflen in bera ©ebàtra gef la- get: Ò8ix boben ibn benn bcfunben, mie folget: 9?a* etèffnetem thorace & abdomine, maren beffen Cunge boli fleiner ©làggen, in Det lincfen.au* ein fleine* ©ef*mùr, bai £erg mar boli geronnene* ©eblùt, ber Sfiagen etma* aufaeblafen, Da* inteftinum ileon mar f*màrgli* àufferli* anjufe* ben, Die geber mar in einem natùrli*en ©tanbe, Die ©aflen'©taferaat balb boli einer f*margen jàbén ©afle: 9ìa*Dem nun Der Ventriculus eròffhet marb, fabenmir in bera orificio firiiftro jmep f*marge glecf en einer ©obnen grog: na*Dem au<^> afle contenta De* Ventriculi in dner ©*ùffd gelegt maren, fanDen mit in Dera orificio ventriculi dextro ? f*raatge glecf en bon untetf*ieDenet ©tóffe, unb mie mit bie inteftina bet Cànge no* òffneten, mat inbera duodeno ein gelber liquor, in Dera jejunoein etma* bràunli*er, unD in Dera ileo ein f*raàrg!i*er: UnD mei! gemutbraaffet mirb, bai ob* etmebntet ©.folle©ift befommeu baben, mutbenbie contenta ventriculi in ber ©*ùffel uno Deten fediment, mel*e beflunben ou* einet flùgigen Sfio* tette rait meiffen, gelbennnbgtùnen©tocfenbetmengef, oben auf obet ma» febtbiel©auraòbl/ md*e* ibme etma jut Cinbetung bet ©*tnergen mag gegeben fepn, untetfu*t unb befunben, bag fol*e* gong f*arff mie©anb mar, mie Piel aber fol*e* fepn mò*te, fonten mir ni*t unterfucben, meil au*ràben©ebàrraen fol*e*mit gegangen, unb bon biefem veneno arfeni- catt bie f*margenglecfe fomobl De* ventriculi, al* au* color nìger ilei unb Deffen liquorisbergetùbtet, unb confequenter gangrxnam in benfelben per* urfa*et, unb bot ou* bie Watux felbfl bonfol*em ©ift bur* creberrimos vomitus & diarrhecam fl* ni*t befrepen fònnen, fonDern biefet Ceinmebcr bat notbmenDig bran flerben mùffen. 3Bel*e* mir mtt unfer eigeni)ànDigen Unterf*rift ic. 9fi. benio.Febr.1719. j. w. M. D. unb Canb» Phyficus J. A. L. Chirurgus. nb. 9*a* ber 51u*fage De* Slpotbecfer-3ungen c.j. no* fol. Art. 22. circafìnem, foli Der defunaus gefogt baben, mie ibra feine grou in ei* append. (U) nem mi ìwc m nera Còffe!ein metffe*$utpet eingegeben, unb bobe bobep gemefbef, bai fie $tani** Stugen abgcf*abet, unb foi*e* batuntet getban. ©enn 7. Febr. befarabet*Jfiannba* Aquafort, Den 8.Febr. ben Spir. vitrioli, Den srten dito gegen 2tbenb motbibrabaidtatten>fyulm eingegeben. ©iefet ifl ben ioten dito btouf geflotben, ifl au* dito ura 3 Ubt fecitet morben. nb. (gi foraraen in Aais raan*etlep contradiaoria por, fol. 13. giebt inquifitin oor, fle bobe bor 3. $f. Aquafort, unb fol. 30. bor 6. $f Deffelben geboblet. ©ie 21u*fage De* Proviforis bejeuget, Dog no* fol. 18. bie inquifitin on©*eibe- moffer unb Spir. vitrioli por 2*©r. geboblet. SBielet onbetn Comradi- ftioncn jugef*meigen. Refponfum Facultatis Medica EaUenfis. 9to*bem betlòbli*e©*òppenflubl oflbier un* bie Aaa inquiftio- nalia miber A.G.S. in punao Veneficii, mel*e* fle an ibtem Cbentonne betùbet, jugefenbet, unb unfer in experientia nnb principiis artis gegrùnbe* te*©uto*tenbatùbetberlanoet, foboben mir in*gefomt bte Aaa, fo biet* innen ergongen, nebfl Dem Atteftato Medico megen bet angefleflten Seaion mobl but*feben, ùberleget unb ermogen, unb beflnben Derana*, bag bie inquifitin ibren 9fiann jut>etgeben, ni*t nut ben 7. Febr. ju 2 mabl bot 6 ^3f.©*eibemaffet, unb aucb miebetum ju jmepen moblen Don bem Spir Vitrioli por ©*Pf. ben onbetn $ag abet betna*, al* ben sten Febr. rinen. Fleinen balben Còffe! boli bon bem Arfenico albo obet fKatten-^uloet auf dn- mabl in einem jettùbtten^p ibren Sfianne eingegeben, barauf berfelbe fl* au* beftig erbro*en, unb SRciffenim Ceibe gebabt, bag fle au* anno* De* Sibrtlb* in bie 51p0tbetfe gegangen, Unb ein Medicamentum Carminativum bon bera Slpotbecf er>©efeflen erapfongen. 5it*ober ba*©re*en biegonge 9faa>t ongebotten, ifl fle ben «rten frùb mieber in bie Sfpotbecfe gegongen, unb enbli* bera Provifori fo piel bat ju perfleben gegeben, bag fle ba* EKatten•* 93ufoet, me!*e* fle oon ibra gef auft, ibtem Sfianne eingegeben, bataufou* berfelbe ibt jmep ^ulpet gegen ba* ©ift, ba* ©re*enju flillen, Perotbnef, mel*e* fl*au* geleget, bet Slpotbecf et'©efelle au* felber bep fle gemefen, morauf betna*raabl*, mail bie ©*raergen unb ^eiflén immer angebalten, pon bera Provifor ber t&ert DM. confuttret morben, me!*er benn eine a»* bexe Medicin al* oieofa perorbnet, md*e* eber ju fpàt, unb er alfo ben ioten Febr. betflotben. ©erano* melben mit bierauf, bag jmat bai ©*dDemaffèt unb Det Spir. Vitrioli angteiffenbe unb corrodirenDe 3fiittel fepn, fdne*mege* abetbet^ob bep fol*er&ttantitàt unbauf fol*e2lttba* «on 4M ) w ( 8» bon erfolgen fònnen, fonbern e* ifl Pielmebr bai Arfenicum obét fo genann* te bàtten. ^utoet baran lltfa*, melale* Denn feine3Bùrcfung bur* befti* cet ©te*en, SHciffen, Unrube,'3ngfliui Ceibeermeiflt, unD Dergleicben in- tìjmmatoria fphacelofa veftigia im^agen unD ©eDàrraenna*fl*làfl, unD olfo fein Smeifel, Dog Diefe* ©ift ju Dem f*leuntgen Qob Urfo* gegeben. SlllDieraetl e* ober rait Denen venenis corrofivis unD in fpecie mit beni Arfe- nico fol*e©ef*offenbcit bat, Dog, menn e*au* glei* in grògtet Doan* titàt, mie biet qefa)el)en, einer ju fl* genommen, unD Dienli*e Vitrei, ob- glei* etli*e ©tunben Datcuf, gebtau*t, al* in groffet SfiengeSfiil* unb gettigfett, mel*e Die ©*àrffe linDetn, Die ftàrapflgte 3ufammenjiebung Det ©ebàrrae unb Sfiagen* minDetn, unD Die Vomitus, Dut* mel*e bi** meilen Da* ©ift gàngli* unb jeitig mesgemotffen mitb, betraebren, ba*©ift gar feinen tòDtli*en effea ermecfen fan, mie benn fol*e* mir rait beflànbiger £cfal>rung bar*un fònnen, unbbieflgenDrt*fl* begeben, bag rineSif** Compagnie t>on n.Studiofis ponSlDel in einet ©uppe eine groffe Daiantitàt Arfenici befommen,me!*eDo* aflefamtDur*©Dtte*.£)ùlfe u. ©ebrau* ber Sfil* flnb erbalten morDen. ^Beiln Denn nun bet defunaus SlbcnD* Do* diat* tem^uloer bef oratnen, unb ben ioten Febr. bei SDìorgen* erfl berflorben, bie Inquifitin obet ben yten Febr. ftùb beni Slpotbecfer-©efeflen geoffenbobtef, Dog ibt Sfiorai Do*9\attcn-^uloer befommen, fo balten mit afletDing* Da* Dot, bag, menn ibm glei* jut felbigen Seit eine gtoffe Dbantitàt oon^fiil* unbfetten©a*en gegeben motben, bet tòbtli*eeffea ni*t mùrbe erfolget fepn, bebotab, ba et no* oon bex Sett an, al* ibm bet Slpotbecf et* ©efelle Die^utoetgegeben, no* 30.©tunben getebet, au* bie Duantitàtbe* Ar- fenici ni*tmag afljugtog gemefen fepn, inbem flebie^)elfte miebet gebta*t unb nut einen balten Còffelboli gegeben bat, unb bat betProvifor fl* bier* innpergangen, bag etbie©a*e ni*t glei* olfofort an einen etfabtnen Me- dicum gelangen laffen, fonDetn attjufpàt ben Medicum ju Diati) gejogen, ou* Dag et 2^3utper, ba obne Smeiffdoontheriaca ccelefti obet laudano o- piato einige ©ron metben mit batuntet gemefen fepn, getri*et, motouf bk Vomitus fl* gefiiflet, vid. pag. 14. unD Olfo DO* Arfenicum, md*e* OU* berno*mat* fl* in benen comentis ventriculi gejeigt, Pielmebr borinn gè* biieben, mel*e* Do* but* £rbte*en bàtte follen l>erau*gebto*t metben, motau* benn ju f*lieffen, bag aflen UmflanDen na* Det Qob biefe* Cantre* bon bem gegebenen Arfenico mebtentbeil* ex negligentia & imperitia, meil* ci*tjeitli* genug offenbobtet motben, etfolget, bet Slpotbecf et ©efefleabet fl* in ber gange ©a*e ni*t mie fl* gebòtet, bobep aufgefùbret, fonbern gròbli* Petfloffen. (U) 2 Cafus m ) is6 ( m Cafus XXVI. Lethalis Diaphragmatis Vulnerario y cum gravi contu/ìone confimela. Sluf bie ^abtnen* bei 4bettn £Kegietung*-SKatb* unb ©tabt- ©*ut*eig L.w. bef*ebene requifition baben mit ju £nOe Untetf*tiebene beute dato 9?a*mittag$ um 3. Ubr in ©egenraart Det bepben £ettn ©utget- meiflet unb jmepet £.€.ÉKatb**©Jiebet, fin.B. unb V. mie au* De* $n. Syndici Det neuen ©taDt h. ben gefletn Slbenb* in einem ©tteit bet* munbeten unb baio betna* geflotbene 3©- befl*tiget, unb befunben àufferli* an bem ©*laf te*tet ©eiten eine geringe ©*àrffung etman et* ne*pellet*gtog, mel*e nut fuperficietenus gemefen, unb na* Deffnung Det #aut ni*t* oetlegte* gejeiget. ©*t Ceib mar binten a capite & collo Dut* Den gangen Dvùcfenbi* an Die bepDen SEBaaben blau, mit geronnenem ©eblùtunteriauffen, mie e* ordinarie bep SBerflorbenen a cauffa externa vi- olenta pfleget obfervirt ju merben. Sin bet re*ten ©eiten in ber ©egenb ber SKippen mar bai ^)erabb jiemli* mit©!ut befeu*tetanjufeben, unb al* manba*£embb, morinn ber ©.geflorben mat/ langen lieffe, funbe man in gebo*tet ©egenb ein fleine* Co*, unb nut etlt*e menige ^topffen ©lut. Sin bemelbtet te*ten ©eiten an betextremitat bet bepben untetflen coftarum fpuriarum mot eine <2iBunDe eine* fleinen queet ginger* breit, mel*e jmi* f*en gebo*ten bepben 9\ippen binetn ginge, bo* fol*ergeflolt, bog bai Sondir ìnftrument ni*t tiefet ^inetti ju btingen, al* jmep ginger breit/ ba man einer refiftenzmabrnabm; na*etòffnetet©tuflunb Unter-Ceibe fabe man bai diaphragma extraordinair in bte #òbe getrieben, unb ben Untet* Ceib febt mit9H5inben ongefùflet, bet re*te glùgel bet Cungen mot an bet ©rufl angema*fen, unb in Der re*tencavitàtber ©rufl mot obngefàbr cu- ne* jmer*flnger*bo* extravafirte* ferofif*e* ©eblùt jufeben, mel*e*ou* btep mobl rait bera ©*mamm foubet betou* gebra*t, ber linefe Cungen- glùgel mot ftep, obet ni*t angemo*fen, unb mot fein $ropfen extravafirt ©eblùt in ber lincfen cavitùt ber©tufl juobferviten. ©ie bepben Cungen^ glùgel obet maten anben meiflen Deten mit fleinen f*raargen glecf en on- gelauffen. ©ie «SBunbe ifl in ba* diaphragma binein gebtungen, mo ei an benen geba*tcn SKippen angcma*fen mar, bai Sondir-ìnftrument mar aber meber in cauitatem peaoris no* abdominis ju bringen, unb mar au* fon* flen feinSlu*gang bet SBBunben raabrjune&men, bag biefemna* bte<2Bun* De in fubftanria diaphragmatis ornofa fl* geenbtget, mobep biefe* mobl JU notiren, bog in fubftantia diaphragmatis carnofa faum 3. ginger breit pori ber kl ieiDen, uri) fepn Daber aué Die vulnera fubftantiae cirnof* mie in unferm cafu, ordinarie lethalia, mie e* OU* obferviret UnD indicirt bet in Medie, forenfi. celeb. Bohnius Lib. de renunc. vuln. p.3z7. hifce verbis: Utriusque diaphragmatis fubftantievul- nera per fé lethalia fimt, quia nervex femper & necefiario, carnee frequen- rius feu vtpluriuvam talia obfervantur. Slu* baben Die SBetfìanDige unb gemtffenbaffte Medici De* diaphragmatis Unterlauffung nritSMut prò fura- rne funeftis & lethalibus Iafionibus ge^altm, mie JU feben b

    tec nia^t auf Die ©ròiTe ber <3Bunben an, inbem mebrmabt obferviret morDen, bag eine fleine ClBunDeim diaphragmate lethal gemefen, mie bietbor.Zachiasin quaft med legai, p.416. §. i\. Olfo f*ceiben: Certum igitur fit, vulnera diaphragl maris, etiam non magna interimere, quia & jugem habet motum pro- pter quem & fanguinis fuppreftio & agglutinano impeditur, & nullo'nego- tio infiammationem eoncipic, & habet fenfum exquifitum, ob quem dolo- res mirum in modum exacerbantur. <2Bobet errn Slmtmann, ©*ut*eigunb©*òp* pen bei peinli*en £al*'©eti*t* ju H. ein Cafus eine* an bem Diaphrag- mate petmunbeten unb barauf wrflorbenen 9fienf*en*, bet 3- ©• ùi Acìis genannt, nebfl bem Atteftato Medici megen Det i©eft*tigung jugefenbet, unb unfet ratione lethaiitatis vulneris gegtùnbete* judicium betlanget rrot* ben, fo boben mir biefen fonberbobren Cafum in*gefomt mobl unb reifli* ùbetleget unb etmogen, unb beflnben bemno* 1) ma* bte lxfion betrifft, Dog àufferli* Der £eib in capite & collo Dur* Den gangen 2Kùcfenbi*an bie SIBaben broununb blau mit SBlut unterlauffen gemefen, 2) bag anberex- tremitàt bex bepben untetflen SKippen jmif*en benfelbigen eme^BunDe mit einem flumpfen ©egen in ipfam fubftantiam diaphragmatis carnofam, tt)0 e* on gebo*ten SKippen angema*fen, mot binein, ober ni*t but*gebtun* gen, unb 3. goet Sinset bteit bon bet <2Bunbe eine $lacfe eine* 4 guten gì. ©tùcf* gtog rait getonnen ©eblùt ongelauffen gemefen, 3) ifl bai diaphrag- ma extraordinaire in bie #6be getrieben befunben motben, 4) bo* mefen- terium gang f*matg rait getonnenen ©eblùte, betg!d*en au* bet te*te Sftiere in bet tunica adipofa exteriori angefóflei gemefen, 5) ifl biefe aaion tra <2Bintet ouf ber ©traffe bei StbenD* gef*eben, unb ber laefus balb tobt Da gefunDen, unbno*Dem er m feine* SBater*.£)au* getragen, balb ber* florben. SJSa* nun unfer judicium ùber biefen cafum unb beffen lethalitatem betxifft, fo bot 0 bi*bero bie €tfobtung beflànbig etmiefen, bog bie ixfio- nes unD vulnera bei diaphragmatis fumme periculofa &plerumque, obglei* nid^t abfolute, lethalia flnD, Hipp.; fea. 6. aph. 18. jeblet bk vulnera fepti trans ver fi Untet Die lethalia, UUb Cornelius Celfus f*reibt Lib. V. Cap. 26. Vix 4K ) ^° ( 8* Vix ad fanitatem perveniunt, quibus feptum transverfum vulneratum eft: <2Barum obet bie <2Bunben on biefen parte fo gefàbtU* unb lethal flnb, ifl botnebrali* bie Utfa*, meil ei ein febt fenfibler mufculus tfl, Det ni*t al- ido einen eigenen motum dilatationis & conftriaionis bot, uno ein bò*fl notbmenDige* ju refpiration DtenenDe* Organon ifl, unD megen Det flarcfen Metben, md*e ex pari quarto & fexto cervicali, it. ex ramo intercoftnli bobin geben, gat lri*t in eine ftarapfbaftige Sgeraegung, babut* Die re- fpiration gebetnraet mitD, fan gebxadbt metDen, alfo Dag aua) proptercon- fenfum cum univerfo genere nervofo tÒDtH*e convulfiones DOtOUf erfolOW» FaUopius de vulneribus confirmht fol*e* rait folgenDen SOBoiten: Si in parte nervofa diaphragma vulneratur, femper fuccedit mors, quia tunc femper fuccedit convulfio fere totius corporis, delirium, infiammano & non polfunt opponi medicamenta. ©ie fymptomata diaphragmatis la.fi be* f*teibt Celfus 1. e. gat Deutli*, menn et f*tcibt; Si feptum transverfum percuflum eft, precordi* furfum retrahuntur, fpina dolet, Spiritus rarus eft, fanguinis fpumans fertur <2ga* nun gegenraàrtigen cafum betrifft, fo ifl ni*t fo mobl Olbiet Die gtage, ob Die vulnera diaphragmatis prxfertim in fubftantia carnofa neceflario & abfolute lethalia flnD, tt>d*e* niemonb lei*t adferiten mitb, meil man exempla tn contrarium t>at, al* bep Dem Holie- rio Commentar, in aphor. 8- Sea 6. Diemerhrock. Cap. de diaphragm. p. 236. Sennert. in Inftit. lib. II. Part. I. Cap. 13. fonbetn Diefe* mitD Die §CO- gè fepn, Ob nÌ*tDÌe vulnerario cum Inftrumento obtufo & quadam con- tufione faaa, md*e in ipfam fubftantiam diaphragmatis carneam "3. gin* get bteit oon Det 2BunDen binein gegangen, bie proxima caufla Det befti* genfpasmorum unD De* Darauf erfolgten gef*minDen $oDe* fep? SBenn mit Denn bep Diefem cafu betto*ten i) Dog Die fpasmi lethales gor balD auf bieefiermunbung gefolget, 2) bag biefelben vehementiffimi gemefen, mei* *e* OU* bet extraordinaria fepti verfus fuperiora traaione unb OU* bem extravafato fanguine fub membranis mefenterii & fub tunica externa renis dextri unb ongelouffenen ©eblùte ben gangen Olùcfen betunter ju etfeben, 3) bag biefe vulneraria in ipfam fubftantiam diaphragmatis Ctli*e ginger bteit gebrungen, md*c* no*f*limtnerifl, al* menn fle gerobe Dur* gè* f*eben mare: 4) bag fle cum contufione & collifione quadam diaphrag- matis fubftantiae, unD jmar mit Ctnem inftrumento quodammodo obtufo ongebto*t, betglci*en vulnerationes au* Piel f*limraet unb gefàbrli*er flnb, ol* menn fle mit einem f*arffen inftrumento but*f*nitten. Vid. Corn. Celf. I. e. p. 303. 5) bk contufiones abet diaphragmatis in parte carnofa an unb Potfl* feibfl bHflgefàbtti* unb lethal, miefot*e* bet fei. £etr £)err Bohnius fa feinem traaat de remmciit. vumerum p. 24. & 319. mtf einigen £xempiis ermeifet, unb un* berglei*en ou* felbfl befannt flnb. 6) Unb glei*mie Hippoerates Coac. praenot. 881. bie contufiones, quae ventri accidunt. por let^i bàlt, fb flnb bie biflig pot meit gefàbtii*et ju balten, mel*e an einem fofenfibien parte, mel*er lei*t ad fpafmos fon gebro*t merben ; unb fo Iònnen mit ni*t onber* urtbdlen, al* bag biefe laefio bef fol*en UraflànDen an unb botfl* felbfl b&c&fl gefàbttt*, unb bietòbtli*e fymptomata peturfa*et, bobep aber ni*t ju làugnen, bag bie^àlte, mi et ouf ber ©affen liegen geblieben, inbem fle in bie «BBirabe bmein gebrun* gen, JU gròfferer vehemeng fel*er fymptomatum piel contribuiret bott Ut* Cùnbli* ac Cafus XXVII. Plaga externo corpori illata abfolute lethales. ©en 17. Aprilis 1719. flnb btp Unferer Facultàt Aaa Inquifitìona- fia pon M. eragetouffen, mieber einige Sfiùfler bon ©. mel*e Den 8. Febr. 1619. eine ftembe ^eibei^exfon in Dem ^tuge Dafelbfl febt ùbelgef*logen anb traaìtet, unb jmar Sibcnb* um io. Ubr, ba fle bei folgenben Qagei frùb uni 6. Ubr auf ber ©treu tobt gefunben morben. fol. 2.3. ©ie $b& ter maren «51 ©• ^rùger bon ©- 51. M. ^) £. £. ein «Sfiablraùfler oon ÌÈ). unb . M. ber ©*neiber in 9fi. unb fein ©obn bàtten au* f*lagen belffen. fol. IO. 9fa*bem ben io Febr. bte infpeaio Medica gef*eben, fo befanD man, bag àuffetli* Der gange 2elb, bon fiaupt bi* auf Die 55eine jàtnmet* li* gefcblagen, «JfiunD unD We entjmep, Da* £aupt Potter 'JQeulen, bie ©*ultern bi* an bai ©enicfe aufgef*moflen unb mit 951ut untetlouffen, Die S3rufl bef*àbiget, bie Slrme bon oben bi*unten btaun unbbollet ©ttie* men, bet SKùcfen glei*fafl*, bie fiànbe gang ju ni*tu gef*lagen, bai au* betf*iebene ©tcei*e bi* ad imerftitium ani & vulve fommen. 3"" netli* mot bO* Cranium, pia & dura mater & cerebrum unpetlegt, blo* Die mufculi ocdpitis & temporales maren mit $31ut unterlouflfèn ouf bem SKùcf en ac. nb. ©a* <2Beib*'9fienf* ifl mit ©tòcf en unb Zaxbat f*en gef*lagen motben. Append. (*) "tpo* m Ci&) » Depofitio Medici. 2luf otbentlt*e Requifition eine* 4>o*gtàfl. Slm'e* aflbter baben mir £nbe* tlnterf*rtebcne am io. Febr. a. e. Die in ber tyl ©*encfe mit ©tòcf en unb *J}ettfa)en, mie ou* bur* Sfufbàngung bepben feinen in me* nig ©tunben Don etli*en Sdauexn getòbtete OBeib* 9>eefon&onobngefàbr 30. 3abren auf bem bieflgen 9fc &tr*boff befl*tiget, unb oon berfelben na*folgenberenunciarion pffi*tanb breit pon ber Vlafe ponoben berunter ein $ertf*enbieb eine* ©liebe* am ginger long, unb einen fleinen ajbeer gin* get bteit. 2) 2tuf Der lincfen ©ette etne^)anb breit ùber bem Obr eine con- tufion eiae* ©UeDe* lang unb eben fo bteit, 3.) auf bet xecbten eeiten ei* ne fianb bxeitùbex bera £>br eine contufion anDettbalfr ©lieb long unb eben fb bteit. 4) ì£ep bera àufferli*en linefet De* te*ten SÌugen* etnecontu- fion cine* ©liebe* lang unb eben fo breit, fo abex bem oftì temporum unb ber orbitae oculi feinen ©c&aben getbon: QJontegtbemdDtencontufionibusr nun flnD jmar 5) Die integumenta capiti- bin uno mieDet unD in fpecie Die mufculi temporale* mit $5lut untetlouffen gemefen, Die &trnf*ale tfl ober benno* rm geringflen nia^t berlegt befunben morben, obnero*tetfot*eno* gebòriger Slbfonberung De* pericrani fo mobl oon ouffen, ol* ou* no* gè* , f*ebener Slbfàgung unb Slufbebung, bon innen genau befeben morben 6) ©ino Die bepben ©*ufter* bàtter, ber gange SKùcfen jufaratbennatibus Dermaffen bur*peitf*t unb jerf*lagen gemefen, bai fle bon auflèn ùber unb ùber gang fcbmatg*beaun au*gefèben, unb ifl bk contufion burcbgàn* gtg z. qoeer ginger tief gegangen, ou* afle* flaref mit $8lut untetlouffen gemefen, mteraoblbie fpma vertehniis felbfl obne^Betlegung befunben mot* Den. 7) 25epbe Sterne flnb in tota parte externa bon ber ©*u!ter anbi*auf bk £ànbe gang f*matgbraun g&cfylagen, unb bii ad membranam muscu- lo^um communem contundiret unb mit $81ut unterlouffen gemefen- 8) ©ie 95eine, Unb jmar bai re*te tfl in tota parte externa & pofteriori femoris „ ba* linde aber mit in parte externa femoris bii an bie Mnie gangf*marfe* btaun gef*lagen gemefen, berg(ei*en Stnfeben aueò Pornebraiia> bo* crus dextrum in parte extern* Don betti Mnk OU, bi* OUf bengug, bO*crus fini- ftrum abet nur ttlitten in latere exteriori batte, Unb ifl bk contufion Dttt*» gangtg bi* ad membranam mufculorum communem gegangen, Unb aliti mit 95ltttunteriauffengemefen. 9 ©te labia vulvae etf*ienen oufferorbent- li* etmettett, unb mar *u Slnfang. berfelben oben eine fleine contufion emer •£>afel* ra >i63( jh •JM-lnuf grog jufeben, fonfl ober bot in vagina feibfl auffet Der €tmdtenwg nt*t* fonDetli** beraercft metDen fònnen. £nbhtb mar io) ouf Dem abdomine jur lincfen ©dten j.queetginget neben Dem 9ìabd eine contu- fion einer melf*cn 9?ug grog ju flnDen, Die obet ni*t meiter al* tur* Die fiaut gegangen, fonfl abec tfl forne meber in bem abdomine no* auf ber Vbxuft dilige fonbetli*e teflon ju feben gemefen. <2Ba* nun boxi anDete fbie*pirtes internis anbelanget, fo baben mtt, tira ein punaum lethaiitatis jufliben, ben^opf, $3tufluu0 Untet*£eib etòffnet, unD alle* genau un- terfu*et, ba benn i)ma* ben Mopf betrifft, na* abgcnommenet #itn* f*aale, mebetùbetno*jmif*en Den meningibus rinite extravafatio fangui- nis, au* in cerebro, ejusque finibus,ventriculis, corporibusftriatis, tha- lamis nervorum opticorum &e. cerebello, medulla oblongata, unb enDli* ou* fpinali ni*t* tòbtli*e* ju fìnDen gemefen. @lei*et geflolt ifl 2) in beni etòffaeten Unter Sdbe in beffen cavitàt, mebet eine extravafatio fangui- nis no* au* in aUen unb ieben vìfceribus fo menig àuffetli* al* ranetti* etma*auffetoTDentli*e* jufmben gemefen, auffet, bag bie Sebet etma* ju blag uno oom s^5lut erf*òpft ju fpn «*iene, mie benn ou* fo mobl in Der vena portae al* in £er arteria magna & vena cava im Unter- teib ni*t fon- -Detti* Did $Mut anjutreffen gemefen. 4)ietauf tfl 3) Die 93tufl erèffnet, Do Denn bie arteria magna & vena cava mit mebtern 2Mut ongefùflet bemet- tfet motDen, unb no* €tòffnung bei pericardii a) Da* |>etg bon na» tutti*etcouleur befunben, au* in Diffen ventriculis & auriculis ni*t*auf* fetotbentli*e* befunben morben, auffet bag in ben fulcisunb jmtf*en ben columnis nerveis bùi unb mieDet ein menig fibroefe* getonnene* ©eblùt ge- legen. ©abingen ifl b) Die Sunge ni*t nur àuffetli* gang f*margblau anjufeben, fonbern ou* per totam fubftantiam rait geronnenen ©eblùt gang aufferorbentli* ongefùflet gemefen, betglei*en fl* benn au* in parietibus internis arteriae & venae pulmonalis bep beni €Ùigange in bk Sunge fiijei* get, an bem principio bronchiorum, trunco afperae arteriae & cartilagini- bus laryngis aber ifl ni*t* auffi!rorbentli*e* ju bemercfen gemefen; enb* li* ifl jmat in cavitate thoracis fein fanguis extravafatus JU @efl*te fom* men, ollein e) binten nabe on ben vertebris jur re*ten ©eite auf ber fleben- benDìippe »on oben berab ju jàblen, al* jmif*en ber pleura unb ben mu- fculis intercoftalibus internis (bie ju bepDen ©eiten iegtgebo*ter Dtfppen liegen) ein fanguis congelata in ber circumfereng 3queer ginger bteit unb lang befunben motben, mel*e* abet mit Det àufferli*en contufion De* 9vù- cfen*ni*tcommunicirte. Obnun mobl Dem erflen Swfeben na* f*dnen (3£) 2 mò*- m ) i«4 ( » Kifc&te, Dog Da nur àufferlià>e^beile De* Sribe* unb feine ttmcrli*e vifce- ra fonberli*, ouffer Die Èunge, tediret befimben motben, bieflei*t menn be» jeit gebòttge remedia pharmaceutica & chirurgica gebrau*t morDen mdren, anno* einige fuiffe bàtte gef*affet metDen fònnen: ©enno* a* bet unb btemeil 0 bie auffern £bdle mebr ai* ùber ben balben Seib ebbe- f*riebener maffen enormicer berleget, fo Dog ber àufferli*en couieur unD Der beflnbli*en contufion na* biefelben aflbetdt oon einer gangraena cinge- nommen jufepnf*dnen, unD Dobero menn ou* einige Cur fo fort gef*e* ben mare, mobl f*merlt* ber borouf ju beforgenbe folte 93ranb ju&erbù* ten gemefen fepn mùrbe, in €cmegung bie bii ouf membranam mufculo- rum communem tietifgte integumenti corporis ob contufionem enormem & impedkum humorum afBuxum in ibrer gebòrigen natùrli*en SBBàrme ni*t mobl ju erbalten gemefen fepn murben: 3:a menn au* glei* eine on ft*gute unb gebòtige éiterung ober fuppuratio partium contufarum (benn eine3ertbei(ung mare bier nt*t dnmobl ju boffen gemefen) erfolget mare, fo l)àtte Do*fol*e, ba fafl mebr al* berbOlbe 8eib quoad integumenta com- munia foppuriren mùflen, nt*t obne fonberli*e èefabr abgeben fònnen, beoorau*, ba juglei* 2) bai fub pleura bcflnbli*e geronnene ©eblùt, ent* meber in pleuritidem oDer ju einem innerli*en $5tufl<©ef*màt ou*f*la* gen, unb onbep 3) menn e* obne SBetluft bei geben* migli* mate, Die gange§Unge ob fanguinem ubique ftagnantem fuppuriren mùflen, fbt*ee* geflolt 4) ni*tobjufeben, mie bep Derglei*en pereinigten SufàCen, bk nicpt exaccidenti r fonbetn ex ipfius laefionis natura bàtten erfolgen mùffen, einige €rbaftung bei 2ebeni ju boflèn gemefen mare: ©0 bann aber é Die bietinnen no* berraeintli* $n boffen gemefene #ùiffe bon ben pereuflb- ribus> felbfl ni*t nur gàngli* betfàumet, fonbetn au* no* Doju Die gemar* tette(2Beib*i^etfonbep ben feinen aufgebangen morDen, unD benn bafj 6) Circulus fanguinis & refpiratio tamquara fondamenta vitae primaria notbmenDig unterbro*en metben mùffen, inbem Da* QMut miDer feine natura li*e ©emobnbeit in bet arteria magna ouffleigen, unD bingegen Dur* Die venam cavam defcendentem no* Det tetten £etg ' ^ommer bàuflijer JU* flieffen, ou* Diefer ober ntrgenD anber* al* per arteriam pulmonalem mit @emo!t jur Sunge getrieben metben, unb Dafelbfl, meil e* per venam pul- monalem m*tfogef*mmb no* Der Rncfen fin§ Marnimi rah'Der jurùcf flieffen, no* bon Detfelben gef*minb oufgenommen metDen fònnen, bat e* per arteriam pulmonalem fl* ongebàuffet, ftagniren mùffen, beborafr Da fol*e* megen Det juglei* PerbinDerten refniracion. mit gnugfamet Sufi m ) >°> ( i« m Dee gunge m'*t vèntittret unb in feinet glùgigfeit ctbaften metben fon* nen; 2Bojtt bannfomtnt, DOg, ba bai diaphragma, tamquam organo» refpirationi» primarium ab incumbente pendere vifeerum infimi ventris in feinet SBemegmig gebemraet motben, bte refpiratio ura fo bid beflo mei)* untetbto*en metben mùflen, unb mril biefe* ni*t nut a priori ex anato- mia; fundamentis feiner 9ti*tigfeit bot, fonbern ou* apofteriori 7) bur* mùtcfli*en efTeaum Dabon fi* obbef*tiebenet maffen per rtagnarionem fanguinis totaiem m bet Sunge, ol* einem Qtyil, bex jum Seben abfolute nòtbig ifl, gejeiget, unb benn enbli* a) bet Qob plògli* etfotget : ©0 erf*dnet meine* €to*ten* oflentbolben fo biel, bag rebus fie ftantibus gè* genmàrtiger cafus prò abfolute lethali ju balten, mel*e* aber jebonno* einer bo$lòbli*en Medidnif*en Facultàt jur mebrern Uberlegung unD grùnbh*en ^euttbeilung ùbetiaffen mirb. signatura <3$.ben 14. Febr. 1719. (L,S.) L- G- H- ^)0ff unb Sonb-Medi- cus iuratus. (L.S.) E- A- H- •£off»©tabt»unb lanb* Chirurgus. Refponfum Facultatis Medica Hallenfir. 9?a*bem un* berSÉBobff&M- ©*òppen*@tubf albier bie affainqw- fitionatta, miDer eintgeSBlann* ^erfennen, bieira^ruge jn «K. eine frembe QBeib* $erfen foùbei jugeri*tet, bag fle batabet uetflotben, jugef*icfet, unb unfet gegtùnbete* judicium de lethalitate hujus laefionis batùbet Pertanget, fo baben mir Die Aaa unb m fpecie bai Atteftatum unb Infpeaionis 9$eti*t De* fin Medici ffetgigbut*lef*n, ùbetleget unberroogen, unb beflnben bem* no*, bog man rait Diefer ^Beib*»^erfongroufam unDunmenf*li*Perfab* ren, mbembiefdbeni*t aflein ùber ben gangeneeibmit^rùgeln, *pritf*e» ttnb€atbatf*en beftig gef*logen, au*mit unteti ouf biefelbe getteteuunD oefloffen fol. 39.46.47.102. fonDetn no* baj» bep ben gùffen ente Otterrei* ©tunbe aufgebànget unD unter (ei*ero jàmmerli*en SuflanD auf* neue «)*«(» $roufam gepeitf*et motDen, unD bep Der 33efla)ttgung ni*t ollein am £aupf Diele contufiones, unD Die mufculi temporale* mit $5lut untetlouffen gemefen, fonDern ou* Die bepDe©*ulter^iàtter, gange Dvùcfen, nates, bepDe Strine imb&eine ùbet unD ùbet gangf*matgbroun au*gaiit ifl, producirte ©*aierg, beftige fpasmos unì) convulfiones in interioribus partibus jumege gebto*t, miebenngnugfame exempla betbonben, Dog ou* boti beftigen 2ftu- f bén-©.ttri*en Die Unte in £>bnma*t ou* mobl in convulfiones gefaflen unD geflorben, mojn Denn 3) ber groffe ©*recf en unD ©emùtb*' Alteration bep fol*em obf*euli*en ^erfabren ju Dergld*en motibus lethalibus partium bkUi mit contribuiret bat, 4) au* Dur* Da* 2lufSàngen Der orDentli*e Umlouff De* ©eblùt* aui einer #erg - garnmer Dur* Die £unge unD au* muDerum au$ Dera Mtpf *ura ^erg^n ju ni*r menig geoemmet unD be rbinbert motDen, aud) Die frtpe kefpiràtion Dur* groffe spteffung De* diaphragmatis untevbco*en motDen. $5ep oflen biefen concurrirenben UmflanDen nun bat ni*t* anDet* al* ein gef*minDet$oDetfolgen fònnen, unb menn alci* au* fol*et extra ordinario robore naturae unD DUt*adhibi' ung einiger flàrtfenDen unb bten»i*en Medicamente! ni*t glei* erfolget mare, fb fan man Do* ni*tabv.ben, r$\t Diefe ^Beibeé-SjWon propter fummum periculum fpace- larionis, Die ni*t fo cilri* in fooid Qb tien De* Oetbe* bàtte fònnen per&ùtet loerben, bep bem &ben bàtteerbaltenmerben fènnen. Utfùnbl, Ca- «SS ) 16/ e 28» Cafus XXViih Veneficium cum Cadmiafioffili in vir09$. annorum commiffum ab fblute lethale. Renuirciation Medica. 511* mit €nbe* benante auf gefebebene ^o*geneigterequifition Dc£ erbmùrDenttnD^)o*raoblgeb.|)n. A H. Don T. ^tobflen* unb ©obmbetin*, mie ou* M* *J5.9Ìegietung** ylatb*ju<3)lDenn.Martiia.c.DafelbflDienflgeborfam etf*ienen: bat fl* bep oertangtet unb gebù>rti*er borgenommenerSeeirungnnDiQ3eflcbtigung fi. & M. an md*era feine* ©obne* §o*ter Sfi. M. veneficium unD parti- cidium begangen babm foli, in prefence tir. fin. A. D. roobloerorbneten direaoris mb $&ùrgemetfler* ju R. al* 4>o*aDrii*ec ©eti.lt* - Juftitiarii Dafelbfl, ou* onmefenDen ©sfti*t*-©*ulgenunD ©*òpper, folgenDe* be» funDen ; 1) fizt man am Mopf, 5lrm unD $ànben, unb am gangen Dberleibe ni*t* obfervirt, moran irgenb einerepentina tetto gef*eben more. Slu*, al* man faaafecìionejurinnerlt*enrnfpeaionf*ritte maten £erge>2un* gen unb Sebct unb antere vifcera & inteftina in fitu & ftatu naturali gemefen, nut bog Die gunge a parte dextra an ben Dìùcfen angema*fen mat, unb moie* lem <2Baffer!ag;. <2Ba* abet 2) ben Unferteib betrifft aflmo ber Qfiagen unb ©ebàtrae liegen, mot berfelbe quoad externa blau anjuv'eben, mieou* ol* tòtbli*ratt 93lut unterlauften. ©ie mufculi abdominis maten auc^ no* jierali* gut anjufeben > 2Ulein, ma* 3) ben $fiagen felbfl betrifft, mar berfelbe àufferli*, in* fonbetbeit an bet lin cfen ©eite, parte dimidia gang tòtbli*t ongelauffen v an Der re*ten ©eiteaber mar er natùtli*et ©eflalf, 25ep€tòffnungbe*9fia* gen* felbfl mar primamateria exerementorum gong gatti*t, gtùn unD gelo, ou* Da* orificium ftomachiùberaflròtblicb,mierait53lut untetlouffen, mit untetmengten blauen glecf cn, Detglei*en figna au* Die ©eDàtme anDer lin* cfen ©eite ^atten, ob raoblDiefelie auf bet te*ten ©eite usque ad inteftinum reaum fot*e ni*tbàtten, nnb ifl glaubraùV big, bag, meil nun na* Stuffa* gè M. K. md*e ibtetn fecirten ©rog^ater rinejiemli*e dofin de Cobalto, germanice gliegen ©ift m bie ©uppegef*ùttet, mooon et gegeffen, bag bie je corrofivif*e inflimmatio, fphacelatio & corruptio ftomachi & ventriculi r OU* ftagnatio fanguinis UnD intumefeentia fcroti bOPonoerurfO*etmOtben. ObueDem, Da OU* bk Ùbrigen fymptomata & phosnoraenafurnpti vel pro- P*- m )>«s( e» pinati veneni, Ol*intenfus vomitus, anxietates praecordiorum cum fudore frigido, intolerabiles dolores & ctuciatus abdominis fl* bep bemfelben gefun* Den bOben. ©iefe* ifl e*, mo* i* bon biefet feaion vera fide & Hlxfa con- fcientia mit dgener fianb unbbebtucftem $etf*afft atteftiten foflen. £K. ben 13. Partii t. s. Med. d. unb 1719. Phyficus bofdbfl. G. Q. Chirurgus. Refponfum Facultatis Medica UaUenfìs. 9to*beni Don bem gòbi MMg\. $r. ©*òppen - ©tubi bieaa* Snquifitionalia gegen M. K. in punao commiftì venefica an ibtem ©tOg# 9Satet fi. £. M. un* jugefenbet unb unfet in arte Medica gegtùnbete* judi- cium ratione commifti veneficii bjtlanget morben, fo baben mir bk Aaa nebft bei fin. Medici $5sti*t bon Det Seaion mobl but*lefen unD Dabep al- le beflnb!i*e Uraflànbe mobl ermogen, unb beri*tm barauf, bag berfoge»/ nannte gliegen » ©tein, obec gBv»geti»9>uh>et, mel*e* bie inquifitin ibrem @rog^ater in ber ©uppe bep gebra*t, ni*t* onber* fep, a!*bteCadmia fosfilis & metallica unb bai Don ben 33erg!euten fo genannte Cobaltum. ^lllDiemeil benn nun biefe* minerale bie mabte minerà be* Arfenici ifl, mel*e* Dur* fufettmation, menu au* biefer minerà bk blau garbe geraa*t mirD, Dut* #eftigfeit De* geuet* becau*gctrieben unb berna* jufammen gè* f*raolgen mirb, unb abet befannt ifl, bag bai arfenicnm einei bon ben grog* ten ©iften, fo ifl lei*t ju f*lieffen, bag bk minerà, morau* e* geraa*t rci?b, ob fle glei* ni*t fo giftig, mie bai Arfemum, Deffen aflen ober un* gea*'tet glei*fall* megen feinet giftigen 9ìatut Die %xt bat, bag man einen §fienf*enoDer gjlcb Damit umbtingeu fan, ba|)Ccoje*au* bonbemMatthe- fioi:t Sareptap.43^ $>fetbe*$ift genennet roirb, unD beri*tet Derfelbe, Dog &on De* Cobalts.«Kau* unb©tauboiel^etgteutefletben, unbbie^Bgffet som Cobait Denen ^ngUuten Uì fi fabe unb gùffe oufteffen, ja ei tòbter ni*f ailein Die gliege-i, fonDetn au* Die lattea uni SBàufe, unb ob man jmat ■menige €.r:m*d bat, bag 3fienf*en bamit umg*bta*t flnb, fo fan Do* fel*e* aflerbing* gef*eben, unb amar cornerai!* beo dnem ^fienf*en, ber alt unD f*ma*ifl, unb ni$t pie! Staffe raebr bof, Dem ©ift \n mieDerfleben,oDec Dur* 93re*en miebet betau* ju txeiben, Dabeto fein SIBunber, bag biefer Sfiann oon pj, 3abren bapon betflotben. ©ag aberbon biefem einaenom* me* m )i69) m menenCobak*>^ulpet Det^oDbetgerùbret, tflni*f aflein bobero ju flief- fen, meil ibra glei* barauf Stngfl unb Ubel gemorben, 23re*en, EKeiffenira geibe unD ©tublgang befommen, fonDern au* in 20.©tunben geflorben. Uberbem ou* bep ^ròffnung De* $fiagen* berfelbe gang ròtbli* unD mit ^lute untetlouffen gemefen, au* Datinnen mele blaue giecf^n befunben, be*glti*en au*an Det lincfen ©eiten bet ©ebàtmeobfervitet metDen ;me£ *e* Unfeblbare figlia UnD effèaus dnet venenofe materia; flnD. Db nun jmar betgef*minbe^oD oon biefem eingenommenen^ufoet bettùbtef, unb feinen Utfprung bat, foifl Do* fein gmeifel, bag Diefet Sfiorai, ober glei* att, memi jdtli* Dienli*e Plittet gebrau*t morDen, unb er SOM* mit Del ein* nebmen moflen, bàtte fònnen falvìcet metben, glei*raie bei defunai $o*ter, mel*e gldvbfall* bon bet ©uppe gegeffen, babut* ibt Seben bebaiten. ©enn fo Der^ob ian berbinbert merben, menn man Arfenicum eingenom* men, n>d*e* mobl ein 31110! fo flàrcfer @ift ifl, fo genu^arae Quantitat Sfiil* unb Dei jeitig gebrau*t mitD, fo ifl au* fol*e* boa Dera Cobalto ju «fleriren. Cafus XXIX. Extracium Acìorum Inquifitionaìium in caufia putì perii tfprafumtit fèd dubii infanticidii. S. E. T. 3nn.2j. viri honefti fìtta, de vita bene anreaaa nota, Die fl* bon einem immediate in (£. onmobnenben jungen Docìoré Sempronio obne bet©tetn^>ormiffmoerfùbren laffen, in gmaue$5cfantf*aft rait fei* bigemju geratben, bie na* einer eingigen unbna*be*Sempronii^Borgeben no* ni*t ooflforatnenenfleif*ti*mC8erraif*ung, md*e circa finem ja ima - rii 1719. gef*cben, gef*màngert morben, obne, bag fl^egtaubet f*manger ju fepn, meil ibre menfes èftec* obftruittgemefert, Die abet ben v.&zt. 1719. jraif*en 3 unD4.Ubt^a*raittag*ein^inb gebobtenobne iemanbeSSSep- bùlffe, ba Do* neben tbt an, meinem anDetn 93ette 2 honette Qungfetu gè* legen, bie banuil* gema*et, ta Die puerpera na*abgdògter^abeif*nut glei* obfervitt, Dog in Dera gebobtnen ^nàblein fein Seben gemefen, fonDetn toDt mat, babeto fle e* neben fl* gelegt unD jugeDecf t, baio abet au* gut*t einiget Dajugefomraenen^etfonen Da* toDte^inDau* Dera geDet^ette in Det ©tifle bintet Da* bòtgeme 33ette binùbet gelegt, Da abet ibte Mama feinè balbe^BiertelflunDe Dotouf mieDet mit Der £inbet-3)tobme ju ibr fommen, Append. (a*fenb Minb ; barmibet flnD abet folgenbe momenta exaaisbepgebta*t: i)©agT.ieberjeitbonaefamx, bobero fle in toc cafu unetfobten unb fimpel gemefen. 2) ©ag T.fl* feiner ©eburt Derfeben, au* feinenSSorfag gebabt, bex gru*t^©*aben jutbun, ba fie fo aft neben ben onbetn 3ungfern gelegen unbgef*lofen. 3) <2Bùrben bk ba» fcep geteaenen3ungfernau*einpernebrali*©ef*rep gebòrt boben, menn Derpartus lebenDig gemefen mare, 4) Dag raon an Dem fcetu gor fein 2Mut, eber glei* ni*tgemaf*en morben, erfeben, 5) bobe T. 7. obet 8. $age ju* »ot einen gefàbrli*en gali ouf einer fleinern^reppe getban, 6) iflni*t*vio- lemes baran Petfpùtet motben. Refponfum Facultatis Medica HaUenfis. 3tfa*bem un* etmge aaa inquifìtionalia in caufla puerperii & inde prafumti infanricidii S.C.T. nebfl beni Atteftato unD Relation pon Det^Se* fl*tigung berer fin. Medicorum unb chirurgi jugefenbet motDen, fo baben mir Datau* erft^n, Dog DreT. dn lebig gtouenjtmmer bon i^ga'bten, DieieDetjeit bonae famx gemefen, btrr*©*màngerung einei ©òbnlein* gè* ncfen, md*e* ibtem S&otgeben no* tobt jut *2Belt gefommen, beprae!*em au* m )i7i( 9» OU*t)efage «©n. Medicorum relation feine àuffetii*e figna violenriae gefllU- benmorben, ouff;t, bag DieWabelf*nut abgetiffenunDni*tbetbunbenge- mefen, unD Dann ferner bepOefnung be* ©enicfe ein fleiner hiatus ©trob* bOlttl* bieit jmif*en ber 5.Unb 6. vertebra colli, citra tamen annotationem extra vafati vel coagulati fanguinis obferviret metben, ùber Da* mitD Dobep ge- melDet, Dog no* ètòffnung Det $3tufl Die pulmones ibte gemòbnti*e gatbe unb Subftang gebobt, unD in Dera 2Baffer oben geftbmommen, bai Minb ou* in alien poflf ommen, unb ni*t bie gsttngfle putredo ara gangen Sribeju fln> ben gemefen. getnet baben mit au*Den Aais etfeben, Dog puerpera ni*t nut f.<3Bo*en, fonDetn au* no* 8- Qage bot Det ©ebutt einen f*meten gali getban, ou* barauf alfofott ibtet Sluffage na* fol.3. befbnbete ©*ntetgen ira ©cboog unb linicfen.©ette unb bie émpflnbung eine* ponde- risal*eine*^loge*, nebfl bevbiuDettetexcretione urinae, unD feine EKegung betgtu*t ira £eibe empfunben, unb ol* fle bei Mirtei genefen, fep fle im SSette gelegen, ofloabo* poffet t>on *t gef*offen, unb bobep feine bùifli* *e#anbgeleiftet morben, unbbatfleba*£inb, mei*?* ibtem <28otgeben na*tol;t gemefen, berna*mat*genommen, unbneben fl* ouffer bera23ette gelegt, immette aber Die ^a*geburt unD Da* ©eblùt befunben motben, bie gtau Cutter abet, meil bai Minb no* matm, bemfelben D*em eingeblafen, tra ùbtigen ober ora felben ni*t* bon QMut gefeben motben; na*Dera aber fol*e*nt*t raebr lebenDig befunDen morDen, fo bat fle fòl*e* in eine fleine unproportìonirte ©*a*tel gelegt unD jufammen gebtùcft. 9JBeilen nun ùbet biefen Cafum in na*gefegten gragen, nemli* : 1) b nicfat vielmebt bavot ju fcalten, Dafl folcirò tobt aut ?Oeltc$ebobten, oberpielleicjjt in ipfo partu obne auffetlid}e <8cwalt Qeftotbeni 3) Obbie vOtQenommenefeélio unbinjpcBio cadaveris t>tnlancjltcf> Qevoefcn fep? unfer in Medicina gegrùnbete* ©uto*ten petlanget morben, fo ba* ben mir bie ©a*e, unb bie fl* bobep beflnDli*e difficile unb jum $beil jraeifelbafte Uraflànbe, au* berer £n. Medicorum Relation mobl unD fleigig ùberleget unb ermogen, unb geben benino*, ma* bie erfle grage be* teift, jurSlntmert, bag mir ni*t gemig unb apodiaice beboupten fònnen, ebba*£inD but* àufferli* angetbonen vioieng jum Qobe foraraen fep. (, ba e* no* marra, Otbem dngeblaffen, unD fónte alle- gat lci*tflpn, roennfol*e*raiteinigetFor5egef*eben, Dog bieEuft DaDur* tUtbtingen fOttltnen; 2) fomirD jmatbillig ad cauflàsexternae violentai mor- tis raitgere*net, reenn einem am:o* lebenDen Minbe bie 9ìabdf*nut oon Denfecundinis rait ©emalt abgeriffen unD ni*t DetbunDen mitb, Da benn but*bie vafaumbiìicalia no* unD no* Da* ©eblùt au* bemSetbe betau*- nehe% unta'iVtebcnmitD, UnD alfo ex defoau fanguinis, qui ad vitam con- fervandam maxime ncceflàrius,. ba* tfinb flerben mug: ailein bep unferm Cafuifle flunaemig, ob Da* Minb geiebet, jum anDetn flnD fetne gerotffe Indicia ootbanDcn, Daf bai Minb oetblutet, Dritten* bàtte au* bep fo ftrfeecReit, at* fle gebobren, unD bk gr.Sfiutterbarju foraraen, bteiethalis hxmorrhagia ni*t mobl gef**en fònnen : bietten* ifl in bet Relation Det «fin Medicorum, Die eie Seaion om!*tet, tu*t ber germgfle &itbalt, ob Dte aroffen vafa oora SBlut leer gemefen, met*c* bo* bàtte fepn muffen, menn Da* Minb ex nimia profufione fanguinis berbii*en. gunften* fónte man au* unter Die figna extern» violenti* bep gegenmàrtigem Cafu mit re*ncn Diefe*Phoenomenon, Dog eitt hiatus Jtt)tf*ett Dee *WlD 6. vertebra colli dne* ©trobbolra* bteit gemefen, unD e* affo bai anfeben bàtte, al* menn une luxatio oDet fraaura vertebrarum colli entflanDen: filiera, meil DO* &inD na*bem$ob in dne ©*a*tel, Die Det gànge na* gat ni*t proportionitt aemefen mit Det Sànge De* £inbe*, oon Det grau Sfiutter eingepcen, juperae au* Diefe* fÒttimt, Dag feine fanguinis extravafatio OOet fuggillatio OnDent loco'ofTjdo jufpùtengemefen, mel*e*Do*, mennba* Svino bepmSeben gemefen, bàtte gè* m > -ri ( §s> gefcbeben mùffen. 3Bù* min bie anbetv Srn, un?* Dog baffelbe ftatim poft partum perflorben unD mag unfere* (£t* o*ten* oiel baju contribuiret baben einige SufFocation, inDem obne fianb* rei*ungDie puerpera gebobren, unD mie befannt cintino mit Dem©efl*t na*bem^intem jnr Der buffer jur ^eltforarat: ba benn gat leu*t Dur* Da«? botbeto abgcffoffene^Boffet w-b poft partum folgenDe25iut Da* obne* Dem f*macbe £inD mit Wafe unD «Diano Datauf liegenD mag oollenD* erfli* (fet fepn. <2Ba* Die btitte Strage bdAfft, fo baben Die fiexxn Medici nebfl Dem Chirurgo, DteDie Seaion betri*tet, mobiDet ©0*e quoad externam vio- lenriam inveftigandam ein <3>enùge getban, alleiti ei raùrDen einige Uraflàn* De beffec etleutett motben fepn, menn fle au* «JfielDung getban, ob Die vafa fanguinea majora unb Die ventriculi cordis mit 2Mut ongefùflet gemefen, Detglei*en ob ou* bie vafa pulmonalia oon Còlute diftencttct, botau* man Dann eine SufFocation beflo beflét f*lieffen fònnen. ©ag bkfei ben prxce- ptis artis &anatomiae gemàg, I>abenmitraitunfretUntetf*tiftunDgemòbn* li*en 3nflegel befràfftigen mollen- ben 22. San. 1720. Cafus XXX. Vulnus Cordis pofi moram unius hora lethale. Depofitio Medici & Chirurgi. %uf Requifition eine* £o*raùtDigen ©obm*£apitel* moblbeflol* ten 21mt* ^Bermefet* £r. 33. bep Det ©obm SBoigtep baben mit ju £nbe untetf*riebenet Medicus unD Chirurgus in Qxpft'pn ob ermàbnten fin. 51nn* g$erraefer*, fii. 21rat* * Aauarii M. unb bepDen ©*òpfen «Sfi. ©. uno ©. ©. in ©. ben 20. Aug. a. e. um 2. Ubt na*mittog* fecitt unb m- CP) 3 fPi? m ) 174 ( s* fpkitt, bei «jfiùfler* «&. cadaver otì* 9*. md*er ben 19. ejusd. in ber 9to*t jmif*en 1 unb 2. Ubr Don £n.$mtmann <3i3.au* 33. mit einem jmepf*nei* Digen ©egen geflo*en in Der lincfen eeiten, fo, Dag et baio berna* feinen ©eifl oufgegeben. ^tt baben benn benfdben mie folget befunDen : ©cr £rib mar àufferli*-gang mit ©eblùt beflecfef, bai fitmbbe flarrete bora ©eblùt, unter bera lincf m 0?>tlappen fanD fl* ein ^tia), mei*er auf Der unterflen maxilla flel>en bleiben, eine £anD bteit Der unter lincfen Qfrufl- matgen faben mir dn fleine* ?o*, in Die Dlùnbe dnet^tbfen grog, menn aber bie fiaut gejogen murDe, mar beffen £ànge eine* fleinen ginger* bteit, Der ftilus murbe bmdn g*flo*en aufmett*, mie Der ^tia) gieng, etma* mutbe eròffrtet, mel*e*abecgangboflergeronnen©<;blùtgefunDenmorben/ ber &iunct betrifft, nemli* bk Legalitàt bet Seaion, fo boben mie meiter Dabep ni*t* ju etinnetn, ali bag ber #r. Medicus, ber fol*e oetti*tet, unb bai Atteftatum oufgefèget, bte iaefion ni*t berflànbli* unb orDentli* genug, unb mie ei bie Isege* anatomiae erforbern, befebrieben. ©ene* flebt inbem S$eti*t olfo: ©et©ti*,fojmif*en ber?, unb6.«Kibbemat,botte feinen Slnfang a cuspide cordis unb enbrgrefl* mberte*ten£ergQEammet DUt* DO* feptum , unb alfo arteriam pulmonalem bUr*flo*en botte, UnD motenou* bfe vafa coronaria mtt obgef*nitfen. 9?un fan raan gar ni*t concittiren, mie ber ^ti^ in ber re*ten #erg (Eamraerfl*geenbiget, Daer» Die arteriam piilmonalem, Die oben Doton lieget Dur*flo*en. è*iflou* ni*t ju concipiten, mie bexfelbe in bex te*ten #etg €araraetfl*geenbiget, DUt* Do* feptum gegangen, UnD alfo arteriam pulmonalem but*flo*en, DO et etfllt* ex finiftro ventriculo per feptum geben ttittg, ebe et ad ventri- culum dextrum fommen fan. 3fian fan au* ni*t mobl abfebcn, mie Die vafa coronaria, beten gtoffe rami oben in bafi cordis ejusque fuperfieie liegen, #6 ) i/<5 ( 8» abgef*nitten, ba ou* bem ventriculo dextro inmenbig berau* bie arteria pulmonalis but*flo*en motben. Ob nun jmat biefe iaefion ni*t otbent* li* occurot unb anatomie bcf*rieben, fo benimrat fol*e* Do* Der abfo- luten lethalitàt ni*t*, meil ju Diefera genug ifl, men an einem Otte Die Ca- vitàt De* fiei&ni oDet ein gtoffe* vas Deffelben geòffnet morben, uno Dat?on bie gtoffe extravafatio Unb coagulano fanguinis in thorace, DO* gef*n>ÌnDC botouf etfolgte 9vò*elu unb ber Qob Seugntg gibt. Segli*, ma* Die Con- venienz Det giguc Der <2BunDe rait Dera ©egen betrifft, foraug felbigebot* nebmli* per ocularem infpeaionem au*gema*t metDen. ©ag Diefe* Unfet Refponfum Den fundamentis artis anatomica; & medicae gemàg, baben mit rait unfetet Unterf*rifft unb gemòbnli*en 3n# flegel befiàftigen mollen. £alle, ben ic Febr, 1721. Cafus XXXL Vulnus Pulmonum inAbficefiumtranfiens? multamque fianiofiam ma- teriam deponens^ Pmacentefi ventilandum* * Fabiusoon 20.3abten ifl rait Curtio botdnera3abretm©trdtge* ro*en, unb on ber re*ten ©eiten jmif*cn bex zten unb sten Dvippe eine fianb breit oorafterno eben obetbotb ber papillamit einem ©egen oerraun- bet morben, unb ifl oetmutl)li* ber ©ti* in Den fleinenLobum pulmonis eingeDrungen, flntemal bep Det SBcrbinDung glei* anfang* bai élut au* «HìunD unD ^afen bciDorge^niirmen, nnD ftnDbalD Darauf conrinuirenoe giebet gefolget. <3Bie ebenfall* bep Dera anDern SBerbanDe biet Q3lut ce* Det <2Bu .De gefloffen, big na* 3$etlauff2. «jfiotiatbe, ba raan oerradnef, e* mate alle* nunra:l)ro inmenDig mobl, Die àufl'ere^unbejugdaufen, morauf Fabius dne groffe ©*mete in ter te*ten ©rite bep Dem furgen«Kppen era- pfunDen, fo, Dog Der gange &ib fl* auf felbige ©eite frùii.met;', big am ^nDe3. cDet 4.<2Bo*en rie3BunDeDur* cinen gcraalttgen fin-len mitDer aufbrad) unD a-fang*bepaufre*tfe§enben Zeibe eine 3fiengeraàgrt*tet iDJa* ferie, b>.rnad> nacb 2lu>5jief>ana rittets felli*ten ^Jfropffe* ani Det^Buube ein folcber llb.-Tfl.it oon gefo*tem ^itcr fomt no* etli*en©tùclen bet 2nn» gè mie man faget, mit gtofier Force betbor Drang, cog aucb etli*e SEiet* Sfiaag bapon ongefùflet merben fònten. £* nabm abet DieSfienge fol*e* Si* )i77( W ©ter* aflgtmàbtt* ab, fo bag ber patient fl* Don Sett ju Seit beffet unù ni*t fo febrittf* befunben: befam guten Appetii jura €ffen unb nabm ara girif*e mieber ju. ©int bem «Jfionat Oct. ifl erbi*et fommen, unb be* Dienet fl* cine*betùbmten Chirurgi, md*etbeptebem^Berbinbenben^3a- tientm forne ùbet big auf bai fiaupt bùcfen làfl, unD alfo ben ©ter ou* Der ^BunDe lauffmb raa*t. 36ot etma 3. oDet4. <3Bo*en bat bte <5BunDe meniger ol* gemòlwli* Don «daterie gegeben, unb fora ben 8ten biefe* ben patienten ein flotcfe* giebet on, mitfutgem Dtbera unb SBtermen ura bie te*te ©eite, circa regionem diaphragmatis bi§ bep bem EKùcfgtab jn: morauf folgenben Qagei bep gang ùbergcbogenen geibe rin jàbcr unb Diefer ©ter in bie SJBunbe brungunb ni*tat* rait inftrumenten unb repetirterfi- ringation berou*gebro*t merDen fonte, ©iefe legtere 3. Qage gibt Die *&leffut eine tòtl>li*e unbf*raece «Sfiatetie mtt batauf flebenben ichoretn ytemli*et «jfienge tyetau*, utb nebmen fo mobl bk giebet, al* au* Da* bten* nenbe 3ucf m tira 6ie ©ette berum mieberura aflgemàli* ob. ©ie gtage biefe* BuflanDe* balber aebet: i)4>b eine paracentefis 311 beftZnbicset 2lbfufrnmg Der materia ex ulcer e pulmonis defiuentisi£fiupra diaphragmafiubfifientisyxtatben? unb z)Ob bie Manual-operation.wann felbe dextregefcbiebet, an ftcb fefcp diffidi unb bem patienten eine fOnoerlt4)eJteben8*aupt bùtfenlàflef, bctrait ber &ex et Demi Die gtage : èrflli*, ob due paracentefis tho?acis ju beflanbiget Slbfùbtaog ber filate* rie unb ju QBetbùtuna anbere gufate flu tatben? Sara anDern ob* Diefe Operation ben £n. patienten einige &ben*»©$fabr obet anDete befotg* li*e 3ufàlle jujfieben fònne? ©o baben mtr bie ©a*e collegiatttet mobt uno teifli* ùbetleget, unb geben bietauf naa> De» petnùnftigen prmcipns chirurgicis uno anatomicis auf Die erfle gtage jur Slntmott: Dog bk para* centefis bep biefen guffanb olletbing* bò*fl nòtbig unb ju ratben fep, meil obne 3metffd puimo dexter bi«a>biefe18ef*àbigung m dneexulcerationge- gangen, Dabeto ben beflànbig einefauteetterige «jfiatetie ani Dee<2Bunbe flieffetunb fl* untenauf ba* diaphragma fèntf et, almo fle nt*taflein febrt- lif*e hcaif*e J&ige, fanbern an* furgen Otbem, ©tùefen unb ^rennen uccutfa*ef. ©iemeif aber but* bie apertur, mel*e oben jmif*en bet an* Detn unD bsitten SKippen iff> biefdben nia>t gemeteci* abflieffen fan, aliift Detomegeu ùber Dem diaphragmate on bet te*ten ©eifc notbmenbig eiue apertur bUt* Die ptiracentefin untet Detti thorace JU ma*en, DODltt* Denn gefcbeben mitD, bag Die fob«iif*e unD anDere gufàlle, menn fle jugegen, «Detden eetringett unb gar geboben merben: aflermaffen biefe SufàUevou- Der ftagnation ibwn Ikfprung* nebmen. ^ierouf aber fan bie obetfle £Èunbe na* unb na* gar mobl jugebeilet merben. <2Ba* nun bk anbere grage anlanget, fo fan biefe Operation obne Die geringfle £eben**©efabt gef*eben, menn fle nur Pondnemcrfabrnen Chirurgogebùbrenbadmmiftr*. - ret mirb,mel*e* barin beflebet, bog fle jmif*en ber sten unb oten fRippe pon oben ni*t at$u nabe anbep ber Spina, meil oflba bk Spam jmif*cn Den Dvippen febr enge, unb bk bielen aUbo liegenbe mufculi, mie au*eie 9fienge berer tendinum nnb flarcfen SMutgefàffe bk Operation f*mer unD gefài)r!i* ma*en fònnen, fonbern 5* big 6.gingetbtdtPonbemàvùtfgtaD » potgenoraraen metbe* ©a benn ber patient mit bem tùefen getab unD mit niebergeiaflènen^ànDen auf dnem©tubl flgen,an bem Dorbero mit©inte $ejef*ncten Òrt mtt einem f*atffm beffet Dut*Die«£>autmib musculos eine Deffnung gema*t metDen mug, motouf bie fltberne Sftabel mit einem CRòbtgen but*gcflo*en mirb: bur* fol*e apertur fan ni*f aflein ber ©* tet na* unb na* betau*gelaffen metben, fonbern e* fònnen ou* babur* Die injeaiones jut SKeinigung bei vlceris unb beffen Slbfùbtung commode aef*«&m. ©erglei*en injeaàoaes aber fònnen fùgjt* au* SXofen-SBlàt* ter»»/ 4M ) .179 C » f*tn, SarDebenebfcten, Scordio, £bten-$rdg, Dbetmennige, jufammen. in ©panif*en 3Bein gelinbe gefo*t, gema*t metben, a!*mobut*bet gàulnig febr mieberflanDen mirb% UbrfunDli* baben mir tikfe* tmfèt Refponfum mie unferer eigen- bànptgen Unterf*rift unD gemòbnii*en Snflegd belràftigèn moflen. @e aef*eben fiafte Den 5fpr. 1718. 'Cafus XXXH. Dubia tf infiujficiews communicati Contagii Venerei Accyfati*^ Magnifici., 4o4>'£*>ela;ebof>rm> mb &ocf>gdiu>rtev *3nf0nbet& $>ocfy$eMi$tefte ^etten. $u* bepgebenbera Fascicuio Aaorum merben ©w. Magnificeng, *&o*>£Detgebobtne unb £o*geebtteflei3ettnju etfeben belieben, mie fol. 2. N. H. ^bemdb mibet I. W. T. ex L.,Aquitta ^lage etboben UnD prò fon- damento gefegeU €9 fyabe bei 53efiogten £inbbie©panif*e ^ocfenr unD DaDur* bivjcnige, fo ei gefàuget, bamit angeflecfet, mei*e*Denn au*Jvlà* ger mit Jbettojfen. 511* nun tttis faaa conteftatione negativa auf $5eraeig unD ©egenbemeig fol 4 interloquitet, folcbet ou*a fol. 9. usque 2.7. ber* fùbret, unD nunmebto Darùber betfabten, bk ©a*é jura $e*tl. £tfenntnig au*geflellet unb oexabffìkbet merben foH,fol*e* abet absque Confitto Medi- co ni*t mobl gef*eben fan, al* gelauget an (Sut. Magnìficence,|)o*» €belgeb. unb fiofygel mdn geborfarafle* SBitten, bepgebenbe Aaa ju er* toegen, UUb Derett Medicinif*e* ©UtO*tencum rationibus dubitandi & de- cidendi bieruber: 1) Ob &l. |>inlartgli4) erwiefen, ba$ ba$ beliate &inD mit &vanifdsen pocfen bebaftct genaefcn, nnb bie &l*£bel0e&v unb &OcJ>0;ee£rt. ^errett K.Den 9. Jan;. ©rgebenfler ©iener I72C. 1. z. s. Adv»Ord. Reg. Porufl*. Jud. Articulus I. Wabrr ba& Durcj) De* C £tnb mele Srmten> fc> fol^e© an i^re Z>tUfte geleget, unb gefduget,,m/fciret aaaorDem Refponfum I. H B. Med. Lic. &. Phyf.. 30/UnDjmor *eil*immediatepenT.^inDe tbeil*mediate tnDem De* s. H Minb mieDer anbere gefogen, unb biefelbe Dabur* inficiret; alle aber bàtten e* bauptfà*u$bon T»£mbe befommen, unb jmar mùfle e* Seuge Daber, meil H. M'mb arnSSerge na*,be&$5ef 1. ^befrauenstàgtgenSiBieber* funft Diefelbe au*gefógen unD Datauf fo fot* ni*t nur feine eigene Sfinttet, nnDDiefeDaroufibten^SJlannatóDei^tnDed^Sate^, fetnet Die ©tog Cut- ter ouf Dem2lrmen-4fafe,eto€gtoon pr*ter propter oo^abren^ldcbfon* an- geflecfet, Dabero teftis fecundum. regulas Phyficas ni*t onDer* f*lieffen fona- te, al* Dof, biefe* an fl* fon ff gefunbe bereit* 20. <2Be*en alte H f*e Minb, Diefe* Malum bur* 5lu*fàugung bei Sfcft T-n*(£bemetb bef ommen, unD Darauf ebiger ©eflalt meiter muffe propagiret baben.. Articulus VIP. Wabt DngDea £ N H:itbeftau von Dee 2?ef lagtm Minbt&\eic$et' gefìalt angeflecfet nnb infidtet naorbertc Refponfum.. cjBte teftis fle in Die Cur befommen, bàtte fle ù>m angegeben, Dag fle fe1*ee t>on T. ^inDebefOinmen, unb mate fle au* mitcfl; inficiretgemefen. Articulus Vili. EPwljr, bagbe* £ N. H.^b^Stauen 14. €tcn. Refponfum. ©nSabrbobeDieCur ni*t aeraàbret, fonbern praeter propter & Sfionotb, màbrenDermet*er Sdt fk fetn e 2ttbeit»erri*ten fònnen. Articulus XIII. Water ba$ ber S H. bey biefem Zuftanbe ff$e kk. . . ff Hoc faclofinis examiniimpofitus tefiisque injunclo fuentto- dtmijjusejt. Articulus III. \ EPafjr, ba$ fol* Kinb muntet, frifcj) unb gefunD vorr feiner Ute* gemefen nnb no* fep? ^^ Refponfum. Tefl.I. IH.B. Med. Lic. tfPhyfi $ìdn,fol*e* fònne er m*tfogea Te/i.2. 3a, fobie!tbtmiffenb. Teft..3. Seugin mare in Reproducent r.fiaui fommen,mieba* £inb à)ngefe\)xèin biette!3abt alt gemefen, unb fepfoÌ*e*£inb bie 14.Qage, ba geugine*gefàuget, ftif* unb geflmb gemefen, ma*na*bero gef*eben, mùfle geugin ni*t, auffet mie bo* Minb obngefebt 4o<2Bo*en alt gemefen, frp geugin miebet binfommen, unb bobe gefunben, bag bie Strame©, genannt teine Sttil*, unbba*^inb cinSMàggen auf betSunge gebabt, ob nun bera Minbe na*bero no* ma*gefcblet, miffe3eugin ni*t. Articulus IV. fcingegen nidit wates ba$ fohfycs &inb bit @panif*e pocfen gefeabt? Refponfum. Tefl.i. SeugcnenntejmarOte ftancf beit ni*t bie ©panif*e pocfen, et bttebe abet bobep, bag e*eine onflecf enbè ©eu*e mate. Tefl. 2. Seuginmiffe ni*t,bog bai .£i«b Die©pantf*e pocfen gebabt Tefl. 3. gn bet geit, mieSeuginbep bem^inbe gemefen, fep e* tein gè* #efen,na* bet geit mate 3euginma>tJ)in£omraen, unb mùfle e* alfoni*t Tefl. 4. ©a miffe 3euginni*t* bon. Interrog. ad Art, III. IV. & V. Interi: I. Wefyet 3eugtn xviffe, Dafl bas T.^tno vonbeviBebutt an munte* frifcja unbQtfunb genaefrn uno no* fep? Refponfum. Tefl.l. Ceffi*. Tefl. 2. ©te miffe fd*e*baberf meilibrfot*e*^inb, et* ne* fet* tteStmmebobep gemefen, tn*£au*gebta*t, um bemfelben ein menigli!* |u geben, unbeébamal* ftif* unb gefunb gemefen. Tefl.3. ©obici, mie3eugmba*kinb^efebenunbgefauget,màtee* gefunb gemefen. Tefl.4- 9Beif3eugin a!*SSabe^uttet bepbe*f inbe*©eburtgè* mefen, unb fol*e* 6 <2Bo*en brabut*afle$lbenb unb Sftorgen gcmaf*en, unb ni*t*an bemfelben perfpùbret, ob ù)m aber na*beto Don Det Seit on big iego auffet bem £Mà*gen auf ber gunge ma* gefeblet, mùfle 3eugin ni*t, &go mare e* gefunb, Interr. VI. &bni*t wate, bafj Die ^trattene, fo bae£.&inb $u flillen an tfcre truffe geleget baben, fo%\tify infidi etxooiben? Refpon- >• m ( Refpcnftmv Tefi.h CeiTat. Tefl. 2. 3a, formieSeugin geb'òret bobe- Tefl.3, ©o*mùfle3euginni*t^ bdt angeflecfet motben, mùfle Seugm ni*t. Articulus VI. Wate, baff Ketrgin Dae T. &mb feibjJ an DieErufl geleget tmfc gefmtget, bingegen m*t bas allergeringffc Daran geme** cfet, no*i^r De#fou*Ponbemfdben.mit feiner àtancfbeit angeflecfet morben. Interr. T. Ob nicbt Bengin von T.&inbe ebenet (Beffale angeflecfet xaotbm Teft. fc Ceflat. Teft. 2. 9leim Teft. 3, Stein. Interr. II. Ob leu&n foI*ee rti*t gemili* gefaalten, mb no* $etmli# balte? Refponfum» Tefl. 1. Ceflat. tf - J# 2. ^ein,benn3eugin »àreni*t baDon ongeflecft. 7>/. j. Ceflat Tfemr. 7TJ. . - ObZeuain ft* nt*t r>on einem Compagnie $e\bf$mcuwen laffen, unb enbli* an* einen Medicam bey bet ft. 4K ) '84 ( 8» Refponfum. Tefl.i. ©teS5obe^uttet mùtDe bieoon ara t>eflen^a*ri*t geben fònnen, mie deponent batju geforDert, bobe Daeivinb Die ^unb-©àute nnb^etflopfuna ira Mopf gebabt. Tefl. 2. SBùfle foi*e* ni*t. Teft.3. OBiffe e*ni*t, mril fleni*t barbcp fommen. Tefl.4- (2Bie e* auf bie <2Bdt fommen, mat e* fcifd) tinb gefunD gemefen, obngefebt 8 ^agena^cto bobe e* eine ^etflopfung ùn&jpfe ge- babt, Doge* feineSuft but* bielftafe liegen fònnen* Articulus IX. Wabt/ ba$ foi*es &inb feinetHntter Me £l.Dur*gefogen, ainD fte DaDur* an ber 23ruft©*aben befommen? Refponfum. Tefl.i. cjBàreSeugtn ni*t miffenD. Tefl. 2. <2Biffe fof*e* m*t. Tefl.3. 3Biffe e* nkfct. Tefl. 4. 3a, unD babe fle Do* Svinb Darum obmebnen mùffen, meil fte et ni*t au*balten fònnen. Articulus X. Watei toafl!}euQtfoxoo\bas&a\sJC*f$t&inb in DerCur gefcabt* Refponfum. Tefl. 1. Affirmat. Articulus XI. Was et Denenfelben g;ebrau*et, «nDauf wasvot &rancf^eft er curiret? Refponfum. Tefl. 1. 2luf tòfe* unretne* unb f*orffe* ©eblùte, infonberbeit bo* <£nter befàalb refponfable feyn muffe? ©0 buben mir bie Aaa fleigig bur*lefen unb coilegiaiiter mobl ermo* oen, unb geben bemno* jur petlongten Slntmort: bog mir, ma* bie erfle Strage betrifft, ni*t flnben unb abfeben fònnen, mie mit ©runb ber SBabr* beit au* benen in biefen Aais privatis beffnblt*en Documentis bebauptet mer* ben fònne, Da* SBeff. Minb an Der LueGaiiica ober ben ©panif*en pocfen laboritet, unb bie ^làgetin bomit angeflecfet b«oe : biemeit ju betgld*en ^efcbulbigung gang eigentli*e, fiate unD unmieDerfpre*li*e indicia gebò* ren# Dergleicben ober in Den Aais nlrgenD* ongegeben unD Dargetban morDen. ©enn 0 iftgorni*t ermiefen, Da*^5efi.^inbirgenb*eintge3d*eniuisve- nere«, al*baflnbbògattige W*mùrembem£al*, umben3opfen,^afe, etteriaeSBlattetn im @efl*te, beftige ©*metèen, unb baber entflebenbe* flarcfe* ©*repen, £noten an^anben unb gùffen unb berglei*enanfl* gè* babt, fonbern e* mirb nut fol. 17. art. 3. foi.i8. imerr.T. gebo*f, bog bof* felbe ein$là*genauf berSungen gebabt, berglei*en Aphth*obee$làggen ' Append. $a) ««' m ) *8onfl* felbft bloffetDingeM>en einer innerli*en Uefa* Der* gld*en tfrancf betten ni*t ùbetfommen, fonoetn e* mug Damit oon anbetn angeflecfet metDen; folgli* bàtte bai Q.Minb entmeber boti feinen £ltern, Slmmeober anbeten, bie mit bemfelben nabe umgegangen, mùffen inficitet metben, bavonabetglei*fatt* inAaisni*t*entbaitenunbbatge*anmor* ben. Unb ob jmat fol.22. art. i?. ber ^tetrinraal* ùber £aupt-©*met* gen unb Wlattigteit m ben ©lieDetn gef ,'oget baben foli; fo folget Do* Darau* nt*t, bag er lue venerea laboritet, jumol ba ou* bk bep ben Aais be* fltiblt*eRecepte ni*t eigentli* mieber bkfei malum geti*tet pub; 3) ©* iflba*^mbna*Dem3ettgnigbet SBabc*3RutterttnD jraeen onbetet^dber fol. 16. art.^on bet^eburt on ftif* unb gefunb gemefen, ouffet bag e*, ba e*jebencS3o*enaltgemefen, obgeba*te*23ià*genaufbet Sunge bef ora' men. <2Bte Demi ou* bep ber ara 22. Decembr. a.p. pon DmiMed.PracU. eoju^ktncfenbutgG.z.s. gef*ei>enen S3^fl*tigung on bemfelben no* fol 24. m*wmabrgetiommen merben fònnen, ma* boffdbe, meaen borbe* mugter«rancfbettaraegoberbà*tigraa*enfònnt»:. 4) ^Bdgberbarùber pernoramene Medicus Die ftancf beit ni*t ju beniemen, mifl ei ou* fol. 17. art. 4. felbfl m*t ©panif*e $ocfen nennen, fonDern bleibt bep ber generai ^enenraiug etger anflecf enDen ©eu*e, bie au* einem unreinem unb f*arffen ©ebiùfeentflanbenfepn fofl; babo* in Medicina befannt, bag Dirieuiaeti ^ranefbeiten,bte nut Pon einet ©*àtffe unbUnteinigf eit bei ©eblùt* berrub* ren, fo anflecfenb ni*f flnb, Dog ein Minb but* blojfe* onfaugen Diefelbeft propagiten fònne. 5) Man man ou* ou* ben, Sufàflen, bk Piaget* €be» Stati, na$b*wfiebe*Q.Mmb$efimt, begegnet, unb megmegen bk Mlm angei)oben, nemlt*, bagibrDie^rùfleanfgeb^en, bie gatfligen©a*ei* in ben$al*anben^opf unD £eib fommen, nnb fle na*be* Medici ?luffage bubones axillares & mgvinales befommen, ni*t julàngli* f*lieffen, Da§ fol*e Don etnem contagio venereo communicato entflanDen ©enn' ju gè* $^$mJL ^ ^pijfa&tMb, tifate bie H.al* £làgetin ibt'ergne* £uibbur*gefogen, bag fle e*baberoentmebnen mùffen $ fo iffat$*aatni*t gemelbct, toai bai oor gorflige©a*en gemefen, bie^iàgetin, inbenfial*, 2S^n/opf%* m tSmmm' u^»>ownnfoi*ebeflanben. ftebflbera gè* Wn^J^^rS??^1 aptoufen' »»*»"/; uufbre*en, unD ÌZ^fiSZ^T^^F* Tumores »«**», wwan Degme- SÌÌÌ L^h ' bubone* *' unb balten Darf. fatteti abet Diefe ORMAMI bubones mgymaies Wbg einer Deutli*en gtflàtung gebrou*ct 5 _inOenp mbera fonfl bie €tftàrungjdget, bog bergld*en bubones nut bep benen ent- fleben , bie a còitu impuro & Gonorrhcea virulenta fùppreflà DO* malum venereum befommen unb eintdffmlaffen^n^t ober bep benen, biebur*blof* fen Umgang bamit inficiret morben. 6) Obglei* Mlagex foU.b. nebfl bem Medico foi.^.b. no*einigeanbere^eiberongegeben, bie bon befagten £inbefolten glri*fafl* angeflecfet motben fepn, fo ifl be* fol*e* nitgenb* in ben Aais beflàtiget unb erbàttet motben: fonbetn e* fagen bielmebt fol 19. art. 6. teftis 2. &$. ou*, bag fle be*$.$uib felbfl an bk 23rufl geleget unboeflillet, oberni*t ba* geringfle batangemetcfet, no* begfafl* incom- moditet, am ofletmenigflen pon Demfelben angeflecfet metDen ; mie ben» au* fol. 27. eben biefe* but* ein beglaubte* Atteftat oon einet ou*màrtigen gtaubejeuget mitb: babo* biefe^eibetebenfomobl murben inficiretmor* Den fepn, ol* Piaget* gt. menn bep De* $.£mbeorigo& radix contagli gè* mefen mate, ©olte e* fl* abet flnben, bag einige 9JBeiber mit dner anfle* cfenben©eu*ebebaffetmàren, fo mùtDe nòtbig fepn, rait oflera gleig unD ©orgfattju unterfucben unb juerfetf*en, an md*er «Perfon eigentli* Die etflen figna morbi fufpeai luis nempe venereae fl* bitcfen laffen: bi*bete obet ifl no* ni*t binlangli* ermiefen, Dog Sòellagtei Minb mtt©panif*en ^ocf en beboftct, unD Die ^làgerin babur* inficiret morben. <2Ba* nun bie anbere grage anlanget ; fo ifl biefelbe au* obiger Deci- fion ber erfletn gtage gar lei*t rait V(ein ju beantmorten. ©enn menn S3eflagte* Minb nicbt an fol*em Morbo contagìofo laboriret; fo fon ei £làger*gr. bomit ni*t angeflecfet boben, unbbarffolgli*berS3aterbapor ni*trefponfable fepn ; jmat f*dnct biefe gtage ni*t dgentli* ad noftrum Forum ju gebòren ; jebenno* aber balten mir bopor, bag bep berg(ei*en cafu, menn dner ex L.A<|uitta megen einer ^roncf beit, baponberonbereon* geflecfet morben, belanget mirb, afletbing* mit Medici benen #ettnictis biennnen ein 2i*t geben fònnen. ©enn ei fupponirt ratio L Aquittae eine culpam, unb culpa dne fcienriam rei, quae darnnum inferre poteft i bep bt* nen ftancf beiten obet làffet fl* fol*e* ni*toflejeit appliciten. ©efegfmw, Dog 33eflagte* Minb Piaget* gt. angeflecfet, Die Sltetn ober bàtten ni*tgemugt, Dogibt^inDeine inficirenDe^rancfbeitanfl*gebabt;fofan manber^Bernunft na*ni*t abfeben, mie ponfol*em Da* DaDut* petut* fa*te damnum fònne aeforbert metDen. ©iefe* boben mir unferm <2Biel-ge* ebrten^errrtauf^erlangen jur^o*ti*t melben, unbfot*e* unfer @ut* a*ten mit bem gemòbttfi*en Facuitàt-©iegel befràftigen mollen. ©0 gè* f*eben#alle ben 16. januar. 1725. (5lo) 2 G«- m ) m e m Cafus XXXIII, Affcélus Hydropico- Tympaniticus. Relatio Motbi. ©erllrfprung raeiner^rancfi)dt rùbrèt na* meinem menigen Urtbeil Don bem borraal* gebabten continuirli*en ©fer unb 33etbrug ber, mei- cber jumeilen fo grog gemefen, bog fl* meine Watur bur* ein €tbte*m bel* fen moflen, aberni*t bur*bringen fònnen, unb obi* glei* ber ftatut Dut* meine menige fianhMedicin, nemli* Die befanDten ^tìrnbetgL Emanuel*,g)tflen ju £ùlfee fam, Diefelbe ou* ùber Dig felbfl febr gut mar, unD alle* gar mobl batte ùberminDen fònnen, fo murDe Do* ibre operation Dur* ein neue* Slergernfg mieDerum gar ju balb unterbro*en, big fle enb* t*garfuccumbiren mufle. 3* nabm bc*et bepbeturagebenbervgdbejiem* li* ab, bii fl* enbli* ein ©tuefen in bet £erg'©rube unb futger dtbera ein* fanb,bet Appetit pjtlobt fl*, unb an ftatt,ba^ i* etma* ©peife geniefen fotte, molte i* mi* oot groffer SRattigf eit iiebet einlegen, mei*e* i* Do* fo lange, al* e*mùgti* mar,evitirte.©a nun Dig eineSdtiang alfo anbieit,gef*abee*, Dog era au*màrtiger ^errDoaor bep un* etnfpro*, biefem flagte i* mei* nen 3uflanb unD murDe mir gecau)en, eine 2loer ju etèffnen. 3* refolvir- tebierjufoglei*, obnera*tete*ba* erfle mabl mar, Daber folte mirbte Me- diai 2f Der am lincfen 5lrm erèffnet merben, mel*e aber bon bem Chirurgo betfebletraurbe. 3*vmarebenni*t erf*rocfen, fonbern bidt no*einmabl ou*, aber mieberura pergebti*, bai butte mabl molte i* ni*t abmarten, bo* liegt* mi* ben obgebo*ten fiexxn Doaor ùberteben, met*et bie 2err Vo- tìor gab mir au* erma* menige* non Medicin, e* molte ober ni*t* an* f*lagen, fonbetn Die gjlattigf eit unD futgetSltben blieb, bi*i* mi* enbli* Wjoette legen mufle : Olii i* nun bietauf mit einet exceffiven gtoffen £ige ùberfalien mutbe, boblte raan Tk.fiettn Lic. N. mel*ermirPonbera^àt* itf*en pulv. antifpasmod. emgob, motbon fl* bie£lge legte uno i* mieber Oufflunb, unbira^aufe unb£ofe mieberum betumgieng, mei*e* mit aber bori bem &etrn Licent. N. unterfaget, unb mi^ in Simmern ju balten ber- oronet murDe. Obngefebr ben anbern Qag barauf, muffe i* mi* mieber ll^m^J^ *e*£e™ Lic fernern ÉKatbe* bebienen, md*er meme^rane^ett febrem ardemem nMiignam nennte, motbon i* Detmaflèn ange* m ( i«* ) e* angegfffen mutbe, bag i* fafl frine* ©liebe* mà*tig mar. «JWfernwl mufle t* mi* fo macm im 33ette balten, obnera*tet e* hu ©ommet war, bag i* fein genfler etèffnen burfte, au* fonfl alle pracautsonbrau*^ mufle, Damit mi* feine guft angeben mò*te. £* mufle ou* ubecotg no* eingebeiget metben, meilen fl* auf bet S3rufl etma* mie ein 2to*f*tag jet* gete. ©tefen bòflig berau*jubrtngen buifte i* in 4 9Bo*en unb langer fein meig £erabbeanjieben,e*fanbfl*aber meitet fein 2lu*f*lag, al* nut ura bem £alg, S5cufl unb 2rib, an ben Slrmen fanD fl* etma* (£eflipper, fam aber ju feinen oòlligen 2lu*f*lag, fonbetn f*upte fl* glei* bem et# flen ab. ©a nun glei* Diefe* ootbep mat, molte manmitDenno*m*ter* lauben ein meig £em&De anjujieben,bi* enbli* obgeba*ter au*màttige «pere Doaor mi* mieber mùnDii* befìi*te, unb mi*- wtfi*eifc, Dog rate ber glei*en cBerflribung ni*t* f*oben mùrbe. Sfta* ©ebrau* bieler Medicamenten flng i* enbli* mieDer on etma* menige* pon ©peife ju getiiffen; bi* i* na*geraumer3dt mieber auftretten lernte, mobep i* mi* bo* ieberjeit be* ©tabe* bebienen mufle. $*un befom i* mol ben orbent!i*en apperit jum €ffen mieber, fo baio ten aber etma* genoffen. met*e* in Cutter geróflet, ober motju etmgerptg genommen motben, befani i* eine^rùmpfung unb ©ruefen tn ber 4W ©rube, bag i* oft gar ouffer mir feibfl geti*, unb in Slbmefenbert mebr ermebnten|)errn Licent. einen onbern bieflgen £ettn Docìor ju mtt multe fommen laffen, mel*er meine ftancf beit colicam flamlentam biliofam nenn* te. ©iefe* b<*t btelmol ju 12 ©tunben long angebalten, unb mar t* alle* mal bobep petflopft : fo baio fl* abet f. v. flatus oDet ou* ruaus einfanDen, befam i* etma*, Do* ni*t boflige €rlei*tetung, bi* fl*DetPetbbofltget- òffnete, met*e* bo* febr felten gef*abe, fonbern an beffen flatt fanbe m ein febt flatcfet £uflen unb juglri* ein ^tbte*en, motouf £tnberung et* folgte. ©ol*e* bautete eine getaume Seit, unb flengen enDlt* bte àmie (ber re*te raebr al* ber lincfe) famt ben ©*encfetn unb untet >tetbe bt* an bie£etg-@tubeanjuf*raellen, mel*e*bi*rarilenflatcf gef*ab, btenKv- len au* etma* na*!ieg. £* mutbe rait Der SKatb gegeben, (meil fetne Me- dicin anf*lug)©*etmutg unb £taut in bk bolen gùffe ju binben, melcpe* i*tbàt, unb bamit Die @ef*mutflau* Denen ©*encfetn unb gùffen pettrteo, bie im £eibe ober molte ni*tmd*en. 2luf fot*e SBeifebliebraetne^rancf* beit eine 3eit long fleben, bii i* Do* no* bon fetbflen tur* 23epbutte eme* ©tabe* bie ©tiege binunter unb in ben ara £aufe gelegenen ©atten geben fonte, obneta*tet i* mobl untetraege* tuben mufle unb allemal fafl meine gange Mxàfte barauf giengen, fonte au* jut ^0* ùber Sanbreiten unb fab* ren, nur Dog man mir auf ba? $ferb belfen mufle. ©ol*e* bat biefe* 3abr (5(a) ? di* « ) 190 ( » &*bte ^unb*^oge bmbut* gebouret, bep berannabenben«puinoaio aber l>at fi* mieber gtoffe Sftattiafefc eingefunben, unD flnb bie .©cbencfel unD Detédb auf* neue betraaffen gef*moflen, bag i* ofle Stugenbticfe gemàttig t>in, menn Die ©*encfd urabief nò*d ober bie gùffe aufpringen merDen. ©ie ® ef*mulflifl £i**f alt unD bleiben gtoffe® ruben fleben, menn raan Drauf Dtùcfet, Der Seib ifl mie eine ©rommel au*gefpannct, Dee Sftabelf. v. in Die fibbe getrieben, unD al* mie dn ot biegdbe ©u*t gebalten murbe. ©ie ^tàrapfungen baben au* bon felbfl auf gebòtet, bag menn i* alci* ben abgemi*enen^)etbfletma*bonfauren gegeffen, Dod) feine incora- moditàtDaPon gebabt. Dbngea*tetraicDa*€ffen mobl f*nncft, nebrae i* Do* im gecingflen ni*t* ju, unD ifl meitet ni*t*an rait, al* Die bloffe fiaut ùbet Den £no*en. ©ig if! nun bk $5ef*rdbung mdnetSdtberigen Maladie» fo Pid mi* bobe etinnetn fònnen. Rejponfum Facultatis Medita Hallenfis. &0*£biee ^onbers &o*geefcrter I&ett 9ta*Dera ©erfelbe un* einen gemiffen Cafum clinicum jugefenbet, Datùbet unferin arte Medica moblgegrùnbéte* S3ebencfen ju ertbeilen, unb in fpedeju etoffnen, mie bk €ut fernet beilfam anjuflcflen fep: ©o baben mir bie bepgelegte Hiftorigm morbi in*gefamt teifli* ùberleget unb unfere SBeinung baron bierait communiciren moflen. §* ifl abet Det Cafus Diefet. gin cabaret Scarni, Det borraoi* eine getaurae Seit febt Pid £ifer unb <28er- Drug nebfl oftraat* barauf etfelgtem conatu yomendi gebobt, ou*ein*mat* no* bemfelben viefogenannten3tumanuel*-^ifleneingenomraen, unb fl* m )w( m eben ju fot*et 3dt Dermaffen geetffer^ bag bk operation betfdben wrbm&etf unD n febt abgemattet moteen : betfpùrte na* uno na*,Daget febt abnabra, geib au*fabe, ben Appetit bertobr, unb ©nìcfen m Det «£>ecg=©tube nefcfl futgem Dtbem ùberfara, au*ùberbaupt mit gtoffer Sftattigfeit ùberfafleti mutDe. 9}un lieg et jmar auf €inratben De* Medici Die Median-21Der off* nen, e*gieng abet menig ©tòlùt betau*, unD bidf bk SJìattigfritunD Det fur* gè Dtbem tMetmebran, Ja e*ùbetflelibn du* Datauf eine gtoffe fii%e, Dog er fl*ju$5ette legen mugte, mei*e* etli*e Qa$e anbrelt, unb bem patienten Detmaffen angttff, Dag et fafl feine* ©liebe* mà*tig mar. fiknu tam ba etfl* ira 93etteunD ©tube fe^r marni balten mugte, etma* 2fu*f*la0 an Den Jr>at*, 2$cufl unD geib, fam aber ni*t meitet unD ju feinem oòHigen 2lu*btu*. ©a fl* enbli* no* einigen <2Bo*en Die groffe £ige oetlobr, unD Der patient mieDer bernm geben fonte, fanD fl* jmar ou* Der orDentli*e Appetit mieDer dn; aflein fo baio et etma*fauet*, oDet braune Cutter gè* nog,ùberfld ibneinbefftiger^tarapf, Dag et gang auffet fl* felbfl mar, unD biettein fol*er paroxyfmus jumeilen 13. ©tunDen on, Dabep er oerflopftmar, menn abet einige ruaus oDet flatus meggingen, bctfpùttect etma*ginDetung, mieou*, menn bet £eib fl* òffnete, mel*e*obetfettengef*abe, fonDern t$ folate meiflentbeil* fiufien, unb S3te*en, unb batattf€tlet*terung. $5ep biefem Sufàflen etàugnete fl* etnraal bk geibe ©u*t,unb na*Dem Diefdbeei* ne Seittang geDautet, fo flngen bie©o>encfdunbDetUntet'2eibbi*anDie fiexfygxuhe an ju f*meflen. Ob fl* nun jmar Diefe <2Jef*mulfl fonDetli* in Den gùffen etma* miebetum oetiobr, fo fanb flé fl*bep bera aequinoaio im »&etb)i bo* miebet dn, unb jmat bici flàref er, bog e* f*einet al* menn fle auffpringenmotte, ©ie obern ^beilebe*ieibei flnbDabepgangmagetnnD auegejebtet, Det Unter* 2eib abex ©reimbatf, unb mie eine §iemmel, ber ©urfl febr grog, unb gebet bo* but* ben Utin bep meiten fo Piel ni*t ab, al* bur*ben$tuncf genommen metDen. <2Benn mir nun afle biefe UraflànbeunD 3«fàBe nebfl ibrem Sufam* menbong m genaue $8etta*twig jieb?n, fo erbellet gong fiorii*, bag ber ■£)ett patient an Hydrope Afcite cum Timpanite conjunéta laborire, mel*e ^rancfbdt bornerali* ibren Urfprung genommen bon ben fpafmis fo mei bei élageni Unb be* inteftini duodeni, al* OU* Derer duauum biliariorum, bk por Der ®ef*mulfl taotbetgegangen. ©enn meil bep folfìen fpasmis v-entriculì, fonberli* Deffelben orifkia valde nervea jufammen gejogen met' Dcn: fo fònnen ohlbenn Die vapore* ni*t berau* fleigen, unb e* entflebet bom- ber bie inflatio ventriculi nebfl bem furgew^ eeblàbeten ^Ragen Der UberMouw & descenfus diaphragmatis peri;inDert I M )'?0 IM IbttD* SÉBentt nun Diefe fpafticae contrsaiones mdtet in Die inteftina pro- pagìret merben ; fo perurfo*en fle bie QJetflopfung. UnD menn fle Die du- aus biliarios hepatis errei*en, fo folget bie geibe ©u*t; maffen al*benn Die ©alle in ba* ©eblùt jurùcf tritt, unb ni*t ibren frepen 2lu*gang jum duodeno bOt. Remittiten Obet bie fpafmi orificiorum ventriculU, unb Die flatus & ruaus geben ab, fo fpùret man MinDetung, mel*e* au* gef*ie* bet, menn Vomitus etfotgen, Die bep Dem fiixxn patienten bon floefenben geu*tigfeiten in Dem SSftagen unD ©ebàcmen entflanDen. Unb meil Dut* fol*e OnbalfenDe fpasmos circa prscordia, Die fl* ad hepar, inteftina & dia- phragma etfltecfen,Dte fleinen $5lut'©efàffe, md*e Da* ©eblùt jutùcf fùb* ren, mit comprimitet unD jufararaen gejogen metDen; fornito Det Uralauff De* ©eblùt* UnD fonbetli* bet regreflus Deffelben per fyftema venarum ad cor Dabut* gebinDett, uno bai ©eblùt tritt mel)tm habitum corporis & vafa iymphatica, aflmo e* Denn fleben bieibet, unb bk geu*tigfeit fl* ba* Don abfonbert, bag Daber bie @ef*mulfl fo mot in gùffen at* bem Unter*£eib enflebet. WBk benn bie^tfabtung lebtet, bag auf Die inflammatìonem ventri- culi & afthma fpasmodicummeiflentbeil* Die 3Boffctfu*f}u erfolgen pflege. gu fol*enfpasmis abet bot bep Diefem fiexxn patienten gat oiel contribuiret, Dag Detfelbe fo febt juchagrin unb Sotn geneigt ifl; Da benn gat lei*t, menn man glei* botauf iffet, ttincf et, obet mobl got purgitet, bet gange tonus na- turalis ventriculi & inteftinorum betbotben mitb. 3Ba* nun ben iegigen Suflonbbet jftccfbeitbe*£etrn patienten, nemli* Afcitencum typanite betrifft: fo fan man jupetlàgig ni*t vtelgu* te*prognofticitenunb betfpre*en; maffen leibet mebt al* ju mobl befannt, Dag bepbergtei*enmalo,fonberli*,moboffelbe f*on febr eingeriffen, mit Medicamentis ni*t gotbiel au*juri*ten fep. ©o* làffit bep gegenmàtti- aera cafu no* einige £offnung ùbrig,bog ber £err patient anno* Jung, unb ber Appetit gut. ^Bieman benn au* boffet, bog bk geber, meil bai malum pon fpasmis perurfo*et morben, no* ni*t gàngli* erbàrtet fep. ^Bannalfo no* £offmmg jur ©enefung ùbrig,fo mirb Die€ur unfer*£r* a*ten* auf folgenDe 5lvteinjuti*ten unD anjufongen fepn. i) SÈirD Dienli* fepn, Dog Der fiexx patient ein Elixirium balfami. cum temperatura alcaiifatum fleigig gebrau*e, rael*e* ou* einem flarcfen fixivio falis tartari & nitri extraao cardui benediai & corticibus aurantio- rumbeifertiaet metben fan. £* mirb baoon ofle SJiorgen, 9ìa*mittag,unb Slbenb ein goffri oofl im ©*leben-2Mùtb-3i?affer rait etma* 3Rofd*2Bein permif*t; genommen, unb bamit einige ^Bo*en angebalten. 2) Recommendiren mir Dem £errn patienten ein ©ampf-unD 38an< 4K ( m ) 8» Sffiannen-SBab era* £bamiflen-33ramen, geimunb 9vùòe»©aamen jube* reitet; boerbcnn Dcn Dbet»2eib bii an Dentai* moblbeDccfet, einebalbe ©turbe botinnen flget, unbben©ampfanDen£cib geben tàffet; eebatff abet ni*t ju beig fepn unb fanbiefe*$5ab3 oDet 4<$age bintct einanDet De* Sftotgen*, anc^ mobl De* fta*rmttag* um 5 Ubr adhibitet, unD Det ©e* btou* De*obgeba*ten Elixirii Dobep beflànbig continuiret m?tDen. 3- SEBenn olfo Det Srib Dur* Diefe* £3aD ermei*et; fo mirD folgenDe* ^ràncfldn JU nebmen fepn: Recipe mannaeeleaas vncias duas cum dimidia, cremoris tartari drachmam vnam femis, folve in aquse florum acaciae vnciis quinque, adde tartari emetici foluti grana tria. M. D. S. gar-tet*{£ràttcf!ein De*3ftorgen*auf einraal De* per vices ju nebmen, unb etma* Coffee bar- auf ju ttincf en. 5^a* bem ©ebtau* biefe* ftancf tein* bebienet fl* bet fiexxfya* ttent miebetum auf obgeradote 21tt De* Elixirii balfamici unD De* ©ampf- S5abe*, batauf nimrat ecabetmat* bai Sariet-^tàncflrin, unb menn fol* *e* gef*eben, miebetboblet er no*raal* ben ©ebrau* Des Elixirii, SBaDe* unb Sarier-^ràncf tein*. Ùbrigen* mùnf*en mit ju bet botgef*tagenen €ur, ©òrtli*en ©na - bentei*en ©egen,unb bef tàftigen biefe* unfer @uta*ten ju raebteret Utfunb mit bem gemébnli*en Facultàt**©iegd. fiaUe ben 28Jonuariii725. Cafus XXXIV. Vulnus Omentnm, Mefienterium, Inteflimum duodenum f$ Lienem transverfialiter penetrans, abfolute lethale. Aao bot^)2tt3ob.€bt.^5t. betoflbieftgegef*motne©fabt''Chi- rurgus al* et auf <£rforDctn an ©eri*f*<©tefle etf*ienen unD um feine 3Bif- fenf*aft beftaget motDen, folgenDe relation etflattet, mel*etgeflafltin ge- fltiget Wafy, ali ex fl* f*on rat fKube begeben gebatt,wiD ira erflen ©*laff gelegen mare, au* Dabero ni*t ju fagen raùfl*, md*e Seit ei eigentli* ge- mefen, etìi*e8eute por fdne^lSobnung fommen, unb ibn aufgemecf et, au* Darbep \>orgebra*f, er folte gef*minDein Deg SBùttncr* 3-©"&- 23ebau* fung foraraen unb ben jungen H.oerbinDen, meil ©.ibn tòDtlt* berlcget bàtte: 511* et fl* nun in nì"òaH*flet €it angef leiDet unD in De* fi. SBebau* fung eingefunDen gebabt, babe ex untenin bet <2Bobra©tube €©.£. ei* nen leDigen SBergarbdter auf Det SBancf ftgenD angetroffen, unb vàtten etlt*e Append. ($&) $u*' «S8 ) '94 ( 8& 53urf*etbntbdl*bepra^opf, tbeil* bep ber ^anb gebalten, morauf £.ibm etòffnet, Dag ereon Den Sergeanten©.ni*t nur einen ©ti* fonDetn aa* et* nen #iebin bie tinefe #anb befommen, au* ibn anbep erfu*et,bag er juoèr* Derflbie lincf i fianb fcerbinben raé*te,md*e* et au* getban unb befunben, Dog jmif*en ben ©auraen bet lincf en fianb eine lange tiefeSÈBunbe fi* gejei- get, au* ein ^flaflet barauf geleget: gernet bobe eram2etberecognofcitct unb befunben, bagan linefet ©eiten unter ben Stippen bindn©ti* in°;eu> gef*eben,unb fol*et (^>tia) binten bràau* neben ben SXùcf gtab ùbet ba*€teug gegangen mate, unb mate fomobl forne al* binten an bepDen Oxtenaui De» ceti funben jierali* btri QMut berau* gegangen, motùber bera oertegten «&• ein $Bte*en angefommen unD bietauf ootne jur ^unbe beton* ein flotcfe* inteftinum oDer ©arra getreten, fo bor bera SBte*enan ber SlBunbe banffen m$t ju feben gemefen unb bobe er mabrgenommen, bag an fel*em betau* gè* tretenen©arra eine jierali** ^IBunbe, Detmutbli*bur* ben ©egen but** f*nittcn, ju feben génaefen, au*babeetfol*en fcetlegten ©arra mit einem guben rotbet ©eite bur*nebet, unb bierauf fol*en mieberura in ben Seib Cincin gebta*t, ob unb ma* aber fonfl ira Zeib bon inteftinis no* raebr le- ditet fepn nié*te, biefe* fònne erni*t fagen, mei! raan babon f eine ©pur bo* ben, no* ira&ib biudn feben fònne.- injmif*en bobe er bem patienten bk bepben mabtgenoramenen FunDen am Seibemit futgen ^Biefen unD ^fla» fletngemòbnli*cr maffen DetbunDen, Rutena* 7Ubr Pctmtrtagebabe er Den patienten, na*bem er ft*auf einem SBrete, borber auf fein febnli*e* SSetlangen, m feine ^obmmg bàtte btingen laffen, mieberura betbunben, unb bie^unDe recognofàrct, babep au*n>abtCjenoramen, bag. an bepDen QBunben ara Zeibe anbermeit jierali* biet SBlut unb jmat an bet ròrbetn %£unbe mebt ali an bex bimeru, al* et Pon fot*en Sfeunben bk ^flafler unb^Siecfen betunter genommen gebabt, berau* gegangen fep\ Et aber bobe Dis^unDe na* bef*ebenet 9ffiiebetau*fàuberung no*raal* bebòtig rctbunbenunb fl* mieber na* &au* begeben, au* in fol*em3uflanODen patienten jmùcf gelaffen, me!*e getljanene relation et mit feinen obbabenben <$fli*ten beftàftigct unb feine* Otti baber gebalten, bag bk 38unbe aro geibe bep fi. bem Stnfe&en na* tòotli* mare. ExtraftaUS btt 25eft*ttgWig3' Regiflratur* IL 511* ifl aao jut $Befl*tigung unb Seaion fofott bebèrig gef*titten, ou* na* 51uffage be^requirirten unb bietju befonbet* berpfli*teten Medici unb Deret babep jugegen gemefenen Clururgprum, unb mie man bierne*fl Dur* «8 ) 195 ( m fcur* ben 2fogenf*ein felbfl gejetget, erbalten unb erfunbiget, bietbon fol» penbe* angemetcf a unb anneairet motben; nemli* i) no* ftòffnung bei Untetleu)e*unb2lbfàubetung be*£òtpet*, mar anDer lincfen ©eite nabe an Demy?abeicinejierali^e^anbeinDengeijbinein ju feben, unbiflba*9ceg cur*flo*en gemefen. 9*a*bem bierauf bie ©ebàcrae uon beni llnter^eib fePanrt,unbin eine a parte ©*ùffdunb^3ebàltnig getban, ou* bierauf gè* naurecognofoirt unb beaugenf*einiget motDen, bat fl* befunben, bag 2) eine Su5unbeDut*ba*Mefenterium bepben ©atra duodenum genannt gcgan* gen, mie bann au* 3) eine^Bunbe.bur* Dera ©arra duodenum mùrcf it* gegangen ifl. 4) mar ju beflnben, bag Die etflotbenenunbent* Idbten Còrper €brtfl. ©ann£. mit Dera gef*mornen Chirurgo #err3ob. SbriflSBr.unten gefegtera dato befl*tiget unb mabrgenoraraen, Dagber€nt* leibte einen ©ti* neben unb nabe etma* Dem Wabel, nemli* in regione vm- bitteatt gegen bk lincee <£>eite befommen, mel*cc bur*vDo* Omentum, Mefenterium unb inteftinum duodenum Die queer gegangen, tmglri*en gieng fol*er Die queer unb etma* untetmett* bur*bie5ftilg, unb-binten nabe;an unD jmif*en Der Dritten unD bterbten vertebra lumborum mieber berau*, motbon fl* ein jiemli*e* bon geronnenem ©eblùt in ben Untet* £db bei Ceibe* gefeget ; gemer butte foi*ct jmif*en bem ©auraen unb Seige* (05 b 2) ginger gingereine SBtmbe, mel*e big on bie junaur rei*te, unb ju feben mot: ebe*nun mobl mit Diefet <2BunDe ni*t fobiel ju fogen, inbem mon fot*e ni*t lethal nennen fan : fo ifl bo* anDetn §beil* Die SÉBimDe inteftini duodeni & Lienis prò fimpliciter unb abfolute lethal benen fundamentis ana- tomi» & chirurgia gemàg ju a*ten, inbem per pylorum aflet chyius un- mittdbat in ba* duodenum unb anbete inteftina tenuia gebet, unb fo longe uetbletbet, big bet bifle ^beil in bte Stfii** Sibetn eingefogen, unb in Da*@e- fròfegefùbret merben fon : bo nun in biefem gali bai duodenum laediret motben, fo bot confequenter bk nutritio cefììren, bk Mxàfte obnebmen, unb ber Qob erfolgen mùffen, jumebrer SBefràftigung k. :c. e. a. a Med. Fraa. N. Depofitio Chirurgi de injpeclo cadavere. 9ta*bem t*€nbe* unterf*riebener beute ben 2liget motben : ©o mat eine ^Bunbean bet lincfen ©eite fobut* unb Dut* geflo*en, unb gieng neben betbierten9?ippebinein, unb jmif*en bem bxitten unb bietten SRùcfrab* ©emetb>$Bdne, miebet betau*; bep £tèffhung befanb, bog ber Smòlff* fìnger ©atra ober duodenum but* unb Dut*, au* bk queet bk Lien ober SDWg bur* unD but* geflo*en, unb mor in ber Cavitat De* Untetleibe* bid geronnen ©eblùt oorbonben; bie^JBunbe obexfikb in bex lincfen fianb gieng febr ttef jmif*en bem ©oumen unb Srige-ginger binetn. ©obero Die* fé* Atteftat ura mebreter^Beftàftigungunterf*riebenunbbeflegettau*gefleflt. 3eb»©eorg.©t ora 26 junii 1724. „.x 3- € 35r. betpflt*teter ©toDtunbSBerg* Chirurgus. 0. Depofitio alterius Chirurgi. 9to*bettf i* €nbe* untetf*rfebener ben 26 junii ouf SBefebf bei fiexxn «©ouptraann* oon M.etner Seaion bei bon bem Serganten ©.ent* fetbtenSòtpet*, Camene €.©.£. mit bepjumobnen, na* 3ob.©eorgen ©tabt binwmmandiret morben, alfobabef*folgenbe*»bfervirt; nemli* cine dne <2Bunbe in regione vmbiiicaii, md*er lincf er feit* in ben M^cntam oblique adfcendentem gegongen, au* fo meit penetritet,bog man bep Ltoti* nung bei Unterleibe* eine <2©unbe in bera peritoneo & mefenteno feben/ funte, fetnet mar au*ba*inteftinum duodenum bie qoeer balb &ut*«^5t;* ten au* ifl ju feben gemefen, bag bie fubftantia Lienis mircf it* to»*'™*? gefunben morben, mel*e* man mit einen ìnftrument beutlt* mabtnepmen funte, oon bar ifl geba*tet ©ti* nabe an unb jmif*en beateti uno 4«n vertebra lumborum rofebct betau* gegangen, aa* ifl meine gtoffe quantitat a fanguinis extravafati in abdomine gefunben motben, JU febett tt>Ot OU* eme SBunbe in bet lincfen #anb, mel*e jmif*en bepben gingetn poiiex « index bi* on bie junaur bet fianb eingeDrunge, ob i* nun mot loiegc <2Bunbe bet £anb nt*t lethal nennen fan, fo ifl bo* 9eba*te* vulnus ce* inteftini duodeni & lenienis per fé & abfolute lethal JU 0*ten, UnC> pat tnii meDet mtt innet no* àufferli*en Medicamenten ouf feine 5ltt unD> ^etie fònnen geboiffen no*getotben merben, jumebter^Befcofttgungbvefe* pace i* fol*e* atteftat eigenbànbig unterf*tieben unb beflegelt. Dat.£. ben 28. Junii. getbf*eer bon bei fitxxn fianpu Wann P0tt,M. Compagnie. Munìfici, kofyZble, Vefie unb ìofodatete ^nfonbet* &oc\>a\eebtteftc &ettn unb »ornef>me Patroni. €mr. Magniflcence unD $o*-€D(e £etten gerufjen bo*ge^igUtt toewemtien, ma* maffen Dut* fonbetbate gùgung gef*eben, /SWg QwWi 3abte/in einem Kkxfiaufe ^W« W Wjh«g UbtgefloWwotb^^ „m gUhr eerflorben, «nDiflDer Sbàter «.©.Serge** unter Dem etflen^ ntaient * ©orbe ju gug unD De* fiexxn £auptmann* eon M^ «|^ Sn^ S*t; ob befagter ©. Den €ntieibten mùrcfli*en geflo*en b^, ober fSwmin Den©egengeiauffenfep? J««*»«S^^ © defenfion ju fùbten bon Det £òntgl. Wln.unD Off»*-gS1^ fon generaiitàtanàDigfl betflattet, i* au**ubeffen *^ «fj^ DeS, uebff Denen iu Denen àudiciai aa* b|getmunbung balber gefQ» m ) «98 ( m Irgongenen unb biebep gdegten Regiftratuten Die gange 95ef*affenbeit jnDero boben dijudication, raitunterbieuflli*et SBitte, bie Urabflonbemobl ju erme* oen, unb gegen ldDti*e ©ebùbren mir citi informat ju ettbeilen. €* ifl abet au* bet bep bet Seaion gebolfenen Regiftratur fub l. unb betetjugegeu gemefenen Medici UUb Chìrurgorum ibten Atteftatìs fub M. N. &erpflicbtete Medicina PraiHcus UnD Detcomnìandirtegelbf*eet na*obigen Atteftatìs fubM.&o.biefe<2Bunbe bor ftmpiicitetunbabfoiuce kthal balten. 3* babe aber biebep rada SBeDcncf en j) Ratione vulnerum unD Deten traaament^ fo mol bOttt Chirurgo ol* Pro- vifore. 2) Ratione De* megen Der Seaion ?ou*gtfleflten ateftari medici, De* ba* bep gefaflten judicH unD betmegen bet angefùbrten abfoluten lethali- tat gegebenen raifon. ©ie Seaion anlongenbe : ©o ifl au* brm atteftato be* «£>errn Medici fiat ambage, Dog in einet fo bò*flmi*tigen ©a*e Die benòtbigteunbbebòrige accuratefle febr f*le*tbeoba*tet morDen. ©enn et geDencfet mot partium tefarum, abdominis exteroi, omenti inteftini duodeni, mefenterii & lienis1, olldn lepbet febt general. Unb ifl e* 0 unau*gemad;t; Ob Do* duodenum mebt gegen ben pyiorum obet in ber Slitte, ober ju €nbe fedìret? 3nfllet* *enifl bterigentli*e ©r òffe Dee gef*ebenen <2Bunbe ni*taccurat gemeloet, balb mirD bep Dera duodeno fub lit. D.em £ò*d*en,balDfub. l. B.cineflar* cfe ^BunDc -* ptbnet 2) ifl no* raebr jubetmunbetn, baftfitxx G.Da Dee ©ti* Dur* bai Mefenterium gegangen, fooben bin gemif*et unb ni*t* obferviret: ob Die ixiìon raebr gegen bai centrum jugegongen? eber ob ein flatcfet unb groffer 2lfl berer Metben, fo ba jufammen foraraen, obet ein 3Mtù*©efaffe, e* fep flein obet grog, berieg^t gemefen? @rabli* 3)bie$Buu» be bet Wty anlangenb, fo bat e* glei*e $Bef*affenbdf, unb flebet jmat mot in bet SBeplagefub l. bag fle bet qbeer ober jmetg ùbet unb na*ber $3ep* lagcfob M. untermàct* but*flo*en gemefen. €* ifl aber m*t* geba*t ob ei arteriam fplenicam felbfl, Obet nur einifleforculos, obet einen nervum bettof* fen unb ob Der ©ti* entmeDer oben, obet in ber fritte, ober an ber ©pige ge- mefen; unb forame t* babetoaufba* oon bem bcrpfli*teten^etrn Medico OU*fo acuuater Seaion gefàllte judicium DetJethalitflt fob L. M.Da f#nun »S ) m ( f# fcìe ratio, Dag Wege»De* Ixdirten inteftirri duodeni biemutritio ceflrcen, tìe ^rctffte abnebraen unD alfo Det $oD erfolgen mùffen. Sflein mie Die Seai- on, fo iflou* Die Raifon, menn Det ^attente megen SJìangd Det nutritici» bàtte flerben mùffen, fo b^te ex no* mot eine cèrile teben fònnen. gemer auf bie 33ef*affenbeit bet <2Bmibe felbfl ju f oramen,morauf cardo rei beflebet, fo folte nun jmat bai atteftatum medicum berraittdfl Der SecVton einen biflt* gen 2lu*f*log in Det ©a*en geben fènnen; met abex mifl auf folcben ©ti* fleiffen obet no* obangefùljrten Utfa*en e* jum ©tunbe fegen? 3eDoa> tteil Det Medicina Praaicus, «£>etrG. meinet, Dag fera aflertum ratione letha- iitatis Denen fundamentis anatomiae & chirurgia: getftùg JU 0*ten, fb mitD gegentbeit* ou* biflig etlaubet ftpn,au*eben Detglei*en fondamenta Darju» tbun, bo* fein aflertum ouf f*le*ten gùffen tube, i) ©ie gleif** funben in abdomine mitb niemanD bor lethal balten. 2) ©ie vuk nera inteftinorum flnb jmat febr gefàbtlt*, iebo* meil bk @cfcrt> rung bep gelebtten Praaicis Medicina; & chirurgix bejriger, bag ber* glri*en ©arra* funben nebfl ibren labiis rait ben labiis Der 3BuuDenbe$ 23au** jufammen gema*fen, fo flnD fol*e, info feme fle fonfl na*bebòtt* get Sltttraaitet metDen, DoUfommen ju curiten, in* befonDete ober bat bier, meil man mit ben fitftten baju foraraen fònnen, biefe <2Bunbe, ob f*on fiext G. ein folaV* berraepnet, bera 35ergmann ben Qob ni*t bringen fònnen. 3) ©ie 3Bunbe bei mefenterii unb lienis oniangenb, bat raan glei** falle bemàbtte obfervationes, bog Detglei*en curiret morben, menn nemli* ni*t flotcfe èlut^©2fàffe lsditet gemefen, obet bie 5Bunbeni*t in Da* cen- trum mefenterii gegangen. £ietnà*fl ifl jmat ni*t ju feugnen, bag bex ben Qag na* bet^Betmunbung unb alfo gcf*minb etfolgte Qob (vid bielBcp» lagen fub Q. Unb A in fine OU* G.) OU* bk groffe quantitat bei in abdomi- ne gefunbèìten ©eblùt*, einen flotcf en fubcon einiget lethalitàt geben mò** te aflein ein #aupt'ttraflanb (meiUO ten benen vulneribus. omenti bef ant oenua, bag fle ju cutiten fepnb,) ifl no* botbanben, mel*etglei*mol no* Die lethalitàt jmeiffelbaftig ma*en mitb, in fo fetnnerati* ein $Blutgefàffeoer> lefeet ift, unb e* ifl entmebet au* <2Berfèf>en bei chirurgi, obet na* De*i*fi felbft rigenera SBilfcn bie<2Bunbeni*tmeitet geraa*et unb etoffhct. ©enn «folaet bietauf ni*t nut eine flotcfe SBerblutung, fonbetn au* mobl gar ber £ob, fo fan meine* <£ta*ten* bk <2Gunbe onber* ni*t ai* peraceidens lethal merben ; benino* f*tieffé i*, meil ni*t eigentli* in Dera atteftato me- dico einiger berlegtet vaforum fanguiferorum fpecialiflìme geDo*t, unbiebe cffiunbe a parte betubtet motben, bi* dato ou* no* ungemig obbieflotefe ^Berbiutung unD quantitat De* geronnenen ©eblùt* mebr ou* Der ^i!g,oDer 48 ) 20° ( 9G> au*bemmefenterio, ober au* bem ©mento gef ommen : fofan nimmermebr pofttive gefagt merben, ttcfus bobe abfolute & neceflario ton Diefer «SBunDe flerben mùffen. ©*lùglt* bonbem SSecbanb unb traaament etma* anno* jugeben* cfen: ©o ifl au* benen SBepiagen fub EBE. unbG. ju erfeben, bag fol*e* • f*le*t genug befleflct gemefen, laefus bot na* DetSBeplage fub e. eine ©tunbe longmarten mùffen, ebe ber chirurgus foraraen, mel*ertnbcra er- flen ©*laf gelegen unD Daber Perrauthii* f*laftruncfen gemefen, ©Dtt meigau* mi.? proceditet ; Da* ftancf iein fub lic D. morau* e* beflanDen, meig niemonb, ob e* glei* einen gang guten 9i ara en fùbtet, unb bat bet^a* tient fdfet biefen ftancf ni*t* miebet einbefomraen, fonbern er iflgeflotben, ebe ber Medicus ibm na* ber SBeptage fub n. aflìftiret. ©a* inteftinum, fo but* bai flarcfe <£tbre*en obet Cvptcffen berau*gcjmànget motben, ifl na*bet93eplagefubB.au*r.i*t mol, mie fl* fonflgebùbtet, nemli* but* fotus pon flàr cf enben ftràuter n in Sttil* obet 3Brin gef o*t,traairet motben, unbmiebetChìrurgus inberSBeplage fub b. felbflgemepnet er fònnent*t in £eib feben, fofan man frineUnmiffenbdtjuglei* Darau* mit erfennen, benn fonfl mùtDe er mol einen marraen ttquorem eingcfprùgef baben, ura ra feben, ob fol*erraitchylo, ©alle, Urin obet exerementen toetraif*et jutftefe forante. ©te Unetfabrenbeit unD 9ta*làgtgf eit Dòrffte hùrau* no* ura fo etri mebt ju etf eunen fepn, ba ex na* Det SBeplage fobB. etflli* Die geringe SIBunbe an Det fianb berbunDen unb fobatin erflli* bie gdb-^unbe unb gefùr,t!i*e cggunberecognofcitet, enbli*en au* meitet ni*ti getban, al* tie^lÓunDe mtt futgen 2Bicfen unb ^flaflern berbunDen, unD affo ben patienten bi* ben ^otgen barauf alfo bedaffen * bep bem anDern SBefu* aucb mriter ni*t* getban, al* ibn mieber berbunDen, na*bem er oorbero bk funben bon SBlut gefaubett. £* ifl babero ùberbaupt meber mtt Dera traaament bep ber €ur, no* meniger bep bera^erbinDen, ara menigflen abet bep Der Seaion ti*tig nnb accurat jugegongen. 21u* biefen, no* bet d\eu)e elfo angefùbrten Um- flanben unb Urfa*en mitb notimaenbig bie lethalitas abfoiuta & neceffaria biflig in Smeifel bleiben. £ro.Magnificenceunb£o*»€Dl. fimi etftt*et* bemno*bierbut* untetbienfll. ©ie geruben bo*gendgt bie©a*e, meil fo!*e£eibunb&ben concerniret, collegialiter mobljUponderiren, Unbmril0er93etJUgf*àDli*, be*aJletfòtbetlt*ffen, megen bortìebenbet, una onberet biqu fomraenDen UraflànDen ©ero collegialif*e* ©UtO*t«m cum rationibus decidendi, ieDo*, meil e* einen ©olDoten betrifft, Det mc&ig ira CBermògen, unb biebep 40t* me Svinber bot, gegen ein teibli*e* mir juf ommen ju laffen. ©iefe bobe ©e* ) 201 ( ©emegenbeit gegen Den ormen inquifiten, (mel*er obnebutbo* fatum bot, Dog er eben on einem Sobonni* Qage, on mel*en er por 263obren unter pie Miiiz fl* begeben, Diefe* Unglùcf erleben mùffen) merDe i* %eit geben* juwn> men miffen, enparticutterunau*gefegt bebortenbe <£nar. Magnificenz nnb&0&%bL &ertl. d. z§. Dee. 1724. t ^ wttetDienflf*ulbigfler ©iener C. B. d. Advoc. immatr. Sax. Refpsmfum Facultatis Medica Hallenfìs. Wobl^bletj ©onDere $etbttet &ett. €* ifl unfetet Facultdt Deffen ©*teiben de dato ben 2$. Decembr aun. prst. nebfl einigen bepgefùgten Doctimenris ni*t ebet ol* botgefletn Den 8-Febr. a. e mfinuitet motben, in md*em€t unfet Decifum bauptfàa> li* ùbetbiefe gtage petlonget : Ob bie butéb ben Sergeant A.S. bem 2$era>2frbeiter ©.C&. Uy$ebtaebte Vetwunbuna, unD babuteb »eturfact>re La- fion abfoiut lethal? aucb ab Die babey gefùfcrte Cur rea>t vetfabten fep? Sftun baben mir Die Atteftata Medici unD Chirurgorum jamt benen Doiugebò* rigenexcerptis Aaorum fleigig Dur*iefen,unD erfeben, Dog geba*ter£. bei SlbenD* bor bem 25 Junii bie ^Bunbe befommen, unb ben folgenben De* 9ta*> mittog* um 3Ubrberflorben fep, bo benn bep gef*ebener Seaion befunben morben, bagbte<2Bunbe nebenunbetma* nabe an Den Scabri gegen bie lin- cf e ©eite bur* ben mufculum oblique ascendentem, omentum, duodenum, mefenterium òdienem, unbbmtennobejmÌf*en ber 3ten unb 4ten vertebra lumborum mieber betau* gegangen, babep eine jiemlt*e quantitat eongeron* nenem ©eblùtbe in cavitate abdominis angettoffen motben. «Bep fo geflolten ©0*en fònnen mit fecundum regulas & precepta ar- tis noftras, mie OU* OU* beflànbiget Obfervation unb Experìence ni*t anDer* uttbeilen, ol* bog bet bermunbete on biefet lxfion abfolute unb notbmenDig ftetben mùffen: ouffer bem ober baben mir mol jmar bemerefet unb in 5l*t òenommen, Dog Der Medicus, Der bep Der Seaion jugegen gemefen, unD meDer Append. (€C) exa- examìnatus no* promotus ifl, mol Der gef*tcf tefle ni*t fep ju Derglei*en SBettt*tung, moffen Deffen bepgefùgte* Raifonnement gat f*le*t gefallen, mie Denn au* Der SBetmunDete bep Det €ur mol beffet unD gefcbicf ter traairet merDen fònnen. ©effen oflen ober obngea*t, menn fl* Die©o*e in Der Qfyat olfo, mie in bepgelegtem$Bett*t De* Medici uno chinirgorun*, bem mir ©laubenbepmeffen mùffen, permetDet,Perbàtt, bat Der <2BermunDete nt*t ben Dem geben etbàtten metben fònnen, mel*e* mir Dem fiexxn ju Dertangter 9to*rt*t unter unferm gemòbnli*en Facuitàt**©iegd melDen follen. fiabe Den ic. Febr. 1725. Cafus XXXV. Veneficium Dubium. Anno 1724. Den 30. junii ifl Die fo genonnte €.•$?.& Do fle Domit nmgongen, ft* entmeDer ju oerfàuffen ober ju entleiben, arreftiret unb ju «&offtgebro*t, ba fle benn beute ben ujutti in©egenmort bei ^)errn Sto* fler»3Mfler*ttnb#.S5. al*c&eigt, folgenDe 51u*fagegetban, bag fle, bte in- quifitin, na*2K. gebèrig, im 29- 34* ibre* altere fep, barre in fleine. bep Den2eutenrmborigen3abtgefponnen, betmi*enen^Bintct bep £ett Paftor B.gebienet, unb flebet Ofletn bep €.21. biefclbfl, fle mate miflen* gemefen mit benen bep fl* gebabten z sfòeffern ft* felber ju en tlriben,bàtte fl* au* an* fàngli*petfàuffenmollen, boeon fleabet3-& ©• berbinbert, benn fle in ib- rem ©emiffen fl* megen 3 ©. &nbe*<2Bergiffhing fl* bcf*meretgeflmben, ftc bàtte in Det£epbe,petmi*enen£erbff ein 3abr, ber 6. $f. SKagem&raut gefauft, mùfle aber ni*t eon mera, unb jmar in ber Sfòepnung fl* felbfl ba* rait umjiibringen, au*!auter9)tfgmutb, bog ibr ìBràutigam %.M. Perflor* ben, bep mei*em fle afle* 3brigejugefegt, unb ein ^inbeor etmo ioSabren por H>m gebabt, felbige* mare nur 83Bo*en alt gemefen ttnb ju©. begra* Den morben, fle bàtte fonfl gegen bei Minbei SBatet einen ©tefl gebabt, ba er ftebef*ulDigct, ein ©taefet abgebto*en ju baben, meil fle aber ibn ni*t fònnen anfomraen,bàtte fle bai erraorbete Minb Die^ùc^e feben oorbepgeben, nnb alfo ein menigSButtet- SBtobt, fo ibte* SÉBittbe* Minb gebabt, in bem bep fl*gebabtenSvagen^tautumsefebtet, unb e* bem^inbein boriger SBe* *e gegeben, ba ober baffelbe bur* §tbte*ung e* ùbetflanDen, unb fle fol*e* gefeben, bobe fie am TOrmo* al* ben 28. Junii na*mitrag etma um 3Ubrba*no*gebabtefHagen^tout in SBiet getban, ba*Sviub, ba ei potbep gangen, ob ei irinefen molte, gefroget, meit e* aber fi* gemei* gert, babe flee* mit ©emalt oufgenommen, unb au* einem ^opffju trio* cfen gegeben, bep fernerer SBegetung aber ben $efl bm Minbe Dur* Den m )£*( ne Sòffel mit ©emalt eingegoffen, bie bep ibr befunbene^u*enmàren bon einem 93fanne-£tt*en gemefen, mel*e* fle bem S?inbeba*etfle mabl prxfentiret, a* bet e*ni*teffen moflen. ©eflanb enbli*, bag meil fle axm unb Diel ftancf e* te, unb feinen Stnbatt gebabt, ofle* getban, um au* ber 3Bett ju fommen,mo* mit biefe* gef*loffen, unb fle ad cuftodìam gebta*t. SBotOUf ben 30ten Junii bet Medicus cum Chirurgo bO* PetflOtbene 5\inb beflcbtiget, unbfolgenbe* elogium ettbeilet: 2luf bef*ebene Requifition bet |>o*mùtbigpen gtouen Slbtigin bUntetf*tiebene ben 30 Ju- nii a;c. un* in 3- ©-3- in bet gelD.©*miebe gdegene* fiaui judiciattter Derfuget, umb, beffen bomabligengemeinenunb flarcfen5Dmtbmaffungna* a^.sK.8. fobonSK-bùttig bepgebra*ten®ifftegeflorbene*s^àgb*en bon Diertbalb3abrenin2lugenf*ein ju nebmen, bamir bennba* entblògte €òr- per*en, fo onber lincfen ©eite làngflbinab etma* blau flrdffigt, ùberaflara gangen Zeibe unb •©àuptgen ni*tba*geringfle fuspicieufes ju feben mar, au* ju feciren ùbernommen, u nb in ©egenmart ^o*geba*ter gr. Slbtigin, fixxu Secretarii unb fixn. Slofler-Stteifler* befunben, bog bie inteftina flarcf mtt flatibus, Olle Corporis viscera in fitu naturali, hepar, lien 6: lobi pulmonum pornebmli*bepjiemli*etcouleur, bai fiex% abex, foni*t fonbetli* meltf, etmo*menige*geronnene*©eblùtinfl*bobenb, jufeben gemefen, ventricu- lum ipfum ober tanquam receptaculum veneni propinati betreffenb, mar fol* *er gang rein unb gut, au* ni*t ba* getingfle eon einer corrofion, macula livida vel nìgra jtrfpùbren, moblober etmo* menige* bora liquore laaeo visci- do, met*er bo* ni*t gang ùbet gerocben, nebfl einem làngti*ten(3Burro in oefophago jufeben, bog mir olfo biefen ©Ott ollein befonten dubieufen cafum unb quxftionem, ob nebmli*, ba Do* gtei*mob( Diefe*Minb bii on fein 8eben*»€nbe flarcfe vomitus continuos bei dateti àuffage na* gebabt, a propinato veneno geflorben fep ober ni*t, ©ner &obl*2òbli*en Medi- cinifcben Facultot, borinnen pofìrive ju deddìren anbeim geben, bai obige ju* glei* na* unferm ©emiffen 5>fli*t-f*uiDigfl atteftirenbe. ©ef*et>en 3. d.?o. JUUÌÌ1724. J. Z. H. Med. Praaicus. J. H. Chirurgus. Anno 1724. ben 26. oaobr. iflba*^dnli*e ©eri*tùber bk inquifitin gebaiten. (^ C) Z Fisca- m )ao4( i« Fiscali*. gùtbtefempetnU*en©eti*teetf*einetFiscatts ex officio con- ftìtums, perni, èlnflagermibec É-Sft.t pentii* Sfubeflagtin m punaotertìa vice commiflì ftupri minitationis & per veneficium commifll homicidii, re- ferviret U)ttl JUPÒtDetfl refervanda jura & juramenta, unD bejiebet ft* fol*ettt nà*fl ouf in Diefer ©a*e etgongene unb jubetiaffene Aaa ; «àBarm nun Darau* etbellet (i) Dog Die Slnbefl. ju btepen petf*ieDenen mablen ft* im- praegnìren laffen, folgli* aflein barura na* bet afferanàbigflen &ònigl. Conftitution datiret ©. d. 22. Augufti anno 1642. JUr ©tàupen JU f*fagen> ' unD De* SanDe* auf smig ju bermeifen, befonDern au* (2) megen Der in Aais bcflnDli*enunD fonfl bef ontenSBeDrobung, rad*e, menu Die Stnbefiogte nur ftepe|>ànbegebabt( oliera Permutben no*/ ni*tattem in eine diffldation, befonbern in mùrcf (i*e2lu*ùbung mùrbe getreten fepn, ben^obt berDtenet, btffen fte ol>ne bera f*on f*u!big, meiln (3) bk Aaa aaftata fldbr»d> on ben Qag geben, bag fle 3-$>•«&• Minb mit ©ifft bora Seben jura Qob* gebra*t. ^ann nun (a) bai tertia vice keratum ftuprum ju ^agelieget, ju gef*mdgen, bag man nic&t einmabl miffen, no* in €rfabrung btingen fònne, mie e*mit bet ©ebut* gebalten, auc^ (b)Die angejeigte mine jtt ^age liegen, foDann (e) ma* Da* homicidium anlanget, (0 ju confideri- ren, Dog DieSinfeeflagte teftantibus Aais, ibtet eigenen^luffage no*, emen fia§ miDer De* bingeri*teten Minbei cBaret gebabt.» (2) biefelbe ibr SBefànt* nig frcpmiUig barjutbut, bag fle eme bogbafftige€reotur fep, (3) in ibrer ©efàngnig unb in aais felbfl gefàbtli*e©tob*5Èotteou*gegoffen, (4) Do* etmotbete Minb Por Det ^etgifftung eon feinet ^toncfbeit gemufl, unD Denn is) Die^nbeflogte, mie Die Aaa ergeben, eine leio>tfettige ^etfon ifl, ju Der man fl* alien befunDenen UraflànDen no* per ^ergifftung megen mobl ber* fe^en fan, folgli* (6>in prasfenri cafu man de corpore dettai ja mobl UÌ*t ©eiter dubitiren fan. 9hW abet (d) bef ant, quod qui veneno occidit, non folum homicidiiteus fit, fed gravius puniendus, plus namque eft veneno hominem extinguere, quam gladio occidere, quoniam tanto graviora font federa, quanto difficittus caveri poflunt. ©annenbeto au* inber^einuV $enfia\§ ©eri*t*'Drbnuug, mortio* Diefe* ©eti*tglei* olle anDere fub. imperio Romano beflriDli*e -Judicia ju fi>te*en, bdlfamli* betotbnet, Dog monn ein 91Beibe*«5BilD eine ^iffetbot Dut* ©ifft begebet, unD Dobnt* je* monbomSdb obetSeben bef*àbiget, etttoucft obet in anbere "SBege na* ©elegenbeit pom geben jum Qobe foli gebta*t metben, mie bet Artic. 130. Conftit. Carolina; mit mebteten becmelbet ; al* bittet Fiscali* eineinDve*ten gegtùnDefe,bet Slnbef iagtin felbfl jura mobl'berbienten £obn,uub onbetn jum liempel ©ttaffeabmfaffenunb jupubiìchm Defe»fiom-&ct)tifft, €* et;*rówf €. «Df. fc eine ibre* geben* gang ùbetbrùgtge, r.bo* Dabep unf*ulbige inquifitin unb peniti* s21nbeflagtin m punto prstenii commifti tertia vice ftupri, minitationis & veneno perpetrati homicidii, flottet jufòtb.rfl 3br. Excell. untettbànrgflen ©oncf ab, Da§ Diefelbe tt)te defenfion ni*t becfagen,fonbern ju Deren gùbrungigt einen defeniorem gnàbig ju orbnen mollen, unb refervitet fl* fol*em nà*fl atte 3\e*te aao SKecW. OBobltbaten, mie au* ofle €pDe/fo ibr in Diefet ©a*e WW Der 9te*te unD De* £àpfet* Caroli V. pefnli*en ^alg ©er^OrOnung fònnen unD mògen ju flamn fommen, benébff Deten £rinuV unD Sitaci t*te* Dung, proteftitet fuperffoo probationis onere, mteau*, Dog fle petnitCDe Aaen puorfutittaacceptitet, Diefelbe abet quoad inutilia ni*t moUe^agno- fcitet unb miebet fl* gelten laffen baben, bejtebet fl* bietnà*fladfaaumm fcrmtis adhibitionis, »d*e* olfo lautet: * , , w €• m 2. bettétet in fa**, mie fle bon *rtfltt*en unb ebrtt*en ©ter» ju M. gebobren, met*e fl* rait gif*en ebrti*, fle ^er ^ttjDtenen bep guten » fl* etnebret, mooon fle n;*te* «Ì«^^»^ff£ bolben fle feine SKafl no* 9vuf>egebabt, befonDern *** ^i^*X? Dtùgig gemorben, unb fl* felbflen ju nabe tbun, unD eetttàncf en moflera OTe.^fi«.d.rt. inquifit! 3.«d.* inclufive, mie fle Denn au* fo** SKfmutt mùrcfti* fl*ura* Seben gebra*t bàtte, memi nt*t ** w* °fc. £ ©♦ fle baron gebinbett, depofit. inquifit* adamclnqU. *; «>* jfott fle benn ou* meiter SKagen-^tout in ber fiipbe«*^»^2 gefauft, unb fl* barait tòbten unb bergeben moUeru depofi^*J« ~ art. inquif. 47 Ex eodem t^dia vit*, unb tn SJlemung, e« marbebie Dbriafeit fte bintkbf en, unb bora geben jum Qobe bttngen laffen, bat in- ^XSSX^ mnMxautauibex W»*^^^ ^efaufet;unD moblmiffenb,bogDa**agemfftautDie^« **#*' unb fte menn e* Amen bepgebto*t, bateon fletben, iol*e* ^m3-^n^;^ mel*era fle fl* etjùrmt, onfàngli* bepbtingen mollen, merietiiN# *e* ibm ni*t bàtte bepbtingen no* bamit ibn ^™?SiSK fóf*en unD gefunDen £inbe,ba* erfle mabl in etnemtn®ftttmbgefebtten £R»wW unb $fann Wn, md*e* etflete* bai Mmb aufgegeffen, *>n Demffann £u*eti abet ni*t effen moflen, unb bai anDete mabl «1 £ter hfn^bcacbtnnD einaeaeben depofit. inquifit* ad art.inqmi.47.50.52.53.54- MS Mf $>6<«' 207 ( 9B» evomirten ©ift gemefen, a vomitu OU* ad venenum ni*t argumentiret merDen mog, videatur traaatus infcriptus Der oufti*ttge unD fl*ete Slrgt. capite 22. pom 5Bre*en, aflmo er anfùbret, Dag bie Utfa* De* SBte*en* fepn Die UberfùllungDe*iKagen*mitf*atffenunDunberDattli*en ©peifen, menn bòfe humores in Dem Sttagen flecfen, item $Bùrme unD Dergleicben tii*t aber allrin Der bepgebra*te©ift, unb meilen in be*j?tnDe*$lagen ein langer <2Burm befunben morben, fo ifl aflerbing* ju permutben, bag biefer SBurm ben vomitum, fall* e* ju ermeifen fepn mò*te, ni*taber ber ©ift, al* mel*en man in bem SJtogen bei Minbei, no* fonfl gar ni*t gefunben, caufiret unb perurfo*e| bobe. ^Sannnunau*fotbonemfaaounb elogio ju erfeben i) bag in bem SKagen unb anbern partibus corporis be*perflorbenen Minbei gong unb gar fein ©ift no* einige Slnjeige bei bepgebra*ten ©ifte* gemefen unb befun* Den morDen, Oielmebr Dominus Medicus unD Chirurgus atteftiren, Dog Die inteftina mit flatibus flarcf angefùflet, ein làngti*ter ^Bartn in Dem 3)iunDe De* Sftagen*, foDann in Dera £ergen geronnen SBJut angettoffen motDen, bannenbete( 2 ; ofletbtng* ju oetrautben, Da bai 33lut in bera fiexfyen bexeiti getonnen unb ftagnitct, bk circuiate fangvinis, motinnen bo* 3Renf*lt*e geben beflebet, bep bem Minbe bexeiti ceftìret, unb bur* bai bef* tige Sufegen Det <2SinDe unD <2Bùrmet geberaraet, mitbin DaDur* Da* Minb natutli*et 3Beife geflotben, anbep jum (3) Da* 5Bte*en obet vehemens vomitus ni*t ermiefen, inbem auf inquifitin 2lu*fageni*t*gebauet merben mog, ol* mel*e vitae pertaefa, t* mrig ni*t ma* mieber fl*au*fagen folte, menn fle nur babur* eon ber SfBelt abfomraen fónte, fomerìtiretau* bie* fèrmegen bie Qluifage bei Qatexi bep $Befl*tigung bei Minbei gat feinen ©lauben, inbem berfelbe ni*t epbli* unb orbentli* abgebòret, in biefer ©a*e paftìonitet, ou* nur teftis vnicus ifl, oflenfafl* aber ba folcbe* ju ermeifen fl*en mo*te, fo mùrbe au* g!ei*fafl* bargetban merben mùffen, Dog in bem evomirten ©ift befunDen morDen, al* mel*e* au* ex aais Rt*t ju erfeben, bielmebt ergeben Diefelbe, bag gar fein venenum in bem teibe bei Minbei bergegen ein ^Storni unb flatus Dorinn befunben morben, alfo ber ^ob Diefem, ni*t aber bem ©ifte bepjumeffen, fo fònnen au* 4) ber Dominus Medicus & Chirurgus, »d*e* fle Do* notbmenDig Denen [Rc*ren na* tbun mùffen, n;*t in tbtem Elogio afteriren (a) quod venenum propi- natum fit (b) bag oon btefem bepaebta*ten ©ifìt ba*$inb fep geflorben, unD pom geben gebra*t, pielmebr mùffen biefe* benebfl ibtem judicio in fufpenfo laffen, Dabero benn de corpore delicli ni*t belle unb fior cònftiret,mcl*e* Doa> Die Recbte, fonberli* in hoc deiiao, erforberen, meil e* dndettaumfa- ss> ) 208 ( m di permanente ifl, unb DerOtDnete Medicus unb Chirurgus ad eruendum corpus dettai bOtgcbO*te bepbe punaa, nemli* bO* venenum uocivum in corpore befunben, unb bog fotbane* ©ift ben Qobt Perutfo*et, in ibtem Elogio gang gemig afleriren unb affirmìren follen, unb menn fte fol*e* ni*t *un fònnen, befonbetn ibt judicium in fufpenfo laffen mùffen, metter eerotb* net, bag auf foi*em gali de corpore deliai nt*t conftire, unb ein D\i*ter gor UÌ*t befugt fepn fofl, bie Inquifitionem fpecialem oDet torturam mieDet einen "borjunebmen, meniger einen ordinaria pcena ju beflcoffenCarpz. Praa. Crimin. p. i. quseft. it. no. 13. #ierne*fl meitet (5) $Ke*ten* Dog Die con- ferò inquifiti, menn de corpore dettai ni*tccmftìret, mieDet Diefdbe ni*t* probite, fle De* dettai DabUt* ni*t ÙbetfÙbtet, meniget ordinaria pcena beleget merben fònne, OU* ni*t einmol extraordinaria, hifce concurrenri- bus indubitatis indiciis , &conjeauris, mel*e bO* in pratfenti cafu gat nt*t beflnbii*; meniger etmiefen, betgegen mit bie Unmobtbdt bet con- feflionbet Inquifitin ex elogio Medici & Chirurgi flotti* batge*an, Unb ergeben Die Aaa, bag bie .inquifitin ibte* geben* gang ùbetbtùgig, unb um fl* bobon ju btingen unb abjubelfen, ode* mit ber grògten llnmabt* beit miebet ft* au*faget, unb befant bobe, auf mel*et ittigen, mieber Die fiore <28abrbeit taufenDen Stuffage bann fein £Ri*ter ju <3Betcf e geben, einem bai geben abfpre*en oDet fonflen bcflrafen mag; %i roifl biefem al* letti U0* bie Inquifitin Dem *£>ertn Fifcali opponiten, exceptioriem non fundatar nec probatae intentionis adeoque non competentis aaionis, unb Detbofftet, e* metDe biefe* I5bli*e © »ti*t juxta regulam aaore non pro- bante rea eft abiblvenda, fle Don Det angeflelten Miage gàngli* entlaben unb logfpre*en, al* in md*et «Ooff.iung fle ad libellum Domini Fifcalis, & quidem ad faaum antmottet, bag Die Dtep begongene ftupra ni*f ermie- fen, inDem ber inquifitin Sluffagefein ©laube bepjumeffen, aUenfafl* aber unb ba fdbige ju etmeifen fleben mò*ten, fo mùrbe Do* biefelbe na* ber &ònn3Ìi*en ^lllctgnàDigflen conftitution ni*t fuftigatione & reJegatione perpetua befl^afet merben fòrnen, in raebtern §Befra*t biefe conftitution ni*t it bepDer fiixxm 9ìamen emanirt, befonbetn nut einfeitig publicitet morben, m.gi)aib'cr in hoc foro Datna* ni*t ju erfennen, meniget einige ©rtaffe ju aiairea, xoobip Derana* ju bemetefen, bag Da* ang?fùi)tte 3te ftuprum, meil e* com fponfo ou*geùbef, ni*t prò ftupro ju a*ten, no* ju bejìraffen, mriln bie ^erlobte prò conjugibus quoad hunc efte&um ju o*ten, bk mbitationes pr*tenf* beflnben fl* in aais nt*t, meniger ifl ermiefen, bag inquifitin, menn fleni*t jur gefàngli*en£aft gebra*t, be* fonbetu feepe £àube gebabt bàtte, mùtDe in* SH&etcf geri*tet, buben, fo ifl au* m (209) m ou* bo* veneficium imputatum on fi. Minb ni*t ermiefen, unb per dedu- ca put* bai ©ejeugnig bet inquifitin benen'!Ke*ten na* gat ni*t jube* meifen. Ad rationes & media concludéndì libelli & quidem ad Num. (1) mitb ratione ftupri eorbin ongefùbrte* lebigli* raieberbobler, addendo, bog Inquifitin in Aais, naie e* mit ber ©eburt jugegongen, angefùbret. ( Ad Num. (2) Minas negando. Ad (?) ejusque fub nomeram 1) & reliquos fub numeros, bog olle*, ma* in biefem fub numeris angefùbret, ouf ber In- quifitin unmabreSlu*fage fl* lebigli* grùnbe, unb Daljere ni*t etmiefen, 0U* gtògten^bdl*/ mann ei ermiefen, irrelevant negando, bog in praefènti cafu de corpore dettai folte conftiren. SEBomit benn ou* bie angefùbrten Jura ibte§tlebigung flnben unp onbeto ni*tquadrìren. ©ol*era no* mifl inquifitin alien unbienli*en, fo etma in fpecie ni*t beantmottet fepn mò*te, brevìtatis ftudio lebigli* contradiciten, unb fub proteftatione folenniftìma tacendo ni*f* erajuràumen, babin JU etfen* nen unb au*jufpre*en gebeten baben, Dag inquifitin bep obangefùbtfen UraflànDen bon ber angeffelleten peinli*en Mlage gàngli* ju entbinben,even - tualìter obet unb fall* biefe* lòbti*e peinli*e @eri*t boran einen Smeifel baben ntò*te, bie Aaa integra ju ^inbobtung einet 3Se*tli*en Urtel, na*bera biefelbe ratione elogii rait einet Medicinif*en lòbli*en Facultàt communiciret, al* matura felbige ju etfu*en, na* einet unpat*epif*en Facultàt ju fenben. Anno 1725. ben 26. januariì murbe 3. M. bei ©*lieffec* £be*grau potgeforbett unb befroget, obfle, mieein©erù*t gtnge, gefeben, bog bie inhafftirte €. $51 g- ibre SBtùfle, bo fle bep tbnen in SBerbaft foramen, au*geraolcfen, DafleDannepbli*au*gefagt, bag fle e* berf*iebentlt* gefe* ben, bag bie inquifitin fl* auegemolcfen, au* bk SRil*, mann fle baju feine ©elegenbeit bat gebabt,ofleraal but** fiemb unb cffiamb* gebtungen ; al* bie inquifitin bietauf felbfl eorgeforbert unb bieruber befragt morben, bat fle e* frepraùtbig befannt, uno Dag fle oorbero ibtet $tepnung na*auf solatia QBerfùnDigung De* i724ten3ab*e*, etman u $Bo*en eot bet Seit, ba fle gefàngti* eingejogen, bep bera£ettnPaft.B. Diente, in Deffen ©atten ein lebenDig Minb unb jmat einen ©obn gebobten, Dem fle Da* ©enicf abge* ftoffen, unD fobintet Dem ©atten in einen ©raben, morinn Die £bb unD Qlutbau*Den ©t.glug gebet genx>tffm, au*in einet ©tunDe ibre Slrbrit mieDet getban, unD al* fle fernet beftaget, obe* Dann Die SBabtbdt, Dog Append. (®D) mit «8 )*ro) 8» mie fle botbet fecundum aaa au*gefaget, Dog Do* $irib, mel*e* fle ouf % ^efegebobt, unD unter einen 5tpfelbaum etmopor63obrenbegraben, ni*t geiebet, \>at fle ju SBerubigung ibte* ©emiffen* offenbetgig befannt, Dog e* ou* lebenDig jur <2Belt gefommen, ein flein 3RàgDgen gemefen, unD fle Demfelben glei*fafl* Da*©enicf abgefloffen, Donn in eine©*a*tel getbon, unD unter Dem 2lpfelbaum,mie au*gefaget, begtaben, unD ba fle ju 33eteuung ibtet ©ùnben ongemabnet motben, bat fle e Ime ©*eu gefagt, e* tbàte ibr jmat leib, oflera fle mare bet ©eilbeit fo etgeben, bog menn fle qu* mieber frep fame, fle e* obnraògli* laffen fónte : morauf fle mieber jur cuftodie gè* bta*t, unb ob man fl* glei* mùbfam bet Umflanbe balber mit mebretn et* funbiget, but raan Do* bieroon nt*t* mebrer*, al* un* bie Aaa ergeben, berou*jubringen eermo*t. 3.ben26.Januariii72f. Refponfum Facultatis Medica Uallenfis. 9to*bembie iòbli*eJuriften-Facuitùt aflbier un* emige Regiftratur ein veneficium imputatum betreffenb ùberrei*t, unfer in arte Medica mobl gegrunDete* SBebencf en Darùber ju ettbeilen, fo baben mie biefelbe nebfl bem Atteftato Medici & chirurgi fleigig but*lefen, mobkSebà*tig etmogen, unbbotou* etfeben, Dog €.$lg. ein leDige* unD liebetlu&edSlBeibe* Sftenf* ft* Den 30 Junii a.p. etfàufen moflen, unD Degmegen in gefàn.di*e ^Berbaft fommen, unD ouf SBefragen, marum fle auf fol*en bòfen ^Borfag gefaflen, geflanDen, bag fol*e* bòfen ©emiffen* balber gef*eben, Diemrilfle3.© £. Minb eon biettbalb 3abren mit 9togen-£raut, mel*e* fle Don einem 2tpo*e* cfergefauft,umgebra*t, unD jmar alfo, Dag flegeba*tem$mbe jura etflen mal etma* pon Dera Mxanx mit $Butter*$BtoDt bepgebra*t, unD ol* Daffelbe Dut* òftete* 5Bte*en mieDer Dapon fommen, bobe fle ibm jum anDern mal Ira SBier Dapon rait ©emalt Den 28. Junii eingegeben, unD fep Da* Minb Den 29 perflorben: SBep Der ani 3©flen ejusd. gef*ebtnen Seaion Desberflorbe* nen ^inDe* bobe man befunDen, Dog afle vifcera gefunD, in Dera SDtogen fei- ne macula livida, vel nigra, au* nid)t Da* getingfle bon einet corrofion ju birfpùbten gemefen, in oefophago abet fep ein làngli*tet SEButm ongettof* fen motDen : glei*et geflalt fep De* Petflotbenen Minbei Q&atet unD buffer ura beffen ftancf i>eit unb Qob beftaget, unb bàtten biefelbe au*gefaget, Dog biefe* ibt Mmb ben 21. Junii jum etflen mal ftancf motben, ùbet beftige &tbe*'©*u>ergi,n geflaget, fl* geftura raet, betumgemotfen, unD oier gange ^ag unb SRa*t febr vomirt, Da inbeffen Da* inhaffnrteSKenf* alle 2u^en Slugenblicf fommen unb gefroget, mie e* mit bem finb flùnbe t 2fm 28. efcd aber, ba ba*£inbbe*SHorgen* no* gong gefunb gemefen, bobe e* mieber angefangen fl* flarcf jubre*en, au* einige mal purgiret, unb fep bcns9flen gegen 5lbenb berflorben : Ùbrigen* fep bie inquifitin megen #urerep unb an* Derer ©*anb»$baten mais fama:, unD bobe fl* pernebmen laffen, Dog fle atra, piel ftoncfete, frinen Untecbolt gebabt, unD bàtte biefei umpon ber ^CBeltju fommen getbon: £*ifl alfobiegrage (Db aus biefen Umftànben unb Qeflalten ©ccjen macf>, mit ut* xaiffen z ©e m ) «ia ( m ©o fan man bep fo geflolten ©a*en fein categorìf*e* tlttbdl »on bem boflbta*ten venefìcio ettbeilen. €* mitb obet ju mebtetet (SrlÀu- tetung bet ©a*ebienli*unb nètbig fepn, bag i) juférberfl Inquifitin be- fragetmerbe, ob fle bai angegebeneEKagen-^rout al* ein^taut ober^ul* bergefauft, unb miefol*e*au*gefeben, barait man uttbdlen fònne, ob fle au* unter ben £Katten<$taut bai obgeba*te EKaften^utbet unb Ar- fenicum berflebe : 2) bag bep bera Slpotbecf er, bon mei *en fle boffdbe gef ouft ju baben botgiebt, 9?a*ftage gebalten metbe, ma* et untet fol*em9ìamen betfaufe, unb mie baffelbe fonfl^eutf* ober gatrinif* beiffe, 3) Ni Die ba- fìgen #etten Medici fl* umflànbli*er unb genouer na* ber inquifitin gei- be*-unb ©emùtb*'Conftitution'etftinbigen, unb in fpecie untetfu*en, Ob flean einem afFeaa Melancholico laborire, unb ba*, ma* fle auégefogt, ex phantafia depravata betfomraen fep : Unb menn fof*e* mit ofleragleig gef*eben, fo mitb man ai*bann mit mebtetet unb jubetlàgiget ©emigbeit ein decifiv Uttbeil bon biefet ©a*e geben fònnen ; Utfunbli* baben mir biefe* unfer@uta*ten mit bem gemòbnli*en Facuitàt*-©iegel auefeptigen unb befràftigen moflen. fiafle, ben if. Februarii 1725. Refponfum Facultatis Juridica Hallenfis. 511* un* berfelbe bie miber ^otborino CDtarg. g. ergongene inquf- iitiòn*-Aaa jugèf*icft k. ©emna* ac. ©ag jubòtberfl bai Concept pon bcm an un* obge* laffenen ©*rdben (in mel*era berfelbe etinnett, bag mann mit etma ouf ein 3u*t-obet ©pinn*$au* eetfaflen follen, fol*e* %l)xei Oxti ni*t Dot- bonben ; inglei*en bag fonfl bk Inquifitin ein bal*flattig bogljaftig $)*enf* fep, md*eba fle bepm geben bliebe, ouffer allenSmeifel no* mebr berglei* *en oraufome bòfe Qtyaten, betti*ten bùtfte) mie biflig au* obne unfetn etinnetn ex officio bàtte,gef*eben follen, ad aaa jubtingen, fo bonn no* 51nldtungbe* eon bieflget Medicinif*en Facultàt ettbeilten unb oniegobep* gefùgten ©uto*ten* mit SBeftàgung ber^ Inquifitin unb bei Slpotbecf et* me* gen bei SKagen^raut*, mie ni*t meniger mit genouer unb umflànbii*er Unterfu*ung ber geibe*-unb ©emù** Conftitution ber inquifitin, unb ob afle*ma*fleou*gefaget ex phantafia depravata betfomme, but* bie #erren Medicos etfobten merbe, au* ferner, ba biefe in ibrem bigfoU* ad aaa ju bringenben$Beri*t betglei*enju bebaupten, fi* ni*t gettaueten, alebann , megen beffen, ma* befoge ber legten regiftratur. inquifitin ora 26\januarij Diefe* «8 ) *«3 ( » Diefe*3àbre* bon^rtòbtung ibret etgenen£inber ou*gefoget,megen Der Dafcen cjeraelbeten Uraflànbe gebòrige* Drt* €rfunbtgung etngejogen, bie inquifitTn Degmegenùber articulos inquifitionales oerbèret, Dero defenfor ju <£inbtin* gung ibrer ^otbDutft jugdoffen, ou* fonflen oflentbolben Det $einl. #alggeti*t* * DtDnung gemàg petfobten metDe : SCBann nun Diefe1* olle* beobo*tet, au* Die aaa bòllig gebeftet unD fottiret motben, foetgebet no* Derer onDermeitigen SBerflbicfungin ber©o*e oflentbolben ferner ma* re*t ifl. <2B. W< 9b3. INDEX TITVLORVM GENERALIS. * PARSI. Precognita Jurisprudentiae Medicae Pag. i - 6 Caput I. De Scientia, Experientia, Confcientia, Prudentia & Aaoritate Medici in Cafibus Forenfibus 7 - *8 Caput IL De Potentia & Impotentia Generandi prolera io - 56* Impotentia; Caufae generales 3° " 32 Impotentiae Virilis Caufae Speciales 3* -47 Sterilitatis Fceminarum Caufae 47 - 51 Repudii & Sponfalitiorum diflòlvendorum caufx medie» 51 - 52 De Hermaphroditis S1 * 5& Caput III. De Virginitate integra&laefa 62 - 77 Signa Virginitatis in fceminis 63 - 71 Signa Virginitatis in maribus 72 - 73 De Stupro . 73 " 77 Stupri cum puero commisti figna ^ 77 Caput IV. De Debito Conjugali, Conceptione & Graviditate 81 - ieo Caufas debitum Coniugale denegantes 83-88 . Conceptionis figna 88 - 9^ Graviditatis figna ^ ^ 9° - 97 Conceptionis impedimenta arbitraria 98 (©D) ? Caput V. Caput V. De Superfcetatione, Mola & Monftris p IC$ . ^ De Sodomia *" il6 . ,zo Diabolus an monftra generare pofiit I2I - I2$ Caput VI. De Animatione Feetus & Abortu Il7 . I42 Caput VII. De Partu Legitimo & Illegitimo i47 . ,7J Partus praegresfi figna ,y, _ IJ4 Partus Septimeftris figna I?J . f-9 Partus Serotini caufa? & figna tffó . Tg7 Suppofitum infantem difeernendi rationes i7[ - I?2 Caput Vili. De Primogenitura & Affimilatione Parentum i77 _ jgj Caput IX. De Fcetu vivo, mortuo & Infanticidio ifc - 2©i Faetus vivi figna ,g6 . 18? Experimentum de pulmonum immerfione in aquam 187 - 190 Feetus mortui figna Io0 _ jo^ De diverfis Infanticida fpeciebus & fignis 103 - 198 Caput X. De Morborum Simulatione & Diffimulatione live de Morbis veris & fiais 205 - 222 Caput XI. De Morborum & Mortis Recognitione 223 - 225 Morbi ex Fafeino 229 - 222 CaputXII. MedicaTortura: contemplata) 240 - 251 Caput XIII. De Homicidio per Venena 255 - 279 Signa veneni in vivis 27^ . 27^ Signa veneni in mortuis 2is _ 2-g CaputXIV. De Hemicidio Malitiofo per Manum & inftru- menta violenta 284 - 350 De cruentatione occifi coram occifore 2^5 . 35g Caput XV. De Homicidio Artificiofo five Medico 359-370 Caput XVI. Avtochiria Medica 37I . ?gI Caput XVII. De Infpeaione Medico-Legali 382-390 Caput XVIII. De Iniquis Advocatorum Stratagematibusin cafibus 402 vsque Medicis Legalibùs. adfinem. Pars IL Cafus I. De Impotentia Virili imputata, fied nondum abfelutd. pag. 2 Refponfum Facultatis Medicai Wittebergenfis. 9 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. lt Refponfum Facultaris Juridic* Hallenfis. ,5 Epicrifìfi. S(S Cafus II )o( Pars n' Cafus II. Infméhffi feminis communicatio in Gravida» 21 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 22 Epicrifis. 2/, Cafus IH. Gemelli premature natiafiufpitione illiciti concubitm condì* fioriate liberati. ' 25 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 26 Epicrifis. 29 Cafus IV. Concrementum uterinum fialutariter expulfium & falfo proAboitu habitum, 29 Species Faai. 30) Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 31 Epicrifis. 34. Cafus V. Infanticidium a conf ratio cranio, disrupto funiculo limbi- licali tì fuffocatione in Aqua ortum. 35 Relationes Medicae. 35 - 39 * Defenfio Advocati. 39 - $6 Refponfum Facultatis Medicas Haflenf. 56 Epicrifis. 60 Refponfum Facultatis Juridicae Hallenf. 61 Cafus VI. Infanticidium per compreffionem pecìoris & confecutam fuffocationem commiffum. C$ Refponfum Facult. Med. Hallenf. 65 Epicrifis. 66 Cafus VII. De Infanticidio cum negletta Deligatione funiculi umbi- licalis & comprefiione cranii patrato. 67 Refponfum Facultatis Medicae HallenC é-j Refponfum Facultatis Juridicae Hallenf. 69 Cafus Vili. Infanticidium a calctt rat ione capitis & abruptionefuni- culi umbilicalis caufatum. 69 Relatio Medica 73 Judicia Scabinatus Hallenfis. 74*79.82. feq. Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 7g Refponfum Facultatis Medica; Lipfienfis. 24 Refponfum Scabinatus Lipfienf. $5 Epicrifis 88 Cafus IX. Infanticidium Ambiguum. Relatio Medici. 89 Refponfum Facultatis Medicsc Francofurtenfis, 91 r - Pars li. Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. y2 Refponfum Facultatis Juridicae Hallenf.^ 96 Cafus X. Infanticidium Dubium. 97 Relatio Medica. l0o Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. I0i Crìfus XI. Infanticidiumper depreffìonemFontanella(S ' abruptionem funiculi umbilicalis. 107 Excerpta Aaorum. 107 Relatio Medica. no Monita Defenforis. ili Refponf. Fac Med. Hallenf. 113 Epicrifis. 117 Cafus XII» Infanticidium ex omiffa deligatione & liberazione funi- culi umbilicalis & accidente fiqualore, in quo infans relittus. 119 Relatio Medica. 120 Refponfum Facultaris Med. Hallenf. 121 Epicrifis. 124 Cafus XIII. Infanticidium Probabile. m Relatio Medici. 125 Defenfio Advocati. 126 Judicium alterius Medici priori contrarium. 132 Refponfum Facultatis Med. Hallenf. 136 Pfaeparatio ad Judicium Scabinatus Hallenf. Juridicum. 139 Cafus XIV. Puerperii jufta fiujpicio. 141 Species faai. ibid. Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 145 Epicrifis, 149 Cafus XV. Puerperiì falfa fufpuio. 150 Refponf. Fac. Med. Hallenf. , Js,2, Epicrifis. 153 Refponf. Fac. Jurid. Hallenfis. m x^' Cafus XVI. Vera Infetti 0 Venerea, falfo imputato coitui cum Con- juge Menftruata pura. m Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. / i$9 Epicrifis. 163 Cafus XVII. Imputata Infiett'f Venerea dubia. 164 Relatio Medica./ 165-169 >©< Pars li. Relatio alia & contraria Medica. 170.feq. Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 177 Epicrifis. 179 Cafus XVIII. Venera Inquinatio jufte fiujpetta. Relatio Medica. 179 Refponf. Fac. Med. Hallenfis. 182 Cafus XIX. Mors a Bile corrofiva otta & male veneficio imputata. 184 Relatio Medica. i8j Refponfum Facultaris Medica Hallenfis. i%6 Epicrifis. 190 Refponfum Facultatis Juridicae Hallenfis. 191 Cafu s XX. De Stupro fiub fiopore cum Datura conciliato, fedenti illato. 194 Species Facìi. i94.feq. Refponfum Facultatis Med.Hallenf. 199 Epicrifis. 205 Cafus XXI. Molancholica Imaginationis corruptio fiub jpecie patti cum Diabolo. zc& Refponfum Scabinatus Hallenfis. 209 Atteftatum Medicum. 211 Defenfio Advocati. 218 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 135 Epicrifis. 238 Refponfum Scabinatus Hallenfis definitivum. 243 Cafus XXII. Melancholia Recognitio an vera aut fimulata fitf .241 Refponf. Fac. Med. Hallenfis. 244 Epicrifis. 249 Cafus XXIII. Frattura Granii Lethali*, 250 Epicrifis. 253 Cafus XXIV. Frattura Cranii ex Lafi culpa adeoque ex accidenti lethalis* 253 Relatio Medica. - 253 Judicium Medicum privatum. 2*55 Refponfum Facultatis Med. Hallenf. 161 Epicrifis. 263 Refponfura Facultatis Juridicae Hallenfis. , 264 Cafus XXV. Fiffura Cranii ex accidenti lethalis. 26$ Relationes Medicas. 265-270 Defenfio Advocati. 270 Refponfum Med. Facult. Hallenfis. 277 (€0 Epi- «8 )• ( Pars II. Epicrifis. 280 Refponfum Scabinatus Hallenfis. 2go Cafus XXVI. Ittus Capitis Lethalis. 282 Relatio Medica. ibid. Defenfio Advocari. 289 Refponfìo Medici referentis contra Advocatum. 309 Advocati ulterior exceptio. . 324 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis 319 Epicrifis. 333 Cafus XXVII. Cerebri Vulnus circumatto integro Menfie lethale*. 334 Relatio Medica. ibid. Refponfum Fac. Med. Hallenfis. 335 Epicrifis. 338 Refponfum Fac. JuridicasHallenfis 339 Cafus XXVIII. Carotidis Vulnus ex imperita Chirurgia lethale, 342 Relatio Medica. 343 344 Refponfum Facultatis jyiedicas Hallenfis. ^47 Epicrifis. 351 Cafus XXIX. Difei'ffio vena & arteriafubclavialethalis. 352 Refponfum Facultatis Med. Hallenfis. ibid. Epicrifis. 353 Cafìis XXX. Vulnus Pulmonum ob ìnfufficientem infpettionem & rela- _ " tionem dubium, 3^4 Relatio Medica. 35$ Refponf. Facult. Med Helmftadienfis. 357 Refponf. Facuit. Med. Hallenfis. 364 Epicrifis. 3Ó4 Refponfum Facultaris Juridicas Hallenfis. 365 Cafus XXXI. Vulnus Hepatis non per fie,fied propter purpura concurfum lethale. 367 Retatio Cafus Mèdica. 368 373 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 373 Epicrifis. 37g Cafus XXXII. Disruptio Lienis per ittum cum elathri capite fine vulnere lethalis. 380 Relatio Medica. ibid. Refoonfum Facultatis Medicae Hallenfis, 331 Re- 4 Refponfum & Confilium. 466 (gè)-2. Carui: )°( Pars II CafosXLIV. Scorbuticus Affettus. Relatio Morbi. 47j Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 47, Cafus LXV. Rhevmatifimus cum Cacochymia. Relatio Morbi. 47J Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 4?? Cafus XLVI. Febris continua Cura an fuerit legitima. 4g2 Refponfum Facultatis Med. Hallenf. - 4g^ Cafus XLVIL Menfium & Hamorrhoidum Anomalia conjuntta. Re- latio Affettus. 4.80 Refponfum Fac. Med. Hallenfis. 490 Epicrifis. 493 Cafus XLVIII. Menfium Anomalia Convulfiva. Relatio Morbi 494 Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 501 Cafus XLIX. Abortus. frequenspracavendas. Relatio Morbi. 505 Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 508 Epicrifis. elo Cafus L. Aborttu Pracautio. Relatio Status. 511 Refponfum Facultaris Med. Hallenf. 513 Epicrifis. -j- Cafus LI. Tympaniticui Affettus. Hiftoria Morbi* e 19 Refponfum Facult. Med. J2, Refponfum ab authore privatum. ^28 Epimetrum. „, Cafus LIL Nephriticus complicatus affettus. 532 Refponf. Fac. Med. Hallenf. 53J Epicrifis. 540 Cafus LUI. Vomitorii infialubrkPropinatio. ca\ Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 542 Epicrifis. 545 Cafus LIV. Imperita Vomitorii ordinatio a Balneatoris minifiro cum lethali effettu. ^4- Relatio Medica. c4g Judicium Juridicum. f47-S43 Defenfiones Advocati. r 548-s*6 Refponfum Facultaris Medicee HallerA 5^ Epicrifis. - g Cafus LV. Cancri occulti Confilium* ,. 560 Cafus. >K«\ )o( Pars II. Refponf Fac. Med. Hallenfis. 562 Epicrifis. 566 Cafus LVI. Confilium prò Varicofb. Cafùs. 568 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis.' 568 Epicrifis. 570 Cafus LVII. Inopportuna &perniciofà V. S. in puerpera purpurata. 571 Relatio Cafus. 572 Refponfum Facultatis Medie» Hallenfis. 573 Epicrifis. $7$ Cafus LVIII. Mercurii dulcis improvida & nociva ordinatio in puero Xll. annor. $76 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 578 Epicrifis. 581 Cafus LIX. Mercurii Dulcis ufus innocens in Scabietf'fluorealbo. 583 Refponfum Facultatis Medicae Hallenf. 585 Epicrifis. 588 Cafus LX. Spiritus C. C. ufius in chronico morbo in Chirurgo ordinatili, licet non proficua*, tamen non noxius. 589 Refponfum Facult. Med. Hallenf. 592 Epicrifis. 594 Cafus LXI. Fiffura offis Humeri tf Radii cum fangvimlentofiaccato tumo- re incifio ftipata, legitime curata, una cum Paranefide de- bita reverentia Chirurgi erga Medicos obfervanda. 596 Relatio Medica. 596 Relatio alia Medica priori contraria. 597 Refponfum Facultatis Medicas Helmftadienfis. 601 Exceptio pofterioris Medici referentis contra primam rela- tionem medicam & Refponfum Helmftadienfe. tfoi.feq. Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 606 Epicrifis. 610 Refponfum Facultatis Juridicae Hallenfis. 611 Cafas LXII. Separatio Cartilaginum a C»ftis fpurivs, citra violentam cau- fam contingens. 613 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis, 614 Epicrifis. 617 Privatx illuftrationes praseedentis cafus. 618.621 Cafus LXIIL Medicamentorum privata difpenfatio a Medico an fit licita. 621 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. ibid. (S 0 ? E^ m )o( Part. II. Epicrifis. 625 Stahiii Programma de Privata Difpenfatione Medicatnentor. 628 Cofus LXIV. Moderatiti Softri in Cafu chirurgico. ^ Dafus LXV. Cenfiura iniqua uniiu Chirurgi de alterius cura. 636 Refponfum Facultatis Juridicae Hallenf. 539 Appendix. Cafus I. Contufio Capitis cum confiecata magna extravafatione fangvinis in cerebri regionem ex accidenti lethalis. Relatio Medica. p.l. *- Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 2 Cafus II. Vulnus Calvaria curabile a fierotinò auxilio ob nimiam Hamor- rhagiam ex accidenti lethale. 4 Relatio Medica. 5 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 6 Cafus III. Stupri in puella 81 annorum commiffifalfa imputai io. 7 Refponfum Facult. Med. Hallenfis 8 dafus IV. Infanticidium per disruptionem funiculi umbilicalis & confie- quentem lethalem Hamorrhagiam patratum. 9 Relationes Medicae. 11.12 Refponfum Facult Medicae Lipfienfis. 13 Refponfum Facult. Medicas Hallenfis. 14 Cafus V. Mariticidìuty per Veneficium. 15 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 17 Cafus VI. Mors infantis recenter nati, non a plagis matri gravida inflitta, fied imaginatione, ira & terrore gravida orta. 19 Defenfio Advocati. 24 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 31 Cafus VII. Parricidium per Arfenici albi a filia fattam oblationem. 33 R fponfum Facult. Med. Hallenfis. ibid. Cafus IIX. Homicidium per plagas dubium. Relatio medica. 39 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. ibid. Cafus IX. Vulnus Cubiti ex infuffuienti cura per accidens lethale. 41 Relationes Medicas. 42-47 Refponfum Facult. Med. Hallenf. 47 Cafus Xr Vulnus Capitis periculofum obinfiofficientem curam lethale. 50 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. fi Ca. >o> Appendix. Cafus XI, Vulnus Capitis cum fiffura cranii ex accidenti a fuperveniente pettoris inflammatione, per terrorem caufiata, lettale. 52 Relatio Medica. 54 Cafus XIL Vulnus per Craninm penetrans ex negligentia vulnerati lethale. 59 Melario Medica. 60 Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 62 Cafus X1IL Infanticidium per lafionem capitis commiffum. Defenfio praeliminaris Advocati. 64 Relatio Medica. 66 Refponfum Facult. Med. Hallenfis, 67 Judicium privatum. ^9 Cafus XIV, Infanticidium a Puerpera delira commiffum & concurrens illi- cita Pharmacopcei cura. 71 Judicium privafum. 7* Refponfum Facult. Med. Hallenf. 74 Refponfum Facultatis Juridicx Hallenfis. 77 Cafus XV. Abortus commiffi dubia accufiatio. %o Defenfio Advocati. 80 95 Judicium privatum. 9S Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. 96 Cafus XV L prò Veneficio Apoplettici» Infultus habitus. 97 Relatio Medica, 98 Refponfum Facult. Medicas Hallenfis. 101 Cafus XVII. Veneficium Dubium. Rejponfium Facult. Med. Hallenf 103 Cafus XV IH. Epilepfia Simulata. 104 Refponfum Facult Med. Hallenfis. ibid. Cafus XIX, Amentia non fimulata. 107 Refponfum Facultatis Medicae Hallenfis. iq8 Cafus XX. Affettus calculofis an legitime trattatus. 109 Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 117 Cafus XXL Hamorrhoidales Ammalia in Principiffa. Hiftoria Morbi 121 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 127 Cafus XXII. Affettus Spasmodica Convulfivusrarior. Hiftoria Morbi. 132 Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. _ 138 Cafus XXIII. Nimia Debilitai Natura caufia cachettici Morbi, 144 Hiftoria Morbi. lbid- Ca- m (o) » Appendix. Cafus XXIV. Vulnus intra abdomen penetrans a negletta omenti repofitio • ne adeoque ex accidenti lethale^ Injpettio & Relatio Vulneris Medica. I4g Refponfum Facultaris Medicas Hallenfis. j^q Cafus XXV. Mariticidium per Veneficium cum Arfenico albo. ^ Relatio Medica. ibid. Refponfum Facultatis Medicas Hallenfis. 154 Cafus XXVI. Lethalis Diaphragmatis Vulneratio cum gravi contufione con- juntta. Relatio Medica. 156 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 1^9 Cafus XXVII. Plaga externo corpori illata abfolute lethales. 161 Depofitio Medici. 162 , Refponfum Facult. Med Hallenfis. 16$ Cafus XXVIII. Veneficium cum Cadmia foffili in Viropj.annorum commif- fum, abfolute lethale. Renunciatio Medica. 167 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 16$ Cafus XXIX. Puerperii prafiumptio & Infanticidium dubium. 169 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 170 Cafus XXX. Vulnus Cordis poft moram uninshora lethale. 173 Relatio Medica. ibid. Refponfum Facult. Medicas Hallenfis. i74 Cafus XXXI. Vulnus pulmonum in abfieffum tranfiensMultamquefianiofiam materiam deponens, Paracentefi ventilandum. 176 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 177 Cafus XXXII. Dubia & infiujficiens communicati contagli Venerei accu- fiatio. 179 Atteftatum Medicum. 184 Refponfum Facult.Med. Hallenfis. 18; Cafus XXXlll. Affettus Hydr&pico Tympaniticus. Relatio Morbi. 188 Refponfum Facult. Med. Hallenfis,' 190 Cafus XXXIV. Vulnus Omentum, Mefienterium, inteftinum duodenum & Lienem transverfialiter penetrans, abfolute lethale. 193 Depofitiones Medicas. 194 197 Defenfio Advocati. 197 Refponfum Facult. Med. Hallenfis. 201 Cafus «8 ) * ■( » t Cafus XXXV. Veneficium Dubium. Infpeaio & Relatio Medica. Defenfio Advocati. Refponfum Facult. Medicas Hallenfis. Refponfum Facult. Juridicae Hallenfis. INDEX RERVM A. Abortus confiderario medico - legalis P. I. p. 133. $. 5. feqq. prasgraefli figna P. I. 135. §. 6. qua ratione promoveri poffit fine Medicamentis P. I, p. 136. §. 7. per medicamenta P.I. p. 137. §. 8. provocati pcena P. I. p. 138. §. 9. Kv. (a) an promovendus fit, ut Matris vita fervetur. P. I. p. 138. §.9. p.,139. lit. (e), (e), p. 140. $.10. an cumeo plagium commictere poffit obftetrix P. I. p. I4r. §. 11. an jura Matrishabeat P.I. p.142. §. 12. per vomitum eje- cìus P. I. p. 142. $.13. lit. (a), data opera per immodeftam corporis commotionem provocatus P. I. Caf. IL p. 145. Simulatus P. I. p. 210. §, io. ejus Infpeaio P.I. p. 386. falfocreditus P.II. p.29. Caf IV. coramis- fi dubia accufatio. Append. p. 8c Caf. XV. frequens prascavendusP. II.505. Caf.XLIX. caufas falfas P.II.p.509. caufasveras P.II.p.510. ejus praefervatio ibid. an detur confuetudinalis & periodicus ibid. quis fit pe- riodicus & an detur talis P. II. p. 511. ejus prascautio P. IL p. 511. Caf. L, cum Epicrifi. Abortum perpefla fcemina an prò Aerili fit habenda P. I. p. 142.$. 12, per vomitum rejiciens, an prò potente fit habenda. ibid. Abfceffus ex fafeino ortus P. I. p. 237. Caf. IL ex Vulneratione pulmonum poftmultam faniofam materiam depofìtam Paracenteft ventilatus. Append. P. 176. Caf. XXXI. Abfiinentm a coitu voluntaria P. I. p. 27. J. 12. a medicamentis quando fit no- xia.P.I.p.380.5.10. Achores infantum affinitatem habentes cum inquinatione venerea. P. IL p. 588. Aconitum venenum vegetabile. P.I. p.270.§.21. Advocati an omnia defendere debeant P. I. p. 40^ §. 2. confeffionem fpon- taneatn male applicantes & contorquentes P. IL p. 67. Advocatorum (gf) ofi. Appendìxy 202 203 205 219 212 ** ).o e m officium circa res Medicas P. I. p. 4 $.,3.iniqua ftratagemata in c.fibus Medico-Legaubus P. I. p. 402. quid contra illa a Medico obi >rvanduni P. I. p. 407. J. f. figmenta contra Medicos P. I. p. 409.5.9 to p .„ < 15. allegatis an ftatim fides fit adhibenda P. I. p. 411. €.ia.n. canario nes fuper Medicis. P. I. p. 414. §. 16. Aeris acceffus ad vulnera noxius P. II. p. 280. fèruginofia fubjeaa quafi venenofa. P. I. p. 269. §. 20. AEtatis dijudicario quomodo fieri debeat. P. I. p.383. $.2. Affettus Hydropico Tympaniticus. Append. p..88. Cuf.XXXIII. fpafmodi- co- convulfivus rarior. Append. p. 132. Caf. XXLV.foporofus ex vomitorii ufu in infante excitatus. P. IL p. 54.4. Alapa lethalis. P. I. 311. $. 32. Alcxipharmaca circa àks criticos utilia. P. IL p. 593. Alternatio & terror inflammationis caufa. Append. p. 58. Mentis fub plagi? vehementibus perniciofa imo fatalis. P. IL p. 395. feqq. Alternano menfium & fluxus Homorrhoidalis excedentium. P. II. p. 494. Amentia fimulata P* I. p. 210. non fimulata. Append. p. 107. Caf. 19 Amputati» 13rachii non confulta. Appe:- <ì. p. 50. Anatamia & Chirurgia quousque Medico forenfi fint neceffaria» P. I. p. %. . §• 7* Androgyni vid. HermaphrodttL Anguftia genitaiium Mulierum an fitvirginitaris fignum. PI. p. 66.5.4.5. unde interdum fìat ibid. §.4. f. artifTcialis & naturalis ib. §. 5. fraudulenta ar- tificiis provocata, ib. §. $~ Animatici feetus & Abortus P. L p. 127. §.2. p.129. §. 3. tit. (d) p. 134. (e) cum con- ceptione uno termino temporis contingit,P.I. p. 143. Anìmatìonis tempus. P. I. p. 127. §_ 2.3. p. 143, Caf. I. Affimi deliquium injuvencula receptìone feminis virilis, caufà fterilitatis P. . I.p. 87-fif- (/)..num a tortura liberet.P. I. p.253. num. (1). Animorum & morum cognitio Medico urilis. P. I. p. 9. §> io. Annui luttus (ein ^tOUet'Subc) quot menfes continear. P. I. p. 163. §. 17. Anomalia Hasmorrhoidum P. IL d 425. Caf. XXXVIII. &P.1I. p.443*Caf. XL. Menfium convulfiva. P.IL p.494. Caf.XLVUL Antìmoniata venenis annumerata. P. I. p. 267. §.18» quaenam corpora praeci- pue ofFendant. P.I. p.26y. ttt. (fi). àpbtha confundenda cum infeaione venerea* Append. p. 18C. A?ro«ct§«fw*s five avtochiria per inediam* P. I. p. 372. §. 2. Ppo- «8 )o( s& Apopletticusinfukus prò veneficio habitus. Append. p. 07. Caf. XVL Apoplexia fimulata. I. p. 209.$. 9. V y Aqua Minerales afylum nonnullorum Medicorum P.II.p.470. Frigida potus po(tvuInerationem&alterationemaniminoxiusP.II.p.396.2)Schwalbacen- fes in calculo cura fruau ufurpats. Append. p, 118 Ich Jbacenfes cTm damno ufurpatas in H*morrhoidalibus fceminarum. Append. p™ ^XLIU At°nÌa PedUm CX affeQU fP3sraodico co"upto. P. IL p. 463. Caf. Arfenicum venenum P. L p. 264 $. 15. album, ejus damna. Appen. p.37 38 ?jus modus operandi & efteaus. Append. p. 155. * Arteria praecifa fponte fanata P. IL p. 3*0. tfAxillaris lasfa caufa lethaiitatis P. II. p. 597. 598. Arteriarum yuliiera periculofa & faepe lethalia P. II. p. 348. &. 351. Vulnera quaenam illethalia P. IL p. 349. 351. & venarum kfiones quasnam lethales P' li. p. 3f 3- Ajpera ArterU lasfio, quae lethalis aut illethalis P. I. 331. $. XLVIII. Ajfimulath Infantum ad Parentes P. I. p. l77.179. §. s. deficiens, 0Ud Dee Qltt f$lag«n, an fit fuspeaaP.I, p.i8®. §.6. interna five quoad mores. P.I. p 182. §.8.9- * Affula ligneas, eburneae SSlancf ©t^eCt abortumpromoventesP.Lp.136.fi. 7. ferreae ad Phthifin disponentes. P. I. p. 136. Jit.(d). Atteftatum Medicum contra/leges Anatomias impingens. Append. p.175. Auditus imbecillita! fimulaw. P. l4 p. 212. §. 13. Averfio a venere P. I. p. 32. §. 16. animi ad verfus fponfum & inde orta Epile- pfia. P. L p. 52. (g) r > Auripigmentum an fit venenum. P. I. p. 268. §. 19. ejus pernicies in puerulo P. I. p. 281. Caf. IL Autoritas Medici forenfis quomodo comparata. P. I. p. 17. $, 2$4 feqqt Avtochiri quinam vocentur. P. I. p. 371. §. 1. Avtochiria Medica P. Lp. 371. in genere P. I. p. 371 $.1. quasnam videatur & cita P.I. 0. 371. Ht. (e) quibus modis fìat. P. I. p. 372. §.2. Medica & Me- dici P. I. p. 372» §* 3« vel medica; qux fit vel committendo P. I.p.376. §. 5. vel omittendo'p. 379» $• 9» ex Melancholia. P. ILp. 231. B. Tbw'&efyt. P. I. p. 3J6. & LXVIII. (SD-2 Baptr «e w s© Baptismus, an jnfanti nondum plenarie exclufo conveniant P. I. p. ijt. a?» monftris competat P. I. p. 119. lit. (h)p. 123. §. 19. lit. (e) ejus defeaus an embryonesdamnetP. I.p. 173. §. 27. lit. (a)„ Bella donna in cancro occulto utilis P. ILp. 567. Bilis corrofiva mortis caufa P.II. p» 184. Caf. 19* venenum asmulans P. IL p» i89* ejus effufio ex ira provocata P. IL p. 190. profufia nimia non fem- per & proxime ex fpafmis oritur. ibid. &lanct*&cbeite. Planchette. P. IL p. 616* Bubones quas caufas habeant. App. p. 187» e. Cadmia fioffilis, Cobaltum venenum P. I. p. 264. §. 14. Veneficium cum Cadmia foffili in viro 98» annorum commiffum abfolute lethale. Append. p. 167. Caf. XXV1L quid. fie. Append. p.168* Cafóne/, Cafàres P. I. p. 149. §. 3. quomodo diflèrant P. I, p. 149. lit* (d). Calcei veftigiumy fumo fufpenfurn, an aliquid nocere poffit. I. p. 388 Calccorum cum veftigiis conciliati©, t>Ìe§ufj-^pur..P.Lp.398.§. 20. p. 40Q. lit. (e). Caltitratio capitis & abruptio funiculi umbilicalis mors infantis & caufa In- fanticidi!. P. II. p. 69. Caf. Vili. Calculus an cum vefica urinaria concrescere poffir. P^ II.-p.53c. ejus concreti© cum vefica quomodo fiat P. IL 540. 541. teftimonia autorum concreti- onem probanria. P. IL p. 541. Calculofius affeaus an legitime traftatus fit. Append. p. 109. Caf. XX. Calculofi an fint torquendi P. I. p. 248. §• 9* eorum membrana in vefica quales oftendantur P. li. p* 541. Campfòres, Cambiones, Vagionesr 3BtV$felb&ìc}?. P. I. p. 121. Jf. 18. Cancer occultus ex Eryfipelaris cura perverfa P. IL p. 567. quomodo curan- dus, fit P.II.p.567.perquinquagintaannos inrcoxius.P. II.p.567. Cancri occulti confilium P: IL. p. jSo. indoles quando periculofior eft P. IL p. 564. cura quomodo inftituenda ibid. exfeaio quomodo fieri debeat P. . II. p.f66.cura quod periculofa fit, probatur. P.lLp. 567. Cantharidum. noxa in vulnere. Append. p. 57» Capiftratio quid P. I. p.39.^23. Capitis defeaus an folus efficiat monftrom P. I. p. iiy. §. 13. Capitis laefiones quasnam periculofas, qu« lethales P. I. p. 311. §. 32. p. 318.$. 38- & tho- racis compreffio lethalis P. IL p. 65. Caf. Vi. lasfio in infante pericu loia P. IL p. 84. * 4B ; ' o ( SS» P.II. p.24. ictus lethalis P.II. p.282. Caf. 26. cum Epicrifi p.333. contar- fiones in infante an a partu difficili provenire poffint. Append. p. 69. Career um Infpeaio P. I. p. 389. §.9. Carotidis vulnus ex imperita chirurgia lethale P. II. p. 342. Caf. 28. cum Epi- crifi p.351. Caruncularum myrtiformium qualitas diverfa an virginitatis fignum conftituac P.I. p.67. JT.6. Cartilago callo fa in acetabulo offis numeri reftitutionem impediens P. IL p. 596. Cartilaginum a fpurns Coftis feparatio citra violentam caufam contingens P. II. p. 613. Caf. 52. cum Epicr. p. 617. Caftrati vid. Eunuchi. Caftratio in quibusdam aftèaibus prò Medicina habita p.I.p. 43. §-26. Cafus rar'ores in medicina legali quomodo traaandi P. 1. p. 4. §. 14. an regulam conftituant P. I. p.412. .£".14. Catharfis coitu communicata P. I. p. 85. §.6. Cauterifiatio vaforum fanguiferorum, maxime arteriarum an fit fidum reme- dium P, II. p 349- Celatio Graviditatis ob metura an culpofa P. II. r* 41. Cenfara,qaa unus chirurgus alcerkis curam taxat,reprehendenda F. IL p. 639. fq. Cerebri lasfiones periculofae quaenam lethales aut illethales P.L p.32i. §.40. fqq. vulnus circumaao integro menfe lethale P. IL p. 334« Caf. 27. curo Epicrifi p. 338. Cerebri vulnera lethalia P. I. p.324- §• 42«4J- Cerebelli vulnera utplurimum funt lethalia P.I. p.32*. §>4Ì* Cervus an fit fpecificum Alexipharmacum P. 11. p. 394 Chin Chinacortex, quae damna pariat exufu imperito P. IL p. &. r Chirureus™ folus poffitfeclionem cadaveris perficere P. I. p.39*. §.*3;deera* reverentia erga medicos parcnefis P.II. p.596.in morbis medendis haud licentiam habet P.IL p.559- P ^5- feq. unus alterius curam non iniqu« cenfere debet P.II.p.639. fq. C^^inquemfinem a medicin* ftudiofis fit difcenda P.II. p> 621, Cicuta venenum P.Ip. 271. §.22. m Circumforaneì fepe Homicidia cum medicamene committunt P.I.p. 362. §. *, Circumcifio fceminarum P.I. p.49- KM*) arcumfiantiarum accurata ponderati* in omnibus cafibus ad Prudentiam Me- dicTm fpeclat P.I. p.ic. 5.22. p.17. i-** P*4*8. M-inmGrbl hlftom perpendend* P. IL p. 5*3* f) ^ ^ 4M )o( » Clericis anliceat praxin medicam exercere P.I. p.2t7. §.6. Clitoris praegrandis P. I. p. 47. §. 29. Cogitationes hominum anfciat diabolus P.I. p.212. $.13^.214. lit. (/) Cobaltum vid. Cadmia foffilis. Coitus fine fpermatis emiffione P. L p. 57. difficilis & dolorofus an virginita- tem teaetur P.I. p.69. §.8. Sodomiticus maris cum mare & mulieris cura muliere P. I. p. 76. §. 17. ejus figna ib. $. 18. coitus an fit remedium altercatio- nis P.I. p.8iy §.2. an ssgrotis conducat ib. denegandi coitus caufas P.I. p.83. §. 4« caufae denegandi refpeau maritorum & mulierum ibid. $.0.7. quando a Magiftratu poffit imperari P.l.p.87. $.8. nimius venerei morbi caufa P.II. p. 162. & 164. vid- pluraConcubitus. Co///menfuram prsbeatfignum Virginitatis. P.I. p. 68. §.7. P.I. p.322. §.48. Coli inteftini infiammano ex nimio Hsmorrhoidum impuifu. P.II.p.417. Complicati morbi cujus fint indolis. P.II. p.^40. Compreffio thoracis & capitis in infante cum effeau lethili caufà infanticidii, P. IL ?.6s. Caf. VI. Cranii p.67. Caf. VII. Conceptio fine formali coitu. P.I. p.29. $.13. p^jó. $.21. humana quomodo fiat. P.I. p.88. $.9. feqq. ejus figna P.I. p.89. $.10.11. Conceptionis faaas experimenta apud antiquos. P.I. p.89. §.9. aptiora tempora. »b. ante menfium primam eruptionem P.Lp.92. lit. (è) Tubaria P.I. p.98. §. 18. ex uno coitu poffibilis P. L p. 103. eam impedire an liceat. P. L p. 98. Monftrofa ex imaginatione. P. L p. 126. Caf. IL infòmno. P. IL p. 194. & 200. Conceptus falfus. P.I. p.144- (') Spurius P. IL p.29. Caf.IV. p.34. Concrementum uterinum falutariter expulfum & falfo prò abortu habitum. P. II. p. 29. Caf. IV. Epicrifis p. 34. Concubitus hominis cum brutis an feetum producere ptffit. P. I. p. 116, $.15. cum fcemina mortua P.I. p. 387* §.7. cum fcemina menftruata prò caufa lepras habitus. P. II, p.163. frequens noxius in caufa Haemorrhoidali. P.II. p. 430. an licitus cum gravida P. I. p. 86. lit. (m) cum fponfo an prò ftupro fit habenduus. Append. p.208. Condylomata ari omnia fint venerea. P.II. p.168. &174. Confeffìo fpontanea ab Advocatis male applicari & contorqueri folita. P. IL p.67. Conjugalis debiti circumftantias. P.I. p.81. ejus remiffio obfacilem cruenta- tionem uteri ex hepatis labe 01 tam. P.I. p. ioc.ioi. ejus remiffio obuxoris fluorem album. P. I. p. 105. ejus moderamen ob herniam fcrotalem & pro- ci- tei -M ; m cidentiam ani. p.[. p< IC;, rem|f]]o ex ■ ^ miilie'rfc P.Lp84. fq-87. * ^0'//V»^ medici quid requirat. P.I. p.12. §.17. fiqq. Confinfur manus & furami humeri in lasfione cubiti. P.ILp.610. Lonftitutio individuali! in Vulnerato attendenda. P. L p. 305. §. 26. Contagiofius Scorbutus. P.IL p.167. i7r. Contagli venerei communicati dubia & infufficiens accufatio. Append. p.179. Caf.XXXIL ™ V Contrafiffura an fint lethales. P.L p.321. $.40. Contufio capitis cum confecuta magna extiavafatione fanguinis in intimiorem cerebri regionem ex accidenti lethalis. Append. p.r. Caf.L Cordisi, pericardii vulnera an lerhalia P.L p.33}. §.49. vulnus poft moram unius horas lethale. Append.p.173. Caf. 30. litio cur fit lethalis. Append. p.176. palpitano fraauram coftarumprovocans. P. ll.p.óig. Cormt Cervi Spiritu! inchronico morbo a Chirurgo ordinatus, licet non profi- cuus, tamen nonnoxius P.II. p.$89- Cas.6. cum Epicrifi. Medicorum facra anchora P. IL p. 516, Corpulenti a &l hxreditate P. IL p. 516. Corpulenti minus fcecundi P.II. p,5i8* Cofta fceminarum quid de illis Anatomici P.lLp.617. luxatae a palpitatione cordis P. IL p.618. Coftarum fpuriarum in utroque latere feparatio a fuis cartilaginibus P. ILp.613. Gas.62. Granii fraaura lethalis P.I1. p.250. Cas.23. cum Epicr. p*252. fraaura ex Ixfi culpa adeoque ex accidenti lethalis P.IL p. 253. Cas. XXIV. cum Epicr. p.263. Credulitatemfugiatmedicus P.L p. 16. §.23. Cruentatio occifi an fit certum prasfèntis occiforis indicium P.I. p»35^ §»68- p.358. lir.M Curationes ab aliis faaasrecognofcendae. P.L p.226. §.5. perverfas ib. D. Damottesan corpus hominis morbis afHigant P.L p. 229. (*) Datura femen Si herba P.II. p.196.197.201.205. an foporem conciliet P. IL p. 201. an virgini foporem conciliaverit, ut fub eodem impraegnari potuèrit P. II. p. 194. an Epilepfiae cauftà effe poffit P. IL p. 104; n. 4. Pf*///>0.f& gracilità* corporis in fcetu perfeao & ejus caufas P.L p. 150. $.14. Debilitas naturae nimia, caufa morbi cscheaici. Append. p.144. Caf. XXUL De- « w s» Defettus clamoris & motus in infante an certum indicium mortui feetus fit. P. IL p.119. Defienfiorius libeUus laefiones Duodeni & Lienis lethales in dubiuoi vocans. Append. p. 197. fqq. circa veneficium. Append. p. 205. B?floratio diffimulata P.L p. 219. §.21. Defiormationum diffimulatio P.L p.219. §.11. Delittum faaì permanentis quid requirat. Append. p. 208. Delirium puerperae infanticida;. Append. p, 7U CaC XIV. Denti tio quas inferac fymptomata P. IL p.545. D':abolusm poifit morbos homini infligere P. I. p. 229. §. 8. feqq. an poffit in corpus agere P.L p.229. anfeiat cogitationes hominum P.L p.212. $.13. p. 214. lit. (/)ancorporalitei apparere poffit P. II. p.238. an paaum erige- re poffit cum homine P.II. p.2j9. an poifit fub aflumta fpede humana libidinem cum homine exercere P.L p.121.(b) Dìata pravaautochiriaemedicas fpecies P.L p.378. §.g. Diaphragmatis lethales contufiones.. P. I. p. 315. §.34. vulnerationes lethales & illethalesP.I. p. 339. $.54. vulneratio lethaliscum^ravicontufionecon- junaa. Append. p, 156.158. Caf. 25. Iasfiones fumme periculofie & ple- rumque lethales. Append. p.if9. Iasfiones cur adeopericulof*. Append. p. 160. laefi fymptomata. Apptnd. p. 160. Discisfio venas & arteriae fubclavias lethalis P.II. p.352. Caf.XXIX. Diffenfatio Medicamentorum privata a Medicis quosque fé extendat P. IL p. 627.628. Disruptio Lienis lethalis perlaum^ cum elathri capite fine vulnere P II p 380. Caf. XXXII. ' ' ** Dijfimilitudo nati cum Parentibus naturalis & legitima P. I. p. 183.184. Diffimulatio morborum P. I. p. 217. §. 17. fqq. Divertii caufxmedicae P.L p.24. §.9. p.27. §.12. p.35. f.2o. p.45. §.2$t Dolores gravidarum a colicis & nephriticis diftinguendi P.I. p 151. g.6. n.5* Dolores fimulari P.L p.210. §.10. capitis & prascordiorum ex terrore. P. I. p. 237. Dubia & infufficieas communicati contagii venerei accufatio. Append. p. 179, Caf. 31. Duttus ThoTQc'icilaefiones an lethales P.L p. 337. §.52. Duttuum biliariorum laefiones an lethales P.I. p. 347. §.60. Duodenum Sphacejofum P.II. p. 409. Duodeni & lienis vulneratio transverfalis lethalis. Append. p. 130. Caf XXXIV. * r Dys- Ayw^ humorum in gravidis communiter adeUP. IL p.575. E. £W^anexcufet vulnera alteri «nfliaa P.I. p.3,2. lit. M Ecftafis fimulata P. I. p. 205, Jf. 14. fitówr/irw P.P. motus Hsmorrho'idalis caufa P. IL p.493. Embryonis vulneratio an lethalis P. I, p. 351. § 6± Embryonis raotus P.L p.95. $.,,. „ 8. & ,it. {a) fexus anpoffit praef 1.1. p.96. $.16 &p 97. (/) motus non perceptus a fceminis pretendi iohtusincaufa infanticidii P.I.p.200. §. 20. mortem an indicet defechi* clamons & motus P.II. p.119. Embryones per fuperfcetationem concepti P.L p. 108. §.3. Epilepfia fimulata P.I. p.209. §.8. & Append. p.104. Caf..8. num a ferrane Datura; provenire poffit P.II. p. 104. infantis in utero. Append. p.33^ Hyftencacum FI. lap. Haematitis provocata P.ll.p.494. ex percuffione temporumorta P.I. pm}Um ex vomitorii ufu P.II. p.544. & convulfiones ex plagis in dorfo. Append. p.166. uterina P.II. p.573. Epilepfia verae & fimulatae figna P. I. p. 209. §. 8. Append. p 104. Caf. XilX. Epilepticus gravidam torve intuens ejus partum accelerai P. II. p. 25. Caf. IIL Epileptici an torturam fubire poffint P.I. p. 246. §.6. & lit. (f)(g) Epileptica feeminae an fub partu in hunc morbum iuclinent P. II. p. 80.81. Epifipasmus Judaicus P. I. p. 41. §. 24. Erettiopenis examinanda P. II. p. 14.18. quomodo inquirenda P.II. p. 14.19. Errores Medicorum P.I. p.227. (a) Eryfipelatis cura male inftituta P.II. p. 567. Eunuchi P. I. p. 42. (§. 2j. (d) Excreficentia in infante ex alteratione pathetica matris. Append. p.33. Excufationes infanricidii fceminis & earum Advocatis familiares P.U. p. 88. & 117. Experimentatores Medici & Chirurgi P. I. p.364. §.7. Exfettio cancri occulti quando improbanda fit P.II. p.564. quid circa exfe- aionem cancriobièrvandum fit P.U. P.566.C67. Exterricineifive exterranei infantes quinam P. I. p. 156. j.n. Extravafatio fanguinis in infante dubia P.11. p.102. in Diaphragmate lethalis Append. p. 158. (Gg) F. Fu- m ) o ( w F. Fame fé interimens chiliafta P.I. p.372. lit. (d) fanitatem debilitare an ficear. P.L p.j/jt. lit. (a §.9. Fame committi poteft aurochiria P.ll.p jój. Febris fimulata P.L p 20$. $.7. intermittens fceminas, quam ejeaio concre- menti uterini fecuta eft P.II.p.30. non vulneraria cum vulnere complica- ta mortis caufa P. IL p.379. continua an fuerit legitima P. 11. p. 4^1. Cafi 66. in typo turbata fpasmum prò confeaario habens P.11. p. 4$^. ardens ex ufu thermarum P. II. p.jzi. fuppreffio prematura menfium negotio prasjudiciofa P.ll.pjp. Fittiones Advocatorum P.I.p.400. Jf.p. p.413. Jf.tj. Fiffura cranii ex accidenti lethalis P.II.p.zoj. Caf. 25. cum Epicrifi p. 2$o ofiìs humerii & radii cum fanguinolento laccato tumore incifo ftipata legitime curata P.II. p.ffy. Caf.61. Flagellaiiones &p\agx quas darana pariant in corpore P. IL p. 3po. Flatulentia nimia & fingularis P. II. p.437. Fluoralbas fceminx merito noxiusi5. /. p. ioy. fceminnrum benignus & malignus exquo fundamento per Mercurium duicem cum fruau curetur/*. //. p.jgg. Sliecsentfotcin, gliegen-^ufoet, gliegen-©ift/five Cadmia foflilis. Append. p. 167. i6$. Fcemina Forraofanas quomodo feetum in uteroenecent P. 1. p. 136. lit. (a) qua- nam torturasnon fint fubmittendae P.L p.24%. $9.10. Indorum quomodo libidinem fuam exerceant infeiisviris P.11.p.ipd. &202. Factor extinaas candelas gravidis nocet P.I. p.136. §.7. p. 137. lit. (1) Feetus extra uterum in abdomine repertus P.I.p.pS. §.1$. in tumore cotti an poffibilis P. 1. p.pp. (b) in ventriculo ibid. an in pericuio parientis ex utero fit extrahendus P. I. p. 141. Jf. //. an m cafu extremas necefìitatis interficiendus ibid. an oaovo menfe xgrotet in utero P. I. p. lyp. Jf. ij. Exfeaio P. I. p. ij2% §.26. Septimeftris m legitimus P.I.p. 173. $.27. an vivus an mor- tuus feerit P.L p.i$f. Signa vitae P. I. p.187. Jf. 4. figna mortis P. I.p ipo. §.6. in uterum rendalo P.I.p.ipj. Jf.u. mortui excludendi fignum tene- fmus urgens P.II. p.4^. a tempore conceptionis animatus P.L p.np.\\x. {et) in utero mortui figna. App.p. 173. Fontanella in infante circulo livido circumferipta indicium commiffi.infanti- cidii P.ìl.p.up. (p.Vg. Fontanella depreffio caufa mortis infantis P. li. p. 107. kfio quot modis fiat P. II. Foramen in ventriculo ex venenatione P. I. p. 276. Jf. 31. & p. 277. lit. . 433. Caf.XXXlX. Hamorrhoides an torturam declinent P. I. p. 234. n.p.) exceflu anomala; P.IL (Gg) 2 P.449* m )o( » p. 449. CaC XLI. in fceminis P. IL p. 493. cum menfibus perjodice alternan. tes P. IL p. 494. cum varicibus fociatas,auxilium contra maniam P. II. p. 571. Hamorrhoidum promotio an per Pilulas Stahlianas legitime fuerit inftituta P.U. p^o5.Caf. xxxvi.p.4i4.Caf. xxxvu.anomaIus ftatus P.II. p.425.Caf.xxxvn» *ngeftoitje P. I. p.20. $.3. (p,443< Caf XL Hypojpadiai quid P. I. p. 43. §. 26. Hepatis vulnera an & quas lethalia vel illethalia P.L p.345. $.59. vulnus non per fé fed propter purpuras concurfum lethale P.II.p.367. Caf.xxxi. vul- nera vel lethalia vel periculofa, fed curabilia P. H. p.371.372.375. fqq. Hermaphroditus an Adamus fuerit P. I. p. 5*. .$.31. Hermaphroditi P. I. p. 52. §. 31. fqq. quibus fignis eorum praevalens fexus co gnofci poffit P. L p.54. $. 33. an & quomodo haptizandi P. L p.55. §. 34. eorum infpeaio P. L p. 384. §. 5. Hernia fcroti an impotentiam faciat P. I. p. 47. J. 28. Herniofi an to;quendi P. I. p. 247 $.7. Hmicidium malitiofum per manum & inftrumenta violenta P. I. p. 284. eft vet deliberatum velinopinatum P. I.p.84. §. 1. Cafuafe quid ICtis P.L p.305. $.26 arrificiofum five Medicum P. t. p. 35^- fie vel culpa vel dolo P.L p 360. § 2. Medicum a quibus maxime committatur P.I. p.360. §. j. Medicum quibus modis fiat P. I. p. 364$. 7. fqq. perplagas dubium. App. 39. Caf. iix. in animo Homicidii infpeaio legalis P. I. p. 390. §. 11. fqq. (dolofum P. I. p. 284. (**) Humeri offis &radii fiffura P. IL p.596. Hydropica Tympanitiéus affeùas. App. p. 188. Caf.XXXHI. Hymenan& quid fir P.l.p.63. § 3. an certum Virginitatis fignum P.I. p. 63-67. $3. & p.65.(d) Hyoscyamus an externo ufu in Colica fpasmodicaproficuus. App. p.130. Hyoscyami comeftio loco paftinacae perniciofa P. I. p. 279. Caf. I. Hypochondriacum malum Melancholicae Phantafias caufa P. IL p. 237. 1. Itterus quid fit. App.p 192. in Gravida fofpeaus P. IJ. p.tfs* ìttus capitis lethalis P li. p. 282. Caf. 26. Epicr. p. 333. ìmagimtio monftrorum caufa P.II. p.119. §-17. & p.J26. Caf.II. efficax ad affimilationem infantum P. I p 180. $. 6.7. morbum augens P. I p. 221. Caf. 1. corrupta P.II. p.206. Caf.XXI. quid efficere poffit P IL p.239. Jtnagiitatij/ncm & defiderium conabitandi Molarum generationi anfam prasbere P. 1. p «1. §. 7. Impotentia generandi P. /. p. 19. ejus caufae generales P. I. p. 30 §. 14. fpeciales in Maiculis P /. p 32 §. 17. fqq. in fceminis P. I. p.47. § 29. junioris mariti exdefeau feminis P. /. p. 56.57. maris ahfoluta ex immedicabili genitaiium tenone P. I. p. 59.60. viiilis imputata, fed nondum abfoluta P IL n. 7. Caf L cum Epicr. p. 20» * ) <■ l 9S> Impotentiam concilianti^ reraedui. P. IL p. ;u §. 15. Imperitorum Medicaftrorum circa propinata remedia refugium. P.U. p. 5C9. Impragnatio an fieri poffit paucis ante obitum mariti diebus. P. L p. 162. §. 16. Impuritas humorum venenum in corpore producens P. II. p. 189. fanguinis ex morbo chronico orta, caufa macularum lividarum. P. II.p.595. Incarceratorum infpeaio. P.I.p. 388. %.%. Incifio tumorum an, quando & quibus locis citius fieri debear, IL p.6oj* Incubus an Melancholiamfaciat. P.II.p.247.VI. Indorum feeminae quomodo libidinem fuam exerceantinfeiisviris.P.II.p. 196. $. 202. Infans qui nullum vagitum emifit, an prò vivo habendus fit. P. I. p. 169. §. 23. nondum plenarie ex utero egreflus an baptizart debe«t. P I.p 170, & 24. Infantes poft matris mortem vivi exclufi. P. I p. 169 §. 23. Magnatum, cur facilius moriantur P. I.p.377.5. 7. recens nati, an ftatim obruendi fint Medicaraendis. P. 1.377. $.7, Infantis x^rn fepulti examinatio P.I.p. 194 $.12. nati infpecìio P.I. p. 384.$. t. fuftbcatio cura funiculo umbilicali P.II.p.8'. involutio in linteamina aut in Ietto an ftatim fufTocationem eificiat. P. II.p. 88. 89. Infanticidaexcufationes fceminis & earum advocatis familiaresP. II.p. 88. & 117. indicationes & contraindicationes. Append. p. 170. Infanticidium, quot modis fieri poffit P.I.p. 193. §. 11. feqq.P. ILp 124. ex Melancholia P. I. p. 198. §. 18. malitiofum & culpofum per luxationem capitis & negleaam deiigationem funiculi umbilicalis commiftum P. I. p. 202. Caf. IL a confraao cranio, disrupto funiculo umbilicali, & fuftbcatio- ne in aqua ortum P. II. p. 35. Caf. V. Epicrifis p. ,60. per compreffionem peaoris & confecutam fufTocationem commiffum P.II.p. 65. Caf. VI. Epicrifis p. 66. cum negleaa deligationi funiculi umbilicalis & compres- fione Cranii patratum P. IL p. 67. Caf VII. calcitratione capitis & abru- ptione funiculi umbilicalis caufatum P.II.p.69. Caf. Vili. Epicrifis p.88. ambiguum P.II.p.89. aliud ejusmodi P. II.p.97. per depieffionem fon- tanella & abruptionem funiculi umbilicalis peraaum P. II.p. 107. Epicr. p 117. orni fla deligatione & liberatione funiculi umblicalis & acceden- te fqualore, in quo infans reliaus P.II.p. 119. cum Epicr.p. 124 probabi- le fed adhuc dubium P.ll.p. 124-per disruptionem funiculi umbilicalis & confequentem lethalem Hasmorrhagiam patratum. Append. p. 9.Caf. IV. per Ixfionem capitis commiftum Append 64. Caf. Xlil. a puerpera delira (Gg) 3 corn- m )°> s» commiftum & concurrens illicita Pharmacopeei cura. Append. ^p. 71, Caf! XIV, prxfumtum fed dubium. Append. p. 169. Caf. XXIX. Infetta nutrix morbo venereo Infantem contaminare poteft P. II.p. 179. Infiettio Venera coitui, cum conjunge menftruata pura, falfo impuataP.II.p. 157. Caf. XVI. Epicrifis p. 163. variis refugiis excufata P.ll.d. 163. impu- tata fed dubia P. II.p. 164. Caf.XVH. cum Epicrifi p. 179,.an per folum concubitum communicetur P.II.p. 168. confer.p.172.173. Infibulati P, 1. p. 41. §. 24. Infiammatio inteftini coli ex incongrua Haemorrhoidum promotione. P. Il.p1.417, Inflammationes & corruptiones vifeerum precipue abdominis in febribus epi- demicis obfexvantnr P. 1!. p. 378. Inficccundìtas frequentioris coitus non prxfentiam anima; in initiis concepti- onis refelttt. P. 1. p. 144. lit. (b). Inopportuna & perniciofa V.S. in puerpera purpurata P.II.p'571.CaC LVII. cura Epicrifi. Infimi an torquendi. P.I.245. §.5^.254.10). Injpettio Medico Legalis P.I.p.382. tempeftive fiat P.I.p.384. §■ 4.in qui- pus cafibus locum habeat P.I.p.384. §.5.in caufa homicidii fie cauta & accurata P. 1. p. 409. $.8. genitaiium P. 1. p. 23. §. 8. Ut. (d). p. 70. §.io. ocularis viri prò impotente habiti P. IL p. 4.5. quomodo fieri debeat P. IL p. io. 11. ventris an fieri debeat P. H. p. 13.16. feqq. ventris ab obftetrici- bus inftimenda in caufa iiìfanticidii P.II.p. 190.XIX. 192. §. 20. Cada- veris in caufa vulnerum neceffaria P.II.p.278. §. 4. 279. num. (2)circum- ftantias hic obfervandas P.II.p.283. $.'9. feqq. Vulneris pulmonalis manca & infuffkiens P,II.p.374. caf. XXX.p.357. quomodo fieri debeat p.288. lit. (k)Suppl. in caufa infinticidii infufiìciens Append.p. 172. \ Intcgritatis caftitatis amiffas figna in maribus. P.I.p.72. §. 11. feqq- Intentio^lk conatus enecandi infantem an puniri queat. P.II p.52. Inteftini duodeni & lienis vulnera lethalia Appenda p. i9o.Caf. XXXlV. Inteftinorum Vulnera an & quas lethalia P. 1. p.£42.§. y6. Intumefieutia. veBtris an fignum Graviditatis P.I.p.93. §. 14. 7) ventris ex MenfibusretentisP. II.p. 150. Caf. XV, 153,. Involutio infantum in linteamina vel in leao an & quando fufTocationem cau- fetur P. IL p. 88 89. InutUia & cco-kottcc Medico vitanda. P. I.p.9. §. 8- Jracundia largiorem.biLi; profùfìonem caufatur. P. IL p. /90. Judicis civilis officiarti &requifita in cafibus Medico forenfibus P.I.p.3.§.io..i2. Judicium Medici de infpeaione, quale debeat effe P.I.p. 396. §.18 Medico- rum imperitorum a peritioribus retraaandum P. L p. 287.§. 4« id). ju- 8© ) o ( Judicia plebeja & redicula abfNit a Medico.P.I.p.9-'§. 9- Juramentum an Medicus ad fìngulos aaus forenfes praftafhre debeat. P. I. p. i8- §. 28. p. 285. $. 3. (k). p. 286. Juris Civilis & Cinonici discrepanria in daclaranda pubertate.P.I.p.22.§. 7. ^ Jure Confiultorum & Medicorum connexio. P. 1.p. 2. §. 4. Jus Feretri f. Sandapilas ba$ X>aa&Recfyt. P. l.p.356. §. 68. Juftitia univerfalis. P.I.p.i.$.i. &mbet>giecf*n quid. P. I.p. 95.$. 15. L. L^tf/r afinini efficacia medica. Append. 142. 3) Lac in mammis ex Menfium retentione P.I.p. 9?. §. 14. bf. (ù*). in viris ibid, ~ an fit infallibile fignum imprasgnationis aut editi partus ibid. non prss- gnantium P.II.p. 143.147. in mammis extra ftatum praegnatias Append. p. 92. A. praefens an fit indicium in punao infanticidii ad torturimi. P. I. p. 135. (d). Lafio cordis cur lethalis fit Append. p. 176. rami arteriae axillaris lethalis P. II.p, 597*598. . - Lafionis & fymptomatum confufio ab Advocatis commiffa. P.I.p.4T? §• *8. La/Jones fine vulnere P. II.p. 309. §.3^.314, §.33. feqq. arteriarum & venarum quasnaml ethales. P. I. p. 353. cum Epicr. Laxitas genitaiium muliebrium an fignum deflorationis ficP. Lp.66. §. 4. unde interdum proveniat ibid. honefta prò inhonefta devirginatione habita, P.I.p. 77-78- Leges refpiciat Medicus. P.I.p. 14. §. 21. Lepra an ex concubitu cum menftruata oriaturP. II.p. 163. ex feorbuto. P. IL p. 474- Lepra fimulatio P.I.p.215.§. 15. diffimulatio. P.I.p.219.^ 20, Lethale & non lethale quid dicatur. P.I.p. 288.§.5. Lethalis diaphragmatis vulneratio cum gravi contufione conjunaa. Append, p. 156. Caf.XXVI. Lethalitaszìl accidenti ex quibus caufis eveniat.I.p. 299.§. 16.feqq. Lethaiitatis vulnerum figna P. L p. 297. §. 14.15. &. p. 307. §. 28. fecft. jjcn quale fie viscus. P. IL p. 384- Lienis vulnera quas lethalia & illethalia P.I.p. 347- §• 61. disruptio lethalis P II. p- 38?. Caf. 32. p. 354. & inteftini duodeni transverfalis vulneratane letha- lis. Append. p.i9*- C. 34. t Ligatura magica ad caufandam impotentiam &Ctó ^cjTd'^nupffetì P.I.p.} 2 §-i6. Lingua vulnera an lethalia P. I. p. 329. varia ex Melancholia. P. II. p. 24^. II. -,*< Mi )•( IM Linguam fibi amputans an tortura; fubjiciendus P.I.p.245.5. 5.lit. (d). Liquor ferofus ex utro fceminas prò gravida habits emanans.P.H.p. jo.. Lochia P. II.p.575. Loquela defeaus curatus. P. IL p. 405. Lues Venerea eius figna. Append. p. 185. Luxatio & fraaura vertebrarum colli. Append. p. 172. Lythontriptica quid de illis fentiendum. P. IL p. 541. M. Macula, livores & fuggillationes in infantibus modo natis rèpertae quid indicene P.U. p.119. nigricantes in facie & tumor corporis ex quibus caufis proveni- re poffint P.Il.p.594. Migianaturalis. P.I.p.23i.5S.iLp.399. Magia crimen an detur. P.II.p. 221.&23S. Mamma an virginitatis fignum prasbeant. P. I p. 69. §. 8. i Mammarum pathemata ex humorum impuritate App. p. 186. Morbi, quas caufas habeant praecipuasP. II. p 566. enra quo modoinftituenda. P.II.p 567. Maniacorum memoria firma. P. IL p. 228. Mares poft di vortium generantes in fecundo matrimonio. P. I. p. 45. §. 28. Maritus an gravidae uxori cohabitare debeat. P.I.p.85.§.6. &.p.86.(m). JAaftuprationis crimen improbatur. P.I.p.37. § 22. & p. \%. Miriticidium per veneficium Append. p. 15.Caf. V. per veneficium cum Ar- fenico albo. Append. p. 152. Cif. XXV. ad Matrimonium fecundum vidua junior ab adverfam & immedicabilem vale- tudinem inepra. P. I. p. 60.61. Matrimonium prasmaturum nocet. P. I. p.20.§-4. p. c8. Senum an conceden- dum. P. I. p.26. § 10. Msdendi ars paucis remediis contenta effe poteft. II.p 630. Mtdicamenda venenis frrcilia P. I. p. 260. §. 9. heroica, metallica, concentrata, chymica, noxiaP.l p. 365. §. 8- ck p. 367. §. 12. nimis frequenter ufurpata, noxia P. 1. p 376 §. 5. vulgaria quoraodoevachnt arcana. P. IL p.627. Me dì e.n n ent or um privata dispenlatio a Medico an fit licitia P. II.p.621. Caf. LXIiì. cum Epicrifi. p.625. quou P H. p. 627. Medkajirnrum excufationes & refugia circa remedia ineptepropinataP.II.p.5C9, Medicina Forenfis quidP. I. p. 1. §- 2.ejns norma §. 3. nexus cum Medicina cli- nica P. I.p. 2.§ ;.cnm aliis dtscipiinis §. 6. ejus fundamenta P.Lp.3.§. 7. ufus. P. I. \\ 6 §..19. o'i'jf&a varia P. 1. p. 6 §.20. Medici Forenfis 1 cquifita & officia P. I p. 2. § 6. p.3. § 8.9. ì?. 17.18. p. 7. §. 1. feqq. in caufa. lethali vulnerum P. I. p. 285. §. 3- 4- & p. 292. §: 9. io. Me. «8)0(9» tnebiclnift>eWlstt>>mttel P.I. p. 369. $.14. Medicorum diffenfus. P. I. p. ?. §. 16. Medico cui magis credendum fitth cafi- bus Iegalibus, fi diffentiunt. p.287. $.4. relationes primas Medicorum Advocatorum arrofioni utplurimum funt expofitae. P.I. p.414. §.17. Miniftri quinam fint & quid de illorum cura & medendi ratione fentiendum. P. IL p. 569. Relationes primae circumfpeaas & folidas fint, P. I. p. 396. §. t8. & p.414. §.T7. Medicus iraperitus. P. I. p. 7. $. z, veteranus an praeferendus juniori. P. I. p. ir. §. 15. potator. P, I. p. 366. §. io. an omnibus periculis fé exponere debeat in morbis graflantibus. P.I. p.373. §.4. an in cafu neceffitùtis folus fine Chirurgo deponere poffit de infpeaione vulneris. P.L p. 396. §, 18. in quem finem difcatchymiam..P. 11. p.621.622. falfarius. P.II.p.627. fit Chriftia- nus P.U. p.627. nefitMiivus&avarus. P.U. p. 028. nihil fufcipiat cui par non eft. P.U. p.414. §.17. Medulla jpinalis laefiones an lethales. P.L p.326. §.44. mala difpofitio. App. p. 140.141. Melancholica coitum impediens. P.L p 87. (g) infanticida caufa. P.L p.198. §. 18. ex fuppreffione Menfium. P. U, p.144. & 148- imaginationis corru- ptio fub fpecie paai cum Diabolo. P, IL p. 206. Caf. XXI. p. 237. cum Epicr. p. 238. hereditaria. P.U. p. 248. §• 7. per gradus accrefcit. P. II. p. 250. Melancholia Recognitio an vera aut fimulata fit P. IL p.241. Caf. XXII. Epi- crifis p. 249. Melancbolico-Cbolerici ad fluxum Haemorrhoidalem proni, P. IL p. 402. Melancholicorum Phantafias. P.U. p.214. feqq. p.223. feqq. paroxyfmi P.II p. 217.226. memoria firma. P.II.p.228. vomitus cruentus. P.II.p.248] qu. 8- an facile cognofcatur, P. II. p. 249. Membri virilis difquifitio in inqvirenda potentia & impotentia. P. I. p. 32. §. 17. feqq. ejus Paralyfis. P.L p.39. §.23. ejus ereaio examinanda & quomodo P.U. p.14.18. Memoria Melancholicorum & Maniacorum firma. P.II.p.228. Menfies vicarii ex Naribus. P.II. p.49*« ex locis Haemorrhoidalibusprodeun- tes. P.U.p,49i- , , a .... i- Menfium fluxus P.I. p.26. §.10. retardatus & anomalus fterilitatis caufa. p.58. anomalus fecundas nuptias impediens. P.L.p.61. in gravidis P.L p.92. lit. (b). perurinam. ibid. anomalus cum dubiis graviditatis fignis. P.L p.104. defettus an ftatim impraegnationem arguat in uxoribus. p.166. § 19. Anomalia an praefervet a tortura. P. I. p. 248. §• 9- & P- «54- n«m. 8. fuDoreffio. P.U. p.144. retentio caufa intumefcenti* ventris. P.II. p.150. ** (Hh) Caf. m )e ( s« Caf.XV. p. 153. defeaus. P.U. p.429. fluxus cum Hasmorrrioidàli cora• plrcatus. P: IL p.489. Caf.XLVU. irregularitates quas caufx provocent. P. IL p. 493. fluxus cum Rasmorrhoidibus periodice in exceftu alternane tes. P.ll.p.494. Anomafias convulfivae. P.ÌI. p.494. Càf.XLVIU, ano- maliae caufa Abortus. P. IL p. 510. Menftruus fanguis an fitvirulentus ,.&infèaionis venerex caufa. P. IL p. 162.163 Mercurialia quid operentur. P IL p 580. Mrrcurius-fubWmzvas^ Venenum P. L p. 265. f. ié. Prascipitatus, Virx, Dul- cis, currens an venenofus. ibid. vivus an fit venenum. App. p.17. vivus an vomitus enormes excitet. Append. p.18. fublimatus, an in corpore humano iterum folvi poflìt. Append. p.F8. dulcis rite prasparatus qualis effe dèbeat. P.U. p.579. dulcis an in forma pulveris melius fummatur quam iu pilulis. P. H. p. 580. j8r. dulcis in pulvere fumrus quid noceat. P. IL p. 58.0. ex quibus caufis fàlivationem caufari poffit non intentatam. P.U. p.58-7. Mercurii dulcis improvida & nociva ordinatio in puero r2. annorum P. IL p. 576. Caf. LVIII cum Epicrifi. diverfas dofes. P.II. p. £79. parciorufus fecurior. P.II. p.580. quitfadufum ejus requiratur. P.ILp. 581. victu- tes. P. IL p. 582. ufusinnocens in fcabie& fluore albo. P.11. p. 583. Cak LIX. cum Epicr. ufus fpeciales. 'Pi IL p. 588*589* Mefienterii vulnera an lethalia. P. I. p. 343. Jf. 57; Metafibematifmusmorborumunde proveniar. P. IL p.567* Mittio1 cruenta fimulata. F. I. p. 207. (b) Mifigomì' ftage>(IoI|e quinam vocentur. P. I. p. icr. §. 3» Modus affbmendi medicamentum an a Medico anPriarmacopofeasgroro prac- fcribendus fit; P-Ifc p.581. Mola cum fcetu fimulgeftata. P: f«ptny. $.u. graviditatem pra; fé ferens. P.L r* 124. Caf.X Molaticafcemine anjuraprsgnanrium habeant. P.I. p. 113. §.11. Mola. P.I. p.109. §.5. earum genefis. p.no. J.6. vitales. ibid. fingulare exemplum deh& ibid. lir. (a). An qaoquein virginibus & viduis generari poffit P..Lp».rii. §..j. ibid. lit. (a) figna. P.L p. 112. §.8. feqq. Molaticum fruftum cum fanguine expulfum; P. II. p. 150; Caf.XV. p^i54. Monftrum Acephalòn; P. ?.. p. irjr. % ìy. 14. Diaboli fbrmam habens. P. I. p. 120. lit. (g) num a Diabolo poffit generari. P.L p.121. §. 1%. an monftrum inter- ficere licear. P. I. p.122. §.19. biceps an dupliciter baptizandum. P.L p. 124. §.20. Monftra P.L p.114* fi. 12; quid fint. P; I, p.H^ §. 13.14. quomodo differant ah )•( Ub oftento, portento, prodigio. P.I. p. 117. §.16". eorum divifio. ibid. iif. (e), an ex coum legitimo generentur. P.L p.116. §. 15. an fine vitalia. P.L p. 117. § 16. quando prò homine & quando prò bruto fint ssftimanda. P.L p. 117. An & quando baptifmus eis competat. p.119. (h)122. §. 19. 123. (e) eorum caufas. p.119. §.(7. cum roftro fimio & pede bifulco. P.L p.124. §. 20. lit. (dj cura fex roftris anatinis ex imaginatione. P.L p.126. Caf.IL Morbus incurabilis caufa repudii. P.L p. 51. §.30. corruptus fpafroodicus fub larva affeaus HypochondriacL P.II. p. 455. Caf.XLIL Spasmodicus corruptus in aridurara & atoniam pedumtranfiens. P.II. p. 463. Caf.X LUI. Morbi bìlioCi venenumaemulantes. P.L p.226. §.$. permanentesquinam P.I, p. 228. §. 7. a tortura eximentes. P.I.p. 243. §.6.0,253. complicati quid de illis fentiendum. P.U. p. 540. eximpuritate & acredine fanguinis, an fintcontagiofi. App. p. 186. Mammarum quas caufas habeant. P. IL p. 566, Morborum fimulatio & diffimulatio. P.I. p.205. fimulatorura caufae mora- les. P.I.p.2c6. §.2. figna P.I.p. 207. §. 4. feqq. quinam fimulari poffint. P.l.p.208. $• 7- fimulatio falfo prasfumta P, I. p.221. Caf. I. morborum Recognitio P.L p.223. quinam recognofcantur. P«I« p.224. §. 3. 4. in- carceratorum recognitio. P.L p.225. §.4. multorum & impetuoforum reftitutio fine medicamentis. P. IL p. 630. Metafchematifraus unde prò- vcniat. P.U. p.567. Morbo incurabili laboranteoa an debeat Medicus ad mortem promove/e. P.L p.369. §.15* Mors fubitanea anfit indicium accepti veneni. P.L p.258. §.7. acus punftio- ne caufata. P.L p.195. §.14. (8) p. 355- &35^. lit. (i) abile corrofiva orta & male veneficio imputata. P.U. p.i84» Caf. XIX. an ex maculis & fug- gillationibus in caufa infanticidii decerni queat. P.L p. 186-188. Epicr, p. 190. infantis recenter nati non a plagis Matri gravidae infliais, fed ima- ginatione , ira & terrore gravidae orta. Append. p. 19. Caf. VI. Mortem feetus in utero quaenam circumftantiae probare poifint. P.I. p.i8f. §. 2.3. p. 19»- §• 7- feqq. Apqend. p. 173. Mortui fub coitu. P. I. p. 83- lit. (e) Recognitio. P. I. p. 223- 232. §. 12. feqq. Mortis fimulatio. P.I.p. 220. Motus nimius corporis abortus caufa. P.L p.145. Caf.II. embryonis vid. Embryo. Motus & clamoris defeaus in infante an certum indicium mortui feetus fit. P.II. p.no- Motuum vitalium repentina anomalia ex complicato affeau amm* excitata & ~ falfo prò veneficio habita. P.I. p.282. Caf. III. (Hh) a N. Nevi « ) ° ( » N. Nevi infantis ex percuffione Matris. Append. p. 19. Caf. VI, Napellus venenum. P. I. p. 270. §. 21. Narcotica P. IL p. 205. cui ufui inferviant. P. II. p. 767. Narium vulnera an lethalia. P. I. p.329. Natura contra duos hoftes Medicum interdum & morbum pugnans. P. I. p. 361, §.4. Natura fìnguhr'is fynergia in vulnere capitis. P.II. p.338. Naturam fequatur Medicus. P. I. p. io. §. 13. Neglettio nati infantis anfit infanticidium. P. I. p. 197. §,17, (13) Negligentia Medici P. I. p.362. §. 5. Nephriticus complicatus affettus. P.II. p.532. Caf. LIL an curari poffit. P.IÌ. p. 536. an mitigari pofiit. ibid. an & quae diasta in hoc affeau conducat. P.U. p.537.^8. an opiata conducant, an purgantia aut laxantia &c. hic profint. P.U. p.538. 539/ Nervorum vulnerationes an lethales. P.I. p.331. §. 47. Nodatio. 9frffel^nÙpfffll. vid. Ligatura. Nucha ttefiones an lethales. P.L p.316. §.35. p.326. §.44. Nympha nimis longae refedas. P. I. p. 67. §, 6. o. Qbefi homines gravius affliguntur vel per morbum vel violentiam. P. IL p. 390. Obefitas corporis fterilitatis caufà P. I. p. j8. Obfiejfio Dasmoniaca fimulata. P.I. p. 212. §.«3» Obfi'jfionis verae figna. P.I. p.212. §.13. Obftetricum imperitia. P.I. p. 172. §.26. Oculorum vulnera an lethalia. P. I. p.329. §.46. Odor hircinus an fignum violatas caftitatis. P.L p.72, §.12. Oedemata pedum. P.II. p.429. Oefophagi vulnera an lethalia. P.L p. 331. §.48. Omenti vulnera an lethalia fint. P.I.p. 344. §.58. Omentum an& cur facile putrefcat. App. p.152. Omenti vulnus per accidens lethale. App. p. 148. Caf XXIV. Onanitici peccati gravitas. P. I. p. 37. §. 22. p. 38; 39. Opiatorum effeaus in calculo. P. II. p. 541. Opinione* Medicorum de Abortu. P.II. p.507. de venae feaione. P.IL p. JJ2. Offis pubis relaxatio an fiat in parientibus. P.L p.153. $»8« frontis finus. P.IL p.253. p.p,,. «8 )o-i se p. Paffum cum Diabolo imaginarium. P.U. p. 206, Caf. XXL verum cum dia- bolo an detur. P.IL p. 222.239. Paracentefis an in afteau Tympankica falva confcientia fit tentanda. P.IL p.525. in abfceflù vulneratorum pulmonum cum multa materia faniofa. Append. p. 176. Caf. XXXI. Paralyfis penis. P.I, p.39. g.23. Paralyfis & parefis fimulata. P.I. p.209. §.9. pedum ex feorbuto non ex ftupro violenta orta Append. p.9. 7) cum tabe complicata. P.II. p.474. Pdranefis de debita reverentia chirurgi erga Medicos obfervanda, P.U. p. 596. & 609. •* aroxyfini Melancholicorum. P.11. p. 217. & 226. Parricidium per Arfenici albi a fitta oblationem. Append. p.33, Caf, VIL Partium externarum vulnerationes, an lethales. P. Lp-355«§.67« Partus Monftrofi murium, avis, gliris.P.Lp.n8. l»r- (0 legitimus &illegitt- mus. P. I. p. 147. Legitimi partus infpeaio. P. I. p. 387- §• 7» An hominis partus certum tempus habeat. P.I.p.i47.§.i.2.&p.i48.ht. (a)p.i49* ^u (a) artificialis caefareus. P.Lp. 149. §. 3.p. 172.§.26.27. vivus quomodo discrepet a vitali P. L p. 149. §. 3. & p. 150. lit. (f) Legitimus quinam P. 1. p. 150.$. 4. figna partus imminenti*. P.I.p. 151.§.5.6. prasgreffi P.I.p. 152.$. 7. maturitas vel immaturitas. P.Lp. 153. §« 9. Quinquemeftris an fit legiti- mus. ibid. Semeftris an legitimus fit. P.I.p. 155.$. 10. an Septimeftris legiti- mus. P. I. p. 156. §. 11. Septimeftris figna P. I. p. 157- §• "• *3-an Oaimeftris fit legitimus. P.I p.i59.$.if. qui hunc prò vitali habent. P.Lp. 161. lit. (i) (k) qui contra prò non vitali & illegitimo ibid.(n) Nonimeftris. P.Lp. 162. §. 16. retardatus isque Decimeftris. P.I.p. 163.§. 17. Undecimeftris P.Lp. 164. §. 18. »9- qui hunc prò legitimo habent ibit.lit. (a) Duodecimeftris P. L p. 167. §.21. Partus reterdati legitimicircumftantixobfervandae.P.I.p. 167. §. 20. Prematuri caufas.P.I. p. 168.§.22. Suppofitus. P.I.p. 170.$.24. fup- pofiti figna & cognofeendi fubfidi?.P.I.p.i?u$. 25. Septimeftris iliegitimus. P.I.p. 174.Caf.l.Undecimeftris legitimus ab animi &corporis morbo cau- fatus.P.I.p.i7f.Caf.II. feetus mortui partus difficilis. P.I.p. 190. §.6. feetus mortui imputatum infanticidium excufans & declinans. P.L p. 201.Caf. I. partus diffìmulatns. p. 220. §.22. gemellorum prasmaturus a fufpicione illi- citi concubitus conditionate liberatus. P. IL p. 25. Caf. III. cum Epicr. p. 29, acceleratus ex torvo intuitu epileptici. P. ll.p.25. Caf. IH. An Septimeftris vitalis.P.IL p. 2f.feqq. Quinque & Semeftris an vitalis. P. II.p. 27. terrore Dtomotus.P.ILp.25.Caf.IIL partus cum fpafmisfc doloribus P.II.p.80. * ■ (Hh) 3 Ottime- «8 ) o( Sft Oaimoftris. P.ILp. 133.136. Oaimeftris, an fit vitalis. Append. p.68.70; cognofcendus a medicamentis abortivis anprovocatus fit. P.Lp. 135.(a)ter- minus legitimus an fit feprimus, nonus & decimus Menfis. P.I.p. 148. (e), Paflioms hyfterics Simulatio. P.L215.§.15. Pathemata offenfionem partium tendinofàrum excipientia.P.lLp.6:©. JPeccatum Onaniticum ejusque grave crimen. P. I.p. 37. §. 22. P. I. 38.39. Penis ereaio examinanda in caufa imputata? impotenti». P. IL p. 14.18. quo- modo examinari debeat. p. 14.18.19. vid. Membrum virile. Peritia Medici qualis requiratur, quomodo -dijudicanda fit in cafibus foren- fibus. P.Lp. 10.$. 11. feqq. pefiis & contagiofi morbi diffimulati P. I. p. 217. §, ig. praecautio quomodo fiat. P.I.p.218. §. 19. Peftts tempore an fuga fubeunda P.Lp.373.374. Pfevbe'tàiffi, gliegen><5tein, gU^en^ifft,Cadmiafoffilis.p.Lp.264. .§. 14. Append. p. 168. Phantafia Melancholicorum. P.I.p. 214. feqq. p. 223. feqq. perturbatio in puerperis caufa avtochiriae & infanticidii. P.ILfp.574.575. Tbannacopola officium cicca Medicamenta i\ U. p. $1. Pharmacopan veteres & qui hodienum fint Mediti. P, II.p-625. a praxi Me- dica cur abftinere debeant. P.H.p. 627. Pharmacevtica ars a Medicina feparata. P. H. p. 625. cur fit fejunfta.P. IL p. 616. in quantum Medico adhuc licita fit. P.II.p.626, phimofis;& Paraphimofis quid. P.Lp. 39.§.23. pica gravidarum.' P.I. p. gr. §. 13. num. 2. Viri. p. 93.lit. (e). Pilorum exerefeèntia in pube an amifiae caftitatis in maribus fignum fit. P.L p. 72.5. «. Pilorum qualitas in pube an fignum virginitatis conftituat. P. I. p. 68, $. 7. Pilula Stahlianas ad Haemorrhoides promovendas uriles & fecurae.P.ILp.40j. caf. XXXVI. P.413.& 4M. Caf. XXXVI. fpurifie.P.ÌI.p.425.P.Il.p.57& piaga quando fiant lethales. P.Lp-31/.$.32* feqq. earum indicia. P.Lp.316, §. 36. feqq. earum lethalitas dubia ob infufficientem infpeaionem & rela- tionem Medicam. P.H.p.385- Caf. XXXIIL p.39^ Caf. XXXIV. quae damna efficiant in corpore. P.U. p. 390. vehementes caufas alterationis mentis P.H.p. 395. quasdam extemo corpori illatae abfolute lethales, cafu probatum. Append. p. 161. Caf. XXVII. Plagarum periculofae «onfequentiae. P. II.p..390. plagium an ab obfte trace commkti poffit cum abortu. P. I. p. 141. §. n. plethora an abortum promovere pofiit P.II.p.$io. conceptionem an pro- k moveat, an impediat. P, II.p. 564. ^ rod** \ « )o( s» Podagra per torturam fanata. P.I.p."247. $&per cafceos communicata P, II.p. 176. poft vehementes calculi veficae dolores cedens. P.lLpi^. Podagrici & arthritici an ad torturam idonei. P. I. p. 247. §. ff. Pccnarum confiderario refpeftu ad certas parfonas & morbos habita P.I.pw 251 §. XI. ^ Potenti* & impotentia generandi. P.Lp. 19. ejus rnfpearo. P.I.p.384. $. fc Potus nimis]parcus avtochirias Medicas fpecies. P.Lp. 379. §. 9. Praxis Medica au competat facerdotibus. P. I. p. 227. §. 6. cum paucis reme- diis & felicior fy fecurior. P. IL p. 622. Pracipitantia Medico fugienda. P. I. p. 1* $.22. Praputium an in cafu impotentias virilis fignum perhibeat. P.Lp.41.$. 24, Primogenitura P.I.p, 177. an ex conceptione dijudicari poffit ibid. Jf. 1. ge- mellorum ex utero exfeaorum. P. I.p. 179,$.4. quis fit fecundum S. Co- dicem, Hebrxos, & JCtos. P.Lp. 178. $.3. in illuftribus familiis an imbecil- Ies aut fatui finr ibid. Principium genera»? in femine emiflb deficiens. P. IL p. 24, Privilegia Doaoratta quousque fé extendànr. P. IL p. 623.624. Medicorum; & Pharmacopceorum de remediorum dispenfatione. P.IL p.6f2. Prudentia Medici ad cafus forenfes neceffaria in quibus partibus confiftat.P» Lp.p. 15.5.22. feqq. Pubertas & impubertas* P. I. p. 19. §. 2. feqq;, discrepans declaratio ex Jure civilii & Canonico* P.I.p. 22.$. 7. feqq. Pubertatis figna.P.Lp.22.$. 7.feqq. Pueri & putite generantes. P.L p. 24 §, 91. Puerpera frigus ante partum, an fignum feetus mortui.P.U.p. 112.feqq. & 115. Pucrper'ùjufta fufpicio. P.IL p. 141. Caf. 14. Epicrifis. p. 149. falfa fufpicio. P» II. p. 150. caf„XV. Epicrifis. p; 153; Pulmones natantes aut fubfidentes, an aliquid: probent. P.L p. 187. $. 5. infar^ ris aquas injeaì partim immergente»} partim non. P. IL p* 35» 61, natantes* Append. p. 69. 71. Pulmonum vulnera arr lethalia. P. I.p.335.$50,vulnus ob infuflicientem uv fpeaionem & relationem dubium. P.IL p.354> Caf XXX vulnera vel letha- lia vel non lethalia. P.H.p;358.36r.feqfl.fubfidentiaaut innatatioinaquis an fine exceptione indicium fit certum, quod foetus aut vivus aut mortuuf edkus fuerit. Append'. p. 172. vulnus in abfcelTum tranfiens multamque fa- niofam raateriam deponens, Paracentefi ventilanduro.. App. p. 176. CaC xxxi. Purganti» tf'vomitoriaincaute uforpata. PJ,p,364»&7»&P'3^-$-'4 Purga* m )•( s» Purgatio mulieris cum infequente ejeaione concrementi uterini. P 11. p i* 31. 33» ' ' Purpura cum vulnere hepatis complicata vulneratura opprimens P 11 p 567 Caf. XXXI. in puerpera cacochyraica. P.U.p.T7^ fuppreffio ejus periculofa P.H.p. 575. Putredo tn fantis impedir infpeaionem legalem, P. Il, p. 134.139, Rapularum indples 3M&ens£)telfàex. P.I.p.416.$. XIX. Rationes dubitandi & decidendi a Medico proferendo. P.l.p.4c8 $ V1L Xattem&vcxntf SRatten*tyu\m, Arfenicum. App. p. 211. Recatiti.qui. P. 1. p. 41. §. 24. Recutitorum infpeaio. P. 1. p. 398. $. XX. Regimen malum vulnerari caufa mortis. P. 11.p. 253. feqq. & 263, Relatio cafus confufa &imperfeaa. Pi I.p. 59?, Relationes Medicorum primas ab Advocatis arroduntur. P.I.p.414. §. XVII. vid. Medicus, Remedium duplex uno eodemque tempore adhibitum male operatur. P. II. p. 574- Remedia an abfolute & ex fé caufas morbi tollant. P. 11. p. 558. quomodo faluta- rem eflèaum probent. PAI p.559. Renum vulnera an lethalia. P.I.p. 349. §.LX1I. Reverentia Chirurgi erga Medicos. P. II. p.59è. Rhevmatismuscum Cacochymia. P.II. p.475. Cai. XLV. #irtgeln (ba*) quid. P.I. P.4i. §.XX1V. s. Salivatio non intentata per mercurium dulcem ex quibus caufis accidentali- ter provocetur. P.II. p.587. lenisin affeaibus, qui cura inquinatione ve- nerea affinitatem habent, proficua. P. II. p. c89^per Mercurii dulcis ufum quomodo in fcabie frucluofe inftituatur, P.H.p.589. nimia quomodo minuatur. P.II.T89. Sanatio vulneris impedita vini & cerevifiaringeftione. P.H.p.349- & p. 352. Sànguinis ex utero afHuens quoad qualitatem an fignum virginitatis confti- tuar. P.I, p.68. § VII. Menftruus an fit virulentus & infeaionis venerea; caufa. P.H. p. 162.&163. occiforumextravafatus non menfurandus. P.I. p. ?>9^> (fi) exore&naribus in vulneratione pulmonis emanans. App. p. 176. Sànguinis progreffus fingularis in fcetu an poft partum poffit eontinuari. P* IL p. 88. extravafatio in infante dubia. P.II.p. 102. evacuatio immodica per nares, vomitum, menfes. P.H.p, 142, 146.149. ico, motus congeftorii puer- m )•< t« puerpera ufitati. App. p.75. plenitudo conceptionem an impediat anpro- moveat. P.II. p.yi8. fpiffi caufss. P.IL p. 569. impuritas ex morbo chro- meo contraaa maculas lividas producens. P. IL jp. 59?. Sarcofis innaribus perfonae Ecclefiftics aliis fcandalofa, fed in fé inoffenfa. P.Lp.236. Caf.I. Saturnina Medicamenta an venena. P.L p. 31. §. XV. funtnoxia. P. I. p. 269. $. XX. * K Scàbies. neonuptorum, ti* Q$ttU(&4 P.II.p.6io. ©cjjuL&rancf&eit quid fit. P. I. p.205. Scientia Medici qualis effe debeat. P.I. p.7. §. HI. IV. VI. Scorbuti cum venereo morbo harmonia. P, li. p, 168. & 173. Scorbutus contagiofus. P. IL p. 167. & 171. Scorbutica affeaus. P. IL p. 471. Caf. XLIV. Scrotum ablatum an a natura refticuatur. P. L p. 45. §. XXVIIL Settio cadaverum anfemper& ubiqueneceflària. Append.p. 35.36,infufficiens Append. p. 172. anlegalis fuerit. Append. p. 175. Semen maris an femper debeat in uterum penetrare ad concipiendum. P. I. p. 36. §. XXL fine principio generante emiflum. P. II. p. 24. Seminis voluntaria emiffio an licita, vid. Maftupratio, Onaniticum Peccatum. P. I. p. 37. §. XXII. vitia in coitu. P. L p. 41. §. XXlV. defeaus. P. I. p. 57. 58. retentio vel emiffio, quid efficiat. P. I. p. 83. lit. ( f) receptio caufa deliquii & fterilitatis. P.Lp. 87. lit* (f ) ejaculatio exploranda P.IL p. 15- 19. infruauofacommunicatio cum gravida. P.IL p.21. feqq. anin feminè hominum lineamenta. P. I. p. 43. CaC 1. profufio inutilis an licita. P, I. p.37- (0 Seneca efktum-de morbis infanabilibus. P.IL p.560. Sir/wantortura fubjici poffint. P.Lp.243. §.lV. Separatio cartilaginum afpuriis Coftis citra violentam caufam contingens. P. IL p.613. Caf.LXll. cum Epicr. ejus caufas. P.IL p. 618. Sexus differentia in pubertate refpicitur. P. I. p. 20 §. HL V. Vi. mutatio an fieri queat. P. I. p. 54. §• XXXlll. Sicariiquinam. P.I p.284- §•!• . Simulatio quid. P.*. p.2i6. §. XVi. morborum. P.L p.205, •& 208. in notis morbi falfo praefumta. P.L p.221. Caf.I. Sinusoffis frontis. P.IL p.253. Sodomia. P.Lp.76. §.XV11. p.116. $.XV. (li) Somnus «i w m Somnus vulnerati nimius. P.II. p,269. Sophifimata Advocatorum. P.L p.411. §.XI. Spadones quinam, P. I. p.30. §. XlV. lit. (g) & p, 42. §. XXV. Spafimi & dolores fub partu. P. IL p. 80. non femper funt precipua caufTa nimiae profufionis bilis. P.IL p. 190. confe&arium febris in typò turbatas. P. II. p. 486. ex quibus caufis oriantur. Append. p. 191.192» Spiritus acidi minerales venenum asmulantes. P.L p.267. J.XV11. Vitrioli an promifcue noceat. ibid. C.C. ufus in chronico morbo a chirurgo ordi- natus licet non proficuus tamen non noxius. P. II. p.589« Caf. LX. cum Epi- crifi. C.C. veteribus in pefte ufurpatus. P.IL p.593. Volatiles quid de illis Medici. P.U. p. 594. 595. C.C. ufus quam cir cum fpeaionem re qu ira t. P.H.p. 595. Sponfialiorum diflblvendorum caufa; medicae. P.L p.?f. §■ XXX. diffòlutio propter certos morbos. P.L p.219. §.XXl. Sterilitas junioris conjugis ob prxmaturum matrimonium, retardatum li anomalum menfium ffuxum & nimiam corporis obefitatem. P.L p. 58. ex receptione feminis virilis cum deliquio. P. I. p. 87. lit. (f ) eam conciliantia medicamenta. P.I. p.98. §.XVI11. an fcemina, abortum perpeffa, fit pr» fterili habenda. P.L p.142. §.XU. Stilus curiae a Medico forenfi obfervetur. P.I. p.i8» §.XXVll. Stramonium. P.H. p.205. Stupiditas mentis in accufàtis. P.II. p. 53. quid ex definitione Sennerti. P. IL P- 54. Stuprum quid "uplex. P.L p.73. §.X11I. ejus figna. P.I. p.74. §XlV. feqq. cum impubere puella commiffum. ibid. aliquamdiu celatum. P.I.p. 7j. §.XVl. infomnio virgini an poffit inferri, ibid. fub fopore per Daturam conciliato fedenti illatum. P.IL p.194. Caf.xx. Epicrifis p.205. manuale. P. I. p« 37. an fit verum, fi cum fponfo peragitur. Append. p, 208. Stupri puellas oaenni valetudinariae illati dolofa imputano. P.I. p. 80. in puel- la 8-nnorumcum dimidio commiffifalfa imputatio. App. p.7. Caf.111. Submerfiorum in aqua recognitio. P.I. p. 233. §. Xlll. Succi arborum, betulae, tiliae, fraxini quid valeant. Append, p.142. num. 3. Sudoris fimulatio. P. 1. p. 215. $ xv. Su focati adhuc viventes. P.I. p.234. lit. (e). Suffocatio infantis cum fignis. P.I. p.194. §. Xlll. infantis cum funiculo urobir licali. P.H. p.81. infantis ftatim poft partum. Append. p. 173. Suffocatìonis fignum an fit fpuma ante os infantis. P. 1. p. 192. §, X. indicia. *App. p.173. Suffo m )•( ni JWfTo^wvivusinaquackrapregreflamvioIentiam. P.I.p.2&. Caf.HI. Suffocatorum Recognito. P.7.^.235. Jf.XV. Suggillationes & macula: an pregreffam violentim percuflìonem indicent. P.7. /. 316. JT. XXXVI. macule, livores in infantibus repertae. P. II. pt 119. Sttperfietstio quid. P. /. p. 106. $. I. & p. 177. jf. IL an detur. P. 7. />. 107. §. IL ejus caufae. ibidem quo tempore fieri poffit. P.I.p. 10$. §.M. an certi» fignis conftet. P. I. p. 108. $. IV. incafualiquo non applicabilis. P.II.p.i}, Caf. 11. cum Epicr. ex quibus caufis fit in applicabilis. ibid. 24. Snpplicium rotae Medico homicidae adjudicatum. P. I. p, 364. JT. VI. Supprejpo Menfium. P.IL p.144. fuppreffio menfium caufa Melancholi*. P. II. p. 144. & 148. SufpenforumRecofttnùo. P^I.p.2^. /.Xlll. Symptomata an tethsittacem vulneris probent. P.II. p.ty, Diaphragmatis ixfi. Append. p. 160. Sy««p* fimulata. P.I.p.209. JL9. hyftericaquomododifferat ab Epilepfia. Append. p.icó. T. Tabaci noxa. P.77. 1.460. &461. 7***^ medicamentorum aliquando funt moderando P.77. 0.632. Temeritas Medici. P. 7 ^. 362. Jf. V^ Temperamentum Melancholico Cholericum adfluxum Hasmorrhoidalem pro- num. P. II.p. 401. P.II.p.493. r*r«wIaefionesanlethales. P.l.p.yiy. JT.XLV. vulnera ab Hippocrate prò lethalibus declarata. P.II.p.^yj. Tendinofàrum partium lxfionem quaenam excipiant pathemata. />./7. *,6i«. Tenesmus urgens fignum feetus mortuiexcludendi. P.H.p. 46. Teneritudinis infantis caufas. P. 7. p.175. num. (6) Terminus vitae num poffit abbreviari. P. 7. ^. 381. lit. (a) TWror partum promovens. P.II.p.2$. Caf 111. Teftes latentes. P.7.P.44. Jf.XXVil. Teftium mafculorum vitia. P. 7. p. 42. Jf. XXV. feqq. privatio quomodo ac- cidere poffit. P.7. ^.44. §.XXVll. pluralitas. P.l.p.+j. Jf. XXVili, alter exfeaus an impotentem faciat. P.7./>. 42. §. XXV. Tblibii, Thlafii, Thlibiae, Thlafiae quid ? P.I.p. 43, JT.XXVI. Thoracis vulnera an lethalia. P.7.^.333. Jf.XLlX. feqq. compreffio in infante mortifera. P. IL p. 6*. Caf. Vi. Paracentefis an & ubi inftituenda in exul- ceratione pulmonum ex vulneratane prsvia orta. App. p.178. TimiditasMedicorum. P.I.p.362. §. V. (Iij 2 Tor- w Torturai* fufpicione infanticidii.. P.7.p.»98. §.xix. &p.i99.Ht ,'cj an nrc~ banda & aflervanda fit apud Chriftianos. P.L p.24o. jf r. & n 241 lit. (d>|quothabeat gradus. P.I.p. 241. ff.n. quaeftionem fufejeaa ad eam perfere»damfinthabilia, &quasminus. P.I.p.x^, JT. 111.feqq. & D 2« inquocafuceffet. Append. p. 208. rw»^raetusextorquet aliquando falfam confeffionem. contemplatio Me- dica. P. /. p. 24•-•) m p.5i6. an& in quibus gravidis utilis fit. P.IL p.$ij. 518. quo tempore" in1 gravidis inftituenda. P.77. p.516. &5I8. gravidis an in brachio an in pede prs'ftet.- p.77. p.ji8. in Cancro occulto corporis Plethorici approbata* P. II. p. 564. inopportuna & pernictofa in puerpera purpurata, P: II.p.571* Caf. LVIl. cum Epicrifi, Sub purgationis operatione noxia. P. If.p.576, VeMruwòi. arteriarum Laefiones quasnam lethales. P. ILp.353 Veneficii an certa figna dentur. Append. p.36. Veneficiumnut homicidium per venena. P; I.p. 255. quod ejus recognitionem dubianvreddat. P. I.p.256. $.11. circumftantia; hicobfervandx. P.I.p.272, §. XXIV. quod modis fiat. P.Lp. 259. §. Vili, ejus figna in vipis, P.Lp 273.$. XXV. feqq. figna in dèfunais P I.p; 27*. §/XXIX. feqq. falfo ere- ditum. P! I.p.282. Caf.HI. prò Veneficio Apopleaicus infultus habitus. App. p.97. Caf. XVI. dubium; App. p. 103. Cafus XVII. p. 202. Caf. XXXV, cum Cadmia foffili in viro 93. annorum commiffum abfolutele. thale. Append. p. 167. Caf; XXVII. cur gravius fit puniendum. App. p*. 204. Venejickrum aut Fafcini Recognitio. P;Lp. 229. §. Viti. Venenum an detur & quid fit. P I.p. 256. §; IV. V. an in corpore generali pos»> fit. P.I.p.258. §. Viv asmulans eft bilis corrofiva. P.H.p. 189. producìum in-corporeex humorum impuntate. P. II; p. 189. acceptum an vomitus ii> dicet. App. p. 207. propinans cur gravius fitpuniendus. App» p.204. Veneni diverfus operandi modus. P. f. p. 262. §. XIIXII. doclrina antiqui* intricata & cur. P.Lp.263. $.XUI. venditio limitata. Fi. I.p. 278:$.XXXIL fumpti figna & effeaus. App. p.168. & 169. diverfas fpecies. P.Lp;261, §. X.&p. 263.$ XII. feqq; Venena Metallica. P.Lp.264. §. XIV. feqq. Vegetabilia. P.Lp.27©.$.XXL feqq. Animalia. P:I.p271 $XXIII. Venerea Infettiavarusrefugiis excufata. P.H. p.163; coitui cumeonjugemen* ftruata pura falfo imputata. P.H.p 157. Caf.XVI. cum Epicrifi p.163. imputata fèd dubia. P. IT. p. 164. Caf XVii. cum Epicrifi p. 179. anper fo- lum concubitum communicetur. P. IL p* 168. conf. 172. & 173. jufte fufpeaa. P. II.p. 179, Caf.XVIII. Venerei morbi diffimulatio. P.Lp. 219. §.XX.p.22r. Caf.IT. morbi exnimio coitu. P.II.P.162.&164. contagii communicati dubia & infufficiens accu- fatio. Append; p.179. Caf. XXXII. contagii figlia. P. II.p. 180. Appendip, 185. Ventriculiì perfedra perforati© a veneno. P. Lp. 276.5. XXXI. p. 277. (a) Vul- nera an & qus lethalia. P. I.p.340. §. LV. (li) % Verte*. ni )•( m Vertebrarum colli bucarlo & fraaura. App. p. 172. Veficatorium an in fpasmis conducat. P.H.p.488. Vefica urinariae vulnera an & qua; lethalia. P.I.p.p.350. &LXHL Veficula fellis vulnera an U quas lethalia P.Lp.347. §. LX» Vinculorum infpeaio Medica. P. L p. 388. §. IX. Pini & eerevifias ingeftio vulneris fanarionem impediens. P.II.p.339. 13) p^ 352. Virginitas integra & laefa. P. I p. 62. an poffit ex infpeaioneobftetricum diju- dicari. P. I.p.70. §>X. fimulata. P.7.p. 215. $. XV. an poffit detegi. ibid., §. XV7. Virginitatis definitio. P./.p.o'}. §.77.figna. p.63. §.77.feqq. aftuta fimulatio cum Menfium fluxu cruentationem devirginationis houefts asmulante. P. /.p.79. prasfentis vel amifl* figna. P.ILp. 149. fignum verum an Hymen fit. ?.I.p.6$.\k.(d). Vifius imbecillita* fimulata. P.7.p.2i2. §. X777. Vita fedentarias damna. P. 77. p. 398. Caf XXXV. Vivere fub aquis cur poffint urinatores. p. 77.p, $9. Ulcera fimulata. P. 7. p. 212. §.XIII. Vmbilicalium vaforum vulnera an lethalia. P./.p.3f3. J.LXV. Vomitorium quale requirat fubjeaum. P.7/.P.545. in febre tnalignanoxiuin. P.77.p. 594- Vomitorii ulùs incongruus caufa Hasmorrnoidum Anomalia. P.77p,433. Caf.XXXTX. infalubris propinatio. P.77.p. 541 545. Caf. L/77. eum Epi- crifi. damna in dentinone. P.77. p.544. imperita ordinatio a balneatoris minifiro cum lethali effeau. P.77.p. 54C. feqq. Caf. LIV. cum Epicr. VomituscruentusMelancholicorum. P.ILp. 248.$- VI77. an facile cognofca- tur. P.77. p.249. nimius &periodicus. P.77. p. 433. Caf. XXXIX. an vene- num acceptum indicet. Append.p. 207. ejus caufas Appond. p. 207. Vox an caftitatis fignum in maribus prasbear. P. 7. p. 72. §. XII. Ureterum vulnera an lethalia. P. I. p. 349. §. LXI1. Urina an virginitatis fignum. P.I.p. 68. §. VII. an graviditatis fignum effe pos- fit. P.l.p.9C. 12). Urinatores cur fub aquis vivere poffint. P. 11. p. 89. Uterus an Monftra afficiat. P.I.p. 119. §.XVIL Uteri vitia ad fterilitatem conferenza. P. 1. p. 47. §. 19» Claufura gravidita- tis fignum. P.I.p.96. lit. (b.) Vulnera an lethalia, P.I.p.351. §.64. Intu- mefeentia an fit indicium ad torturam in punao commini abortus. P.I. p, 336. lit. (e), epilepfia. P. 11. p. 5 73- Vulnus m ) = e » Vulnus capitis ad impotentiam contribuens. P.I. p. 45. §.28. an deterioretur praefente muliere menftruata aut candela accenfa. P. 1. p. 304. §. 24. Cafua- le fub barbae tonfione infiiaum mortis caufa..PI.p.305. §.26.Ut.(e). Ce- rebri circumaao integro Menfe lethale. P. II.p.334. Caf.XXVII. Epicr.p. 338. Carotidis ex imperita chirurgia lethala. P.H.p. 342. Caf.XXVili Epi- cr. p. 3p. Pulmonum ob infufficientem infpeaionem & relationem dubi- um. P.11, p.354. Caf. XXX. Hepatis non per fé, fed propter purpurae con- curfum lethale. P. 11.p.367. Caf.XXXI. Lienis. P.ILp.380. CafXXXU.p. 384. Calvariae curabile a ferotino auxilio ob nimiam hsmorrhagiam ex accidenti lethale. Append. p. 4. Caf. II. Diaphragmatis etiam parvum le- thale. Append. 158. periculofum & plenum lethale. Append. p. 159. Dia- phragmatis cur adeo periculofum. App. p. 160. Cordis poft moram uni- us horas lethale. App. p. 173. Caf. XXX. Pulmonum in abceffum tranfiens mulcamque fan io fa m materiam deponens Paracentefi ventilandum. App. p. 176. Caf. XXXI. Vulnus Omentum, Mefenterium, inteftinum Duodenum & Lienem transverfaliter penetrans abfolute lethale.App.p. 103. Caf. XXXIV. cubiti ex infufficienti cura per accidens lethafe. App. p. 41. Caf IX. Ca- pitis periculofum ob infufficientem curam lethale. App.p.50. Caf.X. Capitis cura fiffura cranii ex accidenti a fuperveniente peaoris inflamma- rione per terrorem caufata lethale. App. p. 52. Caf. XI. per Cranium pene- trans, ex negligentia vulnerati lethale App. p 5-9. Caf. XII. intra abdomen penetrans a negleaa omenti repofitione adeoque ex accidenti lethale. App. p. 148. Caf.XXI V. leve in Temporibus caufa mortis. P. 1.327. lit. (b). Vulneris fymptomata P. 1.3cc. §. 25. fanatio impeditur vini & cerevifiae mge- ftione. P.ILp.349. i3)&p.3^2. Pulmonalis infpeaio manca & infufficiei». P.H.p 354- Caf. XXX. p.357. Vulnera quotupttciter fint lethalia. P.Lp.288 §.5. feqq. quasnamfint lethalia. P.I.p.318.§.38. feqq. an crifin habeant ficut morbi acuti. P.I.p.295. §. 12.13. acu infttaa lethalia P I.p. 195. §.14. (Vili) & p.355-.lit.(i.)lethalia Capitis. P.Lp. 318. §.38. eorum fymptomata. P. 1. p.329. lit. (i). Capi- tis periculofa fanata. P.I.p.319. (e) Cerebri. P.I.p. 322. §.41.feqq. Ce- rebelli. P. I. p. 325. §. 43. Medullae fpinalis. §. 44. Muiculi Temporalis. P. I. P- 227. § 4) Frontis & Oculorum. P. I. p. 328. §• 46. Narium & Linguae. P.I.p.328. Nervorum. P. I.p. 331. §. 47. Colli, Afperae Arteriae, & Oefò- phagi. P. I.331. §. 48. Thoracis. P.Lp.332. §-49- Cordis ibid.Pulmonum. P.I.p.33f. §. 59. Duaus Thoracici. P.I.p.337. §.52, Diaphragmatis. P.I. P- 339- )°) m £*»• $.53- Sfinii ventris in fpecie Ventriculi. P.I.p;34o. * ,< W/t;. matura. P.L'p 342, §. 56. Mefenterii. P.l.p.343. |',ML dj, PaaCreaus, Omenti, abdominis. P.I.p. 344. §.c6. Hepatis. P.Lp. 34*$ 59. Vefica Felleae. P. Lp.347. §. Xp wi. §♦ ia» Z. Zingìberis copiofus ufus perniciofus inHasmorrhoidurnpromotione. P^ IL p* .420. .& .421. -.'"r- \ *W9W* 7SV -K^ld. 7733 e. -s> *.**# *J .£*:• '■«ti :**3i ÈV Bgfrttr fglgJSj ^^ C£Jj IS fi^apQhflHt TV»* £>■ A : v-*---.tv..v-